Wikipedia mswiki https://ms.wikipedia.org/wiki/Laman_Utama MediaWiki 1.47.0-wmf.1 first-letter Media Khas Perbincangan Pengguna Perbincangan pengguna Wikipedia Perbincangan Wikipedia Fail Perbincangan fail MediaWiki Perbincangan MediaWiki Templat Perbincangan templat Bantuan Perbincangan bantuan Kategori Perbincangan kategori Gerbang Perbincangan gerbang MOS Perbincangan MOS TimedText TimedText talk Modul Perbincangan modul Acara Perbincangan acara 0 561 6844263 6663110 2026-05-08T15:33:29Z ~2026-25786-90 397514 /* */ 6844263 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |name = Zimi |image = |image_size = |caption = |birth_name = Zarimi bin Zahari |birth_date = {{birth date and age|1984|08|22}} |birth_place = [[Malaysia]] |death_date = |death_place = |death_cause = |resting_place = |resting_place_coordinates = |residence = |nationality = [[Malaysia]] |other_names = {{plainlist| *Laq (nama komposer) *Ziin (nama komposer) }} |known_for = '''Zimi''' sebagai penyanyi dalam [[Kumpulan X'klusif]] <br>[[kumpulan Sofaz]]<br>[[kumpulan Numerus]]<br>[[kumpulan Akim & The Majistret]] |education = |alma_mater = |employer = |occupation = penyanyi |home_town = |title = |salary = |networth = |height = |weight = |term = |predecessor = |successor = |years_active = |party = |boards = |spouse = Isma Salwana Ismail |partner = |children = 2 orang |parents = |relations = |signature = |website = |footnotes = |module = {{Infobox musical artist |embed = yes |genre = grunge dan punk |instrument = [[Vokal]] |years_active = 2003- (dalam industri muzik) |label = }} }} '''Zarimi bin Zahari''' (lahir 22 Ogos 1984) atau juga dikenali sebagai '''Zimi''' adalah [[penyanyi]] bagi [[Kumpulan X'klusif]] dan [[kumpulan Sofaz]]. Beliau telah mendirikan rumahtangga dengan Isma Salwana Ismail pada 8 Februari 2013. Majlis pernikahan Zimi Sofazr turut dihadiri oleh rakannya [[Shah Indrawan Ismail|Tomok]].<ref>[https://www.rotikaya.com/zimi-sofazr-selamat-diijabkabul-semalam/ Zimi Sofazr Selamat Diijabkabul Semalam - 9 Feb 2013, 01:02PM]</ref> Beliau kemudiannya telah menyertai [[kumpulan Numerus]] pada 2014 yang mengenengahkan muzik lebih keras seperti grunge dan punk<ref>{{Cite web |url=http://www.utusan.com.my/hiburan/asalnya-projek-suka-suka-1.14582 |title=Asalnya projek suka-suka |access-date=2017-12-16 |archive-date=2017-12-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171216091754/http://www.utusan.com.my/hiburan/asalnya-projek-suka-suka-1.14582 |url-status=dead }}</ref>, tetapi masih bersama kumpulan Sofaz. Beliau turut bekerja sama dengan [[kumpulan Akim & The Majistret]].<ref>[http://www.mstar.com.my/hiburan/berita-hiburan/2016/05/07/zimi-anak/ Anak Kedua Pelengkap Keluarga Zimi (Sofazr)]</ref>Susunan muzik bagi lagu Yang Terindah ciptaan dan nyanyian [[Achey Bocey]] juga telah disempurnakan oleh Zimi. == Rujukan == <references/> ==Pautan luar== * [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Penyanyi lelaki Malaysia]] 7wxpqfaehfexpx6xpsqlslynh3zfzc8 0 1404 6844232 6728937 2026-05-08T14:16:03Z Afzan.azam.98 378300 /* Pendidikan Menengah */ 6844232 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=tatabahasa, gaya penulisan, format wiki|date=November 2025}} {{Infobox Education |agency image= |country name=Malaysia |agency=[[Kementerian Pendidikan Malaysia]] |leader titles= Menteri Pendidikan |leader names= [[Fadhlina Sidek]] |budget= RM32 bilion (ASD10 bilion)¹ |budget year=2006? |primary languages=[[Bahasa Melayu|Melayu]], [[Bahasa Inggeris|Inggeris]], [[Bahasa Mandarin|Mandarin]], [[Bahasa Tamil|Tamil]] |system type=Kebangsaan |established events=Ditubuhkan |established dates=[[1956]] |literacy year=2009 |literacy total = 95% (semua usia 15 tahun ke atas) |literacy men= 95% jumlah, 98% 15-24 tahun |literacy women= 95% jumlah, 98% 15-24 tahun |enroll total=5,407,865 dengan 405,716 guru (nisbah 13:1), termasuk 163,746 prasekolah |enroll primary=2,899,228 (kadar tekal sampai darjah terakhir sekolah rendah, Darjah 6 adalah 99%) |enroll secondary=2,344,891 (66% pelajar lelaki & 72% pelajar wanita meningkat ke Tingkatan 1 dari Darjah 6) |enroll post-secondary= |attain secondary= |attain post-secondary= |footnotes=¹[http://mstar.com.my/berita/cerita.asp?file=/2009/10/23/mstar_berita/20091023173735&sec=mstar_berita "Budget 2010", mstar] |}} '''Sistem pendidikan di Malaysia''' diselia oleh Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM). [[Pendidikan]] [[Malaysia]] boleh didapatkan dari [[sekolah]] tanggungan kerajaan, sekolah swasta atau secara sendiri. Sistem pendidikan dipusatkan terutamanya bagi sekolah rendah dan sekolah menengah. Kerajaan negeri tidak berkuasa dalam kurikulum dan aspek lain pendidikan sekolah rendah dan sekolah menengah, sebaliknya ditentukan oleh kementerian. Terdapat peperiksaan piawai yang merupakan ciri yang biasa bagi negara-negara Asia seperti di Singapura dan China (PR). [[Sistem Pendidikan di Malaysia]] == Ciri-ciri == Pendidikan Malaysia terdiri daripada beberapa peringkat: * [[Prasekolah di Malaysia|Prasekolah]] * [[Pendidikan rendah]] * [[Pendidikan menengah]] * [[Pengajian tinggi]] Hanya pendidikan di sekolah rendah diwajibkan dalam undang-undang. Oleh itu, pengabaian keperluan pendidikan selepas sekolah rendah tidak melanggar undang-undang. Sekolah rendah dan sekolah menengah diuruskan oleh [[Kementerian Pelajaran Malaysia]] tetapi dasar yang berkenaan dengan pengajian tinggi diuruskan oleh [[Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia]] yang ditubuhkan pada tahun 2004. Sejak tahun 2003, kerajaan memperkenalkan penggunaan bahasa Inggeris sebagai bahasa pengantara dalam mata pelajaran yang berkenaan dengan [[Sains]] dan [[Matematik]]. == Pendidikan Prasekolah == {{main|Prasekolah di Malaysia}} [[File:Hamson Kindergarten.JPG|thumb|Tadika di [[Johor]].]] [[Sekolah]] tadika ([[prasekolah]]) menerima kemasukan kanak-kanak daripada 4-6 tahun. Pengajian tadika bukan merupakan pengajian wajib dalam Pendidikan Malaysia. Namun begitu penubuhan tadika oleh pihak swasta amat menggalakkan. Setakat ini, sebahagian besar Sekolah Kebangsaan mempunyai kelas prasekolah. Namun kemasukan ke kelas ini dibuka kepada anak-anak dari keluarga berpendapatan rendah. == Pendidikan Rendah == [[File:Peringgit Religious Primary School.JPG|thumb|Sekolah rendah di [[Melaka]].]] Pendidikan rendah bermula dari tahun 1 hingga tahun 6, dan menerima kemasukan kanak-kanak berumur 7 tahun sehingga 12 tahun. [[Bahasa Melayu]], [[Bahasa Inggeris]], Matematik, Sains, Sejarah, Pendidikan Jasmani dan Kesihatan, Pendidikan Kesenian, Pendidikan Seni (Tahun 5, 6), Pendidikan Muzik (Tahun 5, 6) dan Pendidikan Islam/Moral merupakan mata pelajaran yang wajib dalam Sistem Pendidikan Malaysia. Sekolah rendah awam di Malaysia terbahagi kepada dua jenis, iaitu Sekolah Kebangsaan dan [[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]]. Kurikulum di kedua-dua jenis sekolah rendah adalah sama. Perbezaan antara dua jenis sekolah ini ialah bahasa pengantar yang digunakan. Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar di Sekolah Kebangsaan. [[bahasa Tamil]] atau [[bahasa Mandarin]] digunakan sebagai bahasa pengantar di [[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]]. Pada akhir tahun persekolahan sekolah rendah, ujian awam diadakan bagi menilai prestasi murid-murid. Ujian awam pada peringkat sekolah rendah dinamakan [[Ujian Akhir Sesi Akademik]] (UASA). Pada awalnya, pelajar yang menduduki UPSR, dibenarkan melanjutkan pelajaran ke peringkat menengah. Namun, bermula tahun 2021, UPSR telah dimasuhkan sepenuhnya. Susulan pemansuhan itu, pihak Kementerian Pendidikan Malaysia akan memperkasa secara menyeluruh Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) dan Pentaksiran Bilik Darjah (PBD). Pentaksiran akan dilaksanakan untuk murid sekolah rendah khususnya tahun enam dan pihak KPM akan memperkasakan PBS dan PBD secara menyeluruh mulai 2021. Selari pemansuhan UPSR, kerajaan juga membatalkan penilaian Pentaksiran Alternatif Sekolah Rendah (PASR) bagi Murid Berkeperluan Khas (MBK) Maka, penilaian bagi murid berkeperluan khas ini akan dilaksanakan di peringkat sekolah mengikut PBD. Seterusnya, bermula pada tahun 2022 hingga kini, Ujian Akhir Sesi Akademik menjadi peperiksaan formal dari Tahun 4-6 yang mempunyai lima mata pelajaran yang wajib, iaitu: Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris, Matematik, Sains dan Sejarah. Bahasa Cina diambil di sekolah Cina, manakala Bahasa Tamil diambil di sekolah Tamil. Kemasukan Tingkatan Satu dan Tingkatan Lima bermula pada tahun 2022 akan dibuat berdasarkan peperiksaan Pentaksiran Kemasukan Sekolah Khusus (PKSK). == Pendidikan Menengah == [[File:SMK Chung Hua Miri.JPG|thumb|Sekolah menengah di [[Sarawak]].]] [[Sekolah menengah kebangsaan|Sekolah menengah]] awam boleh dilihat sebagai pelanjutan sekolah rendah. Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar bagi semua mata pelajaran selain Sains (Biologi, Fizik dan Kimia) dan Matematik (termasuk Matematik Tambahan) Para pelajar perlu belajar dari Tingkatan 1 hingga Tingkatan 5. Seperti di sekolah rendah, setiap tingkatan (darjah) mengambil masa selama satu tahun. Pada akhir Tingkatan Tiga (digelar peringkat menengah rendah), para pelajar akan menduduki [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (PT3). Berdasarkan pencapaian PT3, mereka akan dikategorikan kepada Aliran Sains atau Aliran Sastera. Aliran Sains menjadi pilihan ramai. Pelajar dari Aliran Sains dibenarkan untuk keluar dari Aliran Sains lalu menyertai Aliran Sastera tetapi sebaliknya tidak dibenarkan. Pelajar-pelajar yang tidak mendapat keputusan yang memuaskan pula boleh memilih untuk menjalani pengkhususan vokasional di sekolah teknik. Bermula tahun 2021, Menteri Pendidikan telah mengumumkan Pentaksiran Tingkatan Tiga (PT3) bermula tahun tersebut dibatalkan, namun konsep penilaian masih dikekalkan dalam Sistem Pentaksiran Kebangsaan dan kaedah pentaksiran murid boleh juga dilaksanakan. Jadi, pentaksiran murid adalah berdasarkan tiga komponen utama iaitu PBD, Pentaksiran Psikometrik (PPsi) dan Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan dan Kokurikulum (PAJSK). Kemasukan ke sekolah khusus atau asrama ke tingkatan empat bermula pada tahun 2022 akan dibuat berdasarkan PKSK. Pada akhir Tingkatan Lima (digelar peringkat menengah atas), para pelajar perlu menduduki peperiksaan [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM) sebelum menamatkan pelajaran di peringkat menengah. SPM adalah berdasarkan peperiksaan ''School Certificate'' United Kingdom lama sebelum menjadi peperiksaan Tahap 'O' ''[[General Certificate of Education]]'' (Kelulusan Umum Pelajaran) yang menjadi GCSE (''General Certificate of Secondary School'' / Kelulusan Umum Sekolah Menengah). Sejak tahun 2006, para pelajar turut menduduki kertas GCE Tahap 'O' bagi bahasa Inggeris selain kertas SPM Bahasa Inggeris biasa. Keputusan lain ini adalah berdasarkan markah penulisan karangan dalam kertas Bahasa Inggeris SPM. Penilaian karangan kertas Bahasa Inggeris SPM diadakan di bawah pengawasan pegawai dari peperiksaan Tahap 'O' British. Walaupun keputusan ini bukan sebahagian daripada SPM, keputusan ini akan dinyatakan pada kertas keputusan. Selepas keputusan SPM 2005 dikeluarkan pada Mac 2006, Kementerian Pelajaran mengumumkan bahawa mereka sedang menimbang untuk memperbaharui sistem SPM kerana orang ramai terlalu mementingkan bilangan A yang didapati. Pendidik-pendidik tempatan bersetuju dengan cadangan ini. Salah seorang profesor di Universiti Malaya mengesali keadaan sesetengah pelajar universiti yang tidak mampu menulis surat dan berbahas. Beliau berkata, "Mereka tidak memahami apa yang saya katakan ... Saya tidak dapat berkomunikasi dengan mereka." Tambah beliau, "Sebelum 1957, wira sekolah bukan mereka yang mendapat 8A atau 9A tetapi merupakan pembahas yang baik, pelakon yang baik, ahli sukan yang baik dan mereka yang memimpin Persatuan Pengakap." Selepas menamatkan pelajaran di Sekolah Jenis Kebangsaan Cina, sesetengah pelajar dapat belajar di [[Sekolah Tinggi Persendirian Cina|Sekolah Menengah Persendirian Cina]]. Di sekolah ini, para pelajar menduduki peperiksaan piawai yang dikenali sebagai Sijil Peperiksaan Bersama (''Unified Examination Certificate''/UEC). Sesetengah pelajar di sekolah-sekolah ini turut menduduki peperiksaan SPM sebagai calon persendirian. UEC diadakan oleh ''[[Dong Jiao Zong]]'' (Persatuan Guru dan Pengarah Sekolah Cina) sejak tahun 1975. Terdapat tiga tahap dalam UEC, iaitu Vokasional (UEC-V), Junior (UEC-JML/JUEC) dan Senior (UEC-SML/SUEC). Bahasa Cina merupakan bahasa pengantar bagi kurikulum dan peperiksaan bagi UEC-V dan UEC-JML. Bahasa Cina atau Bahasa Inggeris merupakan bahasa pengantar bagi mata pelajaran Matematik, Sains (Biologi, Kimia dan Fizik), Simpan Kira, Akaun dan Perdagangan. Kesusahan UEC-SML adalah hampir sama dengan [[A-level]] kecuali Bahasa Inggeris. Pelajar di Sekolah Menengah Persendirian Cina belajar dari tiga tahap rendah (Junior) sehingga ke tiga tahap tinggi (Senior). Setiap tahap mengambil masa selama satu tahun. Mereka tidak dibenarkan untuk belajar dalam tahap yang lebih tinggi jika gagal dalam peperiksaan sekolah, sebaliknya perlu mengulang. Mereka yang gagal mara ke tahap yang lebih tinggi selepas belajar dalam tahap yang sama selama tiga tahun akan disingkirkan dari sekolah. Oleh itu, sesetengah pelajar mengambil masa yang lebih daripada enam tahun untuk menamatkan pelajaran di Sekolah Tinggi Persendirian Cina. Pada akhir Junior 3, para pelajar perlu menduduki peperiksaan UEC-JML. Sesetengah pelajar juga akan menduduki peperiksaan PMR. UEC-JML lebih susah daripada PMR. Seperti pelajar di sekolah menengah awam, pelajar di sekolah tinggi persendirian Cina juga akan dikategorikan kepada aliran Sains dan aliran Perdagangan/Sastera bermula Senior 1. Pada akhir Senior 2, sesetengah pelajar menduduki peperiksaan SPM. Mereka mungkin meninggalkan sekolah selepas SPM. Sesetengah pelajar pula menyambung pelajaran ke Senior 3. Pada akhir Senior 3, mereka akan menduduki peperiksaan UEC-SML. UEC-SML telah diakui sebagai kelayakan kemasukan banyak universiti luar negara seperti Singapura, Australia, Taiwan, China dan sesetengah negara Eropah tetapi tidak diakui oleh kerajaan Malaysia sebagai kelayakan kemasukan ke universiti-universiti awam Malaysia. Akan tetapi, kebanyakan kolej persendirian mengakui UEC. Pada Mei 2004, kerajaan Malaysia mewajibkan pelajar-pelajar yang menggunakan kelayakan kemasukan yang selain daripada SPM perlu lulus dalam kertas Bahasa Malaysia SPM. Ini menyebabkan banyak bantahan, dan Menteri Pengajian Tinggi ketika itu, Dr Shafie Salleh, mengecualikan pelajar UEC daripada keperluan tersebut. == Pendidikan prauniversiti == Selepas SPM, para pelajar dapat membuat pilihan sama ada belajar dalam Tingkatan 6 [[matrikulasi]], pengajian diploma di pelbagai institut pendidikan seperti Politeknik. Jika mereka melanjutkan pelajaran dalam Tingkatan Enam, mereka akan menduduki peperiksaan [[Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia]] (STPM). Tingkatan 6 yang terdiri daripada Tingkatan 6 Rendah dan Tingkatan 6 Atas mengambil masa selama dua tahun. STPM dianggap lebih susah daripada [[A-level]] kerana merangkumi skop yang lebih mendalam dan luas. Walaupun STPM biasanya diduduki bagi mereka yang ingin belajar di universiti awam di Malaysia, STPM turut diakui di peringkat antarabangsa. Selain itu, para pelajar boleh memohon kebenaran untuk mengikuti program matrikulasi yang mengambil masa selama satu atau dua tahun. Pada suatu ketika dahulu, matrikulasi hanya mengambil masa selama satu tahun. Sejak tahun 2006, 30% daripada semua pelajar matrikulasi diberikan program yang mengambil masa selama dua tahun. 90% daripada tempat matrikulasi adalah disimpan untuk bumiputera. Program matrikulasi tidak seketat dengan STPM. Ramai berpendapat bahawa program ini mudah daripada STPM, dan dikatakan untuk membantu bumiputera belajar di universiti dengan mudah. Matrikulasi dikenalkan selepas kuota kemasukan universiti awam yang berdasarkan kaum dimansuhkan. 70% daripada pelajar kursus krtikal seperti perubatan, farmasi, pergigian dan perundangan ialah pelajar matrikulasi. Sebaliknya, kebanyakan kursus-kursus seperti Sarjana Muda Sains yang kurang diminati diambil oleh pelajar STPM. Pembela program matrikulasi mendakwa bahawa Tingkatan 6 adalah berbeza dengan program matrikulasi. Akan tetapi, program matrikulasi dan Tingkatan Enam memainkan peranan yang sama (kelayakan kemasukan universiti). Sesetengah pelajar menerima pendidikan pra-universiti di kolej persendirian. Mereka mungkin memilih [[diploma]], [[A-level]], Program Matrikulasi Kanada atau kursus yang sama dari negara lain. Kerajaan mendakwa bahawa kemasukan universiti adalah berdasarkan meritokrasi tetapi terdapat terlalu banyak program pra-universiti yang berlainan tanpa piawai yang boleh dibandingkan. == Pengajian tinggi == : ''Lihat juga: [[senarai universiti di Malaysia]].'' [[File:Tunku Abdul Rahman University.JPG|thumb|Universiti di [[Selangor]].]] Banyak subsidi diberi oleh kerajaan untuk menanggung pendidikan di universiti-universiti awam tempatan. Pemohon memerlukan kelayakan STPM, matrikulasi atau diploma yang diiktiraf, serta kelulusan-kelulusan lain yang setara yang diiktiraf Kerajaan. Keputusan yang baik dalam peperiksaan tidak menjamin kemasukan universiti awam. Ini adalah kerana tempat pengajian bagi sesetengah program adalah terhad. Contohnya, tempat untuk bidang perubatan adalah terhad dan adalah mustahil untuk universiti awam menerima semua pelajar-pelajar yang mendapat semua A dalam STPM. Justeru, adalah penting bagi pelajar untuk mendapatkan maklumat dari pihak sekolah ketika mengisi borang permohonan. Pada tahun 2004, kerajaan menubuhkan [[Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia]] untuk mengawasi pendidikan pengajian tinggi. Kementerian ini dipimpin oleh Mustapa Mohamed pada ketika itu. Kini, KPT telah bergabung bersama dengan [[Kementerian Pelajaran Malaysia]] bagi membentuk [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] yang diterajui oleh [[Muhyiddin Yassin|Tan Sri Muhyiddin Yassin]] kemudian diketuai oleh Dato' Seri Diraja [[Mahdzir Khalid]]. Kebebasan akademik fakulti universiti umum telah diragui. Pengkritik seperti Bakri Musa menggunakan contoh seperti ahli sains ditegur oleh Timbalan Perdana Menteri, Najib Razak kerana menerbitkan "kajian mengenai pencemaran udara". Para pelajar juga dapat membuat pilihan untuk pergi ke institusi swasta bagi pendidikan peringkat tinggi. Banyak institusi memberi kursus dengan bekerjasama dengan institut atau universiti di luar negeri. Sesetengah universiti di luar negeri pula membuka cawangan di Malaysia. Aliran keluar mereka yang cemerlang dari Malaysia menyebabkan Perdana Menteri pada masa itu (1995), [[Mahathir Mohamad]] melancarkan program menarik mereka pulang ke kampung halaman. Matlamat rancangan ini adalah untuk menarik 5000 orang yang cemerlang setiap tahun. Pada tahun 2004, Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi berkata dalam jawapan parlimen bahawa rancangan ini telah menarik 94 ahli sains (24 orang Malaysia) dalam bidang farmakologi, perubatan, teknologi semikonduktor dan kejuruteraan dari tahun 1995 hingga 2000. Semasa jawapan ini diberikan, hanya seorang masih berada di Malaysia. Selain itu, terdapat juga [[Institut Pendidikan Guru Malaysia]] yang menawarkan program ijazah sarjana muda perguruan dan [[politeknik]] yang menawarkan kursus diploma dan sijil bagi yang berminat.Terdapat juga kajian yang dilakukan mengenai Sistem penilaian prestasi pelajar<ref>"''Hasan Basari, Abd. Samad (2002) Sistem penilaian prestasi pelajar.''" [http://eprints.utm.my/6810/ Universiti Teknologi Malaysia Institutional Repository] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100403000204/http://eprints.utm.my/6810/ |date=2010-04-03 }}, Univesiti Teknologi Malaysia</ref> == Jenis sekolah rendah dan menengah == ===[[Sekolah Kebangsaan]]=== [[File:Ayer Keroh National High School.JPG|thumb|Sekolah menengah kebangsaan di [[Melaka]].]] Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar di Sekolah Kebangsaan. Sekolah Kebangsaan merupakan salah satu jenis sekolah rendah. ===[[Sekolah Kluster]]=== Satu jenama yang diberi kepada sekolah yang dikenal pasti cemerlang dalam klusternya daripada aspek pengurusan sekolah dan kemenjadian murid. Pewujudan sekolah kluster bertujuan melonjakkan kecemerlangan sekolah dalam sistem pendidikan Malaysia dan membangun sekolah yang boleh dicontohi oleh sekolah dalam kluster yang sama dan sekolah lain di luar klusternya. ===[[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]]=== [[bahasa Cina]] atau [[bahasa Tamil]] digunakan sebagai bahasa pengantar. [[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]] merupakan salah satu jenis sekolah rendah. Dari tahun 1995 hingga 2000, pengagihan Rancangan Malaysia Ketujuh membahagikan 96.5% kepada Sekolah Kebangsaan yang hanya mempunyai 75% daripada pelajar sekolah rendah. Sekolah Jenis Kebangsaan Cina (21% daripada pelajar sekolah rendah) mendapat 2.4% daripada pengagihan manakala Sekolah Jenis Kebangsaan Tamil (3.6% daripada pelajar sekolah rendah) mendapat 1% daripada pengagihan. ===Sekolah Wawasan=== Beberapa sekolah awam berkongsi kemudahan yang sama di dalam sebuah sekolah yang dikenali sebagai Sekolah Wawasan. Penubuhan Sekolah Wawasan adalah untuk menggalakkan interaksi yang lebih rapat antara kaum. Akan tetapi, kebanyakan orang Cina dan orang India membantah Sekolah Wawasan kerana mereka percaya bahawa Sekolah Wawasan akan mengehadkan penggunaan bahasa ibunda di sekolah.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2000&dt=1112&pub=utusan_malaysia&sec=Rencana&pg=ot_02.htm Jangan tunduk pada desakan - Polemik penubuhan sekolah wawasan.]</ref> ===Sekolah Agama Islam=== [[Sekolah pondok]], [[madrasah]] dan sekolah agama [[Islam]] lain merupakan bentuk sekolah asal di Malaysia. Sekolah-sekolah sedemikian masih wujud di Malaysia tetapi bukan sebahagian daripada pelajaran kanak-kanak di kawasan bandar. Pelajar di kawasan luar bandar masih belajar di sekolah-sekolah ini. Keputusan pelajaran di sekolah-sekolah ini diterima oleh kebanyakan universiti di Malaysia dengan menduduki peperiksaan Sijil Tinggi Agama Malaysia (STAM),dan kebanyakan pelajar ini melanjutkan pelajaran ke kawasan seperti Pakistan atau Mesir. ===Sekolah Mubaligh=== Terdapat juga beberapa [[Sekolah Kebangsaan Methodist]], [[Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist]], [[Sekolah Kebangsaan La Salle]], [[Sekolah Menengah Kebangsaan La Salle]], [[Sekolah Kebangsaan Convent]], [[Sekolah Menengah Kebangsaan Convent]] dan banyak lagi sekolah mubaligh [[Kristian]].<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v5/bm/newsindex.php?id=376369 Kenyataan Mukhriz Wujud Sekolah Satu Aliran Tiada Unsur Perkauman, Kata Hishammuddin], Bernama</ref> ===Sekolah Bestari=== [[Sekolah bestari]] cuba menerapkan komputer dan teknologi dalam kaedah pembelajaran. ===Sekolah Teknik dan Vokasional=== [[Sekolah Menengah Teknik]] dan vokasional memberi peluang kepada murid yang mempunyai kecenderungan dalam pendidikan sains dan teknologi untuk memenuhi tenaga kerja dalam bidang industri Negara. Kementerian Pelajaran Malaysia menawarkan program-program yang membolehkan murid berpotensi menjadi separa profesional atau profesional dalam pelbagai bidang teknikal dan kejuruteraan. == Ujian awam kebangsaan == Terdapat lima ujian awam kebangsaan: * [[Ujian Penilaian Sekolah Rendah]] (UPSR) diadakan semasa tahun 6 sekolah rendah. (Sudah dimansuhkan bermula 2021) * [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (PT3) diadakan semasa tingkatan 3 sekolah menengah.(Sudah dimansuhkan bermula 2022) * [[Ujian Akhir Sesi Akademik]] (UASA) diadakan semasa Darjah 4 hingga Tingkatan 3 bagi menggantikan UPSR (2021) dan PT3 (2022). * [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM) diadakan semasa tingkatan 5 sekolah menengah. * [[Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia]] (STPM) diadakan semasa tingkatan 6 sekolah menengah. * Sijil Tinggi Agama Malaysia (STAM) diadakan semasa tingkatan 6 sekolah menengah agama. == Mata Pelajaran Sekolah-sekolah di Malaysia== === Sekolah Rendah=== Semasa tahun ini, murid Darjah 1 hingga Darjah 3 tidak menduduki peperiksaan besar, manakala murid Darjah 4 hingga Darjah 6 mula menduduki peperiksaan sumatif yang disediakan oleh sekolah. ====Tahap 1 (Darjah 1-3)==== Pada Tahap 1, murid mempelajari asas literasi, numerasi serta kemahiran awal melalui Pentaksiran Bilik Darjah (PBD). ==== Subjek Teras ==== * [[Bahasa Melayu]] * [[Bahasa Inggeris]] * [[Matematik]] * [[Sains]] * [[Bahasa Cina]] (华文) (SJKC) * [[Bahasa Tamil]] (தமிழ்மொழி) (SJKT) ==== <nowiki>Subjek Bukan Teras</nowiki> ==== * Pendidikan Islam / Pendidikan Moral * Pendidikan Kesenian (Seni Visual & Muzik) * Pendidikan Jasmani & Kesihatan ====Tahap 2 (Darjah 4–6) ([[Ujian Akhir Sesi Akademik|UASA]])==== Pada Tahap 2, murid mula mengikuti pembelajaran yang lebih mendalam serta menduduki peperiksaan sumatif seperti UASA. ==== Subjek Teras ==== * [[Bahasa Melayu]] * [[Bahasa Inggeris]] * [[Matematik]] * [[Sains]] * [[Bahasa Cina]] (华文) (SJKC) * [[Bahasa Tamil]] (தமிழ்மொழி) (SJKT) ==== <nowiki>Subjek Bukan Teras</nowiki> ==== * Pendidikan Islam / Pendidikan Moral * '''Reka Bentuk dan Teknologi''' * '''Sejarah''' * Pendidikan Seni Visual * Pendidikan Muzik * Pendidikan Jasmani & Kesihatan === Sekolah Menengah (Peringkat Menengah Rendah) === Untuk pelajar '''Tingkatan 1, 2 dan 3 ([[Ujian Akhir Sesi Akademik|UASA]])''' Ketiga-tiga tingkatan ini telah pun memasuki era [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (kini [[Ujian Akhir Sesi Akademik]])yang dimana menentukan aliran kelas mana yang akan anda duduki semasa Tingkatan 4. ; Teras *[[Bahasa Melayu]] *[[Bahasa Inggeris]] *[[Matematik]] *[[Sains]] *Pendidikan Islam (hanya pelajar yang beragama Islam sahaja) *Reka Bentuk dan Teknologi *Asas Sains Komputer *[[Sejarah]] *[[Geografi]] *Kemahiran hidup bersepadu ; Elektif *Pendidikan Moral (hanya pelajar yang bukan beragama Islam sahaja) *Pendidikan Seni visual *Pendidikan Muzik *Pendidikan Jasmani dan Kesihatan *[[Bahasa Cina]] (华文) *[[Bahasa Tamil]] (தமிழ் மொழி) * [[Bahasa Arab]] (اللغة العربية) * [[Bahasa Kadazandusun]] (''Boros Momogun)'' * [[Bahasa Semai]] (''Engrok Semai)'' * [[Bahasa Iban]] (''jaku Iban)'' * [[Bahasa Punjabi]] (ਪੰਜਾਬੀ) === Sekolah Menengah (Peringkat Menengah Atas) === Untuk pelajar '''Tingkatan 4 dan 5 (SPM)''' Semasa di menengah atas inilah yang akan menentukan kerjaya apa yang akan anda bekerja dan sekiranya markah anda bagus anda akan melanjutkan pelajaran ke peringkat atasan iaitu berpendidikan Tinggi. ; Teras *Bahasa Melayu *Bahasa Inggeris *Matematik *Sains *Pendidikan Islam (hanya bahagi murid yang berugama Islam sahaja) *Sejarah (Sekiranya ambil aliran Sains anda tidak boleh mengambil mata pelajaran Sains) ##Aliran Sains *Biologi/Reka Cipta/Kejuruteraan awam politeknik, institusi latihan perindustrian, pusat Giatmara, institusi kemahiran mara, institusi kemahiran belia negara kolej komuniti *Fizik *Kimia *Matematik Tambahan ## Agama *Tasawwur Islam *Pendidikan Syariah Islamiah *Pendidikan Al quran dan As sunnah Elektif Bahasa * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20CINA%20(6351).pdf Bahasa Cina] (华文) * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20TAMIL%20(6354).pdf Bahasa Tamil] (தமிழ் மொழி) * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20ARAB%20(2361).pdf Bahasa Arab] (اللغة العربية) * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20KADAZANDUSUN%20(6357).pdf Bahasa Kadazandusun] (''Boros Momogun)'' * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%206358%20BAHASA%20SEMAI%2020201002.pdf Bahasa Semai] (''Engrok Semai)'' * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20IBAN%20(6356).pdf Bahasa Iban] (''jaku Iban)'' * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209378%20BAHASA%20PUNJABI%20-%2020201003.pdf Bahasa Punjabi] (ਪੰਜਾਬੀ) # Elektif Kemanusiaan dan Sastera Ikhtisas *Kesusasteraan Melayu *Kesusasteraan Inggeris *[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209216%20KESUSASTERAAN%20CINA%20-%2020201002.pdf Kesusasteraan Cina] (华文文学) *[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/KESUSASTERAAN%20TAMIL%20(9217).pdf Kesusasteraan Tamil] (தமிழ் இலக்கியம்) *Prinsip Akaun *Ekonomi *Perniagaan *Pendidikan Seni Visual *Pendidikan Muzik *Geografi *Teater *Kemahiran hidup bersepadu ; Bukan Teras *Pendidikan Jasmani dan Kesihatan === Carta Keseluruhan Mata pelajaran (Sekolah menengah) === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- !Pecahan !Elektif !Kod Mata Pelajaran ! Nama Mata pelajaran ! Catatan |- | colspan="2" rowspan="7" |Subjek Teras | 1103 | Bahasa Melayu | *Wajib Lulus |- | 1119 | Bahasa Inggeris | |- |1449 |Matematik | |- |1511 |Sains |*Tidak akan diambil oleh pelajar yang menduduki kelas aliran Sains tulen/ kelas STEM |- |1249 |Sejarah |*Wajib Lulus |- | rowspan="2" |1223 / 1225 |Pendidikan Islam |*Hanya diambil oleh pelajar beragama Islam |- |Pendidikan Moral |*Hanya diambil oleh pelajar BUKAN Islam |- | colspan="2" |Subjek Wajib ambil | |Pendidikan Jasmani dan Kesihatan |*Tiada Penilaian SPM |- | colspan="5" |'''Mata Pelajaran Elektif''' |- | rowspan="38" |Kelas Aliran STEM (Subjek STEM) | rowspan="4" |Elektif Sains Tulen |4551 |Biologi | |- |4541 |Kimia | |- |4531 |Fizik | |- |3472 |Matematik Tambahan | |- | rowspan="12" |Elektif Sains Gunaan dan Teknologi |4561 |Sains Tambahan | |- |4572 |Sains Sukan | |- |3769 |Sains Rumah Tangga | |- |3770 |Sains Komputer | |- |3729 |Pertanian | |- |3771 |Grafik Komunikasi Teknikal | |- |3763 |Reka Cipta | |- |3768 |Asas Kelestarian | |- |3761 |Pengajian Kejuruteraan Awam | |- |3760 |Pengajian Kejuruteraan Mekanikal | |- |3762 |Pengajian Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik | |- |3759 |Lukisan Kejuruteraan | |- | rowspan="22" |Mata Pelajaran Vokasional |7101 |Pembinaan Domestik | |- |7110 |Pembuatan Perabot | |- |7405 |Produksi Reka Tanda | |- |7109 |Menservis Peralatan Elektrik Domestik | |- |7201 |Rekaan dan Jahitan Pakaian | |- |7202 |Katering dan Penyajian | |- |7301 |Landskap dan Nurseri | |- |7303 |Tanaman Makanan | |- |7407 |Reka Bentuk Grafik Digital | |- |7403 |Produksi Multimedia | |- |7203 |Pemprosesan Pemakanan | |- |7302 |Akuakultur dan Haiwan Rekreasi | |- |7104 |Pendawaian Domestik | |- |7106 |Menservis Automobil | |- |7208 |Gerontologi Asas dan Geriatrik | |- |7207 |Penjagaan Muka dan Penggayaan Rambut | |- |7205 |Asuhan dan Pendidikan Awal Kanak-Kanak | |- |7406 |Hiasan Dalaman | |- |7103 |Kerja Paip Domestik | |- |7105 |Kimpalan Arka dan Gas | |- |7107 |Menservis Motosikal | |- |7108 |Menservis Peralatan Penyejukan dan Penyamanan Udara | |- | rowspan="36" |Kelas Aliran Kemanusiaan dan Sastera iktisas (Subjek Bukan Stem) | rowspan="11" |Elektif Ekonomi dan Sastera |3766 |Perniagaan | |- |3767 |Ekonomi | |- |3756 |Prinsip Perakaunan | |- |3754 |Pengajian Keushawanan | |- |2611 |Pendidikan Seni Visual | |- |2621 |Pendidikan Muzik | |- |2280 |Geografi | |- |2216 |Kesusasteraan Melayu Komunikatif | |- |2206 |Kesusasteraan Inggeris | |- |9216 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209216%20KESUSASTERAAN%20CINA%20-%2020201002.pdf Kesusasteraan Cina] (华文文学) | |- |9217 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/KESUSASTERAAN%20TAMIL%20(9217).pdf Kesusasteraan Tamil] (தமிழ் இலக்கியம்) | |- | rowspan="11" |Elektif Bahasa |6351 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20CINA%20(6351).pdf Bahasa Cina] (华文) |Calon dari [[Sekolah menengah jenis kebangsaan|Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan (SMJK)]] wajib mengambil subjek |- |6354 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20TAMIL%20(6354).pdf Bahasa Tamil] (தமிழ்மொழி) | |- |2361 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20ARAB%20(2361).pdf Bahasa Arab] (اللغة العربية) | |- |6356 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20IBAN%20(6356).pdf Bahasa Iban] (''jaku Iban'') | |- |6357 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20KADAZANDUSUN%20(6357).pdf Bahasa Kadazandusun] (''Boros Momogun'') | |- |6358 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%206358%20BAHASA%20SEMAI%2020201002.pdf Bahasa Semai] (''Engrok Semai'') | |- |9378 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209378%20BAHASA%20PUNJABI%20-%2020201003.pdf Bahasa Punjabi] (ਪੰਜਾਬੀ) | |- |6401 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2021/BAHASA%20JEPUN%20(6401)%2020210922.pdf Bahasa Jepun] (日本語) | |- |6405 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2021/BAHASA%20JERMAN%20(6405).pdf Bahasa Jerman] (''Deutsch'') | |- |6406 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2022/BAHASA%20KOREA%20(6406)%2020210922.pdf Bahasa Korea] (한국어) | |- |6407 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2022/BAHASA%20CINA%20KOMUNIKASI%20(6407).pdf Bahasa Cina Komunikasi] (交际华语) |Hanya ditawarkan kepada pelajar bukan cina atau pelajar bukan lepasan SJKC |- | rowspan="13" |Elektif Pengajian Islam |5227 |Pendidikan Al-Quran dan Al-Sunnah | |- |5528 |Pendidikan Syariah Islamiah | |- |5226 |Tasawwur Islam | |- |5401 |Usul Al-Din | |- |5402 |Al-Syariah | |- |5403 |Al-Lughah Al-Arab Al-Mu'asirah | |- |5405 |Al-Adab wa Al-Balaghah | |- |5404 |Manahij Al-Ulum Al-Islamiah | |- |5301 |Hifz Al-Quran | |- |5302 |Maharat Al-Quran | |- |5304 |Turath Dirasat Al-Islamiah | |- |5305 |Turath Bahasa Arab | |- |5303 |Turath Al-Quran wa Al-Sannah | |- |Elektif Kristian |9221 |Bible Knowledge | |- | colspan="2" rowspan="6" |Sekolah Seni |2622 |Muzik | |- |2613 |Seni Halus | |- |2641 |Teater | |- |2631 |Tari | |- |2612 |Komunikasi Visual | |- |2614 |Reka Bentuk | |} ==Mata Pelajaran Sekolah Agama== Sekolah Agama di [[Malaysia]] diuruskan oleh Kerajaan Negeri masing-masing kecuali [[Wilayah Persekutuan]] yang diuruskan oleh Kementerian Wilayah dan Luar Bandar. Bagi pelajar yang ingin melanjutkan pelajaran ke Sekolah Agama Menengah, pelajar boleh menduduki Ujian Khas Kemasukan Sekolah Agama, Ujian Pencapaian Kelas KAFA (UPKK) dan Peperiksaan Khas Sekolah Khusus (PKSK) . Jika anda menuntut pelajaran di kawasan Wilayah Persekutuan seperti ([[Kuala Lumpur]],[[Putrajaya]] dan [[Labuan]]) atau negeri Selangor anda boleh melanjutkan pelajaran ke Sekolah Menengah Agama dengan menduduki Ujian Pencapaian Sekolah Rendah Agama (UPSRA bagi Wilayah Persekutuan. Bagi negeri Selangor ia dikenali sebagai Penilaian Sekolah Rendah Agama), Ujian Pencapaian Kelas KAFA (UPKK) dan Peperiksaan Khas Sekolah Khusus (PKSK). == Lihat juga == *[[Kementerian Pelajaran Malaysia]] *[[Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris]] == Rujukan == <references/> == Pautan Luar == * [http://eprints.utm.my/24588/ Pendidikan moral di Malaysia: tantangan dan implementasi pendidikan karakter di sekolah ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120708143810/http://eprints.utm.my/24588/ |date=2012-07-08 }} * [http://eprints.utm.my/14313/ Model eklektik dalam sistem pendidikan Malaysia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120709105154/http://eprints.utm.my/14313/ |date=2012-07-09 }} {{Topik Malaysia}} {{Pendidikan di Malaysia}} [[Kategori:Pendidikan di Malaysia| ]] hsqpb3tif1hpr7iav97sbl0ozypeb06 6844235 6844232 2026-05-08T14:18:27Z Afzan.azam.98 378300 6844235 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=tatabahasa, gaya penulisan, format wiki|date=November 2025}} {{Infobox Education |agency image= |country name=Malaysia |agency=[[Kementerian Pendidikan Malaysia]] |leader titles= Menteri Pendidikan |leader names= [[Fadhlina Sidek]] |budget= RM32 bilion (ASD10 bilion)¹ |budget year=2006? |primary languages=[[Bahasa Melayu|Melayu]], [[Bahasa Inggeris|Inggeris]], [[Bahasa Mandarin|Mandarin]], [[Bahasa Tamil|Tamil]] |system type=Kebangsaan |established events=Ditubuhkan |established dates=[[1956]] |literacy year=2009 |literacy total = 95% (semua usia 15 tahun ke atas) |literacy men= 95% jumlah, 98% 15-24 tahun |literacy women= 95% jumlah, 98% 15-24 tahun |enroll total=5,407,865 dengan 405,716 guru (nisbah 13:1), termasuk 163,746 prasekolah |enroll primary=2,899,228 (kadar tekal sampai darjah terakhir sekolah rendah, Darjah 6 adalah 99%) |enroll secondary=2,344,891 (66% pelajar lelaki & 72% pelajar wanita meningkat ke Tingkatan 1 dari Darjah 6) |enroll post-secondary= |attain secondary= |attain post-secondary= |footnotes=¹[http://mstar.com.my/berita/cerita.asp?file=/2009/10/23/mstar_berita/20091023173735&sec=mstar_berita "Budget 2010", mstar] |}} '''Sistem pendidikan di Malaysia''' diselia oleh Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM). [[Pendidikan]] [[Malaysia]] boleh didapatkan dari [[sekolah]] tanggungan kerajaan, sekolah swasta atau secara sendiri. Sistem pendidikan dipusatkan terutamanya bagi sekolah rendah dan sekolah menengah. Kerajaan negeri tidak berkuasa dalam kurikulum dan aspek lain pendidikan sekolah rendah dan sekolah menengah, sebaliknya ditentukan oleh kementerian. Terdapat peperiksaan piawai yang merupakan ciri yang biasa bagi negara-negara Asia seperti di Singapura dan China (PR). [[Sistem Pendidikan di Malaysia]] == Ciri-ciri == Pendidikan Malaysia terdiri daripada beberapa peringkat: * [[Prasekolah di Malaysia|Prasekolah]] * [[Pendidikan rendah]] * [[Pendidikan menengah]] * [[Pengajian tinggi]] Hanya pendidikan di sekolah rendah diwajibkan dalam undang-undang. Oleh itu, pengabaian keperluan pendidikan selepas sekolah rendah tidak melanggar undang-undang. Sekolah rendah dan sekolah menengah diuruskan oleh [[Kementerian Pelajaran Malaysia]] tetapi dasar yang berkenaan dengan pengajian tinggi diuruskan oleh [[Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia]] yang ditubuhkan pada tahun 2004. Sejak tahun 2003, kerajaan memperkenalkan penggunaan bahasa Inggeris sebagai bahasa pengantara dalam mata pelajaran yang berkenaan dengan [[Sains]] dan [[Matematik]]. == Pendidikan Prasekolah == {{main|Prasekolah di Malaysia}} [[File:Hamson Kindergarten.JPG|thumb|Tadika di [[Johor]].]] [[Sekolah]] tadika ([[prasekolah]]) menerima kemasukan kanak-kanak daripada 4-6 tahun. Pengajian tadika bukan merupakan pengajian wajib dalam Pendidikan Malaysia. Namun begitu penubuhan tadika oleh pihak swasta amat menggalakkan. Setakat ini, sebahagian besar Sekolah Kebangsaan mempunyai kelas prasekolah. Namun kemasukan ke kelas ini dibuka kepada anak-anak dari keluarga berpendapatan rendah. == Pendidikan Rendah == [[File:Peringgit Religious Primary School.JPG|thumb|Sekolah rendah di [[Melaka]].]] Pendidikan rendah bermula dari tahun 1 hingga tahun 6, dan menerima kemasukan kanak-kanak berumur 7 tahun sehingga 12 tahun. [[Bahasa Melayu]], [[Bahasa Inggeris]], Matematik, Sains, Sejarah, Pendidikan Jasmani dan Kesihatan, Pendidikan Kesenian, Pendidikan Seni (Tahun 5, 6), Pendidikan Muzik (Tahun 5, 6) dan Pendidikan Islam/Moral merupakan mata pelajaran yang wajib dalam Sistem Pendidikan Malaysia. Sekolah rendah awam di Malaysia terbahagi kepada dua jenis, iaitu Sekolah Kebangsaan dan [[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]]. Kurikulum di kedua-dua jenis sekolah rendah adalah sama. Perbezaan antara dua jenis sekolah ini ialah bahasa pengantar yang digunakan. Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar di Sekolah Kebangsaan. [[bahasa Tamil]] atau [[bahasa Mandarin]] digunakan sebagai bahasa pengantar di [[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]]. Pada akhir tahun persekolahan sekolah rendah, ujian awam diadakan bagi menilai prestasi murid-murid. Ujian awam pada peringkat sekolah rendah dinamakan [[Ujian Akhir Sesi Akademik]] (UASA). Pada awalnya, pelajar yang menduduki UPSR, dibenarkan melanjutkan pelajaran ke peringkat menengah. Namun, bermula tahun 2021, UPSR telah dimasuhkan sepenuhnya. Susulan pemansuhan itu, pihak Kementerian Pendidikan Malaysia akan memperkasa secara menyeluruh Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) dan Pentaksiran Bilik Darjah (PBD). Pentaksiran akan dilaksanakan untuk murid sekolah rendah khususnya tahun enam dan pihak KPM akan memperkasakan PBS dan PBD secara menyeluruh mulai 2021. Selari pemansuhan UPSR, kerajaan juga membatalkan penilaian Pentaksiran Alternatif Sekolah Rendah (PASR) bagi Murid Berkeperluan Khas (MBK) Maka, penilaian bagi murid berkeperluan khas ini akan dilaksanakan di peringkat sekolah mengikut PBD. Seterusnya, bermula pada tahun 2022 hingga kini, Ujian Akhir Sesi Akademik menjadi peperiksaan formal dari Tahun 4-6 yang mempunyai lima mata pelajaran yang wajib, iaitu: Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris, Matematik, Sains dan Sejarah. Bahasa Cina diambil di sekolah Cina, manakala Bahasa Tamil diambil di sekolah Tamil. Kemasukan Tingkatan Satu dan Tingkatan Lima bermula pada tahun 2022 akan dibuat berdasarkan peperiksaan Pentaksiran Kemasukan Sekolah Khusus (PKSK). == Pendidikan Menengah == {{Bagi||Sekolah menengah kebangsaan}}[[File:SMK Chung Hua Miri.JPG|thumb|Sekolah menengah di [[Sarawak]].]] [[Sekolah menengah kebangsaan|Sekolah menengah]] awam boleh dilihat sebagai pelanjutan sekolah rendah. Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar bagi semua mata pelajaran selain Sains (Biologi, Fizik dan Kimia) dan Matematik (termasuk Matematik Tambahan) Para pelajar perlu belajar dari Tingkatan 1 hingga Tingkatan 5. Seperti di sekolah rendah, setiap tingkatan (darjah) mengambil masa selama satu tahun. Pada akhir Tingkatan Tiga (digelar peringkat menengah rendah), para pelajar akan menduduki [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (PT3). Berdasarkan pencapaian PT3, mereka akan dikategorikan kepada Aliran Sains atau Aliran Sastera. Aliran Sains menjadi pilihan ramai. Pelajar dari Aliran Sains dibenarkan untuk keluar dari Aliran Sains lalu menyertai Aliran Sastera tetapi sebaliknya tidak dibenarkan. Pelajar-pelajar yang tidak mendapat keputusan yang memuaskan pula boleh memilih untuk menjalani pengkhususan vokasional di sekolah teknik. Bermula tahun 2021, Menteri Pendidikan telah mengumumkan Pentaksiran Tingkatan Tiga (PT3) bermula tahun tersebut dibatalkan, namun konsep penilaian masih dikekalkan dalam Sistem Pentaksiran Kebangsaan dan kaedah pentaksiran murid boleh juga dilaksanakan. Jadi, pentaksiran murid adalah berdasarkan tiga komponen utama iaitu PBD, Pentaksiran Psikometrik (PPsi) dan Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan dan Kokurikulum (PAJSK). Kemasukan ke sekolah khusus atau asrama ke tingkatan empat bermula pada tahun 2022 akan dibuat berdasarkan PKSK. Pada akhir Tingkatan Lima (digelar peringkat menengah atas), para pelajar perlu menduduki peperiksaan [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM) sebelum menamatkan pelajaran di peringkat menengah. SPM adalah berdasarkan peperiksaan ''School Certificate'' United Kingdom lama sebelum menjadi peperiksaan Tahap 'O' ''[[General Certificate of Education]]'' (Kelulusan Umum Pelajaran) yang menjadi GCSE (''General Certificate of Secondary School'' / Kelulusan Umum Sekolah Menengah). Sejak tahun 2006, para pelajar turut menduduki kertas GCE Tahap 'O' bagi bahasa Inggeris selain kertas SPM Bahasa Inggeris biasa. Keputusan lain ini adalah berdasarkan markah penulisan karangan dalam kertas Bahasa Inggeris SPM. Penilaian karangan kertas Bahasa Inggeris SPM diadakan di bawah pengawasan pegawai dari peperiksaan Tahap 'O' British. Walaupun keputusan ini bukan sebahagian daripada SPM, keputusan ini akan dinyatakan pada kertas keputusan. Selepas keputusan SPM 2005 dikeluarkan pada Mac 2006, Kementerian Pelajaran mengumumkan bahawa mereka sedang menimbang untuk memperbaharui sistem SPM kerana orang ramai terlalu mementingkan bilangan A yang didapati. Pendidik-pendidik tempatan bersetuju dengan cadangan ini. Salah seorang profesor di Universiti Malaya mengesali keadaan sesetengah pelajar universiti yang tidak mampu menulis surat dan berbahas. Beliau berkata, "Mereka tidak memahami apa yang saya katakan ... Saya tidak dapat berkomunikasi dengan mereka." Tambah beliau, "Sebelum 1957, wira sekolah bukan mereka yang mendapat 8A atau 9A tetapi merupakan pembahas yang baik, pelakon yang baik, ahli sukan yang baik dan mereka yang memimpin Persatuan Pengakap." Selepas menamatkan pelajaran di Sekolah Jenis Kebangsaan Cina, sesetengah pelajar dapat belajar di [[Sekolah Tinggi Persendirian Cina|Sekolah Menengah Persendirian Cina]]. Di sekolah ini, para pelajar menduduki peperiksaan piawai yang dikenali sebagai Sijil Peperiksaan Bersama (''Unified Examination Certificate''/UEC). Sesetengah pelajar di sekolah-sekolah ini turut menduduki peperiksaan SPM sebagai calon persendirian. UEC diadakan oleh ''[[Dong Jiao Zong]]'' (Persatuan Guru dan Pengarah Sekolah Cina) sejak tahun 1975. Terdapat tiga tahap dalam UEC, iaitu Vokasional (UEC-V), Junior (UEC-JML/JUEC) dan Senior (UEC-SML/SUEC). Bahasa Cina merupakan bahasa pengantar bagi kurikulum dan peperiksaan bagi UEC-V dan UEC-JML. Bahasa Cina atau Bahasa Inggeris merupakan bahasa pengantar bagi mata pelajaran Matematik, Sains (Biologi, Kimia dan Fizik), Simpan Kira, Akaun dan Perdagangan. Kesusahan UEC-SML adalah hampir sama dengan [[A-level]] kecuali Bahasa Inggeris. Pelajar di Sekolah Menengah Persendirian Cina belajar dari tiga tahap rendah (Junior) sehingga ke tiga tahap tinggi (Senior). Setiap tahap mengambil masa selama satu tahun. Mereka tidak dibenarkan untuk belajar dalam tahap yang lebih tinggi jika gagal dalam peperiksaan sekolah, sebaliknya perlu mengulang. Mereka yang gagal mara ke tahap yang lebih tinggi selepas belajar dalam tahap yang sama selama tiga tahun akan disingkirkan dari sekolah. Oleh itu, sesetengah pelajar mengambil masa yang lebih daripada enam tahun untuk menamatkan pelajaran di Sekolah Tinggi Persendirian Cina. Pada akhir Junior 3, para pelajar perlu menduduki peperiksaan UEC-JML. Sesetengah pelajar juga akan menduduki peperiksaan PMR. UEC-JML lebih susah daripada PMR. Seperti pelajar di sekolah menengah awam, pelajar di sekolah tinggi persendirian Cina juga akan dikategorikan kepada aliran Sains dan aliran Perdagangan/Sastera bermula Senior 1. Pada akhir Senior 2, sesetengah pelajar menduduki peperiksaan SPM. Mereka mungkin meninggalkan sekolah selepas SPM. Sesetengah pelajar pula menyambung pelajaran ke Senior 3. Pada akhir Senior 3, mereka akan menduduki peperiksaan UEC-SML. UEC-SML telah diakui sebagai kelayakan kemasukan banyak universiti luar negara seperti Singapura, Australia, Taiwan, China dan sesetengah negara Eropah tetapi tidak diakui oleh kerajaan Malaysia sebagai kelayakan kemasukan ke universiti-universiti awam Malaysia. Akan tetapi, kebanyakan kolej persendirian mengakui UEC. Pada Mei 2004, kerajaan Malaysia mewajibkan pelajar-pelajar yang menggunakan kelayakan kemasukan yang selain daripada SPM perlu lulus dalam kertas Bahasa Malaysia SPM. Ini menyebabkan banyak bantahan, dan Menteri Pengajian Tinggi ketika itu, Dr Shafie Salleh, mengecualikan pelajar UEC daripada keperluan tersebut. == Pendidikan prauniversiti == Selepas SPM, para pelajar dapat membuat pilihan sama ada belajar dalam Tingkatan 6 [[matrikulasi]], pengajian diploma di pelbagai institut pendidikan seperti Politeknik. Jika mereka melanjutkan pelajaran dalam Tingkatan Enam, mereka akan menduduki peperiksaan [[Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia]] (STPM). Tingkatan 6 yang terdiri daripada Tingkatan 6 Rendah dan Tingkatan 6 Atas mengambil masa selama dua tahun. STPM dianggap lebih susah daripada [[A-level]] kerana merangkumi skop yang lebih mendalam dan luas. Walaupun STPM biasanya diduduki bagi mereka yang ingin belajar di universiti awam di Malaysia, STPM turut diakui di peringkat antarabangsa. Selain itu, para pelajar boleh memohon kebenaran untuk mengikuti program matrikulasi yang mengambil masa selama satu atau dua tahun. Pada suatu ketika dahulu, matrikulasi hanya mengambil masa selama satu tahun. Sejak tahun 2006, 30% daripada semua pelajar matrikulasi diberikan program yang mengambil masa selama dua tahun. 90% daripada tempat matrikulasi adalah disimpan untuk bumiputera. Program matrikulasi tidak seketat dengan STPM. Ramai berpendapat bahawa program ini mudah daripada STPM, dan dikatakan untuk membantu bumiputera belajar di universiti dengan mudah. Matrikulasi dikenalkan selepas kuota kemasukan universiti awam yang berdasarkan kaum dimansuhkan. 70% daripada pelajar kursus krtikal seperti perubatan, farmasi, pergigian dan perundangan ialah pelajar matrikulasi. Sebaliknya, kebanyakan kursus-kursus seperti Sarjana Muda Sains yang kurang diminati diambil oleh pelajar STPM. Pembela program matrikulasi mendakwa bahawa Tingkatan 6 adalah berbeza dengan program matrikulasi. Akan tetapi, program matrikulasi dan Tingkatan Enam memainkan peranan yang sama (kelayakan kemasukan universiti). Sesetengah pelajar menerima pendidikan pra-universiti di kolej persendirian. Mereka mungkin memilih [[diploma]], [[A-level]], Program Matrikulasi Kanada atau kursus yang sama dari negara lain. Kerajaan mendakwa bahawa kemasukan universiti adalah berdasarkan meritokrasi tetapi terdapat terlalu banyak program pra-universiti yang berlainan tanpa piawai yang boleh dibandingkan. == Pengajian tinggi == : ''Lihat juga: [[senarai universiti di Malaysia]].'' [[File:Tunku Abdul Rahman University.JPG|thumb|Universiti di [[Selangor]].]] Banyak subsidi diberi oleh kerajaan untuk menanggung pendidikan di universiti-universiti awam tempatan. Pemohon memerlukan kelayakan STPM, matrikulasi atau diploma yang diiktiraf, serta kelulusan-kelulusan lain yang setara yang diiktiraf Kerajaan. Keputusan yang baik dalam peperiksaan tidak menjamin kemasukan universiti awam. Ini adalah kerana tempat pengajian bagi sesetengah program adalah terhad. Contohnya, tempat untuk bidang perubatan adalah terhad dan adalah mustahil untuk universiti awam menerima semua pelajar-pelajar yang mendapat semua A dalam STPM. Justeru, adalah penting bagi pelajar untuk mendapatkan maklumat dari pihak sekolah ketika mengisi borang permohonan. Pada tahun 2004, kerajaan menubuhkan [[Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia]] untuk mengawasi pendidikan pengajian tinggi. Kementerian ini dipimpin oleh Mustapa Mohamed pada ketika itu. Kini, KPT telah bergabung bersama dengan [[Kementerian Pelajaran Malaysia]] bagi membentuk [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] yang diterajui oleh [[Muhyiddin Yassin|Tan Sri Muhyiddin Yassin]] kemudian diketuai oleh Dato' Seri Diraja [[Mahdzir Khalid]]. Kebebasan akademik fakulti universiti umum telah diragui. Pengkritik seperti Bakri Musa menggunakan contoh seperti ahli sains ditegur oleh Timbalan Perdana Menteri, Najib Razak kerana menerbitkan "kajian mengenai pencemaran udara". Para pelajar juga dapat membuat pilihan untuk pergi ke institusi swasta bagi pendidikan peringkat tinggi. Banyak institusi memberi kursus dengan bekerjasama dengan institut atau universiti di luar negeri. Sesetengah universiti di luar negeri pula membuka cawangan di Malaysia. Aliran keluar mereka yang cemerlang dari Malaysia menyebabkan Perdana Menteri pada masa itu (1995), [[Mahathir Mohamad]] melancarkan program menarik mereka pulang ke kampung halaman. Matlamat rancangan ini adalah untuk menarik 5000 orang yang cemerlang setiap tahun. Pada tahun 2004, Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi berkata dalam jawapan parlimen bahawa rancangan ini telah menarik 94 ahli sains (24 orang Malaysia) dalam bidang farmakologi, perubatan, teknologi semikonduktor dan kejuruteraan dari tahun 1995 hingga 2000. Semasa jawapan ini diberikan, hanya seorang masih berada di Malaysia. Selain itu, terdapat juga [[Institut Pendidikan Guru Malaysia]] yang menawarkan program ijazah sarjana muda perguruan dan [[politeknik]] yang menawarkan kursus diploma dan sijil bagi yang berminat.Terdapat juga kajian yang dilakukan mengenai Sistem penilaian prestasi pelajar<ref>"''Hasan Basari, Abd. Samad (2002) Sistem penilaian prestasi pelajar.''" [http://eprints.utm.my/6810/ Universiti Teknologi Malaysia Institutional Repository] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100403000204/http://eprints.utm.my/6810/ |date=2010-04-03 }}, Univesiti Teknologi Malaysia</ref> == Jenis sekolah rendah dan menengah == ===[[Sekolah Kebangsaan]]=== [[File:Ayer Keroh National High School.JPG|thumb|Sekolah menengah kebangsaan di [[Melaka]].]] Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar di Sekolah Kebangsaan. Sekolah Kebangsaan merupakan salah satu jenis sekolah rendah. ===[[Sekolah Kluster]]=== Satu jenama yang diberi kepada sekolah yang dikenal pasti cemerlang dalam klusternya daripada aspek pengurusan sekolah dan kemenjadian murid. Pewujudan sekolah kluster bertujuan melonjakkan kecemerlangan sekolah dalam sistem pendidikan Malaysia dan membangun sekolah yang boleh dicontohi oleh sekolah dalam kluster yang sama dan sekolah lain di luar klusternya. ===[[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]]=== [[bahasa Cina]] atau [[bahasa Tamil]] digunakan sebagai bahasa pengantar. [[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]] merupakan salah satu jenis sekolah rendah. Dari tahun 1995 hingga 2000, pengagihan Rancangan Malaysia Ketujuh membahagikan 96.5% kepada Sekolah Kebangsaan yang hanya mempunyai 75% daripada pelajar sekolah rendah. Sekolah Jenis Kebangsaan Cina (21% daripada pelajar sekolah rendah) mendapat 2.4% daripada pengagihan manakala Sekolah Jenis Kebangsaan Tamil (3.6% daripada pelajar sekolah rendah) mendapat 1% daripada pengagihan. ===Sekolah Wawasan=== Beberapa sekolah awam berkongsi kemudahan yang sama di dalam sebuah sekolah yang dikenali sebagai Sekolah Wawasan. Penubuhan Sekolah Wawasan adalah untuk menggalakkan interaksi yang lebih rapat antara kaum. Akan tetapi, kebanyakan orang Cina dan orang India membantah Sekolah Wawasan kerana mereka percaya bahawa Sekolah Wawasan akan mengehadkan penggunaan bahasa ibunda di sekolah.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2000&dt=1112&pub=utusan_malaysia&sec=Rencana&pg=ot_02.htm Jangan tunduk pada desakan - Polemik penubuhan sekolah wawasan.]</ref> ===Sekolah Agama Islam=== [[Sekolah pondok]], [[madrasah]] dan sekolah agama [[Islam]] lain merupakan bentuk sekolah asal di Malaysia. Sekolah-sekolah sedemikian masih wujud di Malaysia tetapi bukan sebahagian daripada pelajaran kanak-kanak di kawasan bandar. Pelajar di kawasan luar bandar masih belajar di sekolah-sekolah ini. Keputusan pelajaran di sekolah-sekolah ini diterima oleh kebanyakan universiti di Malaysia dengan menduduki peperiksaan Sijil Tinggi Agama Malaysia (STAM),dan kebanyakan pelajar ini melanjutkan pelajaran ke kawasan seperti Pakistan atau Mesir. ===Sekolah Mubaligh=== Terdapat juga beberapa [[Sekolah Kebangsaan Methodist]], [[Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist]], [[Sekolah Kebangsaan La Salle]], [[Sekolah Menengah Kebangsaan La Salle]], [[Sekolah Kebangsaan Convent]], [[Sekolah Menengah Kebangsaan Convent]] dan banyak lagi sekolah mubaligh [[Kristian]].<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v5/bm/newsindex.php?id=376369 Kenyataan Mukhriz Wujud Sekolah Satu Aliran Tiada Unsur Perkauman, Kata Hishammuddin], Bernama</ref> ===Sekolah Bestari=== [[Sekolah bestari]] cuba menerapkan komputer dan teknologi dalam kaedah pembelajaran. ===Sekolah Teknik dan Vokasional=== [[Sekolah Menengah Teknik]] dan vokasional memberi peluang kepada murid yang mempunyai kecenderungan dalam pendidikan sains dan teknologi untuk memenuhi tenaga kerja dalam bidang industri Negara. Kementerian Pelajaran Malaysia menawarkan program-program yang membolehkan murid berpotensi menjadi separa profesional atau profesional dalam pelbagai bidang teknikal dan kejuruteraan. == Ujian awam kebangsaan == Terdapat lima ujian awam kebangsaan: * [[Ujian Penilaian Sekolah Rendah]] (UPSR) diadakan semasa tahun 6 sekolah rendah. (Sudah dimansuhkan bermula 2021) * [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (PT3) diadakan semasa tingkatan 3 sekolah menengah.(Sudah dimansuhkan bermula 2022) * [[Ujian Akhir Sesi Akademik]] (UASA) diadakan semasa Darjah 4 hingga Tingkatan 3 bagi menggantikan UPSR (2021) dan PT3 (2022). * [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM) diadakan semasa tingkatan 5 sekolah menengah. * [[Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia]] (STPM) diadakan semasa tingkatan 6 sekolah menengah. * Sijil Tinggi Agama Malaysia (STAM) diadakan semasa tingkatan 6 sekolah menengah agama. == Mata Pelajaran Sekolah-sekolah di Malaysia== === Sekolah Rendah=== Semasa tahun ini, murid Darjah 1 hingga Darjah 3 tidak menduduki peperiksaan besar, manakala murid Darjah 4 hingga Darjah 6 mula menduduki peperiksaan sumatif yang disediakan oleh sekolah. ====Tahap 1 (Darjah 1-3)==== Pada Tahap 1, murid mempelajari asas literasi, numerasi serta kemahiran awal melalui Pentaksiran Bilik Darjah (PBD). ==== Subjek Teras ==== * [[Bahasa Melayu]] * [[Bahasa Inggeris]] * [[Matematik]] * [[Sains]] * [[Bahasa Cina]] (华文) (SJKC) * [[Bahasa Tamil]] (தமிழ்மொழி) (SJKT) ==== <nowiki>Subjek Bukan Teras</nowiki> ==== * Pendidikan Islam / Pendidikan Moral * Pendidikan Kesenian (Seni Visual & Muzik) * Pendidikan Jasmani & Kesihatan ====Tahap 2 (Darjah 4–6) ([[Ujian Akhir Sesi Akademik|UASA]])==== Pada Tahap 2, murid mula mengikuti pembelajaran yang lebih mendalam serta menduduki peperiksaan sumatif seperti UASA. ==== Subjek Teras ==== * [[Bahasa Melayu]] * [[Bahasa Inggeris]] * [[Matematik]] * [[Sains]] * [[Bahasa Cina]] (华文) (SJKC) * [[Bahasa Tamil]] (தமிழ்மொழி) (SJKT) ==== <nowiki>Subjek Bukan Teras</nowiki> ==== * Pendidikan Islam / Pendidikan Moral * '''Reka Bentuk dan Teknologi''' * '''Sejarah''' * Pendidikan Seni Visual * Pendidikan Muzik * Pendidikan Jasmani & Kesihatan === Sekolah Menengah (Peringkat Menengah Rendah) === Untuk pelajar '''Tingkatan 1, 2 dan 3 ([[Ujian Akhir Sesi Akademik|UASA]])''' Ketiga-tiga tingkatan ini telah pun memasuki era [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (kini [[Ujian Akhir Sesi Akademik]])yang dimana menentukan aliran kelas mana yang akan anda duduki semasa Tingkatan 4. ; Teras *[[Bahasa Melayu]] *[[Bahasa Inggeris]] *[[Matematik]] *[[Sains]] *Pendidikan Islam (hanya pelajar yang beragama Islam sahaja) *Reka Bentuk dan Teknologi *Asas Sains Komputer *[[Sejarah]] *[[Geografi]] *Kemahiran hidup bersepadu ; Elektif *Pendidikan Moral (hanya pelajar yang bukan beragama Islam sahaja) *Pendidikan Seni visual *Pendidikan Muzik *Pendidikan Jasmani dan Kesihatan *[[Bahasa Cina]] (华文) *[[Bahasa Tamil]] (தமிழ் மொழி) * [[Bahasa Arab]] (اللغة العربية) * [[Bahasa Kadazandusun]] (''Boros Momogun)'' * [[Bahasa Semai]] (''Engrok Semai)'' * [[Bahasa Iban]] (''jaku Iban)'' * [[Bahasa Punjabi]] (ਪੰਜਾਬੀ) === Sekolah Menengah (Peringkat Menengah Atas) === Untuk pelajar '''Tingkatan 4 dan 5 (SPM)''' Semasa di menengah atas inilah yang akan menentukan kerjaya apa yang akan anda bekerja dan sekiranya markah anda bagus anda akan melanjutkan pelajaran ke peringkat atasan iaitu berpendidikan Tinggi. ; Teras *Bahasa Melayu *Bahasa Inggeris *Matematik *Sains *Pendidikan Islam (hanya bahagi murid yang berugama Islam sahaja) *Sejarah (Sekiranya ambil aliran Sains anda tidak boleh mengambil mata pelajaran Sains) ##Aliran Sains *Biologi/Reka Cipta/Kejuruteraan awam politeknik, institusi latihan perindustrian, pusat Giatmara, institusi kemahiran mara, institusi kemahiran belia negara kolej komuniti *Fizik *Kimia *Matematik Tambahan ## Agama *Tasawwur Islam *Pendidikan Syariah Islamiah *Pendidikan Al quran dan As sunnah Elektif Bahasa * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20CINA%20(6351).pdf Bahasa Cina] (华文) * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20TAMIL%20(6354).pdf Bahasa Tamil] (தமிழ் மொழி) * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20ARAB%20(2361).pdf Bahasa Arab] (اللغة العربية) * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20KADAZANDUSUN%20(6357).pdf Bahasa Kadazandusun] (''Boros Momogun)'' * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%206358%20BAHASA%20SEMAI%2020201002.pdf Bahasa Semai] (''Engrok Semai)'' * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20IBAN%20(6356).pdf Bahasa Iban] (''jaku Iban)'' * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209378%20BAHASA%20PUNJABI%20-%2020201003.pdf Bahasa Punjabi] (ਪੰਜਾਬੀ) # Elektif Kemanusiaan dan Sastera Ikhtisas *Kesusasteraan Melayu *Kesusasteraan Inggeris *[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209216%20KESUSASTERAAN%20CINA%20-%2020201002.pdf Kesusasteraan Cina] (华文文学) *[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/KESUSASTERAAN%20TAMIL%20(9217).pdf Kesusasteraan Tamil] (தமிழ் இலக்கியம்) *Prinsip Akaun *Ekonomi *Perniagaan *Pendidikan Seni Visual *Pendidikan Muzik *Geografi *Teater *Kemahiran hidup bersepadu ; Bukan Teras *Pendidikan Jasmani dan Kesihatan === Carta Keseluruhan Mata pelajaran (Sekolah menengah) === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- !Pecahan !Elektif !Kod Mata Pelajaran ! Nama Mata pelajaran ! Catatan |- | colspan="2" rowspan="7" |Subjek Teras | 1103 | Bahasa Melayu | *Wajib Lulus |- | 1119 | Bahasa Inggeris | |- |1449 |Matematik | |- |1511 |Sains |*Tidak akan diambil oleh pelajar yang menduduki kelas aliran Sains tulen/ kelas STEM |- |1249 |Sejarah |*Wajib Lulus |- | rowspan="2" |1223 / 1225 |Pendidikan Islam |*Hanya diambil oleh pelajar beragama Islam |- |Pendidikan Moral |*Hanya diambil oleh pelajar BUKAN Islam |- | colspan="2" |Subjek Wajib ambil | |Pendidikan Jasmani dan Kesihatan |*Tiada Penilaian SPM |- | colspan="5" |'''Mata Pelajaran Elektif''' |- | rowspan="38" |Kelas Aliran STEM (Subjek STEM) | rowspan="4" |Elektif Sains Tulen |4551 |Biologi | |- |4541 |Kimia | |- |4531 |Fizik | |- |3472 |Matematik Tambahan | |- | rowspan="12" |Elektif Sains Gunaan dan Teknologi |4561 |Sains Tambahan | |- |4572 |Sains Sukan | |- |3769 |Sains Rumah Tangga | |- |3770 |Sains Komputer | |- |3729 |Pertanian | |- |3771 |Grafik Komunikasi Teknikal | |- |3763 |Reka Cipta | |- |3768 |Asas Kelestarian | |- |3761 |Pengajian Kejuruteraan Awam | |- |3760 |Pengajian Kejuruteraan Mekanikal | |- |3762 |Pengajian Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik | |- |3759 |Lukisan Kejuruteraan | |- | rowspan="22" |Mata Pelajaran Vokasional |7101 |Pembinaan Domestik | |- |7110 |Pembuatan Perabot | |- |7405 |Produksi Reka Tanda | |- |7109 |Menservis Peralatan Elektrik Domestik | |- |7201 |Rekaan dan Jahitan Pakaian | |- |7202 |Katering dan Penyajian | |- |7301 |Landskap dan Nurseri | |- |7303 |Tanaman Makanan | |- |7407 |Reka Bentuk Grafik Digital | |- |7403 |Produksi Multimedia | |- |7203 |Pemprosesan Pemakanan | |- |7302 |Akuakultur dan Haiwan Rekreasi | |- |7104 |Pendawaian Domestik | |- |7106 |Menservis Automobil | |- |7208 |Gerontologi Asas dan Geriatrik | |- |7207 |Penjagaan Muka dan Penggayaan Rambut | |- |7205 |Asuhan dan Pendidikan Awal Kanak-Kanak | |- |7406 |Hiasan Dalaman | |- |7103 |Kerja Paip Domestik | |- |7105 |Kimpalan Arka dan Gas | |- |7107 |Menservis Motosikal | |- |7108 |Menservis Peralatan Penyejukan dan Penyamanan Udara | |- | rowspan="36" |Kelas Aliran Kemanusiaan dan Sastera iktisas (Subjek Bukan Stem) | rowspan="11" |Elektif Ekonomi dan Sastera |3766 |Perniagaan | |- |3767 |Ekonomi | |- |3756 |Prinsip Perakaunan | |- |3754 |Pengajian Keushawanan | |- |2611 |Pendidikan Seni Visual | |- |2621 |Pendidikan Muzik | |- |2280 |Geografi | |- |2216 |Kesusasteraan Melayu Komunikatif | |- |2206 |Kesusasteraan Inggeris | |- |9216 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209216%20KESUSASTERAAN%20CINA%20-%2020201002.pdf Kesusasteraan Cina] (华文文学) | |- |9217 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/KESUSASTERAAN%20TAMIL%20(9217).pdf Kesusasteraan Tamil] (தமிழ் இலக்கியம்) | |- | rowspan="11" |Elektif Bahasa |6351 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20CINA%20(6351).pdf Bahasa Cina] (华文) |Calon dari [[Sekolah menengah jenis kebangsaan|Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan (SMJK)]] wajib mengambil subjek |- |6354 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20TAMIL%20(6354).pdf Bahasa Tamil] (தமிழ்மொழி) | |- |2361 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20ARAB%20(2361).pdf Bahasa Arab] (اللغة العربية) | |- |6356 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20IBAN%20(6356).pdf Bahasa Iban] (''jaku Iban'') | |- |6357 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20KADAZANDUSUN%20(6357).pdf Bahasa Kadazandusun] (''Boros Momogun'') | |- |6358 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%206358%20BAHASA%20SEMAI%2020201002.pdf Bahasa Semai] (''Engrok Semai'') | |- |9378 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209378%20BAHASA%20PUNJABI%20-%2020201003.pdf Bahasa Punjabi] (ਪੰਜਾਬੀ) | |- |6401 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2021/BAHASA%20JEPUN%20(6401)%2020210922.pdf Bahasa Jepun] (日本語) | |- |6405 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2021/BAHASA%20JERMAN%20(6405).pdf Bahasa Jerman] (''Deutsch'') | |- |6406 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2022/BAHASA%20KOREA%20(6406)%2020210922.pdf Bahasa Korea] (한국어) | |- |6407 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2022/BAHASA%20CINA%20KOMUNIKASI%20(6407).pdf Bahasa Cina Komunikasi] (交际华语) |Hanya ditawarkan kepada pelajar bukan cina atau pelajar bukan lepasan SJKC |- | rowspan="13" |Elektif Pengajian Islam |5227 |Pendidikan Al-Quran dan Al-Sunnah | |- |5528 |Pendidikan Syariah Islamiah | |- |5226 |Tasawwur Islam | |- |5401 |Usul Al-Din | |- |5402 |Al-Syariah | |- |5403 |Al-Lughah Al-Arab Al-Mu'asirah | |- |5405 |Al-Adab wa Al-Balaghah | |- |5404 |Manahij Al-Ulum Al-Islamiah | |- |5301 |Hifz Al-Quran | |- |5302 |Maharat Al-Quran | |- |5304 |Turath Dirasat Al-Islamiah | |- |5305 |Turath Bahasa Arab | |- |5303 |Turath Al-Quran wa Al-Sannah | |- |Elektif Kristian |9221 |Bible Knowledge | |- | colspan="2" rowspan="6" |Sekolah Seni |2622 |Muzik | |- |2613 |Seni Halus | |- |2641 |Teater | |- |2631 |Tari | |- |2612 |Komunikasi Visual | |- |2614 |Reka Bentuk | |} ==Mata Pelajaran Sekolah Agama== Sekolah Agama di [[Malaysia]] diuruskan oleh Kerajaan Negeri masing-masing kecuali [[Wilayah Persekutuan]] yang diuruskan oleh Kementerian Wilayah dan Luar Bandar. Bagi pelajar yang ingin melanjutkan pelajaran ke Sekolah Agama Menengah, pelajar boleh menduduki Ujian Khas Kemasukan Sekolah Agama, Ujian Pencapaian Kelas KAFA (UPKK) dan Peperiksaan Khas Sekolah Khusus (PKSK) . Jika anda menuntut pelajaran di kawasan Wilayah Persekutuan seperti ([[Kuala Lumpur]],[[Putrajaya]] dan [[Labuan]]) atau negeri Selangor anda boleh melanjutkan pelajaran ke Sekolah Menengah Agama dengan menduduki Ujian Pencapaian Sekolah Rendah Agama (UPSRA bagi Wilayah Persekutuan. Bagi negeri Selangor ia dikenali sebagai Penilaian Sekolah Rendah Agama), Ujian Pencapaian Kelas KAFA (UPKK) dan Peperiksaan Khas Sekolah Khusus (PKSK). == Lihat juga == *[[Kementerian Pelajaran Malaysia]] *[[Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris]] == Rujukan == <references/> == Pautan Luar == * [http://eprints.utm.my/24588/ Pendidikan moral di Malaysia: tantangan dan implementasi pendidikan karakter di sekolah ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120708143810/http://eprints.utm.my/24588/ |date=2012-07-08 }} * [http://eprints.utm.my/14313/ Model eklektik dalam sistem pendidikan Malaysia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120709105154/http://eprints.utm.my/14313/ |date=2012-07-09 }} {{Topik Malaysia}} {{Pendidikan di Malaysia}} [[Kategori:Pendidikan di Malaysia| ]] ps3maxicoif2o9a1fh6rrlihmnzlwgn 6844237 6844235 2026-05-08T14:19:57Z Afzan.azam.98 378300 /* Pendidikan Rendah */ 6844237 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=tatabahasa, gaya penulisan, format wiki|date=November 2025}} {{Infobox Education |agency image= |country name=Malaysia |agency=[[Kementerian Pendidikan Malaysia]] |leader titles= Menteri Pendidikan |leader names= [[Fadhlina Sidek]] |budget= RM32 bilion (ASD10 bilion)¹ |budget year=2006? |primary languages=[[Bahasa Melayu|Melayu]], [[Bahasa Inggeris|Inggeris]], [[Bahasa Mandarin|Mandarin]], [[Bahasa Tamil|Tamil]] |system type=Kebangsaan |established events=Ditubuhkan |established dates=[[1956]] |literacy year=2009 |literacy total = 95% (semua usia 15 tahun ke atas) |literacy men= 95% jumlah, 98% 15-24 tahun |literacy women= 95% jumlah, 98% 15-24 tahun |enroll total=5,407,865 dengan 405,716 guru (nisbah 13:1), termasuk 163,746 prasekolah |enroll primary=2,899,228 (kadar tekal sampai darjah terakhir sekolah rendah, Darjah 6 adalah 99%) |enroll secondary=2,344,891 (66% pelajar lelaki & 72% pelajar wanita meningkat ke Tingkatan 1 dari Darjah 6) |enroll post-secondary= |attain secondary= |attain post-secondary= |footnotes=¹[http://mstar.com.my/berita/cerita.asp?file=/2009/10/23/mstar_berita/20091023173735&sec=mstar_berita "Budget 2010", mstar] |}} '''Sistem pendidikan di Malaysia''' diselia oleh Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM). [[Pendidikan]] [[Malaysia]] boleh didapatkan dari [[sekolah]] tanggungan kerajaan, sekolah swasta atau secara sendiri. Sistem pendidikan dipusatkan terutamanya bagi sekolah rendah dan sekolah menengah. Kerajaan negeri tidak berkuasa dalam kurikulum dan aspek lain pendidikan sekolah rendah dan sekolah menengah, sebaliknya ditentukan oleh kementerian. Terdapat peperiksaan piawai yang merupakan ciri yang biasa bagi negara-negara Asia seperti di Singapura dan China (PR). [[Sistem Pendidikan di Malaysia]] == Ciri-ciri == Pendidikan Malaysia terdiri daripada beberapa peringkat: * [[Prasekolah di Malaysia|Prasekolah]] * [[Pendidikan rendah]] * [[Pendidikan menengah]] * [[Pengajian tinggi]] Hanya pendidikan di sekolah rendah diwajibkan dalam undang-undang. Oleh itu, pengabaian keperluan pendidikan selepas sekolah rendah tidak melanggar undang-undang. Sekolah rendah dan sekolah menengah diuruskan oleh [[Kementerian Pelajaran Malaysia]] tetapi dasar yang berkenaan dengan pengajian tinggi diuruskan oleh [[Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia]] yang ditubuhkan pada tahun 2004. Sejak tahun 2003, kerajaan memperkenalkan penggunaan bahasa Inggeris sebagai bahasa pengantara dalam mata pelajaran yang berkenaan dengan [[Sains]] dan [[Matematik]]. == Pendidikan Prasekolah == {{main|Prasekolah di Malaysia}} [[File:Hamson Kindergarten.JPG|thumb|Tadika di [[Johor]].]] [[Sekolah]] tadika ([[prasekolah]]) menerima kemasukan kanak-kanak daripada 4-6 tahun. Pengajian tadika bukan merupakan pengajian wajib dalam Pendidikan Malaysia. Namun begitu penubuhan tadika oleh pihak swasta amat menggalakkan. Setakat ini, sebahagian besar Sekolah Kebangsaan mempunyai kelas prasekolah. Namun kemasukan ke kelas ini dibuka kepada anak-anak dari keluarga berpendapatan rendah. == Pendidikan Rendah == [[File:Peringgit Religious Primary School.JPG|thumb|Sekolah rendah di [[Melaka]].]] Pendidikan rendah bermula dari tahun 1 hingga tahun 6, dan menerima kemasukan kanak-kanak berumur 7 tahun sehingga 12 tahun. [[Bahasa Melayu]], [[Bahasa Inggeris]], Matematik, Sains, Sejarah, Pendidikan Jasmani dan Kesihatan, Pendidikan Kesenian, Pendidikan Seni (Tahun 5, 6), Pendidikan Muzik (Tahun 5, 6) dan Pendidikan Islam/Moral merupakan mata pelajaran yang wajib dalam Sistem Pendidikan Malaysia. Sekolah rendah awam di Malaysia terbahagi kepada dua jenis, iaitu [[Sekolah rendah kebangsaan|Sekolah kebangsaan]] dan [[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]]. Kurikulum di kedua-dua jenis sekolah rendah adalah sama. Perbezaan antara dua jenis sekolah ini ialah bahasa pengantar yang digunakan. Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar di Sekolah Kebangsaan. [[bahasa Tamil]] atau [[bahasa Mandarin]] digunakan sebagai bahasa pengantar di [[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]]. Pada akhir tahun persekolahan sekolah rendah, ujian awam diadakan bagi menilai prestasi murid-murid. Ujian awam pada peringkat sekolah rendah dinamakan [[Ujian Akhir Sesi Akademik]] (UASA). Pada awalnya, pelajar yang menduduki UPSR, dibenarkan melanjutkan pelajaran ke peringkat menengah. Namun, bermula tahun 2021, UPSR telah dimasuhkan sepenuhnya. Susulan pemansuhan itu, pihak Kementerian Pendidikan Malaysia akan memperkasa secara menyeluruh Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) dan Pentaksiran Bilik Darjah (PBD). Pentaksiran akan dilaksanakan untuk murid sekolah rendah khususnya tahun enam dan pihak KPM akan memperkasakan PBS dan PBD secara menyeluruh mulai 2021. Selari pemansuhan UPSR, kerajaan juga membatalkan penilaian Pentaksiran Alternatif Sekolah Rendah (PASR) bagi Murid Berkeperluan Khas (MBK) Maka, penilaian bagi murid berkeperluan khas ini akan dilaksanakan di peringkat sekolah mengikut PBD. Seterusnya, bermula pada tahun 2022 hingga kini, Ujian Akhir Sesi Akademik menjadi peperiksaan formal dari Tahun 4-6 yang mempunyai lima mata pelajaran yang wajib, iaitu: Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris, Matematik, Sains dan Sejarah. Bahasa Cina diambil di sekolah Cina, manakala Bahasa Tamil diambil di sekolah Tamil. Kemasukan Tingkatan Satu dan Tingkatan Lima bermula pada tahun 2022 akan dibuat berdasarkan peperiksaan Pentaksiran Kemasukan Sekolah Khusus (PKSK). == Pendidikan Menengah == {{Bagi||Sekolah menengah kebangsaan}}[[File:SMK Chung Hua Miri.JPG|thumb|Sekolah menengah di [[Sarawak]].]] [[Sekolah menengah kebangsaan|Sekolah menengah]] awam boleh dilihat sebagai pelanjutan sekolah rendah. Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar bagi semua mata pelajaran selain Sains (Biologi, Fizik dan Kimia) dan Matematik (termasuk Matematik Tambahan) Para pelajar perlu belajar dari Tingkatan 1 hingga Tingkatan 5. Seperti di sekolah rendah, setiap tingkatan (darjah) mengambil masa selama satu tahun. Pada akhir Tingkatan Tiga (digelar peringkat menengah rendah), para pelajar akan menduduki [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (PT3). Berdasarkan pencapaian PT3, mereka akan dikategorikan kepada Aliran Sains atau Aliran Sastera. Aliran Sains menjadi pilihan ramai. Pelajar dari Aliran Sains dibenarkan untuk keluar dari Aliran Sains lalu menyertai Aliran Sastera tetapi sebaliknya tidak dibenarkan. Pelajar-pelajar yang tidak mendapat keputusan yang memuaskan pula boleh memilih untuk menjalani pengkhususan vokasional di sekolah teknik. Bermula tahun 2021, Menteri Pendidikan telah mengumumkan Pentaksiran Tingkatan Tiga (PT3) bermula tahun tersebut dibatalkan, namun konsep penilaian masih dikekalkan dalam Sistem Pentaksiran Kebangsaan dan kaedah pentaksiran murid boleh juga dilaksanakan. Jadi, pentaksiran murid adalah berdasarkan tiga komponen utama iaitu PBD, Pentaksiran Psikometrik (PPsi) dan Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan dan Kokurikulum (PAJSK). Kemasukan ke sekolah khusus atau asrama ke tingkatan empat bermula pada tahun 2022 akan dibuat berdasarkan PKSK. Pada akhir Tingkatan Lima (digelar peringkat menengah atas), para pelajar perlu menduduki peperiksaan [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM) sebelum menamatkan pelajaran di peringkat menengah. SPM adalah berdasarkan peperiksaan ''School Certificate'' United Kingdom lama sebelum menjadi peperiksaan Tahap 'O' ''[[General Certificate of Education]]'' (Kelulusan Umum Pelajaran) yang menjadi GCSE (''General Certificate of Secondary School'' / Kelulusan Umum Sekolah Menengah). Sejak tahun 2006, para pelajar turut menduduki kertas GCE Tahap 'O' bagi bahasa Inggeris selain kertas SPM Bahasa Inggeris biasa. Keputusan lain ini adalah berdasarkan markah penulisan karangan dalam kertas Bahasa Inggeris SPM. Penilaian karangan kertas Bahasa Inggeris SPM diadakan di bawah pengawasan pegawai dari peperiksaan Tahap 'O' British. Walaupun keputusan ini bukan sebahagian daripada SPM, keputusan ini akan dinyatakan pada kertas keputusan. Selepas keputusan SPM 2005 dikeluarkan pada Mac 2006, Kementerian Pelajaran mengumumkan bahawa mereka sedang menimbang untuk memperbaharui sistem SPM kerana orang ramai terlalu mementingkan bilangan A yang didapati. Pendidik-pendidik tempatan bersetuju dengan cadangan ini. Salah seorang profesor di Universiti Malaya mengesali keadaan sesetengah pelajar universiti yang tidak mampu menulis surat dan berbahas. Beliau berkata, "Mereka tidak memahami apa yang saya katakan ... Saya tidak dapat berkomunikasi dengan mereka." Tambah beliau, "Sebelum 1957, wira sekolah bukan mereka yang mendapat 8A atau 9A tetapi merupakan pembahas yang baik, pelakon yang baik, ahli sukan yang baik dan mereka yang memimpin Persatuan Pengakap." Selepas menamatkan pelajaran di Sekolah Jenis Kebangsaan Cina, sesetengah pelajar dapat belajar di [[Sekolah Tinggi Persendirian Cina|Sekolah Menengah Persendirian Cina]]. Di sekolah ini, para pelajar menduduki peperiksaan piawai yang dikenali sebagai Sijil Peperiksaan Bersama (''Unified Examination Certificate''/UEC). Sesetengah pelajar di sekolah-sekolah ini turut menduduki peperiksaan SPM sebagai calon persendirian. UEC diadakan oleh ''[[Dong Jiao Zong]]'' (Persatuan Guru dan Pengarah Sekolah Cina) sejak tahun 1975. Terdapat tiga tahap dalam UEC, iaitu Vokasional (UEC-V), Junior (UEC-JML/JUEC) dan Senior (UEC-SML/SUEC). Bahasa Cina merupakan bahasa pengantar bagi kurikulum dan peperiksaan bagi UEC-V dan UEC-JML. Bahasa Cina atau Bahasa Inggeris merupakan bahasa pengantar bagi mata pelajaran Matematik, Sains (Biologi, Kimia dan Fizik), Simpan Kira, Akaun dan Perdagangan. Kesusahan UEC-SML adalah hampir sama dengan [[A-level]] kecuali Bahasa Inggeris. Pelajar di Sekolah Menengah Persendirian Cina belajar dari tiga tahap rendah (Junior) sehingga ke tiga tahap tinggi (Senior). Setiap tahap mengambil masa selama satu tahun. Mereka tidak dibenarkan untuk belajar dalam tahap yang lebih tinggi jika gagal dalam peperiksaan sekolah, sebaliknya perlu mengulang. Mereka yang gagal mara ke tahap yang lebih tinggi selepas belajar dalam tahap yang sama selama tiga tahun akan disingkirkan dari sekolah. Oleh itu, sesetengah pelajar mengambil masa yang lebih daripada enam tahun untuk menamatkan pelajaran di Sekolah Tinggi Persendirian Cina. Pada akhir Junior 3, para pelajar perlu menduduki peperiksaan UEC-JML. Sesetengah pelajar juga akan menduduki peperiksaan PMR. UEC-JML lebih susah daripada PMR. Seperti pelajar di sekolah menengah awam, pelajar di sekolah tinggi persendirian Cina juga akan dikategorikan kepada aliran Sains dan aliran Perdagangan/Sastera bermula Senior 1. Pada akhir Senior 2, sesetengah pelajar menduduki peperiksaan SPM. Mereka mungkin meninggalkan sekolah selepas SPM. Sesetengah pelajar pula menyambung pelajaran ke Senior 3. Pada akhir Senior 3, mereka akan menduduki peperiksaan UEC-SML. UEC-SML telah diakui sebagai kelayakan kemasukan banyak universiti luar negara seperti Singapura, Australia, Taiwan, China dan sesetengah negara Eropah tetapi tidak diakui oleh kerajaan Malaysia sebagai kelayakan kemasukan ke universiti-universiti awam Malaysia. Akan tetapi, kebanyakan kolej persendirian mengakui UEC. Pada Mei 2004, kerajaan Malaysia mewajibkan pelajar-pelajar yang menggunakan kelayakan kemasukan yang selain daripada SPM perlu lulus dalam kertas Bahasa Malaysia SPM. Ini menyebabkan banyak bantahan, dan Menteri Pengajian Tinggi ketika itu, Dr Shafie Salleh, mengecualikan pelajar UEC daripada keperluan tersebut. == Pendidikan prauniversiti == Selepas SPM, para pelajar dapat membuat pilihan sama ada belajar dalam Tingkatan 6 [[matrikulasi]], pengajian diploma di pelbagai institut pendidikan seperti Politeknik. Jika mereka melanjutkan pelajaran dalam Tingkatan Enam, mereka akan menduduki peperiksaan [[Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia]] (STPM). Tingkatan 6 yang terdiri daripada Tingkatan 6 Rendah dan Tingkatan 6 Atas mengambil masa selama dua tahun. STPM dianggap lebih susah daripada [[A-level]] kerana merangkumi skop yang lebih mendalam dan luas. Walaupun STPM biasanya diduduki bagi mereka yang ingin belajar di universiti awam di Malaysia, STPM turut diakui di peringkat antarabangsa. Selain itu, para pelajar boleh memohon kebenaran untuk mengikuti program matrikulasi yang mengambil masa selama satu atau dua tahun. Pada suatu ketika dahulu, matrikulasi hanya mengambil masa selama satu tahun. Sejak tahun 2006, 30% daripada semua pelajar matrikulasi diberikan program yang mengambil masa selama dua tahun. 90% daripada tempat matrikulasi adalah disimpan untuk bumiputera. Program matrikulasi tidak seketat dengan STPM. Ramai berpendapat bahawa program ini mudah daripada STPM, dan dikatakan untuk membantu bumiputera belajar di universiti dengan mudah. Matrikulasi dikenalkan selepas kuota kemasukan universiti awam yang berdasarkan kaum dimansuhkan. 70% daripada pelajar kursus krtikal seperti perubatan, farmasi, pergigian dan perundangan ialah pelajar matrikulasi. Sebaliknya, kebanyakan kursus-kursus seperti Sarjana Muda Sains yang kurang diminati diambil oleh pelajar STPM. Pembela program matrikulasi mendakwa bahawa Tingkatan 6 adalah berbeza dengan program matrikulasi. Akan tetapi, program matrikulasi dan Tingkatan Enam memainkan peranan yang sama (kelayakan kemasukan universiti). Sesetengah pelajar menerima pendidikan pra-universiti di kolej persendirian. Mereka mungkin memilih [[diploma]], [[A-level]], Program Matrikulasi Kanada atau kursus yang sama dari negara lain. Kerajaan mendakwa bahawa kemasukan universiti adalah berdasarkan meritokrasi tetapi terdapat terlalu banyak program pra-universiti yang berlainan tanpa piawai yang boleh dibandingkan. == Pengajian tinggi == : ''Lihat juga: [[senarai universiti di Malaysia]].'' [[File:Tunku Abdul Rahman University.JPG|thumb|Universiti di [[Selangor]].]] Banyak subsidi diberi oleh kerajaan untuk menanggung pendidikan di universiti-universiti awam tempatan. Pemohon memerlukan kelayakan STPM, matrikulasi atau diploma yang diiktiraf, serta kelulusan-kelulusan lain yang setara yang diiktiraf Kerajaan. Keputusan yang baik dalam peperiksaan tidak menjamin kemasukan universiti awam. Ini adalah kerana tempat pengajian bagi sesetengah program adalah terhad. Contohnya, tempat untuk bidang perubatan adalah terhad dan adalah mustahil untuk universiti awam menerima semua pelajar-pelajar yang mendapat semua A dalam STPM. Justeru, adalah penting bagi pelajar untuk mendapatkan maklumat dari pihak sekolah ketika mengisi borang permohonan. Pada tahun 2004, kerajaan menubuhkan [[Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia]] untuk mengawasi pendidikan pengajian tinggi. Kementerian ini dipimpin oleh Mustapa Mohamed pada ketika itu. Kini, KPT telah bergabung bersama dengan [[Kementerian Pelajaran Malaysia]] bagi membentuk [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] yang diterajui oleh [[Muhyiddin Yassin|Tan Sri Muhyiddin Yassin]] kemudian diketuai oleh Dato' Seri Diraja [[Mahdzir Khalid]]. Kebebasan akademik fakulti universiti umum telah diragui. Pengkritik seperti Bakri Musa menggunakan contoh seperti ahli sains ditegur oleh Timbalan Perdana Menteri, Najib Razak kerana menerbitkan "kajian mengenai pencemaran udara". Para pelajar juga dapat membuat pilihan untuk pergi ke institusi swasta bagi pendidikan peringkat tinggi. Banyak institusi memberi kursus dengan bekerjasama dengan institut atau universiti di luar negeri. Sesetengah universiti di luar negeri pula membuka cawangan di Malaysia. Aliran keluar mereka yang cemerlang dari Malaysia menyebabkan Perdana Menteri pada masa itu (1995), [[Mahathir Mohamad]] melancarkan program menarik mereka pulang ke kampung halaman. Matlamat rancangan ini adalah untuk menarik 5000 orang yang cemerlang setiap tahun. Pada tahun 2004, Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi berkata dalam jawapan parlimen bahawa rancangan ini telah menarik 94 ahli sains (24 orang Malaysia) dalam bidang farmakologi, perubatan, teknologi semikonduktor dan kejuruteraan dari tahun 1995 hingga 2000. Semasa jawapan ini diberikan, hanya seorang masih berada di Malaysia. Selain itu, terdapat juga [[Institut Pendidikan Guru Malaysia]] yang menawarkan program ijazah sarjana muda perguruan dan [[politeknik]] yang menawarkan kursus diploma dan sijil bagi yang berminat.Terdapat juga kajian yang dilakukan mengenai Sistem penilaian prestasi pelajar<ref>"''Hasan Basari, Abd. Samad (2002) Sistem penilaian prestasi pelajar.''" [http://eprints.utm.my/6810/ Universiti Teknologi Malaysia Institutional Repository] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100403000204/http://eprints.utm.my/6810/ |date=2010-04-03 }}, Univesiti Teknologi Malaysia</ref> == Jenis sekolah rendah dan menengah == ===[[Sekolah Kebangsaan]]=== [[File:Ayer Keroh National High School.JPG|thumb|Sekolah menengah kebangsaan di [[Melaka]].]] Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar di Sekolah Kebangsaan. Sekolah Kebangsaan merupakan salah satu jenis sekolah rendah. ===[[Sekolah Kluster]]=== Satu jenama yang diberi kepada sekolah yang dikenal pasti cemerlang dalam klusternya daripada aspek pengurusan sekolah dan kemenjadian murid. Pewujudan sekolah kluster bertujuan melonjakkan kecemerlangan sekolah dalam sistem pendidikan Malaysia dan membangun sekolah yang boleh dicontohi oleh sekolah dalam kluster yang sama dan sekolah lain di luar klusternya. ===[[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]]=== [[bahasa Cina]] atau [[bahasa Tamil]] digunakan sebagai bahasa pengantar. [[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]] merupakan salah satu jenis sekolah rendah. Dari tahun 1995 hingga 2000, pengagihan Rancangan Malaysia Ketujuh membahagikan 96.5% kepada Sekolah Kebangsaan yang hanya mempunyai 75% daripada pelajar sekolah rendah. Sekolah Jenis Kebangsaan Cina (21% daripada pelajar sekolah rendah) mendapat 2.4% daripada pengagihan manakala Sekolah Jenis Kebangsaan Tamil (3.6% daripada pelajar sekolah rendah) mendapat 1% daripada pengagihan. ===Sekolah Wawasan=== Beberapa sekolah awam berkongsi kemudahan yang sama di dalam sebuah sekolah yang dikenali sebagai Sekolah Wawasan. Penubuhan Sekolah Wawasan adalah untuk menggalakkan interaksi yang lebih rapat antara kaum. Akan tetapi, kebanyakan orang Cina dan orang India membantah Sekolah Wawasan kerana mereka percaya bahawa Sekolah Wawasan akan mengehadkan penggunaan bahasa ibunda di sekolah.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2000&dt=1112&pub=utusan_malaysia&sec=Rencana&pg=ot_02.htm Jangan tunduk pada desakan - Polemik penubuhan sekolah wawasan.]</ref> ===Sekolah Agama Islam=== [[Sekolah pondok]], [[madrasah]] dan sekolah agama [[Islam]] lain merupakan bentuk sekolah asal di Malaysia. Sekolah-sekolah sedemikian masih wujud di Malaysia tetapi bukan sebahagian daripada pelajaran kanak-kanak di kawasan bandar. Pelajar di kawasan luar bandar masih belajar di sekolah-sekolah ini. Keputusan pelajaran di sekolah-sekolah ini diterima oleh kebanyakan universiti di Malaysia dengan menduduki peperiksaan Sijil Tinggi Agama Malaysia (STAM),dan kebanyakan pelajar ini melanjutkan pelajaran ke kawasan seperti Pakistan atau Mesir. ===Sekolah Mubaligh=== Terdapat juga beberapa [[Sekolah Kebangsaan Methodist]], [[Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist]], [[Sekolah Kebangsaan La Salle]], [[Sekolah Menengah Kebangsaan La Salle]], [[Sekolah Kebangsaan Convent]], [[Sekolah Menengah Kebangsaan Convent]] dan banyak lagi sekolah mubaligh [[Kristian]].<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v5/bm/newsindex.php?id=376369 Kenyataan Mukhriz Wujud Sekolah Satu Aliran Tiada Unsur Perkauman, Kata Hishammuddin], Bernama</ref> ===Sekolah Bestari=== [[Sekolah bestari]] cuba menerapkan komputer dan teknologi dalam kaedah pembelajaran. ===Sekolah Teknik dan Vokasional=== [[Sekolah Menengah Teknik]] dan vokasional memberi peluang kepada murid yang mempunyai kecenderungan dalam pendidikan sains dan teknologi untuk memenuhi tenaga kerja dalam bidang industri Negara. Kementerian Pelajaran Malaysia menawarkan program-program yang membolehkan murid berpotensi menjadi separa profesional atau profesional dalam pelbagai bidang teknikal dan kejuruteraan. == Ujian awam kebangsaan == Terdapat lima ujian awam kebangsaan: * [[Ujian Penilaian Sekolah Rendah]] (UPSR) diadakan semasa tahun 6 sekolah rendah. (Sudah dimansuhkan bermula 2021) * [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (PT3) diadakan semasa tingkatan 3 sekolah menengah.(Sudah dimansuhkan bermula 2022) * [[Ujian Akhir Sesi Akademik]] (UASA) diadakan semasa Darjah 4 hingga Tingkatan 3 bagi menggantikan UPSR (2021) dan PT3 (2022). * [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM) diadakan semasa tingkatan 5 sekolah menengah. * [[Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia]] (STPM) diadakan semasa tingkatan 6 sekolah menengah. * Sijil Tinggi Agama Malaysia (STAM) diadakan semasa tingkatan 6 sekolah menengah agama. == Mata Pelajaran Sekolah-sekolah di Malaysia== === Sekolah Rendah=== Semasa tahun ini, murid Darjah 1 hingga Darjah 3 tidak menduduki peperiksaan besar, manakala murid Darjah 4 hingga Darjah 6 mula menduduki peperiksaan sumatif yang disediakan oleh sekolah. ====Tahap 1 (Darjah 1-3)==== Pada Tahap 1, murid mempelajari asas literasi, numerasi serta kemahiran awal melalui Pentaksiran Bilik Darjah (PBD). ==== Subjek Teras ==== * [[Bahasa Melayu]] * [[Bahasa Inggeris]] * [[Matematik]] * [[Sains]] * [[Bahasa Cina]] (华文) (SJKC) * [[Bahasa Tamil]] (தமிழ்மொழி) (SJKT) ==== <nowiki>Subjek Bukan Teras</nowiki> ==== * Pendidikan Islam / Pendidikan Moral * Pendidikan Kesenian (Seni Visual & Muzik) * Pendidikan Jasmani & Kesihatan ====Tahap 2 (Darjah 4–6) ([[Ujian Akhir Sesi Akademik|UASA]])==== Pada Tahap 2, murid mula mengikuti pembelajaran yang lebih mendalam serta menduduki peperiksaan sumatif seperti UASA. ==== Subjek Teras ==== * [[Bahasa Melayu]] * [[Bahasa Inggeris]] * [[Matematik]] * [[Sains]] * [[Bahasa Cina]] (华文) (SJKC) * [[Bahasa Tamil]] (தமிழ்மொழி) (SJKT) ==== <nowiki>Subjek Bukan Teras</nowiki> ==== * Pendidikan Islam / Pendidikan Moral * '''Reka Bentuk dan Teknologi''' * '''Sejarah''' * Pendidikan Seni Visual * Pendidikan Muzik * Pendidikan Jasmani & Kesihatan === Sekolah Menengah (Peringkat Menengah Rendah) === Untuk pelajar '''Tingkatan 1, 2 dan 3 ([[Ujian Akhir Sesi Akademik|UASA]])''' Ketiga-tiga tingkatan ini telah pun memasuki era [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (kini [[Ujian Akhir Sesi Akademik]])yang dimana menentukan aliran kelas mana yang akan anda duduki semasa Tingkatan 4. ; Teras *[[Bahasa Melayu]] *[[Bahasa Inggeris]] *[[Matematik]] *[[Sains]] *Pendidikan Islam (hanya pelajar yang beragama Islam sahaja) *Reka Bentuk dan Teknologi *Asas Sains Komputer *[[Sejarah]] *[[Geografi]] *Kemahiran hidup bersepadu ; Elektif *Pendidikan Moral (hanya pelajar yang bukan beragama Islam sahaja) *Pendidikan Seni visual *Pendidikan Muzik *Pendidikan Jasmani dan Kesihatan *[[Bahasa Cina]] (华文) *[[Bahasa Tamil]] (தமிழ் மொழி) * [[Bahasa Arab]] (اللغة العربية) * [[Bahasa Kadazandusun]] (''Boros Momogun)'' * [[Bahasa Semai]] (''Engrok Semai)'' * [[Bahasa Iban]] (''jaku Iban)'' * [[Bahasa Punjabi]] (ਪੰਜਾਬੀ) === Sekolah Menengah (Peringkat Menengah Atas) === Untuk pelajar '''Tingkatan 4 dan 5 (SPM)''' Semasa di menengah atas inilah yang akan menentukan kerjaya apa yang akan anda bekerja dan sekiranya markah anda bagus anda akan melanjutkan pelajaran ke peringkat atasan iaitu berpendidikan Tinggi. ; Teras *Bahasa Melayu *Bahasa Inggeris *Matematik *Sains *Pendidikan Islam (hanya bahagi murid yang berugama Islam sahaja) *Sejarah (Sekiranya ambil aliran Sains anda tidak boleh mengambil mata pelajaran Sains) ##Aliran Sains *Biologi/Reka Cipta/Kejuruteraan awam politeknik, institusi latihan perindustrian, pusat Giatmara, institusi kemahiran mara, institusi kemahiran belia negara kolej komuniti *Fizik *Kimia *Matematik Tambahan ## Agama *Tasawwur Islam *Pendidikan Syariah Islamiah *Pendidikan Al quran dan As sunnah Elektif Bahasa * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20CINA%20(6351).pdf Bahasa Cina] (华文) * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20TAMIL%20(6354).pdf Bahasa Tamil] (தமிழ் மொழி) * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20ARAB%20(2361).pdf Bahasa Arab] (اللغة العربية) * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20KADAZANDUSUN%20(6357).pdf Bahasa Kadazandusun] (''Boros Momogun)'' * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%206358%20BAHASA%20SEMAI%2020201002.pdf Bahasa Semai] (''Engrok Semai)'' * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20IBAN%20(6356).pdf Bahasa Iban] (''jaku Iban)'' * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209378%20BAHASA%20PUNJABI%20-%2020201003.pdf Bahasa Punjabi] (ਪੰਜਾਬੀ) # Elektif Kemanusiaan dan Sastera Ikhtisas *Kesusasteraan Melayu *Kesusasteraan Inggeris *[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209216%20KESUSASTERAAN%20CINA%20-%2020201002.pdf Kesusasteraan Cina] (华文文学) *[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/KESUSASTERAAN%20TAMIL%20(9217).pdf Kesusasteraan Tamil] (தமிழ் இலக்கியம்) *Prinsip Akaun *Ekonomi *Perniagaan *Pendidikan Seni Visual *Pendidikan Muzik *Geografi *Teater *Kemahiran hidup bersepadu ; Bukan Teras *Pendidikan Jasmani dan Kesihatan === Carta Keseluruhan Mata pelajaran (Sekolah menengah) === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- !Pecahan !Elektif !Kod Mata Pelajaran ! Nama Mata pelajaran ! Catatan |- | colspan="2" rowspan="7" |Subjek Teras | 1103 | Bahasa Melayu | *Wajib Lulus |- | 1119 | Bahasa Inggeris | |- |1449 |Matematik | |- |1511 |Sains |*Tidak akan diambil oleh pelajar yang menduduki kelas aliran Sains tulen/ kelas STEM |- |1249 |Sejarah |*Wajib Lulus |- | rowspan="2" |1223 / 1225 |Pendidikan Islam |*Hanya diambil oleh pelajar beragama Islam |- |Pendidikan Moral |*Hanya diambil oleh pelajar BUKAN Islam |- | colspan="2" |Subjek Wajib ambil | |Pendidikan Jasmani dan Kesihatan |*Tiada Penilaian SPM |- | colspan="5" |'''Mata Pelajaran Elektif''' |- | rowspan="38" |Kelas Aliran STEM (Subjek STEM) | rowspan="4" |Elektif Sains Tulen |4551 |Biologi | |- |4541 |Kimia | |- |4531 |Fizik | |- |3472 |Matematik Tambahan | |- | rowspan="12" |Elektif Sains Gunaan dan Teknologi |4561 |Sains Tambahan | |- |4572 |Sains Sukan | |- |3769 |Sains Rumah Tangga | |- |3770 |Sains Komputer | |- |3729 |Pertanian | |- |3771 |Grafik Komunikasi Teknikal | |- |3763 |Reka Cipta | |- |3768 |Asas Kelestarian | |- |3761 |Pengajian Kejuruteraan Awam | |- |3760 |Pengajian Kejuruteraan Mekanikal | |- |3762 |Pengajian Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik | |- |3759 |Lukisan Kejuruteraan | |- | rowspan="22" |Mata Pelajaran Vokasional |7101 |Pembinaan Domestik | |- |7110 |Pembuatan Perabot | |- |7405 |Produksi Reka Tanda | |- |7109 |Menservis Peralatan Elektrik Domestik | |- |7201 |Rekaan dan Jahitan Pakaian | |- |7202 |Katering dan Penyajian | |- |7301 |Landskap dan Nurseri | |- |7303 |Tanaman Makanan | |- |7407 |Reka Bentuk Grafik Digital | |- |7403 |Produksi Multimedia | |- |7203 |Pemprosesan Pemakanan | |- |7302 |Akuakultur dan Haiwan Rekreasi | |- |7104 |Pendawaian Domestik | |- |7106 |Menservis Automobil | |- |7208 |Gerontologi Asas dan Geriatrik | |- |7207 |Penjagaan Muka dan Penggayaan Rambut | |- |7205 |Asuhan dan Pendidikan Awal Kanak-Kanak | |- |7406 |Hiasan Dalaman | |- |7103 |Kerja Paip Domestik | |- |7105 |Kimpalan Arka dan Gas | |- |7107 |Menservis Motosikal | |- |7108 |Menservis Peralatan Penyejukan dan Penyamanan Udara | |- | rowspan="36" |Kelas Aliran Kemanusiaan dan Sastera iktisas (Subjek Bukan Stem) | rowspan="11" |Elektif Ekonomi dan Sastera |3766 |Perniagaan | |- |3767 |Ekonomi | |- |3756 |Prinsip Perakaunan | |- |3754 |Pengajian Keushawanan | |- |2611 |Pendidikan Seni Visual | |- |2621 |Pendidikan Muzik | |- |2280 |Geografi | |- |2216 |Kesusasteraan Melayu Komunikatif | |- |2206 |Kesusasteraan Inggeris | |- |9216 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209216%20KESUSASTERAAN%20CINA%20-%2020201002.pdf Kesusasteraan Cina] (华文文学) | |- |9217 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/KESUSASTERAAN%20TAMIL%20(9217).pdf Kesusasteraan Tamil] (தமிழ் இலக்கியம்) | |- | rowspan="11" |Elektif Bahasa |6351 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20CINA%20(6351).pdf Bahasa Cina] (华文) |Calon dari [[Sekolah menengah jenis kebangsaan|Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan (SMJK)]] wajib mengambil subjek |- |6354 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20TAMIL%20(6354).pdf Bahasa Tamil] (தமிழ்மொழி) | |- |2361 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20ARAB%20(2361).pdf Bahasa Arab] (اللغة العربية) | |- |6356 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20IBAN%20(6356).pdf Bahasa Iban] (''jaku Iban'') | |- |6357 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20KADAZANDUSUN%20(6357).pdf Bahasa Kadazandusun] (''Boros Momogun'') | |- |6358 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%206358%20BAHASA%20SEMAI%2020201002.pdf Bahasa Semai] (''Engrok Semai'') | |- |9378 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209378%20BAHASA%20PUNJABI%20-%2020201003.pdf Bahasa Punjabi] (ਪੰਜਾਬੀ) | |- |6401 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2021/BAHASA%20JEPUN%20(6401)%2020210922.pdf Bahasa Jepun] (日本語) | |- |6405 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2021/BAHASA%20JERMAN%20(6405).pdf Bahasa Jerman] (''Deutsch'') | |- |6406 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2022/BAHASA%20KOREA%20(6406)%2020210922.pdf Bahasa Korea] (한국어) | |- |6407 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2022/BAHASA%20CINA%20KOMUNIKASI%20(6407).pdf Bahasa Cina Komunikasi] (交际华语) |Hanya ditawarkan kepada pelajar bukan cina atau pelajar bukan lepasan SJKC |- | rowspan="13" |Elektif Pengajian Islam |5227 |Pendidikan Al-Quran dan Al-Sunnah | |- |5528 |Pendidikan Syariah Islamiah | |- |5226 |Tasawwur Islam | |- |5401 |Usul Al-Din | |- |5402 |Al-Syariah | |- |5403 |Al-Lughah Al-Arab Al-Mu'asirah | |- |5405 |Al-Adab wa Al-Balaghah | |- |5404 |Manahij Al-Ulum Al-Islamiah | |- |5301 |Hifz Al-Quran | |- |5302 |Maharat Al-Quran | |- |5304 |Turath Dirasat Al-Islamiah | |- |5305 |Turath Bahasa Arab | |- |5303 |Turath Al-Quran wa Al-Sannah | |- |Elektif Kristian |9221 |Bible Knowledge | |- | colspan="2" rowspan="6" |Sekolah Seni |2622 |Muzik | |- |2613 |Seni Halus | |- |2641 |Teater | |- |2631 |Tari | |- |2612 |Komunikasi Visual | |- |2614 |Reka Bentuk | |} ==Mata Pelajaran Sekolah Agama== Sekolah Agama di [[Malaysia]] diuruskan oleh Kerajaan Negeri masing-masing kecuali [[Wilayah Persekutuan]] yang diuruskan oleh Kementerian Wilayah dan Luar Bandar. Bagi pelajar yang ingin melanjutkan pelajaran ke Sekolah Agama Menengah, pelajar boleh menduduki Ujian Khas Kemasukan Sekolah Agama, Ujian Pencapaian Kelas KAFA (UPKK) dan Peperiksaan Khas Sekolah Khusus (PKSK) . Jika anda menuntut pelajaran di kawasan Wilayah Persekutuan seperti ([[Kuala Lumpur]],[[Putrajaya]] dan [[Labuan]]) atau negeri Selangor anda boleh melanjutkan pelajaran ke Sekolah Menengah Agama dengan menduduki Ujian Pencapaian Sekolah Rendah Agama (UPSRA bagi Wilayah Persekutuan. Bagi negeri Selangor ia dikenali sebagai Penilaian Sekolah Rendah Agama), Ujian Pencapaian Kelas KAFA (UPKK) dan Peperiksaan Khas Sekolah Khusus (PKSK). == Lihat juga == *[[Kementerian Pelajaran Malaysia]] *[[Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris]] == Rujukan == <references/> == Pautan Luar == * [http://eprints.utm.my/24588/ Pendidikan moral di Malaysia: tantangan dan implementasi pendidikan karakter di sekolah ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120708143810/http://eprints.utm.my/24588/ |date=2012-07-08 }} * [http://eprints.utm.my/14313/ Model eklektik dalam sistem pendidikan Malaysia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120709105154/http://eprints.utm.my/14313/ |date=2012-07-09 }} {{Topik Malaysia}} {{Pendidikan di Malaysia}} [[Kategori:Pendidikan di Malaysia| ]] kqlxffat2u9456xwfum0hv6wm573fbz 6844521 6844237 2026-05-09T05:51:06Z Afzan.azam.98 378300 /* Sekolah Kebangsaan */ 6844521 wikitext text/x-wiki {{copy edit|for=tatabahasa, gaya penulisan, format wiki|date=November 2025}} {{Infobox Education |agency image= |country name=Malaysia |agency=[[Kementerian Pendidikan Malaysia]] |leader titles= Menteri Pendidikan |leader names= [[Fadhlina Sidek]] |budget= RM32 bilion (ASD10 bilion)¹ |budget year=2006? |primary languages=[[Bahasa Melayu|Melayu]], [[Bahasa Inggeris|Inggeris]], [[Bahasa Mandarin|Mandarin]], [[Bahasa Tamil|Tamil]] |system type=Kebangsaan |established events=Ditubuhkan |established dates=[[1956]] |literacy year=2009 |literacy total = 95% (semua usia 15 tahun ke atas) |literacy men= 95% jumlah, 98% 15-24 tahun |literacy women= 95% jumlah, 98% 15-24 tahun |enroll total=5,407,865 dengan 405,716 guru (nisbah 13:1), termasuk 163,746 prasekolah |enroll primary=2,899,228 (kadar tekal sampai darjah terakhir sekolah rendah, Darjah 6 adalah 99%) |enroll secondary=2,344,891 (66% pelajar lelaki & 72% pelajar wanita meningkat ke Tingkatan 1 dari Darjah 6) |enroll post-secondary= |attain secondary= |attain post-secondary= |footnotes=¹[http://mstar.com.my/berita/cerita.asp?file=/2009/10/23/mstar_berita/20091023173735&sec=mstar_berita "Budget 2010", mstar] |}} '''Sistem pendidikan di Malaysia''' diselia oleh Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM). [[Pendidikan]] [[Malaysia]] boleh didapatkan dari [[sekolah]] tanggungan kerajaan, sekolah swasta atau secara sendiri. Sistem pendidikan dipusatkan terutamanya bagi sekolah rendah dan sekolah menengah. Kerajaan negeri tidak berkuasa dalam kurikulum dan aspek lain pendidikan sekolah rendah dan sekolah menengah, sebaliknya ditentukan oleh kementerian. Terdapat peperiksaan piawai yang merupakan ciri yang biasa bagi negara-negara Asia seperti di Singapura dan China (PR). [[Sistem Pendidikan di Malaysia]] == Ciri-ciri == Pendidikan Malaysia terdiri daripada beberapa peringkat: * [[Prasekolah di Malaysia|Prasekolah]] * [[Pendidikan rendah]] * [[Pendidikan menengah]] * [[Pengajian tinggi]] Hanya pendidikan di sekolah rendah diwajibkan dalam undang-undang. Oleh itu, pengabaian keperluan pendidikan selepas sekolah rendah tidak melanggar undang-undang. Sekolah rendah dan sekolah menengah diuruskan oleh [[Kementerian Pelajaran Malaysia]] tetapi dasar yang berkenaan dengan pengajian tinggi diuruskan oleh [[Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia]] yang ditubuhkan pada tahun 2004. Sejak tahun 2003, kerajaan memperkenalkan penggunaan bahasa Inggeris sebagai bahasa pengantara dalam mata pelajaran yang berkenaan dengan [[Sains]] dan [[Matematik]]. == Pendidikan Prasekolah == {{main|Prasekolah di Malaysia}} [[File:Hamson Kindergarten.JPG|thumb|Tadika di [[Johor]].]] [[Sekolah]] tadika ([[prasekolah]]) menerima kemasukan kanak-kanak daripada 4-6 tahun. Pengajian tadika bukan merupakan pengajian wajib dalam Pendidikan Malaysia. Namun begitu penubuhan tadika oleh pihak swasta amat menggalakkan. Setakat ini, sebahagian besar Sekolah Kebangsaan mempunyai kelas prasekolah. Namun kemasukan ke kelas ini dibuka kepada anak-anak dari keluarga berpendapatan rendah. == Pendidikan Rendah == [[File:Peringgit Religious Primary School.JPG|thumb|Sekolah rendah di [[Melaka]].]] Pendidikan rendah bermula dari tahun 1 hingga tahun 6, dan menerima kemasukan kanak-kanak berumur 7 tahun sehingga 12 tahun. [[Bahasa Melayu]], [[Bahasa Inggeris]], Matematik, Sains, Sejarah, Pendidikan Jasmani dan Kesihatan, Pendidikan Kesenian, Pendidikan Seni (Tahun 5, 6), Pendidikan Muzik (Tahun 5, 6) dan Pendidikan Islam/Moral merupakan mata pelajaran yang wajib dalam Sistem Pendidikan Malaysia. Sekolah rendah awam di Malaysia terbahagi kepada dua jenis, iaitu [[Sekolah rendah kebangsaan|Sekolah kebangsaan]] dan [[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]]. Kurikulum di kedua-dua jenis sekolah rendah adalah sama. Perbezaan antara dua jenis sekolah ini ialah bahasa pengantar yang digunakan. Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar di Sekolah Kebangsaan. [[bahasa Tamil]] atau [[bahasa Mandarin]] digunakan sebagai bahasa pengantar di [[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]]. Pada akhir tahun persekolahan sekolah rendah, ujian awam diadakan bagi menilai prestasi murid-murid. Ujian awam pada peringkat sekolah rendah dinamakan [[Ujian Akhir Sesi Akademik]] (UASA). Pada awalnya, pelajar yang menduduki UPSR, dibenarkan melanjutkan pelajaran ke peringkat menengah. Namun, bermula tahun 2021, UPSR telah dimasuhkan sepenuhnya. Susulan pemansuhan itu, pihak Kementerian Pendidikan Malaysia akan memperkasa secara menyeluruh Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) dan Pentaksiran Bilik Darjah (PBD). Pentaksiran akan dilaksanakan untuk murid sekolah rendah khususnya tahun enam dan pihak KPM akan memperkasakan PBS dan PBD secara menyeluruh mulai 2021. Selari pemansuhan UPSR, kerajaan juga membatalkan penilaian Pentaksiran Alternatif Sekolah Rendah (PASR) bagi Murid Berkeperluan Khas (MBK) Maka, penilaian bagi murid berkeperluan khas ini akan dilaksanakan di peringkat sekolah mengikut PBD. Seterusnya, bermula pada tahun 2022 hingga kini, Ujian Akhir Sesi Akademik menjadi peperiksaan formal dari Tahun 4-6 yang mempunyai lima mata pelajaran yang wajib, iaitu: Bahasa Melayu, Bahasa Inggeris, Matematik, Sains dan Sejarah. Bahasa Cina diambil di sekolah Cina, manakala Bahasa Tamil diambil di sekolah Tamil. Kemasukan Tingkatan Satu dan Tingkatan Lima bermula pada tahun 2022 akan dibuat berdasarkan peperiksaan Pentaksiran Kemasukan Sekolah Khusus (PKSK). == Pendidikan Menengah == {{Bagi||Sekolah menengah kebangsaan}}[[File:SMK Chung Hua Miri.JPG|thumb|Sekolah menengah di [[Sarawak]].]] [[Sekolah menengah kebangsaan|Sekolah menengah]] awam boleh dilihat sebagai pelanjutan sekolah rendah. Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar bagi semua mata pelajaran selain Sains (Biologi, Fizik dan Kimia) dan Matematik (termasuk Matematik Tambahan) Para pelajar perlu belajar dari Tingkatan 1 hingga Tingkatan 5. Seperti di sekolah rendah, setiap tingkatan (darjah) mengambil masa selama satu tahun. Pada akhir Tingkatan Tiga (digelar peringkat menengah rendah), para pelajar akan menduduki [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (PT3). Berdasarkan pencapaian PT3, mereka akan dikategorikan kepada Aliran Sains atau Aliran Sastera. Aliran Sains menjadi pilihan ramai. Pelajar dari Aliran Sains dibenarkan untuk keluar dari Aliran Sains lalu menyertai Aliran Sastera tetapi sebaliknya tidak dibenarkan. Pelajar-pelajar yang tidak mendapat keputusan yang memuaskan pula boleh memilih untuk menjalani pengkhususan vokasional di sekolah teknik. Bermula tahun 2021, Menteri Pendidikan telah mengumumkan Pentaksiran Tingkatan Tiga (PT3) bermula tahun tersebut dibatalkan, namun konsep penilaian masih dikekalkan dalam Sistem Pentaksiran Kebangsaan dan kaedah pentaksiran murid boleh juga dilaksanakan. Jadi, pentaksiran murid adalah berdasarkan tiga komponen utama iaitu PBD, Pentaksiran Psikometrik (PPsi) dan Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan dan Kokurikulum (PAJSK). Kemasukan ke sekolah khusus atau asrama ke tingkatan empat bermula pada tahun 2022 akan dibuat berdasarkan PKSK. Pada akhir Tingkatan Lima (digelar peringkat menengah atas), para pelajar perlu menduduki peperiksaan [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM) sebelum menamatkan pelajaran di peringkat menengah. SPM adalah berdasarkan peperiksaan ''School Certificate'' United Kingdom lama sebelum menjadi peperiksaan Tahap 'O' ''[[General Certificate of Education]]'' (Kelulusan Umum Pelajaran) yang menjadi GCSE (''General Certificate of Secondary School'' / Kelulusan Umum Sekolah Menengah). Sejak tahun 2006, para pelajar turut menduduki kertas GCE Tahap 'O' bagi bahasa Inggeris selain kertas SPM Bahasa Inggeris biasa. Keputusan lain ini adalah berdasarkan markah penulisan karangan dalam kertas Bahasa Inggeris SPM. Penilaian karangan kertas Bahasa Inggeris SPM diadakan di bawah pengawasan pegawai dari peperiksaan Tahap 'O' British. Walaupun keputusan ini bukan sebahagian daripada SPM, keputusan ini akan dinyatakan pada kertas keputusan. Selepas keputusan SPM 2005 dikeluarkan pada Mac 2006, Kementerian Pelajaran mengumumkan bahawa mereka sedang menimbang untuk memperbaharui sistem SPM kerana orang ramai terlalu mementingkan bilangan A yang didapati. Pendidik-pendidik tempatan bersetuju dengan cadangan ini. Salah seorang profesor di Universiti Malaya mengesali keadaan sesetengah pelajar universiti yang tidak mampu menulis surat dan berbahas. Beliau berkata, "Mereka tidak memahami apa yang saya katakan ... Saya tidak dapat berkomunikasi dengan mereka." Tambah beliau, "Sebelum 1957, wira sekolah bukan mereka yang mendapat 8A atau 9A tetapi merupakan pembahas yang baik, pelakon yang baik, ahli sukan yang baik dan mereka yang memimpin Persatuan Pengakap." Selepas menamatkan pelajaran di Sekolah Jenis Kebangsaan Cina, sesetengah pelajar dapat belajar di [[Sekolah Tinggi Persendirian Cina|Sekolah Menengah Persendirian Cina]]. Di sekolah ini, para pelajar menduduki peperiksaan piawai yang dikenali sebagai Sijil Peperiksaan Bersama (''Unified Examination Certificate''/UEC). Sesetengah pelajar di sekolah-sekolah ini turut menduduki peperiksaan SPM sebagai calon persendirian. UEC diadakan oleh ''[[Dong Jiao Zong]]'' (Persatuan Guru dan Pengarah Sekolah Cina) sejak tahun 1975. Terdapat tiga tahap dalam UEC, iaitu Vokasional (UEC-V), Junior (UEC-JML/JUEC) dan Senior (UEC-SML/SUEC). Bahasa Cina merupakan bahasa pengantar bagi kurikulum dan peperiksaan bagi UEC-V dan UEC-JML. Bahasa Cina atau Bahasa Inggeris merupakan bahasa pengantar bagi mata pelajaran Matematik, Sains (Biologi, Kimia dan Fizik), Simpan Kira, Akaun dan Perdagangan. Kesusahan UEC-SML adalah hampir sama dengan [[A-level]] kecuali Bahasa Inggeris. Pelajar di Sekolah Menengah Persendirian Cina belajar dari tiga tahap rendah (Junior) sehingga ke tiga tahap tinggi (Senior). Setiap tahap mengambil masa selama satu tahun. Mereka tidak dibenarkan untuk belajar dalam tahap yang lebih tinggi jika gagal dalam peperiksaan sekolah, sebaliknya perlu mengulang. Mereka yang gagal mara ke tahap yang lebih tinggi selepas belajar dalam tahap yang sama selama tiga tahun akan disingkirkan dari sekolah. Oleh itu, sesetengah pelajar mengambil masa yang lebih daripada enam tahun untuk menamatkan pelajaran di Sekolah Tinggi Persendirian Cina. Pada akhir Junior 3, para pelajar perlu menduduki peperiksaan UEC-JML. Sesetengah pelajar juga akan menduduki peperiksaan PMR. UEC-JML lebih susah daripada PMR. Seperti pelajar di sekolah menengah awam, pelajar di sekolah tinggi persendirian Cina juga akan dikategorikan kepada aliran Sains dan aliran Perdagangan/Sastera bermula Senior 1. Pada akhir Senior 2, sesetengah pelajar menduduki peperiksaan SPM. Mereka mungkin meninggalkan sekolah selepas SPM. Sesetengah pelajar pula menyambung pelajaran ke Senior 3. Pada akhir Senior 3, mereka akan menduduki peperiksaan UEC-SML. UEC-SML telah diakui sebagai kelayakan kemasukan banyak universiti luar negara seperti Singapura, Australia, Taiwan, China dan sesetengah negara Eropah tetapi tidak diakui oleh kerajaan Malaysia sebagai kelayakan kemasukan ke universiti-universiti awam Malaysia. Akan tetapi, kebanyakan kolej persendirian mengakui UEC. Pada Mei 2004, kerajaan Malaysia mewajibkan pelajar-pelajar yang menggunakan kelayakan kemasukan yang selain daripada SPM perlu lulus dalam kertas Bahasa Malaysia SPM. Ini menyebabkan banyak bantahan, dan Menteri Pengajian Tinggi ketika itu, Dr Shafie Salleh, mengecualikan pelajar UEC daripada keperluan tersebut. == Pendidikan prauniversiti == Selepas SPM, para pelajar dapat membuat pilihan sama ada belajar dalam Tingkatan 6 [[matrikulasi]], pengajian diploma di pelbagai institut pendidikan seperti Politeknik. Jika mereka melanjutkan pelajaran dalam Tingkatan Enam, mereka akan menduduki peperiksaan [[Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia]] (STPM). Tingkatan 6 yang terdiri daripada Tingkatan 6 Rendah dan Tingkatan 6 Atas mengambil masa selama dua tahun. STPM dianggap lebih susah daripada [[A-level]] kerana merangkumi skop yang lebih mendalam dan luas. Walaupun STPM biasanya diduduki bagi mereka yang ingin belajar di universiti awam di Malaysia, STPM turut diakui di peringkat antarabangsa. Selain itu, para pelajar boleh memohon kebenaran untuk mengikuti program matrikulasi yang mengambil masa selama satu atau dua tahun. Pada suatu ketika dahulu, matrikulasi hanya mengambil masa selama satu tahun. Sejak tahun 2006, 30% daripada semua pelajar matrikulasi diberikan program yang mengambil masa selama dua tahun. 90% daripada tempat matrikulasi adalah disimpan untuk bumiputera. Program matrikulasi tidak seketat dengan STPM. Ramai berpendapat bahawa program ini mudah daripada STPM, dan dikatakan untuk membantu bumiputera belajar di universiti dengan mudah. Matrikulasi dikenalkan selepas kuota kemasukan universiti awam yang berdasarkan kaum dimansuhkan. 70% daripada pelajar kursus krtikal seperti perubatan, farmasi, pergigian dan perundangan ialah pelajar matrikulasi. Sebaliknya, kebanyakan kursus-kursus seperti Sarjana Muda Sains yang kurang diminati diambil oleh pelajar STPM. Pembela program matrikulasi mendakwa bahawa Tingkatan 6 adalah berbeza dengan program matrikulasi. Akan tetapi, program matrikulasi dan Tingkatan Enam memainkan peranan yang sama (kelayakan kemasukan universiti). Sesetengah pelajar menerima pendidikan pra-universiti di kolej persendirian. Mereka mungkin memilih [[diploma]], [[A-level]], Program Matrikulasi Kanada atau kursus yang sama dari negara lain. Kerajaan mendakwa bahawa kemasukan universiti adalah berdasarkan meritokrasi tetapi terdapat terlalu banyak program pra-universiti yang berlainan tanpa piawai yang boleh dibandingkan. == Pengajian tinggi == : ''Lihat juga: [[senarai universiti di Malaysia]].'' [[File:Tunku Abdul Rahman University.JPG|thumb|Universiti di [[Selangor]].]] Banyak subsidi diberi oleh kerajaan untuk menanggung pendidikan di universiti-universiti awam tempatan. Pemohon memerlukan kelayakan STPM, matrikulasi atau diploma yang diiktiraf, serta kelulusan-kelulusan lain yang setara yang diiktiraf Kerajaan. Keputusan yang baik dalam peperiksaan tidak menjamin kemasukan universiti awam. Ini adalah kerana tempat pengajian bagi sesetengah program adalah terhad. Contohnya, tempat untuk bidang perubatan adalah terhad dan adalah mustahil untuk universiti awam menerima semua pelajar-pelajar yang mendapat semua A dalam STPM. Justeru, adalah penting bagi pelajar untuk mendapatkan maklumat dari pihak sekolah ketika mengisi borang permohonan. Pada tahun 2004, kerajaan menubuhkan [[Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia]] untuk mengawasi pendidikan pengajian tinggi. Kementerian ini dipimpin oleh Mustapa Mohamed pada ketika itu. Kini, KPT telah bergabung bersama dengan [[Kementerian Pelajaran Malaysia]] bagi membentuk [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] yang diterajui oleh [[Muhyiddin Yassin|Tan Sri Muhyiddin Yassin]] kemudian diketuai oleh Dato' Seri Diraja [[Mahdzir Khalid]]. Kebebasan akademik fakulti universiti umum telah diragui. Pengkritik seperti Bakri Musa menggunakan contoh seperti ahli sains ditegur oleh Timbalan Perdana Menteri, Najib Razak kerana menerbitkan "kajian mengenai pencemaran udara". Para pelajar juga dapat membuat pilihan untuk pergi ke institusi swasta bagi pendidikan peringkat tinggi. Banyak institusi memberi kursus dengan bekerjasama dengan institut atau universiti di luar negeri. Sesetengah universiti di luar negeri pula membuka cawangan di Malaysia. Aliran keluar mereka yang cemerlang dari Malaysia menyebabkan Perdana Menteri pada masa itu (1995), [[Mahathir Mohamad]] melancarkan program menarik mereka pulang ke kampung halaman. Matlamat rancangan ini adalah untuk menarik 5000 orang yang cemerlang setiap tahun. Pada tahun 2004, Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi berkata dalam jawapan parlimen bahawa rancangan ini telah menarik 94 ahli sains (24 orang Malaysia) dalam bidang farmakologi, perubatan, teknologi semikonduktor dan kejuruteraan dari tahun 1995 hingga 2000. Semasa jawapan ini diberikan, hanya seorang masih berada di Malaysia. Selain itu, terdapat juga [[Institut Pendidikan Guru Malaysia]] yang menawarkan program ijazah sarjana muda perguruan dan [[politeknik]] yang menawarkan kursus diploma dan sijil bagi yang berminat.Terdapat juga kajian yang dilakukan mengenai Sistem penilaian prestasi pelajar<ref>"''Hasan Basari, Abd. Samad (2002) Sistem penilaian prestasi pelajar.''" [http://eprints.utm.my/6810/ Universiti Teknologi Malaysia Institutional Repository] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100403000204/http://eprints.utm.my/6810/ |date=2010-04-03 }}, Univesiti Teknologi Malaysia</ref> == Jenis sekolah rendah dan menengah == ===[[Sekolah rendah kebangsaan|Sekolah Kebangsaan]]=== [[File:Ayer Keroh National High School.JPG|thumb|Sekolah menengah kebangsaan di [[Melaka]].]] Bahasa Melayu digunakan sebagai bahasa pengantar di Sekolah Kebangsaan. Sekolah Kebangsaan merupakan salah satu jenis sekolah rendah. ===[[Sekolah Kluster]]=== Satu jenama yang diberi kepada sekolah yang dikenal pasti cemerlang dalam klusternya daripada aspek pengurusan sekolah dan kemenjadian murid. Pewujudan sekolah kluster bertujuan melonjakkan kecemerlangan sekolah dalam sistem pendidikan Malaysia dan membangun sekolah yang boleh dicontohi oleh sekolah dalam kluster yang sama dan sekolah lain di luar klusternya. ===[[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]]=== [[bahasa Cina]] atau [[bahasa Tamil]] digunakan sebagai bahasa pengantar. [[Sekolah jenis kebangsaan#:~:text=Sekolah%20Jenis%20Kebangsaan%20(SJK)%20merupakan,masyarakat%20India%20dan%20pentadbiran%20British.|Sekolah Jenis Kebangsaan]] merupakan salah satu jenis sekolah rendah. Dari tahun 1995 hingga 2000, pengagihan Rancangan Malaysia Ketujuh membahagikan 96.5% kepada Sekolah Kebangsaan yang hanya mempunyai 75% daripada pelajar sekolah rendah. Sekolah Jenis Kebangsaan Cina (21% daripada pelajar sekolah rendah) mendapat 2.4% daripada pengagihan manakala Sekolah Jenis Kebangsaan Tamil (3.6% daripada pelajar sekolah rendah) mendapat 1% daripada pengagihan. ===Sekolah Wawasan=== Beberapa sekolah awam berkongsi kemudahan yang sama di dalam sebuah sekolah yang dikenali sebagai Sekolah Wawasan. Penubuhan Sekolah Wawasan adalah untuk menggalakkan interaksi yang lebih rapat antara kaum. Akan tetapi, kebanyakan orang Cina dan orang India membantah Sekolah Wawasan kerana mereka percaya bahawa Sekolah Wawasan akan mengehadkan penggunaan bahasa ibunda di sekolah.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2000&dt=1112&pub=utusan_malaysia&sec=Rencana&pg=ot_02.htm Jangan tunduk pada desakan - Polemik penubuhan sekolah wawasan.]</ref> ===Sekolah Agama Islam=== [[Sekolah pondok]], [[madrasah]] dan sekolah agama [[Islam]] lain merupakan bentuk sekolah asal di Malaysia. Sekolah-sekolah sedemikian masih wujud di Malaysia tetapi bukan sebahagian daripada pelajaran kanak-kanak di kawasan bandar. Pelajar di kawasan luar bandar masih belajar di sekolah-sekolah ini. Keputusan pelajaran di sekolah-sekolah ini diterima oleh kebanyakan universiti di Malaysia dengan menduduki peperiksaan Sijil Tinggi Agama Malaysia (STAM),dan kebanyakan pelajar ini melanjutkan pelajaran ke kawasan seperti Pakistan atau Mesir. ===Sekolah Mubaligh=== Terdapat juga beberapa [[Sekolah Kebangsaan Methodist]], [[Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist]], [[Sekolah Kebangsaan La Salle]], [[Sekolah Menengah Kebangsaan La Salle]], [[Sekolah Kebangsaan Convent]], [[Sekolah Menengah Kebangsaan Convent]] dan banyak lagi sekolah mubaligh [[Kristian]].<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v5/bm/newsindex.php?id=376369 Kenyataan Mukhriz Wujud Sekolah Satu Aliran Tiada Unsur Perkauman, Kata Hishammuddin], Bernama</ref> ===Sekolah Bestari=== [[Sekolah bestari]] cuba menerapkan komputer dan teknologi dalam kaedah pembelajaran. ===Sekolah Teknik dan Vokasional=== [[Sekolah Menengah Teknik]] dan vokasional memberi peluang kepada murid yang mempunyai kecenderungan dalam pendidikan sains dan teknologi untuk memenuhi tenaga kerja dalam bidang industri Negara. Kementerian Pelajaran Malaysia menawarkan program-program yang membolehkan murid berpotensi menjadi separa profesional atau profesional dalam pelbagai bidang teknikal dan kejuruteraan. == Ujian awam kebangsaan == Terdapat lima ujian awam kebangsaan: * [[Ujian Penilaian Sekolah Rendah]] (UPSR) diadakan semasa tahun 6 sekolah rendah. (Sudah dimansuhkan bermula 2021) * [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (PT3) diadakan semasa tingkatan 3 sekolah menengah.(Sudah dimansuhkan bermula 2022) * [[Ujian Akhir Sesi Akademik]] (UASA) diadakan semasa Darjah 4 hingga Tingkatan 3 bagi menggantikan UPSR (2021) dan PT3 (2022). * [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM) diadakan semasa tingkatan 5 sekolah menengah. * [[Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia]] (STPM) diadakan semasa tingkatan 6 sekolah menengah. * Sijil Tinggi Agama Malaysia (STAM) diadakan semasa tingkatan 6 sekolah menengah agama. == Mata Pelajaran Sekolah-sekolah di Malaysia== === Sekolah Rendah=== Semasa tahun ini, murid Darjah 1 hingga Darjah 3 tidak menduduki peperiksaan besar, manakala murid Darjah 4 hingga Darjah 6 mula menduduki peperiksaan sumatif yang disediakan oleh sekolah. ====Tahap 1 (Darjah 1-3)==== Pada Tahap 1, murid mempelajari asas literasi, numerasi serta kemahiran awal melalui Pentaksiran Bilik Darjah (PBD). ==== Subjek Teras ==== * [[Bahasa Melayu]] * [[Bahasa Inggeris]] * [[Matematik]] * [[Sains]] * [[Bahasa Cina]] (华文) (SJKC) * [[Bahasa Tamil]] (தமிழ்மொழி) (SJKT) ==== <nowiki>Subjek Bukan Teras</nowiki> ==== * Pendidikan Islam / Pendidikan Moral * Pendidikan Kesenian (Seni Visual & Muzik) * Pendidikan Jasmani & Kesihatan ====Tahap 2 (Darjah 4–6) ([[Ujian Akhir Sesi Akademik|UASA]])==== Pada Tahap 2, murid mula mengikuti pembelajaran yang lebih mendalam serta menduduki peperiksaan sumatif seperti UASA. ==== Subjek Teras ==== * [[Bahasa Melayu]] * [[Bahasa Inggeris]] * [[Matematik]] * [[Sains]] * [[Bahasa Cina]] (华文) (SJKC) * [[Bahasa Tamil]] (தமிழ்மொழி) (SJKT) ==== <nowiki>Subjek Bukan Teras</nowiki> ==== * Pendidikan Islam / Pendidikan Moral * '''Reka Bentuk dan Teknologi''' * '''Sejarah''' * Pendidikan Seni Visual * Pendidikan Muzik * Pendidikan Jasmani & Kesihatan === Sekolah Menengah (Peringkat Menengah Rendah) === Untuk pelajar '''Tingkatan 1, 2 dan 3 ([[Ujian Akhir Sesi Akademik|UASA]])''' Ketiga-tiga tingkatan ini telah pun memasuki era [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (kini [[Ujian Akhir Sesi Akademik]])yang dimana menentukan aliran kelas mana yang akan anda duduki semasa Tingkatan 4. ; Teras *[[Bahasa Melayu]] *[[Bahasa Inggeris]] *[[Matematik]] *[[Sains]] *Pendidikan Islam (hanya pelajar yang beragama Islam sahaja) *Reka Bentuk dan Teknologi *Asas Sains Komputer *[[Sejarah]] *[[Geografi]] *Kemahiran hidup bersepadu ; Elektif *Pendidikan Moral (hanya pelajar yang bukan beragama Islam sahaja) *Pendidikan Seni visual *Pendidikan Muzik *Pendidikan Jasmani dan Kesihatan *[[Bahasa Cina]] (华文) *[[Bahasa Tamil]] (தமிழ் மொழி) * [[Bahasa Arab]] (اللغة العربية) * [[Bahasa Kadazandusun]] (''Boros Momogun)'' * [[Bahasa Semai]] (''Engrok Semai)'' * [[Bahasa Iban]] (''jaku Iban)'' * [[Bahasa Punjabi]] (ਪੰਜਾਬੀ) === Sekolah Menengah (Peringkat Menengah Atas) === Untuk pelajar '''Tingkatan 4 dan 5 (SPM)''' Semasa di menengah atas inilah yang akan menentukan kerjaya apa yang akan anda bekerja dan sekiranya markah anda bagus anda akan melanjutkan pelajaran ke peringkat atasan iaitu berpendidikan Tinggi. ; Teras *Bahasa Melayu *Bahasa Inggeris *Matematik *Sains *Pendidikan Islam (hanya bahagi murid yang berugama Islam sahaja) *Sejarah (Sekiranya ambil aliran Sains anda tidak boleh mengambil mata pelajaran Sains) ##Aliran Sains *Biologi/Reka Cipta/Kejuruteraan awam politeknik, institusi latihan perindustrian, pusat Giatmara, institusi kemahiran mara, institusi kemahiran belia negara kolej komuniti *Fizik *Kimia *Matematik Tambahan ## Agama *Tasawwur Islam *Pendidikan Syariah Islamiah *Pendidikan Al quran dan As sunnah Elektif Bahasa * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20CINA%20(6351).pdf Bahasa Cina] (华文) * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20TAMIL%20(6354).pdf Bahasa Tamil] (தமிழ் மொழி) * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20ARAB%20(2361).pdf Bahasa Arab] (اللغة العربية) * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20KADAZANDUSUN%20(6357).pdf Bahasa Kadazandusun] (''Boros Momogun)'' * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%206358%20BAHASA%20SEMAI%2020201002.pdf Bahasa Semai] (''Engrok Semai)'' * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20IBAN%20(6356).pdf Bahasa Iban] (''jaku Iban)'' * [http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209378%20BAHASA%20PUNJABI%20-%2020201003.pdf Bahasa Punjabi] (ਪੰਜਾਬੀ) # Elektif Kemanusiaan dan Sastera Ikhtisas *Kesusasteraan Melayu *Kesusasteraan Inggeris *[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209216%20KESUSASTERAAN%20CINA%20-%2020201002.pdf Kesusasteraan Cina] (华文文学) *[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/KESUSASTERAAN%20TAMIL%20(9217).pdf Kesusasteraan Tamil] (தமிழ் இலக்கியம்) *Prinsip Akaun *Ekonomi *Perniagaan *Pendidikan Seni Visual *Pendidikan Muzik *Geografi *Teater *Kemahiran hidup bersepadu ; Bukan Teras *Pendidikan Jasmani dan Kesihatan === Carta Keseluruhan Mata pelajaran (Sekolah menengah) === {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |- !Pecahan !Elektif !Kod Mata Pelajaran ! Nama Mata pelajaran ! Catatan |- | colspan="2" rowspan="7" |Subjek Teras | 1103 | Bahasa Melayu | *Wajib Lulus |- | 1119 | Bahasa Inggeris | |- |1449 |Matematik | |- |1511 |Sains |*Tidak akan diambil oleh pelajar yang menduduki kelas aliran Sains tulen/ kelas STEM |- |1249 |Sejarah |*Wajib Lulus |- | rowspan="2" |1223 / 1225 |Pendidikan Islam |*Hanya diambil oleh pelajar beragama Islam |- |Pendidikan Moral |*Hanya diambil oleh pelajar BUKAN Islam |- | colspan="2" |Subjek Wajib ambil | |Pendidikan Jasmani dan Kesihatan |*Tiada Penilaian SPM |- | colspan="5" |'''Mata Pelajaran Elektif''' |- | rowspan="38" |Kelas Aliran STEM (Subjek STEM) | rowspan="4" |Elektif Sains Tulen |4551 |Biologi | |- |4541 |Kimia | |- |4531 |Fizik | |- |3472 |Matematik Tambahan | |- | rowspan="12" |Elektif Sains Gunaan dan Teknologi |4561 |Sains Tambahan | |- |4572 |Sains Sukan | |- |3769 |Sains Rumah Tangga | |- |3770 |Sains Komputer | |- |3729 |Pertanian | |- |3771 |Grafik Komunikasi Teknikal | |- |3763 |Reka Cipta | |- |3768 |Asas Kelestarian | |- |3761 |Pengajian Kejuruteraan Awam | |- |3760 |Pengajian Kejuruteraan Mekanikal | |- |3762 |Pengajian Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik | |- |3759 |Lukisan Kejuruteraan | |- | rowspan="22" |Mata Pelajaran Vokasional |7101 |Pembinaan Domestik | |- |7110 |Pembuatan Perabot | |- |7405 |Produksi Reka Tanda | |- |7109 |Menservis Peralatan Elektrik Domestik | |- |7201 |Rekaan dan Jahitan Pakaian | |- |7202 |Katering dan Penyajian | |- |7301 |Landskap dan Nurseri | |- |7303 |Tanaman Makanan | |- |7407 |Reka Bentuk Grafik Digital | |- |7403 |Produksi Multimedia | |- |7203 |Pemprosesan Pemakanan | |- |7302 |Akuakultur dan Haiwan Rekreasi | |- |7104 |Pendawaian Domestik | |- |7106 |Menservis Automobil | |- |7208 |Gerontologi Asas dan Geriatrik | |- |7207 |Penjagaan Muka dan Penggayaan Rambut | |- |7205 |Asuhan dan Pendidikan Awal Kanak-Kanak | |- |7406 |Hiasan Dalaman | |- |7103 |Kerja Paip Domestik | |- |7105 |Kimpalan Arka dan Gas | |- |7107 |Menservis Motosikal | |- |7108 |Menservis Peralatan Penyejukan dan Penyamanan Udara | |- | rowspan="36" |Kelas Aliran Kemanusiaan dan Sastera iktisas (Subjek Bukan Stem) | rowspan="11" |Elektif Ekonomi dan Sastera |3766 |Perniagaan | |- |3767 |Ekonomi | |- |3756 |Prinsip Perakaunan | |- |3754 |Pengajian Keushawanan | |- |2611 |Pendidikan Seni Visual | |- |2621 |Pendidikan Muzik | |- |2280 |Geografi | |- |2216 |Kesusasteraan Melayu Komunikatif | |- |2206 |Kesusasteraan Inggeris | |- |9216 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209216%20KESUSASTERAAN%20CINA%20-%2020201002.pdf Kesusasteraan Cina] (华文文学) | |- |9217 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/KESUSASTERAAN%20TAMIL%20(9217).pdf Kesusasteraan Tamil] (தமிழ் இலக்கியம்) | |- | rowspan="11" |Elektif Bahasa |6351 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20CINA%20(6351).pdf Bahasa Cina] (华文) |Calon dari [[Sekolah menengah jenis kebangsaan|Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan (SMJK)]] wajib mengambil subjek |- |6354 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20TAMIL%20(6354).pdf Bahasa Tamil] (தமிழ்மொழி) | |- |2361 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20ARAB%20(2361).pdf Bahasa Arab] (اللغة العربية) | |- |6356 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20IBAN%20(6356).pdf Bahasa Iban] (''jaku Iban'') | |- |6357 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatSPM2021/BAHASA%20KADAZANDUSUN%20(6357).pdf Bahasa Kadazandusun] (''Boros Momogun'') | |- |6358 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%206358%20BAHASA%20SEMAI%2020201002.pdf Bahasa Semai] (''Engrok Semai'') | |- |9378 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2020/BukuFormatSPM2021/BUKU%20FORMAT%20UBL%20-%209378%20BAHASA%20PUNJABI%20-%2020201003.pdf Bahasa Punjabi] (ਪੰਜਾਬੀ) | |- |6401 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2021/BAHASA%20JEPUN%20(6401)%2020210922.pdf Bahasa Jepun] (日本語) | |- |6405 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2021/BAHASA%20JERMAN%20(6405).pdf Bahasa Jerman] (''Deutsch'') | |- |6406 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2022/BAHASA%20KOREA%20(6406)%2020210922.pdf Bahasa Korea] (한국어) | |- |6407 |[http://lp.moe.gov.my/images/bahan/spm/2021/BukuFormatUPBA2022/BAHASA%20CINA%20KOMUNIKASI%20(6407).pdf Bahasa Cina Komunikasi] (交际华语) |Hanya ditawarkan kepada pelajar bukan cina atau pelajar bukan lepasan SJKC |- | rowspan="13" |Elektif Pengajian Islam |5227 |Pendidikan Al-Quran dan Al-Sunnah | |- |5528 |Pendidikan Syariah Islamiah | |- |5226 |Tasawwur Islam | |- |5401 |Usul Al-Din | |- |5402 |Al-Syariah | |- |5403 |Al-Lughah Al-Arab Al-Mu'asirah | |- |5405 |Al-Adab wa Al-Balaghah | |- |5404 |Manahij Al-Ulum Al-Islamiah | |- |5301 |Hifz Al-Quran | |- |5302 |Maharat Al-Quran | |- |5304 |Turath Dirasat Al-Islamiah | |- |5305 |Turath Bahasa Arab | |- |5303 |Turath Al-Quran wa Al-Sannah | |- |Elektif Kristian |9221 |Bible Knowledge | |- | colspan="2" rowspan="6" |Sekolah Seni |2622 |Muzik | |- |2613 |Seni Halus | |- |2641 |Teater | |- |2631 |Tari | |- |2612 |Komunikasi Visual | |- |2614 |Reka Bentuk | |} ==Mata Pelajaran Sekolah Agama== Sekolah Agama di [[Malaysia]] diuruskan oleh Kerajaan Negeri masing-masing kecuali [[Wilayah Persekutuan]] yang diuruskan oleh Kementerian Wilayah dan Luar Bandar. Bagi pelajar yang ingin melanjutkan pelajaran ke Sekolah Agama Menengah, pelajar boleh menduduki Ujian Khas Kemasukan Sekolah Agama, Ujian Pencapaian Kelas KAFA (UPKK) dan Peperiksaan Khas Sekolah Khusus (PKSK) . Jika anda menuntut pelajaran di kawasan Wilayah Persekutuan seperti ([[Kuala Lumpur]],[[Putrajaya]] dan [[Labuan]]) atau negeri Selangor anda boleh melanjutkan pelajaran ke Sekolah Menengah Agama dengan menduduki Ujian Pencapaian Sekolah Rendah Agama (UPSRA bagi Wilayah Persekutuan. Bagi negeri Selangor ia dikenali sebagai Penilaian Sekolah Rendah Agama), Ujian Pencapaian Kelas KAFA (UPKK) dan Peperiksaan Khas Sekolah Khusus (PKSK). == Lihat juga == *[[Kementerian Pelajaran Malaysia]] *[[Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris]] == Rujukan == <references/> == Pautan Luar == * [http://eprints.utm.my/24588/ Pendidikan moral di Malaysia: tantangan dan implementasi pendidikan karakter di sekolah ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120708143810/http://eprints.utm.my/24588/ |date=2012-07-08 }} * [http://eprints.utm.my/14313/ Model eklektik dalam sistem pendidikan Malaysia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120709105154/http://eprints.utm.my/14313/ |date=2012-07-09 }} {{Topik Malaysia}} {{Pendidikan di Malaysia}} [[Kategori:Pendidikan di Malaysia| ]] 76esfxcqayt75wcu1see1fw6pf66okr 0 2142 6844372 6842307 2026-05-08T21:53:27Z Yahya 213045 Suntingan oleh [[Special:Contributions/Malaysia and China|Malaysia and China]] ([[User talk:Malaysia and China|perbincangan]]) dikembalikan kepada semakan terdahulu oleh [[User:Quinlan83|Quinlan83]] 6834546 wikitext text/x-wiki {{Pp-semi|small=yes}} {{rencana pilihan}} {{Hatnote|"Mahathir", “Tun Dr. Mahathir Mohamad”, "Tun M" dan "Che Det" dilencongkan di sini.}} {{Infobox Prime Minister | honorific-prefix = [[Rujukan kehormat#Yang Amat Berbahagia|Yang Amat Berbahagia]] [[Darjah kebesaran Melayu#Tun|Tun]] [[Doktor|Dr.]] | name = Mahathir Mohamad | native_name = {{lang|ms|{{Script|Arab|محاضير محمد}}}} | honorific-suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100%||DK I (Johor)|DK (Kedah)|DK (Perlis)|DKNS|DUK|SMN|SPMJ|SPCM|SSDK|SSAP|SSMT|SPNS|DUPN|SPDK|DUNM|SBS|SUMW|DP|PIS|PPM}} | image = | caption = Potret Rasmi Perdana Menteri ke-7 (2018) | alt = | office = {{flagicon|MYS}} [[Perdana Menteri Malaysia| Perdana Menteri Malaysia ke-4 dan ke-7]] | title = Digelar sebagai<br />{{nobold|Bapa Pemodenan<br />{{lang|ms|{{Script|Arab|باڤ ڤمودنن}}}}}} | monarch = {{Flagicon image|Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg}} {{flagicon|Kelantan}} [[Sultan Muhammad V]]<br>{{Flagicon image|Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg}} {{flagicon|Pahang}} [[Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ibni Almarhum Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah|Al-Sultan Abdullah]] | deputy = {{PH PKR}} [[Wan Azizah Wan Ismail|Dato Seri Dr. Wan Azizah Wan Ismail]] | term_start = 10 Mei 2018 | term_end = 24 Februari 2020<br/>{{small|(Interim: 24 Februari 2020 – 1 Mac 2020)}} | predecessor = {{BN UMNO}} [[Najib Razak]] | successor = {{PN PPBM}}[[Muhyiddin Yassin|Tan Sri Muhyiddin Yassin]] | deputy1 = {{ubl|[[Musa Hitam]]|[[Ghafar Baba]]|[[Anwar Ibrahim]]|[[Abdullah Ahmad Badawi]]}} | monarch1 = {{Flagicon image|Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg}} {{flagicon|Pahang}} [[Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah ibni Almarhum Sultan Abu Bakar Ri’ayatuddin Al-Mu’azzam Shah|Sultan Ahmad Shah]]<br>{{Flagicon image|Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg}} {{flagicon|Johor}} [[Sultan Iskandar ibni Almarhum Sultan Ismail|Sultan Iskandar]]<br>{{Flagicon image|Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg}} {{flagicon|Perak}} [[Sultan Azlan Muhibbuddin Shah ibni Almarhum Sultan Yussuff Izzuddin Shah|Sultan Azlan Shah]]<br>{{Flagicon image|Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg}} {{flagicon|Negeri Sembilan}} [[Tuanku Ja’afar ibni Almarhum Tuanku Abdul Rahman|Tuanku Ja'afar Almarhum Abdul Rahman]]<br>{{Flagicon image|Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg}} {{flagicon|Selangor}} [[Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah ibni Almarhum Sultan Hisamuddin Alam Shah|Sultan Salahuddin Abdul Aziz]]<br>{{Flagicon image|Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg}} {{flagicon|Perlis}} [[Tuanku Syed Sirajuddin ibni Almarhum Tuanku Syed Putra Jamalulail|Tuanku Syed Sirajuddin]] | term_start1 = 16 Julai 1981 | term_end1 = 31 Oktober 2003 <br> (''{{age in years, months and days|1981|7|16|2003|10|31}}'') | predecessor1 = {{BN UMNO}}[[Hussein Onn]] | successor1 = {{BN UMNO}} Abdullah Ahmad Badawi | office3 = [[Fail:Pakatan-harapan-logo.svg|border|25px|link=Pakatan Harapan]] Pengerusi Pakatan Harapan | term_start3 = 14 Julai 2017 | term_end3 = 24 Februari 2020 | predecessor3 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor3 = {{PH PKR}}[[Anwar Ibrahim]] | office4 = [[Fail:Bendera BERSATU.svg|border|25px|link=Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] Pengerusi Parti Pribumi Bersatu Malaysia | president4 = {{PH PPBM}}[[Muhyiddin Yassin]] | term_start4 = 7 September 2016 | term_end4 = 29 Februari 2020 | predecessor4 = ''Jawatan ditubuhkan'' | successor4 = {{PN PPBM}}[[Muhyiddin Yassin|Tan Sri Muhyiddin Yassin]] | office5 = Setiausaha Agung<br>[[Pergerakan Negara-negara Berkecuali]] ke-21 | term_start5 = 20 Februari 2003 | term_end5 = 31 Oktober 2003 | predecessor5 = [[Thabo Mbeki]] | successor5 = Abdullah Ahmad Badawi | office6 = [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] ke-4 | monarch6 = [[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Kelantan}}{{ubl|[[Sultan Yahya Petra ibni al-Marhum Sultan Ibrahim|Yahya Petra]]|[[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Pahang}}Ahmad Shah}} | primeminister6 = {{BN UMNO}} Hussein Onn | term_start6 = 5 Mac 1976 | term_end6 = 16 Julai 1981 | predecessor6 = {{BN UMNO}} Hussein Onn | successor6 = {{BN UMNO}}Musa Hitam | office7 = [[Menteri Kewangan Malaysia|Menteri Kewangan]] | monarch7 = [[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Selangor}}{{ubl|Salahuddin|[[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Perlis}}Sirajuddin}} | term_start7 = 5 Jun 2001 | term_end7 = 31 Oktober 2003 | predecessor7 = [[Daim Zainuddin]] | successor7 = Abdullah Ahmad Badawi | monarch8 = Ja'afar | term_start8 = 7 September 1998 | term_end8 = 7 Januari 1999 | predecessor8 = Anwar Ibrahim | successor8 = Daim Zainuddin | office9 = [[Menteri Dalam Negeri Malaysia|Menteri Dalam Negeri]] | monarch9 = [[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Johor}}{{ubl|Iskandar|[[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Perak}} Azlan Shah|[[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Selangor}} Ja'afar}} | term_start9 = 8 Mei 1986 | term_end9 = 8 Januari 1999 | predecessor9 = {{BN UMNO}}Musa Hitam | successor9 = {{BN UMNO}}Abdullah Ahmad Badawi | office10 = [[Menteri Pertahanan Malaysia|Menteri Pertahanan]] | monarch10 = [[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Pahang}}{{ubl|Ahmad Shah|Iskandar}} | term_start10 = 18 Julai 1981 | term_end10 = 6 Mei 1986 | predecessor10 = {{BN UMNO}}[[Abdul Taib Mahmud]] | successor10 = {{BN UMNO}}Abdullah Ahmad Badawi | office11 = [[Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Industri Malaysia|Menteri Perdagangan dan Industri Malaysia]] | monarch11 = [[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Kelantan}}{{ubl|Yahya Petra|[[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Pahang}} Ahmad Shah}} | primeminister11 = Hussein Onn | term_start11 = 1 Januari 1978 | term_end11 = 16 Julai 1981 | predecessor11 = [[Hamzah Abu Samah]] | successor11 = Ahmad Rithaudden Tengku Ismail | office12 = [[Menteri Pendidikan Malaysia|Menteri Pendidikan]] | monarch12 = [[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Pahang}}{{ubl|[[Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ibni Almarhum Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah|Abdullah]]}} | primeminister12 = {{ubl|dirinya}} | term_start12 = 3 Januari 2020<br />{{small|Pemangku}} | term_end12 = 24 Februari 2020<br />{{small|Pemangku}} | predecessor12 = {{PH PPBM}}[[Maszlee Malik]] | successor12 = {{PN PPBM}}[[Mohd Radzi Md Jidin]] | monarch13 = [[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Kedah}}{{ubl|[[Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah ibni Almarhum Sultan Badlishah|Abdul Halim]]| [[Fail:Flag_of_the_Supreme_Head_of_Malaysia.svg|border|25px|link=Yang di-Pertuan Agong]] {{flagicon|Kelantan}}Yahya Petra}} | primeminister13 = {{BN UMNO}}{{ubl|[[Abdul Razak Hussein]]|{{BN UMNO}}Hussein Onn}} | term_start13 = 5 September 1974 | term_end13 = 31 Disember 1977 | predecessor13 = {{BN UMNO}}[[Mohamed Yaacob]] | successor13 = {{BN UMNO}} Musa Hitam | constituency_MP14 = [[Langkawi (kawasan persekutuan)|Langkawi]], [[Kedah]] | parliament14 = Malaysia | term_start14 = 10 Mei 2018 | term_end14 = 10 Oktober 2022 | majority14 = 8,893 ([[Pilihan raya umum Malaysia 2018|2018]]) | predecessor14 = {{BN UMNO}} [[Ir Nawawi Ahmad]] | successor14 = [[Mohd Suhaimi Abdullah]] | constituency_MP15 = [[Kubang Pasu]] | parliament15 = Malaysia | term_start15 = 24 Ogos 1974 | term_end15 = 21 Mac 2004 | predecessor15 = ''Kawasan ditubuhkan'' | successor15 = {{BN UMNO}}[[Mohd Johari Baharum]] | office16 = Ahli [[Dewan Negara Malaysia]] | title16 = Dipilih oleh [[Dewan Undangan Negeri Kedah]] | term_start16 = 30 Disember 1972 | term_end16 = 23 Ogos 1974 | pronunciation = maˈhaðɪr bɪn moˈhamad | birth_name = Mahathir bin Mohamad | birth_date = {{birth date and age|1925|7|10|df=yes}} | birth_place = [[Alor Setar]], [[Kedah]], [[Tanah Melayu British|British Malaya]] (sekarang [[Malaysia]]) | death_date = | death_place = | party = {{logo kecil UMNO}}[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]] {{small|(1946–1969, 1972–2008, 2009–2016)}}<br>{{LK PPBM}} [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]] {{small|(2016–2020)}}<br>{{Logo kecil PEJUANG}} [[Parti Pejuang Tanah Air|PEJUANG]] {{small|(2020–2023)<br>[[Parti Bumiputera Perkasa Malaysia|PUTRA]] {{small|(2023–kini)}}}} | otherparty = {{logo kecil BN}} [[Barisan Nasional]] {{small|(1946–1969, 1972–2008, 2009–2016)}}<br>{{LK PH}} [[Pakatan Harapan]] {{small|(2016–2020)}}<br> [[Gerakan Tanah Air]] {{small|(2020–2023)}} | spouse = {{marriage|[[Siti Hasmah Mohd Ali]]|1956}} | parents = [[Mohamad Iskandar]] (bapa) <br/> [[Wan Tempawan Wan Hanapi]] (ibu) | children = 7 (termasuk [[Marina Mahathir|Marina]], [[Mirzan Mahathir|Mirzan]], [[Mokhzani Mahathir|Mokhzani]] dan [[Mukhriz Mahathir|Mukhriz]]) | relatives = [[Ismail Mohamed Ali]] (abang ipar) <br/> [[Saleha Mohd Ali]] (kakak ipar) <br/> [[Mohamed Hashim bin Mohd Ali|Mohamed Hashim Mohamed Ali]] (abang ipar) <br/> [[Ahmad Razali Mohd Ali|Ahmad Razali Mohamed Ali]] (adik ipar) | education = [[Kolej Sultan Abdul Hamid]] | alma_mater = [[Kolej Perubatan King Edward VII]] (MBBS) | website = {{url|thechedet.com|thechedet.com}} | awards = [[Senarai anugerah dan penghormatan yang diterima oleh Mahathir Mohamad|Anugerah dan pengiktirafan]] | signature = | footnotes = [https://www.parlimen.gov.my/profile-ahli.html?uweb=dr&id=3517 Mahathir Mohamad] di [[Parlimen Malaysia]] | height = {{height|m=1.70|precision=0}}<ref>{{cite web |title=Mahathir Mohamad Bio Height Wife Wiki & Family |url=https://biographybd.com/mahathir-mohamad/ |accessdate=9 December 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200114082353/https://biographybd.com/mahathir-mohamad/ |archive-date=14 January 2020 |url-status=live }}</ref>| }} {{Politik Malaysia}} {{Siri Mahathir Mohamad}} [[Darjah kebesaran Melayu#Tun|Tun]] [[Doktor|Dr.]] '''Mahathir bin Mohamad''' ({{Jawi|محاضير بن محمد}}, {{IPA-ms|maˈhaðɪr bɪn moˈhamad|IPA}}; dilahirkan pada 10 Julai 1925)<ref>[http://books.google.com.my/books?id=LNu6b6uY7PgC&pg=PA246&dq=Mahathir+born+doctor+in+the+house+10+Julai&hl=en&sa=X&ei=HzUnUvidIoGRrQfPp4CQBw&ved=0CDgQ6AEwAg#v=onepage&q=Mahathir%20born%20doctor%20in%20the%20house%2010%20Julai&f=false Research on the Early Malay Doctors 1900-1957 Malaya and Singapore, By Faridah Abdul Rashid.]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.mphonline.com/books/mahathir_mohamad.aspx |title=A Doctor In The House |access-date=2013-09-04 |archive-date=2014-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140420135832/http://www.mphonline.com/books/mahathir_mohamad.aspx |url-status=dead }}</ref><ref name="Birthday">[http://chedet.cc/blog/?p=66 Snippets – Birthday, Road Transport, Blocks & M.V. Agusta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140415053648/http://chedet.cc/blog/?p=66 |date=2014-04-15}} chedet.co.cc, Julai 2008 {{unreliable source?}}</ref> atau juga dikenali sebagai '''Tun M''' ialah seorang [[Doktor Perubatan|doktor]] dan ahli politik [[Malaysia]] yang berkhidmat sebagai [[Perdana Menteri Malaysia]] ke-4 (1981-2003) dan ke-7 (2018-2020). Perkhidmatan beliau sebanyak 2 kali dan 24 tahun menjadikan beliau sebagai Perdana Menteri yang paling lama berkhidmat dan yang pertama menyandang jawatan itu 2 kali. Dalam buku ''A Doctor in the House'', Mahathir menyatakan tarikh lahir sebenarnya ialah 10 Julai 1925, tetapi bapanya mendaftarkan tarikh lahir dalam sijil kelahiran sebagai 20 Disember untuk memudahkan urusan pendaftaran persekolahan. Menggunakan nama timangannya sendiri, "'''Che Det'''" sebagai nama pena, beliau banyak menulis dengan artikel pertamanya disiarkan oleh akhbar [[The Straits Times|The Straits Times Singapura]] pada 20 Julai 1947 bertajuk “''Malay Women Make Their Own Freedom''” (''Wanita Melayu Mencipta Kebebasan Sendiri'').<ref>[http://books.google.com.my/books/about/The_early_years_1947_1972.html?id=5U5vAAAAMAAJ The early years, 1947-1972], koleksi artikel Dr Mahathir di akhbar Singapura, The Straits Times</ref> Semasa pentadbirannya dari 16 Julai 1981 sehingga 31 Oktober 2003, beliau berjaya membawa pembangunan melalui dasar-dasar dan perancangan yang diilhamkan daripada kejayaan negara-negara luar sehingga mengangkat Malaysia ke pentas dunia sebagai salah sebuah negara yang berdaya maju di [[Asia Tenggara]].<ref name="Mahathir's greatest achievements">{{Cite web |url=http://news.malaysia.msn.com/photogallery.aspx?cp-documentid=4206859 |title=Mahathir turns 85: Achievements and gallery |access-date=2012-03-18 |archive-date=2014-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140415054700/http://news.malaysia.msn.com/photogallery.aspx?cp-documentid=4206859 |url-status=dead }}</ref> Mahathir dilahirkan pada 10 Julai 1925 di Kampung Seberang Perak, Alor Setar, Kedah. Beliau mendapat pendidikan awal di Sekolah Melayu Seberang Perak selama dua tahun sebelum memasuki sekolah Inggeris kerajaan yang kemudian bertukar nama kepada Kolej Sultan Abdul Hamid, di mana ayahnya adalah guru besar. Sebagai pelajar, Mahathir aktif berdebat dan dikenali dengan ntuk kemahiran bahasa Inggerisnya. Beliau dilantik sebagai editor majalah sekolah dan bermain untuk pasukan ragbi sekolah. Semasa di kolej, Mahathir telah bertemu dengan [[Siti Hasmah Mohd Ali]], juga seorang pelajar perubatan. Pada tahun 1956, mereka berkahwin dalam satu majlis di Jalan Imbi di Kuala Lumpur. Mereka mempunyai tujuh anak, iaitu Marina, Mirzan, Melinda, Mokhzani, Mukhriz, Maizura dan Mazhar. Pada 1965, beliau dipilih sebagai Ahli Majlis Tertinggi UMNO dan pada [[Pilihan raya umum Malaysia 1969|PRU 1969]], Mahathir bertanding PRU, tetapi ditewaskan oleh wakil [[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]. Pada 1972, permohonan Mahathir untuk menyertai semula UMNO telah diterima dan beliau dilantik sebagai Senator pada 1973 serta ahli mahkamah universiti dan Majlis Universiti Malaya. Pada tahun berikutnya, beliau memenangi kerusi Kubang Pasu tanpa bertanding pada PRU tahun berkenaan sebelum dilantik sebagai Menteri Pendidikan dan menutup Klinik Maha di Alor Setar. Pada tahun 1976, Mahathir dilantik sebagai Timbalan Perdana Menteri dan dua tahun kemudian, beliau mengambil alih jawatan Menteri Perdagangan dan Industri di mana beliau memimpin beberapa misi mempromosi pelaburan. Beliau pernah menjadi Perdana Menteri keempat Malaysia pada 16 Julai 1981, menyandang jawatan itu untuk tempoh yang paling lama dalam sejarah Malaysia dan Asia Tenggara, iaitu 22 tahun. Antara projek-projek berprofil tinggi (juga digelar 'projek mega') yang dibangunkan pada zaman pentadbirannya termasuk [[Jambatan Pulau Pinang]], [[Menara Berkembar Petronas]], [[Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur]] (KLIA), [[Koridor Raya Multimedia]] (MSC), Pusat Pentadbiran [[Putrajaya]] dan [[Litar Antarabangsa Sepang]]. Mahathir juga menyatakan hasrat beliau untuk Malaysia melalui [[Wawasan 2020]], iaitu visi negara untuk mencapai status ekonomi maju (developed nation) pada tahun 2020, bukan hanya dari segi pertumbuhan ekonomi tetapi juga dari segi pendidikan, kematangan masyarakat, dan tadbir urus. Malah beliau adalah satu-satunya pemimpin yang berjaya meletakkan Malaysia di peta dunia sebagai sebuah negara industri baru yang berpotensi dan berkembang maju. Namun beliau juga tidak terlepas dengan ujian dalam pentadbirannya apabila berdepan krisis kewangan Asia sekitar 1997-1998 namun berjaya melepasi tempoh mencabar itu. Pada tahun 1997, majalah Asiaweek telah menamakan Mahathir sebagai antara 50 individu yang paling berkuasa di Asia, di mana beliau menduduki tempat kedua dalam senarai yang dikeluarkan oleh majalah tersebut.<ref>{{Cite web|url=https://www.klik.com.my/item/story/1196407/dr-m-ranked-as-second-most-powerful-in-asia|title=Dr M ranked as second most powerful in Asia|date=1997-05-23|website=New Straits Times|language=en|url-status=live|access-date=}}</ref> Bersara pada Oktober 2003, Mahathir dianugerahkan [[Seri Maharaja Mangku Negara|Darjah Kebesaran Seri Maharaja Mangku Negara]] yang membawa gelaran [[Tun]].<ref>{{cite book|last1=Abdul Rahman|first1=Tunku|title=May 13 – Before and After|date=September 1969|publisher=Penerbitan Utusan Melayu|location=Kuala Lumpur|pages=117–121}}</ref> Beliau turut dinobatkan sebagai "Bapa Pemodenan Malaysia" kerana berjaya membangunkan Malaysia menjadi sebuah [[Negara industri baru]] yang disegani di kalangan [[Negara membangun|negara-negara membangun]]. Tempoh 22 tahun sebagai Perdana Menteri menjadikan beliau sebagai pemimpin ketiga paling lama yang memegang jawatan tersebut di Asia Tenggara selepas [[Perdana Menteri Singapura]] pertama, [[Lee Kuan Yew]] dan diktator [[Suharto]] dari [[Indonesia]]. Beliau juga berkhidmat sebagai Canselor [[Universiti Teknologi Petronas]] (UTP) dari tahun 2004 hingga 2016. Mahathir kekal sebagai tokoh politik aktif selepas bersara. Beliau menjadi pengkritik tinggi terhadap penggantinya yang dipilih [[Abdullah Ahmad Badawi]] pada tahun 2006 dan kemudiannya, [[Najib Razak]] pada 2015.<ref name="star-najib2">{{cite news|url=http://www.thestar.com.my/News/Nation/2015/04/04/Mahathir-past-quiet-stage-Najib/|title=Dr M past his quiet stage, asks Najib to step down|last1=Kaos Jr.|first1=Joseph|date=2015-04-04|accessdate=|work=The Star (Malaysia)|language=en}}</ref> Anaknya [[Mukhriz Mahathir]] adalah [[Menteri Besar Kedah]] sehingga awal 2016. Pada 29 Februari 2016, Mahathir keluar dari UMNO memandangkan sokongan UMNO terhadap tindakan Perdana Menteri Najib Razak. Antara sebab lain ialah [[Skandal 1Malaysia Development Berhad|isu RM2.6bil]] dan [[1Malaysia Development Berhad]] (1MDB).<ref>{{cite news|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2016/02/29/dr-mahathir-quits-umno-again/|title=Dr Mahathir quits Umno, again|date=19 February 2016|accessdate=|work=The Star Online|language=en}}</ref> Pada 9 September 2016, Pendaftar Pertubuhan (RoS) telah memberikan kelulusan terakhirnya untuk [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] (PPBM) baru Mahathir, menjadikannya parti politik rasmi. Mahathir menjadi pengerusi parti itu.<ref>{{cite news|url=http://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2016/09/09/dr-mahathirs-new-party-officially-registered/|title=Dr Mahathir’s new party officially registered|date=9 September 2016|accessdate=15 October 2016|work=Free Malaysia Today FMT News|archive-date=2016-10-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20161015145627/http://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2016/09/09/dr-mahathirs-new-party-officially-registered/|url-status=dead}}</ref> Pada 8 Januari 2018, Mahathir diumumkan sebagai calon [[Pakatan Harapan]] untuk Perdana Menteri untuk [[Pilihan raya umum Malaysia 2018|pilihan raya 2018]], dalam rancangan untuk mengampuni [[Anwar Ibrahim]] dan menyerahkan peranan kepadanya jika berjaya. Sehingga peletakan jawatannya pada 2020, beliau merupakan Perdana Menteri Malaysia yang tertua dan ketua negara atau kerajaan tertua di dunia.<ref>{{Cite news|url=https://www.cnn.com/2018/05/10/asia/malaysia-election-mahathir-victory-intl/index.html|title=Malaysia's Mahathir Mohamad is now the world's oldest leader|last=CNN|first=Euan McKirdy, Marc Lourdes and Ushar Daniele,|date=2018-05-10|access-date=|work=CNN}}</ref> Pada 31 Ogos 2022, Mahathir disahkan positif Covid-19 dan dirawat di Institut Jantung Negara (IJN).<ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2022/08/877258/tun-m-positif-covid-19|title=Tun M positif Covid-19|last=BERNAMA|date=2022-08-31|website=Harian Metro|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.malaysianow.com/my/news/2022/09/01/mahathir-dimasukkan-ke-ijn-selepas-positif-covid-19|title=Dr Mahathir dimasukkan ke IJN selepas positif Covid-19|date=2022-09-01|website=MalaysiaNow|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.buletintv3.my/Nasional/tun-dr-mahathir-positif-covid-19/|title=Tun Dr Mahathir Positif COVID-19|last=Hafizul|date=2022-08-31|website=Buletin TV3|url-status=live|access-date=}}</ref> Selepas [[Pilihan raya umum Malaysia 2022|Pilihan Raya Umum ke-15]], beliau mengumumkan akan menumpukan sepenuh perhatiannya untuk menulis mengenai sejarah Malaysia dan peristiwa semasa.<ref>{{Cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/232947/berita/politik/tun-m-mahu-tumpu-tulis-sejarah-aktiviti-negara|title=Tun M mahu tumpu tulis sejarah, aktiviti negara|last=HASSAN|first=MOHD RIDZUAN ABU|date=2022-11-23|website=Sinar Harian|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 10 Julai 2025, Mahathir berusia 100 tahun.<ref>{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2025/07/10/dr-m-kini-berusia-100-tahun|title=Dr M kini berusia 100 tahun|last=Reporters|first=F. M. T.|date=2025-07-10|website=Free Malaysia Today {{!}} FMT|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> == Latar belakang dan keluarga == [[Fail:Mahathir Mohamad Chilhood time.jpg|thumb|180px|Mahathir semasa kecil]] Beliau dilahirkan di No. 18, Lorong Kilang Ais, Seberang Perak, [[Alor Setar]], [[Kedah]] pada hari Jumaat, 10 Julai 1925.<ref name="Rashid">{{Harvnb|Rashid|2012}}</ref> Beliau merupakan anak bongsu daripada 10 adik-beradik (5 lelaki, 5 perempuan) kepada pasangan [[Mohamad Iskandar]] dan [[Wan Tempawan Wan Hanapi|Wan Tempawan binti Wan Hanapi]].<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2024/07/1269681/saya-dedikasikan-selama-hidup-saya-untuk-negara-dr-mahathir|title=Saya dedikasikan selama hidup saya untuk negara - Dr Mahathir|last=Sulaiman|first=Noor Atiqah|date=2024-07-11|website=Berita Harian|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref> Tarikh lahir beliau yang didaftarkan pada 20 Disember 1925 (kesemua adik-beradik beliau didaftarkan lahir pada Disember) oleh bapanya ialah untuk memudahkan urusan pendaftaran persekolahan.<ref name="Birthday"/> Bapa Mahathir, Mohamad bin Iskandar berasal dari [[Pulau Pinang]],<ref>{{Cite web |url=http://www.mykedah2.com/e_20hall_fame/e202_5_07.htm |title=salinan arkib |access-date=2016-06-10 |archive-date=2018-07-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180706170047/http://www.mykedah2.com/e_20hall_fame/e202_5_07.htm |url-status=dead }}</ref> seorang Melayu dengan nenek moyang [[India]] dari negeri selatan India Kerala, manakala ibunya Wan Tempawan, berasal dari Kedah, masing-masing berketurunan Melayu. Satu aspek kelahiran Mahathir telah membawanya: beliau tidak dilahirkan ke dalam golongan bangsawan atau keluarga agama atau politik yang menonjol, bapa Mahathir ialah seorang pengetua sekolah rendah status sosio-ekonomi yang bermakna anak-anak perempuannya tidak dapat mendaftar di sekolah menengah, manakala Wan Tempawan hanya mempunyai hubungan yang jauh dengan kerabat Kedah. Kedua-dua ibu bapanya telah berkahwin sebelum ini; Mahathir mempunyai empat orang adik-beradik tiri dan lima orang adik-beradik kandung.<ref name="Wain4-5">{{Harvnb|Wain|2010|pp=4–5}}</ref> [[File:SAHC PRIME BUILDING.jpg|thumb|right|Bekas Sekolah Inggeris Kerajaan di Alor Setar, sekolah menengah yang dihadiri oleh Mahathir dan diasaskan oleh ayahnya, kini [[Kolej Sultan Abdul Hamid]]<ref>{{Harvnb|Wain|2010|pp=7–8}}</ref>|alt=A large two storey building with two wings, painted yellow and white with a red tiled roof]] ==Pendidikan== Beliau mendapat pendidikan awal di Sekolah Melayu Seberang Perak, Alor Setar, Kedah. Selepas lulus, beliau kemudiannya melanjutkan pelajaran di ''Government English School'' (GES) (kini [[Kolej Sultan Abdul Hamid]]), Alor Setar pada tahun 1932. Sewaktu semua sekolah ditutup di era [[Kempen Malaya|Pendudukan Jepun di Tanah Melayu]], beliau telah membuka kedai kopi secara kecil-kecilan dan kemudiannya berniaga [[pisang goreng]]. Selepas tamat [[Perang Dunia Kedua|Perang Dunia II]], beliau menyambung pelajarannya di sekolah yang sama pada tahun 1945 sehingga peringkat Sijil Tinggi Pelajaran Malaysia (STPM). Pada dasarnya, Mahathir ingin melanjutkan pelajaran dalam bidang undang-undang, namun beliau harus melupakan hasratnya kerana tidak mendapat biasiswa dalam bidang yang diminatinya. Sebaliknya, beliau mendapat biasiswa untuk menyambung pelajaran dalam bidang perubatan. [[Fail:Mahathir Mohamad in his schooldays, 1939.jpg|190px|thumb|Mahathir semasa di alam persekolahan pada tahun 1939]] Beliau seterusnya menuntut di [[Kolej Perubatan King Edward VII]], [[Universiti Malaya]], [[Singapura]], dan dianugerahkan Ijazah Sarjana Muda Perubatan dan Pembedahan (MBBS) pada tahun 1953. Selepas mendapat ijazah, beliau ditugaskan sebagai doktor pelatih di [[Hospital Pulau Pinang|Hospital Besar Pulau Pinang]]. *Sekolah Melayu, [[Seberang Perak]], Alor Setar *Goverment English School, Alor Setar *Kolej Perubatan King Edward VII, Singapura *Ijazah Sarjana Muda Perubatan dan Pembedahan, Universiti Malaya ==Kerjaya awal== [[Fail:Mahathir Mohamad married in 1956.jpg|thumb|Pada tahun 1956, Mahathir berkahwin dengan Siti Hasmah]] Pada tahun 1954, Mahathir berkhidmat sebagai [[perubatan|pegawai perubatan]] di Alor Setar, [[Jitra]], [[Daerah Langkawi|Langkawi]] dan [[Perlis]] sehingga tahun 1957.<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/di-jendela-sama-saya-lihat-perubahan-langkawi-tun-m-lawat-kuarters-didiami-65-tahun-lalu-315947|title='Di jendela sama saya lihat perubahan Langkawi' - Tun M lawat kuarters didiami 65 tahun lalu|date=2021-08-24|website=Astro Awani|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sinarplus.sinarharian.com.my/lifestyle/inspirasi/mc-berusia-62-tahun-tandatangan-tun-dr-mahathir-tular-warganet-terpegun-tulisan-tangan-kemas-stail-betul-macam-kaligrafi|title=MC berusia 62 tahun tandatangan Tun Dr Mahathir tular, warganet terpegun tulisan tangan kemas. 'Stail betul, macam kaligrafi '|last=LAZIM|first=AZMA MOHD|date=2025-07-11|website=SinarPlus|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref> Beliau kemudian melangsungkan perkahwinan dengan [[Siti Hasmah Mohd Ali|Siti Hasmah Mohamad Ali]] pada 5 Ogos 1956<ref>{{Cite web|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19560806-1.2.90|title=Seven-year romance|date=1956-08-06|website=The Straits Times|language=en|url-status=live}}</ref> dan dikurniakan empat orang cahaya mata, iaitu tiga orang lelaki dan seorang perempuan manakala beliau mempunyai 3 orang anak angkat. Anak-anak beliau ialah [[Marina Mahathir|Marina]], [[Mirzan Mahathir|Mirzan]], [[Mokhzani Mahathir|Mokhzani]], [[Mukhriz Mahathir|Mukhriz]], Melinda, Maizura dan Mazhar.{{refn|[[Tunku Abdul Rahman]], [[Abdul Razak Hussein]] dan Hussein Onn ialah ahli-ahli kerabat diraja atau mempunyai keturunan diraja,<ref name="Wain4-5" /> begitu juga anak Tun Razak, [[Najib Razak|Najib]]. Bapa dan datuk [[Abdullah bin Ahmad Badawi|Abdullah Ahmad Badawi]] merupakan tokoh agama terkemuka.<ref>{{cite news|url=https://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F30D17F738540C718CDDA80994DB404482|title=New Malaysian Leader's Style Stirs Optimism|last=Perlez|first=Jane|date=2 November 2003|work=New York Times|publisher=The New York Times Company|accessdate=12 Januari 2011}}</ref>|group=N}} Pada tahun 1957, beliau berhenti daripada perkhidmatan kerajaan untuk membuka kliniknya sendiri iaitu MAHA Klinik yang terletak di Jalan Tunku Ibrahim. Ketika itu, beliau merupakan anak Melayu pertama yang membuka klinik persendirian di Alor Setar yang pada ketika itu terdapat lima buah klinik sahaja. Selepas memenangi pilihan raya pada 1974, Mahathir dilantik menyertai Kabinet sebagai menteri pendidikan yang pada ketika itu [[Abdul Razak Hussein]] merupakan perdana menteri. Ketika itulah Mahathir membuat keputusan untuk berhenti daripada bidang perubatan. Klinik itu kemudian berpindah ke pusat bandar pada 1980, kira-kira setahun sebelum Mahathir dilantik sebagai perdana menteri keempat.<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysianow.com/my/news/2021/01/02/kenali-lelaki-yang-mengambil-tempat-dr-mahathir|title=Kenali lelaki yang mengambil tempat Dr Mahathir|date=2021-01-02|website=MalaysiaNow|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 30 Jun 2025, Mahathir merasmikan sebuah klinik sempena ‘namanya’ sendiri di [[Selangor]].<ref name="Tun Mahathir rasmi Klinik Maha, kembali sebagai perawat?">{{Cite web|url=https://www.malaysiadateline.com/tun-mahathir-rasmi-klinik-maha-kembali-sebagai-perawat/|title=Tun Mahathir rasmi Klinik Maha, kembali sebagai perawat?|last=ZAMAN|first=ROSLAN|date=2025-06-30|website=Malaysia Dateline|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Namun kata Mahathir, beliau tidak ada apa-apa kepentingan di dalam Maha Klinik.<ref name="Tun Mahathir rasmi Klinik Maha, kembali sebagai perawat?"/> Malah katanya, banyak klinik lain yang menggunakan nama ‘Maha’ itu sendiri.<ref name="Tun Mahathir rasmi Klinik Maha, kembali sebagai perawat?"/> ==Kerjaya politik awal== Mahathir telah bergiat aktif dalam politik sejak 1945 selepas tamatnya [[pendudukan Jepun di Tanah Melayu]] yang mana beliau mengambil bahagian dalam kempen menentang ''[[Malayan Union]]''.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|p=9}}</ref> Apabila [[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]] ditubuhkan pada 1946, beliau merupakan salah seorang yang pertama mendaftarkan diri sebagai ahli. Sebagai Pengerusi Parti Negeri Kedah, dan Pengerusi Jawatankuasa Politik, beliau dengan tidak sengajanya menimbulkan perasaan marah di kalangan golongan yang mempunyai perkaitan dengan Perdana Menteri [[Tunku Abdul Rahman]] apabila beliau membentangkan kriteria-kriteria kelayakan dalam pemilihan calon untuk [[Pilihan raya umum Tanah Melayu 1959|pilihan raya umum 1959]]. Berasa sakit hati atas penuduhan bahawa beliau hendak memilihkan calon-calon yang rapat dengannya, Mahathir enggan mengambil bahagian dalam pilihan raya tersebut. Pada Pilihan Raya Umum Ketiga dalam tahun 1964, Mahathir dipilih sebagai [[Ahli Parlimen]] Kota Setar selepas menewaskan calon [[Parti Islam Se-Malaysia]] (PAS) dengan majoriti sebanyak 60.2%. Beliau menjadi ahli [[Majlis Kerja Tertinggi UMNO|Majlis Tertinggi UMNO]] pada tahun 1965. Dalam Pilihan Raya 1969, beliau ditewaskan oleh calon PAS, Haji Yusoff Rawa, dengan cuma 989 undi sahaja, selepas beliau mengumumkan bahawa beliau tidak memerlukan undi-undi orang Cina untuk mencapai kerusinya.<ref name="tan_51">Tan & Vasil, p. 51</ref> Berikutan [[Peristiwa 13 Mei|peristiwa 13 Mei 1969]], Mahathir dipecat daripada keahliannya dalam Majlis Tertinggi UMNO pada 12 Julai, selepas pengedaran umum suratnya kepada Tunku Abdul Rahman. Dalam suratnya, beliau telah mengkritik cara pentadbiran Tunku. Pada 26 September 1969, Mahathir juga dipecat keahliannya dalam UMNO. Semasa di luar parti, Mahathir mengarang buku ''[[Dilema Melayu]]'' (''The Malay Dilemma''). Buku yang mendedah dan menganalisis perwatakan orang Melayu telah diharamkan pada tahun 1970 dan pengharamannya hanya ditarik balik selepas Mahathir menjadi Perdana Menteri 18 tahun kemudiannya.<ref>Victor A. Pogadaev. 20 Tahun Yang Mengubah Wajah Malaysia. Berita Harian, 13. 3. 2002</ref> Apabila [[Abdul Razak Hussein]] menjadi Perdana Menteri, Mahathir masuk semula ke dalam UMNO pada 7 Mac 1972 dan dilantik sebagai senator pada tahun 1973. Beliau bertanding di [[Daerah Kubang Pasu|Kubang Pasu]] pada pilihan raya umum 1974, yang mana beliau menang tanpa bertanding. Selepas pilihan raya, Mahathir dilantik sebagai Menteri Pelajaran dalam kabinet Abdul Razak. Beliau memenangi salah satu daripada tiga kerusi naib presiden UMNO pada tahun 1975. Pada tahun 1978, Mahathir menjadi Menteri Perdagangan dan Perindustrian. Pada 16 Julai 1981, Mahathir menjadi Perdana Menteri Malaysia yang keempat, dan lapan hari selepas itu sebagai Menteri Pertahanan. Pada 31 Oktober 2003, Mahathir bersara dan menamakan timbalannya, [[Abdullah bin Ahmad Badawi|Abdullah Ahmad Badawi]] sebagai penggantinya. Mahathir mengisytiharkan keluar daripada UMNO pada 19 Mei 2008 dalam satu ceramah di Alor Setar kerana hilang keyakinan terhadap kepimpinan Abdullah.<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/83067|title=Dr Mahathir keluar Umno|date=2008-05-19|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref> Bagaimanapun dalam [[Perhimpunan Agung UMNO 2008]] pada Mac 2009, Mahathir menghadiri hari terakhir perhimpunan itu sebagai jemputan.<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/101182|title=Dr M muncul di perhimpunan Umno|date=2009-03-28|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref> Mahathir kembali menyertai UMNO. Nombor ahli 0000001 dikekalkan.<ref>{{Cite web|url=https://www.klik.com.my/item/story/4642243/dr-mahathir-kembali-sertai-umno|title=Dr Mahathir kembali sertai Umno|date=2009-04-05|website=Berita Minggu|url-status=live|access-date=}}</ref> ==Kembali ke politik dan pendakian ke jawatan perdana== Tunku Abdul Rahman meletak jawatan pada tahun 1970 dan telah digantikan oleh [[Abdul Razak Hussein]]. Razak menggalakkan Mahathir kembali ke parti itu, lalu beliau dilantik sebagai [[Dewan Negara|Senator]] pada tahun 1973.<ref>{{Harvnb|Morais|1982|p=27}}</ref> Beliau bangkit dengan cepat dalam kerajaan Razak, kembali kepada [[Majlis Kerja Tertinggi UMNO|Majlis Tertinggi UMNO]] pada 1973 dan dilantik ke Kabinet pada tahun 1974 sebagai [[Menteri Pendidikan Malaysia|Menteri Pendidikan]]. Beliau juga kembali ke [[Dewan Rakyat Malaysia|Dewan Rakyat]], memenangi kerusi yang berpangkalan di Kedah Kubang Pasu tanpa bertanding dalam [[Pilihan raya umum Malaysia 1974|pilihan raya 1974]].<ref name="tan_51"/> Pada tahun 1975, Mahathir mencalonkan diri untuk salah satu daripada tiga naib presiden UMNO. Pertandingan tersebut telah dianggap sebagai pertempuran untuk penggantian kepimpinan parti itu, dengan Razak dalam keadaan kesihatan yang merosot. Setiap calon pilihan Razak telah dilantik: bekas [[Ketua Menteri Melaka]], [[Abdul Ghafar bin Baba|Abdul Ghafar Baba]]; [[Tengku Razaleigh bin Tengku Mohd Hamzah|Tengku Razaleigh Hamzah]], seorang ahli perniagaan kaya dan ahli keluarga diraja [[Kelantan]]; dan Mahathir. Apabila Razak meninggal dunia pada tahun berikutnya, Mahathir dilantik sebagai [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Perdana Menteri]]. Pelantikan itu bermakna bahawa Mahathir adalah pengganti diurapi untuk jawatan perdana menteri.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|pp=27–28}}</ref><ref>{{Harvnb|Wain|2010|pp=33–34}}</ref> Mahathir dianggap sebagai menjadi Menteri Pendidikan paling berjaya dan kemudian [[Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia|Menteri Perdagangan dan Industri]] (1978-1981).<ref name="Wain 25"/> Dalam jawatan yang kedua, beliau telah melaksanakan "dasar industri berat", mewujudkan [[DRB-HICOM|HICOM]], sebuah syarikat yang dikawal oleh kerajaan, untuk melabur dalam pembangunan jangka panjang sektor pembuatan seperti industri kereta asli.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|p=64}}</ref> Beliau menghabiskan banyak masa dengan Kementerian mempromosikan Malaysia melalui lawatan ke luar negara.<ref name="Wain 39"/> Pada 16 Julai 1981, Mahathir mengangkat sumpah sebagai [[Perdana Menteri Malaysia]] yang keempat.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|pp=38–40}}</ref><ref name="Wain 25">{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|p=25}}</ref> ==Perdana Menteri (1981–2003)== [[Fail:Tun Dr. Mahathir bin Mohamad.jpg|thumb|Potret rasmi Perdana Menteri ke-4 (1981)]] [[Fail:Malaysia's fourth Premier sworn in (The Straits Times, 1981-07-17).jpg|thumb|]] ===Hal ehwal domestik=== Mahathir mengangkat sumpah sebagai Perdana Menteri pada 16 Julai 1981, pada usia 56 tahun.<ref name="Wain 40">{{Harvnb|Wain|2010|p=40}}</ref> Salah satu tindakan beliau ialah membebaskan 21 banduan di bawah [[Akta Keselamatan Dalam Negeri (Malaysia)|Akta Keselamatan Dalam Negeri]], termasuk wartawan [[Abdul Samad Ismail]] dan bekas timbalan menteri [[Abdullah Ahmad]], yang disyaki menjadi komunis bawah tanah.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|p=38}}</ref> Beliau melantik [[Musa Hitam]] sebagai Timbalan Perdana Menteri.<ref>{{cite news|url=http://www.economist.com/node/2172673?story_id=2172673|title=The exotic doctor calls it a day|date=3 November 2003|work=The Economist|accessdate=4 Februari 2011}}</ref> Pada 1 Januari 1982, Mahathir mengarahkan waktu di Semenanjung dianjak 30 minit untuk menyamai waktu di [[Sabah]] dan [[Sarawak]]. [[Singapura]] yang keluar Malaysia pada 1965, pun mengikut langkah Malaysia pada hari sama.<ref>{{Cite web|url=https://says.com/my/lifestyle/did-you-know-malaysia-once-had-two-time-zones|title=Did You Know: Malaysia Once Had 2 Different Time Zones. Here's Why|last=Jayne|first=Tamara|date=2024-02-16|website=SAYS|language=en|url-status=live|access-date=}}</ref> ====Tahun terawal (1981&ndash;87)==== {{main|Penggal pertama Mahathir Mohamad (1981-1982)}} Mahathir telah mengingatkan dalam tempoh dua tahun pertama pemerintahannya, menyatukan kepimpinan beliau terhadap UMNO dan, dengan kemenangan pada [[Pilihan raya umum Malaysia 1982|pilihan raya umum 1982]], kerajaan.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|p=28}}</ref><ref>{{Harvnb|Sankaran & Hamdan|1988|pp=18–20}}</ref> Pada tahun 1983, Mahathir memulakan beberapa pertempuran yang beliau akan mempunyai dengan royalti Malaysia semasa jawatannya sebagai Perdana Menteri. Kedudukan [[Yang di-Pertuan Agong]], ketua negara Malaysia, adalah disebabkan oleh berputar dalam sama ada [[Sultan Idris Shah II]] [[Perak]] atau kontroversi [[Sultan Iskandar ibni Sultan Ismail|Iskandar Johor]]. Mahathir mempunyai tempahan kubur mengenai dua Sultan. Kedua-dua mereka raja-raja aktivis negara mereka sendiri dan Iskandar hanya mempunyai beberapa tahun sebelum ini disabitkan dengan pembunuhan.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|pp=30–31}}</ref><ref>{{cite news|title=Malaysia's Monarchs of Mayhem; Accused of Murder and More, Sultans Rule Disloyal Subjects|last=Branigin|first=William|date=29 Disember 1992|work=The Washington Post}}</ref> Mahathir cuba untuk pra-awalan membataskan kuasa bahawa Agong baru boleh menggunaan alih kerajaan beliau, memperkenalkan kepada pindaan parlimen kepada Perlembagaan untuk menyifatkan Agong untuk bersetuju dengan mana-mana undang-undang yang telah tidak diperkenankan dalam tempoh 15 hari laluan oleh Parlimen. Cadangan ini juga akan menghapuskan kuasa untuk mengisytiharkan darurat dari Agong dan meletakkannya dengan Perdana Menteri. Agong pada masa itu, [[Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah|Sultan Ahmad Shah]] [[Pahang]], bersetuju dengan cadangan pada dasarnya tetapi terbongkang apabila beliau sedar bahawa cadangan itu juga akan difikirkan Sultan untuk bersetuju dengan undang-undang yang diluluskan oleh Dewan Undangan Negeri. Disokong oleh Sultan, Agong enggan untuk bersetuju dengan pindaan perlembagaan, yang ketika itu lulus kedua-dua dewan Parlimen dengan majoriti yang selesa.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|p=32}}</ref><ref>{{Harvnb|Wain|2010|pp=203–205}}</ref> Apabila orang ramai menyedari kebuntuan, dan Sultan enggan berkompromi dengan kerajaan, Mahathir mengambil jalan-jalan untuk menunjukkan sokongan rakyat terhadap kedudukannya dalam perhimpunan besar-besaran. Akhbar telah mengambil bahagian kerajaan, walaupun minoriti ramai orang Melayu, termasuk ahli-ahli politik UMNO konservatif, dan bahagian yang lebih besar daripada masyarakat Cina, menyokong sultan. Selepas lima bulan, krisis ini diselesaikan, kerana Mahathir dan Sultan bersetuju untuk kompromi. Agong akan mengekalkan kuasa untuk mengisytiharkan darurat, tetapi jika dia enggan untuk bersetuju dengan rang undang-undang, rang undang-undang itu akan kembali ke Parlimen, yang kemudiannya boleh mengatasi kuasa veto Agong.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|pp=206–207}}</ref> Dari segi ekonomi, Mahathir mewarisi [[Dasar Ekonomi Baru]] dari pendahulunya, yang direka untuk meningkatkan kedudukan ekonomi bumiputera (Melayu Malaysia dan orang asli) melalui sasaran dan tindakan afirmatif dalam bidang seperti pemilikan korporat dan kemasukan universiti.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|pp=51–54}}</ref> Mahathir juga telah secara aktif melaksanakan penswastaan perusahaan kerajaan dari awal tahun 1980, kedua-dua sebab-sebab ekonomi liberal ia sedang dikejar oleh sezaman seperti [[Perdana Menteri United Kingdom|Perdana Menteri Britain]] [[Margaret Thatcher]], dan kerana beliau merasakan bahawa menggabungkan dengan tindakan afirmatif untuk bumiputera ia boleh menyediakan peluang ekonomi untuk perniagaan [[bumiputera]].<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|p=56}}</ref> kerajaannya menswastakan syarikat penerbangan, utiliti dan syarikat telekomunikasi, mempercepatkan untuk kadar kira-kira 50 penswastaan setahun menjelang pertengahan 1990-an.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|p=57}}</ref> Penswastaan umumnya baik keadaan kerja rakyat Malaysia dalam industri diswastakan dan dibesarkan hasil yang ketara bagi kerajaan. Salah satu daripada projek-projek infrastruktur yang paling ketara pada masa itu adalah pembinaan [[Lebuhraya Utara-Selatan]], lebuh raya yang bermula dari sempadan [[Thailand]] ke [[Singapura]]; kontrak untuk membina lebuh raya telah dianugerahkan kepada usahasama perniagaan dengan UMNO.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|pp=57–59}}</ref> Mahathir turut menyelia penubuhan pengeluar kereta Proton sebagai usaha sama antara kerajaan dan [[Mitsubishi]] Malaysia. Pada akhir tahun 1980-an, [[Proton Holdings Berhad|Proton]] telah mengatasi permintaan dan kerugian miskin untuk menjadi, dengan sokongan tarif perlindungan, pembuat kereta terbesar di [[Asia Tenggara]] dan perusahaan yang menguntungkan.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|pp=97–98}}</ref> Pada ulang tahun ke-40 Proton pada tahun 2023, Perdana Menteri ketika itu, [[Anwar Ibrahim]] menyatakan penghargaan kerajaan terhadap sumbangan Mahathir dalam penubuhan dan pembangunan syarikat kereta nasional tersebut.<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/pm-anwar-hargai-jasa-tun-mahathir-terhadap-proton-418500|title=PM Anwar hargai jasa Tun Mahathir terhadap Proton|date=2023-05-07|website=Astro Awani|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 19 Februari 1983, Mahathir mengisytiharkan dadah sebagai musuh nombor 1 Negara dan telah melancarakn kempen antidadah peringkat kebangsaan untuk julung kalinya.<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysia-traveller.com/dadah.html|title=Dadah - Improper Drug Usage Is Still A BIg Problem In Malaysia|website=Malaysia Traveller|language=en|url-status=live|access-date=}}</ref> Sejajar dengan hasrat untuk memerangi dan membasmi ancaman serta masalah dadah, Kerajaan mengambil berbagai langkah semenjak beberapa tahun untuk memperbaiki dan memperkukuhkan usaha-usahanya dalam bidang pencegahan, penguat-kuasaan dan pemulihan. Salah satu langkah utama yang telah diambil ialah menyemak dan meminda Akta Dadah Berbahaya, 1952 untuk mewujudkan penalti yang lebih berat bagi kesalahan-kesalahan dadah. Di samping itu, adalah diperhatikan bahawa semenjak Akta Dadah Berbahaya, 1952 dipinda dalam tahun 1983 dan 1984 untuk mewujudkan penalti yang lebih berat bagi kesalahan memiliki 5 gram atau lebih heroin atau morfin, atau 250 gram atau lebih candu mentah dan candu masak, pengedar-pengedar dadah telah mengubah corak pergerakan mereka. Ramai daripada mereka yang ditangkap didapati memiliki dadah kurang daripada jumlah yang ditetapkan itu untuk mengelak daripada hukuman yang terdapat sekarang.<ref>{{Cite web|url=https://www.pmo.gov.my/ucapan/?m=p&p=mahathir&id=545|title=MEMBENTANGKAN RANG UNDANG-UNDANG AKTA DADAH BERBAHAYA (PINDAAN) 1986 (BACAAN KALI YANG KEDUA)|last=DATO' SERI DR. MAHATHIR BIN MOHAMAD|first=|date=1986-12-04|website=www.pmo.gov.my|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 12 Mei 1984, Mahathir mengumumkan Kerajaan British bersetuju menyerahkan kembali Bukit Carcosa kepada Kerajaan Malaysia. Bukit Carcosa yang berkeluasan 7.2 hektar dan terletak berhampiran Taman Tasik Perdana, Kuala Lumpur, telah diserahkan kepada Kerajaan British pada 12 September 1956 sebagai tanda penghargaan kerana telah memberi kemerdekaan kepada Tanah Melayu pada tahun 1957.<ref>{{Cite web|url=http://lib.perdana.org.my/PLF/Digital_Content/Prominent_Leaders/Mahathir/News_1968-2004/1984-1988/1984/00002196.pdf|title=Britain return Carcosa|date=1984-05-13|website=New Straits Times|language=en|url-status=live}}</ref> Mahathir secara komprehensif menewaskan calon PAS dalam [[Pilihan raya umum Malaysia 1986|pilihan raya pada tahun 1986]], memenangi 83 kerusi daripada 84 kerusi yang ditandinginya, meninggalkan PAS dengan hanya satu MP.<ref>{{Harvnb|Sankaran & Hamdan|1988|p=50}}</ref> ====Mengukuhkan kuasa (1987&ndash;90)==== [[Fail:Mahathir bin Mohamad in Brussels - 1998 (P001802014H).jpg|thumb|Mahathir melawat [[Belgium]] pada bulan September 1988]] Sebarang ilusi bahawa pilihan raya 1986 mungkin telah mewujudkan kira-kira dominasi politik Mahathir tidak kekal lama. Pada tahun 1987, beliau telah dicabar untuk jawatan presiden UMNO, dan jawatan perdana menteri serta-merta, oleh [[Tengku Razaleigh bin Tengku Mohd Hamzah|Tengku Razaleigh Hamzah]]. Kerjaya Razaleigh telah pergi ke belakang di bawah Mahathir, yang diturunkan dari Kementerian Kewangan kepada Kementerian Perdagangan dan Industri. Razaleigh disokong oleh Musa, yang telah meletak jawatan sebagai Timbalan Perdana Menteri pada tahun sebelumnya. Ketika Musa dan Mahathir adalah sekutu asalnya rapat, kedua-dua telah jatuh daripada ketika pemerintahan Mahathir, dengan Musa mendakwa bahawa Mahathir tidak lagi mempercayai beliau. Razaleigh dan Musa bertanding untuk jawatan Presiden UMNO dan Timbalan Presiden atas tiket bersama terhadap Mahathir dan pilihan baru untuk timbalan, [[Abdul Ghafar bin Baba|Ghafar Baba]]. Tiket dikenali sebagai masing-masing pasukan B dan Pasukan A. Pasukan A Mahathir mendapat sokongan akhbar, orang kuat parti besar, dan juga Iskandar, kini Agong, walaupun beberapa tokoh penting, seperti [[Abdullah bin Ahmad Badawi|Abdullah Ahmad Badawi]], menyokong pasukan B. Pada pilihan raya itu, yang diadakan pada 24 April 1987, Pasukan A menang. Mahathir telah dipilih semula dengan margin yang sempit, menerima undi daripada 761 perwakilan parti Razaleigh 718. Ghafar mengalahkan Musa dengan margin yang lebih besar. Mahathir bertindak balas dengan mencucikannya tujuh penyokong Pasukan B dari kementeriannya, manakala Pasukan B enggan menerima kekalahan dan memulakan tindakan undang-undang. Dalam keputusan yang tidak dijangka pada Februari 1988, Mahkamah Tinggi memutuskan bahawa UMNO adalah sebuah pertubuhan haram kerana beberapa cawangannya tidak didaftarkan secara sah.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|pp=40–43}}</ref><ref>{{cite news|url=https://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=FB071EFC3A580C748CDDAB0894D0484D81|title=Malay Party Ruled Illegal, Spurring Conflicts|last=Crossette|first=Barbara|date=7 Februari 1988|work=New York Times|accessdate=5 Februari 2011}}</ref> Setiap puak berlumba-lumba untuk mendaftar sebuah parti baru di bawah nama UMNO. sebelah Mahathir berjaya didaftarkan nama "UMNO Baru", manakala permohonan Pasukan B untuk mendaftar "UMNO Malaysia" telah ditolak. UMNO Malaysia, di bawah pimpinan Tengku Razaleigh Hamzah dan dengan sokongan kedua-Malaysia yang masih hidup bekas Perdana Menteri Abdul Rahman dan Hussein, yang berdaftar dengan parti [[Parti Melayu Semangat 46|Semangat 46]] sebaliknya.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|pp=43–44}}</ref> Mahathir mengalami [[serangan jantung]] pada bulan Januari 1989,<ref>{{cite book|title=Malaysia: the making of a nation|last=Cheah|first=Boon Keng|publisher=Institute of Southeast Asian Studies|year=2002|isbn=981-230-154-2|page=219}}</ref> tetapi kembali untuk memimpin [[Barisan Nasional]] untuk kemenangan dalam [[Pilihan raya umum Malaysia 1990|pilihan raya 1990]]. Semangat 46 gagal untuk membuat apa-apa kemajuan di luar negeri Razaleigh Kelantan (Musa telah sejak menyertai semula UMNO).<ref>{{cite book|title=Malaysia's general election 1990: continuity, change, and ethnic politics|last=Kim Hoong Khong|publisher=Institute of South East Asian Studies|year=1991|isbn=981-3035-77-3|pages=15–17}}</ref> ====Pembangunan ekonomi ke krisis kewangan (1990&ndash;98)==== [[File:Petronas Towers at night (7025662613).jpg|thumb|350px|right|Pemandangan [[Menara Berkembar Petronas]] dan [[Pusat Bandaraya Kuala Lumpur|daerah pusat perniagaan]] sekitar di [[Kuala Lumpur]], bukti evolusi luar biasa ekonomi Malaysia di bawah pemerintahan Mahathir selama 22 tahun.]] [[Fail:President William Jefferson Clinton with Prime Minister Mahathir bin Mohamad of Malaysia.jpg|thumb|Mahathir bertemu [[Presiden Amerika Syarikat]] [[Bill Clinton]] pada tahun 1994]] Penamat [[Dasar Ekonomi Baru]] (DEB) pada tahun 1990 memberi Mahathir peluang untuk menggariskan wawasan ekonomi beliau untuk Malaysia. Pada tahun 1991, beliau mengumumkan [[Wawasan 2020]], di mana Malaysia akan berusaha untuk menjadi sebuah negara maju sepenuhnya dalam tempoh 30 tahun.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|pp=1–3}}</ref> Sasaran itu akan memerlukan pertumbuhan ekonomi purata kira-kira tujuh peratus daripada keluaran dalam negara kasar setahun.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|p=165}}</ref> Salah satu ciri Wawasan 2020 akan menjadi secara beransur-ansur menghapuskan halangan etnik. Wawasan 2020 telah disertai oleh penggantian DEB, [[Dasar Pembangunan Nasional]] (DPN), di mana beberapa program kerajaan yang direka untuk memberi manfaat kepada bumiputera semata-mata telah dibuka sehingga etnik lain.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|p=166}}</ref> DPN mencapai kejayaan di salah satu daripada matlamat utamanya, pengurangan kemiskinan. Menjelang tahun 1995, kurang daripada sembilan peratus rakyat Malaysia hidup dalam kemiskinan dan ketidaksamaan pendapatan telah mengecil.<ref>{{Harvnb|Milne & Mauzy|1999|p=74}}</ref> Kerajaan Mahathir mengurangkan cukai korporat dan meliberalisasikan peraturan kewangan untuk menarik pelaburan asing. ekonomi berkembang lebih sembilan peratus setahun sehingga tahun 1997 menyebabkan negara-negara membangun yang lain untuk cuba mencontohi dasar Mahathir.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|pp=104–105}}</ref> Kerajaan menunggang gelombang ekonomi dan memenangi [[Pilihan raya umum Malaysia 1995|pilihan raya 1995]] dengan majoriti yang lebih tinggi.<ref>{{cite book|last=Hilley|first=John|title=Malaysia: Mahathirism, hegemony and the new opposition|year=2001|publisher=Zed Books|isbn=1-85649-918-9|page=256}}</ref> Mahathir memulakan satu siri projek-projek infrastruktur utama pada 1990-an. Salah satu yang terbesar ialah [[Koridor Raya Multimedia]], kawasan selatan Kuala Lumpur, dalam acuan Lembah Silikon, yang direka untuk menampung industri teknologi maklumat.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|p=189}}</ref> [[Putrajaya]] lahir daripada impian Mahathir untuk membangunkan sebuah pusat pentadbiran yang lebih tersusun dan efisien, menggantikan Kuala Lumpur yang semakin padat. Dengan keluasan 4,931 hektar, Putrajaya dirancang sebagai sebuah bandar pintar yang menggabungkan teknologi moden, infrastruktur lengkap serta persekitaran hijau.<ref>{{Cite web|url=https://www.therakyatpost.com/trpbm/viral/2025/03/14/jasa-tun-besar-buat-apa-nak-beli-peniaga-bazar-belanja-tun-mahathir-buat-ramai-teruja/|title=“Jasa Tun Besar, Buat Apa Nak Beli” – Peniaga Bazar Belanja Tun Mahathir Buat Ramai Teruja|date=2025-03-14|website=The Rakyat Post|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> [[Menara Berkembar Petronas|KLCC]] dibina dengan gurauan Mahathir yang berseloroh kepada Azizan yang ingin membina bangunan di Kuala Lumpur “Mengapa tidak jadikan ia bangunan tertinggi di dunia.” Pada tahun 1993 KLCC dibina dan pada tahun 1999, KLCC telah siap dan menjadi bangunan tertinggi di dunia.<ref>{{Cite web|url=https://thevocket.com/ini-jasa-tun-mahathir-pada-negara/|title=Ini Jasa Tun Mahathir Pada Negara Sehingga Malaysia Dikenali Dunia|last=Malek|first=Bukhari|date=2017-07-11|website=VOCKET|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref> Walaupun namanya paling kerap dikaitkan dengan kepimpinan politik dan pembangunan negara, impaknya terhadap sukan permotoran Malaysia adalah sama mendalam dan meluas. Perjalanan sukan permotoran Malaysia di bawah Mahathir bermula sebelum pembinaan [[Litar Antarabangsa Sepang]]. Pada tahun 1997, di bawah kepimpinannya, kerajaan Malaysia mengambil langkah berani dengan menaja pasukan Stewart Grand Prix Formula 1, menandakan penampilan pertama negara di grid Formula Satu. Perkongsian penting ini, dengan kerajaan Malaysia yang menyokong pasukan melalui penjenamaan nasional, merupakan petunjuk awal rancangan strategik Mahathir untuk mempromosikan Malaysia melalui sukan permotoran berprofil tinggi. Berikutan langkah awal ke Formula 1 ini, Mahathir mempercepatkan visinya dengan penciptaan Litar Antarabangsa Sepang, yang menjadi salah satu projek utamanya di bawah [[Wawasan 2020]] agenda negara. Dibuka secara rasmi pada tahun 1999, litar ini telah direka oleh [[Hermann Tilke]] dan menetapkan piawaian baharu untuk infrastruktur perlumbaan di Asia. Litar Antarabangsa Sepang menjadi rumah kepada Grand Prix Malaysia, menjadikan Malaysia negara Asia Tenggara pertama yang menganjurkan perlumbaan Formula Satu. Grand Prix Malaysia Formula 1 sulung berlangsung pada Oktober 1999 dan kekal sebagai perlawanan dalam kalendar F1 sehingga 2017.<ref>{{Cite web|url=https://asianmotorsport.com/ms/tun-dr-mahathir-mohamad-genap-100-tahun-arkitek-sukan-permotoran-malaysia-kebangkitan-global/|title=Tun Dr. Mahathir Mohamad Usia 100 Tahun: Arkitek Kebangkitan Global Sukan Permotoran Malaysia|last=Motorsport|first=Asian|date=2025-07-10|website=Asian Motorsport|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada tahun 2019, Mahathir penghormatan sebagai penerima Anugerah Pencapaian Sepanjang Hayat atas sumbangan bernilai dan sokongan yang berkekalan kepada industri sukan permotoran negara pada Anugerah Sukan Permotoran Petronas Sepang International Circuit (SIC)-Persatuan Permotoran Malaysia (MAM) 2018.<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-sukan/dr-mahathir-diberi-penghormatan-penerima-anugerah-pencapaian-sepanjang-hayat-pada-majlis-anugerah-sicmam-198365|title=Dr Mahathir diberi penghormatan penerima anugerah pencapaian sepanjang hayat pada majlis anugerah SIC-MAM|date=2019-02-12|website=Astro Awani|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref> Krisis kewangan mengancam untuk membinasakan Malaysia. Nilai ringgit menjunam akibat spekulasi mata wang, pelaburan asing melarikan diri, dan indeks bursa saham utama jatuh sebanyak lebih 75 peratus. Dalam dorongan [[Tabung Kewangan Antarabangsa]] (IMF), kerajaan mengurangkan perbelanjaan kerajaan dan menaikkan kadar faedah, yang hanya berkhidmat untuk memburukkan lagi keadaan ekonomi. Pada tahun 1998, Mahathir berpatah balik polisi ini dengan tidak ada alasan yang IMF dan timbalannya sendiri, [[Anwar Ibrahim]]. Beliau meningkatkan perbelanjaan kerajaan dan tetap ringgit kepada [[Dolar Amerika Syarikat|dolar AS]]. Hasilnya membingungkan pengkritik antarabangsa dan IMF. Malaysia pulih daripada krisis lebih cepat daripada negara jiran di Asia Tenggara. Dalam ruang domestik, ia adalah satu kemenangan politik. Di tengah-tengah aktiviti ekonomi pada 1998, Mahathir telah menolak Anwar sebagai Menteri Kewangan dan Timbalan Perdana Menteri, dan beliau kini boleh mendakwa telah menyelamatkan ekonomi walaupun dasar-dasar Anwar.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|pp=105–109}}</ref> Pada dekad kedua beliau memegang jawatan, Mahathir sekali lagi mendapati dirinya berjuang dengan royalti Malaysia. Pada tahun 1992, putera Sultan Iskandar, pemain hoki wakil, digantung daripada pertandingan selama lima tahun kerana menyerang lawan. Iskandar membalas dengan menarik semua pasukan hoki Johor daripada pertandingan peringkat kebangsaan. Apabila keputusannya dicela oleh jurulatih tempatan, Iskandar mengarahkan beliau ke istananya dan memukulnya. Parlimen Persekutuan sebulat suara mengecam Iskandar, dan Mahathir melompat pada peluang untuk menghapuskan imuniti perlembagaan sultan-sultan dari kes sivil dan jenayah. Akhbar menyokong Mahathir dan, dalam pembangunan yang tidak disangka, mula menyiarkan dakwaan salah laku oleh ahli-ahli keluarga diraja Malaysia. Apabila akhbar mendedahkan contoh kekayaan mewah raja-raja, Mahathir memutuskan untuk memutuskan bantuan kewangan kepada isi rumah diraja. Dengan akhbar dan kerajaan berbintik-tompok terhadap mereka, sultan-sultan menyerah kepada cadangan kerajaan. kuasa mereka untuk menafikan persetujuan untuk bil terhad oleh pindaan perlembagaan lagi diluluskan pada tahun 1994. ====Tahun terakhir dan kejayaan (1998&ndash;2003)==== [[Fail:Mahathir_Mohamad_addressing_the_United_Nations_General_Assembly_(September_25_2003).jpg|kiri|thumb|250x250px|Pada 25 September 2003, Mahathir menyampaikan ucapan di [[Perhimpunan Agung Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu]].]] Menjelang pertengahan tahun 1990-an ia telah menjadi jelas bahawa ancaman yang paling serius kepada kuasa Mahathir ialah cita-cita kepimpinan timbalannya, Anwar Ibrahim. Anwar mula menjauhkan dirinya dari Mahathir, secara terang-terangan mempromosikan kelayakan agama atasannya dan muncul untuk mencadangkan sedemikian, hingga ia melonggarkan sekatan ke atas kebebasan awam yang telah menjadi lambang pemerintahan Mahathir.<ref>{{Harvnb|Stewart|2003|p=32}}</ref> Walau bagaimanapun, Mahathir terus menyokong Anwar sebagai penggantinya sehinggalah hubungan mereka runtuh secara mendadak semasa [[Krisis Kewangan Asia 1997|krisis kewangan Asia]]. kedudukan mereka secara beransur-ansur menyimpang, dengan Mahathir meninggalkan dasar kewangan dan fiskal yang ketat didesak oleh IMF. Pada 2 September 1998, Anwar telah dipecat sebagai Timbalan Perdana Menteri dan Menteri Kewangan, dan segera diusir keluar dari UMNO. Tiada alasan segera diberikan bagi pemecatan itu, walaupun media membuat spekulasi bahawa ia berkaitan dengan yang mendebarkan dakwaan salah laku seks yang diedarkan di dalam "surat layang" pada perhimpunan agung.<ref>{{Harvnb|Stewart|2003|pp=64–86}}</ref> Pada 20 September, beliau telah ditangkap dan diletakkan dalam tahanan di bawah Akta Keselamatan Dalam Negeri.<ref>{{Harvnb|Stewart|2003|pp=106–111}}</ref> Pada Perhimpunan Agung UMNO pada 22 Jun 2002, Mahathir mengumumkan bahawa beliau akan meletakkan jawatan sebagai perdana menteri, hanya untuk penyokong tergesa-gesa untuk pentas dan meyakinkan beliau nada sedih dikekalkan. Beliau kemudiannya tetap bersara pada bulan Oktober 2003, memberinya masa untuk memastikan peralihan yang teratur dan tidak berkontroversi kepada penggantinya diurapi, [[Abdullah bin Ahmad Badawi|Abdullah Ahmad Badawi]].<ref>{{Harvnb|Wain|2010|p=80}}</ref> Setelah menghabiskan lebih 22 tahun di pejabat, Mahathir ialah pemimpin paling lama berkhidmat dipilih di dunia apabila beliau bersara.<ref>{{cite news|url=http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/asia/malaysia/1445602/Mahathir-bows-out-with-parting-shot-at-the-Jews.html|title=Mahathir bows out with parting shot at the Jews|last=Spillius|first=Alex|date=31 Oktober 2003|work=The Daily Telegraph |location=UK|accessdate=5 Februari 2011}}</ref> Beliau kekal Perdana Menteri Malaysia paling lama berkhidmat.<ref>{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2025/07/10/two-time-prime-minister-dr-m-turns-100|title=Two-time prime minister Dr M turns 100|last=Reporters|first=F. M. T.|date=2025-07-10|website=Free Malaysia Today {{!}} FMT|language=en|url-status=live|access-date=}}</ref> ===Perhubungan asing=== Sepanjang tempoh jawatan Mahathir, hubungan Malaysia dengan Barat pada umumnya baik walaupun dikenali sebagai pengkritik lantang ke arah itu.<ref name="warcrimes" /> Awal semasa tempoh perkhidmatan beliau, perselisihan kecil dengan [[United Kingdom]] atas yuran pengajian universiti mencetuskan memboikot semua barangan British yang diketuai oleh Mahathir, dalam apa yang dikenali sebagai kempen "Buy British Last". Ia juga membawa kepada pencarian model pembangunan di Asia, terutamanya [[Jepun]]. Ini ialah permulaan "[[Dasar Pandang ke Timur]]" yang terkenal.<ref>{{cite news | title = Creativity – the key to NEM's success | date = 14 Ogos 2010 | url = http://biz.thestar.com.my/news/story.asp?file=/2010/8/14/business/6846948&sec=business | work=The Star Online | accessdate =4 September 2010}}</ref> Walaupun Malaysia merupakan bekas koloni British, kepentingan [[ekonomi Jepun]] telah menyumbang kepada perubahan dasar luar negara dari Dasar Pro-Barat semasa zaman kolonial dan pasca-kolonial menjadi Dasar Pandang Ke Timur semasa pentadbiran Mahathir.<ref>Uqbah Iqbal, Sejarah Pemikiran Pandang Ke Timur: Kepentingan Jepun Dalam Pembangunan Sosio-Ekonomi Malaysia (1906-1980), Bangi: UKM Press, 2017.</ref> Walaupun pertikaian itu kemudian diselesaikan oleh [[Perdana Menteri United Kingdom|Perdana Menteri]] [[Margaret Thatcher]], Mahathir terus menekankan model pembangunan Asia ke atas orang-orang Barat kontemporari. Beliau terutamanya mengkritik piawai berganda bangsa-bangsa Barat.<ref>see Mahathir Mohamad’s preface to ''Asia’s New Crisis'', edited by Frank-Jürgen Richter, Pamela Mar (eds): John Wiley & Sons, Singapore, 2004, (see [http://www.amazon.co.uk/dp/0470821299 Amazon])</ref> ====Amerika Syarikat==== {{utama|Hubungan Amerika Syarikat–Malaysia}} [[Fail:Ronald Reagan and Mahathir Mohamad in 1984.jpg|thumb|Mahathir dan [[Ronald Reagan]] pada tahun 1984]] [[Fail:Mahathir 1998.jpg|right|250px|thumb|Mahathir berjabat tangan dengan [[Setiausaha Pertahanan Amerika Syarikat|Setiausaha Pertahanan Amerika]] [[William Cohen]] di Kuala Lumpur pada tahun 1998 semasa Persidangan Dialog Pasifik.]] Mahathir sentiasa mengkritik Dasar Luar Amerika Syarikat<ref name="outspoken critic">{{cite web|url=http://www.pbs.org/wgbh/commandingheights/shared/minitextlo/int_mahathirbinmohamad.html|title=Commanding Heights: Dr. Mahathir bin Mohamad|publisher=PBS.org|accessdate=1 Februari 2008}}</ref> dan lagi hubungan antara kedua-dua negara masih positif dan Amerika Syarikat adalah sumber pelaburan asing terbesar, dan merupakan pelanggan terbesar Malaysia semasa pemerintahan Mahathir. Tambahan pula, pegawai tentera Malaysia terus berlatih di Amerika Syarikat di bawah program Latihan dan Pendidikan Ketenteraan Antarabangsa (''International Military Education & Training''; IMET). Pada tahun 1998, apabila Naib Presiden Amerika Syarikat [[Al Gore]] dinyatakan pada persidangan [[Kerjasama Ekonomi Asia-Pasifik]] (APEC) yang dihoskan oleh Malaysia: {{quote|Demokrasi memberikan satu tanda kesahihan bahawa pembaharuan mesti mempunyai untuk menjadi berkesan. Dan sebagainya, antara negara-negara yang mengalami krisis ekonomi, kita masih mendengar panggilan untuk demokrasi, panggilan untuk pembaharuan, dalam pelbagai bahasa - People Power, doi moi, reformasi. Kita mendengar mereka hari ini - di sini, sekarang - di kalangan rakyat Malaysia yang berani.}} Gore dan Amerika Syarikat mengkritik perbicaraan kes bekas timbalan Mahathir Anwar Ibrahim, pergi setakat untuk melabelkannya sebagai "menunjukkan percubaan". ''[[U.S. News & World Report]]'' memanggil perbicaraan yang "cermin mata menonjol."<ref>{{cite news|url=http://www.usnews.com/usnews/news/articles/981123/archive_005241.htm|title=Turning the Tables in a Very Tawdry Trial |last=Butler|first=Steven|date=15 November 1998|publisher=usnews.com|accessdate=20 Mac 2009}}</ref> Juga, Anwar adalah jurucakap Malaysia yang cemerlang untuk dasar-dasar ekonomi yang digemari oleh IMF, yang termasuk kenaikan kadar faedah. Sebuah artikel di ''[[Malaysia Today]]'' mengulas bahawa "komen Gore merupakan serangan tidak-terlalu-halus ke atas Perdana Menteri Mahathir dan lebih umum pada kerajaan, termasuk [[Jepun]], yang menentang AS menuntut pembaharuan pasaran selanjutnya."<ref>Symonds, Peter. [http://www.malaysia-today.net/SunWDML/2004_10_03_MT_SunWDML_archive.htm "What Anwar Ibrahim means by "reformasi" in Malaysia"] ''Malaysia Today''</ref> Pengendorsan Gore bagi reformasi meminta (antara lain) penyingkiran Mahathir, adalah laknat kepada Mahathir, dan beliau berkata bahawa "Saya tidak pernah melihat sesiapa jadi kurang ajar". Ini juga merumuskan jangkaan satu Malaysia yang tetamu tidak perlu menunjukkan kekasaran itu kepada tuan rumah.<ref>[http://premium.cnn.com/ASIANOW/asiaweek/98/1127/nat1.html Shattered Summit: A high-handed speech by Al Gore started this year's APEC meeting on the wrong foot. It never recovered.]</ref> Pada tahun 1997, Mahathir membuat ucapan mengutuk Deklarasi Hak Asasi Manusia Sejagat, memanggil ia satu instrumen menindas yang mana Amerika Syarikat dan negara-negara lain cuba mengenakan nilai-nilai mereka di Asia. Beliau menambah bahawa orang Asia memerlukan kestabilan dan pertumbuhan ekonomi lebih daripada kebebasan awam. [[Serangan ke atas Iraq 2003|Pencerbohoan Iraq 2003]] disebabkan geseran tambahan antara kedua-dua negara; Mahathir sangat mengkritik Presiden [[George W. Bush]] untuk bertindak tanpa mandat PBB. Di sebalik semua ini, hubungan Malaysia dengan Amerika Syarikat telah kukuh. Satu Jawatankuasa kecil rumah pendengaran 2003 (No. Siri 108-21) dasar AS terhadap Asia Tenggara merumuskannya sebagai "Walaupun kenyataan awam kadang-kala tumpul dan keterlaluan oleh Perdana Menteri Mahathir, kerjasama AS-Malaysia mempunyai rekod pejal di kawasan yang pelbagai seperti pendidikan, perdagangan, hubungan ketenteraan, dan memerangi keganasan." ====Singapura==== Mahathir adalah alumni Kolej Perubatan di Universiti Malaya pada masa itu terletak di Singapura di bawah British Malaya (kampus Universiti Malaya di Singapura telah dinamakan semula [[Universiti Nasional Singapura|Universiti Kebangsaan Singapura]] manakala kampus di Kuala Lumpur kekal sebagai [[Universiti Malaya]]). Beliau lulus sebagai doktor selepas Kolej Perubatan King Edward VII pada tahun 1953, semasa pemerintahan British. Walau bagaimanapun, hubungan dengan Singapura di bawah tempoh Mahathir bergelora. Banyak isu-isu yang dipertikaikan dibangkitkan semasa pentadbirannya belum diselesaikan. Banyak isu-isu antarabangsa telah dibangkitkan di bawah istilah Kepimpinan Mahathir, tetapi tiada kemajuan yang ketara telah dibuat kemudian untuk menyelesaikannya secara dua hala. Isu yang termasuk: * Harga yang rendah daripada air mentah yang dibayar oleh Singapura ke Malaysia (3 sen Malaysia (AS $ 0,008) bagi setiap 1000 gelen); * Penggantian cadangan [[Tambak Johor|Seberang Tambak]] dengan [[jambatan gantung]] untuk meningkatkan aliran air melalui [[Selat Johor]] (kemudian dibatalkan oleh pengganti Mahathir, Abdullah Ahmad Badawi); * Kerja-kerja penambakan tanah Singapura, menjejaskan penghantaran ke [[Pelabuhan Tanjung Pelepas]]; * Penggunaan ruang udara Malaysia oleh jet [[Angkatan Udara Republik Singapura]]; * Status Pulau [[Pedra Branca]] (juga dikenali sebagai "Pulau Batu Putih"), telah dibawa ke [[Mahkamah Keadilan Antarabangsa]] dan kini milik Singapura; * Kedaulatan laluan kereta api melintas Singapura dan Tempat Perjanjian mengenai perkara itu. * Menggantung sepenuhnya kaunter perdagangan CLOB (Central Limit Order Book), semasa Krisis Kewangan Asia 1997 selama-lamanya beku kira-kira AS $ 4.47 bilion saham dan menjejaskan 172,000 pelabur, sebahagian besar daripada mereka warga Singapura.<ref>{{cite web|url=http://www.atimes.com/se-asia/BI02Ae05.html|title=INVESTMENT IN MALAYSIA|publisher=Asia Times|accessdate=10 Disember 2012|archive-date=2018-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180929064526/http://www.atimes.com/se-asia/BI02Ae05.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2000/01/01/business/international-business-malaysia-extends-deadline-in-singapore-exchange-dispute.html|title=INTERNATIONAL BUSINESS; Malaysia Extends Deadline in Singapore Exchange Dispute|publisher=[[New York Times]]|accessdate=10 Disember 2012|date=1 Januari 2000}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.economist.com/node/221572|title=Malaysia’s stockmarket; Daylight Robbery|publisher=The Economist|accessdate=10 Disember 2012|date=10 Julai 1999}}</ref> Dalam perkembangan yang lebih positif: * Singapura-Malaysia mencapai perjanjian pada tahun 1988 dan Mahathir membina [[Empangan Linggui]] di [[Sungai Johor]] dan bekalan air mentah ke bandar yang terhad air (Singapura).<ref>http://infopedia.nl.sg/articles/SIP_1533_2009-06-23.html|"Singapore-Malaysia water agreements"</ref> * Lee dan Mahathir mengumumkan rancangan untuk saluran paip gas asli dari Terengganu ke Singapura. Ia telah siap 10 tahun kemudian pada bulan Januari 1992.<ref>http://www.straitstimes.com/sites/straitstimes.com/files/20150323/ST-Special-Edition-150323.pdf|Plans for a natural gas pipeline from Terengganu to Singapore.</ref> Atas kematian [[Lee Kuan Yew]]: Mahathir menulis dalam blognya chedet.cc "Kuan Yew dan Saya". Beliau melahirkan rasa dukacita dan kesedihannya pada kehilangan Lee. Beliau mengatakan bahawa beliau sering silang pedang dengan pemimpin Singapura yang veteran tetapi ia tiada permusuhan tetapi perbezaan pendapat untuk apa yang baik untuk negara yang baru lahir untuk berkembang maju ke hadapan. Beliau kemudian menulis bahawa dengan kematian Lee, [[Persatuan Negara-negara Asia Tenggara|ASEAN]] telah kehilangan kepimpinan yang kuat selepas Lee Kuan Yew dan Presiden [[Suharto]].<ref>http://chedet.cc/?p=1620 {{unreliable source?}}</ref> Ramai penganalisis politik percaya bahawa dengan pemergian Lee, Mahathir adalah "Penjaga Tertua" Asia Tenggara terakhir.<ref>http://www.scmp.com/news/asia/article/1756234/lee-kuan-yews-death-mahathir-mohamad-last-southeast-asias-old-guard</ref> Pada April 2016, Ulang Tahun pertama kematian Lee Kuan Yew. Mahathir memberitahu media bahawa rakyat Singapura mesti menghargai jasa dan pengorbanan untuk Lee ialah penting kepada kejayaan Singapura hari ini. Mahathir berkata Lee bertanggungjawab menjadikan Singapura sebagai sebuah pusat kewangan dengan sebuah pelabuhan bertaraf dunia, dan menjadi hab penerbangan. Beliau berkata, itu satu pencapaian yang kita semua perlu diiktiraf. Mahathir lagi mengatakan bahawa Lee mempunyai pendirian sendiri tidak sama dengan pendirian Malaysia.<ref>http://www.straitstimes.com/asia/se-asia/lee-kuan-yew-was-pivotal-to-singapores-success-mahathir</ref> ====Bosnia-Herzegovina==== [[Fail:Mahathir Mohamad bust in Sarajevo.jpg|thumb|right|Tugu memetik kata-kata Mahathir di Sarajevo: "Pembersihan etnik di Bosnia dan Herzegovina mesti dihentikan atau mereka yang mengeluarkan kata-kata sia-sia tentang demokrasi dan hak asasi manusia mesti selama-lamanya meninggalkan sebarang deposit keadilan dan kesaksamaan." 1994.]] Di [[Bosnia-Herzegovina]], Mahathir telah menyatakan sebagai sekutu yang ketara khususnya negara itu. Malaysia dan Pakistan tidak mengendahkan larangan Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu (PBB) dengan menghantar bekalan senjata, tentera dan peluru berpandu anti-kereta kebal kepada pejuang Islam Bosnia. Mahathir pada mulanya teragak-agak untuk memberi bantuan pada Bosnia sebab Malaysia bukanlah negara besar. Tapi atas dasar perikemanusiaan, Mahathir mengambil inisiatif untuk membantu dari segi diplomasi, bantuan kewangan, kemanusiaan dan moral, penghantaran tentera Malaysia yang menganggotai pasukan pengaman PBB dan pengambilan pelarian Bosnia ke Malaysia.<ref>{{Cite web|url=https://www.dagangnews.com/index.php/article/menginsafi-mengenang-derita-bosnia-dan-herzegovina-30-tahun-dahulu-14513|title=Menginsafi, mengenang derita Bosnia dan Herzegovina 30 tahun dahulu|date=2022-04-07|website=www.dagangnews.com|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Beliau melawat [[Sarajevo]] pada Jun 2005 untuk membuka jambatan berhampiran Pusat Bandar Bosmal menandakan persahabatan antara rakyat Malaysia dan [[Bosnia]]. Beliau membuat lawatan tiga hari ke Visoko untuk melihat Piramid Matahari Bosnia pada Julai 2006. Beliau membuat satu lagi lawatan beberapa bulan kemudian. Pada Februari 2007, empat pertubuhan bukan kerajaan: Sarajevo Sekolah Sains dan Teknologi, Kongres Intelektual Bosniak, dan dua pertubuhan Kristian: Majlis Civil Serb dan Majlis Kebangsaan Croat, dicalonkan Mahathir untuk [[Hadiah Keamanan Nobel]] 2007 untuk kerjanya semasa konflik.<ref>[http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2007/2/4/nation/16782365&sec=nation "Dr M nominated for Nobel Prize"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070403111846/http://www.thestar.com.my/news/story.asp?file=%2F2007%2F2%2F4%2Fnation%2F16782365&sec=nation |date=2007-04-03 }}.</ref> Pada 22 Jun 2007, beliau membuat satu lagi lawatan ke Sarajevo dengan sekumpulan ahli perniagaan Malaysia untuk meneroka peluang pelaburan di negara ini. Pada 11 November 2009, beliau juga mempengerusikan mesyuarat tertutup pelabur terkemuka di Malaysia Forum Perniagaan Global-Bosnia, yang turut dihadiri oleh presiden [[Haris Silajdzic]]. ====Membangunkan dunia==== Antara negara-negara membangun dan Islam, Mahathir umumnya dihormati,<ref name=warcrimes>{{cite news|publisher=The Star (Associated Press)|url=http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2007/1/31/nation/20070131173214&sec=nation|date=31 Januari 2007|accessdate=14 Januari 2008|title=Mahathir to launch war crimes tribunal}}</ref> terutamanya bagi pertumbuhan ekonomi yang agak tinggi di Malaysia dan juga untuk sokongan beliau terhadap nilai-nilai Islam liberal.<ref>{{cite news|work=International Herald Tribune |url=http://www.iht.com/articles/1998/09/23/edbow.t_0.php |date=23 September 1998 |author=Bowring, Philip |title=Twin Shocks Will Leave Their Mark on Malaysia |accessdate=14 Januari 2008 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080611121810/http://www.iht.com/articles/1998/09/23/edbow.t_0.php |archivedate=11 Jun 2008 }}</ref> Pemimpin seperti [[Presiden Kazakhstan]] [[Nursultan Nazarbayev]], memujinya dan telah cuba untuk mencontohi formula pembangunan Mahathir. Beliau ialah salah satu jurucakap besar ke atas isu-isu untuk membangunkan dunia dan sangat menyokong merapatkan jurang Utara-Selatan, serta menegur pembangunan negara-negara Islam. == Persaraan (2003–2018) == Selepas bersara, Mahathir telah dipilih sebagai [[Seri Maharaja Mangku Negara]], membenarkan beliau untuk menerima pakai gelaran "Tun".<ref>{{cite news|url=http://www.theage.com.au/articles/2003/10/31/1067597152513.html|title=Mahathir honoured as he steps down|date=31 Oktober 2003|work=The Age|location=Australia|accessdate=6 Februari 2011}}</ref> Beliau berjanji untuk "benar-benar" meninggalkan politik, menolak peranan emeritus dalam kabinet Abdullah.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|p=307}}</ref> Abdullah segera menunjukkan tanda sebagai Perdana Menteri yang lebih tenang dan kurang pertentangan. Dengan kelayakan agama lebih kuat daripada Mahathir, beliau mampu untuk menewaskan lonjakan [[PAS]] dalam [[Pilihan raya umum Malaysia 1999|pilihan raya tahun 1999]], dan memimpin Barisan Nasional dalam [[Pilihan raya umum Malaysia 2004|pilihan raya tahun 2004]] kepada kemenangan yang sangat besar, mengambil 199 daripada 219 kerusi Parlimen.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|pp=307–318}}</ref> Mahathir adalah Ketua Pegawai Eksekutif, Pengerusi dan dengan itu penasihat kanan kepada banyak syarikat Malaysia perdana, seperti Proton, [[Yayasan Kepimpinan Perdana]] dan syarikat minyak dan gas milik kerajaan Malaysia, [[Petronas]], dan lain-lain.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|p=322}}</ref> Mahathir dan Abdullah mempunyai kejatuhan besar ke atas Proton pada tahun 2005. Ketua Eksekutif Proton, sekutu Mahathir, telah dipecat oleh lembaga pengarah syarikat tersebut. Dengan berkat Abdullah, syarikat itu kemudiannya menjual salah satu aset hadiah syarikat, syarikat motosikal MV Agusta yang telah dibeli atas nasihat Mahathir.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|p=320}}</ref> Mahathir juga mengkritik pemberian permit import untuk kereta asing, yang dikatakan telah menyebabkan jualan domestik Proton menderita,<ref>{{cite news|url=http://www.theage.com.au/news/business/family-ties-lubricate-malaysia-wheels-of-power/2005/08/09/1123353320054.html|title=Family ties lubricate Malaysia wheels of power|last=Backman|first=Michael|date=10 Ogos 2005|work=The Age|location=Australia|accessdate=12 Februari 2011}}</ref> dan menyerang Abdullah kerana membatalkan pembinaan tambak kedua antara Malaysia dan Singapura.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|p=321}}</ref> Mahathir mengadu bahawa pandangan beliau tidak mendapat siaran yang mencukupi oleh akhbar Malaysia.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|pp=323–325}}</ref> Beliau berpaling kepada perhatian dunia blog sebagai tindak balas, menulis kolum untuk ''[[Malaysiakini]]'', laman web yang bersimpati kepada pembangkang, dan memulakan blog sendiri.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|p=325}}</ref> Beliau tidak berjaya mendapatkan pilihan raya daripada bahagian parti tempatan untuk menjadi perwakilan ke Perhimpunan Agung UMNO pada tahun 2006, di mana beliau merancang untuk memulakan pemberontakan terhadap kepimpinan Abdullah bagi parti.<ref name="Wain 2010 326">{{Harvnb|Wain|2010|p=326}}</ref> Selepas [[Pilihan raya umum Malaysia 2008|pilihan raya 2008]], di mana UMNO kehilangan majoriti dua pertiga di Parlimen, Mahathir meletak jawatan daripada parti. Abdullah telah digantikan oleh timbalannya, [[Najib Razak]], pada tahun 2009, satu langkah yang mendorong Mahathir untuk menyertai semula parti.<ref>{{Harvnb|Wain|2010|pp=329–332}}</ref> Beliau juga menafikan tanggapan beliau akan menjadi penasihat kerajaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/101202|title=Dr M nafi akan dilantik penasihat k'jaan|last=Othman|first=Abdul Rahim Sabri & Jimadie Shah|date=2009-03-28|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref> Mahathir melancarkan Inisiatif Kuala Lumpur untuk Forum Menjenayahkan Perang pada tahun 2005 yang membawa kepada penubuhan Pertubuhan Keamanan Perdana Global pada tahun 2006. Forum ini diakhiri dengan sokongan utama daripada para peserta bahawa perjuangan aktif dan berterusan serius diperlukan untuk mengharamkan peperangan dan menggalakkan keamanan global Pada tahun 2010, Perdana Global Peace Foundation (PGPF) telah didaftarkan sebagai sebuah pertubuhan bukan kerajaan di mana Mahathir merupakan Presiden. Usaha yang telah diambil oleh PGPF adalah penubuhan PGPF Kerusi Tun Mahathir untuk Keamanan Global di [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]], program Mahathir Peace School Global, PGPF Club, Break the Siege, Projek Permata di Gaza dan Musim Sejuk Hangat dan Kempen Ramadhan. Seperti yang dibayangkan oleh Mahathir, PGPF amat menyokong keamanan sejagat melalui persidangan antarabangsa, ceramah dan program capaian luar di sekolah-sekolah, universiti dan forum awam. Mahathir menjalani pembedahan pintasan jantung pada tahun 2007, berikutan dua serangan jantung dalam tempoh dua tahun sebelumnya. Beliau telah menjalani operasi yang sama selepas serangan jantung pada tahun 1989. Selepas pembedahan 2007, beliau mengalami jangkitan dada. Beliau dimasukkan ke hospital untuk rawatan jangkitan dada lain pada tahun 2010.<ref name="Wain 2010 326"/><ref>{{cite news|url=https://www.bloomberg.com/news/2010-10-05/ex-malaysia-prime-minister-mahathir-is-discharged-from-australian-hospital.html?cmpid=digg|title=Ex-Malaysian Prime Minister Mahathir Discharged From Australian Hospital|last=Porter|first=Barry|date=5 Oktober 2010|work=[[Bloomberg L.P.]]|accessdate=12 Februari 2011}}</ref> Pada 10 May 2014, Mahathir berkata keupayaan Umno mengekalkan reputasi sebagai parti Melayu yang unggul merupakan satu pencapaian besar bagi parti itu.<ref name="'Umno masih diterima tapi sokongan berkurangan'">{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/262385|title='Umno masih diterima tapi sokongan berkurangan'|last=Bernama|date=2014-05-10|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref> Beliau berkata walaupun Umno masih diterima, namun sokongan terhadapnya kelihatan berkurangan dan parti itu perlu mengambil iktibar daripada keadaan itu.<ref name="'Umno masih diterima tapi sokongan berkurangan'"/> Berikutan [[skandal 1Malaysia Development Berhad]] pada tahun 2015, Mahathir menjadi seorang pengkritik kerajaan Najib Razak, lebih-lebih lagi daripada Abdullah.<ref name="star-najib">{{cite news|url=http://www.thestar.com.my/News/Nation/2015/04/04/Mahathir-past-quiet-stage-Najib/|title=Dr M past his quiet stage, asks Najib to step down|last1=Kaos Jr.|first1=Joseph|date=4 April 2015|accessdate=|work=The Star (Malaysia)}}</ref> Beliau telah berulang kali menggesa Najib untuk meletakkan jawatan.<ref>{{cite web|url=https://sg.news.yahoo.com/dr-m-bn-men-every-meet-nur-jazlan-100000465.html|title=Dr M, BN men have every right to meet up, Nur Jazlan says|date=14 Oktober 2015|accessdate=14 Oktober 2015|archive-date=2018-07-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20180701164920/https://sg.news.yahoo.com/dr-m-bn-men-every-meet-nur-jazlan-100000465.html|url-status=dead}}</ref> Pada 30 Ogos 2015, beliau dan isterinya, Siti Hasmah, menghadiri [[Perhimpunan Bersih 2015|perhimpunan Bersih 4]] yang menyaksikan puluhan ribu menunjukkan perletakan jawatan Najib.<ref>http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/dr-m-shows-up-at-bersih-4-rally</ref> Pada 2016, Mahathir mencetuskan beberapa protes yang memuncak dalam Perisytiharan Warga Malaysia dengan sendiri dengan bantuan [[Pakatan Harapan]] dan NGO untuk menggulingkan Najib.<ref>{{Cite web |url=http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/malaysia-alliance-demands/2572686.html |title=salinan arkib |access-date=2017-06-08 |archive-date=2016-07-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160712144352/http://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/malaysia-alliance-demands/2572686.html |url-status=dead }}</ref><ref>http://www.straitstimes.com/asia/se-asia/mahathir-and-opposition-sign-declaration-to-oust-najib</ref> Respon Najib kepada tuduhan rasuah telah mengetatkan cengkaman kuasa dengan menggantikan Timbalan Perdana Menteri, menggantung dua akhbar dan menolak melalui parlimen Rang Undang-undang Majlis Keselamatan Negara kontroversi yang menyediakan Perdana Menteri dengan kuasa belum pernah terjadi sebelumnya.<ref>{{cite web|url=http://www.reuters.com/article/malaysia-1mdb-najib-idUSL3N10L2P120150811#5Js2PtR7YiUo62fQ.97|title=Malaysia's Najib looks to ride out political crisis|date=11 Ogos 2015|accessdate=8 Disember 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.businesstimes.com.sg/government-economy/new-bill-gives-najib-extensive-powers|title=New bill gives Najib extensive powers|date=5 Disember 2015|accessdate=8 Disember 2015}}</ref> Pada bulan Jun 2016, Mahathir juga secara aktif berkempen untuk calon [[Parti Amanah Negara|AMANAH]] dari [[Pakatan Harapan]] untuk pemilihan kecil Sungai Besar 2016 dan pilihan raya umum Kuala Kangsar 2016. Menjelang 2017, Mahathir telah mendaftarkan parti politik baru dan menyertai Pakatan Harapan. Beliau telah dicadangkan sebagai calon pengerusi dan calon perdana menteri Pakatan Harapan.<ref>{{cite news|title=Mahathir Mohamad’s return shows the sorry state of Malaysian politics|url=https://www.economist.com/news/asia/21724432-former-prime-minister-reinventing-himself-leader-opposition-mahathir-mohamads|accessdate=2 Julai 2017|work=[[The Economist]]|date=1 Julai 2017}}</ref> == Kembali sebagai Perdana Menteri (2018–2020) == {{main|Kepimpinan Mahathir Mohamad kedua}} [[Fail:Secretary Pompeo and Malaysian Prime Minister Mahathir Mohamad (42910851015).jpg|thumb|Mahathir bertemu [[Setiausaha Negara Amerika Syarikat]] [[Mike Pompeo]] di Pejabat Perdana Menteri di Putrajaya, 3 Ogos 2018.]] Pada 8 Januari 2018, Mahathir telah diumumkan sebagai calon perdana menteri bagi perikatan [[Pakatan Harapan]] untuk [[Pilihan raya umum Malaysia 2018|pilihan raya yang diadakan pada 9 Mei 2018]], cubaan untuk menggulingkan bekas sekutunya, [[Najib Razak]]. [[Wan Azizah Wan Ismail]], isteri kepada bekas musuh politiknya, [[Anwar Ibrahim]], akan bertanding sebagai timbalannya.<ref>{{cite web|url=http://www.bbc.com/news/world-asia-42603220|title=Mahathir Mohamad: Ex-Malaysia PM, 92, to run for office|date=8 January 2018|accessdate=11 January 2018|publisher=BBC}}</ref> Beliau telah bertanding atas kerusi Parlimen Langkawi menentang penyandangnya, [[Nawawi Ahmad (Kedah)|Ir Nawawi Ahmad]] dan telah menang. Seperti yang dipersepakati, pada usia 92 tahun, Mahathir menjadi seorang ketua kerajaan yang tertua di dunia apabila mengangkat sumpah jawatan sebagai Perdana Menteri Malaysia ke-7 pada 10 Mei 2018 di hadapan Yang di-Pertuan Agong, Sultan Muhammad V.<ref>[http://www.astroawani.com/video-malaysia/istiadat-angkat-sumpah-perdana-menteri-malaysia-ke-7-206977 Istiadat angkat sumpah Perdana Menteri Malaysia ke-7]</ref><ref>{{cite web|url=https://www.washingtonpost.com/news/worldviews/wp/2018/01/09/how-old-is-too-old-to-be-a-world-leader/|title= How old is too old to be a world leader?|first=Adam|last=Taylor|work=The Washington Post|date=9 January 2018|accessdate=12 January 2018}}</ref> Pada 12 Mei 2018, Mahathir menyatakan beliau mengeluarkan larangan keluar negara terhadap Najib dan isteri [[Rosmah Mansor]]. Mahathir berkata, ini selepas kerajaan banyak menerima aduan berkaitan salah guna kuasa yang dilakukan oleh Najib sebelum ini.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/politik/2018/05/424734/pm-larang-najib-rosmah-keluar-negara|title=PM larang Najib, Rosmah keluar negara|date=2018-05-12|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> Pada sidang media sama, Mahathir berkata beliau sudah mengarahkan Polis Diraja Malaysia (PDRM) untuk menghapuskan larangan pendedahan laporan [[1Malaysia Development Berhad|1MDB]], yang kini diletakkan di bawah Akta Rahsia Rasmi (OSA).<ref>{{Cite web|url=https://berita.mediacorp.sg/dunia/laporan-1mdb-bukan-lagi-rahsia-kata-dr-mahathir-246011|title=Laporan 1MDB bukan lagi rahsia, kata Dr Mahathir|date=2018-05-12|website=BERITA Mediacorp|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada bulan April 2019, majalah ''[[Time (majalah)|Time]]'' menyenaraikan Mahathir antara 100 individu paling berpengaruh di dunia tahun 2019.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2019/04/554503/majalah-time-senarai-tun-m-antara-100-individu-paling-berpengaruh-di|title=Majalah Time senarai Tun M antara 100 individu paling berpengaruh di dunia|date=2019-04-18|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/472702|title=Time: Dr M antara 100 individu paling berpengaruh di dunia|date=2019-04-18|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref> ===Hal ehwal domestik=== [[Fail:Amanat YAB Perdana Menteri Malaysia, Tun Dr Mahathir Mohamad Sempena Sambutan Hari Malaysia 2018.webm|thumb|Pada 16 September 2018, Mahathir berkata Kerajaan Persekutuan pimpinan PH memberi jaminan akan mengembalikan status ‘rakan sekutu’ kepada [[Sabah]] dan [[Sarawak]]]] [[Fail:Pelancaran Arca Putrajaya 2018 Full-HD.webm|thumb|Pada 31 Disember 2018, Mahathir menghadiri majlis bagi menyempurnakan arca “PUTRAJAYA” di Dataran Putra, Presint 1, Putrajaya]] ====Kabinet==== {{main|Kabinet Malaysia 2018}} Pada 12 Mei 2018, Mahathir mengumumkan tiga Menteri dalam Kabinet baharu pentadbiran beliau di satu sidang media khas di ibu pejabat Pakatan Harapan di Bangunan Yayasan Selangor di Petaling. [[Lim Guan Eng]] dari DAP dilantik sebagai Menteri Kewangan, [[Muhyiddin Yassin]] dari PPBM sebagai Menteri Hal Ehwal Dalam Negeri dan [[Mohamad Sabu]] (AMANAH) sebagai Menteri Pertahanan.<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-politik/terkini-pm-umum-menteri-guan-eng-menteri-kewangan-mat-sabu-pertahanan-muhyiddin-kdn-175247|title=TERKINI! PM umum Menteri, Guan Eng Menteri Kewangan, Mat Sabu Pertahanan, Muhyiddin KDN|date=2018-05-12|website=www.astroawani.com|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/424469|title=Guan Eng, Mat Sabu, Muhyiddin jadi menteri kanan|date=2018-05-12|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 18 Mei 2018, Mahathir menghadap Yang di-Pertuan Agong, [[Sultan Muhammad V]] di Istana Negara dan menyerahkan senarai nama Ahli Parlimen untuk dilantik sebagai Menteri Persekutuan yang baharu.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2018/05/427429/senarai-kabinet-ph|title=Senarai Kabinet PH|date=2018-05-18|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> Pada 21 Mei 2018, Timbalan Perdana Menteri [[Wan Azizah Wan Ismail]] mengetuai barisan 13 anggota Kabinet mengangkat sumpah jawatan dan setia serta sumpah simpan rahsia di hadapan Sultan Muhammad V di Istana Negara. Istiadat itu yang berlangsung di Singgahsana Kecil turut disaksikan Mahathir dan isteri [[Siti Hasmah Mohd Ali]].<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/426063|title=Wan Azizah ketuai upacara angkat sumpah 13 menteri kabinet|date=2018-05-21|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2018/05/21/angkat-sumpah-menteri|title=Dr Wan Azizah dahului 13 anggota Kabinet angkat sumpah jawatan|date=2018-05-21|website=www.mstar.com.my|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 23 Mei 2018, Mahathir mempengerusikan mesyuarat kabinet yang pertama di Perdana Putra. Mesyuarat yang bermula pada pukul 9.25 pagi itu dihadiri kesemua 13 Menteri. Hadir sama ialah Ketua Setiausaha Negara [[Ali Hamsa]] dan Timbalan Ketua Setiausaha Kabinet Mazidah Abdul Majid.<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/dr-mahathir-pengerusikan-mesyuarat-kabinet-pertama-176217|title=Dr Mahathir pengerusikan mesyuarat kabinet pertama|date=2018-05-23|website=www.astroawani.com|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.airtimes.my/2018/05/23/tun-mahathir-pengerusi-mesyuarat-kabinet-pertama/|title=Tun Mahathir pengerusikan mesyuarat Kabinet pertama|last=Nurulhuda|date=2018-05-23|website=Air Times News Network|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Mesyuarat Kabinet itu memutuskan untuk memotong 10 peratus gaji semua menteri.<ref>{{Cite web|url=https://malaysiagazette.com/2018/05/23/gaji-menteri-dipotong-10-peratus-serta-merta/|title=Gaji menteri dipotong 10 peratus serta merta|date=2018-05-23|website=MalaysiaGazette|language=|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2018/05/429206/gaji-menteri-dipotong-10-peratus|title=Gaji menteri dipotong 10 peratus|date=2018-05-23|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> Mahathir juga mengumumkan [[Majlis Profesor Negara]] (MPN), [[Jabatan Komunikasi Komuniti|Jabatan Hal Ehwal Khas]] (JASA), [[Agensi Pengangkutan Awam Darat|Suruhanjaya Pengangkutan Awam Darat]] (SPAD) dan [[Jawatankuasa Kemajuan dan Keselamatan Kampung Persekutuan]] (JKKP) dibubarkan.<ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2018/05/342391/spad-jasa-antara-agensi-yang-dibubar-metrotv|title=SPAD, JASA antara agensi yang dibubar [METROTV]|last=Mohamad|first=Azura Abas; Manirajan Ramsamy; Mohd Husni Mohd Noor dan Hazwan Faisal|date=2018-05-23|website=Harian Metro|language=en|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 26 Jun 2018, Mahathir berkata baki senarai menteri telah dimuktamadkan dan akan mengangkat sumpah dalam masa terdekat. Pada hari yang sama, Datuk Pengelola Bijaya Diraja, Istana Negara Wan Ahmad Dahlan Abdul Aziz berkata Sultan Muhammad V telah menerima senarai nama menteri dan timbalan menteri tersebut daripada Pejabat Perdana Menteri pada 20 Jun lalu. Istiadat Mengangkat Sumpah Jawatan Menteri dan Timbalan Menteri akan diadakan di Istana Negara pada 2 Julai ini.<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/431282|title=Istana: Kabinet penuh angkat sumpah 2 Julai|last=Bernama|date=2018-06-26|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2018/06/441723/angkat-sumpah-menteri-timbalan-menteri-2-julai|title=Angkat sumpah menteri, timbalan menteri 2 Julai|date=2018-06-26|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> Pada 2 Julai 2018, seramai 13 lagi menteri Kabinet dan 23 timbalan menteri mengangkat sumpah jawatan dan setia serta sumpah simpan rahsia di hadapan Yang di-Pertuan Agong Sultan Muhammad V di Istana Negara. Istiadat yang berlangsung di Balairong Seri itu turut disaksikan Mahathir bersama isteri, [[Siti Hasmah Mohamad Ali]] selain Timbalan Perdana Menteri, [[Wan Azizah Wan Ismail]].<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2018/07/444024/13-menteri-dan-23-timbalan-menteri-angkat-sumpah|title=13 Menteri dan 23 Timbalan Menteri angkat sumpah|date=2018-07-02|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/barisan-menteri-kabinet-malaysia-2018-179456|title=Barisan Menteri Kabinet Malaysia 2018|date=2018-07-02|website=www.astroawani.com|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 18 Oktober 2018, Mahathir menafikan berlaku rombakan Kabinet dalam masa terdekat.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2018/10/487695/tiada-rombakan-kabinet-pm|title=Tiada rombakan Kabinet - PM|date=2018-10-18|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.themalaysianinsight.com/bahasa/s/104714|title=Dr Mahathir nafi rombakan Kabinet|date=2018-10-18|website=www.themalaysianinsight.com|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref> ====Menyiasat kes rasuah==== {{main|Skandal 1Malaysia Development Berhad|Kontroversi Najib Razak|Pelan Antirasuah Nasional 2019-2023}} Dua hari selepas Pakatan Harapan (PH) menawan Putrajaya menerusi Pilihan Raya Umum ke-14 pada 9 Mei 2018, Mahathir lantas menegaskan tindakan utama kerajaan baharu ialah membanteras habis-habisan amalan rasuah di negara ini. Beliau berkata PH sedar bahawa rasuah terutamanya rasuah politik telah menjejas teruk proses demokrasi dan pembangunan hinggakan ada penjawat awam terikut-ikut turut bertindak membelakangi kepentingan rakyat.<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/458290|title=Sorotan 2018: Najib bekas PM pertama diheret ke mahkamah|last=Asri|first=Muhammad Afiq Mohd|date=2018-12-31|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 12 Mei 2018, Jabatan Imigresen Malaysia memberi pengesahan mereka menyenarai hitam nama Najib dan isterinya [[Rosmah Mansor]]. Dengan keputusan itu Najib terbabit serta isterinya tidak boleh meninggalkan negara ini untuk apa-apa urusan pun, termasuk bercuti.<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/424428|title=Najib, Rosmah dilarang ke luar negara|date=2018-05-12|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/news/world-asia-44092143|title=Former Malaysia PM Najib Razak banned from leaving country|date=2018-05-12|newspaper=BBC News|access-date=|language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/former-malaysia-pm-najib-listed-on-manifest-for-jet-leaving-malaysia|title=Former Malaysia PM Najib and family barred from leaving country|last=Leong|first=Trinna|date=2018-05-12|newspaper=The Straits Times|access-date=|last2=Jamar|first2=Ariffin|language=en|issn=0585-3923|last3=Soeriaatmadja|first3=Wahyudi}}</ref> Mahathir berkata, ini selepas kerajaan banyak menerima aduan berkaitan salah guna kuasa yang dilakukan oleh Najib sebelum ini.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/politik/2018/05/424734/pm-larang-najib-rosmah-keluar-negara|title=PM larang Najib, Rosmah keluar negara|date=2018-05-12|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> Pada 21 Mei 2018, Pejabat Perdana Menteri memaklumkan kerajaan menubuhkan Pasukan Khas Siasatan 1MDB bagi menjalankan siasatan terperinci berkaitan kes 1MDB, pengesanan dan rampasan aset serta pendakwaan terhadap individu yang melakukan kesalahan jenayah dalam pengurusan syarikat berkenaan.<ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/utama/2018/05/341701/kerajaan-tubuh-pasukan-khas-siasat-kes-1mdb|title=Kerajaan tubuh pasukan khas siasat kes 1MDB|last=Mutalib|first=Zanariah Abd|date=2018-05-21|website=Harian Metro|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 19 Jun 2018, Mahathir berkata Najib bakal didakwa atas pertuduhan penyelewengan harta dan dana kerajaan yang dikendalikan syarikat pelaburan strategik 1MDB. Beliau menegaskan, kes yang sedang disiasat pihak berkuasa hampir lengkap dan Najib adalah suspek utama yang terbabit dalam penipuan, penyelewengan dan penyalahgunaan membabitkan dana awam berjumlah berbilion ringgit.<ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2018/06/349966/najib-suspek-utama-skandal-1mdb-tangkapan-tak-lama-lagi|title='Najib suspek utama skandal 1MDB, tangkapan tak lama lagi'|last=Amran|first=Siti Nur Mas Erah|date=2018-06-19|website=Harian Metro|language=|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malaysiagazette.com/2018/06/19/najib-akan-hadapi-beberapa-pertuduhan-dr-mahathir/|title=Najib akan hadapi beberapa pertuduhan – Dr Mahathir|date=2018-06-19|website=MalaysiaGazette|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 3 Julai 2018, Najib ditahan oleh Pasukan Petugas Khas 1MDB di kediamannya di Jalan Langgak Duta, di Kuala Lumpur. Penahanan beliau itu berhubung siasatan terhadap SRC International Sdn Bhd, sebuah anak syarikat 1MDB.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2018/07/444566/najib-ditahan-sprm|title=Najib ditahan SPRM|date=2018-07-03|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/utama/2018/07/354239/najib-razak-ditahan|title=Najib Razak ditahan|last=Bahaudin|first=Nurul Hidayah|date=2018-07-03|website=Harian Metro|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Sehari selepas itu, Najib didakwa di Kompleks Mahkamah Kuala Lumpur Jalan Duta, di sini, berhubung pemindahan RM42 juta ke dalam akaun peribadi beliau daripada SRC International.<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/najib-berdepan-4-pertuduhan-pecah-amanah-salah-guna-kuasa-179580|title=Najib berdepan 4 pertuduhan pecah amanah, salah guna kuasa|date=2018-07-04|website=www.astroawani.com|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.themalaysianinsight.com/bahasa/s/69944|title=Najib dituduh kes pecah amanah, salah guna kuasa|date=2018-07-04|website=www.themalaysianinsight.com|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref> Daripada kalangan enam bekas perdana menteri Malaysia, Najib merupakan yang pertama menghadapi dakwaan jenayah.<ref>{{Cite web|url=https://risalah6.rssing.com/chan-27379173/article27756.html?zx=814|title=Najib bekas PM pertama didakwa di mahkamah|date=2018-07-04|website=risalah6.rssing.com|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 13 November 2018, Mahathir berkata [[Jabatan Keadilan Amerika Syarikat]] (DoJ) akan mengembalikan wang yang diseleweng daripada 1MDB. Beliau berkata, ia membabitkan jumlah kira-kira AS$4.5 bilion (RM18.8 bilion), merangkumi wang yang diperoleh bank pelaburan Amerika Syarikat (AS), Goldman Sachs menerusi penerbitan bon.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/kes/2018/11/497760/doj-akan-pulangkan-as45-bilion-dana-1mdb-dr-mahathir|title=DoJ akan pulangkan AS$4.5 bilion dana 1MDB - Dr Mahathir|date=2018-11-13|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2018/11/394957/doj-pulangkan-dana-1mdb-as45-bilion-pm|title=DOJ pulangkan dana 1MDB, AS$4.5 bilion - PM|last=Singh|first=Sharanjit|date=2018-11-13|website=Harian Metro|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 9 April 2019, Mahathir dan rakan sejawatan beliau dari Singapura, [[Lee Hsien Loong]] menggalakkan pihak berkuasa dari Malaysia serta Singapura supaya mengekalkan hubungan kerja cemerlang mereka dalam siasatan membabitkan 1MDB. Dalam kenyataan bersama yang dikeluarkan bersempena Pemukiman Pemimpin Malaysia-Singapura ke-9, kedua-dua pemimpin mengambil maklum kerjasama yang sedang terjalin antara agensi dan institusi kedua-dua negara, secara dua hala, serta dalam kerjasama dengan [[Amerika Syarikat]] dan [[Switzerland]].<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/dr-mahathir-hsien-loong-sanjung-kerjasama-dalam-siasatan-1mdb-203962|title=Dr Mahathir, Hsien Loong sanjung kerjasama dalam siasatan 1MDB|date=2019-04-09|website=www.astroawani.com|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 3 Mei 2019, Mahathir berkata kerajaan menjangkakan memperoleh kembali dana AS$7 bilion (RM29 bilion) yang didakwa wang 1MDB yang disalah guna dari pelbagai negara. Beliau berkata, Malaysia mahu mendapatkan semula wang berkenaan seperti diumumkan Amerika Syarikat dan Singapura.<ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2019/05/451732/bawa-balik-rm29-bilion-wang-1mdb|title=Bawa balik RM29 bilion wang 1MDB|last=Mahmud|first=Hairulazim|date=2019-05-03|website=Harian Metro|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> ====Kebebasan media==== Mahathir menegaskan bahawa kerajaan baru Pakatan Harapan mahu agar wujud kebebasan media di negara ini. Dalam sidang media khas bersama media PH di Yayasan Albukhary, Mahathir berkata:“Saya tidak boleh menggunakan kuasa yang ada pada saya menahan sesiapa atau seumpamanya.”<ref>{{Cite web|url=https://www.roketkini.com/2018/05/18/kerajaan-akan-bebaskan-media-dr-mahathir/|title=Kerajaan akan bebaskan media – Dr Mahathir|last=Roketkini|date=2018-05-18|website=roketkini.com|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada bulan April 2019, Kebebasan media di Malaysia menerima nafas baru menurut laporan tahunan badan pemantau media antarabangasa Wartawan Tanpa Sempadan (RSF) dalam Indeks Kebebasan Media Dunia apabila negara itu melonjak sebanyak 22 tangga sekaligus menempatkannya di tangga ke-123 dari 180 buah negara yang dinilai. Menurut RSF, peningkatan kedudukan Malaysia itu disebabkan kejayaan Pakatan Harapan yang diterajui oleh Mahathir yang berjaya menewaskan kerajaan Barisan Nasional pada Pilihan Raya Umum Ke-14.<ref>{{Cite web|url=https://www.benarnews.org/malay/berita/my-rfs-media-190418-04182019173445.html|title=Wartawan Tanpa Sempadan: Kebebasan Media Malaysia Terima Nafas Baru|date=2019-04-18|website=Benar News|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref> ====Pembunuhan Altantuya Shaariibuu==== {{main|Pembunuhan Altantuya Shaariibuu}} Pada 20 Jun 2018, Mahathir menerima kunjungan Setev Shaariibuu, bapa kepada model Mongolia [[Altantuya Shaariibuu]] di [[Bangunan Perdana Putra, Putrajaya|Perdana Putra]].<ref>{{Cite web|url=https://www.utusanborneo.com.my/2018/06/21/bapa-altantuya-jumpa-dr-mahathir-berhubung-kemungkinan-siasatan-semula|title=Bapa Altantuya jumpa Dr Mahathir berhubung kemungkinan siasatan semula|date=2018-06-21|website=www.utusanborneo.com.my|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref> Mahathir setuju bahawa siasatan berhubung kes pembunuhan Altantuya dibuka semula jika terdapat bukti baharu.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/kes/2018/06/439735/dr-m-setuju-kes-altantuya-dibuka-semula|title=Dr M setuju kes Altantuya dibuka semula|date=2018-06-20|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> Polis Kuala Lumpur juga mengesahkan ada menerima satu laporan polis dibuat pengadu bernama Setev Shariibuu di Balai Polis Dang Wangi, KL.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/kes/2018/06/440012/polis-kl-terima-laporan-bapa-altantuya|title=Polis KL terima laporan bapa Altantuya|last=Fuad|first=Faris|date=2018-06-21|website=Berita Harian|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> ====Teknologi 5G==== Pada 18 April 2019, berucap pada majlis pelancaran 5G Malaysia di Kompleks Perbadanan Putrajaya, Mahathir yakin bahawa Malaysia mampu memanfaatkan teknologi 5G dalam tiga tahun akan datang. Beliau berkata Inilah di mana kerajaan menyasarkan untuk mewujudkan satu persekitaran yang kondusif untuk pertumbuhan dengan memastikan kesalinghubungan yang sentiasa ada, menerusi Pelan Gentian Optik dan Kesalinghubungan Negara (NFCP) dan menubuhkan Pasukan Petugas 5G Kebangsaan pada November 2018 untuk mengenal pasti potensi kegunaan 5G, membincangkan halangan untuk menggunakan teknologi baharu ini dan menyediakan idea dan penyelesaian untuk pelaksanaan 5G di dalam negara ini.<ref>{{Cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/24243/berita/nasional/manfaat-5g-dalam-tempoh-3-tahun-akan-datang-pm|title=Manfaat 5G dalam tempoh 3 tahun akan datang: PM|last=BERNAMA|date=2019-04-18|website=Sinar Harian|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 19 Januari 2020, menyampaikan ucapan pada perasmian Projek Demonstrasi 5G Malaysia di Pusat Konvensyen Antarabangsa Langkawi (LICC), Mahathir berkata 5G bakal menjadi komponen penting kepada Malaysia dalam mencapai status negara maju. Beliau berkata ia mampu memperkenal perkhidmatan baharu, mempertingkat keberkesanan pengeluaran serta menggalak inovasi pada masa hadapan. Mahathir berkata sejak April 2019, persiapan bagi menyediakan teknologi 5G giat dilakukan dan negara dijangka dapat memulakan operasi komersialnya pada suku ketiga tahun ini. Katanya, penggunaan 5G adalah permulaan kepada usaha negara memperkukuh ekonomi bagi mencapai pertumbuhan mapan dengan sasaran setiap rakyat dapat hidup lebih selesa menjelang 2030.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2020/01/648238/malaysia-sedia-laksana-teknologi-5g-secara-komersial-suku-ketiga-pm|title=Malaysia sedia laksana teknologi 5G secara komersial suku ketiga - PM|date=2020-01-19|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> Mahathir juga mahu rakyat Malaysia terutamanya mereka yang berada di alam pekerjaan untuk menambah ilmu berkaitan teknologi bagi menghadapi revolusi industri.<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/jangan-tunggu-lagi-tambah-ilmu-teknologi-sekarang-tun-mahathir-228477|title=Malaysia sedia laksana teknologi 5G secara komersial suku ketiga - PM|date=2020-01-19|website=www.astroawani.com|url-status=live|access-date=}}</ref> ===Dasar asing dan lawatan negara=== {{main|Senarai lawatan antarabangsa semasa kepimpinan Perdana Menteri Mahathir bin Mohamad dalam kali kedua}} [[Fail:Joko Widodo and Mahathir Mohamad in Putrajaya, 2019.jpg|thumb|Mahathir bertemu [[Presiden Indonesia]] [[Joko Widodo]] di Putrajaya, 9 Ogos 2019.]] Memulakan langkahnya pada 11 dan 12 Jun 2018, Mahathir telah berucap pada Persidangan Antarabangsa Masa Hadapan Asia ke-24 di [[Jepun]] dan ini adalah lawatan rasmi pertamanya ke luar negara sejak kembali ke jawatan Perdana Menteri. Antara intipati lawatan itu adalah Malaysia, melalui Mahathir, telah memohon pinjaman Yen dari Jepun sebagai langkah menurunkan hutang Kerajaan Persekutuan yang mencecah RM1 trilion.<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/429486|title=Dr Mahathir minta pinjam Yen daripada Jepun|date=2018-06-12|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2018/06/437278/malaysia-minta-pinjaman-daripada-jepun|title=Malaysia minta pinjaman daripada Jepun|date=2018-06-12|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> Tujuh belas hari kemudian, Mahathir membuat lawatan rasmi dua hari ke [[Indonesia]], kunjungan pertama ke negara Asia Tenggara itu selepas menjadi Perdana Menteri bagi kali kedua dengan Kuala Lumpur dan Jakarta bersepakat untuk menangkis kempen negatif [[Eropah]] terhadap industri minyak sawit.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2018/06/443095/sepakat-tangkis-kempen-negatif-eropah-terhadap-minyak-sawit|title=Sepakat tangkis kempen negatif Eropah terhadap minyak sawit|date=2018-06-29|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> Pada bulan September 2018, Mahathir menjenguk [[Bandar Seri Begawan]] di [[Brunei]] sekaligus menjadi lawatan rasmi keduanya ke negara Asia Tenggara selepas Indonesia yang juga sebahagian daripada siri lawatan pengenalan beliau sejurus menyandang kembali jawatan Perdana Menteri.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2018/09/469029/dr-mahathir-tiba-di-brunei-darusalam|title=Dr Mahathir tiba di Brunei Darusalam|date=2018-09-02|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.themalaysianinsight.com/bahasa/s/92605|title=Dr Mahathir tiba di Brunei untuk lawatan rasmi 2 hari|date=2018-09-02|website=www.themalaysianinsight.com|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/tun-mahathir-tiba-di-brunei-bakal-menghadap-sultan-hassanal-bolkiah-184548|title=Tun Mahathir tiba di Brunei, bakal menghadap Sultan Hassanal Bolkiah|date=2018-09-02|website=www.astroawani.com|url-status=live|access-date=}}</ref> pada bulan Oktober 2018, Mahathir melawat [[Thailand]],<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2018/10/489747/dr-mahathir-tiba-di-bangkok-untuk-lawatan-rasmi|title=Dr Mahathir tiba di Bangkok untuk lawatan rasmi|date=2018-10-24|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> jiran rapat Malaysia dan menjanjikan bahawa Kuala Lumpur akan memberikan bantuan “apa saja yang termampu” bagi menghentikan kitaran keganasan di wilayah selatan negara itu.<ref>{{Cite web|url=https://www.airtimes.my/2018/10/25/malaysia-ikrar-bantu-tamatkan-konflik-selatan-thailand/|title=Malaysia ikrar bantu tamatkan konflik selatan Thailand|last=Nurulhuda|date=2018-10-25|website=Air Times News Network|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Usai beberapa hari kemudian, Mahathir kembali ke Jepun dan dikurniakan darjah kebesaran ‘The Grand Cordon of the Order of the Paulownia Flowers’ oleh Maharaja Jepun, satu penganugerahan darjah kebesaran tertinggi negara Jepun oleh Maharaja Akihito itu berikutan sumbangan besar Perdana Menteri dalam memperkukuhkan hubungan dua hala. Beliau adalah pemimpin ketiga Asia yang menerima anugerah berprestij ini selepas bekas Perdana Menteri Singapura mendiang [[Lee Kuan Yew]] dan bekas Perdana Menteri India [[Manmohan Singh]].<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/450643|title=Dr M terima anugerah tertinggi dari maharaja Jepun|last=Bernama|date=2018-11-06|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2018/11/392971/tun-m-terima-anugerah-tertinggi-jepun|title=Tun M terima anugerah tertinggi Jepun|date=2018-11-06|website=Harian Metro|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada awal November 2018, Mahathir dan delegasi kerajaan menghadiri Sidang Kemuncak Asean Ke-33 di [[Singapura]] yang turut dihadiri pelbagai lapisan pemimpin dunia.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2018/11/497019/pm-hadir-sidang-kemuncak-asean-ke-33|title=PM hadir Sidang Kemuncak ASEAN Ke-33|date=2018-11-12|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref><ref>[https://malaysiadateline.com/harapan-tinggi-buat-malaysia-di-persidangan-asean-ke-33/ Harapan tinggi buat Malaysia di persidangan ASEAN Ke-33]</ref> Kemudian beliau turut menghadiri Sidang Kemuncak Kerjasama Ekonomi Asia Pasifik di [[Papua New Guinea]].<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2018/11/498906/dr-mahathir-tiba-di-png-bagi-hadiri-mesyuarat-apec|title=Dr Mahathir tiba di PNG bagi hadiri mesyuarat APEC|date=2018-11-16|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> ==== Korea Utara ==== Mahathir mengalu-alukan [[Sidang Kemuncak Korea Utara–Amerika Syarikat 2018|Sidang Kemuncak Korea Utara-Amerika Syarikat 2018]]. Beliau berkata "dunia tidak boleh memperlakukan pemimpin Korea Utara [[Kim Jong-un]] dengan keraguan dan sebaliknya belajar dari sikap barunya untuk membawa damai".<ref>{{cite web|url=https://www.businessinsider.my/dr-mahathir-praises-kim-jong-un-new-attitude-decision-trump-world-learn/|title=Malaysia PM Mahathir says the world can learn from Kim Jong Un’s ‘new attitude’ and decision to meet Trump|date=12 June 2018|publisher=Business Insider|accessdate=15 June 2018|author=Jonathan Loh|archive-date=2018-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116070826/https://www.businessinsider.my/dr-mahathir-praises-kim-jong-un-new-attitude-decision-trump-world-learn/|url-status=dead}}</ref> Dalam satu sidang akhbar bersama di Tokyo dengan Jepun, Mahathir berkata: "Kami mengharapkan hasil yang berjaya dari pertemuan bersejarah",<ref>{{cite web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2018/06/379164/malaysia-japan-hope-successful-us-north-korea-summit|title=Malaysia, Japan hope for successful US - North Korea summit|date=12 June 2018|work=Bernama|publisher=New Straits Times|accessdate=15 June 2018}}</ref> sambil menambah bahawa "Malaysia akan membuka semula kedutaan mereka di Korea Utara sebagai penghujung garis diplomatik atas [[pembunuhan Kim Jong-nam]] tahun lepas".<ref>{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/us-northkorea-malaysia/malaysia-to-reopen-embassy-in-north-korea-mahathir-idUSKBN1J80O2|title=Malaysia to reopen embassy in North Korea: Mahathir|date=12 June 2018|publisher=Reuters|accessdate=15 June 2018|author1=Praveen Menon|author2=Darren Schuettler}}</ref> ===Garis masa 100 Hari Pertama Kepimpinan Mahathir=== * 10 Mei 2018: ** Mahathir mengangkat sumpah sebagai Perdana Menteri ketujuh * 12 Mei 2018: ** Majlis Orang Penting telah dibentuk sebagai lembaga penasihat kerajaan, ahli lembaga pengarah ** # [[Daim Zainuddin]], bekas Menteri Kewangan Malaysia ** # [[Zeti Akhtar Aziz]], bekas Gabenor [[Bank Negara Malaysia]] (BNM) ** # [[Hassan Marican]], bekas presiden dan Ketua Pegawai Eksekutif [[Petronas]] ** # [[Robert Kuok]], jutawan Malaysia berpangkalan di Hong Kong ** # [[Jomo Kwame Sundaram]], ahli ekonomi terkemuka ** [[Lim Guan Eng]], [[Muhyiddin Yassin]], dan [[Mohamad Sabu]] dinamakan tiga jawatan kabinet tertinggi ** Najib dan Rosmah dilarang meninggalkan negara ** Najib meletak jawatan sebagai Presiden UMNO dan Pengerusi BN * 13 Mei 2018 ** Mahathir mengarahkan [[Lembaga Hasil Dalam Negeri Malaysia|Lembaga Hasil Dalam Negeri]] untuk memulangkan cukai yang dikutip 'secara haram' * 14 Mei 2018 ** Peguam Negara [[Mohamed Apandi Ali]] meneruskan cuti tanpa rekod, tugas yang diambil alih oleh pendakwa raya ** Ketua [[Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia|SPRM]] Dzulkifli Ahmad meletakkan jawatan ** Kontrak Ketua Setiausaha Perbendaharaan [[Mohd Irwan Serigar bin Abdullah|Irwan Serigar Abdullah]] telah dipendekkan, dipindahkan ke Jabatan Perkhidmatan Awam ** Mahathir berkata undang-undang mengenai berita palsu akan ditakrifkan dengan jelas ** Mahathir berkata pelantikan politik dalam syarikat berkaitan kerajaan akan dikaji semula * 15 Mei 2018 ** [[Jabatan Audit Negara Malaysia|Jabatan Audit]] mengumumkan laporan [[1MDB]]nya ** Majlis Orang Penting Menubuhkan sebuah jawatankuasa mengenai pembaharuan institusi, jawatankuasa termasuk: ** # Hakim [[Mahkamah Rayuan Malaysia|Mahkamah Rayuan]] yang diputuskan Datuk KC Vohrah; ** # Hakim Mahkamah Rayuan dan [[Suruhanjaya Hak Asasi Manusia Malaysia]] (Suhakam) Mah Weng Kwai; ** # Presiden Persatuan Patriot Nasional Brigadier Jeneral (Rtd) Datuk Mohamed Arshad Raji; ** # Profesor Undang-undang Emeritus Universiti Malaya Tunku Abdul Rahman Profesor [[Shad Saleem Faruqi]]; ** Presiden Hakim dan Presiden Majlis Peguam, bekas Presiden [[Ambiga Sreenevasan]] ** Apandi Ali, Irwan Serigar, Dzulkifli dan bekas KPN [[Khalid Abu Bakar]] dihalang meninggalkan negara * 16 Mei 2018 ** Anwar Ibrahim dibebaskan dari penjara setelah menerima pengampunan penuh ** Presiden 1MDB [[Arul Kanda Kandasamy]] juga dihalang daripada meninggalkan negara ini ** Polis mencari rumah Najib ** Kerajaan mengumumkan GST akan berkadar sifar berkuat kuasa pada 1 Jun 2018 ** Mahathir memecat 17,000 pelantik politik dari perkhidmatan awam ** Pendaftar Pertubuhan meluluskan pendaftaran [[Pakatan Harapan]]. ** Kementerian diarahkan untuk menghentikan penggunaan slogan [[1Malaysia]] ** Program [[Kedai Rakyat 1Malaysia]] 2.0 (KR1M) telah dihentikan ** Mesyuarat Lembaga Suruhanjaya Koperasi Malaysia dan jawatankuasa-jawatankuasa yang dilantik secara politik ditangguhkan * 17 Mei 2018 ** Mahathir melantik dirinya sebagai menteri pendidikan, dan [[Wan Azizah Wan Ismail]] sebagai menteri kebajikan dan wanita ** Pencarian polis di rumah Najib berterusan ** Kementerian Kewangan memulakan pembaharuan fiskal * 18 Mei 2018 ** Mengundurkan pelantikannya sebagai menteri pendidikan berdasarkan janjinya dengan perlembagaan * 20 Mei 2018 ** Bekas eksekutif petugas kebangsaan PetroSaudi, Xavier Andre Justo bertemu Mahathir<ref>{{cite web |url=https://www.malaysiakini.com/news/425934|title=PetroSaudi bertemu dengan Dr M|accessdate=21 Mei 2018|work=Malaysiakini}}</ref> * 21 Mei 2018 ** Pasukan petugas khas yang ditubuhkan untuk menyiasat skandal 1MDB serta mendakwa orang yang melakukan kesalahan dan mendapatkan aset yang berkaitan. Pasukan petugas akan diketuai bersama oleh bekas peguam negara [[Abdul Gani Patail]], bekas ketua SPRM Abu Kassim Mohamed, ketua SPRM semasa Mohd Shukri Abdull dan bekas ketua cawangan khas Abdul Hamid Bador. ** Timbalan Perdana Menteri [[Wan Azizah Wan Ismail]] dan beberapa menteri persekutuan secara rasmi bersumpah sebagai anggota kabinet. * 22 Mei 2018 ** Najib dibawa masuk untuk disoal siasat di Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia (SPRM)<ref>{{cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/425537|title=1MDB pose fresh ancaman kepada Najib|accessdate = 18 Mei 2018|work=Malaysiakini}}</ref> * 28 Mei 2018 ** Mahathir telah membuat keputusan muktamad untuk membatalkan projek Kereta Api Berkelajuan Tinggi (HSR) antara Kuala Lumpur dan Singapura dan berkemungkinan perlu membayar pampasan sebanyak RM500 juta. Ia diumumkan sebelum perbincangan mengenainya dibuat di kabinet.<ref>[http://www.sinarharian.com.my/nasional/kabinet-bincang-hsr-esok-1.840321 Kabinet bincang HSR esok.]</ref> * 30 Mei 2018 ** Mahathir mengumumkan penubuhan [[Tabung Harapan Malaysia]] * 1 Jun 2018 ** Mahathir memansuhkan GST. * 12 Jun 2018 ** Mahathir bertemu [[Perdana Menteri Jepun]] [[Shinzo Abe]] di [[Jepun]]. * 10 Julai 2018 ** Mahathir meraikah ulang tahun kelahirannya ke-93.<ref>{{cite web|url=https://dinmerican.wordpress.com/2018/07/10/prime-minister-tun-dr-mahathir-mohamad-turns-93-happy-birthday-sir/|title=Prime Minister Tun Dr. Mahathir Mohamad turns 93: Happy Birthday, Sir|work=Din Merican|date=10 Julai 2018|accessdate=14 Julai 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2018/07/389461/thank-you-birthday-greetings-dr-m|title=Thank you for the birthday greetings: Dr M|work=[[New Straits Times]]|date=10 Julai 2018|accessdate=14 Julai 2018}}</ref> * 3 Ogos 2018 ** Mahathir bertemu dengan Setiausaha Negara AS [[Mike Pompeo]] di Pejabat Perdana Menteri di Putrajaya. === Letak jawatan === {{main|Kemelut politik Malaysia 2020–2022}} Pada 24 Februari 2020, Mahathir mengumumkan peletakan jawatan beliau sebagai Perdana Menteri dan menghantar surat peletakan jawatan kepada [[Yang di-Pertuan Agong]]. Tambahan lagi, Mahathir juga meletak jawatan sebagai pengerusi [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] (BERSATU), yang turut mengumumkan bahawa parti tersebut keluar dari gabungan Pakatan Harapan sebagai sokongan kepada pemimpin mereka. [[Yang di-Pertuan Agong]] telah menerima peletakan jawatan Mahathir, tetapi baginda melantik beliau semula untuk memegang jawatan dalam interim sehingga perdana menteri baharu dilantik.<ref>{{cite news |title=Malaysia's Mahathir submits resignation, 'quits' his party |url=https://www.aljazeera.com/news/2020/02/malaysia-mahathir-turns-resignation-reports-200224054737676.html |accessdate=24 February 2020 |work=[[Al Jazeera]] |date=24 February 2020}}</ref><ref>{{cite news |last1=Teoh |first1=Shannon |title=Mahathir resigns as Malaysian Prime Minister, PH loses majority after MPs leave |url=https://www.straitstimes.com/asia/se-asia/malaysian-pm-mahathir-resigns-in-tactical-move-to-thwart-anwar-succession-sources |accessdate=24 February 2020 |work=[[The Straits Times]] |date=24 February 2020}}</ref><ref>{{cite news |last1=Regan |first1=Helen |title=Malaysia's Prime Minister Mahathir Mohamad resigns |url=https://edition.cnn.com/2020/02/24/asia/malaysia-prime-minister-mahathir-resigns-intl-hnk/index.html |accessdate=24 February 2020 |work=[[CNN]] |date=24 February 2020}}</ref> ==Kesihatan== [[Fail:Malaysian Prime Minister Mahathir Mohamad as the latter is accorded foyer honors upon his arrival at the Malacañan Palace for his two-day official visit to the Philippines on March 7, 2019 (cropped).jpg|thumb|Mahathir sedang menandatangani sesuatu]] Kisah yang dikenali ramai adalah tentang Mahathir meletakkan kepercayaan ke atas doktor Malaysia bagi menjalankan pembedahan jantung beliau.<ref name="Sembang Santai Bersama Tun M">{{Cite web|url=https://smartinvestor.com.my/bahasa-melayu/sembang-santai-bersama-tun-m/|title=Sembang Santai Bersama Tun M|date=2022-08-02|website=Smart Investor Malaysia|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 24 Januari 1989, Mahathir pernah menjalani pembedahan pintasan arteri koronari di [[Hospital Besar Kuala Lumpur]] (HBKL), Kuala Lumpur.<ref>"Perdana Menteri jalani pembedahan pintasan jantung", ''Berita Harian'', 24 Januari 1989.</ref><ref>"Prime Minister Mahathir undergo artery bypass", ''New Straits Times'', 24 Januari 1989.</ref> Ianya diketuai oleh seorang doktor tempatan, [[Yahya Awang]] dan pasukannya.<ref name="Sembang Santai Bersama Tun M"/> Pada 9 November 2006, beliau sekali lagi dimasukkan ke [[Institut Jantung Negara]] (IJN) kerana serangan jantung setelah saluran darah [[arteri]] tersumbat. Pada 14 Mei 2007, Mahathir dimasukkan ke [[Unit Rawatan Rapi]] (ICU) di [[Hospital Sultanah Maliha|Hospital Langkawi]] selepas kesukaran bernafas pada jam 4:00 petang. Pada 4 September 2007, Mahathir menjalani pembedahan pintasan arteri koronari di IJN selama 5 jam. Pembedahan diketuai pakar jantung terkemuka, [[Yahya Awang]], Razali Wathooth, Azahari Yakub, Venugopal Balchand, Ezani Mohd. Taib dan Ketua Pakar Bedah Kardiologi Klinik Mayo di California, Amerika Syarikat, Prof. Hartzell Schaff. Ini merupakan pembedahan saluran darah arteri kali ke-2. Pada 15 September 2007, sekali lagi beliau dimasukkan ke Unit Rawatan Rapi di IJN jam 7:00 malam. Ketika itu beliau berusia 82 tahun.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/content.asp?y=2007&dt=0916&pub=Utusan_Malaysia&sec=Politik&pg=po_01.htm Dr. Mahathir masuk semula ke ICU], Utusan Online.</ref> Pada 2 Oktober 2010, di [[Melbourne]], [[Australia]], Mahathir telah dimasukkan ke Hospital Epworth akibat sakit [[batuk]] dan [[selesema]]. Kemasukan beliau ke hospital tersebut disahkan oleh pegawai khasnya, Sufi Yusof. Mahathir pergi ke Melbourne bertujuan untuk berucap pada seminar mengenai pembangunan manusia anjuran Kelab UMNO Australia Melbourne di Universiti Melbourne. Pada 9 Februari 2018, Mahathir dimasukkan ke IJNalam Jumaat akibat jangkitan dada berikutan batuk.<ref>[https://www.channelnewsasia.com/news/asiapacific/former-malaysian-pm-mahathir-hospitalised-for-chest-infection-9947726 Former Malaysian PM Mahathir hospitalised for chest infection] ''[[Channel NewsAsia]]'' (10 Februari 2018). Diperoleh pada 11 Februari 2018.</ref> Pada 16 Disember 2021, Mahathir dimasukkan ke IJN bagi menjalani pemeriksaan kesihatan dan pemantauan selanjutnya.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2021/12/899753/dr-mahathir-dimasukkan-ke-ijn|title=Dr Mahathir dimasukkan ke IJN|date=2021-12-16|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> Pada 7 Januari 2022, Mahathir sekali lagi dimasukkan ke IJN, hanya 16 hari selepas keluar daripada pusat perubatan itu, Disember 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/01/909012/dr-mahathir-masuk-ijn-hari-ini|title=Dr Mahathir masuk IJN hari ini|date=2022-01-07|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/181950/berita/semasa/tun-mahathir-dimasukkan-ke-ijn|title=Tun Mahathir dimasukkan ke IJN|last=HUSAIN|first=NURUL HUDA|date=2022-01-07|website=Sinar Harian|language=ms-MY|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 13 Januari, beliau dibenarkan keluar daripada IJN.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/01/911246/dr-mahathir-keluar-ijn|title=Dr Mahathir keluar IJN|date=2022-01-13|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/tun-mahathir-dibenar-keluar-ijn-341450|title=Tun Mahathir dibenar keluar IJN|date=2022-01-13|website=www.astroawani.com|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 22 Januari 2022, pejabat Mahathir mengesahkan beliau dirawat di Unit Rawatan Koronari (CCU) Institut Jantung Negara (IJN).<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/01/914456/dr-mahathir-dirawat-di-unit-rawatan-koronari-ijn|title=Dr Mahathir dirawat di Unit Rawatan Koronari IJN|date=2022-01-22|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosmo.com.my/2022/01/22/tun-mahathir-dirawat-di-ccu-ijn/|title=Tun Mahathir dirawat di CCU, IJN|last=YUSOF|first=MUHD AFIQ AL-HAFIZ MAT|date=2022-01-22|website=Kosmo Digital|language=ms-MY|url-status=live|access-date=}}</ref> Perdana Menteri [[Ismail Sabri Yaakob]] yang turut menziarahi Mahathir di petang,<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/01/914485/Ismail-Sabri-hadir-melawat-Tun-Mahathir|title=Ismail Sabri hadir melawat Tun Mahathir|date=2022-01-22|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/184319/berita/nasional/pm-selesai-melawat-tun-m-di-ijn|title=PM selesai melawat Tun M di IJN|last=YUNUS|first=MUHAMMAD YUSAINY MOHAMAD|date=2022-01-22|website=Sinar Harian|language=ms-MY|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.utusan.com.my/terkini/2022/01/pm-hadir-melawat-tun-m/|title=PM melawat Dr. Mahathir di IJN|last=ADNAN|first=AHMAD FADHLULLAH|date=2022-01-22|website=Utusan Malaysia|language=ms-MY|url-status=live|access-date=}}</ref> memaklumkan melalui Twitternya, beliau sempat bertemu Siti Hasmah dan mendoakan supaya keluarga Mahathir kekal tabah berhadapan ujian ketika ini.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/01/914497/harap-keluarga-dr-mahathir-tabah-pm|title=Harap keluarga Dr Mahathir tabah - PM|date=2022-01-22|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> Pada 5 Februari, Mahathir dibenarkan keluar dari IJN selepas dirawat di CCU.<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/609554|title=Dr M dibenarkan keluar dari IJN|date=2022-02-05|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/186349/berita/nasional/dr-mahathir-dibenar-keluar-ijn-hari-ini|title=Dr Mahathir dibenar keluar IJN hari ini|date=2022-02-05|website=Sinar Harian|language=ms-MY|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 31 Ogos 2022, Mahathir disahkan positif Covid-19. Pejabatnya dalam kenyataan berkata, susulan itu Ahli Parlimen Langkawi berkenaan dirawat di Institut Jantung Negara (IJN).<ref>{{Cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/219154/khas/covid-19/dr-mahathir-positif-covid-19|title=Dr Mahathir positif Covid-19|last=HUSAIN|first=NURUL HUDA|date=2022-08-31|website=Sinar Harian|language=ms-MY|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/dr-mahathir-positif-covid-19-dirawat-di-ijn-378762|title=Dr Mahathir positif COVID-19, dirawat di IJN|date=2022-08-31|website=www.astroawani.com|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/08/994965/tun-m-positif-covid-19-dirawat-di-ijn|title=Tun M positif COVID-19, dirawat di IJN|date=2022-08-31|website=Berita Harian|url-status=live}}</ref> Beliau dibenarkan keluar hospital pada jam 9.30 pagi pada 4 September.<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/covid-19-dr-mahathir-dibenar-keluar-ijn-379347|title=COVID-19: Dr Mahathir dibenar keluar IJN|date=2022-09-04|website=www.astroawani.com|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/634517|title=Dr M dibenarkan keluar dari IJN|date=2022-09-04|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 1 Ogos 2023, Mahathir dimasukkan ke IJN dan sedang dirawat kerana dipercayai mengalami jangkitan. Sumber rapat kepada Mahathir memberitahu, keadaan Mahathir tidak membimbangkan, bagaimanapun pihaknya masih menunggu kenyataan rasmi IJN.<ref>{{Cite web|url=https://www.kosmo.com.my/2023/08/03/tun-mahathir-dirawat-di-ijn-kerana-jangkitan/|title=Tun Mahathir dirawat di IJN kerana jangkitan|last=KOSMO!|date=2023-08-03|website=Kosmo Digital|language=ms-MY|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/271795/berita/nasional/tun-m-dirawat-di-ijn-kerana-alami-jangkitan|title=Tun M dirawat di IJN kerana alami jangkitan|last=SANUSI|first=RAIHAM MOHD|date=2023-08-03|website=Sinar Harian|language=ms-MY|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 4 Ogos, beliau dibenarkan keluar dari IJN.<ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2023/08/995577/selepas-4-hari-tun-m-dibenarkan-keluar-ijn|title=Selepas 4 hari, Tun M dibenarkan keluar IJN|date=2023-08-04|website=Harian Metro|language=ms|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/271999/berita/nasional/tun-m-dibenarkan-keluar-ijn|title=Tun M dibenarkan keluar IJN|last=KADIR|first=FARHANA ABD|date=2023-08-04|website=Sinar Harian|language=ms-MY|url-status=live|access-date=}}</ref> Pada 13 Februari 2024, menurut jurucakap, Mahathir sedang menerima rawatan akibat jangkitan di Institut Jantung Negara (IJN). Beliau dimasukkan ke IJN pada 26 Januari lalu.<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/dr-mahathir-terima-rawatan-di-ijn-akibat-jangkitan-458114|title=Dr Mahathir terima rawatan di IJN akibat jangkitan|date=2024-02-13|website=www.astroawani.com|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2024/02/1060480/tun-m-dimasukkan-ke-ijn-kerana-jangkitan|title=Tun M dimasukkan ke IJN kerana jangkitan|last=BERNAMA|date=2024-02-13|website=Harian Metro|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> Mahathir dibenarkan keluar daripada IJN pada 18 Mac selepas 53 menjalani rawatan.<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/699769|title=Dr M dibenar keluar IJN selepas 53 hari|date=2024-03-18|website=Malaysiakini|url-status=live|access-date=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://malaysiagazette.com/2024/03/18/dr-mahathir-dibenarkan-keluar-ijn/|title=Dr Mahathir dibenarkan keluar IJN|last=Osman|first=Muhammad Azizul|date=2024-03-18|website=MalaysiaGazette|language=|url-status=live|access-date=}}</ref> == Legasi == Atas usaha-usaha beliau untuk menggalakkan pembangunan ekonomi di negara ini, Mahathir telah diberi gelaran Bapa Pemodenan.<ref name=hindustan>{{cite web|author=Chaudhuri, Pramitpal|url=http://www.hindustantimes.com/news/specials/leadership2006/ht_091106.shtml|title=Visionary, who nurtured an Asian 'tiger'|series=Leadership Summit (ucapan)|work=Hindustan Times|location=India|date=17–18 November 2006|accessdate=15 Januari 2008|archive-date=2008-03-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20080306004703/http://www.hindustantimes.com/news/specials/leadership2006/ht_091106.shtml|url-status=dead}}</ref> Sebagai pemimpin negara, beliau telah membawa banyak perubahan-perubahan kepada rakyat dan mengatur program untuk generasi yang membangunkan bangsa Melayu agar setanding dengan mana-mana bangsa di dunia. Banyak telah diperkenalkan dan kejayaan-kejayaan yang besar dicapai di zaman pemerintahan beliau dari segi mengubah corak pemikiran, ekonomi, pendidikan, etika sosial dan budaya hidup rakyat Malaysia khususnya orang-orang Melayu dalam menghadapi era globalisasi dan liberalisasi untuk menghadapi abad ke-21. Mahathir telah melakukan banyak perubahan di dalam pentadbiran negara. Semenjak awal pelantikan, beliau telah menyeragamkan sistem dan cara bekerja dengan mengadakan sistem kad perakam waktu, pengenalan tag nama, sistem simpanan fail, urusan surat menyurat dan pos, panduan dan penyelarasan dalam segala urusan pejabat. Selain itu, beliau juga telah memperkenalkan slogan di dalam pentadbiran awam negara di antaranya Kepimpinan melalui Tauladan, Dasar Pandang ke Timur dan Penerapan Nilai-Nilai Islam di dalam pentadbiran. Melalui usaha ini, telah banyak perubahan telah dilaksanakan seperti etika kerja yang baik, penerapan nilai-nilai murni yang positif, rajin, efektif serta efisyen dan lain-lain. Beliau juga telah melancarkan usaha memerangi Rasuah dengan slogan “Bersih, Cekap dan Amanah” kepada semua pegawai dan kakitangan kerajaan. Di zaman pentadbiran beliau, masalah ekonomi dunia telah dilanda kegawatan manakala krisis matawang melanda kebanyakan negara seluruh dunia terutama negara-negara Asia seperti Thailand, Filipina dan Indonesia. Beliau telah berjaya menyelesaikan masalah ini dengan menambat mata wang ringgit Malaysia kepada Dollar Amerika. Badan Kewangan Dunia seperti Bank Dunia dan [[Tabung Kewangan Antarabangsa]] (IMF) telah mengkritik tindakan beliau namun ia terbukti berjaya apabila Malaysia merupakan satu-satunya negara yang terlepas dari belenggu kegawatan dan pelbagai syarat yang ditetapkan oleh mereka. Tindakan berani dan bijak ini telah mendapat pujian daripada [[Horst Köhler]], Pengurus Besar IMF. Mahathir mempunyai aspirasi yang begitu tinggi untuk menyatukan setiap matlamat negara ke arah pembentukan sebuah negara yang membangun. Beliau mempunyai pandangan yang jauh untuk kesejahteraan dan kemakmuran, dan menebus maruah bangsa, memajukan negara dan meletakkannya di persada antarabangsa. Segala perancangan adalah di dalam bentuk jangka panjang menunjukkan satu titik permulaan dan penyatuan negara secara keseluruhannya. Mahathir telah berjaya merealisasikan impian dan harapan rakyat selaras dengan kehendak Wawasan 2020 ke arah kemajuan negara.Wawasan 2020 yang telah diperkenalkan oleh beliau dijadikan sebagai asas dan panduan untuk mencapai matlamat negara yang maju dan sistematik dari segi sains dan teknologi, ekonomi dan infrastruktur bertaraf dunia. Ia merupakan idea yang akan membawa negara ke arah mercu dengan mempunyai panduan hala tuju tindakan di masa hadapan. Beliau yakin dan percaya bahawa setiap rakyat perlu memainkan peranan agar wawasan ini akan berjaya dilaksanakan menjadi sebuah negara yang berteknologi tinggi menjelang tahun 2020. Untuk mencapai segala matlamat yang dirancang, beliau telah merancang strategi untuk meghadapi beberapa dugaan dan cabaran kepada generasi-generasi yang akan datang. Kediaman rasmi Mahathir, [[Seri Perdana]], di mana beliau tinggal dari 23 Ogos 1983 hingga 18 Oktober 1999, telah bertukar menjadi sebuah muzium (Galeria Sri Perdana). Selaras dengan prinsip pemuliharaan warisan, reka bentuk asal dan susun atur Sri Perdana telah dipelihara. Mahathir dilakonkan oleh [[Nazril Idrus]] dalam filem 2013, ''[[Tanda Putera]]'' arahan [[Shuhaimi Baba]]. ==Keputusan pilihan raya== {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ '''[[Dewan Rakyat|Parlimen Malaysia]]''' !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts ! colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 1964|1964]] |rowspan="2"|'''[[Kota Setar|Kota Star Selatan]]''' |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |'''Mahathir Mohamad''' ([[United Malays National Organisation|'''UMNO''']]) |align="right" |'''12,406''' |'''60.22%''' |{{Party shading/PAS}} | |[[Ahmad Shukri Abdul Shukur]] ([[PAS]]) |align="right" |8,196 |39.78% |21,440 |4,210 |82.8% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 1969|1969]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |Mahathir Mohamad ([[United Malays National Organisation|UMNO]]) |align="right" |12,032 |48.03% |{{Party shading/PAS}} | |'''[[Yusof Rawa]]''' ([[PAS|'''PAS''']]) |align="right" |'''13,021''' |'''51.97%''' |25,679 |989 |78.6% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 1974|1974]] |rowspan="7"|'''[[Kubang Pasu (kawasan persekutuan)|Kubang Pasu]]''' |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |'''Mahathir Mohamad''' ([[United Malays National Organisation|'''UMNO''']]) |align="right" |'''Tiada''' |'''Tiada''' | |Tiada |align="right" |Tiada |Tiada |Tidak ditolak |Tiada |Tiada |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 1978|1978]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |'''Mahathir Mohamad''' ([[United Malays National Organisation|'''UMNO''']]) |align="right" |'''18,198''' |'''64.64%''' |{{Party shading/PAS}} | |[[Halim Arshat]] ([[PAS]]) |align="right" |9,953 |35.36% |Tidak diketahui |8,245 |78.36% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 1982|1982]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |'''Mahathir Mohamad''' ([[United Malays National Organisation|'''UMNO''']]) |align="right" |'''24,524''' |'''73.67%''' |{{Party shading/PAS}} | |[[Yusof Rawa]] ([[PAS]]) |align="right" |8,763 |26.33% |34,340 |15,761 |78.79% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 1986|1986]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |'''Mahathir Mohamad''' ([[United Malays National Organisation|'''UMNO''']]) |align="right" |'''25,452''' |'''71.48%''' |{{Party shading/PAS}} | |[[Azizan Ismail]] ([[PAS]]) |align="right" |10,154 |28.52% |36,409 |15,298 |74.21% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 1990|1990]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |'''Mahathir Mohamad''' ([[United Malays National Organisation|'''UMNO''']]) |align="right" |'''30,681''' |'''78.07%''' |{{Party shading/S46}} | |[[Sudin bin Wahab|Sudin Wahab]] ([[Semangat 46|S46]]) |align="right" |8,619 |21.93% |40,570 |22,062 |77.51% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 1995|1995]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |'''Mahathir Mohamad''' ([[United Malays National Organisation|'''UMNO''']]) |align="right" |'''24,495''' |'''77.12%''' |{{Party shading/PAS}} | |[[Ahmad Mohd Alim]] ([[PAS]]) |align="right" |7,269 |22.88% |33,010 |17,226 |73.61% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 1999|1999]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |'''Mahathir Mohamad''' ([[United Malays National Organisation|'''UMNO''']]) |align="right" |'''22,399''' |'''63.22%''' |{{Party shading/PAS}} | |[[Subky Abdul Latif|Ahmad Subki Abd. Latif]] ([[PAS]]) |align="right" |12,261 |34.61% |36,106 |10,138 |78.62% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 2018|2018]] |rowspan="2"|'''[[Langkawi (kawasan persekutuan)|Langkawi]]''' |{{Party shading/PKR}} | |'''Mahathir Mohamad''' ([[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|'''PPBM''']]) |align="right" |'''18,954''' |'''54.90%''' |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |[[Ir Nawawi Ahmad|Nawawi bin Ahmad]] ([[United Malays National Organisation|UMNO]]) |align="right" |10,061 |29.14% |34,527 |8,893 |80.87% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 2022|2022]] |{{Party shading/PEJUANG}} | |Mahathir Mohamad ('''[[Parti Pejuang Tanah Air|PEJUANG]]''') |align="right" |4,566 |9.62% |{{Party shading/Perikatan Nasional}} | |'''[[Mohd Suhaimi Abdullah]] ([[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|PPBM]])''' |align="right" |'''25,463''' |'''53.63%''' |48,123 |13,518 |71.1% |} ==Penulisan== . === Buku === * ''[[Dilema Melayu|The Malay Dilemma]]'' (1970) ISBN 981-204-355-1 * ''The Challenge'', (1986) ISBN 967-978-091-0 * ''Regionalism, Globalism, and Spheres of Influence: ASEAN and the Challenge of Change into the 21st century'' (1989) ISBN 981-3035-49-8 * ''The Pacific Rim in the 21st century'',(1995) * ''The Challenges of Turmoil'', (1998) ISBN 967-978-652-8 * ''The Way Forward'', (1998) ISBN 0-297-84229-3 * ''A New Deal for Asia'', (1999) * ''Islam & The Muslim Ummah'', (2001) ISBN 967-978-738-9 * ''Globalisation and the New Realities'' (2002) * ''Reflections on Asia'', (2002) ISBN 967-978-813-X * ''The Malaysian Currency Crisis: How and why it Happened'', (2003) ISBN 967-978-756-7 * ''Achieving True Globalization'', (2004) ISBN 967-978-904-7 * ''Islam, Knowledge, and Other Affairs'', (2006) ISBN 983-3698-03-4 * ''Principles of Public Administration: An Introduction'', (2007) ISBN 978-983-195-253-5 * ''Chedet.com Blog Merentasi Halangan (Bilingual)'', (2008) ISBN 967-969-589-1 * ''A Doctor in the House: The Memoirs of Tun Dr Mahathir Mohamad'', (8 Mac 2011) ISBN 978-967-599-722-8 ===Blog=== Beliau mula menulis blog pada 1 Mei 2008 pada jam 1:27 pagi, dengan penulisan beliau "''The Appointment of Judges''". Pada 19 Jun, blog beliau telah berpindah ke laman baru yang lebih dipercayai dan selamat simpanannya.<ref>[http://dr-chedet.blogspot.com/ http://dr-chedet.blogspot.com/], Blog lama.</ref> Kini blog beliau terletak di [http://chedet.cc/ http://chedet.cc/]. == Anugerah dan Darjah Kebesaran == {{main|Senarai anugerah dan penghormatan yang diterima oleh Mahathir Mohamad}} Mahathir telah menerima pelbagai pingat kebesaran, anugerah dan ijazah kehormat daripada dalam dan luar negara sebagai pengiktirafan terhadap sumbangan beliau dalam pembangunan Malaysia serta peranan di peringkat antarabangsa. Sehingga tahun 2012, beliau telah dianugerahkan berpuluh-puluh darjah kebesaran negeri termasuk: ===Dalam negara=== *''Seri Maharaja Mangku Negara'' (SMN) yang membawa gelaran Tun (2003). *''Darjah Kerabat'' daripada beberapa negeri, termasuk Kedah (1988), Johor (1989), Kelantan (2002) dan Selangor (2003). *Beberapa darjah kebesaran peringkat negeri seperti ''Dato’ Seri'', ''Dato’ Seri Utama'', ''Datuk Patinggi'' (Sarawak), ''Pehin'' (Sarawak) dan lain-lain. ===Luar negara=== *''[[Darjah Gajah Putih|Knight Grand Cordon (Special Class) of the Most Exalted Order of The White Elephant]]'' daripada [[Thailand]] (1981). *''[[Darjah Matahari Terbit|Grand Cordon of the Order of the Rising Sun]]'' daripada [[Maharaja Jepun]] [[Akihito]] (1991). *''Order of the Aztec Eagle'' daripada [[Mexico]] (1991). *''Jawaharlal Nehru Award'' daripada [[kerajaan India]] (1996). *''Orden de Libertador'' daripada [[Venezuela]] (1990). *Anugerah ''Raja Faisal Antarabangsa'' (1997). *Anugerah keamanan antarabangsa termasuk ''U Thant Peace Award'' (1999). ===Akademik=== Lebih daripada 30 ijazah kehormat daripada universiti dalam dan luar negara, termasuk [[Universiti Malaya]], [[Universiti Kebangsaan Malaysia]], [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]], [[Universiti Tsinghua]] ([[China]]), [[Universiti Keio]] ([[Jepun]]), [[Universiti Meiji]] (Jepun), [[Universiti Padjadjaran]] ([[Indonesia]]) dan [[Universiti al-Azhar|Universiti Al-Azhar]] ([[Mesir]]). Selain itu, beliau turut diisytiharkan sebagai “Bapa Pemodenan Malaysia” (2003) oleh Perdana Menteri ketika itu, [[Abdullah Ahmad Badawi]], sebagai mengiktiraf jasa beliau dalam memodenkan negara. ==Garis masa== * [[1925]]: Dilahirkan di Alor Setar, Kedah pada 10 Julai. * [[1945]]: Mengambil bahagian dalam penentangan ''Malayan Union''. * [[1946]]: Menjadi ahli UMNO semasa ia ditubuhkan. * [[1953]]: Mendapat ijazah perubatan dari [[Kolej Perubatan King Edward]] (yang kemudiannya dikenali sebagai Universiti Malaya) di Singapura. * [[1954]]: Berkhidmat sebagai pegawai perubatan di [[Hospital Alor Star]], Hospital Langkawi, Hospital Jitra dan Hospital Perlis. * [[1957]]: Berhenti dari perkhidmatan kerajaan untuk membuka kliniknya sendiri, MAHA Klinik di Alor Setar. * [[1964]]: Dipilih sebagai Ahli Parlimen Kota Setar atas tiket [[Parti Perikatan]] selepas beliau menewaskan calon PAS, Mohd Shaari Haji Abdul Shukur, dengan majoriti 4,210 undi; Mahathir mendapat 12,406 undi, sementara Mohd Shaari mendapat 8196 undi. * [[1965]]: Menjadi ahli [[Majlis Tertinggi UMNO]]. * [[1968]]: Dilantik sebagai Pengerusi Majlis Pelajaran Tinggi. * [[1969]]: ** Ditewaskan oleh calon Pas, Haji [[Yusof Rawa]] dalam Pilihanraya pada 10 Mei, dengan 989 undi di kawasan Kotar Setar; beliau dikatakan kalah kerana kehilangan "undi Cina" apabila beliau mengumumkan bahawa beliau tidak perlu undi Cina untuk memenangi dalam pilihanraya; ** Dipecat jawatan daripada Majlis Tertinggi UMNO pada 12 Julai, berikutan pengedaran suratnya kepada [[Tunku Abdul Rahman]]; ** Diberhentikan keahliannya dalam UMNO pada [[26 September]]. * [[1970]]: Mengeluarkan buku dalam [[bahasa Inggeris]] yang bertajuk "[[Dilema Melayu]]" (''The Malay Dilemma''); buku ini diharamkan dengan serentak. * [[1972]]: ** Diterima kembali menjadi ahli UMNO pada 7 Mac; ** Dilantik menjadi Pengerusi [[Lembaga Perindustrian Makanan Malaysia]] (FIMA). * [[1973]]: Dilantik sebagai senator. * [[1974]]: ** Dilantik sebagai Pengerusi Majlis Universiti Nasional; ** Melepaskan jawatan sebagai senator untuk bertanding di Pilihanraya 1974, yang mana beliau menang tanpa bertanding; ** Dilantik sebagai Menteri Pelajaran pada 5 September. * [[1975]]: Menjadi salah satu daripada tiga naib presiden [[UMNO]], selepas memenangi dengan majoriti sebanyak 47 undi. * [[1976]]: Menjadi Timbalan Presiden UMNO dan Timbalan Perdana Menteri Malaysia pada 5 Mac. * [[1978]]: Melepaskan jawatan sebagai Menteri Pelajaran untuk menjadi [[Menteri Perdagangan dan Perindustrian Malaysia]] (1 Jun 1978 - Julai 1981); * [[1981]]: ** Menjadi [[Presiden UMNO]] pada [[26 Jun]], dan [[Perdana Menteri Malaysia]] ke-empat pada [[10 Julai]]; ** Menjadi Menteri Pertahanan ([[18 Julai]], 1981 - [[6 Mei]], 1986) disamping memegang jawatan Perdana Menteri; ** Melancarkan slogan-slogan "Bersih, Cekap dan Amanah", "Kepimpinan Melalui Teladan", "[[Dasar Pandang ke Timur]]", "[[Dasar Penerapan Nilai-nilai Islam dalam Pentadbiran|Penerapan Nilai-nilai Islam]]", dan polisi [[pemulauan]] barang [[Britain|UK]] ("Buy British Last"); ** Mencepatkan masa sebanyak setengah jam di [[Semenanjung Malaysia]] untuk menyeleraskannya dengan [[Malaysia Timur]]; ** Menarik balik pengharaman buku [[Dilema Melayu]] (The Malay Dilemma); ** Merancangkan serangan subuh dengan pengambilan kembali [[Guthrie Corporation]] oleh [[Perbadanan Nasional Berhad]] (PNB) di [[Bursa Saham London]] pada [[7 September]], supaya memulangkan hakmilik lebih kurang 200,000 [[ekar]] tanah [[pertanian]] kepada rakyat Malaysia. * [[1983]]: ** Mengemaskinikan kuasa [[Yang di-Pertuan Agong]] dan [[Sultan]]-sultan, supaya [[rang undang-undang]] yang diputuskan oleh Parlimen atau [[Dewan Undangan Negeri]] dapat menjadi [[akta]], selepas penerimaan pendapat Yang Di-Pertuan Agung ataupun Sultan-sultan negeri masing-masing; ** Menubuhkan [[PROTON]], sebuah projek kereta nasional. * [[1986]]: ** [[Musa Hitam]] meletakkan jawatan sebagai Timbalan Perdana Menteri pada 27 Februari; ** [[Ghafar Baba]] dilantik sebagai [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]]; ** Menjadi Menteri Dalam Negeri pada 7 Mei di samping memegang jawatan Perdana Menteri. * [[1987]]: ** Menewaskan cabaran [[Tengku Razaleigh Hamzah]] untuk jawatan Presiden UMNO dengan majoriti yang nipis sekali pada [[24 April]]; ** Menjadi Menteri Kehakiman di samping memegang jawatan Menteri Dalam Negeri dan Perdana Menteri Malaysia. * [[1990]]: Menjadi Menteri Hal-Ehwal Dalam Negeri (Oktober 1990 - Januari 1999) di samping memegang jawatan Perdana Menteri. * [[1993]]: ** Melantik [[Anwar Ibrahim]] sebagai Timbalan Perdana Menteri; ** Mengehadkan pengecualian Sultan-sultan daripada [[pendakwaan]], selepas peristiwa [[Douglas Gomez]]. * [[1995]]: Kekal sebagai Perdana Menteri selepas memenangi Pilihan Raya Umum. * [[1997]]: **Menetapkan nilai [[mata wang]] Malaysia pada [[1 September]] supaya mengatasi [[Krisis Kewangan Asia 1997]]; **Ke Arab Saudi untuk terima Anugerah Raja Faisal. * [[1998]]: ** Memecat [[Anwar Ibrahim]] dari semua jawatan dalam kerajaan dan dalam UMNO pada [[2 September]]; ** Melantik [[Abdullah Ahmad Badawi]] sebagai Timbalan Perdana Menteri; ** Pembukaan rasmi [[Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur]] ([[KLIA]]) di [[Sepang]], yang menelan kos sebanyak RM13 [[bilion]]; ** Penghabisan pembinaan [[Menara Berkembar Petronas]] yang mempunyai 88 tingkat, iaitu [[menara berkembar]] yang tertinggi di dunia; ** Dipilih sebagai "Asia's Newsmaker of 1998" oleh [[Majalah TIME]]. * [[1999]]: ** Menjadi Menteri Kewangan Pertama pada [[8 Januari]], di samping memegang jawatan Perdana Menteri ketika Malaysia masih mengalami Krisis Ekonomi 1997; ** Pembukaan rasmi [[Cyberjaya]], sebuah bandar yang baru yang memainkan peranan yang penting dalam [[Koridor Raya Multimedia]] Malaysia. * [[2001]]: Menjadi Menteri Kewangan dan Menteri Tugas-tugas Khas (5 Jun 2001) disamping memegang jawatan Perdana Menteri. * [[2002]]: ** Mengumumkan penggunaan bahasa Inggeris untuk mengajarkan mata pelajaran [[Matematik]] dan [[Sains]], mulai tahun 2003; ** Mengumumkan perletakan jawatannya sebagai Perdana Menteri dalam [[Perhimpunan Agung UMNO]], tetapi telah dirayu untuk membuat penangguhan selama 18 bulan. * [[2003]]: ** Bersara sebagai Perdana Menteri Malaysia pada [[31 Oktober]], [[2003]] dan menamakan timbalannya, [[Abdullah Ahmad Badawi]], sebagai pengganti; beliau memegang jawatan Perdana Menteri selama 22 tahun, dan terjadi salah satu daripada pemimpin-pemimpin negara [[Asia]] yang paling lama perkhidmatannya; ** Dianugerahkan sebagai [[Tun]], pangkat kehormatan yang tertinggi di Malaysia. * [[2008]]: ** Mengumumkan keluar dari Umno berkuatkuasa serta merta; ** Dianugerahkan Seri Utama Mahkota Wilayah (S.U.M.W.) membawa gelaran "Datuk Seri Utama". * [[2016]]: Keluar Umno sekali lagi selepas mempertikaikan kes skandal [[Najib Razak]] dalam 1MDB dan menubuhkan [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] sebagai Penasihat. * [[2017]]: Telah mendaftarkan parti politik baharu dan menyertai [[Pakatan Harapan]]. Beliau telah dicadangkan sebagai calon Pengerusi dan calon Perdana Menteri Malaysia. * [[2018]]: Dilantik semula sebagai Perdana Menteri Malaysia yang ke-7 selepas bertanding dan mendapat sokongan majoriti daripada [[Pakatan Harapan]] yang memenangi [[Pilihan raya umum Malaysia 2018|Pilihan Raya Umum ke-14]]. Ini menjadikan beliau Ketua Kerajaan yang paling tua berkhidmat di dunia. * [[2020]]: ** Mengumumkan perletakan jawatannya sebagai Perdana Menteri pada 24 Februari selepas 21 bulan mentadbir negara; **Bersama empat lagi digugurkan keahlian mereka daripada BERSATU. * [[2022]]: Disahkan positif Covid-19. ==Garis masa sebagai Ahli Parlimen== Garis masa sebagai Ahli Parlimen yang telah berkhidmat selama lebih daripada 30 tahun <timeline> ImageSize = width:900 height:auto barincrement:12 PlotArea = top:10 bottom:30 right:250 left:20 AlignBars = early DateFormat = yyyy Period = from:1964 till:2021 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:3 start:1964 Colors = id:canvas value:rgb(0.97,0.97,0.97) id:Alliance value:purple id:BN value:blue id:S46 value:yellow id:PKR value:rgb(0.3,0.8,0.9) id:DAP value:red id:PAS value:green id:AMANAH value:orange id:PPBM value:rgb(0.9,0.6,0.6) id:PBS value:skyblue id:GPS value:pink id:PH value:rgb(0.7,0.1,0) id:PN value:darkblue id:IND value:rgb(0.7,0.7,0.5) id:SNAP value:rgb(0.6,0.6,0.4) Backgroundcolors = canvas:canvas BarData = barset:MPs PlotData= width:5 align:left fontsize:S shift:(5,-4) anchor:till barset:MPs from:1964 till:1969 color:Alliance text:"[[Mahathir Mohamad]] (1964–1969)" from:1974 till:2004 color:BN text:"[[Mahathir Mohamad]] (1974–2004)" from:2016 till:2018 color:PPBM text:"[[Mahathir Mohamad]] (2016–2018)" from:2018 till:2020 color:PH text:"[[Mahathir Mohamad]] (2018–2020)" from:2020 till:2021 color:IND text:"[[Mahathir Mohamad]] (2020–2021)" from:1971 till:1974 color:Alliance text:"[[Ghafar Baba]] (1971–1974)" from:1974 till:2004 color:BN text:"[[Ghafar Baba]] (1974–2004)" from:1971 till:1974 color:Alliance text:"[[Abdul Taib Mahmud]] (1971–1974)" from:1974 till:2008 color:BN text:"[[Abdul Taib Mahmud]] (1974–2008)" from:1971 till:1999 color:DAP text:"[[Lim Kit Siang]] (1971–1999)" from:2004 till:2018 color:DAP text:"[[Lim Kit Siang]] (2004–2018)" from:2018 till:2020 color:PH text:"[[Lim Kit Siang]] (2018–2021)" from:1974 till:1988 color:BN text:"[[Razaleigh Hamzah]] (1974–1988)" from:1989 till:1996 color:S46 text:"[[Razaleigh Hamzah]] (1989–1996)" from:1996 till:2021 color:BN text:"[[Razaleigh Hamzah]] (1996–2021)" from:1974 till:2004 color:BN text:"[[Ling Liong Sik]] (1974–2004)" from:1974 till:2004 color:BN text:"[[Sulaiman Daud]] (1974–2004)" from:1974 till:1976 color:SNAP text:"[[Leo Moggie]] (1974–2004)" from:1976 till:2004 color:BN text:"[[Leo Moggie]] (1974–2004)" from:1974 till:2008 color:BN text:"[[Samy Vellu]] (1974–2008)" from:1974 till:1990 color:BN text:"[[Rais Yatim]] (1974–1990)" from:2004 till:2013 color:BN text:"[[Rais Yatim]] (2004–2013)" from:1976 till:1982 color:BN text:"[[Najib Razak]] (1976–1982)" from:1986 till:2021 color:BN text:"[[Najib Razak]] (1986–2021)" from:1978 till:2013 color:BN text:"[[Abdullah Ahmad Badawi]] (1978–2013)" from:1978 till:2008 color:BN text:"[[Abdul Kadir Sheikh Fadzir]] (1978–2008)" from:1978 till:1999 color:DAP text:"[[Karpal Singh]] (1978–1999)" from:2004 till:2014 color:DAP text:"[[Karpal Singh]] (1999–2014)" from:1978 till:2013 color:BN text:"[[Rafidah Aziz]] (1978–2013)" from:1978 till:1986 color:BN text:"[[Muhyiddin Yassin]] (1978–1986)" from:1995 till:2016 color:BN text:"[[Muhyiddin Yassin]] (1995–2016)" from:2016 till:2018 color:PPBM text:"[[Muhyiddin Yassin]] (2016–2018)" from:2018 till:2020 color:PH text:"[[Muhyiddin Yassin]] (2018–2020)" from:2020 till:2021 color:PN text:"[[Muhyiddin Yassin]] (2020–2021)" from:1982 till:2018 color:DAP text:"[[Tan Seng Giaw]] (1982–2018)" from:1982 till:2018 color:BN text:"[[Leo Michael Toyad]] (1982–2018)" from:1982 till:2018 color:BN text:"[[Tan Seng Giaw]] (1982–2018)" from:1986 till:1990 color:BN text:"[[Joseph Pairin Kitingan]] (1986–1990)" from:1990 till:2004 color:PBS text:"[[Joseph Pairin Kitingan]] (1990–2004)" from:2004 till:2018 color:BN text:"[[Joseph Pairin Kitingan]] (2004–2018)" from:1986 till:2020 color:DAP text:"[[Tan Kok Wai]] (1986–2018)" from:2018 till:2021 color:PH text:"[[Tan Kok Wai]] (2018–2021)" from:1986 till:2018 color:BN text:"[[Douglas Uggah Embas]] (1986–2018)" from:1990 till:2018 color:BN text:"[[Rohani Abdul Karim]] (1990–2018)" from:2018 till:2021 color:GPS text:"[[Rohani Abdul Karim]] (2018–2021)" barset:skip </timeline> == Potret Rasmi == Potret-potret Rasmi Tun Dr. Mahathir Mohamad ketika menjadi Perdana Menteri Malaysia. <ref>{{Cite web|url=Jabatan Penerangan Malaysia|title=|url-status=live}}</ref> [[Fail:Tun Dr. Mahathir bin Mohamad.jpg|thumb|Potret Rasmi Tun Dr. Mahathir Mohamad ketika menjadi Perdana Menteri ke-4 (1981-2003)]] == Rujukan == ===Catatan=== <references group="N"/> ===Nota kaki=== {{reflist|25em}} ===Petikan teks=== * {{cite book|last1=Dhillon|first1=Karminder Singh|title=Malaysian Foreign Policy in the Mahathir Era 1981–2003: Dilemmas of Development|year=2009|publisher=NUS Press|isbn=9971-69-399-2|ref=CITEREFDhillon2009}} * {{cite book|last1=Milne|first1=R. S.|last2=Mauzy|first2=Diane K.|title=Malaysian Politics under Mahathir|url=https://books.google.com/books?id=5hYemBg43pkC&printsec=frontcover|year=1999|publisher=Routledge|isbn=0-415-17143-1|ref=CITEREFMilne & Mauzy1999}} * {{cite book|last1=Morais|first1=J. Victor|title=Mahathir: A Profile in Courage|year=1982|publisher=Eastern Universities Press|oclc=8687329|ref=CITEREFMorais1982}} * {{cite book|last1=Sankaran|first1=Ramanathan|last2=Mohd Hamdan Adnan|title=Malaysia's 1986 General Election: the Urban-Rural Dichotomy|year=1988|publisher=Institute of Southeast Asian Studies|isbn=981-3035-12-9|ref=CITEREFSankaran & Hamdan1988}} * {{cite book|last1=Stewart|first1=Ian|title=The Mahathir Legacy: a Nation Divided, a Region at Risk|year=2003|publisher=Allen & Unwin|isbn=1-86508-977-X|ref=CITEREFStewart2003}} * {{cite book|last1=Wain|first1=Barry|title=Malaysian Maverick: Mahathir Mohamad in Turbulent Times|year=2010|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=0-230-23873-4|ref=CITEREFWain2010}} * James Chin & Joern Dosch. Malaysia Post Mahathir: A Decade of Change?. Marshall Cavendish. 2016. isbn 9814677558 ==Bacaan lanjut== * Mahathir Mohamad. (2011). ''A Doctor In The House: The Memoirs of Tun Dr Mahathir Mohamad''. Petaling Jaya: MPH Publication. '''(Inggeris)''' == Pautan luar == {{commonscat|Mahathir Mohamad}} {{Wikipedia books|Mahathir Mohamad}} {{Wikiquote|Mahathir bin Mohamed}} * {{ms}} [http://chedet.cc/ Blog Mahathir - Che Det] * {{ms}} [http://www.ipdm.uum.edu.my/index.htm Institut Pemikiran Tun Dr Mahathir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100904142844/http://www.ipdm.uum.edu.my/index.htm |date=2010-09-04 }} * {{ms}} [https://www.thechedet.com Laman web rasmi] * {{ms}} [https://web.archive.org/web/20040612222630/http://www.geocities.com/tokoh_agung/TokohPMMahathirbinMohammad.htm Laman sokongan Tun Mahathir.] * {{ms}} [http://ensiklopedia-malaysia.jbdirectory.com/Mahathir_bin_Mohamad Ensiklopedia Malaysia: Mahathir bin Mohamad] * {{Facebook|TunDrMahathir}} * {{Instagram|chedetofficial}} * {{Twitter|chedetofficial}} {{s-start}} {{s-off}} |- {{s-bef|before=[[Mohamed Yaacob]]}} {{s-ttl|title=[[Menteri Pendidikan Malaysia|Menteri Pendidikan]]|years=1974–1977}} {{s-aft|after=[[Musa Hitam]]}} |- {{s-bef|before=[[Hamzah Abu Samah]]}} {{s-ttl|title=[[Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Industri Malaysia|Menteri Perdagangan dan Industri]]|years=1978–1981}} {{s-aft|after=[[Abdullah Ahmad Badawi]]}} |- {{s-bef|rows=2|before=[[Hussein Onn]]}} {{s-ttl|title=[[Timbalan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Perdana Menteri]]|years=1978–1981}} {{s-aft|after=[[Musa Hitam]]}} |- {{s-ttl|title=[[Perdana Menteri Malaysia|Perdana Menteri]]|years=1981–2003}} {{s-aft|rows=3|after=[[Abdullah Ahmad Badawi]]}} |- {{s-bef|before=[[Abdul Taib Mahmud]]}} {{s-ttl|title=[[Menteri Pertahanan Malaysia|Menteri Pertahanan]]|years=1981–1986}} |- {{s-bef|before=[[Musa Hitam]]}} {{s-ttl|title=[[Menteri Dalam Negeri Malaysia|Menteri Dalam Negeri]]|years=1986–1999}} |- {{s-bef|before=[[Anwar Ibrahim]]}} {{s-ttl|title=[[Menteri Kewangan Malaysia|Menteri Kewangan]]|years=1998–1999}} {{s-aft|after=[[Daim Zainuddin]]}} |- {{s-bef|before=[[Daim Zainuddin]]}} {{s-ttl|title=[[Menteri Kewangan Malaysia|Menteri Kewangan]]|years=2001–2003}} {{s-aft|after=[[Abdullah Ahmad Badawi]]}} |- {{s-bef|before=[[Najib Razak]]}} {{s-ttl|title=[[Perdana Menteri Malaysia|Perdana Menteri]]|years=2018–2020}} {{s-aft|after=[[Muhyiddin Yassin]]}} |- {{s-dip}} {{s-bef|before=[[Jean Chrétien]]}} {{s-ttl|title=Pengerusi [[Kerjasama Ekonomi Asia-Pasifik]]|years=1998}} {{s-aft|after=[[Jenny Shipley]]}} |- {{s-bef|before=[[Thabo Mbeki]]}} {{s-ttl|title=Setiausaha Agung [[Pergerakan Negara-Negara Berkecuali]]|years=2003}} {{s-aft|after=[[Abdullah Ahmad Badawi]]}} |- {{s-ppo}} {{s-bef|rows=2|before=[[Hussein Onn]]}} {{s-ttl|title=Timbalan Presiden [[UMNO]]|years=1976–1981}} {{s-aft|after=[[Musa Hitam]]}} |- {{s-ttl|title=Presiden [[UMNO]]|years=1981–2003}} {{s-aft|after=[[Abdullah Ahmad Badawi]]}} |- {{s-new}} {{s-ttl|title=Pengerusi [[Pakatan Harapan]]|years=2016–2020}} {{s-aft|after=[[Anwar Ibrahim]]}} {{s-end}} {{Mahathir Mohamad}} {{Navboxes |title = Rencana berkenaan Mahathir Mohamad |list = {{Penerima Seri Maharaja Mangku Negara}} {{Perdana Menteri Malaysia}} {{Pasangan Perdana Menteri Malaysia}} {{Timbalan Perdana Menteri Malaysia}} {{Menteri Kewangan Malaysia}} {{Menteri Pertahanan Malaysia}} {{Menteri Dalam Negeri Malaysia}} {{Menteri Pendidikan Malaysia}} {{Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Industri Malaysia}} {{Kepimpinan Islam Peringkat Persekutuan di Malaysia}} {{Kabinet Razak kedua}} {{Kabinet Hussein pertama}} {{Kabinet Hussein kedua}} {{Kabinet Mahathir pertama}} {{Kabinet Mahathir kedua}} {{Kabinet Mahathir ketiga}} {{Kabinet Mahathir keempat}} {{Kabinet Mahathir kelima}} {{Kabinet Mahathir keenam}} {{Kabinet Malaysia 2018}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14}} {{Pakatan Harapan 2016-2020}} {{BERSATU 2016-2020}} }} {{Kawalan kewibawaan}} {{rencana pilihan}} {{Kehidupan|1925|}} [[Kategori:Mahathir Mohamad‎| ]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan India]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Malayali]] [[Kategori:Orang dari Kedah]] [[Kategori:Biografi dengan tandatangan]] [[Kategori:Alumni Universiti Malaya]] [[Kategori:Alumni Universiti Kebangsaan Singapura]] [[Kategori:Perdana Menteri Malaysia]] [[Kategori:Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] [[Kategori:Menteri Kewangan Malaysia]] [[Kategori:Menteri Dalam Negeri Malaysia]] [[Kategori:Menteri Pertahanan Malaysia]] [[Kategori:Menteri Kehakiman Malaysia]] [[Kategori:Penulis Malaysia]] [[Kategori:Pengasas parti politik di Malaysia]] [[Kategori:Presiden Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]] [[Kategori:Anggota Parti Pejuang Tanah Air]] [[Kategori:Bekas anggota Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]] [[Kategori:Bekas anggota Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] [[Kategori:Ahli Dewan Negara Malaysia]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-2]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-4]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-5]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-6]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-7]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-8]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-9]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-10]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14]] [[Kategori:Pengamal perubatan umum Malaysia]] [[Kategori:Menteri Pelajaran Malaysia]] [[Kategori:Penerima Darjah Kerabat Johor Yang Amat Dihormati Pangkat Pertama]] [[Kategori:Penerima Darjah Dato’ Sri Paduka Mahkota Johor]] [[Kategori:Penerima Seri Maharaja Mangku Negara]] [[Kategori:Penerima Darjah Seri Utama Mahkota Wilayah]] [[Kategori:Penerima Darjah Utama Negeri Melaka]] [[Kategori:Ahli pembangkang Kerajaan Muhyiddin Yassin]] [[Kategori:Penulis blog politik Malaysia]] [[Kategori:Penerima Darjah Seri Paduka Cura Si Manja Kini]] fyi8yry28juohfjm8wxgbql6iz2wth4 0 2770 6844436 6088063 2026-05-09T02:23:38Z Itz .k1me3 388031 /* */ 6844436 wikitext text/x-wiki '''Jawi''' boleh merujuk kepada: * [[Tulisan Jawi]] * [[Sungai Jawi|Jawi, Pulau Pinang]] * singkatan [[Jabatan Agama Islam Wilayah Persekutuan]] {{nyahkekaburan}} 6acz0vkuynn5chnx48x37dv13uihd0p 0 3138 6844529 6067133 2026-05-09T06:13:14Z Azlanamran22 388067 /* Kerajaan Swasta */ government private 6844529 wikitext text/x-wiki Senarai rangkaian stesen [[televisyen]] di [[Singapura]]. ==Kerajaan/Swasta== # [[MediaCorp Saluran 5|Saluran 5 HD]] (24/7 [[Bahasa Inggeris]]) # [[MediaCorp Saluran 8|Saluran 8 HD]] (24/7 [[Bahasa Cina]]) # [[MediaCorp Saluran U|Saluran U HD]] ([[Bahasa Cina]]) # [[CNA|CNA HD]] (24/7 [[Berita]] [[Asia]] [[Bahasa Inggeris]]) # [[MediaCorp Vasantham|Vasantham HD]] ([[Bahasa Tamil]]) # [[Mediacorp Suria|Suria HD]] ([[Bahasa Melayu]]) ==Berbayar== # [[StarHub TV]] # [[Singtel TV]] ==Saluran paling ditonton== {| class="wikitable" ! Kedudukan !! Saluran !! Kumpulan !! Daripada jumlah tontonan (%) |- | 1 || [[MediaCorp Saluran 5|Saluran 5]] || [[MediaCorp|Mediacorp]] || 4240% |- | 2 || [[CNA|CNA]] || [[MediaCorp|Mediacorp]] || 4240% |- | 3 || [[MediaCorp Saluran 8|Saluran 8]] || [[MediaCorp|Mediacorp]] || 100% |- | 4 || [[MediaCorp Saluran U|Saluran U]] || [[MediaCorp|Mediacorp]] || 86% |- | 5 || [[MediaCorp Vasantham|Vasantham]] || [[MediaCorp|Mediacorp]] || 78% |- | 6 || [[Mediacorp Suria|Suria]] || [[MediaCorp|Mediacorp]] || 60% |} == Pautan luar == * [https://mewatch.sg Mewatch] [https://www.starhub.com StarHub.com] [https://www.singtel.com Singtel] [[Kategori:Stesen televisyen di Singapura| ]] [[Kategori:Senarai penyiaran]] grkk64xrvs9tok2k1dfzoml72k6qu68 6844532 6844529 2026-05-09T06:13:55Z Azlanamran22 388067 /* Pautan luar */ Starhub tv 6844532 wikitext text/x-wiki Senarai rangkaian stesen [[televisyen]] di [[Singapura]]. ==Kerajaan/Swasta== # [[MediaCorp Saluran 5|Saluran 5 HD]] (24/7 [[Bahasa Inggeris]]) # [[MediaCorp Saluran 8|Saluran 8 HD]] (24/7 [[Bahasa Cina]]) # [[MediaCorp Saluran U|Saluran U HD]] ([[Bahasa Cina]]) # [[CNA|CNA HD]] (24/7 [[Berita]] [[Asia]] [[Bahasa Inggeris]]) # [[MediaCorp Vasantham|Vasantham HD]] ([[Bahasa Tamil]]) # [[Mediacorp Suria|Suria HD]] ([[Bahasa Melayu]]) ==Berbayar== # [[StarHub TV]] # [[Singtel TV]] ==Saluran paling ditonton== {| class="wikitable" ! Kedudukan !! Saluran !! Kumpulan !! Daripada jumlah tontonan (%) |- | 1 || [[MediaCorp Saluran 5|Saluran 5]] || [[MediaCorp|Mediacorp]] || 4240% |- | 2 || [[CNA|CNA]] || [[MediaCorp|Mediacorp]] || 4240% |- | 3 || [[MediaCorp Saluran 8|Saluran 8]] || [[MediaCorp|Mediacorp]] || 100% |- | 4 || [[MediaCorp Saluran U|Saluran U]] || [[MediaCorp|Mediacorp]] || 86% |- | 5 || [[MediaCorp Vasantham|Vasantham]] || [[MediaCorp|Mediacorp]] || 78% |- | 6 || [[Mediacorp Suria|Suria]] || [[MediaCorp|Mediacorp]] || 60% |} == Pautan luar == * [https://mewatch.sg Mewatch] [https://www.starhub.com StarHub.com TV] [https://www.singtel.com Singtel TV] [[Kategori:Stesen televisyen di Singapura| ]] [[Kategori:Senarai penyiaran]] ihbo4iwepxeto6uqr470enwy8g7rjvb 0 3900 6844555 6841949 2026-05-09T06:52:44Z SarawakPertiwi2026 384786 /* */ 6844555 wikitext text/x-wiki {{distinguish|Parti Pesaka Anak Sarawak}} {{Infobox Political party | country = Malaysia | name = Parti Pesaka Bumiputera Bersatu | native_name = ڤرتي ڤساك بوميڤوترا برساتو | logo = [[File:Logo PBB.png|thumb]] | lang1 = bahasa Cina | name_lang1 = 砂拉越土著保守联合党 ''Shālāyuè tǔzhù bǎoshǒu liánhé dǎng'' | lang2 = bahasa Inggeris | name_lang2 = United Bumiputera Heritage Party | abbreviation = '''PBB''' | president = [[Abang Johari Tun Openg|YAB Tan Sri Datuk Patinggi Dr. Haji Abang Abdul Rahman Zohari bin Tun Datuk Abang Haji Openg]] | founder = [[Tun|• Tun]] [[Temenggong]] [[Jugah Barieng]] (PESAKA) <br> [[Tun|• Tun]] [[Abdul Rahman Ya'kub]] (BUMIPUTERA) | foundation = 5 Januari 1973<br /> ''(Berikutan penggabungan BUMIPUTERA & PESAKA)'' | legalised = 30 April 1973 | dissolution = | merger = Parti Bumiputera Sarawak (BUMIPUTERA)¹ ²<br />Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA)³ | chairperson = [[YB]] [[Tan Sri]] [[Datuk Amar]] [[Mohamad Asfia Awang Nassar]] | leader1_title = Timbalan Presiden | leader1_name = [[Datuk Amar|• YB Datuk Amar]] [[Douglas Uggah Embas]] <br /> [[Datuk Amar|• YB Datuk Amar]] [[Awang Tengah Ali Hassan]] | leader2_title = Naib Presiden | leader2_name = [[Fadillah Yusof| • YAB Datuk Amar Haji Fadillah Yusof]] (Kanan) <br> [[Datuk|• YB Dato Sri]] [[Doktor|Dr.]] [[Stephen Rundi Utom]] (Kanan) <br> [[Datuk|• YB Dato Sri]] [[Julaihi Narawi]] <br> [[Datuk|• Dato Sri]] [[Roland Sagah Wee Inn]] <br> [[Datuk|• YB Datuk]] [[Gerawat Gala]] <br> [[Datuk| • YB Datuk]] [[Gerald Rentap Jabu]] <br> [[Len Talif Salleh|• YB Datuk Haji Len Talif Salleh]] <br> [[Annuar Rapaee|• YB Datuk Dr. Haji Annuar Rapaee]] <br> [[Ibrahim Baki|• YB Datuk Haji Ibrahim Baki]] | leader3_title = Ketua Pergerakan Wanita | leader3_name = [[Fatimah Abdullah|YB Dato Sri Hajah Fatimah Abdullah]] | secretary_general = [[Datuk|YB Dato Sri]] [[Alexander Nanta Linggi]] | leader4_title = Ketua Pergerakan Pemuda | leader4_name = [[Datuk|YB Datuk]] [[Maclaine Ben]] | leader5_title = Bendahari Agung | leader5_name = [[Abdul Rahman Junaidi|YB Datuk Dr. Haji Abdul Rahman Junaidi]] | spokesperson = [[Datuk|YB Dato Sri Haji]] [[Abdul Karim Rahman Hamzah]] | slogan = '''Bersatu Sentiasa, Mara Bersama''' <br/> (''United Always, Moving Forward Together'') | headquarters = Jalan Diplomatik, Off Jalan Bako, [[Kuching]], [[Sarawak]] | newspaper = • Jiwa Bakti (''akhbar rasmi PBB'') <br/> • Suara Sarawak <br/> • Sarawak Tribune <br/> • [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] <br/> • [[Media GPS]] (''TikTok rasmi'') | think_tank = | student_wing = Gerak PBB 1828 | youth_wing = Armada Pemuda PBB | womens_wing = Pergerakan Wanita PBB | membership = 396,000 (''Mei 2026'') | ideology = * [[:en:Nationalism|Nasionalisme Sarawak]] * [[:en:Conservatism|Demokrasi konservatif]] * [[:en:Patriotism|Semangat patriotisme Sarawak]] * [[Bumiputera (Malaysia)|Hak Bumiputera Sarawak]] * [[Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia|Membanteras rasuah dan salah guna kuasa]] * [[Kebudayaan Sarawak|Rakyat berbilang kaum]] * [[:en:Civil and political rights|Membasmi kemiskinan]] * [[:en:Civil and political rights|Hak kebajikan & kesejahteraan rakyat]] * [[Perjanjian Malaysia|Perjuangan hak wilayah Sarawak]] * [[:en:Economy of Sarawak|Hak ekonomi Sarawak]] * [[:en:Secularism|Sekularisme wilayah]] * [[:en:Youth|Hak politik orang muda]] * [[:en:Women's right|Hak golongan wanita]] | position = [[:en:Right-wing politics|Berhaluan kanan]] | national = • [[Barisan Nasional]] (1973–2018), (2020–2022) <br /> • [[Gabungan Parti Sarawak]] (2018–kini) {{small|(masih aktif)}} <br /> • [[Pakatan Harapan|Kerajaan Perpaduan Malaysia]] (2022–kini) {{small|(masih aktif)}} | regional = | international = | colours = {{color box|red}} '''Merah''' {{color box|yellow}} '''Kuning''' <br> {{color box|white}} '''Putih''' {{color box|black}} '''Hitam''' | colorcode = {{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}} | anthem = March PBB (PBB March; Official anthem)<br />Ikrar Wanita (Women's Oath; Women Movement) | symbol = | flag = | seats1_title = [[Dewan Negara]]: | seats1 = {{Composition bar|4|70|hex=#F0E98B}} | seats2_title = [[Dewan Rakyat]]: | seats2 = {{Composition bar|14|222|hex=#F0E98B}} | seats3_title = [[Dewan Undangan Negeri Sarawak]]: | seats3 = {{Composition bar|47|82|hex=#F0E98B}} | website = {{URL|http://pbb.org.my}} | footnotes = ¹ Parti Negara Sarawak dan Barisan Rakyat Jati Sarawak bergabung untuk membentuk Parti Bumiputera Sarawak.<br />² Parti Bumiputera Sarawak dianggotai rakyat tempatan Islam-Melayu, Melanau, Kedayan, Brunei-Melayu, dan Orang Ulu.<br />² Parti Pesaka Anak Sarawak dianggotai ahli dari kaum Iban dan Bidayuh. | simbol = }} {{Politik Malaysia}} '''Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak (PBB)''' ([[bahasa Inggeris]]: ''Sarawak United Bumiputera Heritage Party'') merupakan parti politik pelbagai kaum, multi-agama, dan parti politik [[Bumiputera]] yang berfahaman kanan dan bersifat pro kerajaan, serta juga merupakan parti politik terbesar di [[Sarawak]]. Parti politik ini merupakan salah satu daripada parti politik tempatan yang membentuk kerjasama antara [[Parti Demokratik Progresif|PDP]], [[Parti Rakyat Bersatu Sarawak|SUPP]], dan [[Parti Rakyat Sarawak|PRS]], sekaligus menubuhkan [[Gabungan Parti Sarawak]] pada 19 November 2018. [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] (PBB) ditubuhkan pada [[30 April]] [[1973]], hasil daripada penggabungan tiga buah parti politik di Sarawak ketika itu, iaitu [[Parti Negara Sarawak]] (PANAS), [[Barisan Rakyat Jati Sarawak]] (BARJASA), dan [[Parti Pesaka Anak Sarawak]] (PESAKA).<ref>{{Cite web |url=http://sarawakupdate.com/news/opinion/oops-pbb-exclusively-for-bumiputera/ |title=Oops, PBB exclusively for Bumiputera, by Stanley Bye Kadam Kiai, 1 March 2010, Sarawak Update |access-date=2010-04-22 |archive-date=2010-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100429054736/http://sarawakupdate.com/news/opinion/oops-pbb-exclusively-for-bumiputera/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://findarticles.com/p/articles/mi_8016/is_20050326/ai_n44288070/ Unity in diversity, New Straits Times, Mar 26, 2005]</ref> ==Objektif Parti== '''Percantuman tiga parti politik tempatan ini adalah selaras dengan sembilan matlamat utama penubuhan PBB, iaitu:''' * Meningkatkan taraf hidup dan status komuniti etnik [[Orang Melayu|Melayu Sarawak]]. * Meningkatkan sepenuhnya taraf hidup dan sosioekonomi masyarakat [[Dayak]], yang meliputi etnik [[Iban]], [[Bidayuh]], [[Orang Ulu]], serta etnik peribumi yang lain di [[Sarawak]]. * Menggalakkan masyarakat dari semua kaum di [[Sarawak]] untuk menceburi apa-apa bidang termasuk politik, sosial, ekonomi, sains & teknologi, seni & budaya, keusahawanan, dan sukan. * Memperkasakan kesenian, kebudayaan, dan warisan masyarakat dari pelbagai kaum dan etnik di [[Sarawak]]. * Memfokuskan kebajikan seluruh rakyat Sarawak, melalui pelaksanaan semua bantuan dan sumbangan dari [[Kerajaan Negeri Sarawak|Kerajaan Sarawak]] sendiri, dan juga melalui bantuan-bantuan kerajaan persekutuan. * Mengutamakan hak golongan belia, golongan wanita, dan golongan kurang upaya di [[Sarawak]]. * Menuntut dan mengembalikan sepenuhnya hak-hak [[Sarawak]] yang terhakis dalam [[Perjanjian Malaysia]] 1963 (MA63). * Mengutamakan pembangunan wilayah [[Sarawak]] secara menyeluruh menerusi pelbagai projek pembangunan berimpak tinggi serta projek-projek mesra rakyat yang bermanfaat demi kesejahteraan & kemakmuran masyarakat di wilayah ini. * Menjamin kedamaian, kesejahteraan, dan keharmonian semua kaum dan semua agama di [[Sarawak]], sekaligus menghapuskan sebarang perbalahan, diskriminasi kaum, rusuhan perkauman, dan persengketaan antara agama di wilayah ini. == Sejarah == Sejarah awal penubuhan PBB adalah atas ilham dan inisiatif [[Abdul Taib Bin Mahmud|Tun Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud]], Setiausaha Agung BARJASA yang muda dan idealistik ketika itu. Sebelum pilihanraya negeri yang pertama pada Januari [[1963]], [[Barisan Rakyat Jati Sarawak]] (BARJASA), [[Parti Kebangsaan Sarawak]] (SNAP), [[Parti Pesaka Anak Sarawak]] (PESAKA) dan [[Persatuan Cina Sarawak]] (SCA) membentuk sebuah parti campuran pada Julai [[1962]]. Parti campuran ini dipengerusikan oleh Tun [[Jugah anak Barieng]], dengan [[Stephen Kalong Ningkan|Datuk Stephen Kalong Ningkan]] sebagai Setiausaha Agungnya. Walau bagaimanapun, [[Parti Negara Sarawak]] (PANAS) kemudian menarik diri daripada parti campuran ini menjelang [[pilihan raya]] untuk menyertai parti pembangkang [[Parti Kebangsaan Sarawak]] (SUPP). Selepas pilihan raya, parti campuran ini ternyata mendapat keputusan yang menyakinkan dan membentuk Kabinet Negeri yang pertama. [[Stephen Kalong Ningkan|Datuk Stephen Kalong Ningkan]] dilantik menjadi Ketua Menteri Sarawak yang pertama, manakala Tun Jugah pula dilantik menganggotai [[Kabinet Malaysia|Kabinet Persekutuan]] di [[Kuala Lumpur]] selaku Menteri Hal Ehwal Sarawak. Antara tahun [[1963]] dan [[1966]], [[politik]] Sarawak mengalami pergolakan yang hebat, disebabkan terlalu banyak parti politik sehingga mencetuskan krisis demi krisis yang sesetengahnya berbau perkauman. Krisis ini akhirnya tamat dengan penyingkiran Datuk Ningkan sebagai Presiden [[Parti Kebangsaan Sarawak|SNAP]]. Menggantikan tempat Datuk Ningkan sebagai Ketua Menteri baru ketika itu ialah [[Penghulu]] Tawi Sli. Kabinetnya terdiri daripada tiga orang ahli PESAKA (termasuk beliau sendiri), dua ahli [[Barisan Rakyat Jati Sarawak|BARJASA]] (termasuk Datuk Patinggi Taib), dan seorang ahli PANAS. PANAS menyertai semula parti campuran ini hanya sebelum penyingkiran Datuk Ningkan. Sarawak mencapai satu kemajuan politik apabila BARJASA dan PANAS bergabung untuk membentuk [[Parti Bumiputera]] pada bulan Mac [[1968]]. Datuk Patinggi Taib menjadi penggerak utama ke arah pergabungan ini. Parti Bumiputera diketuai oleh Allahyarham Tan Sri Datuk Amar Abang Ikhwan Zaini, dengan Datuk Taib memegang jawatan Setiausaha Agung. Kekuatan parti dan perpaduan terus diperkukuh apabila Parti Bumiputera dan PESAKA bergabung untuk melahirkan Parti PBB pada 30 April 1973. Tun Jugah yang pada ketika itu selaku Menteri Hal Ehwal Sarawak telah dilantik sebagai Presiden pertama PBB. Datuk Patinggi Taib memegang jawatan Presiden PBB secara automatik apabila memenangi jawatan Presiden tanpa bertanding pada [[1981]] sehingga sekarang. Kewujudan parti ini sebagai satu komponen terbesar dalam [[Barisan Nasional]] negeri telah mengukuhkan lagi kedudukan Bumiputera di Sarawak. Setakat bulan Oktober 2025, jumlah keanggotaan dalam Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB) kini meningkat kepada 379,833 orang, dengan hanya sebanyak 250 cawangan parti di seluruh wilayah [[Sarawak]], sekaligus diiktiraf sebagai parti politik tempatan yang terbesar dan bergerak secara aktif di [[Sarawak]]. == Organisasi Kepimpinan Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB) (2025-2028) == === Majlis Tertinggi PBB === * '''Yang Dipertua/Presiden''': ** [[Abang Johari Tun Openg|YAB Datuk Patinggi Tan Sri Dr. Haji Abang Abdul Rahman Zohari bin Tun Datuk Abang Haji Openg]] * '''Pengerusi Tetap''': ** [[Mohamad Asfia Awang Nassar|YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Asfia Awang Nassar]] * '''Timbalan Yang Dipertua''': ** [[Douglas Uggah Embas|YB Datuk Amar Douglas Uggah Embas]] ** [[Awang Tengah Ali Hasan|YB Datuk Amar Awang Tengah Ali Hasan]] * '''Naib Yang Dipertua Kanan''': ** [[Fadillah Yusof|YAB Datuk Amar Haji Fadillah Yusof]] (Bumiputera) ** [[Stephen Rundi Utom|YB Dato Sri Dr. Stephen Rundi Atom]] (Pesaka) * '''Naib Yang Dipertua (Pesaka)''': ** [[Roland Sagah Wee Inn|YB Dato Sri Roland Sagah Wee Inn]] ** [[Gerald Rentap Jabu|YB Datuk Gerald Rentap Jabu]] ** [[Gerawat Gala|YB Datuk Gerawat Gala]] * '''Naib Yang Dipertua (Bumiputera)''': ** [[Julaihi Narawi|YB Dato Sri Haji Julaihi Narawi]] ** [[Annuar Rapaee|YB Datuk Dr. Haji Annuar Rapaee]] ** [[Ibrahim Baki|YB Datuk Haji Ibrahim Baki]] ** [[Len Talif Salleh|YB Datuk Haji Len Talif Salleh]] * '''Setiausaha Agung''': ** [[Alexander Nanta Linggi|YB Dato Sri Alexander Nanta Linggi]] * '''Timbalan Setiausaha Agung''': ** [[Fazzrudin Abdul Rahman|YB Dato Fazzrudin Abdul Rahman]] * '''Penolong Setiausaha Agung''': ** [[Hasbi Habibollah|YB Datuk Haji Hasbi Habibollah]] (Bumiputera) ** [[Miro Simuh|YB Dato Miro Simuh]] (Pesaka) ** [[Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali|YB Datuk Hajah Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali]] (Bumiputera) ** [[Hamzah Brahim|YB Datuk Haji Hamzah Brahim]] (Bumiputera) ** Tuan Maurice Joannes Giri (Pesaka) * '''Bendahari Agung''': ** [[Abdul Rahman Junaidi|YB Datuk Dr. Haji Abdul Rahman Junaidi]] * '''Timbalan Bendahari Agung''': ** [[Ripin Lamat|YB Datuk Dr. Ripin Lamat]] * '''Ketua Penerangan''': ** [[Abdul Karim Rahman Hamzah|YB Dato Sri Abdul Karim Rahman Hamzah]] * '''Timbalan Ketua Penerangan''': ** YBhg. Dato Dr. Philip Raja * '''Penasihat Undang-Undang''': ** [[Awang Bemee Awang Ali Basah|YB Senator Dato’ Awang Bemee Awang Ali Basah]] * '''Setiausaha Eksekutif''': ** YBhg. Datuk Awang Bujang Awang Antek * '''Ahli-Ahli Majlis Tertinggi Terpilih''': ** [[Jefferson Jamit Unyat|YB Datuk Jefferson Jamit Unyat]] ** [[Yusuf Abd Wahab|YB Dato Ir. Haji Yusuf Abd Wahab]] ** [[Lidam Assan|YB Tuan Lidam Assan]] ** [[Aidel Lariwoo|YB Datuk Ir. Aidel Lariwoo]] ** [[Abdul Yakub Arbi|YB Tuan Abdul Yakub Arbi]] ** [[John Ilus|YB Tuan John Ilus]] ** [[Mohamad Duri|YB Tuan Haji Mohamad Duri]] ** [[Michael Mujah Lihan|YB Senator Tuan Michael Mujah Lihan]] ** [[Safiee Ahmad|YB Dr. Haji Safiee Ahmad]] ** [[Richard Rapu|YB Dato Dr. Richard Rapu]] ** [[Abdullah Saidol|YB Datuk Haji Abdullah Saidol]] ** [[Mohammad Razi Sitam|YB Datuk Mohamad Razi Sitam]] ** [[Awla Dris|YB Tuan Awla Dris]] ** [[Simon Sinang Bada|YB Dr. Simon Sinang Bada]] ** [[Razaili Gapor|YB Dato Razaili Gapor]] ** [[Willie Mongin|YB Datuk Willie Mongin]] ** YBhg. Dato Haidar Khas Asghar Khan ** YBhg. Dato Daniel Jubang Kanyan ** [[Ahmad Ibrahim|YB Senator Dato’ Ahmad Ibrahim]] ** [[Paulus Gumbang|YB Dato Paulus Palu Gumbang]] ** [[Iskandar Turkee|YB Tuan Haji Iskandar Turkee]] ** YBrs. Tuan PS Awangku Jinal Abedin Dato Pengiran Jawa ** [[Jerip Susil|YB Datuk Dr. Jerip Susil]] ** [[Dennis Ngau|YB Dato Dennis Ngau]] ** [[Henry Sum Agong|YB Dato Henry Sum Agong]] ** Encik Sulhie Salleh ** Tuan Syed Hamzah Wan Hamid Edruce ** Encik Julaihi Mohamad ** Tuan Leonard Jambu ** Encik Jawan Nyaun * '''Ahli-Ahli Majlis Tertinggi Dilantik (Bumiputera):''' ** [[Abdul Rahman Ismail|YB Datuk Dr. Haji Abdul Rahman Ismail]] ** [[Idris Buang|YB Dato Haji Idris Buang]] ** [[Lukanisman Awang Sauni|YB Dato Lukanisman Awang Sauni]] ** [[Ahmad Johnie Zawawi|YB Tuan Haji Ahmad Johnie Zawawi]] ** [[Hazland Abang Hipni|YB Datuk Dr. Hazland Abang Hipni]] ** [[Juanda Jaya|YB Dato’ Murshid Diraja Datuk Dr. Juanda Jaya]] ** [[Azizul Annuar Adenan|YB Tuan Azizul Annuar Adenan]] ** [[Mohd Naroden Majais|YB Dato Sri Haji Mohd Naroden Majais]] ** YBhg. Dr. Dayang Nurfizawati Abang Abdul Karim * '''Ahli-Ahli Majlis Tertinggi Dilantik (Pesaka):''' **[[William Mawan Ikom|YB Tan Sri Dato Sri William Mawan Ikom]] **[[Nuing Jeluing|YBhg. Dato Dr. Nuing Jeluing]] **Encik Paulus Dandee Banyang **Tuan Romeo Christopher Tegong **Encik Lesley Luyoh Akah **Tuan Wejok Tomik **Encik Jampi Tutong **Tuan Fred Entau **Tuan Barnabas Kulor Kaos Djunior **Encik Patrick Miden **Tuan Cr. Adison Langgar Ijan * '''Wakil Majlis Tertinggi Pergerakan Wanita''': **[[Nancy Shukri|YB Dato’ Sri Hajah Nancy Shukri]] (Bumiputera) **YBhg. Datin Sri Dato Angelina Ujang (Pesaka) **[[Rubiah Wang|YB Datuk Hajah Rubiah Wang]] (Bumiputera) **YBhg. Puan Umang Nangku Jabu Eigensatz (Pesaka) **[[Dayang Noorazah Awang Sohor|YB Puan Dayang Noorazah Awang Sohor]] (Bumiputera) * '''Wakil Majlis Tertinggi Pergerakan Pemuda''': **Encik Anderson Kalang Lah (Pesaka) **Encik Sufian Mohat (Bumiputera) **Encik Martin Ngindang Richard Mullok (Pesaka) **Tuan Haji Afiq Fikri Brahim (Bumiputera) **Encik Lyokarto Sikong (Pesaka) === Pergerakan Wanita PBB === * '''Ketua Wanita''': ** [[Fatimah Abdullah|YB Dato Sri Hajah Fatimah Abdullah]] * '''Timbalan Ketua Wanita''': ** Ybhg. Datin Sri Dato Angelina Ujang ** [[Rohani Abdul Karim|YB Dato Sri Hajah Rohani Abdul Karim]] * '''Naib Ketua Wanita''': ** [[Nancy Shukri|YB Dato' Sri Hajah Nancy Shukri]] ** [[Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali|YB Datuk Hajah Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali]] ** Ybhg. Puan Umang Nangku Jabu Eigensatz * '''Setiausaha''': ** [[Susan Chemerai Anding|YB Senator Puan Susan Chemerai Anding]] * '''Penolong Setiausaha (1)''': ** YBrs. Puan Fridah Osman * '''Penolong Setiausaha (2)''': **''KOSONG'' * '''Bendahari''': ** YBhg. Dr. Dayang Nurfizawati binti Haji Abang Abdul Karim * '''Penolong Bendahari''': ** Puan Natasha Nasa Datuk Amar Douglas Uggah * '''Ketua Penerangan''': ** Ybhg. Datin Esther Mujan Balan * '''Penolong Ketua Penerangan''': ** [[Rubiah Wang|YB Datuk Hajah Rubiah binti Haji Wang]] * '''Ahli Majlis Tertinggi Dipilih (BUMIPUTERA) ''': ** Puan Hajah Dora binti Abdul Rahman ** Puan Hajah Hasanah binti Haji Majais ** Kr. Puan Misiah binti Abu Seman ** Puan Noriha binti Haji Ali ** Puan Dayang Nora binti Awang Sabudin ** Puan Mujallipah binti Mohd Anis ** Puan Rokiah binti Mohamad Jahar ** Kr. Puan Hadijah binti Sheikh Kassim ** Puan Dayang Rajamah binti Abang Adeng ** Puan Dayangku Norli binti Awangku Terjudin ** Kr. Puan Hajah Mahani binti Haji Sahari ** Puan Anita binti Mohammed * '''Ahli Majlis Tertinggi Dipilih (PESAKA)''': ** Puan Jenny anak Bangga ** Puan Elizabeth Nail anak Wen ** Puan Carolynne Dayang anak Jawa ** Puan Candida Entri ** Puan Yvoone Nillie anak Intily ** Puan Carrie Anne anak John David ** Puan Mindy Maida John ** Dr. Christie Augustine Kiek ** Puan Kesean Nenna Sandah ** Roszuina anak Labet ** Kr. Puan Margaret @ Uding Nawan Lawai ** Puan Suti Saran ** Puan Lilla Raja @ Lilla Wong === Pergerakan Pemuda PBB === * '''Ketua Pemuda''': ** [[Maclaine @ Martin Ben|YB Datuk Martin Ben]] * '''Timbalan Ketua Pemuda''': ** [[Allan Siden Gramong|YB Tuan Allan Siden Gramong]] ** [[Lukanisman Awang Sauni|YB Dato Lukanisman Awang Sauni]] * '''Naib Ketua Pemuda''': ** [[Royston Valentine|YB Tuan Royston Valentine]] ** Tuan Malcolm Layang Jimbun ** Encik Anderson Kalang Lah * '''Setiausaha''' ** Tuan Sufian Mohat * '''Penolong Setiausaha (1)''': ** Encik Martin Ngindang anak Richard Mulok * '''Penolong Setiausaha (2)''': **''KOSONG'' * '''Bendahari''': ** Tuan Edwin Bukong * '''Penolong Bendahari''': ** Tuan Haji Afiq Fikri bin Haji Brahim * '''Ketua Penerangan''': ** [[Azizul Annuar Adenan|YB Tuan Azizul Annuar Pehin Sri Adenan]] * '''Penolong Ketua Penerangan''': ** Tuan Cr. Neuchlos Jub * '''Setiausaha Kerja (1)''': ** Encik Johan Haris bin Sulaiman * '''Setiausaha Kerja (2)''': ** Encik Jillson anak John * '''Ahli-Ahli Jawatankuasa (Terpilih)''': ** Tuan Stephen Augustine Lateng ** Encik Judson Jarrau ** Tuan Nicholas Bawin anak Burong ** Encik Michael Bel Ben ** Tuan Alexious Bethrol anak Stephen ** Encik Albert anak Andrew ** Encik Denvy ** Tuan Wilson anak Ahon ** Tuan Murphy Nyegang anak Nelson Mujah ** Encik Aaron Rachel anak Palu ** Tuan Muhammad Fadilah bin Ali Seman ** Encik Abang Hisham bin Abang Hashim ** Tuan Abdul Halik Jafar ** Tuan Kasdi Pandi ** Encik Mohd Nazrol Hisham bin Awang Tengah ** Tuan Rizal bin Talip ** Encik Mohd Faizal bin Jamiludin ** Tuan Syed Zyed Wan Asnawi ** Encik Sebli bin Morshidi ** Tuan Shahrul Iman bin Mohd Naroden ** Tuan Mohamad Shafizan bin Haji Kepli ** Encik Afiq Hizami bin Julaihi ** Tuan Steve Lius ** Encik Veriland Godon Anak Gagat ** Tuan Lyokarto Sikong * '''Ahli-Ahli Jawatankuasa (Dilantik)''': ** Tuan Abang Mohamad Hafiq Abang Kassim ** Encik Assoddin bin Narawi ** Tuan Abdul Hisham bin Ahmad ** Tuan Abdul Adzim Adzmi bin Abdul Rahman ** Encik Baling Elision Duren ** Tuan Cyrill Kuling ** Encik Johny Sain ** Encik Hardy Boy anak Ramping ** Encik Sonny Terrance ==Tokoh Veteran PBB== ==Statistik Keahlian== === Jumlah keseluruhan keahlian parti PBB (Setakat Oktober 2025) === {| class="wikitable" |- ! Etnik / bangsa ! Jumlah keahlian ! Peratusan ! Catatan |- |[[Orang Melayu|Melayu]] |''185,340'' | | - |- |[[Orang Iban|Iban]] |''118,837'' | | - |- |[[Bidayuh|Bidayuh]] |''39,154'' | | - |- |[[Melanau|Melanau]] |''21,348'' | | - |- |[[Orang Ulu]] |''15,046'' | | - |- |Lain-lain etnik |''108'' | | - |- |'''Jumlah keseluruhan''' |'''379,833''' | | - |} ==Wakil Rakyat== ===Ahli Dewan Negara=== {{main|Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-15}} {| class="wikitable sortable" !Lantikan !Tempoh !Ahli !Catatan |- |rowspan="2" |[[Fail:Flag of the Supreme Head of Malaysia.svg|28x28px]] [[Yang di-Pertuan Agong]] |21 Ogos 2023 - 22 Ogos 2026 |[[Susan Chemerai Anding]], YB Senator Puan | |- | 15 Julai 2024 - 14 Julai 2027 |[[Awang Bemee Awang Ali Basah]], YB Senator Dato' | * [[Yang di-Pertua Dewan Negara]] [[Yang di-Pertua Dewan Negara|ke-21]] |- |rowspan=2|{{flag|Sarawak}} |18 Julai 2025 - 17 Julai 2028 |[[Ahmad Ibrahim]], YB Senator Dato' | |- |11 Disember 2023 - 10 Disember 2026 |[[Michael Mujah Lihan]], YB Senator Tuan | |} ===Ahli Dewan Rakyat=== {{main|Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} PBB kini mempunyai 14 ahli parlimen. {| class="wikitable sortable" ! style="width:100px;" |Negeri ! style="width:30px;" |No. ! style="width:150px;" |Perlembagaan Parlimen ! style="width:240px;" |Ahli !Catatan !Penggal |- |rowspan="14"|{{Flag|Sarawak}}||P193||[[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]]||[[Nancy Shukri]], YB Dato' Sri Hajah|| *[[Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] |Ke-4 |- |P194||[[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]]||[[Fadillah Yusof]], YAB Dato' Sri Haji|| * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Perdana Menteri II Malaysia]] * [[Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] |Ke-5 |- |P197||[[Kota Samarahan (kawasan persekutuan)|Kota Samarahan]]||[[Rubiah Wang]], YB Datuk Hajah|| * [[Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] |Ke-3 |- |P198||[[Puncak Borneo (kawasan persekutuan)|Puncak Borneo]]||[[Willie Mongin]], YB Datuk|| ||Ke-2 |- |P200||[[Batang Sadong (kawasan persekutuan)|Batang Sadong]]||[[Rodiyah Sapiee]], YB Puan|| ||Pertama |- |P201||[[Batang Lupar (kawasan persekutuan)|Batang Lupar]]||[[Mohamad Shafizan Kepli]], YB Tuan|| ||Pertama |- |P204||[[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]]||[[Richard Rapu]], YB Dato Dr.|| ||Pertama |- |P206||[[Tanjong Manis (kawasan persekutuan)|Tanjong Manis]]||[[Yusuf Abd Wahab]], YB Tuan Ir. Haji|| ||Ke-2 |- |P207||[[Igan (kawasan persekutuan)|Igan]]||[[Ahmad Johnie Zawawi]], YB Tuan Haji|| ||Ke-2 |- |P213||[[Mukah (kawasan persekutuan)|Mukah]]||[[Hanifah Hajar Taib]], YB Dato' Hajjah || * [[Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia]] |Ke-2 |- |P215||[[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]]||[[Alexander Nanta Linggi]], YB Dato' Sri|| * [[Menteri Kerja Raya Malaysia]] |Ke-6 |- |P218||[[Sibuti (kawasan persekutuan)|Sibuti]]||[[Lukanisman Awang Sauni]], YB Dato'|| * [[Timbalan Menteri Luar Negeri Malaysia]] |Ke-2 |- |P221||[[Limbang (kawasan persekutuan)|Limbang]]||[[Hasbi Habibollah]], YB Datuk Haji|| * [[Timbalan Menteri Pengangkutan Malaysia]] |Ke-4 |- |P222||[[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]]||[[Henry Sum Agong]], YB Datuk|| ||Ke-6 |} ===Dewan Undangan Negeri (DUN)=== {| class="wikitable sortable" ! Negeri ! style="width:30px;" |No. ! style="width:150px;" |DUN ! style="width:240px;" |Ahli !Catatan !Penggal |- |rowspan="47"|{{Flag|Sarawak}} |N3 |{{DUN|Tanjong Datu}} |[[Azizul Annuar Adenan]] | |Pertama |- |N4 |{{DUN|Pantai Damai}} |[[Abdul Rahman Junaidi]] | * Timbalan Menteri Utiliti Sarawak |Ke-5 |- |N5 |{{DUN|Demak Laut}} |[[Hazland Abang Hipni]] | * Timbalan Menteri Tenaga dan Kelestarian Alam Sekitar Sarawak |Ke-3 |- |N6 |{{DUN|Tupong}} |[[Fazzrudin Abdul Rahman]] | |Ke-2 |- |N7 |{{DUN|Samariang}} |[[Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali]] | * Timbalan Menteri Jabatan Premier Sarawak (Undang-undang, MA63 dan Hubungan Negeri-Persekutuan) |Ke-4 |- |N8 |{{DUN|Satok}} |[[Ibrahim Baki]] | * Timbalan Menteri Utiliti Sarawak |Pertama |- |N15 |{{DUN|Asajaya}} |[[Abdul Karim Rahman Hamzah]] | * Menteri Pelancongan, Industri Kreatif dan Seni Persembahan Sarawak * Menteri Belia Sukan dan Pembangunan Sarawak |Ke-5 |- |N16 |{{DUN|Muara Tuang}} |[[Idris Buang]] | * Timbalan Yang di-Pertua DUN |Ke-2 |- |N17 |{{DUN|Stakan}} |[[Hamzah Brahim]] | |Pertama |- |N18 |{{DUN|Serembu}} |[[Miro Simuh]] | |Ke-2 |- |N19 |{{DUN|Mambong}} |[[Jerip Susil]] | * Timbalan Menteri Pengangkutan 1 Sarawak |Ke-2 |- |N20 |{{DUN|Tarat}} |[[Roland Sagah Wee Inn]] | * Menteri Pendidikan, Inovasi dan Pembangunan Bakat Sarawak |Ke-6 |- |N21 |{{DUN|Tebedu}} |[[Simon Sinang Bada]] | |Pertama |- |N22 |{{DUN|Kedup}} |[[Maclaine @ Martin Ben]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Wilayah Sarawak |Ke-3 |- |N23 |{{DUN|Bukit Semuja}} |[[John Ilus]] | |Ke-2 |- |N24 |{{DUN|Sadong Jaya}} |[[Aidel Lariwoo]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Infrastruktur Sarawak |Ke-3 |- |N25 |{{DUN|Simunjan}} |[[Awla Dris]] | |Ke-2 |- |N26 |{{DUN|Gedong}} |[[Abang Johari Tun Openg]] | * [[Premier Sarawak]] * Menteri Kewangan dan Ekonomi Baharu Sarawak * Menteri Pembangunan Bandar dan Sumber Asli Sarawak |Ke-10 |- |N27 |{{DUN|Sebuyau}} |[[Julaihi Narawi]] | * Menteri Utiliti dan Komunikasi Sarawak |Ke-7 |- |N28 |{{DUN|Lingga}} |[[Dayang Noorazah Awang Sohor]] | |Pertama |- |N29 |{{DUN|Beting Maro}} |[[Razaili Gapor]] | |Ke-3 |- |N35 |{{DUN|Saribas}} |[[Mohamad Razi Sitam]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Kebajikan Komuniti Sarawak |Ke-3 |- |N36 |{{DUN|Layar}} |[[Gerald Rentap Jabu]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Belia dan Sukan Sarawak |Ke-2 |- |N37 |{{DUN|Bukit Saban}} |[[Douglas Uggah Embas]] | * Timbalan Premier Sarawak * Menteri Kewangan dan Ekonomi Baharu 2 * Menteri Infrastruktur dan Pembangunan Pelabuhan Sarawak |Ke-2 |- |N38 |{{DUN|Kalaka}} |[[Mohamad Duri]] | |Pertama |- |N40 |{{DUN|Kabong}} |[[Mohd Chee Kadir]] | |Ke-2 |- |N41 |{{DUN|Kuala Rajang}} |[[Len Talif Salleh]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Bandar dan Sumber Asli Sarawak |Ke-2 |- |N42 |{{DUN|Semop}} |[[Abdullah Saidol]] | * Timbalan Menteri Jabatan Premier Sarawak * (Hal Ehwal Korporat dan Unit Komunikasi Awam) |Ke-3 |- |N43 |{{DUN|Daro}} |[[Safiee Ahmad]] | |Ke-2 |- |N44 |{{DUN|Jemoreng}} |[[Juanda Jaya]] | * Timbalan Menteri Jabatan Premier Sarawak * (Integriti dan Ombudsman) |Ke-2 |- |N50 |{{DUN|Machan}} |[[Allan Siden Gramong]] | |Ke-2 |- |N55 |{{DUN|Nangka}} |[[Annuar Rapaee]] | * Timbalan Menteri Pendidikan dan Inovasi Sarawak |Ke-3 |- |N56 |{{DUN|Dalat}} |[[Fatimah Abdullah]] | * Menteri Pembangunan Wanita, Kanak-kanak dan Pembangunan Komuniti Sarawak |Ke-5 |- |N57 |{{DUN|Tellian}} |[[Royston Valentine]] | |Pertama |- |N58 |{{DUN|Balingian}} |[[Abdul Yakub Arbi]] | |Ke-2 |- |N62 |{{DUN|Katibas}} |[[Lidam Assan]] | |Pertama |- |N63 |{{DUN|Bukit Goram}} |[[Jefferson Jamit Unyat]] | * Timbalan Menteri Jabatan Premier Sarawak * (Undang-undang dan Adat Bumiputera) |Ke-2 |- |N67 |{{DUN|Jepak}} |[[Iskandar Turkee]] | |Pertama |- |N69 |{{DUN|Kemena}} |[[Stephen Rundi Utom]] | * Menteri Pertanian Moden dan Pembangunan Wilayah Sarawak |Ke-5 |- |N71 |{{DUN|Bekenu}} |[[Rosey Yunus]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Wanita dan Kanak-kanak Sarawak |Ke-4 |- |N72 |{{DUN|Lambir}} |[[Ripin Lamat]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan Sarawak |Ke-3 |- |N77 |{{DUN|Telang Usan}} |[[Dennis Ngau]] | |Ke-3 |- |N78 |{{DUN|Mulu}} |[[Gerawat Gala]] | * Timbalan Menteri Jabatan Premier Sarawak * (Buruh, Imigresen dan Pemantauan Projek) |Ke-2 |- |N79 |{{DUN|Bukit Kota}} |[[Abdul Rahman bin Ismail|Abdul Rahman Ismail]] | * Menteri Pertanian Moden Sarawak |Ke-4 |- |N82 |{{DUN|Bukit Sari}} |[[Awang Tengah Ali Hassan]] | * Timbalan Premier Sarawak * Menteri Pembangunan Bandar dan Kelestarian Alam Sekitar Sarawak * Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Pelaburan Sarawak |Ke-8 |} == Lihat juga == * [[Senarai parti politik Malaysia]] * [[Senarai parti politik di Sarawak]] * [[Politik Malaysia]] * [[Parti Demokratik Progresif|Parti Demokratik Progresif Sarawak]] (PDP) * [[Parti Rakyat Bersatu Sarawak]] (SUPP) * [[Parti Rakyat Sarawak]] (PRS) * [[Parti Bumi Kenyalang]] (PBK) * [[Parti Bansa Dayak Sarawak Baru|Parti Bansa Dayak Sarawak]] (PBDS) * [[Parti Pesaka Anak Sarawak]] (PESAKA) * [[Barisan Rakyat Jati Sarawak]] (BARJASA) * [[Parti Negara Sarawak]] (PANAS) == Nota == * Chin, James. 2003. 'The Melanau-Malay Schism Erupts Again: Sarawak at the Polls' in Lok Kok Wah & Johan Saravanamuttu (eds.), New Politics in Malaysia (Singapore: Institute of South East Asian Studies, 2003) (ISBN 981-230-169-0) pp. 213-227 * An review of various "Sons of Soil" concepts by Dr. Bhaskar Dasgupta: http://piquancy.blogspot.com/2006/02/sons-of-soil.html == Pautan luar == * [http://pbb.org.my Laman rasmi Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak] ==Rujukan== {{reflist}} {{Parti-parti politik Malaysia}}{{Gabungan Parti Sarawak}}{{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Penubuhan 1973 di Malaysia]] [[Kategori:Parti politik di Sarawak]] [[Kategori:Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] [[Kategori:Bekas parti komponen Barisan Nasional]] m0yvbnb6kyqndw37pku31521ky0um91 6844556 6844555 2026-05-09T06:53:34Z SarawakPertiwi2026 384786 /* Sejarah */ 6844556 wikitext text/x-wiki {{distinguish|Parti Pesaka Anak Sarawak}} {{Infobox Political party | country = Malaysia | name = Parti Pesaka Bumiputera Bersatu | native_name = ڤرتي ڤساك بوميڤوترا برساتو | logo = [[File:Logo PBB.png|thumb]] | lang1 = bahasa Cina | name_lang1 = 砂拉越土著保守联合党 ''Shālāyuè tǔzhù bǎoshǒu liánhé dǎng'' | lang2 = bahasa Inggeris | name_lang2 = United Bumiputera Heritage Party | abbreviation = '''PBB''' | president = [[Abang Johari Tun Openg|YAB Tan Sri Datuk Patinggi Dr. Haji Abang Abdul Rahman Zohari bin Tun Datuk Abang Haji Openg]] | founder = [[Tun|• Tun]] [[Temenggong]] [[Jugah Barieng]] (PESAKA) <br> [[Tun|• Tun]] [[Abdul Rahman Ya'kub]] (BUMIPUTERA) | foundation = 5 Januari 1973<br /> ''(Berikutan penggabungan BUMIPUTERA & PESAKA)'' | legalised = 30 April 1973 | dissolution = | merger = Parti Bumiputera Sarawak (BUMIPUTERA)¹ ²<br />Parti Pesaka Anak Sarawak (PESAKA)³ | chairperson = [[YB]] [[Tan Sri]] [[Datuk Amar]] [[Mohamad Asfia Awang Nassar]] | leader1_title = Timbalan Presiden | leader1_name = [[Datuk Amar|• YB Datuk Amar]] [[Douglas Uggah Embas]] <br /> [[Datuk Amar|• YB Datuk Amar]] [[Awang Tengah Ali Hassan]] | leader2_title = Naib Presiden | leader2_name = [[Fadillah Yusof| • YAB Datuk Amar Haji Fadillah Yusof]] (Kanan) <br> [[Datuk|• YB Dato Sri]] [[Doktor|Dr.]] [[Stephen Rundi Utom]] (Kanan) <br> [[Datuk|• YB Dato Sri]] [[Julaihi Narawi]] <br> [[Datuk|• Dato Sri]] [[Roland Sagah Wee Inn]] <br> [[Datuk|• YB Datuk]] [[Gerawat Gala]] <br> [[Datuk| • YB Datuk]] [[Gerald Rentap Jabu]] <br> [[Len Talif Salleh|• YB Datuk Haji Len Talif Salleh]] <br> [[Annuar Rapaee|• YB Datuk Dr. Haji Annuar Rapaee]] <br> [[Ibrahim Baki|• YB Datuk Haji Ibrahim Baki]] | leader3_title = Ketua Pergerakan Wanita | leader3_name = [[Fatimah Abdullah|YB Dato Sri Hajah Fatimah Abdullah]] | secretary_general = [[Datuk|YB Dato Sri]] [[Alexander Nanta Linggi]] | leader4_title = Ketua Pergerakan Pemuda | leader4_name = [[Datuk|YB Datuk]] [[Maclaine Ben]] | leader5_title = Bendahari Agung | leader5_name = [[Abdul Rahman Junaidi|YB Datuk Dr. Haji Abdul Rahman Junaidi]] | spokesperson = [[Datuk|YB Dato Sri Haji]] [[Abdul Karim Rahman Hamzah]] | slogan = '''Bersatu Sentiasa, Mara Bersama''' <br/> (''United Always, Moving Forward Together'') | headquarters = Jalan Diplomatik, Off Jalan Bako, [[Kuching]], [[Sarawak]] | newspaper = • Jiwa Bakti (''akhbar rasmi PBB'') <br/> • Suara Sarawak <br/> • Sarawak Tribune <br/> • [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] <br/> • [[Media GPS]] (''TikTok rasmi'') | think_tank = | student_wing = Gerak PBB 1828 | youth_wing = Armada Pemuda PBB | womens_wing = Pergerakan Wanita PBB | membership = 396,000 (''Mei 2026'') | ideology = * [[:en:Nationalism|Nasionalisme Sarawak]] * [[:en:Conservatism|Demokrasi konservatif]] * [[:en:Patriotism|Semangat patriotisme Sarawak]] * [[Bumiputera (Malaysia)|Hak Bumiputera Sarawak]] * [[Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia|Membanteras rasuah dan salah guna kuasa]] * [[Kebudayaan Sarawak|Rakyat berbilang kaum]] * [[:en:Civil and political rights|Membasmi kemiskinan]] * [[:en:Civil and political rights|Hak kebajikan & kesejahteraan rakyat]] * [[Perjanjian Malaysia|Perjuangan hak wilayah Sarawak]] * [[:en:Economy of Sarawak|Hak ekonomi Sarawak]] * [[:en:Secularism|Sekularisme wilayah]] * [[:en:Youth|Hak politik orang muda]] * [[:en:Women's right|Hak golongan wanita]] | position = [[:en:Right-wing politics|Berhaluan kanan]] | national = • [[Barisan Nasional]] (1973–2018), (2020–2022) <br /> • [[Gabungan Parti Sarawak]] (2018–kini) {{small|(masih aktif)}} <br /> • [[Pakatan Harapan|Kerajaan Perpaduan Malaysia]] (2022–kini) {{small|(masih aktif)}} | regional = | international = | colours = {{color box|red}} '''Merah''' {{color box|yellow}} '''Kuning''' <br> {{color box|white}} '''Putih''' {{color box|black}} '''Hitam''' | colorcode = {{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}} | anthem = March PBB (PBB March; Official anthem)<br />Ikrar Wanita (Women's Oath; Women Movement) | symbol = | flag = | seats1_title = [[Dewan Negara]]: | seats1 = {{Composition bar|4|70|hex=#F0E98B}} | seats2_title = [[Dewan Rakyat]]: | seats2 = {{Composition bar|14|222|hex=#F0E98B}} | seats3_title = [[Dewan Undangan Negeri Sarawak]]: | seats3 = {{Composition bar|47|82|hex=#F0E98B}} | website = {{URL|http://pbb.org.my}} | footnotes = ¹ Parti Negara Sarawak dan Barisan Rakyat Jati Sarawak bergabung untuk membentuk Parti Bumiputera Sarawak.<br />² Parti Bumiputera Sarawak dianggotai rakyat tempatan Islam-Melayu, Melanau, Kedayan, Brunei-Melayu, dan Orang Ulu.<br />² Parti Pesaka Anak Sarawak dianggotai ahli dari kaum Iban dan Bidayuh. | simbol = }} {{Politik Malaysia}} '''Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak (PBB)''' ([[bahasa Inggeris]]: ''Sarawak United Bumiputera Heritage Party'') merupakan parti politik pelbagai kaum, multi-agama, dan parti politik [[Bumiputera]] yang berfahaman kanan dan bersifat pro kerajaan, serta juga merupakan parti politik terbesar di [[Sarawak]]. Parti politik ini merupakan salah satu daripada parti politik tempatan yang membentuk kerjasama antara [[Parti Demokratik Progresif|PDP]], [[Parti Rakyat Bersatu Sarawak|SUPP]], dan [[Parti Rakyat Sarawak|PRS]], sekaligus menubuhkan [[Gabungan Parti Sarawak]] pada 19 November 2018. [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] (PBB) ditubuhkan pada [[30 April]] [[1973]], hasil daripada penggabungan tiga buah parti politik di Sarawak ketika itu, iaitu [[Parti Negara Sarawak]] (PANAS), [[Barisan Rakyat Jati Sarawak]] (BARJASA), dan [[Parti Pesaka Anak Sarawak]] (PESAKA).<ref>{{Cite web |url=http://sarawakupdate.com/news/opinion/oops-pbb-exclusively-for-bumiputera/ |title=Oops, PBB exclusively for Bumiputera, by Stanley Bye Kadam Kiai, 1 March 2010, Sarawak Update |access-date=2010-04-22 |archive-date=2010-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100429054736/http://sarawakupdate.com/news/opinion/oops-pbb-exclusively-for-bumiputera/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://findarticles.com/p/articles/mi_8016/is_20050326/ai_n44288070/ Unity in diversity, New Straits Times, Mar 26, 2005]</ref> ==Objektif Parti== '''Percantuman tiga parti politik tempatan ini adalah selaras dengan sembilan matlamat utama penubuhan PBB, iaitu:''' * Meningkatkan taraf hidup dan status komuniti etnik [[Orang Melayu|Melayu Sarawak]]. * Meningkatkan sepenuhnya taraf hidup dan sosioekonomi masyarakat [[Dayak]], yang meliputi etnik [[Iban]], [[Bidayuh]], [[Orang Ulu]], serta etnik peribumi yang lain di [[Sarawak]]. * Menggalakkan masyarakat dari semua kaum di [[Sarawak]] untuk menceburi apa-apa bidang termasuk politik, sosial, ekonomi, sains & teknologi, seni & budaya, keusahawanan, dan sukan. * Memperkasakan kesenian, kebudayaan, dan warisan masyarakat dari pelbagai kaum dan etnik di [[Sarawak]]. * Memfokuskan kebajikan seluruh rakyat Sarawak, melalui pelaksanaan semua bantuan dan sumbangan dari [[Kerajaan Negeri Sarawak|Kerajaan Sarawak]] sendiri, dan juga melalui bantuan-bantuan kerajaan persekutuan. * Mengutamakan hak golongan belia, golongan wanita, dan golongan kurang upaya di [[Sarawak]]. * Menuntut dan mengembalikan sepenuhnya hak-hak [[Sarawak]] yang terhakis dalam [[Perjanjian Malaysia]] 1963 (MA63). * Mengutamakan pembangunan wilayah [[Sarawak]] secara menyeluruh menerusi pelbagai projek pembangunan berimpak tinggi serta projek-projek mesra rakyat yang bermanfaat demi kesejahteraan & kemakmuran masyarakat di wilayah ini. * Menjamin kedamaian, kesejahteraan, dan keharmonian semua kaum dan semua agama di [[Sarawak]], sekaligus menghapuskan sebarang perbalahan, diskriminasi kaum, rusuhan perkauman, dan persengketaan antara agama di wilayah ini. == Sejarah == Sejarah awal penubuhan PBB adalah atas ilham dan inisiatif [[Abdul Taib Bin Mahmud|Tun Pehin Sri Haji Abdul Taib Mahmud]], Setiausaha Agung BARJASA yang muda dan idealistik ketika itu. Sebelum pilihanraya negeri yang pertama pada Januari [[1963]], [[Barisan Rakyat Jati Sarawak]] (BARJASA), [[Parti Kebangsaan Sarawak]] (SNAP), [[Parti Pesaka Anak Sarawak]] (PESAKA) dan [[Persatuan Cina Sarawak]] (SCA) membentuk sebuah parti campuran pada Julai [[1962]]. Parti campuran ini dipengerusikan oleh Tun [[Jugah anak Barieng]], dengan [[Stephen Kalong Ningkan|Datuk Stephen Kalong Ningkan]] sebagai Setiausaha Agungnya. Walau bagaimanapun, [[Parti Negara Sarawak]] (PANAS) kemudian menarik diri daripada parti campuran ini menjelang [[pilihan raya]] untuk menyertai parti pembangkang [[Parti Kebangsaan Sarawak]] (SUPP). Selepas pilihan raya, parti campuran ini ternyata mendapat keputusan yang menyakinkan dan membentuk Kabinet Negeri yang pertama. [[Stephen Kalong Ningkan|Datuk Stephen Kalong Ningkan]] dilantik menjadi Ketua Menteri Sarawak yang pertama, manakala Tun Jugah pula dilantik menganggotai [[Kabinet Malaysia|Kabinet Persekutuan]] di [[Kuala Lumpur]] selaku Menteri Hal Ehwal Sarawak. Antara tahun [[1963]] dan [[1966]], [[politik]] Sarawak mengalami pergolakan yang hebat, disebabkan terlalu banyak parti politik sehingga mencetuskan krisis demi krisis yang sesetengahnya berbau perkauman. Krisis ini akhirnya tamat dengan penyingkiran Datuk Ningkan sebagai Presiden [[Parti Kebangsaan Sarawak|SNAP]]. Menggantikan tempat Datuk Ningkan sebagai Ketua Menteri baru ketika itu ialah [[Penghulu]] Tawi Sli. Kabinetnya terdiri daripada tiga orang ahli PESAKA (termasuk beliau sendiri), dua ahli [[Barisan Rakyat Jati Sarawak|BARJASA]] (termasuk Datuk Patinggi Taib), dan seorang ahli PANAS. PANAS menyertai semula parti campuran ini hanya sebelum penyingkiran Datuk Ningkan. Sarawak mencapai satu kemajuan politik apabila BARJASA dan PANAS bergabung untuk membentuk [[Parti Bumiputera]] pada bulan Mac [[1968]]. Datuk Patinggi Taib menjadi penggerak utama ke arah pergabungan ini. Parti Bumiputera diketuai oleh Allahyarham Tan Sri Datuk Amar Abang Ikhwan Zaini, dengan Datuk Taib memegang jawatan Setiausaha Agung. Kekuatan parti dan perpaduan terus diperkukuh apabila Parti Bumiputera dan PESAKA bergabung untuk melahirkan Parti PBB pada 30 April 1973. Tun Jugah yang pada ketika itu selaku Menteri Hal Ehwal Sarawak telah dilantik sebagai Presiden pertama PBB. Datuk Patinggi Taib memegang jawatan Presiden PBB secara automatik apabila memenangi jawatan Presiden tanpa bertanding pada [[1981]] sehingga sekarang. Kewujudan parti ini sebagai satu komponen terbesar dalam [[Barisan Nasional]] negeri telah mengukuhkan lagi kedudukan Bumiputera di Sarawak. Setakat bulan Mei 2026, jumlah keanggotaan dalam Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB) kini meningkat kepada 396,000 orang, dengan hanya sebanyak 250 cawangan parti di seluruh wilayah [[Sarawak]], sekaligus diiktiraf sebagai parti politik tempatan yang terbesar dan bergerak secara aktif di [[Sarawak]]. == Organisasi Kepimpinan Parti Pesaka Bumiputera Bersatu (PBB) (2025-2028) == === Majlis Tertinggi PBB === * '''Yang Dipertua/Presiden''': ** [[Abang Johari Tun Openg|YAB Datuk Patinggi Tan Sri Dr. Haji Abang Abdul Rahman Zohari bin Tun Datuk Abang Haji Openg]] * '''Pengerusi Tetap''': ** [[Mohamad Asfia Awang Nassar|YB Tan Sri Datuk Amar Haji Mohamad Asfia Awang Nassar]] * '''Timbalan Yang Dipertua''': ** [[Douglas Uggah Embas|YB Datuk Amar Douglas Uggah Embas]] ** [[Awang Tengah Ali Hasan|YB Datuk Amar Awang Tengah Ali Hasan]] * '''Naib Yang Dipertua Kanan''': ** [[Fadillah Yusof|YAB Datuk Amar Haji Fadillah Yusof]] (Bumiputera) ** [[Stephen Rundi Utom|YB Dato Sri Dr. Stephen Rundi Atom]] (Pesaka) * '''Naib Yang Dipertua (Pesaka)''': ** [[Roland Sagah Wee Inn|YB Dato Sri Roland Sagah Wee Inn]] ** [[Gerald Rentap Jabu|YB Datuk Gerald Rentap Jabu]] ** [[Gerawat Gala|YB Datuk Gerawat Gala]] * '''Naib Yang Dipertua (Bumiputera)''': ** [[Julaihi Narawi|YB Dato Sri Haji Julaihi Narawi]] ** [[Annuar Rapaee|YB Datuk Dr. Haji Annuar Rapaee]] ** [[Ibrahim Baki|YB Datuk Haji Ibrahim Baki]] ** [[Len Talif Salleh|YB Datuk Haji Len Talif Salleh]] * '''Setiausaha Agung''': ** [[Alexander Nanta Linggi|YB Dato Sri Alexander Nanta Linggi]] * '''Timbalan Setiausaha Agung''': ** [[Fazzrudin Abdul Rahman|YB Dato Fazzrudin Abdul Rahman]] * '''Penolong Setiausaha Agung''': ** [[Hasbi Habibollah|YB Datuk Haji Hasbi Habibollah]] (Bumiputera) ** [[Miro Simuh|YB Dato Miro Simuh]] (Pesaka) ** [[Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali|YB Datuk Hajah Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali]] (Bumiputera) ** [[Hamzah Brahim|YB Datuk Haji Hamzah Brahim]] (Bumiputera) ** Tuan Maurice Joannes Giri (Pesaka) * '''Bendahari Agung''': ** [[Abdul Rahman Junaidi|YB Datuk Dr. Haji Abdul Rahman Junaidi]] * '''Timbalan Bendahari Agung''': ** [[Ripin Lamat|YB Datuk Dr. Ripin Lamat]] * '''Ketua Penerangan''': ** [[Abdul Karim Rahman Hamzah|YB Dato Sri Abdul Karim Rahman Hamzah]] * '''Timbalan Ketua Penerangan''': ** YBhg. Dato Dr. Philip Raja * '''Penasihat Undang-Undang''': ** [[Awang Bemee Awang Ali Basah|YB Senator Dato’ Awang Bemee Awang Ali Basah]] * '''Setiausaha Eksekutif''': ** YBhg. Datuk Awang Bujang Awang Antek * '''Ahli-Ahli Majlis Tertinggi Terpilih''': ** [[Jefferson Jamit Unyat|YB Datuk Jefferson Jamit Unyat]] ** [[Yusuf Abd Wahab|YB Dato Ir. Haji Yusuf Abd Wahab]] ** [[Lidam Assan|YB Tuan Lidam Assan]] ** [[Aidel Lariwoo|YB Datuk Ir. Aidel Lariwoo]] ** [[Abdul Yakub Arbi|YB Tuan Abdul Yakub Arbi]] ** [[John Ilus|YB Tuan John Ilus]] ** [[Mohamad Duri|YB Tuan Haji Mohamad Duri]] ** [[Michael Mujah Lihan|YB Senator Tuan Michael Mujah Lihan]] ** [[Safiee Ahmad|YB Dr. Haji Safiee Ahmad]] ** [[Richard Rapu|YB Dato Dr. Richard Rapu]] ** [[Abdullah Saidol|YB Datuk Haji Abdullah Saidol]] ** [[Mohammad Razi Sitam|YB Datuk Mohamad Razi Sitam]] ** [[Awla Dris|YB Tuan Awla Dris]] ** [[Simon Sinang Bada|YB Dr. Simon Sinang Bada]] ** [[Razaili Gapor|YB Dato Razaili Gapor]] ** [[Willie Mongin|YB Datuk Willie Mongin]] ** YBhg. Dato Haidar Khas Asghar Khan ** YBhg. Dato Daniel Jubang Kanyan ** [[Ahmad Ibrahim|YB Senator Dato’ Ahmad Ibrahim]] ** [[Paulus Gumbang|YB Dato Paulus Palu Gumbang]] ** [[Iskandar Turkee|YB Tuan Haji Iskandar Turkee]] ** YBrs. Tuan PS Awangku Jinal Abedin Dato Pengiran Jawa ** [[Jerip Susil|YB Datuk Dr. Jerip Susil]] ** [[Dennis Ngau|YB Dato Dennis Ngau]] ** [[Henry Sum Agong|YB Dato Henry Sum Agong]] ** Encik Sulhie Salleh ** Tuan Syed Hamzah Wan Hamid Edruce ** Encik Julaihi Mohamad ** Tuan Leonard Jambu ** Encik Jawan Nyaun * '''Ahli-Ahli Majlis Tertinggi Dilantik (Bumiputera):''' ** [[Abdul Rahman Ismail|YB Datuk Dr. Haji Abdul Rahman Ismail]] ** [[Idris Buang|YB Dato Haji Idris Buang]] ** [[Lukanisman Awang Sauni|YB Dato Lukanisman Awang Sauni]] ** [[Ahmad Johnie Zawawi|YB Tuan Haji Ahmad Johnie Zawawi]] ** [[Hazland Abang Hipni|YB Datuk Dr. Hazland Abang Hipni]] ** [[Juanda Jaya|YB Dato’ Murshid Diraja Datuk Dr. Juanda Jaya]] ** [[Azizul Annuar Adenan|YB Tuan Azizul Annuar Adenan]] ** [[Mohd Naroden Majais|YB Dato Sri Haji Mohd Naroden Majais]] ** YBhg. Dr. Dayang Nurfizawati Abang Abdul Karim * '''Ahli-Ahli Majlis Tertinggi Dilantik (Pesaka):''' **[[William Mawan Ikom|YB Tan Sri Dato Sri William Mawan Ikom]] **[[Nuing Jeluing|YBhg. Dato Dr. Nuing Jeluing]] **Encik Paulus Dandee Banyang **Tuan Romeo Christopher Tegong **Encik Lesley Luyoh Akah **Tuan Wejok Tomik **Encik Jampi Tutong **Tuan Fred Entau **Tuan Barnabas Kulor Kaos Djunior **Encik Patrick Miden **Tuan Cr. Adison Langgar Ijan * '''Wakil Majlis Tertinggi Pergerakan Wanita''': **[[Nancy Shukri|YB Dato’ Sri Hajah Nancy Shukri]] (Bumiputera) **YBhg. Datin Sri Dato Angelina Ujang (Pesaka) **[[Rubiah Wang|YB Datuk Hajah Rubiah Wang]] (Bumiputera) **YBhg. Puan Umang Nangku Jabu Eigensatz (Pesaka) **[[Dayang Noorazah Awang Sohor|YB Puan Dayang Noorazah Awang Sohor]] (Bumiputera) * '''Wakil Majlis Tertinggi Pergerakan Pemuda''': **Encik Anderson Kalang Lah (Pesaka) **Encik Sufian Mohat (Bumiputera) **Encik Martin Ngindang Richard Mullok (Pesaka) **Tuan Haji Afiq Fikri Brahim (Bumiputera) **Encik Lyokarto Sikong (Pesaka) === Pergerakan Wanita PBB === * '''Ketua Wanita''': ** [[Fatimah Abdullah|YB Dato Sri Hajah Fatimah Abdullah]] * '''Timbalan Ketua Wanita''': ** Ybhg. Datin Sri Dato Angelina Ujang ** [[Rohani Abdul Karim|YB Dato Sri Hajah Rohani Abdul Karim]] * '''Naib Ketua Wanita''': ** [[Nancy Shukri|YB Dato' Sri Hajah Nancy Shukri]] ** [[Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali|YB Datuk Hajah Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali]] ** Ybhg. Puan Umang Nangku Jabu Eigensatz * '''Setiausaha''': ** [[Susan Chemerai Anding|YB Senator Puan Susan Chemerai Anding]] * '''Penolong Setiausaha (1)''': ** YBrs. Puan Fridah Osman * '''Penolong Setiausaha (2)''': **''KOSONG'' * '''Bendahari''': ** YBhg. Dr. Dayang Nurfizawati binti Haji Abang Abdul Karim * '''Penolong Bendahari''': ** Puan Natasha Nasa Datuk Amar Douglas Uggah * '''Ketua Penerangan''': ** Ybhg. Datin Esther Mujan Balan * '''Penolong Ketua Penerangan''': ** [[Rubiah Wang|YB Datuk Hajah Rubiah binti Haji Wang]] * '''Ahli Majlis Tertinggi Dipilih (BUMIPUTERA) ''': ** Puan Hajah Dora binti Abdul Rahman ** Puan Hajah Hasanah binti Haji Majais ** Kr. Puan Misiah binti Abu Seman ** Puan Noriha binti Haji Ali ** Puan Dayang Nora binti Awang Sabudin ** Puan Mujallipah binti Mohd Anis ** Puan Rokiah binti Mohamad Jahar ** Kr. Puan Hadijah binti Sheikh Kassim ** Puan Dayang Rajamah binti Abang Adeng ** Puan Dayangku Norli binti Awangku Terjudin ** Kr. Puan Hajah Mahani binti Haji Sahari ** Puan Anita binti Mohammed * '''Ahli Majlis Tertinggi Dipilih (PESAKA)''': ** Puan Jenny anak Bangga ** Puan Elizabeth Nail anak Wen ** Puan Carolynne Dayang anak Jawa ** Puan Candida Entri ** Puan Yvoone Nillie anak Intily ** Puan Carrie Anne anak John David ** Puan Mindy Maida John ** Dr. Christie Augustine Kiek ** Puan Kesean Nenna Sandah ** Roszuina anak Labet ** Kr. Puan Margaret @ Uding Nawan Lawai ** Puan Suti Saran ** Puan Lilla Raja @ Lilla Wong === Pergerakan Pemuda PBB === * '''Ketua Pemuda''': ** [[Maclaine @ Martin Ben|YB Datuk Martin Ben]] * '''Timbalan Ketua Pemuda''': ** [[Allan Siden Gramong|YB Tuan Allan Siden Gramong]] ** [[Lukanisman Awang Sauni|YB Dato Lukanisman Awang Sauni]] * '''Naib Ketua Pemuda''': ** [[Royston Valentine|YB Tuan Royston Valentine]] ** Tuan Malcolm Layang Jimbun ** Encik Anderson Kalang Lah * '''Setiausaha''' ** Tuan Sufian Mohat * '''Penolong Setiausaha (1)''': ** Encik Martin Ngindang anak Richard Mulok * '''Penolong Setiausaha (2)''': **''KOSONG'' * '''Bendahari''': ** Tuan Edwin Bukong * '''Penolong Bendahari''': ** Tuan Haji Afiq Fikri bin Haji Brahim * '''Ketua Penerangan''': ** [[Azizul Annuar Adenan|YB Tuan Azizul Annuar Pehin Sri Adenan]] * '''Penolong Ketua Penerangan''': ** Tuan Cr. Neuchlos Jub * '''Setiausaha Kerja (1)''': ** Encik Johan Haris bin Sulaiman * '''Setiausaha Kerja (2)''': ** Encik Jillson anak John * '''Ahli-Ahli Jawatankuasa (Terpilih)''': ** Tuan Stephen Augustine Lateng ** Encik Judson Jarrau ** Tuan Nicholas Bawin anak Burong ** Encik Michael Bel Ben ** Tuan Alexious Bethrol anak Stephen ** Encik Albert anak Andrew ** Encik Denvy ** Tuan Wilson anak Ahon ** Tuan Murphy Nyegang anak Nelson Mujah ** Encik Aaron Rachel anak Palu ** Tuan Muhammad Fadilah bin Ali Seman ** Encik Abang Hisham bin Abang Hashim ** Tuan Abdul Halik Jafar ** Tuan Kasdi Pandi ** Encik Mohd Nazrol Hisham bin Awang Tengah ** Tuan Rizal bin Talip ** Encik Mohd Faizal bin Jamiludin ** Tuan Syed Zyed Wan Asnawi ** Encik Sebli bin Morshidi ** Tuan Shahrul Iman bin Mohd Naroden ** Tuan Mohamad Shafizan bin Haji Kepli ** Encik Afiq Hizami bin Julaihi ** Tuan Steve Lius ** Encik Veriland Godon Anak Gagat ** Tuan Lyokarto Sikong * '''Ahli-Ahli Jawatankuasa (Dilantik)''': ** Tuan Abang Mohamad Hafiq Abang Kassim ** Encik Assoddin bin Narawi ** Tuan Abdul Hisham bin Ahmad ** Tuan Abdul Adzim Adzmi bin Abdul Rahman ** Encik Baling Elision Duren ** Tuan Cyrill Kuling ** Encik Johny Sain ** Encik Hardy Boy anak Ramping ** Encik Sonny Terrance ==Tokoh Veteran PBB== ==Statistik Keahlian== === Jumlah keseluruhan keahlian parti PBB (Setakat Oktober 2025) === {| class="wikitable" |- ! Etnik / bangsa ! Jumlah keahlian ! Peratusan ! Catatan |- |[[Orang Melayu|Melayu]] |''185,340'' | | - |- |[[Orang Iban|Iban]] |''118,837'' | | - |- |[[Bidayuh|Bidayuh]] |''39,154'' | | - |- |[[Melanau|Melanau]] |''21,348'' | | - |- |[[Orang Ulu]] |''15,046'' | | - |- |Lain-lain etnik |''108'' | | - |- |'''Jumlah keseluruhan''' |'''379,833''' | | - |} ==Wakil Rakyat== ===Ahli Dewan Negara=== {{main|Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-15}} {| class="wikitable sortable" !Lantikan !Tempoh !Ahli !Catatan |- |rowspan="2" |[[Fail:Flag of the Supreme Head of Malaysia.svg|28x28px]] [[Yang di-Pertuan Agong]] |21 Ogos 2023 - 22 Ogos 2026 |[[Susan Chemerai Anding]], YB Senator Puan | |- | 15 Julai 2024 - 14 Julai 2027 |[[Awang Bemee Awang Ali Basah]], YB Senator Dato' | * [[Yang di-Pertua Dewan Negara]] [[Yang di-Pertua Dewan Negara|ke-21]] |- |rowspan=2|{{flag|Sarawak}} |18 Julai 2025 - 17 Julai 2028 |[[Ahmad Ibrahim]], YB Senator Dato' | |- |11 Disember 2023 - 10 Disember 2026 |[[Michael Mujah Lihan]], YB Senator Tuan | |} ===Ahli Dewan Rakyat=== {{main|Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} PBB kini mempunyai 14 ahli parlimen. {| class="wikitable sortable" ! style="width:100px;" |Negeri ! style="width:30px;" |No. ! style="width:150px;" |Perlembagaan Parlimen ! style="width:240px;" |Ahli !Catatan !Penggal |- |rowspan="14"|{{Flag|Sarawak}}||P193||[[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]]||[[Nancy Shukri]], YB Dato' Sri Hajah|| *[[Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] |Ke-4 |- |P194||[[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]]||[[Fadillah Yusof]], YAB Dato' Sri Haji|| * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Perdana Menteri II Malaysia]] * [[Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] |Ke-5 |- |P197||[[Kota Samarahan (kawasan persekutuan)|Kota Samarahan]]||[[Rubiah Wang]], YB Datuk Hajah|| * [[Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] |Ke-3 |- |P198||[[Puncak Borneo (kawasan persekutuan)|Puncak Borneo]]||[[Willie Mongin]], YB Datuk|| ||Ke-2 |- |P200||[[Batang Sadong (kawasan persekutuan)|Batang Sadong]]||[[Rodiyah Sapiee]], YB Puan|| ||Pertama |- |P201||[[Batang Lupar (kawasan persekutuan)|Batang Lupar]]||[[Mohamad Shafizan Kepli]], YB Tuan|| ||Pertama |- |P204||[[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]]||[[Richard Rapu]], YB Dato Dr.|| ||Pertama |- |P206||[[Tanjong Manis (kawasan persekutuan)|Tanjong Manis]]||[[Yusuf Abd Wahab]], YB Tuan Ir. Haji|| ||Ke-2 |- |P207||[[Igan (kawasan persekutuan)|Igan]]||[[Ahmad Johnie Zawawi]], YB Tuan Haji|| ||Ke-2 |- |P213||[[Mukah (kawasan persekutuan)|Mukah]]||[[Hanifah Hajar Taib]], YB Dato' Hajjah || * [[Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia]] |Ke-2 |- |P215||[[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]]||[[Alexander Nanta Linggi]], YB Dato' Sri|| * [[Menteri Kerja Raya Malaysia]] |Ke-6 |- |P218||[[Sibuti (kawasan persekutuan)|Sibuti]]||[[Lukanisman Awang Sauni]], YB Dato'|| * [[Timbalan Menteri Luar Negeri Malaysia]] |Ke-2 |- |P221||[[Limbang (kawasan persekutuan)|Limbang]]||[[Hasbi Habibollah]], YB Datuk Haji|| * [[Timbalan Menteri Pengangkutan Malaysia]] |Ke-4 |- |P222||[[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]]||[[Henry Sum Agong]], YB Datuk|| ||Ke-6 |} ===Dewan Undangan Negeri (DUN)=== {| class="wikitable sortable" ! Negeri ! style="width:30px;" |No. ! style="width:150px;" |DUN ! style="width:240px;" |Ahli !Catatan !Penggal |- |rowspan="47"|{{Flag|Sarawak}} |N3 |{{DUN|Tanjong Datu}} |[[Azizul Annuar Adenan]] | |Pertama |- |N4 |{{DUN|Pantai Damai}} |[[Abdul Rahman Junaidi]] | * Timbalan Menteri Utiliti Sarawak |Ke-5 |- |N5 |{{DUN|Demak Laut}} |[[Hazland Abang Hipni]] | * Timbalan Menteri Tenaga dan Kelestarian Alam Sekitar Sarawak |Ke-3 |- |N6 |{{DUN|Tupong}} |[[Fazzrudin Abdul Rahman]] | |Ke-2 |- |N7 |{{DUN|Samariang}} |[[Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali]] | * Timbalan Menteri Jabatan Premier Sarawak (Undang-undang, MA63 dan Hubungan Negeri-Persekutuan) |Ke-4 |- |N8 |{{DUN|Satok}} |[[Ibrahim Baki]] | * Timbalan Menteri Utiliti Sarawak |Pertama |- |N15 |{{DUN|Asajaya}} |[[Abdul Karim Rahman Hamzah]] | * Menteri Pelancongan, Industri Kreatif dan Seni Persembahan Sarawak * Menteri Belia Sukan dan Pembangunan Sarawak |Ke-5 |- |N16 |{{DUN|Muara Tuang}} |[[Idris Buang]] | * Timbalan Yang di-Pertua DUN |Ke-2 |- |N17 |{{DUN|Stakan}} |[[Hamzah Brahim]] | |Pertama |- |N18 |{{DUN|Serembu}} |[[Miro Simuh]] | |Ke-2 |- |N19 |{{DUN|Mambong}} |[[Jerip Susil]] | * Timbalan Menteri Pengangkutan 1 Sarawak |Ke-2 |- |N20 |{{DUN|Tarat}} |[[Roland Sagah Wee Inn]] | * Menteri Pendidikan, Inovasi dan Pembangunan Bakat Sarawak |Ke-6 |- |N21 |{{DUN|Tebedu}} |[[Simon Sinang Bada]] | |Pertama |- |N22 |{{DUN|Kedup}} |[[Maclaine @ Martin Ben]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Wilayah Sarawak |Ke-3 |- |N23 |{{DUN|Bukit Semuja}} |[[John Ilus]] | |Ke-2 |- |N24 |{{DUN|Sadong Jaya}} |[[Aidel Lariwoo]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Infrastruktur Sarawak |Ke-3 |- |N25 |{{DUN|Simunjan}} |[[Awla Dris]] | |Ke-2 |- |N26 |{{DUN|Gedong}} |[[Abang Johari Tun Openg]] | * [[Premier Sarawak]] * Menteri Kewangan dan Ekonomi Baharu Sarawak * Menteri Pembangunan Bandar dan Sumber Asli Sarawak |Ke-10 |- |N27 |{{DUN|Sebuyau}} |[[Julaihi Narawi]] | * Menteri Utiliti dan Komunikasi Sarawak |Ke-7 |- |N28 |{{DUN|Lingga}} |[[Dayang Noorazah Awang Sohor]] | |Pertama |- |N29 |{{DUN|Beting Maro}} |[[Razaili Gapor]] | |Ke-3 |- |N35 |{{DUN|Saribas}} |[[Mohamad Razi Sitam]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Kebajikan Komuniti Sarawak |Ke-3 |- |N36 |{{DUN|Layar}} |[[Gerald Rentap Jabu]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Belia dan Sukan Sarawak |Ke-2 |- |N37 |{{DUN|Bukit Saban}} |[[Douglas Uggah Embas]] | * Timbalan Premier Sarawak * Menteri Kewangan dan Ekonomi Baharu 2 * Menteri Infrastruktur dan Pembangunan Pelabuhan Sarawak |Ke-2 |- |N38 |{{DUN|Kalaka}} |[[Mohamad Duri]] | |Pertama |- |N40 |{{DUN|Kabong}} |[[Mohd Chee Kadir]] | |Ke-2 |- |N41 |{{DUN|Kuala Rajang}} |[[Len Talif Salleh]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Bandar dan Sumber Asli Sarawak |Ke-2 |- |N42 |{{DUN|Semop}} |[[Abdullah Saidol]] | * Timbalan Menteri Jabatan Premier Sarawak * (Hal Ehwal Korporat dan Unit Komunikasi Awam) |Ke-3 |- |N43 |{{DUN|Daro}} |[[Safiee Ahmad]] | |Ke-2 |- |N44 |{{DUN|Jemoreng}} |[[Juanda Jaya]] | * Timbalan Menteri Jabatan Premier Sarawak * (Integriti dan Ombudsman) |Ke-2 |- |N50 |{{DUN|Machan}} |[[Allan Siden Gramong]] | |Ke-2 |- |N55 |{{DUN|Nangka}} |[[Annuar Rapaee]] | * Timbalan Menteri Pendidikan dan Inovasi Sarawak |Ke-3 |- |N56 |{{DUN|Dalat}} |[[Fatimah Abdullah]] | * Menteri Pembangunan Wanita, Kanak-kanak dan Pembangunan Komuniti Sarawak |Ke-5 |- |N57 |{{DUN|Tellian}} |[[Royston Valentine]] | |Pertama |- |N58 |{{DUN|Balingian}} |[[Abdul Yakub Arbi]] | |Ke-2 |- |N62 |{{DUN|Katibas}} |[[Lidam Assan]] | |Pertama |- |N63 |{{DUN|Bukit Goram}} |[[Jefferson Jamit Unyat]] | * Timbalan Menteri Jabatan Premier Sarawak * (Undang-undang dan Adat Bumiputera) |Ke-2 |- |N67 |{{DUN|Jepak}} |[[Iskandar Turkee]] | |Pertama |- |N69 |{{DUN|Kemena}} |[[Stephen Rundi Utom]] | * Menteri Pertanian Moden dan Pembangunan Wilayah Sarawak |Ke-5 |- |N71 |{{DUN|Bekenu}} |[[Rosey Yunus]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Wanita dan Kanak-kanak Sarawak |Ke-4 |- |N72 |{{DUN|Lambir}} |[[Ripin Lamat]] | * Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan Sarawak |Ke-3 |- |N77 |{{DUN|Telang Usan}} |[[Dennis Ngau]] | |Ke-3 |- |N78 |{{DUN|Mulu}} |[[Gerawat Gala]] | * Timbalan Menteri Jabatan Premier Sarawak * (Buruh, Imigresen dan Pemantauan Projek) |Ke-2 |- |N79 |{{DUN|Bukit Kota}} |[[Abdul Rahman bin Ismail|Abdul Rahman Ismail]] | * Menteri Pertanian Moden Sarawak |Ke-4 |- |N82 |{{DUN|Bukit Sari}} |[[Awang Tengah Ali Hassan]] | * Timbalan Premier Sarawak * Menteri Pembangunan Bandar dan Kelestarian Alam Sekitar Sarawak * Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Pelaburan Sarawak |Ke-8 |} == Lihat juga == * [[Senarai parti politik Malaysia]] * [[Senarai parti politik di Sarawak]] * [[Politik Malaysia]] * [[Parti Demokratik Progresif|Parti Demokratik Progresif Sarawak]] (PDP) * [[Parti Rakyat Bersatu Sarawak]] (SUPP) * [[Parti Rakyat Sarawak]] (PRS) * [[Parti Bumi Kenyalang]] (PBK) * [[Parti Bansa Dayak Sarawak Baru|Parti Bansa Dayak Sarawak]] (PBDS) * [[Parti Pesaka Anak Sarawak]] (PESAKA) * [[Barisan Rakyat Jati Sarawak]] (BARJASA) * [[Parti Negara Sarawak]] (PANAS) == Nota == * Chin, James. 2003. 'The Melanau-Malay Schism Erupts Again: Sarawak at the Polls' in Lok Kok Wah & Johan Saravanamuttu (eds.), New Politics in Malaysia (Singapore: Institute of South East Asian Studies, 2003) (ISBN 981-230-169-0) pp. 213-227 * An review of various "Sons of Soil" concepts by Dr. Bhaskar Dasgupta: http://piquancy.blogspot.com/2006/02/sons-of-soil.html == Pautan luar == * [http://pbb.org.my Laman rasmi Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak] ==Rujukan== {{reflist}} {{Parti-parti politik Malaysia}}{{Gabungan Parti Sarawak}}{{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Penubuhan 1973 di Malaysia]] [[Kategori:Parti politik di Sarawak]] [[Kategori:Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] [[Kategori:Bekas parti komponen Barisan Nasional]] q7r0gp5oijoj5rkgcb9g7358c1gfb6v 0 3908 6844613 6714070 2026-05-09T09:26:51Z MuhdAliffHaziq 228238 /* */ 6844613 wikitext text/x-wiki {{Infobox Political party |names = Parti Liberal Demokratik |name_english = Malaysia Liberal Democratic Party |name_native = <small> Malaysia <br> 自由民主党<small> <br> LDP |colorcode = {{Parti Liberal Demokratik/meta/color}} |logo = LDP Sabah logo.jpg |president = [[Chin Su Phin]] |secretary_general = Yong Vui Chung |foundation = January 1989 |dissolution = |predecessor = - |successor = - |headquarters = P.O.Box 16033, 888661 [[Kota Kinabalu]], [[Sabah]], [[Malaysia]] <br> Tel : 088-218 587 |newspaper = - |youth_wing = - |membership_year = Tahun 2024 |membership = 100,000 Orang |ideology = - |national = [[Barisan Nasional]] {{small|(1990-2018)}} <br>[[Gabungan Rakyat Sabah]] {{small|(2023-kini)}} <ref>{{Cite web|url=https://sabahmedia.com/2023/04/08/ldp-rakam-penghargaan-kepada-grs/|title=LDP rakam penghargaan kepada GRS|last=SabahMedia|date=April 8, 2023|website=SabahMedia|url-status=live|access-date=April 14, 2023}}</ref> |international = - | seats3_title = [[Dewan Undangan Negeri Sabah]] (DUN) | seats3 = {{Infobox political party/seats|1|79|hex=#FF7F00}} |colors = Red, Orange, Black<ref>http://www.ldp.org.my/about_logo.php</ref> |symbol = [[File:Gabungan Rakyat Sabah GRS Election Symbol.jpg|100px]] |flag = - |website = {{URL|http://ldp.org.my/}} |footnotes = Parti Di Malaysia }} {{Politik Malaysia}} '''Parti Liberal Demokratik Sabah''' ([[Bahasa Inggeris]]: ''Liberal Democratic Party of Sabah''; singkatan: ''LDP'' atau lebih dikenali sebagai ''LDP Sabah'') merupakan salah satu [[parti-parti politik Malaysia|parti politik tempatan di Sabah, Malaysia]] yang berpusat di kawasan [[Kota Kinabalu]], [[Lahad Datu]], [[Tawau]], dan [[Sandakan]]. Parti ini merupakan bekas parti komponen [[Barisan Nasional]] di [[Sabah]] dan merupakan parti komponen rasmi untuk [[Gabungan Rakyat Sabah]] (GRS) sejak 5 April 2023. Majoriti keahlian parti ini didominasi oleh kaum Cina-Sabah tetapi tidak mengetepikan keahlian warganegara dan bumiputera lain di Sabah kerana LDP mengklarifikasikan parti tersebut sebagai parti untuk pelbagai kaum di Sabah. Ideologi LDP lebih kepada ideologi [[Liberalisme]] dan mementingkan Keamanan di negeri Sabah untuk menjadikan Sabah sebagai negeri yang selamat untuk diduduki oleh rakyat di negeri tersebut. Parti ini terkenal dengan kejayaan mengusir dan mengurangkan isu pendatang tanpa izin di Sabah semasa pemerintahan [[Chong Kah Kiat|Tan Sri Chong Kah Kiat]] di [[Sabah]].<ref>{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2023/04/05/ldp-phrs-sertai-gabungan-rakyat-sabah/|title=LDP, PHRS sertai Gabungan Rakyat Sabah|last=FMT|date=April 5, 2023|website=FMT|url-status=live|access-date=April 7, 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sabahmedia.com/2023/04/08/ldp-rakam-penghargaan-kepada-grs/|title=LDP rakam penghargaan kepada GRS|last=SabahMedia|date=April 8, 2023|website=SabahMedia|url-status=live|access-date=April 14, 2023}}</ref> Parti politik ini tewas ke atas satu-satunya kerusi [[parlimen]] yang ditandingi di [[Sandakan]] pada [[Pilihan Raya Umum Malaysia 2004]]. ==Kepimpinan== Majlis Tertinggi 2018-2021 *Presiden: Datuk [[Chin Su Phin]] *Timbalan Presiden: Datuk Ir. Yong Wui Chung *Naib Presiden: **Yew Chau Khiong **Datuk Peter Chin Kee Yong **Sim Fui **Ng Tet Hau **Datuk Edward Wong Kon Fan **Datuk Mok Cheh Hung @ Mok Kiong *Setiausaha Agung: Datuk Ir. Chin Shu Ying *Bendahari Agung: Datuk Albert Ngan Yun Kiang *Ketua Penerangan: Chin Hock Siong @ Simon *Setiausaha Kerja: Chiang Fatt Sing *Ketua Pemuda: Jimmy Lai *Ketua Wanita: Wong Kuen Yin *Timbalan Setiausaha Agung: David Ong Choon Chung *Timbalan Bendahari Agung: Goh Soo Yee *Ahli Majlis Tertinggi: **Dexter Lim Ming Guan **Wong Min Kong **Fam Tze Sin **Mejar (B) Chong Su Vun **Alex Chee Kim Heng **Wong Chung On **Shim Tshin Choo **Yii Ming Seng **Steven Chung Kiam Fui **Thien Kui Sang **Ng Kwan Loong **Lam Jin Dak **Chin Kiang Ming **Lee Su Ket **Jin Tze Vun **Chong Thien Ming **Datuk Lai Vai Ming @ Anthony, J.P **Datin Shim Nyat Yun **Wong Chan Kwong **Yong Chee Wee **Lau Kah Hon **Lim Young Peing **Yong Teck Foh **Liew Chien Yan **Poong Foo On **John Lee Tsun Vui ==Sejarah Politik== Parti ini adalah sebahagian daripada bekas parti komponen dalam [[Barisan Nasional]] iaitu sehingga tahun 2018 lalu. Kemudian parti ini keluar dari gabungan tersebut selepas Barisan Nasional tewas dalam [[Pilihan raya umum Malaysia 2018]].<ref>[https://www.astroawani.com/berita-politik/parti-ldp-keluar-barisan-nasional-sertamerta-175215 Parti LDP keluar Barisan Nasional serta-merta]</ref> Selepas pembentukan [[Kerajaan Perikatan Nasional]], parti ini telah menyatakan minat untuk menjadi parti komponen dalam gabungan [[Perikatan Nasional]] (PN) atas dasar keyakinan terhadap kepimpinan [[Perdana Menteri Malaysia]], [[Muhyiddin Yassin]] dalam menangani [[Pandemik COVID-19 di Malaysia]].<ref>[https://www.astroawani.com/berita-politik/majlis-tertinggi-ldp-lulus-usul-sertai-pn-presiden-290555 Majlis Tertinggi LDP lulus usul sertai PN - Presiden]</ref> Walaubagaimanapun, Permohonan parti ini telah ditolak oleh [[Pengerusi Perikatan Nasional]], [[Muhyiddin Yassin]] selepas mesyuarat [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] Cawangan Sabah semasa dalam rangka lawatan kerja ke negeri [[Sabah]] sebagai [[Pengerusi Majlis Pemulihan Negara Malaysia]] walaupun parti ini mendapat sokongan dari pemimpin-pemimpin Cina-Sabah dalam [[Perikatan Nasional]]. Sehubungan dengan itu, ramai pemimpin tempatan [[Sabah]] tidak kira bangsa telah menolak kerjasama dengan [[Perikatan Nasional]] di peringkat akar umbi negeri.<ref>[https://www.astroawani.com/berita-politik/permohonan-ldp-sertai-pn-ditolak-muhyiddin-323181 Permohonan LDP sertai PN ditolak - Tan Sri Muhyiddin]</ref> Pada 5 April 2023, [[Gabungan Rakyat Sabah]] (GRS) telah meluluskan permohonan dua parti untuk menjadi anggota parti dalam gabungan berkenaan. Parti tersebut ialah [[Parti Harapan Rakyat Sabah]] (PHRS) dan Parti Liberal Demokratik (LDP). 2 parti tersebut telah menghantar surat permohonan untuk menjadi anggota gabungan sejak Mac 2022 tahun lalu iaitu sejurus gabungan tersebut diluluskan oleh [[Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Malaysia]] (JPPM). Datuk [[Masidi Manjun]] iaitu Setiausaha agung [[Gabungan Rakyat Sabah]] telah mengesahkan kelulusan penyertaan LDP dan PHRS pada 5 April 2023 ''(Anggota Rasmi)''. Pemimpin LDP telah membuat satu sidang khas untuk menyampaikan ucapan terima kasih terhadap kepimpinan tertinggi [[Gabungan Rakyat Sabah|GRS]] terutamanya pengerusi gabungan tersebut iaitu Datuk Seri Panglima [[Hajiji Noor]] dan Setiausaha agung gabungan Datuk [[Masidi Manjun]].<ref>{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2023/04/05/ldp-phrs-sertai-gabungan-rakyat-sabah/|title=LDP, PHRS sertai Gabungan Rakyat Sabah|last=FMT|date=April 5, 2023|website=FMT|url-status=live|access-date=April 7, 2023}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sabahmedia.com/2023/04/08/ldp-rakam-penghargaan-kepada-grs/|title=LDP rakam penghargaan kepada GRS|last=SabahMedia|date=April 8, 2023|website=SabahMedia|url-status=live|access-date=April 14, 2023}}</ref> ==Wakil Rakyat== {| class=wikitable !Jawatan !Ahli !Catatan |- |ADUN Lantikan |[[Chin Shu Ying]] | |} ==Lihat juga== * [[Senarai parti politik Malaysia]] * [[Politik Malaysia]] ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== *[http://ldp.org.my/ Laman Sesawang Rasmi LDP] {{Parti-parti politik Malaysia}} [[Kategori:Parti politik di Sabah]] [[Kategori:Parti politik liberal di Malaysia]] [[Kategori:Bekas parti komponen Barisan Nasional]] 1totq1tez5f6pjf2tt6bpu6jp5b3xkd 0 6552 6844443 6816269 2026-05-09T02:42:25Z Normal rookie 279720 6844443 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician | honorific-prefix = [[Yang Berhormat|Yang Hormat]] [[Darjah Indera Mahkota Pahang|Dato']] [[Doktor Falsafah|Dr.]] | honorific-suffix = <small> DIMP ([[Pahang]]); DSDK ([[Kedah]]); PhD | name = Mashitah Ibrahim | image = | width = | height = | caption = | birth_date = {{bda|1964|10|9}} | birth_place = [[Alor Setar]], [[Kedah]] | residence = | death_date = | death_place = | office3 = Pengerusi Eksekutif <br> Yayasan Pembangunan Pondok Malaysia | term_start3 = 1 Ogos 2012 | term_end3 = | predecessor3 = ''Penyandang sulung'' | successor3 = | office4 = Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri | term_start4 = [[18 Mac]] [[2008]] | term_end4 = 5 Mac 2013 | predecessor4 = | successor4 = | constituency4 = | office5 = Ahli [[Dewan Negara Malaysia]] | term_start5 = 2008 | term_end5 = 2013 | office6 = Setiausaha Parlimen <br> [[Jabatan Perdana Menteri (Malaysia)|Jabatan Perdana Menteri]] | term_start6 = 2004 | term_end6 = 2008 | constituency_MP7 = [[Baling]] | parliament7 = Malaysia | term_start7 = 2004 | term_end7 = 2008 | majority7 = | predecessor7 = [[Taib Azamudden Md Taib]] | successor7 = [[Taib Azamudden Md Taib]] | party = {{BN dan UMNO}} | religion = [[Islam]] | majority = | relations = [[Suliza Salam]] (besan) | spouse = Abdul Shakor Abu Bakar | children = {{ubl|Dr. Ameerah Suad|Fatin Sajeeda|Muhammad Wafi|Adel Wajdi}} | occupation = Ahli politik | website = | footnotes = }} [[Yang Berhormat|Yang Hormat]] [[Darjah Indera Mahkota Pahang|Dato']] [[Doktor Falsafah|Dr.]] '''Mashitah Ibrahim''' (lahir 9 Oktober 1964) merupakan bekas Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri melalui lantikan [[Senator]]. Beliau merupakan bekas ahli [[Parlimen]] [[Baling]], [[Kedah]] di utara [[Semenanjung Malaysia]]. Sebelum menceburkan diri di dalam politik, beliau merupakan bekas [[pensyarah|pensyarah kanan]] di [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]], [[Gombak]], [[Selangor]]. ==Kehidupan peribadi== Mashitah telah berkahwin dengan Abdul Shakor Abu Bakar dan telah dikurniakan dengan 4 orang anak, Dr. Ameerah Suad, Fatin Sajeeda, Muhammad Wafi dan Adel Wajdi. Anak ketiga beliau, Muhammad Wafi telah bertunang dengan Nur Falahi Dato' Zainal Nazeri, anak kedua kepada Datin [[Suliza Salam]] pada 1 Januari 2021 lalu.<ref>[https://www.nona.my/datin-suliza-salam-dato-dr-mashitah-ibrahim-bakal-berbesan-anak-ikat-tali-pertunangan-1-1-2021/ Datin Suliza Salam & Dato Dr Mashitah Ibrahim Bakal Berbesan, Anak Ikat Tali Pertunangan 1.1.2021]</ref> ==Pendidikan== Mashitah merupakan lulusan Sarjana Muda Tafsir dan Hadis dari [[Universiti al-Azhar|Universiti Al-Azhar Mesir]] (1984-1987) serta memiliki Ijazah Sarjana Syariah Islamiyyah (1994) dan Doktor Falsafah (PhD) Shariah Islamiyyah (1997) dari [[Fakulti Darul Ulum, Universiti Kaherah|Darul Ulum, Universiti Kaherah]], Mesir. Beliau turut memiliki Ijazah Sarjana dalam bidang Ilmu Berteraskan Wahyu dan Warisan Islam dari [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] (1991)<ref>{{Cite web|url=https://www.usim.edu.my/news/dato-dr-mashitah-ibrahim-dilantik-ahli-lembaga-pengarah-usim/|title=Dato’ Dr. Mashitah Ibrahim Dilantik Ahli Lembaga Pengarah USIM|date=28 September 2020|website=USIM|url-status=live|access-date=14 September 2022}}</ref>. ==Kerjaya politik== Dalam [[Pilihan raya umum 2004]] beliau mengalahkan [[Ustaz]] Dato' [[Taib Azamudden Md Taib]] dari [[PAS]] dengan majoriti 4,229 undi. Ustaz Taib Azamudden Md Taib merupakan bekas Imam Besar [[Masjid Negara]], [[Kuala Lumpur]]. Selepas menang pilihan raya 2004, beliau telah dilantik sebagai [[Setiausaha Parlimen]] di [[Jabatan Perdana Menteri (Malaysia)|Jabatan Perdana Menteri]]. Beliau selalu menjawab pelbagai isu semasa berhubung dengan agama [[Islam]]. Di peringkat akar umbi, beliau merupakan Ketua Wanita [[UMNO Bahagian Baling]] setelah mengalahkan pencabarnya pada persidangan UMNO Bahagian pada 1 November 2008.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1102&pub=Utusan_Malaysia&sec=Politik&pg=po_09.htm], " Mashitah menang", Utusan Online, 1 November 2008.</ref> Sehingga kini,{{bila}} Dato' Dr Mashitah selalu menjadi panel pelbagai forum terutama berkaitan agama — bidang kepakaran beliau. Contohnya pada 24 Januari 2008, beliau menjadi ahli panel Forum Perdana Ehwal Islam bertajuk ‘Gerbang Gemilang’ dan disiarkan secara langsung oleh RTM1 dari padang [[Sekolah Menengah Agama Sik]], [[Kedah]].<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/arkib.asp?y=2008&dt=0124&pub=utusan_malaysia&sec=bicara%5Fagama&pg=ba_05.htm&arc=hive FORUM PERDANA EHWAL ISLAM]</ref> ==Skandal Jenayah Global== Dato' Dr Mashitah dikhabarkan terlibat dengan skandal jenayah global yang melibatkan rangkaian sindiket yang dikehendaki oleh pelbagai pihak penguatkuasaan di beberapa negara Asia. Perkaitan di Malaysia Pelabur utama di tempat Lu dipaksa bekerja iaitu Dongmei Park, yang terletak di selatan bandar Myawaddy, ialah bekas bos mafia China yang dikenakan sekatan oleh Washington iaitu Wan Kuok-koi yang juga dikenali sebagai Broken Tooth, Yin Gouju. Dia juga dikehendaki polis Malaysia, kata Justice for Myanmar dalam laporan mereka. Kumpulan itu berkata Wan, bekas ketua 14K, menubuhkan Dongmei Park melalui hubungan baiknya dengan "warganegara Malaysia yang berpengaruh." Mereka termasuk Mashitah Ibrahim, seorang ahli politik parti pemerintah di Malaysia selama beberapa dekad iaitu Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu dan suaminya, Abdul Shakor Abu Bakar serta dua individu bernama Sri Liong Kee Huat dan Yong Mun Hong. Amerika Syarikat pada 2020 telah mengenakan sekatan ke atas Wan dan Dongmei Park, nama lain untuk Dongmei Investment Group Co. Ltd. Mashitah, yang masih aktif dalam politik bersama UMNO, adalah Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri dari 2008-2013. BenarNews, sebuah perkhidmatan berita dalam talian yang bersekutu dengan RFA, telah beberapa kali menghubungi telefon bimbit Mashitah untuk mendapatkan komen serta menghantar mesej teks kepadanya, tetapi beliau hanya memberikan respons "Tidak berminat." Justice for Myanmar berkata Mashitah telah memuat naik hantaran di laman Facebook yang memaparkan bahawa beliau sekurang-kurangnya mengenali Broken Tooth dan dikaitkan dengan projek [https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/karen-bgf-kna-regional-criminal-network-exposed Dongmei Park]. BenarNews tidak menemui sebarang rekod awam untuk Liong Kee Huat, atau nombor telefon Yong Mun Hong. Tiada siapa yang membuka pintu sebuah kediaman di Kuala Lumpur yang disenaraikan di bawah nama Mun Hong dalam pendaftaran korporat Kumpulan Dongmei di Hong Kong. Ketua Polis Negara Razarudin Husain dan Menteri Dalam Negeri Saifuddin Nasution Ismail tidak memberikan maklum balas terhadap permintaan untuk komen mengenai penglibatan pelabur Malaysia dengan bekas bos kumpulan mafia itu dan kumpulan militan Myanmar. [https://www.justiceformyanmar.org/ Justice for Myanmar] menggesa agar kerajaan di Asia mengambil tindakan berhubung perkara itu. “Rangkaian perniagaan jenayah ini adalah satu ancaman global … menyebabkan kesengsaraan yang meluas terhadap masyarakat tempatan, pekerja dari seluruh Myanmar dan dunia yang dikurung serta dilayan seperti hamba abdi, selain mangsa penipuan siber di mana sahaja,” katanya dalam laporan. “Pihak berkuasa di rantau ini khususnya China, Hong Kong, Kemboja, Malaysia, Singapura dan Thailand harus menyiasat penglibatan rakyat, penduduk dan syarikat mereka yang melakukan, menjadi dalang dan mendapat manfaat daripada jenayah rentas negara serta pelanggaran hak asasi manusia yang dilakukan di Myanmar dan meminta mereka bertanggungjawab,” kata kumpulan itu. [https://www.benarnews.org/malay/berita/my-militan-myanmar-mashitah-240613-06132024170649.html Lihat Sumber] ==Keputusan Pilihan Raya== {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts ! colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- | rowspan=4|[[Pilihan raya umum Malaysia 2022|2022]] | rowspan=4|P010 {{Parlimen|Kuala Kedah}} | rowspan=4 {{party shading/Barisan Nasional}} | | rowspan=4|Mashitah Ibrahim ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]) | rowspan=4 align=right|13,879 | rowspan=4|13.81% |bgcolor={{party color|Perikatan Nasional}} | |{{nowrap|'''[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]]'''}} ([[Parti Islam Se-Malaysia|'''PAS''']]) | align=right|'''56,298''' |'''56.03%''' | rowspan=4|101,510 | rowspan=4|28,061 | rowspan=4|76.60% |- |{{party shading/PH}} | |[[Azman Ismail]] ([[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]) | align=right|28,237 |28.10% |- |bgcolor={{Parti Pejuang Tanah Air/meta/color}} | |[[Ulya Aqamah Husamudin]] ([[Parti Pejuang Tanah Air|PEJUANG]]) | align=right|1,805 | align=right|1.80% |- |{{party shading/Sabah Heritage Party}} | |Syed Araniri Syed Ahmad ([[Parti Warisan Sabah|WARISAN]]) | align=right|256 | align=right|0.25% |} ==Anugerah== * {{flag|Kedah}} ** [[File:MY-KED Order of Loyalty to the Royal House of Kedah - Knight Companion (DSDK).svg|50px]] Darjah Setia Diraja Kedah (DSDK) – '''Dato'''' (2006) *{{flag|Pahang}} ** [[File:MY-PAH Order of the Crown of Pahang - Knight Companion - DIMP.svg|50px]] Darjah Indera Mahkota Pahang (DIMP) – '''Dato'''' (2000) ==Rujukan== {{reflist}} {{Kepimpinan Islam Peringkat Persekutuan di Malaysia}} {{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori: Muslim Malaysia]] [[Kategori:Ahli politik wanita Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Anggota wanita Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-11]] [[Kategori:Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-13]] [[Kategori:Timbalan menteri kerajaan wanita Malaysia]] [[Kategori:Setiausaha parlimen kementerian wanita Malaysia]] [[Kategori:Alumni Universiti Al-Azhar]] [[Kategori:Alumni Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] [[Kategori:Ahli akademik Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] [[Kategori:Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-12]] [[Kategori:Senator wanita Malaysia]] 7al0ywkhdwdm3gzi5xp02i8hm3mp03e 6844452 6844443 2026-05-09T03:01:40Z Normal rookie 279720 6844452 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician | honorific-prefix = [[Yang Berbahagia]] [[Gelaran|Dato']] [[Doktor Falsafah|Dr.]] | honorific-suffix = {{Post-nominals|country=MYS|size=100%|DSDK|DIMP|JP}} PhD | name = Mashitah Ibrahim | image = | width = | height = | caption = | birth_date = {{bda|1964|10|9}} | birth_place = [[Alor Setar]], [[Kedah]] | residence = | death_date = | death_place = | office3 = Pengerusi Eksekutif <br> Yayasan Pembangunan Pondok Malaysia | term_start3 = 1 Ogos 2012 | term_end3 = | predecessor3 = ''Penyandang sulung'' | successor3 = | office4 = Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri | term_start4 = [[18 Mac]] [[2008]] | term_end4 = 5 Mac 2013 | predecessor4 = | successor4 = | constituency4 = | office5 = Ahli [[Dewan Negara Malaysia]] | term_start5 = 2008 | term_end5 = 2013 | office6 = Setiausaha Parlimen <br> [[Jabatan Perdana Menteri (Malaysia)|Jabatan Perdana Menteri]] | term_start6 = 2004 | term_end6 = 2008 | constituency_MP7 = [[Baling]] | parliament7 = Malaysia | term_start7 = 2004 | term_end7 = 2008 | majority7 = | predecessor7 = [[Taib Azamudden Md Taib]] | successor7 = [[Taib Azamudden Md Taib]] | party = {{BN dan UMNO}} | religion = [[Islam]] | majority = | relations = [[Suliza Salam]] (besan) | spouse = Abdul Shakor Abu Bakar | children = {{ubl|Dr. Ameerah Suad|Fatin Sajeeda|Muhammad Wafi|Adel Wajdi}} | occupation = Ahli politik | website = | footnotes = }} '''Mashitah Ibrahim''' (lahir 9 Oktober 1964) merupakan bekas Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri melalui lantikan [[Senator]]. Beliau merupakan bekas ahli [[Parlimen]] [[Baling]], [[Kedah]] di utara [[Semenanjung Malaysia]]. Sebelum menceburkan diri di dalam politik, beliau merupakan bekas [[pensyarah|pensyarah kanan]] di [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]], [[Gombak]], [[Selangor]]. ==Kehidupan peribadi== Mashitah telah berkahwin dengan Abdul Shakor Abu Bakar dan telah dikurniakan dengan 4 orang anak, Dr. Ameerah Suad, Fatin Sajeeda, Muhammad Wafi dan Adel Wajdi. Anak ketiga beliau, Muhammad Wafi telah bertunang dengan Nur Falahi Dato' Zainal Nazeri, anak kedua kepada Datin [[Suliza Salam]] pada 1 Januari 2021 lalu.<ref>[https://www.nona.my/datin-suliza-salam-dato-dr-mashitah-ibrahim-bakal-berbesan-anak-ikat-tali-pertunangan-1-1-2021/ Datin Suliza Salam & Dato Dr Mashitah Ibrahim Bakal Berbesan, Anak Ikat Tali Pertunangan 1.1.2021]</ref> ==Pendidikan== Mashitah merupakan lulusan Sarjana Muda Tafsir dan Hadis dari [[Universiti al-Azhar|Universiti Al-Azhar Mesir]] (1984-1987) serta memiliki Ijazah Sarjana Syariah Islamiyyah (1994) dan Doktor Falsafah (PhD) Shariah Islamiyyah (1997) dari [[Fakulti Darul Ulum, Universiti Kaherah|Darul Ulum, Universiti Kaherah]], Mesir. Beliau turut memiliki Ijazah Sarjana dalam bidang Ilmu Berteraskan Wahyu dan Warisan Islam dari [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] (1991)<ref>{{Cite web|url=https://www.usim.edu.my/news/dato-dr-mashitah-ibrahim-dilantik-ahli-lembaga-pengarah-usim/|title=Dato’ Dr. Mashitah Ibrahim Dilantik Ahli Lembaga Pengarah USIM|date=28 September 2020|website=USIM|url-status=live|access-date=14 September 2022}}</ref>. ==Kerjaya politik== Dalam [[Pilihan raya umum 2004]] beliau mengalahkan [[Ustaz]] Dato' [[Taib Azamudden Md Taib]] dari [[PAS]] dengan majoriti 4,229 undi. Ustaz Taib Azamudden Md Taib merupakan bekas Imam Besar [[Masjid Negara]], [[Kuala Lumpur]]. Selepas menang pilihan raya 2004, beliau telah dilantik sebagai [[Setiausaha Parlimen]] di [[Jabatan Perdana Menteri (Malaysia)|Jabatan Perdana Menteri]]. Beliau selalu menjawab pelbagai isu semasa berhubung dengan agama [[Islam]]. Di peringkat akar umbi, beliau merupakan Ketua Wanita [[UMNO Bahagian Baling]] setelah mengalahkan pencabarnya pada persidangan UMNO Bahagian pada 1 November 2008.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1102&pub=Utusan_Malaysia&sec=Politik&pg=po_09.htm], " Mashitah menang", Utusan Online, 1 November 2008.</ref> Sehingga kini,{{bila}} Dato' Dr Mashitah selalu menjadi panel pelbagai forum terutama berkaitan agama — bidang kepakaran beliau. Contohnya pada 24 Januari 2008, beliau menjadi ahli panel Forum Perdana Ehwal Islam bertajuk ‘Gerbang Gemilang’ dan disiarkan secara langsung oleh RTM1 dari padang [[Sekolah Menengah Agama Sik]], [[Kedah]].<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/arkib.asp?y=2008&dt=0124&pub=utusan_malaysia&sec=bicara%5Fagama&pg=ba_05.htm&arc=hive FORUM PERDANA EHWAL ISLAM]</ref> ==Skandal Jenayah Global== Dato' Dr Mashitah dikhabarkan terlibat dengan skandal jenayah global yang melibatkan rangkaian sindiket yang dikehendaki oleh pelbagai pihak penguatkuasaan di beberapa negara Asia. Perkaitan di Malaysia Pelabur utama di tempat Lu dipaksa bekerja iaitu Dongmei Park, yang terletak di selatan bandar Myawaddy, ialah bekas bos mafia China yang dikenakan sekatan oleh Washington iaitu Wan Kuok-koi yang juga dikenali sebagai Broken Tooth, Yin Gouju. Dia juga dikehendaki polis Malaysia, kata Justice for Myanmar dalam laporan mereka. Kumpulan itu berkata Wan, bekas ketua 14K, menubuhkan Dongmei Park melalui hubungan baiknya dengan "warganegara Malaysia yang berpengaruh." Mereka termasuk Mashitah Ibrahim, seorang ahli politik parti pemerintah di Malaysia selama beberapa dekad iaitu Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu dan suaminya, Abdul Shakor Abu Bakar serta dua individu bernama Sri Liong Kee Huat dan Yong Mun Hong. Amerika Syarikat pada 2020 telah mengenakan sekatan ke atas Wan dan Dongmei Park, nama lain untuk Dongmei Investment Group Co. Ltd. Mashitah, yang masih aktif dalam politik bersama UMNO, adalah Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri dari 2008-2013. BenarNews, sebuah perkhidmatan berita dalam talian yang bersekutu dengan RFA, telah beberapa kali menghubungi telefon bimbit Mashitah untuk mendapatkan komen serta menghantar mesej teks kepadanya, tetapi beliau hanya memberikan respons "Tidak berminat." Justice for Myanmar berkata Mashitah telah memuat naik hantaran di laman Facebook yang memaparkan bahawa beliau sekurang-kurangnya mengenali Broken Tooth dan dikaitkan dengan projek [https://www.justiceformyanmar.org/press-releases/karen-bgf-kna-regional-criminal-network-exposed Dongmei Park]. BenarNews tidak menemui sebarang rekod awam untuk Liong Kee Huat, atau nombor telefon Yong Mun Hong. Tiada siapa yang membuka pintu sebuah kediaman di Kuala Lumpur yang disenaraikan di bawah nama Mun Hong dalam pendaftaran korporat Kumpulan Dongmei di Hong Kong. Ketua Polis Negara Razarudin Husain dan Menteri Dalam Negeri Saifuddin Nasution Ismail tidak memberikan maklum balas terhadap permintaan untuk komen mengenai penglibatan pelabur Malaysia dengan bekas bos kumpulan mafia itu dan kumpulan militan Myanmar. [https://www.justiceformyanmar.org/ Justice for Myanmar] menggesa agar kerajaan di Asia mengambil tindakan berhubung perkara itu. “Rangkaian perniagaan jenayah ini adalah satu ancaman global … menyebabkan kesengsaraan yang meluas terhadap masyarakat tempatan, pekerja dari seluruh Myanmar dan dunia yang dikurung serta dilayan seperti hamba abdi, selain mangsa penipuan siber di mana sahaja,” katanya dalam laporan. “Pihak berkuasa di rantau ini khususnya China, Hong Kong, Kemboja, Malaysia, Singapura dan Thailand harus menyiasat penglibatan rakyat, penduduk dan syarikat mereka yang melakukan, menjadi dalang dan mendapat manfaat daripada jenayah rentas negara serta pelanggaran hak asasi manusia yang dilakukan di Myanmar dan meminta mereka bertanggungjawab,” kata kumpulan itu. [https://www.benarnews.org/malay/berita/my-militan-myanmar-mashitah-240613-06132024170649.html Lihat Sumber] ==Keputusan Pilihan Raya== {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts ! colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 2004|2004]] |'''P016 [[Baling (kawasan persekutuan)|Baling]]''' |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''Mashitah Ibrahim'''}} ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|'''UMNO''']]) |align="right" |'''32,661''' |'''53.46%''' |{{Party shading/PAS}} | |[[Taib Azamudden Md Taib]] ([[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]) |align="right" |28,432 |46.54% |62,202 |4,229 |83.27% |- | rowspan=4|[[Pilihan raya umum Malaysia 2022|2022]] | rowspan=4|P010 {{Parlimen|Kuala Kedah}} | rowspan=4 {{party shading/Barisan Nasional}} | | rowspan=4|Mashitah Ibrahim ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]) | rowspan=4 align=right|13,879 | rowspan=4|13.81% |bgcolor={{party color|Perikatan Nasional}} | |{{nowrap|'''[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]]'''}} ([[Parti Islam Se-Malaysia|'''PAS''']]) | align=right|'''56,298''' |'''56.03%''' | rowspan=4|101,510 | rowspan=4|28,061 | rowspan=4|76.60% |- |{{party shading/PH}} | |[[Azman Ismail]] ([[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]) | align=right|28,237 |28.10% |- |bgcolor={{Parti Pejuang Tanah Air/meta/color}} | |[[Ulya Aqamah Husamudin]] ([[Parti Pejuang Tanah Air|PEJUANG]]) | align=right|1,805 | align=right|1.80% |- |{{party shading/Sabah Heritage Party}} | |Syed Araniri Syed Ahmad ([[Parti Warisan Sabah|WARISAN]]) | align=right|256 | align=right|0.25% |} ==Anugerah== * {{flag|Kedah}} ** [[File:MY-KED Order of Loyalty to the Royal House of Kedah - Knight Companion (DSDK).svg|50px]] Darjah Setia Diraja Kedah (DSDK) – '''Dato'''' (2006)<ref name=IST/> ** Jasa Pendakmai (JP) (2016)<ref>{{cite web|url=https://govdocs.sinarproject.org/documents/state-governments/kedah/government-of-kedah-darul-aman-gazette/kdhgn10-01-y2016.pdf|title=Senarai Darjah Kehormatan Sempena Ulang Tahun Hari Keputeraan Kebawah Duli Yang Maha Mulia Tuanku Sultan Negeri Kedah Darul Aman Tahun 2016|language=ms|publisher=Warta Kerajaan Negeri Kedah}}</ref> * {{flag|Pahang}} ** [[File:MY-PAH Order of the Crown of Pahang - Knight Companion - DIMP.svg|50px]] [[Darjah Indera Mahkota Pahang]] (DIMP) – '''Dato'''' (2000)<ref name=IST>{{cite web|url=http://www.istiadat.gov.my/index.php/component/semakanlantikanskp/|title=Semakan Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat}}</ref> ==Rujukan== {{reflist}} {{Kepimpinan Islam Peringkat Persekutuan di Malaysia}} {{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori: Muslim Malaysia]] [[Kategori:Ahli politik wanita Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Anggota wanita Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-11]] [[Kategori:Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-13]] [[Kategori:Timbalan menteri kerajaan wanita Malaysia]] [[Kategori:Setiausaha parlimen kementerian wanita Malaysia]] [[Kategori:Alumni Universiti Al-Azhar]] [[Kategori:Alumni Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] [[Kategori:Ahli akademik Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] [[Kategori:Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-12]] [[Kategori:Senator wanita Malaysia]] cbtwnecoa1yyqqsluobxywg4s6w03db 0 13622 6844611 6081150 2026-05-09T09:23:47Z Baik Tak Payah 398739 6844611 wikitext text/x-wiki [[File:Jalan Changkat Jering-Seri Manjung-Kampung Koh (Malaysia Federal Highway 60), Pantai Remis 20231222 143330.jpg|thumb|Pantai Remis]] [[File:Jalan Changkat Jering-Seri Manjung-Kampung Koh (Malaysia Federal Highway 60), Pantai Remis 20231222 141340.jpg|thumb|Papan tanda Pantai Remis]] '''Pantai Remis''' ialah sebuah pekan dan pantai di daerah [[Manjung]], Negeri [[Perak]] Darul Ridzuan. Bandar lain yang berdekatan ialah [[Pekan Beruas|Beruas]], [[Segari]], [[Kawasan Perindustrian Kampung Acheh]] , [[Lumut]] dan [[Sitiawan]]. Dalam peta pada kedudukan 4.6' Utara 100.5' Timur. Pantai remis mendapat nama daripada [[remis]] yang banyak terdapat di pantai tersebut. ==Masjid== * Masjid Al-Aliah Pekan Pantai Remis * Masjid Al-Khairiah [[Kampung Sungai Batu]] * Masjid Hasaniah [[Kampung Panchor]] * Masjid Nawawiah [[Pengkalan Baru]] * Surau Al-Syuhada [[Kampung Tebuk Yan 2]] * Surau Ihsaniah Jalan Belakang Rumah Murah [[Pantai Remis]] * Surau Hamdiah Kampung Taman Bintang ==Kampung== *Kg Tebuk Yan *kg Tebuk Yan 2 *Kg Sungai Batu Dalam *Kg Sungai Batu *Kg Batu 51 *Kg Hj Ali *Kg Indah (Kg Ribut) *Kg Bagan Lama *Kg Matang Krian *Kg 40 Rantai. ==Sekolah== == Lihat juga == * [[Runtuhan lombong tinggal di Pantai Remis]] [[Kategori:Petempatan di Perak]] [[Kategori:Pantai di Malaysia]] 5tmobcr6zf7il0bur9m60b9k6olzpvx 0 15332 6844371 6843296 2026-05-08T21:52:04Z Yahya 213045 Suntingan oleh [[Special:Contributions/Malaysia and China|Malaysia and China]] ([[User talk:Malaysia and China|perbincangan]]) dikembalikan kepada semakan terdahulu oleh [[User:Mohamad alsaggoff|Mohamad alsaggoff]] 6670280 wikitext text/x-wiki {{Malay name|Hasmah|Mohamad Ali|note=on}} {{Kotak info pemegang jawatan | honorific-prefix = [[Yang Amat Berbahagia]] [[Tun]] [[Doktor|Dr.]] | name = Siti Hasmah | native_name = {{lang|ms|{{Script|Arab|سيتي حسمه محمد علي}}}} | honorific-suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100|SSM|SSDK|DUPN|SPDK|DUNM|DA|SMK|KMN|PCK}} | image = File:Siti Hasmah 2019.jpg | image_size = 220px | caption = Siti Hasmah pada tahun 2019 | office = [[Pasangan Perdana Menteri Malaysia]] | term_start = 10 Mei 2018 | term_end = 24 Februari 2020 <br> {{small|Pasangan Pemangku: 24 Februari - 1 Mac 2020}} | monarch = [[Sultan Muhammad V]] <br> [[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah]] | primeminister = [[Mahathir Mohamad]] | predecessor = [[Rosmah Mansor]] | successor = [[Noorainee Abdul Rahman]] | monarch1 = [[Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah]]<br>[[Sultan Iskandar ibni Sultan Ismail]]<br>[[Sultan Azlan Muhibbuddin Shah]]<br>[[Tuanku Jaafar]]<br>[[Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah]]<br>[[Tuanku Syed Sirajuddin]] | term_start1 = 16 Julai 1981 | term_end1 = 31 Oktober 2003 | primeminister1 = [[Mahathir Mohamad]] | predecessor1 = [[Suhailah Mohamed Noah]] | successor1 = [[Endon Mahmood]] | office2 = [[Pasangan Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] | monarch2 = [[Sultan Yahya Petra]]<br>[[Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah]] | term_start2 = 5 Mac 1976 | term_end2 = 16 Julai 1981 | predecessor2 = [[Suhailah Mohamed Noah]] | successor2 = Ines Maria Reyna | birth_name = Hasmah binti Mohamad Ali | birth_date = {{birth date and age|1926|7|12|df=y}} | birth_place = [[Klang]], [[Selangor]], [[Negeri-negeri Melayu Bersekutu]], [[Tanah Melayu British]] | occupation = [[Doktor]], Penjawat Awam | alma_mater = [[Kolej Perubatan King Edward VII]] ([[Ijazah Sarjana Muda Perubatan dan Pembedahan|MBBS]]) | citizenship = | spouse = {{marriage|[[Mahathir Mohamad]]|1956}} | children = 7 (termasuk [[Marina Mahathir|Marina]], [[Mirzan Mahathir|Mirzan]], [[Mokhzani Mahathir|Mokhzani]] dan [[Mukhriz Mahathir|Mukhriz]]) | relatives = [[Ismail Mohamed Ali|Ismail Mohd Ali]] (abang)<ref>{{Cite web |date=2018-10-08 |title=Dr Siti Hasmah pays tribute to brother Ismail Ali, the first Malaysian Bank Negara governor |url=https://www.malaymail.com/news/malaysia/2018/10/08/dr-siti-hasmah-pays-tribute-to-brother-ismail-ali-the-first-malaysian-bank/1680609 |access-date= |website=Malay Mail |language=en}}</ref> <br> [[Saleha Mohd Ali]] (kakak) <br>[[Mohamed Hashim bin Mohd Ali]] (adik) <br> [[Ahmad Razali Mohd Ali]] (adik) | signature = }} '''Hasmah binti Mohamad Ali'''<ref>{{Cite news |date=2024-10-27 |title='My name is just Hasmah, not Siti Hasmah' |url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/10/27/039my-name-is-just-hasmah-not-siti-hasmah039 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250416142426/https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/10/27/039my-name-is-just-hasmah-not-siti-hasmah039 |archive-date=2025-04-16 |access-date=2025-04-16 |work=The Star}}</ref> ({{Langx|ms-Arab|حسمه بنت محمد علي|label=[[Tulisan Jawi|Jawi]]}}; lahir 12 Julai 1926), lebih dikenali sebagai '''Siti Hasmah''', ialah seorang doktor perubatan dan penjawat awam Malaysia yang pernah menjadi [[pasangan Perdana Menteri Malaysia]] dari tahun 1981 hingga 2003 dan sekali lagi dari 2018 hingga 2020, sebagai isteri kepada [[Mahathir Mohamad]].<ref>{{Cite web |date=2003-10-30 |title=Don't forget Dr Siti Hasmah |url=https://www.klik.com.my/item/story/1401662/don-t-forget-dr-siti-hasmah |access-date= |website=New Straits Times}}</ref><ref>{{Cite web |date=2003-10-31 |title=Thanks also to Dr Siti Hasmah |url=https://www.klik.com.my/item/story/1400614/thanks-also-to-dr-siti-hasmah |access-date= |website=New Straits Times}}</ref> Di Malaysia, Siti Hasmah dihormati dengan gelaran '''Ibu Negara'''.<ref>{{Cite web |date=2019-08-22 |title=Dr Siti Hasmah named 'Ibu Negara' for contributions to country |url=https://www.malaymail.com/news/malaysia/2019/08/22/dr-siti-hasmah-named-ibu-negara-for-contributions-to-country/1782906 |access-date= |website=www.malaymail.com}}</ref> Pada usia 99 tahun, beliau kini merupakan isteri perdana menteri Malaysia yang paling lama hidup. Dilahirkan di [[Klang]], Selangor, Siti Hasmah pernah berkhidmat sebagai canselor [[Universiti Multimedia]]. Sebagai seorang doktor di [[Kedah]], beliau aktif mempromosikan kesihatan awam dan luar bandar dengan menganjurkan inisiatif untuk meningkatkan kebersihan, menggalakkan gaya hidup sihat serta menyediakan program imunisasi untuk kanak-kanak.<ref>{{Cite web |last=Ismail |first=Fauziah |last2=Jay |first2=Beatrice Nita |date=2019-05-12 |title=Siti Hasmah: 'Take care of your babies, take care of yourself' |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2019/05/487713/siti-hasmah-take-care-your-babies-take-care-yourself-nsttv |access-date= |website=NST Online |language=en}}</ref> == Kehidupan awal dan pendidikan == [[File:Mahathir Mohamad and Siti Hasmah Mohamad Ali.jpg|thumb|180px|Gambar muda Siti Hasmah dan Mahathir]] [[File:Mahathir Mohamad at his graduation in Singapore in 1953.jpg|170px|thumb]] Siti Hasmah dilahirkan pada 12 Julai 1926 di [[Klang]], Selangor, sebagai seorang wanita Melayu berketurunan [[Minangkabau]] dari Negeri Sembilan, Malaysia. Bapanya, Haji Mohd Ali, merupakan pegawai kerajaan, manakala ibunya, Hajah Siti Khatijah binti Ahmad, seorang suri rumah.<ref>{{Cite web |title=Tun Dr. Siti Hasmah Bt Mohd Ali |url=https://www.perdana.org.my/pms-of-malaysia/tun-dr-mahathir-mohamad/tun-dr-siti-hasmah-bt-mohd-ali/ |access-date= |website=Perdana Leadership Foundation |language=en-US}}</ref> Siti Hasmah merupakan anak keenam daripada sepuluh adik-beradik dalam sebuah keluarga yang banyak menyumbang kepada pembangunan Malaysia. Abang beliau, [[Ismail Mohamed Ali]], merupakan Gabenor kedua [[Bank Negara Malaysia]] dari tahun 1962 hingga 1980 dan pengerusi pertama [[Permodalan Nasional Berhad]] (PNB). Seorang lagi abang beliau, Jeneral (Bersara) [[Mohamed Hashim bin Mohd Ali]], pernah berkhidmat sebagai [[Panglima Angkatan Tentera]] Malaysia dari 1987 hingga 1992. Abang beliau yang lain, [[Ahmad Razali Mohd Ali]], merupakan Menteri Besar Selangor yang ke-10, manakala kakaknya, [[Saleha Mohd Ali]], terlibat dalam penubuhan UMNO dan merupakan tokoh terkenal dalam bidang perubatan di Malaysia.<ref>{{Cite web |last=Tan |first=Wu Zhen |date=2018-05-14 |title=4 amazing things you might not have known about our First Lady: Tun Dr Siti Hasmah |url=https://cilisos.my/4-amazing-things-you-might-not-have-known-about-our-ex-first-ladytun-dr-siti-hasmah/ |access-date= |language=en}}</ref> Siti Hasmah bersekolah di [[Sekolah Menengah Kebangsaan St. Mary|SMK St. Mary]], Kuala Lumpur. Beliau memperoleh [[Ijazah Sarjana Muda Perubatan dan Pembedahan]] (MBBS) dari [[Universiti Malaya]] di Singapura.<ref>{{cite book |title=Biografi Wanita Malaysia |language=ms |location=Kuala Lumpur |publisher=Pertubuhan Tindakan Wanita Islam (Malaysia)|oclc=559286367|page=138}}</ref> Beliau merupakan antara wanita Melayu pertama yang mendaftar dalam kursus perubatan di Kolej Perubatan King Edward VII di Singapura (kini [[Sekolah Perubatan Yong Loo Lin]]).<ref>{{Cite web |last=AR |first=Zurairi |date=2018-07-12 |title=In birthday wish, Marina says Dr Siti Hasmah 'strong, steady hand' behind Dr M |url=https://www.malaymail.com/news/malaysia/2018/07/12/in-birthday-wish-marina-says-dr-siti-hasmah-strong-steady-hand-behind-dr-m/1651465#google_vignette |access-date= |website=Malay Mail |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |last=Toh |first=Terence |date=2020-09-20 |title=Discover the pioneer life of Tun Dr Siti Hasmah in a new children's book |url=https://www.thestar.com.my/lifestyle/culture/2020/09/20/discover-the-pioneer-life-of-tun-dr-siti-hasmah-in-a-new-children039s-book |access-date= |website=The Star |language=en}}</ref> Pada tahun 1955, beliau menamatkan pengajian dan menjadi seorang doktor perubatan dari Fakulti Perubatan, Universiti Malaya, yang ketika itu terletak di Singapura. Beliau kemudian menyertai perkhidmatan kesihatan kerajaan dan merupakan antara doktor wanita Melayu terawal di [[Persekutuan Tanah Melayu]].<ref name="Siti Hasmah personal life">{{cite book|title=Information Malaysia|publisher=Berita Publ. Sdn. Bhd|year=1975|page=44}}</ref> Siti Hasmah mencipta beberapa pencapaian penting dalam Kementerian Kesihatan, termasuk menjadi wanita pertama di Malaysia yang berkhidmat sebagai pegawai perubatan dalam Jabatan Kesihatan Ibu dan Anak pada tahun 1965.<ref>{{Cite web |last=Singh |first=Sharanjit |date=2018-11-13 |title=Dr M, wife conferred doctorate by Singapore alma mater |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2018/11/430648/dr-m-wife-conferred-doctorate-singapore-alma-mater |access-date= |website=NST Online |language=en}}</ref> Pada tahun 1966, beliau menyertai program sijil kesihatan awam di [[Sekolah Kesihatan Awam Universiti Michigan]], Amerika Syarikat.<ref>{{cite book |date=2012 |title=Biography of the Early Malay Doctors 1900-1957 Malaya and Singapore|language=en |location=Kuala Lumpur }}</ref> Pada tahun 1974, beliau menjadi wanita pertama yang dilantik sebagai Pegawai Kesihatan Ibu dan Anak Negeri Kedah. Sepanjang perkhidmatannya, Siti Hasmah berjaya mengurangkan kadar kematian bayi daripada 75 bagi setiap 1,000 kepada hanya 6 bagi setiap 1,000.<ref>{{Cite web |date=2021-02-24 |title=Tun Dr. Siti Hasmah |url=https://my-women.prestigeonline.com/women/tun-dr-siti-hasmah/ |access-date= |website=Prestige Woman |language=en}}</ref> Beliau juga merupakan penulis beberapa artikel mengenai perubatan keluarga serta faktor sosioekonomi yang berkaitan dengan kehamilan dan kelahiran anak di Malaysia.<ref name="Siti Hasmah">{{Cite web |date=2021-12-09 |title=Faculty of Dentistry |url=https://dentistry.um.edu.my/tun-siti-hasmah-professorial-chair |access-date= |website=dentistry.um.edu.my}}</ref> Selain itu, Siti Hasmah pernah berkhidmat sebagai pensyarah di Fakulti Pergigian, [[Universiti Malaya]].<ref name="Siti Hasmah"/> == Pasangan Perdana Menteri Malaysia == === 1981-2003 === [[File:Elena Ceaușescu and Siti Hasmah Mohamad Ali in 1982.jpg|thumb|Siti Hasmah (kanan) bersama [[Elena Ceaușescu]] (kiri), isteri kepada [[Presiden Romania|ketua negara Romania]] [[Nicolae Ceaușescu]], semasa lawatan Elena ke Malaysia pada tahun 1982.]] Siti Hasmah menggunakan kedudukannya sebagai isteri Perdana Menteri untuk memperjuangkan kesihatan wanita, perancangan keluarga, kawalan penyalahgunaan dadah, dan celik huruf dewasa.<ref name="Siti Hasmah Mohamad Ali"/> Beliau juga pernah memegang pelbagai jawatan seperti berikut: * Presiden Persatuan Pandu Puteri Malaysia<ref name="Siti Hasmah Mohamad Ali"/> * Pengerusi Persatuan Perancang Keluarga Kedah<ref name="Siti Hasmah Mohamad Ali"/> * Presiden Yayasan Persatuan Perubatan Malaysia<ref name="Siti Hasmah Mohamad Ali"/> * Presiden Persatuan Pemulihan Kanak-kanak Terencat Akal<ref name="Siti Hasmah Mohamad Ali"/> * Naib Presiden Persekutuan Persatuan Perancang Keluarga Malaysia<ref name="Siti Hasmah Mohamad Ali"/> * Penaung Persatuan Kesihatan Ibu dan Neonat Malaysia<ref name="Siti Hasmah Mohamad Ali"/> * Penaung Persatuan Pediatrik Malaysia<ref name="Siti Hasmah Mohamad Ali"/> * Penaung Persatuan Badminton Malaysia (BAM)<ref>{{cite book|title=A Pictorial Journey Tun Dr. Mahathir|year=2004|publisher=Utusan Publications & Distributors|location=Kuala Lumpur|isbn=967-61-1637-8 |pages=249|url=https://books.google.com/books?id=m8jnFk_zhOwC&q=A%20Pictorial%20Journey%20Tun%20Dr.Mahathir&pg=PP6}}</ref> Sebagai Penaung Persatuan Wanita Asia Selatan dan Pasifik (PPSEAWA) Malaysia, Siti Hasmah menghadiri dan menyampaikan ucapan dasar di Persidangan Tiga Tahun Sekali di [[Tokyo]] (1984), [[Bangkok]] (1991), dan [[Tonga]] (1994).<ref name="Tun Dr. Siti Hasmah Bt Mohd Ali">{{Cite web |title=Tun Dr. Siti Hasmah Bt Mohd Ali |url=https://www.perdana.org.my/pms-of-malaysia/tun-dr-mahathir-mohamad/tun-dr-siti-hasmah-bt-mohd-ali/ |access-date= |website=Perdana Leadership Foundation |language=en}}</ref> Beliau juga pernah berkhidmat sebagai Canselor pertama [[Universiti Multimedia]] (MMU) selama 15 tahun, dari 1997 hingga 2012.<ref>{{Cite web |date=2019-07-12 |title=Dr Siti Hasmah celebrates 93rd birthday... by playing the violin for charity |url=https://www.malaymail.com/news/malaysia/2019/07/12/dr-siti-hasmah-celebrates-93rd-birthday...-by-the-playing-the-violin-for-ch/1770871 |access-date= |website=www.malaymail.com}}</ref> Siti Hasmah memainkan peranan penting dalam mengetengahkan Malaysia dan wanita-wanitanya ke peringkat antarabangsa. Beliau telah bertemu dan berbincang dengan tokoh-tokoh terkenal termasuk [[Nancy Reagan]], isteri kepada [[Presiden Amerika Syarikat]] [[Ronald Reagan]]; [[Rosalynn Carter]], isteri kepada Presiden [[Jimmy Carter]]; [[Fabiola dari Belgium|Ratu Fabiola dari Belgium]]; [[Ratu Noor dari Jordan]]; [[Elizabeth II|Ratu Elizabeth II]] dari United Kingdom; dan [[Cherie Blair]], isteri kepada [[Perdana Menteri United Kingdom]] [[Tony Blair]], yang pernah berbual secara diplomatik dengannya.<ref>{{Cite web |date=2014-12-19 |title=Tun Dr Siti Hasmah VIP Lounge Official Opening |url=https://wimnet.org.my/tun-dr-siti-hasmah-vip-lounge-official-opening/ |access-date= |website=Women's Institute of Management |language=en}}</ref> Pada September 1995, Siti Hasmah mengetuai delegasi Malaysia ke Persidangan Dunia Keempat Wanita anjuran Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu di [[Beijing]], dan menyampaikan ucapan bertajuk “Kesaksamaan, Pembangunan dan Keamanan: Dunia yang Prihatin”.<ref>{{Cite web |date=2022-07-12 |title=Happy 96th Birthday, Tun Dr Siti Hasmah |url=https://www.perdana.org.my/blog/2022/07/12/happy-96th-birthday-tun-dr-siti-hasmah/ |access-date= |website=Perdana Leadership Foundation |language=en}}</ref> Pada Ogos 1999, seorang lelaki cuba merempuh kenderaan kerajaan yang membawa Siti Hasmah, namun berjaya dihalang oleh pasukan keselamatan dan akhirnya ditahan.<ref>{{Cite web |date=1999-08-14 |title=Man tries to ram car carrying Mahathir's wife |url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19990814-1.2.37.6 |website=The Straits Times}}</ref> Pada Mac 2000, Siti Hasmah mengetuai delegasi Malaysia dalam lawatan muhibah lima hari ke [[Iraq]] bagi menilai kesan sekatan ekonomi terhadap wanita dan kanak-kanak. Delegasi tersebut melawat hospital, rumah anak yatim dan rumah warga emas sambil membawa bekalan perubatan penting. Sepanjang lawatan itu, beliau bertemu Timbalan Perdana Menteri Iraq, [[Tariq Aziz]] dan kemudian dijemput untuk mengadakan pertemuan ringkas dengan Presiden [[Saddam Hussein]].<ref>{{Cite web |last=ALI |first=AISHAH |date=2019-07-12 |title=Happy sweet 93, Dr Siti Hasmah |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2019/07/503668/happy-sweet-93-dr-siti-hasmah |access-date= |website=NST Online |language=en}}</ref> Beliau kemudian mendedahkan bahawa pertemuan itu dirahsiakan sehingga ia berlangsung, termasuk daripada pasukan keselamatannya dan Mahathir sendiri. Dalam perbualan itu, Saddam menyatakan penghargaan kepada Malaysia atas sokongan dalam usaha menamatkan sekatan.<ref>{{Cite web |last=Jay |first=Fauziah Ismail and Beatrice Nita |date=2019-05-13 |title='I didn't even tell security chief I was going to meet Saddam' |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2019/05/487886/i-didnt-even-tell-security-chief-i-was-going-meet-saddam |access-date= |website=NST Online |language=en}}</ref> Pada Oktober 2003, sebelum tempoh beliau sebagai isteri Perdana Menteri berakhir, Siti Hasmah mempengerusikan Dialog Wanita Pertama bertemakan "Wanita, Keamanan dan Pembangunan" semasa Sidang Kemuncak [[Pertubuhan Kerjasama Islam]] (OIC) ke-10. Dialog tersebut menumpukan kepada peranan wanita dalam pembinaan negara dan satu resolusi 10 perkara telah dibentangkan untuk mempromosikan pembangunan mampan dan kesaksamaan gender.<ref>{{Cite web |date=2003-10-27 |title=A `heavier' agenda perhaps? |url=https://www.klik.com.my/item/story/730919/a-heavier-agenda-perhaps- |access-date= |website=New Straits Times}}</ref> === 2018-2020 === [[File:Siti Hasmah Mohamad Ali signing document witnessed by Mahathir Mohamad and Joko Widodo.jpg|thumb|Pada tahun 2018, Siti Hasmah telah mengiringi Mahathir dalam lawatannya ke [[Indonesia]] dan bertemu dengan [[Presiden Indonesia]] [[Joko Widodo]] serta isteri beliau, [[Iriana]]]] Siti Hasmah sekali lagi berkhidmat sebagai isteri Perdana Menteri selepas suaminya dilantik semula pada 10 Mei 2018.<ref>{{Cite web |last=Goh |first=Geraldine Tong & Norman |date=2018-06-06 |title=M'sians can hold their heads high after May 9, says Siti Hasmah |url=https://www.malaysiakini.com/news/428473 |access-date= |website=Malaysiakini}}</ref> Kemudian pada bulan November, beliau melancarkan kedai buku 24 jam pertama di Malaysia, BookXcess Cyberjaya, di mana beliau menandatangani plak yang tertulis kata-kata: ‘Pahlawan buku dan seorang yang benar-benar percaya kepada kuasa membaca’.<ref>{{Cite web |date=2018-11-09 |title=Siti Hasmah launches nation's first 24-hour bookstore |url=https://theedgemalaysia.com/article/siti-hasmah-launches-nations-first-24hour-bookstore |access-date= |website=The Edge Malaysia}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bernama |date=2018-11-09 |title=Siti Hasmah launches nation's first 24-hour bookstore |url=https://www.malaysiakini.com/news/451085 |access-date= |website=Malaysiakini}}</ref> Sekitar waktu yang sama, sebuah video Siti Hasmah bertanya kepada [[Perdana Menteri Pakistan]] [[Imran Khan]] sama ada beliau boleh memegang tangannya telah tular, dengan para pengulas menyifatkan detik tersebut sebagai menyegarkan dan melangkaui diplomasi konvensional.<ref>{{Cite news |date=2018-11-27 |title=Malaysian PM Mahathir's wife holds Pakistan PM Khan's hand, winning hearts and tickling netizens |url=https://www.straitstimes.com/asia/south-asia/malaysian-pm-mahathirs-wife-holds-pakistan-pm-khans-hand-winning-hearts-and-tickling |access-date= |work=The Straits Times |language=en |issn=0585-3923}}</ref> == Sumbangan sosial == === Penyalahgunaan dadah === Sebagai Presiden BAKTI (Badan Amal Kebajikan Tenaga Isteri-isteri), Siti Hasmah aktif menyertai pelbagai inisiatif untuk meningkatkan kesedaran dalam kalangan golongan muda mengenai bahaya penyalahgunaan dadah. Pada tahun 1985, beliau menerima jemputan daripada [[Wanita Pertama Amerika Syarikat]] [[Nancy Reagan]] untuk menghadiri Persidangan Wanita Pertama mengenai Penyalahgunaan Dadah di [[Washington D.C.]] Dua tahun kemudian, pada tahun 1987, beliau mewakili Malaysia dalam Persidangan Antarabangsa mengenai Penyalahgunaan Dadah dan Pengedaran Haram di [[Vienna]].<ref name="Siti Hasmah Mohamad Ali">{{Cite web |date=2003-11-01 |title=Dr Siti Hasmah a model for women |url=https://www.klik.com.my/item/story?page=2&keywords_op=textAll&keywords=%20Siti%20Hasmah&publication_date=custom&pub_date_start=1992-07-01&pub_date_end=2003-11-04&publication_title=2977 |website=New Straits Times}}</ref> === Wanita luar bandar === Siti Hasmah juga aktif di peringkat antarabangsa dalam mempromosikan perjuangan [[wanita luar bandar]]. Pada tahun 1992, atas jemputan [[Ratu Fabiola dari Belgium]], beliau menghadiri Sidang Kemuncak Wanita Pertama untuk Kemajuan Ekonomi Wanita Luar Bandar di [[Geneva]]. Beliau telah dipilih sebagai salah seorang daripada enam Ahli Teras Pelopor Wanita Pertama yang mewakili rantau Asia-Pasifik.<ref name="Siti Hasmah Mohamad Ali"/> Pada Februari 1994, Siti Hasmah menyertai Mesyuarat Majlis ISC yang diadakan di [[Brussels]]. Pada tahun berikutnya, pada September 1995, beliau dilantik sebagai Pengerusi Jawatankuasa Pemandu Serantau bagi Kemajuan Ekonomi Wanita Luar Bandar dan Kepulauan bagi rantau Asia-Pasifik. Menjelang November 1996, beliau telah memegang jawatan sebagai presiden.<ref name="Siti Hasmah Mohamad Ali"/> === Kesihatan mental === Sebagai seorang doktor perubatan terlatih, Siti Hasmah juga mempunyai minat dalam kesihatan mental. Bekas [[Wanita Pertama Amerika Syarikat]], [[Rosalynn Carter]] telah menjemput Siti Hasmah untuk berkhidmat dalam Jawatankuasa Kebangsaan Persekutuan Dunia untuk Kesihatan Mental yang dipengerusikan oleh Carter.<ref name="Tun Dr. Siti Hasmah Bt Mohd Ali"/> == Kehidupan peribadi == [[File:Mahathir Mohamad & Siti Hasmah.webp|thumb|Siti Hasmah dan Mahathir berkahwin pada Ogos 1956]] [[File:DSC 0462 (2652962350).jpg|thumb|right|Siti Hasmah (tengah) kelihatan bersama suaminya, Mahathir semasa lawatan ke [[Bukit Merah, Perak]]]] [[File:PLF Book Launch & Special Dialogue with Tun Dr Mahathir Mohamad (9).jpg|thumb|Siti Hasmah, berusia 98 tahun, dibantu oleh dua individu semasa menghadiri Pelancaran Buku PLF dan Dialog Khas bersama Tun Dr. Mahathir Mohamad pada 19 Mei 2025]] Pada Ogos 1956, Siti Hasmah berkahwin dengan [[Mahathir Mohamad]]. Mereka dikurniakan tujuh orang anak: [[Marina Mahathir|Marina]], Mirzan, Melinda, [[Mokhzani Mahathir|Mokhzani]], [[Mukhriz Mahathir|Mukhriz]], Maizura, dan Mazhar.<ref name="Siti Hasmah personal life"/> Pasangan ini bertemu semasa belajar di Kolej Perubatan King Edward VII di Singapura pada tahun 1947.<ref>{{Cite web |date=2020-08-05 |title=Marina Mahathir celebrates parents' 64th wedding anniversary in a heartfelt Facebook post |url=https://www.todayonline.com/world/marina-mahathir-celebrates-parents-64th-wedding-anniversary-heartfelt-facebook-post |access-date= |website=TODAY |language=en}}</ref> Anak lelaki mereka, Mukhriz, pernah dua kali menjawat jawatan sebagai [[Menteri Besar Kedah]], iaitu dari 2013 hingga 2016 dan sekali lagi dari 2018 hingga 2020. Kebanyakan adik-beradik Siti Hasmah turut memegang jawatan penting dalam bidang ekonomi, ketenteraan dan politik negara seperti abangnya [[Ismail Mohamed Ali]] yang merupakan Gabenor ke-2 [[Bank Negara Malaysia]], [[Mohamed Hashim bin Mohd Ali]] selaku Panglima Angkatan Tentera Malaysia ke-9, dan [[Ahmad Razali Mohd Ali]], Menteri Besar Selangor ke-11. Dalam memoirnya yang diterbitkan pada tahun 2016 bertajuk My Name is Hasmah, Siti Hasmah menggambarkan Mahathir sebagai ‘wira’ yang menyokongnya sepanjang pengajian, terutamanya ketika beliau menghadapi kesukaran dalam subjek Fizik dan Kimia.<ref>{{Cite web |date=2018-05-08 |title=Mahathir's wife Siti Hasmah has mixed feelings about his return to politics, but will stand by her man |url=https://www.todayonline.com/malaysian-ge/mahathirs-wife-siti-hasmah-has-mixed-feelings-about-his-return-politics-will-stand-her |access-date= |website=TODAY |language=en}}</ref> Beliau juga merujuk Mahathir sebagai "budak dari negeri sawah padi", merujuk kepada asal-usul Mahathir dari negeri Kedah.<ref>{{Cite web |date=2015-07-10 |title=On Dr M's 90th birthday, Siti Hasmah wishes to 'see his fight end' |url=https://www.todayonline.com/world/asia/dr-ms-90th-birthday-siti-hasmah-wishes-see-his-fight-end |access-date= |website=TODAY |language=en}}</ref> Siti Hasmah dikenali sebagai seorang yang penyayang, pencinta kucing dan peminat muzik.<ref>{{Cite web |last=Kamal |first=Intan Maizura Ahmad |date=2022-02-13 |title=Being Siti Hasmah: Malaysia's former first lady's rare insights on what makes her tick! |url=https://www.nst.com.my/lifestyle/sunday-vibes/2022/02/770978/being-siti-hasmah-malaysias-former-first-ladys-rare-insights |access-date= |website=NST Online |language=en}}</ref> Beliau mula belajar bermain biola pada usia 16 tahun tetapi berhenti beberapa tahun kemudian, sebelum menyambung semula minat tersebut lebih 70 tahun kemudian.<ref>{{Cite web |last=Ismail |first=Fauziah |last2=Jay |first2=Beatrice Nita |date=2019-05-26 |title=Tun Dr Siti Hasmah Mohamed Ali shows one can master the violin at any age! |url=https://www.nst.com.my/lifestyle/sunday-vibes/2019/05/491440/tun-dr-siti-hasmah-mohamed-ali-shows-one-can-master-violin-any |access-date= |website=NST Online |language=en}}</ref> Pada tahun 2018, biolanya dilelong dengan harga RM35,000 untuk menyokong kempen [[Pakatan Harapan]] sempena [[Pilihan raya umum Malaysia 2018|Pilihan raya umum ke-14]].<ref>{{Cite web |date=2021-07-12 |title=Happy 95th, Tun Dr Siti! |url=https://www.perdana.org.my/blog/2021/07/12/happy-95th-tun-dr-siti/ |access-date= |website=[[Yayasan Kepimpinan Perdana]]|language=en}}</ref> Selain itu, dalam usia 70-an, beliau mula belajar bahasa [[Bahasa Perancis|Perancis]] dan berjaya lulus peperiksaan.<ref>{{Cite web |last=Au |first=Rachel |date=2018-05-24 |title=Tun Dr Siti Hasmah: 7 Things to know and what makes Malaysians love her |url=https://www.buro247.my/lifestyle/news/tun-dr-siti-hasmah-7-things-to-know-and-what-makes.html |access-date= |website=BURO. |language=en}}</ref> Pada Disember 2015, Siti Hasmah mula belajar alat muzik baharu, iaitu erhu.<ref>{{Cite web |last=FMT |date=2016-07-12 |title=Happy 90th birthday, Mummy |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/opinion/2016/07/12/happy-90th-birthday-mummy/ |access-date= |website=Free Malaysia Today {{!}} FMT |language=en}}</ref> Siti Hasmah sering mengiringi Mahathir dalam lawatan rasmi dan percutian, bermula dengan lawatan pertama mereka ke [[Jepun]] pada tahun 1961. Sepanjang tempoh itu, beliau telah mengunjungi hampir setiap negara di dunia termasuk pulau-pulau terpencil dan [[Antartika]], dengan [[Afghanistan]] sebagai satu-satunya pengecualian. Jepun kekal sebagai destinasi percutian kegemaran mereka. Siti Hasmah pernah menyatakan bahawa beliau menonton filem ''[[Star Wars]]'' bersama Mahathir di [[Houston]], Amerika Syarikat.<ref>{{Cite web |date=2019-02-15 |title=An intimate moment with Dr Siti Hasmah |url=https://themalaysianreserve.com/2019/02/15/an-intimate-moment-with-dr-siti-hasmah/#google_vignette |access-date= |website=The Malaysian Reserve |language=en}}</ref> Berbeza dengan ramai [[Wanita dalam Islam|wanita Muslim di Malaysia]] yang mengenakan ''[[Tudung|tudung]]'', Siti Hasmah tidak memakainya.<ref>{{Cite web |date=2017-11-24 |title=Dr Mahathir forbade me from wearing hijab, says Dr Siti Hasmah |url=https://www.themalaysianinsight.com/s/24349 |access-date= |website=www.themalaysianinsight.com |language=en}}</ref> Pada Mac 2019, Siti Hasmah menjalani pembedahan untuk membuang ketulan kecil di payudara kirinya selepas ujian mamogram dan biopsi mengesahkan kehadirannya. Selepas pulih, beliau berkongsi pengalamannya menjalani rawatan kanser payudara semasa Kempen Kesedaran Kanser Payudara Peringkat Kuala Lumpur, serta menggesa wanita agar mengutamakan saringan awal dan rawatan segera.<ref>{{Cite web |last=Bernama |date=2019-10-15 |title=Siti Hasmah, the breast cancer survivor |url=https://www.malaysiakini.com/news/496017 |access-date= |website=Malaysiakini}}</ref><ref>{{Cite web |date=2019-10-16 |title=Siti Hasmah reveals successful breast cancer treatment |url=https://thesun.my/malaysia-news/siti-hasmah-reveals-successful-breast-cancer-treatment-CD1489703 |access-date= |website=thesun.my |language=en}}</ref> Pada 26 Ogos 2019, Siti Hasmah dimasukkan ke Pusat Perubatan Prince Court akibat keracunan makanan ringan.<ref>{{Cite web |date=2019-08-26 |title=Dr Siti Hasmah down with food poisoning |url=https://www.malaymail.com/news/malaysia/2019/08/26/dr-siti-hasmah-down-with-food-poisoning/1784471 |access-date= |website=www.malaymail.com}}</ref><ref>{{Cite web |last=Bernama |date=2019-08-26 |title=Dr Siti Hasmah down with food poisoning |url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2019/08/26/dr-siti-hasmah-down-with-food-poisoning/ |access-date= |website=Free Malaysia Today {{!}} FMT |language=en}}</ref> Beliau sepatutnya menemani Mahathir dalam lawatan rasmi tiga hari ke [[Vietnam]].<ref>{{Cite web |last=Ismayatim |first=Wan Faizal |date=2019-08-29 |title=PM: Find out what caused KLIA glitch |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2019/08/516889/pm-find-out-what-caused-klia-glitch |access-date= |website=NST Online |language=en}}</ref> Semasa berada di [[Hanoi]], Mahathir memaklumkan kepada wartawan bahawa keadaan isterinya telah bertambah baik dan beliau berhasrat melawatnya sebaik pulang ke Kuala Lumpur, sambil berkata, “Saya rindu dia… kami sudah berkahwin selama 60 tahun.”<ref>{{Cite web |last=BP 3 |date=2019-08-28 |title=Mahathir says wife has recovered from food poisoning |url=https://www.theborneopost.com/2019/08/28/mahathir-says-wife-has-recovered-from-food-poisoning/ |access-date= |website=Borneo Post Online |language=en}}</ref> Selepas tiga hari menerima rawatan, Siti Hasmah dibenarkan keluar dari hospital pada 29 Ogos.<ref>{{Cite web |date=2019-08-29 |title=Dr Siti Hasmah discharged from hospital |url=https://themalaysianreserve.com/2019/08/29/dr-siti-hasmah-discharged-from-hospital/ |access-date= |website=The Malaysian Reserve |language=en}}</ref> Pada 27 Oktober 2024, Siti Hasmah mendedahkan dalam satu temu bual di podcast Coffee with Ryan bahawa nama asalnya tidak mengandungi “Siti”. Beliau menjelaskan bahawa awalan itu ditambah pada tahun 1970-an apabila beliau dilantik sebagai pegawai perubatan, memandangkan nama “Siti” menjadi satu trend ketika itu. Beliau memohon agar orang ramai tidak lagi menggunakan “Siti” di hadapan namanya.<ref>{{Cite web |date=2024-10-27 |title='My name is just Hasmah, not Siti Hasmah' |url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2024/10/27/039my-name-is-just-hasmah-not-siti-hasmah039 |access-date= |website=The Star |language=en}}</ref> Siti Hasmah juga merupakan penasihat kehormat kepada Yayasan Keamanan Global Perdana (Perdana Global Peace Foundation, PGPF).<ref>{{Cite web |date=2019-04-22 |title=Malaysia all for peacekeeping, says Tun Dr Siti Hasmah |url=https://themalaysianreserve.com/2019/04/22/malaysia-all-for-peacekeeping-says-tun-dr-siti-hasmah/ |access-date= |website=The Malaysian Reserve |language=en}}</ref> ==Anugerah dan penghargaan== Selama 23 tahun beliau dalam perkhidmatan awam, kerja-kerja sukarela, dan kepimpinan beliau dalam bidang kesihatan awam, literasi dan kawalan penyalahgunaan dadah, Siti Hasmah telah menerima banyak kepujian. Yang di-Pertuan Agong, dan juga sebagai Sultan Selangor dan Sultan Kedah, telah memberi gelaran pada dirinya. === Anugerah keilmuan === * Anugerah Pencapaian Kepimpinan Prof. Kazue K McLaren, oleh Konsortium Akademik Asia-Pasifik untuk Kesihatan Awam (1988)<ref>{{Cite web|url=https://spm.um.edu.my/2018/05/28/malaysias-first-lady-a-champion-of-public-health/|title=Malaysia’s First Lady: A Champion of Public Health {{!}} Department of Social and Preventive Medicine|date=2018-05-28|language=en-GB|access-date=2024-10-28}}</ref> * Doktor Kehormat dalam Sains Perubatan, oleh [[Universiti Kebangsaan Malaysia]], Malaysia (1991) * Doktor Kehormat dalam Kesihatan Awam, oleh Kolej Diraja Ahli Fizik, Ireland (1992) * Doktor Kehormat dalam Sastera Kemanusiaan (L.H.D.), oleh [[Universiti Indiana]], Amerika Syarikat (1994)<ref>{{Cite web|url=https://honorsandawards.iu.edu/awards/honoree/353.html|title=Datin Seri Dr. Siti Hasmah: University Honors and Awards: Indiana University|website=University Honors & Awards|language=en-US|access-date=2024-10-28}}</ref> * Doktor Kehormat dalam Undang-Undang (L.L.D), oleh [[Universiti Victoria]], Kanada (1994)<ref>{{Cite web|url=https://www.uvic.ca/universitysecretary/senate/honorary/recipients/index.php|title=University of Victoria -Honorary degree recipients - University of Victoria|website=UVic.ca|language=en|access-date=2024-10-28}}</ref> ===Darjah kebesaran Malaysia=== * {{flagu|Malaysia}}: ** [[File:Order of Loyalty to the Crown of Malaysia - SSM.svg|50px]] [[Darjah Yang Mulia Setia Mahkota Malaysia]] (SSM) - '''Tun''' (2003)<ref>{{cite web|url=http://www.istiadat.gov.my/index.php/component/semakanlantikanskp/|title=Semakan Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat Persekutuan.|access-date=2017-07-04|archive-date=2019-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20190719195551/http://www.istiadat.gov.my/index.php/component/semakanlantikanskp|url-status=dead}}</ref> * {{Flag|Melaka}}: ** [[File:MY-MAL Exalted Order of Malacca.svg|50px]] [[Darjah Utama Negeri Melaka]] (DUNM) - '''Datuk Seri Utama''' (2003) * {{Flag|Pulau Pinang}}: ** [[File:MY-PEN Order of the Defender of State - Knight Grand Commander - DUPN.svg|50px]] [[Darjah Utama Pangkuan Negeri]] (DUPN) - '''Dato’ Seri Utama''' (2003) * {{Flag|Sabah}}: ** [[File:MY-SAB Order of Kinabalu - SPDK.svg|50px]] [[Darjah Yang Amat Mulia Kinabalu]] (SPDK) - '''Datuk Seri Panglima''' (1994) ==Dalam budaya masyhur== Tun Dr. Siti Hasmah diberikan penghargaan khas menerusi pementasan sandiwara ''[[Teater Tun Siti Hasmah]]'' yang dipentaskan di [[Istana Budaya|Panggung Sari, Istana Budaya]] pada November 2012. Sandiwara ini diarahkan oleh [[Erma Fatima]] dan dibintangi oleh [[Lisa Surihani]] sebagai Tun Siti Hasmah. Tun Siti Hasmah sendiri turut hadir pada malam pembukaan teater.<ref> {{cite news |url=http://www.nst.com.my/nation/general/siti-hasmah-gives-musical-thumbs-up-1.169520 |title=Siti Hasmah gives musical thumbs up |date=10 November 2012 |work=[[New Straits Times]] }}</ref> ==Legasi== Sebuah bangunan milik [[Badan Amal dan Kebajikan Tenaga Isteri-Isteri Menteri dan Timbalan Menteri]] (BAKTI) telah mengabadikan nama beliau. Bangunan tersebut dikenali sebagai Bangunan BAKTI Siti Hasmah yang terletak di [[Taman Tun Dr. Ismail]], [[Kuala Lumpur]].<ref>[https://www.google.com.my/maps/place/Bangunan+Bakti+Siti+Hasmah/@3.142274,101.6327542,15z/data=!4m5!3m4!1s0x0:0x81775cb2021cb502!8m2!3d3.142274!4d101.6327542 Lokasi Bangunan BAKTI Siti Hasmah]</ref> === Senama === * Kursi Profesor Dr Siti Hasmah Mohd Ali di Fakulti Pergigian, [[Universiti Malaya]] * Perpustakaan Digital Siti Hasmah di [[Universiti Multimedia]] * Dewan Dr Siti Hasmah, Rumah Puspanita milik [[Persatuan Suri dan Anggota Wanita Perkhidmatan Awam Malaysia]] * Anugerah Tun Dr Siti Hasmah, anugerah tahunan sejak 2018 oleh [[Yayasan AIDS Malaysia]] * Orkid hibrid ''Papilionanda Doctor Siti Hasmah''<ref>{{Cite web|url=https://www.orchids.org/grexes/papilionanda-doctor-siti-hasmah|title=Orchid Hybrid: Papilionanda Doctor Siti Hasmah|website=www.orchids.org|access-date=2024-10-28}}</ref> * Orkid hibrid ''Dendrobium Mahathir Siti Hasmah''<ref>{{Cite web|url=https://www.malaymail.com/news/malaysia/2018/11/12/singapore-names-reddish-brown-purple-orchid-after-dr-m-wife/1692533|title=Singapore names reddish-brown, purple orchid after Dr M, wife|website=www.malaymail.com|url-status=live|access-date=2024-10-28}}</ref> ==Penerbitan== * ''Nama Saya Hasmah''. [[Kumpulan Karangkraf]], 2016.<ref>{{cite web |url=http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/siti-hasmah-celebrates-90-years-with-biography|title=Siti Hasmah celebrates 90 years with biography}}</ref> ==Lihat juga== *[[Wanita Pertama Malaysia]] ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== {{commons category|Siti Hasmah Mohd Ali}} * [http://www.pmo.gov.my/home.php?menu=page&page=1940 Profil Siti Hasmah Mohamad Ali] di [[Perdana Menteri Malaysia|Pejabat Perdana Menteri Malaysia]], [[Putrajaya]]. {{navboxes |title= Rencana berkenaan {{laman}} |state=collapsed |list= {{Penerima Seri Setia Mahkota}} {{Mahathir Mohamad}} {{Pasangan Perdana Menteri Malaysia}} {{Isteri Timbalan Perdana Menteri Malaysia}} }} {{Kawalan kewibawaan}} {{Kehidupan|1927|}} [[Kategori:Siti Hasmah Mohamad Ali]] [[Kategori:Pasangan Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Minangkabau]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Alumni Universiti Malaya]] [[Kategori:Alumni Universiti Kebangsaan Singapura]] [[Kategori:Orang dari Selangor]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Pasangan Perdana Menteri Malaysia]] [[Kategori:Keluarga Mahathir Mohamad]] [[Kategori:Penerima Seri Setia Mahkota]] [[Kategori:Penerima Darjah Utama Negeri Melaka]] [[Kategori:Penerima Darjah Seri Panglima Darjah Kinabalu]] [[Kategori:Doktor perubatan wanita Malaysia]] nbf7qb0pu6s5vmzptrupvn7osmsnwa0 0 15659 6844327 6679265 2026-05-08T17:47:49Z ~2026-27854-55 398906 /* Senarai presiden */ 6844327 wikitext text/x-wiki {{Kotak info NPO|Nama NPO=Majlis Belia Negeri Pulau Pinang|Nama Jawi=مجليس بليا نڬري ڤولاو ڤينڠ|Logo organisasi=|Jenis NPO=[[NGO]]|Lokasi=[[Pulau Pinang]], {{Bendera|Malaysia}}|Tarikh diasaskan=[[23 Julai]] [[1948]]|Orang kuat=Vincent Tan Chor Lim (Presiden)|Fokus=[[Belia]]}} '''Majlis Belia Negeri Pulau Pinang''' (MBNPP) ialah sebuah [[pertubuhan bukan kerajaan]] (NGO) yang mewakili golongan [[belia]] di [[Pulau Pinang]]. Pertubuhan ini telah ditubuhkan pada 17 November 1948 sebagai "Majlis Belia Negeri Pulau Pinang dan Province Wellesley" dan merupakan Majlis Belia Negeri yang pertama di Tanah Melayu.<ref>[http://belia.org.my/v2/index.php?option=com_content&view=category&layout=blog&id=109&Itemid=345&limitstart=5 Siapa Kami]{{Pautan putus|date=Oktober 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Majlis Belia Malaysia</ref> == Sejarah Majlis Belia Negeri Pulau Pinang == Pada 23 Julai 1948, pertemuan seramai 75 orang wakil-wakil pertubuhan belia di Victoria Institution Kuala Lumpur telah membuka laluan kepada penubuhan Majlis Belia Malaysia. Perwakilan belia yang bersidang turut membincangkan dan berusaha menubuhkan Majlis Belia Negeri dan Settlements. Majlis Belia Negeri Pulau Pinang dan Province Wellesley telah ditubuhkan pada 17 November 1948 dan merupakan Majlis Belia Negeri yang pertama di Tanah Melayu. Nama asal bagi MBNPP ialah Settlement Youth Council and Province Wellesley yang merujuk kepada dua wilayah utama iaitu Pulau Pinang di kawasan pulau dan wilayah Province Wellesley di kawasan tanah besar (Seberang Perai). Hakim [[F.C. Arulnandum]] merupakan Presiden Majlis Belia Negeri yang pertama ditubuhkan di Tanah Melayu. Beliau juga merupakan Presiden Malayan Youth Council yang pertama. Sebelum Merdeka, penubuhan State Youth Council adalah sezaman dengan kesedaran dan keghairahan rakyat untuk mencapai kemerdekaan. Justeru fokus utama penubuhan State Youth Council ialah untuk merapatkan hubungan serta membuka ruang kerjasama di antara kaum khususnya dalam kalangan golongan belia. Para pemimpin belia pada masa itu amat menyedari bahawa perpaduan kaum dalam kalangan rakyat adalah kunci untuk mencapai hasrat rakyat negara ini untuk keluar daripada belenggu penjajahan. Walaupn State Youth Council merupakan sebuah pertubuhan bukan kerajaan, namun ia mendapat sokongan dan kerjasama erat pihak kerajaan negeri serta kerajaan pusat. Pada era selepas kemerdekaan, Hal Ehwal Pembangunan Belia termasuk badan-badan pertubuhan seperti Youth Council diletakkan di bawah kawal selia Jabatan Kebajikan Masyarakat. Manakala selepas tahun 1964 tumpuan kerajaan terhadap kepentingan pembangunan belia di negara ini semakin meningkat dengan kewujudan Kementerian Kebudayaan, Belia dan Sukan. State Youth Council juga mendapat sokongan dan bantuan daripada Kerajaan Negeri Pulau Pinang semenjak sebelum merdeka. Mr. R. P. Bingham, Resident Commissioner Negeri Pulau Pinang adalah merupakan Penaung Settlement Youth Council dan diikuti dengan Tuan Yang Terutama Raja Uda Bin Raja Muhammad, Governor Pulau Pinang selaku Penaung. Tercetusnya tragedi 13 Mei 1969 menyebabkan aktiviti State Youth Council tergendala. Tragedi ini telah mengakibatkan keharmonian hubungan antara kaum terpalit dengan perasaan risau, runsing dan juga terguris. State Youth Council turut merasai fenomena ini disebabkan ia dianggotai oleh pelbagai kaum yang mempunyai perbezaan latar belakang budaya dan sosioekonomi. Menjelang tahun 1973, suasana kembali pulih sedikit demi sedikit. State Youth Council telah berusaha gigih untuk bersama-sama membantu kerajaan dalam usaha memulihkan hubungan antara kaum di Negeri Pulau Pinang, khususnya di kalangan golongan belia. Walaupun State Youth Council menghadapi cabaran awal untuk menarik keahlian serta membentuk kerjasama erat pada awal tahun 70 an, namun ia tidak menghalang pertubuhan ini daripada terus menyumbang kepada pembangunan belia di Negeri Pulau Pinang. Malah berdasarkan rekod-rekod dan dokumen-dokumen yang diteliti, era State Youth Council pada sepanjang tahun 1970 an merupakan era kemajuan pertubuhan belia ini. Ia adalah satu kesinambungan daripada era pembinaan hubungan serta perletakan asas kepimpinan para belia di negeri ini pada tahun-tahun 1960 an sebelum itu. Dalam tempoh hampir 10 tahun tersebut, State Youth Council telah merekodkan banyak penglibatan terhadap isu-isu masyarakat sama ada yang bersifat tempatan, kebangsaan atau antarabangsa. Penglibatan State Youth Council bukan sekadar menghantar perwakilan atau peserta ke sesebuah seminar tetapi juga terlibat secara penuh sebagai Pembentang Kertas Kerja, Ahli Jawatankuasa Pelaksanaan serta Penganjur Program. State Youth Council telah dijenamakan semula dengan diberikan nama baru sebagai Majlis Belia Pulau Pinang (MBPP) pada 15 Mei 1979 sempena sambutan Hari Belia Negara. Ia telah memberikan nafas baru kepada pergerakan pertubuhan belia di Negeri Pulau Pinang untuk menghadapi cabaran yang mendatang. Penjenamaan semula ini juga melibatkan penggunaan logo, perlembagaan serta struktur organisasi baru yang bersesauian dengan keperluan semasa. Mulai tahun 1987, Kerajaan Negeri Pulau Pinang telah memberikan geran tetap tahunan kepada MBPP untuk membiayai kos pentadbiran dan aktiviti sebagai satu pengikhtirafan kerajaan Negeri terhadap MBPP. Dengan pemberian geran tetap ini, kedudukan MBPP kian mantap dan misi utama pergerakannya “Belia Bertindak untuk Kebenaran dan Keadilan” telah mula dipraktikkan di dalam agenda perjuangannya. Cabaran besar dan pelbagai masalah seperti ekonomi dan pengangguran, masalah sosial (moral, akhlak, dadah dan budaya barat), salahguna kuasa dalam syarikat serta koperasi telah menuntut MBPP lebih bertanggungjawab demi masa depan generasi belia di negeri ini. Era tahun 1990 an memperlihatkan MBPP memacukan peranan lebih agresif dan tidak hanya cuba menangani isu-isu tempatan tetapi melebarkan kerjasama di peringkat antarabangsa. MBPP telah mengadakan lawatan kerjasama Dua Hala dengan Belia Kanagawa Jepun pada tahun 1991 sehingga 1995 dan dengan Belia Korea Selatan pada tahun 1992. Era Millenium telah memperlihatkan corak dan kemampuan kepimpinan belia dalam menghadapi cabaran hebat semasa era globalisasi. Kejayaan MBPP ini telah mempertingkatkan martabatnya di mata dunia. Satu peristiwa bersejarah dan boleh dianggap sebagai satu kejayaan sepanjang penubuhan MBPP iaitu termeterainya Perjanjian Persahabatan di antara MBPP dengan The Adelaide Sister City Young Ambassadors. Perjanjian ini telah ditandatangani pada 29 Mac 2001 di Methodist Meeting Hall, Adelaide Town Hall. Sempena perjanjian ini, Program Jalinan Muhibbah ke Adaelaide juga telah diadakan pada 28 Mac hingga 5 April 2001. kerajaan Negeri Pulau Pinang telah memilih seramai 26 orang Pemimpin Belia Pulau Pinang untuk menyertai program tersebut. Majlis Belia Negeri Pulau Pinang (MBNPP) iaitu nama baru mengantikan MBPP mulai 2006 telah menganjurkan lawatan sambil belajar ke China pada 14 hingga 19 Disember 2006. Rombongan ini terdiri daripada 24 pemimpin belia termasuk 5 pemimpin wanita. Selaras dengan proses transformasi pembangunan belia di Negara ini, Majlis Belia Negeri Pulau Pinang telah didaftarkan semula di bawah Akta Pertubuhan Belia dan Pembangunan Belia 2007 dengan nombor pendaftarannya adalah PPBM 0027/09. Keakraban hubungan MBNPP dengan Kerajaan Negeri dalam pembangunan modal insan, kesukarelawanan dan patriotisme, maka Kerajaan Negeri Pulau Pinang di bawah kepimpinan YAB Tan Sri Dr [[Koh Tsu Koon]] telah meluluskan peruntukan RM1 juta untuk pembinaan sebuah bangunan MBNPP yang tetap. Bangunan ini telah siap dibina dan digunakan sepenuhnya oleh MBNPP pada tahun 2010 di atas tapak beralamat Bangunan Majlis Belia Negeri Pulau Pinang, Kompleks Masyarakat Penyayang, Jalan Utama, 10460, Pulau Pinang. MBNPP menyanjung tinggi pengikhtirafan yang amat bernilai daripada Kerajaan Negeri Pulau Pinang. Kini MBNPP sebagai badan induk dianggotai oleh 18 badan gabungan di peringkat negeri dan lima Majlis Belia Daerah dengan keahlian mencecah melebihi 200 ribu orang ahli. Pertubuhan Belia peringkat negeri terdiri daripada beberapa kategori iaitu Persatuan Pelajar seperti Persatuan GPMS dan Pembimbing (PKPIM), persatuan berasaskan Agama seperti ABIM, YMCA, YWCA dan YBAM, Persatuan berpakaian seragam seperti Pandu Puteri, St Johns Ambulan, Pengakap, Briged Putera dan Puteri Islam. Persatuan berasaskan kegiatan sosio-ekonomi seperti 4B, MAYC, YMM, GBBM, HYO, KBBT, MIYC dan persatuan belia tunggal. Lima Majlis Belia Daerah iaitu MBD Timur Laut, MBD Barat Daya, MBD Seberang Perai Utara, MBD Seberang Perai Tengah dan MBD Seberang Perai Selatan. Hakikat sejarah ringkas yang dipaparkan ini sudah pasti punya signifikannya yang tersendiri dalam perjuangan gerakan belia. Kepimpinan MBNPP sekarang merakamkan setinggi-tinggi penghargaan kepada mantan kepimpinan dan aktivis belia yang lalu dimana sumbangan bakti mereka adalah amat bernilai sehingga MBNPP masih kekal sehingga ke hari ini. == Senarai presiden == * 1948 : [[F.C. Arulnandum]] * 1956 - 1958: Khoo Yeoh Gan Hong * 1958 - 1959: William N. Mehta * 1959 - 1960: Ching Eng Kee * 1960 - 1961: Ismail Bin Din * 1962 - 1963: R. Shanmugam * 1967 - 1968: Abdul Aziz Bin Yahya * 1968 - 1969: Ho Wah Chiew * 1970 - 1972: Hwang Hong Shi * 1975 - 1986: [[Rani Ibrahim]] * 1986 - 2003: Tan Gin Soon * 2003 - 2008: Tan Yok Cheng * 2008 - 2014: Mohamad Maliki Bin Mohammad Rapiee * 2014 - 2021: Lim Swee Bok * 2021 - 2025: Mohd Hafiz Ali Bin Mohd Anuar * 2025 - kini: Tan Chor Lim == Lihat juga == * [[Majlis Belia Malaysia]] ==Alamat surat-menyurat== Bangunan Majlis Belia Negeri Pulau Pinang d/a Kompleks Masyarakat Penyayang, Jalan Utama,10460 Pulau Pinang. Malaysia Tel: +60 (4) 228-5799<br> Faks: +60 (4) 228-6317<br> E-mel: mbnpp08@gmail.com<br> FB: [https://www.facebook.com/mbnpp08/ Majlis-Belia-Negeri-Pulau-Pinang] == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Penubuhan 1948 di Persekutuan Tanah Melayu]] [[Kategori:Pertubuhan bukan kerajaan di Malaysia]] p58anayq0zmago4uowe5fpbqqhacpdk 0 16724 6844377 5317141 2026-05-08T23:33:55Z Danielrayyan09 355514 edit infobox 6844377 wikitext text/x-wiki {{Airline infobox | airline=KLM Royal Dutch Airlines<br>Koninklijke Luchtvaart Maatschappij| logo=KLM logo.svg| logo_size=150px| image2 = (SGP-Singapore) KLM Boeing 777-300ER PH-BVW @ WSSS 2026-01-01.jpg| caption2 = [[Boeing 777-300ER]] milik KLM fleet_size=104| destinations=99| IATA=KL| ICAO=KLM| callsign=KLM| company_name=| company_slogan=''Een reis vol inspiratie''(Pengembaraan berinspirasi)| founded= {{start date and age|1919|10|07|df=yes}}| headquarters=[[Amstelveen]], [[The Netherlands]]| parent=[[Air France–KLM]]| key_people=Albert Plesman (Pengasas)<br> [[F. Gagey]] ([[CFO]])<br> [[P. F. Hartman]] ([[Chief operating officer|COO]])| hubs=[[Lapangan Terbang Antarabangsa Schiphol]]| focus_cities=[[Lapangan Terbang Rotterdam]]| frequent_flyer=[[Flying Blue]]| lounge=KLM Crown Lounge| alliance=[[Skyteam Alliance|SkyTeam]]| website=www.klm.com| }} '''KLM''' (bermaksud '''Koninklijke Luchtvaart Maatschappij''', atau Syarikat Penerbangan Diraja,terjemahan umum: Penerbangan Diraja Belanda) adalah penerbangan nasional [[Belanda]].KLM kini beroperasi sebagai Air France-KLM,dengan kerjasama [[Air France]],syarikat penerbangan nasional [[Perancis]]. Air France-KLM adalah penerbangan [[Perancis]] dan [[Belanda]] dengan tumpuan operasi KLM di [[Lapangan Terbang Antarabangsa Schiphol]], berdekatan [[Amsterdam]]. [[Air France]] mengambil alih KLM pada Mei 2004, dan menubuhkan syarikat Air France-KLM. Syarikat baru ini beribu pejabat di [[Lapangan Terbang Antarabangsa Charles de Gaulle]], [[Paris]]. Air France-KLM adalah syarikat penerbangan terbesar dunia berdasarkan hasil operasi dan ketiga terbesar dunia berdasarkan hasil-penumpang-kilometer. Air France-KLM adalah ahli kepada [[SkyTeam Alliance]] bersama dengan [[Delta Air Lines]], [[Aeroméxico]], [[Korean Air]], [[CSA Czech Airlines]], dan [[Alitalia]]. ==Sejarah== KLM ditubuhkan pada [[7 Oktober]], [[1919]], membuatkan ia sebauh penerbangan tertua yang mengekalkan nama asalnya. Penerbangan pertama KLM ialah pada [[17 Mei]], [[1920]] dari [[London]] ke [[Amsterdam]] membawa 2 orang wartawan Inggris. Syarikat-syarikat subsidi KLM ialah [[KLM Cityhopper]], [[KLM Cargo]] dan [[KLM Asia]]. Bekas subsidi KLM ialah [[KLM excel]]. KLM juga mempunyai 100% pegangan dalam [[Transavia Airlines]], 50% dalam [[Martinair]] dan 26% dalam [[Kenya Airways]]. [[KLM uk]] pernah menjadi syarikat subsidi KLM sehinggalah ia dicantum dengan KLM cityhopper. Saham KLM disenaraikan di bursa saham Amsterdam, New York dan Paris. Pada Mei 2004, KLM diambil alih Air France tetapi identitinya dijamin dikekalkan selama 5 tahun berikutnya. ==Destinasi== [[Image:Boeing 767s of KLM at Amsterdam Airport Schiphol.jpg|right|thumb|250px|Pesawat KLM di LTA Schiphol]] Lihat '''[[Destinasi-destinasi KLM]]'''. ==Armada== *09 [[Airbus A330|Airbus A330-200]] (+ 1 dalam tempahan) *14 [[Boeing 737|Boeing 737-300]] *13 [[Boeing 737|Boeing 737-400]] *15 [[Boeing 737|Boeing 737-800]] *05 [[Boeing 737|Boeing 737-900]] *22 [[Boeing 747|Boeing 747-400]] (5 versi pebuh penumpang, 17 combi) *03 [[Boeing 747|Boeing 747-400|Boeing 747-400ERF]] (versi kargo) *15 [[Boeing 777|Boeing 777-200|Boeing 777-200ER]] *01 [[Boeing 777|Boeing 777-300|Boeing 777-300ER]] *10 [[McDonnell Douglas MD-11]] *20 [[Fokker 100]] *21 [[Fokker 70]] *15 [[Fokker 50]] ==Pautan luar== {{commons|KLM}} *[http://www.klm.com KLM] *[http://www.planemad.net/Airline/NL/KLM_Royal_Dutch_Airlines_(KL_KLM)/Fleet.htm?show=all Armada KLM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051219092825/http://www.planemad.net/Airline/NL/KLM_Royal_Dutch_Airlines_(KL_KLM)/Fleet.htm?show=all |date=2005-12-19 }} *[http://www.airlinequality.com/Forum/klm.htm Pendapat penumpang-penumpang KLM] *[http://www.airfranceklm-finance.com/ Kewangan Air France KLM] *[http://www.airliners.net/search/photo.search?airlinesearch=KLM%20-%20Royal%20Dutch%20Airlines&distinct_entry=true Imej pesawat KLM] {{SkyTeam_Alliance}} [[Kategori:Syarikat penerbangan di Belanda]] 8e55la9kq1xt49gtosc7ixk5oczdnsq 0 18459 6844596 6272161 2026-05-09T08:40:59Z ~2026-28035-13 398963 /* Kelahiran */ 6844596 wikitext text/x-wiki {{tarikh}} {{Takwim Julai|float=right}} '''26 Julai''' merupakan [[hari]] ke-207 (hari ke-208 dalam [[tahun lompat]]) dalam [[takwim Gregorius]]. Tinggal 158 hari sebelum memasuki tahun selepasnya. Hari ini juga merupakan: * [[Hari Kemerdekaan]] di [[Liberia]] ([[1847]]) dan [[Maldives]] ([[1965]]); * [[Hari Pengguna]] di [[Malaysia]]. == Peristiwa == [[Fail:AfonsoI-P.jpg|thumb|130px|Raja Afonso I dari Portugal]] [[Fail:Syncom 2 side.jpg|thumb|130px|Satelit Syncom 2]] * [[1139]] - Selepas memenangi [[Pertempuran Ourique]], [[Afonso I dari Portugal|Afonso si Penakluk]] ''(gambar)'' diisytiharkan sebagai [[senarai raja Portugal|raja]] pertama Portugal yang merdeka. * [[1822]] - [[José de San Martín]] bertemu dengan [[Simón Bolívar]] di [[Guayaquil]] untuk merancang masa hadapan [[Peru]] dan [[Amerika Selatan]]. * [[1882]] – [[Opera]] ''[[Parsifal]]'' [[Richard Wagner]] mengadakan tayangan perdananya di [[Festspielhaus Bayreuth|Festspielhaus]] [[Bayreuth]], [[Kerajaan Beraja Bavaria|Bavaria]]. * [[1887]] - [[L. L. Zamenhof]] menerbitkan ''[[Unua Libro]]'', penerbitan pertama yang menerangkan mengenai [[bahasa Esperanto]]. * [[1908]] – [[Peguam Negara Amerika Syarikat|Peguam Negara A.S.]] [[Charles Joseph Bonaparte]] mengasaskan [[Biro Penyiasatan Persekutuan]]. * [[1945]] - Pentadbiran [[Tentera Darat Imperial Jepun|Tentera Jepun]] di [[Tanah Melayu]] menyatakan persetujuan untuk memberi [[kemerdekaan]] kepada [[Sejarah Malaysia|Tanah Melayu]] bersama dengan [[Sejarah Indonesia|Indonesia]]. * [[1953]] - [[Fidel Castro]] dan adiknya [[Raúl Castro|Raúl]] mengetuai serangan yang tidak berjaya terhadap [[Serangan Berek Moncada|Berek Moncada]], dengan itu mencetuskan [[Revolusi Cuba]]. * [[1963]] - [[NASA]] melancarkan [[Syncom#Syncom 2|Syncom 2]] ''(gambar)'', [[satelit komunikasi]] geosegerak yang pertama di dunia. * [[1999]] - [[Konflik Kashmir]]: [[Perang Kargil]] berakhir selepas India menawan kembali subsektor Dras daripada Pakistan. * [[2010]] - [[Kang Kek Iew]] dihukum 35 tahun penjara atas peranannya dalam rejim [[Khmer Rouge]] di [[Kampuchea Demokratik]] antara 1975 dan 1979. * [[2011]] - [[Truong Tan Sang]] menjadi [[Presiden Vietnam]] manakala [[Nguyen Tan Dung]] kekal sebagai [[Perdana Menteri Vietnam|Perdana Menteri]]. == Kelahiran == * [[1922]] - [[Chairil Anwar]], seorang sasterawan di [[Indonesia]]. * [[1939]] - [[John Howard]], seorang [[Perdana Menteri Australia]] ke-25. * [[1984]] - [[Sabri Sarıoğlu]], seorang pemain bola sepak kebangsaan [[Turki]]. * [[2007]] - [[Muhammad Haikal Azwar]], personaliti media sosial [[Malaysia]] == Kematian == {{Haribulan}} [[Kategori:Hari dalam tahun]] 5gshjwpjiisgm6qj8on5puiz9d9l82g 0 24287 6844359 6448235 2026-05-08T21:01:49Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844359 wikitext text/x-wiki {{Kotak info pemegang jawatan |honorific-prefix = [[Datuk|Dato' Setia Diraja]] |name = Shamsuddin |honorific-suffix = {{small|Dato' Setia Diraja (N.S.), P.P.T.}} |native_name = 0 |image = 0 |caption = sudden |office = Ketua UMNO Bahagian Kuala Pilah |order = 1 |term_start = 0 |term_end = 0 |constituency = 0 |assembly = 0 |deputy = 0 |president = 0 |predecessor = 0 |successor = 0 |majority = 0 |office = 0 | |predecessor1 = 0 |successor1 = 0 ||||| |majority = 0 |office2 = [[Menteri Besar Negeri Sembilan]] |order2 = 02 |constituency_AM2 = 3 |assembly2 = Sembilan |term_start2 = 14 October 1953 |term_end2 = 24 Jun 1959 | | |deputy2 = 0 |predecessor2 = [[Abdul Malek Yusuf]] |successor2 = [[Mohamed Said bin Mohamed|Mohamed Said Mohamed]] |constituency2 = 0 |majority2 = 0 |office3 = [[Setiausaha Kerajaan Negeri Sembilan]] | |term_start3 = 1 Mac 1953 |term_end3 = 1 Oktober 1953 | |predecessor3 = [[Abdul Aziz Abdul Majid]] |successor3 = [[Lokman Yusof]] | |birth_name = Shamsudin bin Nain |birth_date = {{birth date|1911|7|23}} |death_date = {{death date and age|1983|2|28|1911|7|23}} |death_place = [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] || |nationality = |citizenship = Nusantara | |mother = 0 |father = 0 |family = 0 |occupation = 0 | = 0 |website = 0 |signature = signature.jpg |module = |footnote = }} [[Datuk|Dato' Setia Diraja]] '''Shamsudin bin Nain''' (23 Julai 1911 sehingga 28 Februari 1983) ialah seorang ahli [[politik di Malaysia]]. Beliau ialah [[Menteri Besar Negeri Sembilan]] kedua yang berkhidmat pada 1953 hingga 1959. Pada 1964, beliau pernah dilantik ahli tidak rasmi bagi [[Dewan Bandaraya Kuala Lumpur|Lembaga Penasihat Bandaran Ibu Kota Persekutuan]]. Beliau ialah graduan undang-undang dari [[United Kingdom]] dengan memperoleh biasiswa daripada [[Kerajaan Negeri Sembilan]]. Beliau pernah menjadi majistret di Ipoh sebelum menjadi Setiausaha Kerajaan Negeri Sembilan dan Menteri Besar. ------ <ref name=":0">{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19531016-1.2.73|title=Negri Mentri Besar gets instrument of office|date=16 Oktober 1953|newspaper=The Straits Times|page=4}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/beritaharian19640516-1.2.22|title=2 ahli majlis bandar baru|date=16 Mei 1964|newspaper=Berita Harian|page=2}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitsbudget19470807-1.2.9|title=NO INQUEST ON IPOH DOCTOR|date=7 Ogos 1947|newspaper=The Straits Budget|page=4}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19511215-1.2.56|title=9 students are granted scholarships|date=15 Disember 1951|newspaper=The Straits Times|page=4}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19530714-1.2.57|title=State is told: 'You don't know the situation'|date=14 Julai 1953|newspaper=The Straits Times|page=4}}</ref> <ref name=":0" /> == Anugerah dan pengiktirafan == * {{Flag|Negeri Sembilan}} ** Dato' Setia Diraja - 1957<ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/beritaharian19570824-1.2.15|title=Anugerah pujaumor di-Negeri Sembilan|date=24 Ogos 1957|newspaper=Berita Harian|page=2}}</ref> == Senama == * [[Sekolah Menengah Kebangsaan Dato' Shamsudin Nain]] == Rujukan == <references />{{Menteri Besar Negeri Sembilan}} [[Kategori:Menteri Besar Negeri Sembilan]] [[Kategori:Ahli Majlis Perundangan Persekutuan Tanah Melayu]] p40grx4iyv93wv7y8canv3t6g6xc99d 6844360 6844359 2026-05-08T21:02:42Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844360 wikitext text/x-wiki {{Kotak info pemegang jawatan |honorific-prefix = [[Datuk|Dato' Setia Diraja]] |name = Shamsuddin |honorific-suffix = {{small|Dato' Setia Diraja (N.S.), P.P.T.}} |native_name = 0 |image = 0 |caption = sudden |office = Ketua UMNO Bahagian Kuala Pilah |order = 1 |term_start = 0 |term_end = 0 |constituency = 0 |assembly = 0 |deputy = 0 |president = 0 |predecessor = 0 |successor = 0 |majority = 0 |office1 = 0 | |predecessor1 = 0 |successor1 = 0 ||||| |majority = 0 |office2 = [[Menteri Besar Negeri Sembilan]] |order2 = 02 |constituency_AM2 = 3 |assembly2 = Sembilan |term_start2 = 14 October 1953 |term_end2 = 24 Jun 1959 | | |deputy2 = 0 |predecessor2 = [[Abdul Malek Yusuf]] |successor2 = [[Mohamed Said bin Mohamed|Mohamed Said Mohamed]] |constituency2 = 0 |majority2 = 0 |office3 = [[Setiausaha Kerajaan Negeri Sembilan]] | |term_start3 = 1 Mac 1953 |term_end3 = 1 Oktober 1953 | |predecessor3 = [[Abdul Aziz Abdul Majid]] |successor3 = [[Lokman Yusof]] | |birth_name = Shamsudin bin Nain |birth_date = {{birth date|1911|7|23}} |death_date = {{death date and age|1983|2|28|1911|7|23}} |death_place = [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] || |nationality = |citizenship = Nusantara | |mother = 0 |father = 0 |family = 0 |occupation = 0 | = 0 |website = 0 |signature = signature.jpg |module = |footnote = }} [[Datuk|Dato' Setia Diraja]] '''Shamsudin bin Nain''' (23 Julai 1911 sehingga 28 Februari 1983) ialah seorang ahli [[politik di Malaysia]]. Beliau ialah [[Menteri Besar Negeri Sembilan]] kedua yang berkhidmat pada 1953 hingga 1959. Pada 1964, beliau pernah dilantik ahli tidak rasmi bagi [[Dewan Bandaraya Kuala Lumpur|Lembaga Penasihat Bandaran Ibu Kota Persekutuan]]. Beliau ialah graduan undang-undang dari [[United Kingdom]] dengan memperoleh biasiswa daripada [[Kerajaan Negeri Sembilan]]. Beliau pernah menjadi majistret di Ipoh sebelum menjadi Setiausaha Kerajaan Negeri Sembilan dan Menteri Besar. ------ <ref name=":0">{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19531016-1.2.73|title=Negri Mentri Besar gets instrument of office|date=16 Oktober 1953|newspaper=The Straits Times|page=4}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/beritaharian19640516-1.2.22|title=2 ahli majlis bandar baru|date=16 Mei 1964|newspaper=Berita Harian|page=2}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitsbudget19470807-1.2.9|title=NO INQUEST ON IPOH DOCTOR|date=7 Ogos 1947|newspaper=The Straits Budget|page=4}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19511215-1.2.56|title=9 students are granted scholarships|date=15 Disember 1951|newspaper=The Straits Times|page=4}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19530714-1.2.57|title=State is told: 'You don't know the situation'|date=14 Julai 1953|newspaper=The Straits Times|page=4}}</ref> <ref name=":0" /> == Anugerah dan pengiktirafan == * {{Flag|Negeri Sembilan}} ** Dato' Setia Diraja - 1957<ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/beritaharian19570824-1.2.15|title=Anugerah pujaumor di-Negeri Sembilan|date=24 Ogos 1957|newspaper=Berita Harian|page=2}}</ref> == Senama == * [[Sekolah Menengah Kebangsaan Dato' Shamsudin Nain]] == Rujukan == <references />{{Menteri Besar Negeri Sembilan}} [[Kategori:Menteri Besar Negeri Sembilan]] [[Kategori:Ahli Majlis Perundangan Persekutuan Tanah Melayu]] mtcsj1a7v4k8suspiqnwq6ezjgx701c 6844365 6844360 2026-05-08T21:43:28Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844365 wikitext text/x-wiki {{Kotak info pemegang jawatan |honorific-prefix = [[Datuk|Dato' Setia Diraja]] |name = Shamsuddin |honorific-suffix = {{small|Dato' Setia Diraja (N.S.), P.P.T.}} |native_name = 0 |image = 0 |caption = sudden |office = Ketua UMNO Bahagian Kuala Pilah |order = 1 |term_start = 0 |term_end = 0 |constituency = 0 |assembly = 0 |deputy = 0 |president = 0 |predecessor = 0 |successor = 0 |majority = 0 |office1 = 0 | |predecessor1 = 0 |successor1 = 0 ||||| |majority = 0 |office2 = [[Menteri Besar Negeri Sembilan]] |order2 = 02 |assembly2 = |constituency_AM2 = 3 |term_start2 = 14 October 1953 |term_end2 = 24 Jun 1959 | | |deputy2 = 0 |predecessor2 = [[Abdul Malek Yusuf]] |successor2 = [[Mohamed Said bin Mohamed|Mohamed Said Mohamed]] |constituency2 = 0 |majority2 = 0 |office3 = [[Setiausaha Kerajaan Negeri Sembilan]] | |term_start3 = 1 Mac 1953 |term_end3 = 1 Oktober 1953 | |predecessor3 = [[Abdul Aziz Abdul Majid]] |successor3 = [[Lokman Yusof]] | |birth_name = Shamsudin bin Nain |birth_date = {{birth date|1911|7|23}} |death_date = {{death date and age|1983|2|28|1911|7|23}} |death_place = [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] || |nationality = |citizenship = Nusantara | |mother = 0 |father = 0 |family = 0 |occupation = 0 | = 0 |website = 0 |signature = signature.jpg |module = |footnote = }} [[Datuk|Dato' Setia Diraja]] '''Shamsudin bin Nain''' (23 Julai 1911 sehingga 28 Februari 1983) ialah seorang ahli [[politik di Malaysia]]. Beliau ialah [[Menteri Besar Negeri Sembilan]] kedua yang berkhidmat pada 1953 hingga 1959. Pada 1964, beliau pernah dilantik ahli tidak rasmi bagi [[Dewan Bandaraya Kuala Lumpur|Lembaga Penasihat Bandaran Ibu Kota Persekutuan]]. Beliau ialah graduan undang-undang dari [[United Kingdom]] dengan memperoleh biasiswa daripada [[Kerajaan Negeri Sembilan]]. Beliau pernah menjadi majistret di Ipoh sebelum menjadi Setiausaha Kerajaan Negeri Sembilan dan Menteri Besar. ------ <ref name=":0">{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19531016-1.2.73|title=Negri Mentri Besar gets instrument of office|date=16 Oktober 1953|newspaper=The Straits Times|page=4}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/beritaharian19640516-1.2.22|title=2 ahli majlis bandar baru|date=16 Mei 1964|newspaper=Berita Harian|page=2}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitsbudget19470807-1.2.9|title=NO INQUEST ON IPOH DOCTOR|date=7 Ogos 1947|newspaper=The Straits Budget|page=4}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19511215-1.2.56|title=9 students are granted scholarships|date=15 Disember 1951|newspaper=The Straits Times|page=4}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19530714-1.2.57|title=State is told: 'You don't know the situation'|date=14 Julai 1953|newspaper=The Straits Times|page=4}}</ref> <ref name=":0" /> == Anugerah dan pengiktirafan == * {{Flag|Negeri Sembilan}} ** Dato' Setia Diraja - 1957<ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/beritaharian19570824-1.2.15|title=Anugerah pujaumor di-Negeri Sembilan|date=24 Ogos 1957|newspaper=Berita Harian|page=2}}</ref> == Senama == * [[Sekolah Menengah Kebangsaan Dato' Shamsudin Nain]] == Rujukan == <references />{{Menteri Besar Negeri Sembilan}} [[Kategori:Menteri Besar Negeri Sembilan]] [[Kategori:Ahli Majlis Perundangan Persekutuan Tanah Melayu]] bo5lm6lsdqc443d4nuyiflmc57v0d1v 0 31043 6844621 6402433 2026-05-09T09:40:26Z ~2026-28098-29 398969 6844621 wikitext text/x-wiki {{bagi|Ahli Parlimen Malaysia untuk P203 Lubok Antu Sarawak|Tambat @ Jugah anak Muyang}} {{Pengesahan|tarikh=Februari 2021}} {{Infobox politician | honorific-prefix = [[Darjah kebesaran Melayu|Yang Amat Berbahagia <br>Tun Datuk Patinggi Temenggong]] | name = Jugah anak Barieng | native_name = | honorific-suffix = <small> SSM (Malaysia); DP (Sarawak); PMN (Malaysia) | image = | caption = | birth_date = 1903 | birth_place = [[Kapit]], [[Kerajaan Sarawak]] | residence = | death_date = 8 Julai 1981, umur 78 | death_place = [[Kuching]], [[Sarawak]], [[Malaysia]] | office = Menteri Hal Ehwal Sarawak | term_start = 1963 | term_end = Tidak diketahui | predecessor = | successor = | office2 = Presiden <br> [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu]] | term_end2 = 1975 | predecessor2 = Jawatan dibentuk | successor2 = [[Abdul Taib Mahmud]] | party = Parti Pesaka Sarawak (1962-1973) <br> [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu]] (1973-1981) | religion = | occupation = Ahli politik | spouse = Toh Puan Tiong Anding (meninggal dunia) | children = Sani Jugah (meninggal dunia)<br> Anchang Jugah <br> Siah Jugah <br> Tan Sri Datuk Amar [[Leonard Linggi Jugah]]<br> Edmund Erong Jugah (meninggal dunia) }} [[Tun]] [[Datuk Patinggi Bintang Kenyalang|Datuk Patinggi]] [[Temenggung]] '''Jugah Anak Barieng''' ({{circa|1903}} – 8 Julai 1981), atau juga dikenali sebagai '''Tun Jugah''' atau '''Apai''' (ayah dalam Bahasa Iban), ialah seorang ahli politik Malaysia. Beliau pernah menjadi ''Ketua Orang Iban'' dan menubuhkan [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|Parti Pesaka]] pada tahun 1962. Temenggung Jugah menyokong cadangan penubuhan [[Malaysia]]. Beliau menganggotai ''Jawatankuasa Perundingan Perpaduan Malaysia''. Beliau adalah pemimpin Sarawak yang pertama dilantik menjadi Menteri dalam Kerajaan Malaysia dengan memegang jawatan Menteri yang menguruskan hal ehwal [[Sarawak]]. Beliau kemudiannya menjadi presiden pertama bagi [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu]] (PBB) sehingga beliau meninggal dunia pada tahun 1981. == Kehidupan == Jugah dilahirkan di sebuah [[rumah panjang]] di [[Ulu Kapit]], [[Sarawak]] sekitar tahun 1903.{{ sfn | Heidi Munan | 2001 | p= 116 }} == Buku == * {{Cite magazine|last=Heidi Munan|date=Mei-Jun 2001|title=The Story of a Museum: Tun Jugah Pua Gallery—Tun Jugah Anak Barieng, the Man and His People|trans-title=Kisah Muzium: Balai Seni Tun Jugah Pua—Tun Jugah Anak Barieng, Tuan Badan dan Sukunya|magazine=Arts of Asia|language=en|publisher=Arts of Asia Publications|publication-place=Hong Kong|volume=31<!--|page=116-->|ref=harv}} == Rujukan == {{reflist}} {{navboxes |title= Rencana berkenaan Jugah anak Barieng |state=collapsed |list= {{Penerima Seri Setia Mahkota}} {{Kabinet Rahman kedua}} {{Kabinet Rahman ketiga}} {{Kabinet Razak pertama}} }} {{Kawalan kewibawaan}} {{Tunas-bio-Malaysia|tarikh=Jun 2020}} {{tunas-ahlipolitik-Malaysia|tarikh=Jun 2020}} [[Kategori: Kelahiran 1903]] [[Kategori: Kematian 1981]] [[Kategori: Orang dari Sarawak]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Iban]] [[Kategori:Menteri Hal Ehwal Sarawak]] [[Kategori:Pengasas parti politik di Malaysia]] [[Kategori:Presiden Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia pertama]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-2]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-3]] [[Kategori:Penerima Seri Setia Mahkota]] [[Kategori:Penerima Panglima Mangku Negara]] [[Kategori:Penerima Pingat Peringatan Malaysia (Emas)]] 5md9tp7myc8r0346rq517mdspbao5mw 0 37415 6844464 6558193 2026-05-09T03:29:37Z ~2026-28021-16 398936 masuk sini belajor molekk 6844464 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = '''Sekolah Menengah Sains Sultan Haji Ahmad Shah (SEMSAS)''' |Moto = Hidup Berjasa |Tarikh = Januari [[1973]] |TarikhRasmi = |Jenis Sekolah = Sekolah Berasrama Penuh (SBP), Sekolah Kluster Kecemerlangan, Sekolah Berprestasi Tinggi, Sekolah Bestari |Pengetua = Tuan Haji Mahadzir bin Haji Hanapiah |GPK 1 = Puan Syarifah Hasnizal binti Sayed Kamar |GPK HEM = Puan Rokiah binti Mahbob |GPK KOKO = Encik Hashim bin Ismail |Pengerusi PIBG = Encik Hasnor bin Che Wa |Kod sekolah =CEE4070 |Negara = {{MAS}} |Kemasukan = |Singkatan = SEMSAS |Laman =http://v3.semsas.edu.my/ |Telefon =09-538 1223 |Faks = |footnotes = |Alamat=KM12, Jalan Gambang 25150 Kuantan, Pahang Darul Makmur|Nama Lama=Sekolah Menengah Sains Pahang|Logo Sekolah=[[imej:Lencana Sekolah Menengah Sains Sultan Haji Ahmad Shah.jpg|200px|center]]}} '''Sekolah Menengah Sains Sultan Haji Ahmad Shah (SEMSAS)''' merupakan sebuah [[sekolah berasrama penuh]] di [[Kuantan]], [[Pahang]]. == Sejarah == Sekolah Menengah Sains Sultan Haji Ahmad Shah (SEMSAS) terletak di Km 12 Jalan Gambang, Kuantan, Pahang merupakan salah sebuah Sekolah Berasrama Penuh di Malaysia. Nama asal sekolah ini ialah Sekolah Menengah Sains Pahang. Pada peringkat awal penubuhannya, sekolah ini menumpang sementara di bangunan [[Sekolah Menengah Kebangsaan Abu Bakar|Sekolah Menengah Abu Bakar, Temerloh]]. Kumpulan pertama ialah 11 orang guru 3 orang kakitangan dan pelajar tingkatan satu seramai 219 orang (terdiri dari pelajar aliran Melayu dan aliran Inggeris). Pengetua pertamanya ialah Encik Abdul Rahim bin Abdul Hamid. Beliau merupakan pengetua paling lama bertugas di sekolah ini iaitu dari 16 Disember 1972 hingga 31 Disember 1982. Sekolah ini telah berpindah ke bangunan kekalnya di Kuantan pada 8 Januari 1974. Pada tahun berkenaan pengambilan pelajar tingkatan empat dimulakan. Pembukaan sekolah ini telah dilakukan oleh [[Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah|KDYMM Sultan Haji Ahmad Shah Al Musta’in Billah Ibni Almarhum Sultan Abu Bakar Ri’ayatuddin Al Muadzam Shah]], Sultan Pahang pada 22 Julai 1976. Sempena perasmiannya, nama sekolah ini telah ditukar kepada Sekolah Menengah Sains Sultan Haji Ahmad Shah, Kuantan, Pahang. Matlamat utama penubuhan sekolah ini ialah untuk menempatkan para pelajar  lulusan peringkat sekolah rendah dari luar bandar mempelajari mata pelajaran sains  dengan kemudahan yang serba lengkap.<ref>{{Cite news |title=SEBELAS LAGI SEKOLAH BERASRAMA PENUH UNTUK GOLONGAN MISKIN |date=1993-10-12 |url=https://blis.bernama.com/index.php?mod=articles&opt=la&cid=1&scid=1&aid=5609283 |access-date=2024-11-19 |work=[[Bernama]] |location=Kuala Lumpur |language=Malay}}</ref> Dengan kawasan seluas 18 ekar  serta pelbagai kemudahan  fizikal, disamping pembangunan dan pengubahsuaian yang dilakukan dari semasa ke semasa, sekolah ini telah dapat meningkatkan mutu pencapaian seluruh pelajarnya dalam bidang kurikulum, kokurikulum dan sahsiah.<ref>{{Cite news|title=SEKOLAH MENENGAH SAINS ASRAMA KUANTAN|url=https://blis.bernama.com/index.php?mod=articles&opt=la&cid=1&scid=1&aid=5642676|date=24 Mei 1972|newspaper=[[Bernama]]|access-date=19 November 2024|language=Malay}}</ref> SEMSAS ssentiasa peka dan prihatin terhadap sebarang usaha untuk menjadikannya pusat pendidikan yang unggul  bukan sahaja di pantai  timur malah di peringkat kebangsaan. Bagi memastikan cita-cita dan matlamat untuk melahirkan pelajar yang berketrampilan dari segi jasmani, emosi, rohani dan intelek akan terlaksana, SEMSAS dengan kerjasama semua pihak sentiasa menganalisis dan mengkaji program-program yang direncana supaya dapat menjana hasil optimum. Sejajar dengan perkembangan semasa, Semsas telah menjadi sebuah [[Sekolah Bestari|SEKOLAH BESTARI]] mulai 1 Januari 1999 dan [[Sekolah Kluster Kecemerlangan|SEKOLAH KLUSTER KECEMERLANGAN]] pada tahun 2012. == Falsafah == Pendidikan di Sekolah Menengah Sains Sultan Haji Ahmad Shah (SEMSAS) adalah suatu usaha berterusan bagi menyediakan suasana persekolahan dan pembelajaran yang terancang, terkawal dan sempurna untuk memupuk dan memperkembangkan kebolehan pelajar-pelajar yang berpotensi ke arah kecemerlangan sebagai insan dan warganegara yang seimbang dan bertanggungjawab terhadap tuntutan agama bangsa dan negara. ==Profil sekolah == ===Moto=== <blockquote>Hidup Berjasa</blockquote> ===Visi=== <blockquote>Melahirkan Insan Yang Hidup Berjasa Serta Menjadi Pemimpin Yang Bertaraf Dunia</blockquote> === Misi === <blockquote>Menyerlahkan potensi pelajar dalam bidang akademik, kokurikulum, sahsiah, kepimpinan, penampilan diri dan kemahiran interpersonal. Mempertingkatkan amalan nilai-nilai murni berteraskan agama untuk dibudayakan dalam kehidupan warga sekolah. Mempertingkatkan kualiti pelajar yang celik Teknologi Maklumat (ICT), mempunyai pemikiran kreatif, inovatif dan berdaya saing serta mampu memperkembangkan potensi diri dalam pelbagai bidang.</blockquote> ===Ikrar Pelajar=== Kami Pelajar-Pelajar SEKOLAH MENENGAH SAINS SULTAN HAJI AHMAD SHAH Berikrar akan: • Sentiasa berusaha mengejar kehebatan • Belajar dan terus belajar • Sentiasa berdisplin • Saling hormat menghormati • Sedia dipimpin untuk mempimpin • Menyayangi dan menjulang sekolah kami Hidup Berjasa == Lagu Sekolah == <center> ''Inilah Sekolah Kami''<br />''Yang Kami Sanjungi''<br />''Budi Dan Ajaran Guru''<br />''Mendidik Dan Membantu''<br /> ''Belajarlah Tugas Kita''<br />S''upaya Berjaya''<br />''Taat Pada Ibu Bapa''<br />I''tu Kewajipan Kita''<br /> ''Sukan Dan Permainan''<br />''Kita Sama Jayakan''<br />R''ukun Negara Kita''<br />P''astilah Diamalkan''<br /> ''Baktimu Dalam Ingatan''<br />''Hingga Akhir Masa''<br />S''ekolah Menengah Sultan Haji Ahmad Shah'' <br />''Lambangnya Hidup Berjasa''<br /> (Ciptaan : Encik Murad Hamid, Guru Muzik Semsas 1975)<br /> </center> ==Senarai Pengetua== {| class="wikitable" !Dari !Hingga !Nama Pengetua |- |1972 |1982 |Dato Hj Abdul Rahim bin Abdul Hamid |- |1982 |1984 |Hj Ibrahim bin Ismail |- |1985 |1988 |Hj Ibrahim bin Mat Isa |- |1988 |1989 |Hj Mohd Fadzil bin Hj Abdul Malik |- |1989 |1990 |Abdul Rahim bin Hj Mohamad |- |1990 |1993 |Hj Abdul Halim bin Mohd Awin |- |1993 |1994 |A. Rahim bin Noh |- |1995 |1998 |Haji Mohd Hasnan bin Ismail |- |1998 |2001 |Tan Sri Abd Ghafar bin Mahmud |- |2001 |2003 |Hajah Maznah binti Hj Abd Hamid |- |2003 |2005 |Ab Rahim bin Mansor |- |2006 |2008 |Haji Abas bin Abd Rahman |- |2008 |2011 |Haji Mokhtar bin Abdullah |- |2011 |2014 |Haji Azhari bin Tauhid |- |2014 |2015 |Haji Abdul Rahim bin Mohd Yunus |- |2015 |2018 |Hajah Safiah binti Awang |- |2018 |2020 |Hajah Noridah binti Hj Ramlan |- |2020 |2022 |Mazlan bin Sarieyo |- |2023 |Present |Haji Mahadzir bin Haji Hanapiah |} == Sistem Rumah == {| class="wikitable" !Rumah Sukan !Warna !Moto |- |Skylab |Biru |Jati Diri Unggul Teras Kecemerlangan |- |Soyuz |Merah |Merah Membara Soyuz Perkasa |- |Cosmos |Hijau |Ilmu, Wawasan, Etika |- |Apollo |Kuning |Satu Perjuangan Satu Harapan |} ==Majlis Pemimpin Murid (MPM)== 1. Pengawas Sekolah 2. Badan Dakwah dan Rohani (BADAR) 3. Majlis Residen Asrama (MRA) 4. Pembimbing Rakan Sebaya (PRS) 5. Pengawas Pusat Sumber (PPS) ==EXSAS== [[File:Logo exsas.png]] BEKAS PELAJAR SEMSAS / EX-STUDENTS SEMSAS ASSOCIATION (EXSAS) telah didaftar pada 27 Februari 1998 dengan salah satu tujuannya adalah untuk mengeratkan jalinan hubungan baik antara ahli terdiri daripada semua bekas pelajar SEKOLAH MENENGAH SAINS SULTAN HAJI AHMAD SHAH (SEMSAS) selain daripada membantu SEMSAS. Penubuhan Persatuan Bekas Pelajar Semsas atau EXSAS telah bermula sejak tahun 1997, dimana mesyuarat penubuhan pertama telah diadakan pada 27hb. September 1997 di Hotel MS Garden, Kuantan. Antara perkara yang dibincangkan ialah cadangan senarai penuh ahli jawatankuasa penaja dan cadangan undang-undang tubuh persatuan. Akhirnya pada 3 April 1998, mesyuarat pertama ahli jawatankuasa penaja telah diadakan dan senarai penuh jawatankuasa penaja telah dapat dibentuk. Dato' Mustafa Mohd Khalid merupakan Pengerusi Ahli Jawatankuasa Penaja dan sekaligus telah dilantik sebagai Presiden pada AGM pertama pada tahun 1998. Beliau telah berkhidmat dari tahun 1998 sehingga 2003. 2023 merupakan tahun yang bersejarah buat SM Sains Sultan Haji Ahmad Shah (SEMSAS) dan juga Persatuan Bekas Pelajar SEMSAS (EXSAS) dimana SEMSAS akan menyambut ulang tahun yang ke 50 (Jubli Emas) manakala EXSAS akan turut menyambut ulang tahun penubuhan yang ke 25 (Jubli Perak). Antara EXSAS: •[[Lando Zawawi|Azlan Sani Zawawi]] - Aktivis keselamatan jalan raya •[[Fahmi Reza]] - Aktivis Seni • [[Aminuddin Yahaya]] - Presiden Ikatan Muslimin Malaysia •[[Azhar Sulaiman]] - Pelakon, Pengacara, Arkitek dan Pereka Malaysia == Pautan luar == * [http://semsas.edu.my/ Laman web SEMSAS] * [http://www.semsas.edu.my/v2/ Laman web SEMSAS v2] * [http://v3.semsas.edu.my/ Laman web SEMSAS v3] * [https://instagram.com/semsas.kuantan?igshid=MzRlODBiNWFlZA== Instagram Sekolah Menengah Sains Sultan Haji Ahmad Shah (SEMSAS)] * [https://www.facebook.com/Sekolah-Menengah-Sains-Sultan-Haji-Ahmad-Shah-SEMSAS-197184020320329/ Facebook Sekolah Menengah Sains Sultan Haji Ahmad Shah (SEMSAS)] * [https://www.facebook.com/SM-Sains-Sultan-Haji-Ahmad-Shah-SEMSAS-101716383243059/ Facebook Sekolah Menengah Sains Sultan Haji Ahmad Shah (SEMSAS)] * [http://www.exsas.com.my Laman sesawang bekas pelajar SEMSAS (dikenali sebagai Exsas)] ==Rujukan== {{Reflist}} {{Navbox SBP}} [[Kategori:Sekolah berasrama penuh di Malaysia|Sultan Haji Ahmad Shah]] [[Kategori:Sekolah menengah di Pahang|Sultan Haji Ahmad Shah]] [[Kategori:Sekolah sains di Malaysia|Sultan Haji Ahmad Shah]] 6l48x2w407ua4iuuvj0i6rw2j4e7cpk 0 38542 6844154 6844031 2026-05-08T12:35:13Z ~2026-27877-77 398832 6844154 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI.[1] == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | 101 || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 102 || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | 103 || [[TV3]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 104 || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 105 || [[Astro Prima]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 106 || [[Astro Oasis]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 108 || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 112 || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 113 || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 114 || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 116 || [[Colors HD]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 117 || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 122 || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 130 || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 131 || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 132 || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 133 || [[Drama Hotpot]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 134 || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 135 || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 136 || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 146 || [[TV Okey]] || {{ya}} || {{na}} |- | 147 || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | 148 || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | 149 || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | 201 || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 202 || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 203 || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 211 || [[Sun TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 212 || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | 214 || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 215 || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 216 || KTV || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 217 || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 221 || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 222 || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 223 || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 241 || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} 2jrh9dv6fcnwc9711hr2srikobgt2av 6844168 6844154 2026-05-08T12:48:02Z ~2026-27877-77 398832 6844168 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI.[1] == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | 101 || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 102 || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | 103 || [[TV3]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 104 || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 105 || [[Astro Prima]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 106 || [[Astro Oasis]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 108 || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 112 || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 113 || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 114 || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 116 || [[Colors HD]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 117 || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 122 || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 130 || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 131 || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 132 || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 133 || [[Drama Hotpot]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 134 || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 135 || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 136 || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 146 || [[TV Okey]] || {{ya}} || {{na}} |- | 147 || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | 148 || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | 149 || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | 201 || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 202 || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 203 || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 211 || [[Sun TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 212 || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | 214 || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 215 || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 216 || KTV || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 217 || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 221 || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 222 || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 223 || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 241 || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | 300 || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 305 || [[TVB Classic]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 306 || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 308 || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 309 || [[Celestial Movies]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 310 || [[TVB Jade]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 311 || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 316 || CTi Asia || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" |317 || TVB Entertainment News || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | 319 || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | 320 || TVB Asia || {{ya}} || {{na}} | | | | | | oijvnmv1y3ssfs67szoxrg160s70a5s 6844196 6844168 2026-05-08T13:07:35Z ~2026-27877-77 398832 6844196 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI.[1] == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105''' || [[Astro Prima]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''106''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''108''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''130''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146''' || [[TV Okey]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''325''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335''' || [[CCTV-4]] || {{ya}} || {{na}} |} jx6e12yv1aova2l6awgurcxolsnhmea 6844210 6844196 2026-05-08T13:28:26Z ~2026-27877-77 398832 6844210 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105''' || [[Astro Prima]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''106''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''108''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''130''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146''' || [[TV Okey]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''325''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335''' || [[CCTV-4]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392''' || [[KBS World]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''393''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411''' || [[Astro Showtime]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''412''' || [[Astro FAM Time]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''413''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414''' || Rock Action || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''415''' || Rock X Stream || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''416''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} 2kwv31n05t28js5mt61b9irpwz8p6v8 6844220 6844210 2026-05-08T13:53:03Z ~2026-27877-77 398832 6844220 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105''' || [[Astro Prima]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''106''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''108''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''130''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146''' || [[TV Okey]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''325''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335''' || [[CCTV-4]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411''' || [[Astro Showtime]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''412''' || [[Astro FAM Time]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''413''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414''' || Rock Action || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''415''' || Rock X Stream || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''416''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501''' || [[Astro Awani]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''502''' || [[Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} 73jftx9wj0u5jput40t7casjmi2frjl 6844223 6844220 2026-05-08T14:05:36Z ~2026-27877-77 398832 6844223 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105''' || [[Astro Prima]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''106''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''108''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''130''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146''' || [[TV Okey]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''325''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335''' || [[CCTV-4]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411''' || [[Astro Showtime]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''412''' || [[Astro FAM Time]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''413''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414''' || Rock Action || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''415''' || Rock X Stream || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''416''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501''' || [[Astro Awani]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''502''' || [[Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611''' || [[Astro Ceria]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''615''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} q57qzvvrwoe2hfi79z6ufgenltvagc7 6844227 6844223 2026-05-08T14:12:17Z ~2026-27877-77 398832 6844227 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105''' || [[Astro Prima]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''106''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''108''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''130''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146''' || [[TV Okey]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''325''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335''' || [[CCTV-4]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411''' || [[Astro Showtime]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''412''' || [[Astro FAM Time]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''413''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414''' || Rock Action || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''415''' || Rock X Stream || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''416''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502''' || [[Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} r6crwq6plsfr3qinxn5a267usy1wysz 6844231 6844227 2026-05-08T14:14:46Z ~2026-27877-77 398832 6844231 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105''' || [[Astro Prima]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''106''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''108''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''130''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146''' || [[TV Okey]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''325''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335''' || [[CCTV-4]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411''' || [[Astro Showtime]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''412''' || [[Astro FAM Time]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''413''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414''' || Rock Action || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''415''' || Rock X Stream || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''416''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} p3axn127vk9imlmv5ysfi49tgpz28yy 6844297 6844231 2026-05-08T16:21:18Z ~2026-27877-77 398832 6844297 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''123''' || [[Awesome TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146''' || [[TV Okey]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''251''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} fi4hlkr1xeinrjodf2hliqtg4nh0dyt 6844302 6844297 2026-05-08T16:48:11Z ~2026-27877-77 398832 6844302 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103_SD''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''123_HD''' || [[Awesome TV]]* || {{na}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || OKEY || {{ya}} || {{na}} |- | '''147_SD''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148_SD''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149_SD''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214_SD''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321_SD''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} a2df6u2ihg8zba6cjj8wjc32irw1x2j 6844305 6844302 2026-05-08T16:58:43Z ~2026-27877-77 398832 6844305 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103_SD''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{ya}}^a || {{na}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}}^a || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || OKEY || {{ya}} || {{na}} |- | '''147_SD''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148_SD''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149_SD''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214_SD''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321_SD''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} bc3fnof0ypiyov033rjodsgl3448p90 6844306 6844305 2026-05-08T17:01:09Z ~2026-27877-77 398832 6844306 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103_SD''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{ya}}^a || {{na}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}}^a || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || OKEY || {{ya}} || {{na}} |- | '''147_SD''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148_SD''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149_SD''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214_SD''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321_SD''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} 1zt0ik3yhfz9yhskagdn3d8qrrwpswg 6844308 6844306 2026-05-08T17:07:38Z ~2026-27877-77 398832 6844308 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{ya}}^a || {{na}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}}^a || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || OKEY || {{ya}} || {{na}} |- | '''147_SD''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214_SD''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321_SD''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} 5dnq12gk7ub350n4i26vs11jxzc3wv8 6844497 6844308 2026-05-09T04:42:50Z ~2026-27877-77 398832 6844497 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}}^a || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}}^a || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || OKEY || {{ya}} || {{na}} |- | '''147_SD''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214_SD''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | tejp03ybp0zag8s817088llq2inmeym 6844503 6844497 2026-05-09T05:01:46Z ~2026-27877-77 398832 6844503 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}}^a || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}}^a || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || OKEY || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{ya}} || {{na}} |} e941get8hb4p63otlwgi72stjk974nx 6844504 6844503 2026-05-09T05:05:51Z ~2026-27877-77 398832 6844504 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors HD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || OKEY || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} iqvtfi8xhw08gpat5w4p1xp6nhvsl6b 6844507 6844504 2026-05-09T05:31:33Z ~2026-27877-77 398832 6844507 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || OKEY || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} td6lt6qdaqf8ovn0qm1jj3t6iun81nn 6844510 6844507 2026-05-09T05:34:45Z ~2026-27877-77 398832 6844510 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi biasa (SD). '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} ncqylsykwafbmtzqw5c61tyc6qnppga 6844571 6844510 2026-05-09T07:14:26Z ~2026-27877-77 398832 6844571 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran berdefinisi tinggi (HD). {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh semua pelanggan. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} 9hkwos6pup5jvgaus5hdcxsg2w0giep 6844575 6844571 2026-05-09T07:18:37Z ~2026-27877-77 398832 6844575 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro NJOI. == Senarai Saluran == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} hzj7kcbsaanru02bd15m7ft2zqpqng4 6844576 6844575 2026-05-09T07:24:56Z ~2026-27877-77 398832 6844576 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''Astro NJOI'''. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Astro Go !! NJOI |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |} 5lsdjcz2m3rajt4gg7gdtufoap0t391 6844577 6844576 2026-05-09T07:35:24Z ~2026-27877-77 398832 6844577 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''Astro NJOI'''. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''[[Astro (televisyen satelit)|Astro]]'''<ref>[https://www.lyngsat.com/packages/Astro_lcn.html Astro on Measat 3b/3d at 91.5°E] LyngSat.</ref> === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Astro Go !! NJOI |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |} 2ooppt1r1hkcmd11ffzru0ciwb0a2cg 6844578 6844577 2026-05-09T07:38:50Z ~2026-27877-77 398832 6844578 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''Astro NJOI'''. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''[[Astro (televisyen satelit)|Astro]]'''<ref>[https://www.lyngsat.com/packages/Astro_lcn.html Astro on Measat 3b/3d at 91.5°E] LyngSat.</ref> === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |} p02gw9axckwtpwwskmwy51adt4vl78q 6844579 6844578 2026-05-09T07:40:55Z ~2026-27877-77 398832 6844579 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''Astro NJOI'''. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |} b60qu87d61e2iyb4tinsyfme9st5rdk 6844581 6844579 2026-05-09T07:43:19Z ~2026-27877-77 398832 6844581 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''Astro NJOI'''. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} a7xcd472wqfnqt5y8i2ef5x0rphurxm 6844582 6844581 2026-05-09T07:45:00Z ~2026-27877-77 398832 6844582 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di [[Astro NJOI|NJOI]]. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} bjh3eubcrwo7z7d1ohhn7qicingiai0 6844583 6844582 2026-05-09T07:47:18Z ~2026-27877-77 398832 6844583 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di [[Astro NJOI|NJOI]]. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} ou87qwspdumiqbwf8slv4b78x3ax2r6 6844584 6844583 2026-05-09T07:48:57Z ~2026-27877-77 398832 6844584 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di [[Astro NJOI|NJOI]]. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} ql5g02nbs4fimgblftiuhy0ttlly3vg 6844585 6844584 2026-05-09T07:52:00Z ~2026-27877-77 398832 6844585 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di [[Astro NJOI|NJOI]]. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di Astro. === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} gmcgtqnnuzacbuqa6h3jn9xblb7bnqu 6844586 6844585 2026-05-09T07:56:50Z ~2026-27877-77 398832 6844586 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di [[Astro NJOI|NJOI]]. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di [[Astro (televisyen satelit)|Astro]]. === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{na}} || {{ya}} |} hvuplp077k54zbtt6jj91yiv5lymtba 6844587 6844586 2026-05-09T08:01:44Z ~2026-27877-77 398832 6844587 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di [[Astro NJOI|NJOI]]. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di [[Astro (televisyen satelit)|Astro]]. {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi biasa (SD); boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi tinggi (HD); tersedia kepada pelanggan '''[[Astro B.yond]], Ultra Box dan Ulti Box''' sahaja. {{colorbox|pink}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi ultra tinggi (UHD); tersedia kepada pelanggan '''Ultra Box''' sahaja. === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} mkfasua6za45pmizf6ajwhw0ou63ud9 6844590 6844587 2026-05-09T08:07:34Z ~2026-27877-77 398832 6844590 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di [[Astro NJOI|NJOI]]. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || Adityha TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || Sun News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || KTV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di [[Astro (televisyen satelit)|Astro]]. {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi biasa (SD); boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi tinggi (HD); tersedia kepada pelanggan '''[[Astro B.yond]], Ultra Box dan Ulti Box''' sahaja. {{colorbox|pink}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi ultra tinggi (UHD); tersedia kepada pelanggan '''Ultra Box''' sahaja. === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] nzhd5q9p6x39p8jhh7yiw0nf2tq9avp 6844661 6844590 2026-05-09T11:52:00Z ~2026-27877-77 398832 6844661 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di [[Astro NJOI|NJOI]]. == Senarai Saluran NJOI == === Televisyen === {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran SD dan boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran HD dan hanya didapati oleh '''pelanggan HD BOX''' dan '''NJOI HD''' sahaja. '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''125''' || [[Astro Prima]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''126''' || [[Astro Oasis]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''130_HD''' || [[Jom Ngaji]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''131_HD''' || [[Filem Mantap]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''132_HD''' || [[Drama Hebat]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''133_HD''' || [[Drama Hotpot]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''134_HD''' || [[Lawak Sentral]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''135_HD''' || [[Travel & Taste]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''136_HD''' || [[Oh My Ceria!]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{ya}} || {{na}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''201_HD''' || [[Astro Vaanavil]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''202_HD''' || [[Astro Vinmeen]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''203_HD''' || [[Astro Vellithirai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''211_HD''' || [[Sun TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''212_HD''' || [[Sun Music]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''214''' || [[Adityha TV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''215_HD''' || [[Sun News]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''216_HD''' || [[KTV]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''217_HD''' || Sun Life || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''221_HD''' || [[Star Vijay]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''222_HD''' || [[Colors Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''223_HD''' || [[Zee Tamil]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''241_HD''' || [[Astro Thangathirai]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''300_HD''' || [[iQIYI]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''305_HD''' || TVB Classic || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''306_HD''' || [[Astro AEC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''308_HD''' || [[Astro QJ]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''309_HD''' || [[Celestial Movies]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''310_HD''' || [[TVB Jade]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''311_HD''' || [[Astro AOD]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''316_HD''' || CTi Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''317_HD''' || TVB Entertainment News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''319_HD''' || [[TVB Xing He]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''320_HD''' || TVB Asia || {{na}} || {{ya}} |- | '''321''' || [[Celestial Movies|CCM]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''325_HD''' || Phoenix Chinese Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''326_HD''' || Phoenix InfoNews Channel || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''333_HD''' || [[Astro Hua Hee Dai]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''335_HD''' || [[CCTV-4]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Korea & Jepun''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''392_HD''' || [[KBS World]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''393_HD''' || ONE || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''395_HD''' || [[tvN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''396_HD''' || K-Plus || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''398_HD''' || [[NHK World Premium]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Filem''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''401_HD''' || HITS Movies || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''404_HD''' || [[Astro Boo]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''411_HD''' || [[Astro Showtime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''412_HD''' || [[Astro FAM Time]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''413_HD''' || [[Astro Showcase]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''414_HD''' || Rock Action || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''415_HD''' || Rock X Stream || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''416_HD''' || tvN Movies || {{na}} || {{ya}} |} '''Berita''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''501_HD''' || [[Astro Awani]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''502_HD''' || [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''503_HD''' || [[CGTN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''512_HD''' || BBC News || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''513_HD''' || [[Al Jazeera English]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''515_HD''' || [[CNA]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''516_HD''' || [[CNBC Asia]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''517_HD''' || [[Bloomberg Television]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''518_HD''' || ABC Autralia || {{na}} || {{ya}} |} '''Pembelajaran''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''550_HD''' || Love Nature || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''552_HD''' || Discovery || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''553_HD''' || Discovery Asia || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''554_HD''' || BBC Earth || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''555_HD''' || History || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''556_HD''' || CGTN Documentary || {{na}} || {{ya}} |} '''Kanak-kanak''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''603_HD''' || [[Astro Tutor TV]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''611_HD''' || [[Astro Ceria]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''615_HD''' || [[Cartoon Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''616_HD''' || [[Nickelodeon]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''617_HD''' || [[Nick Jr.]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''618_HD''' || [[Moonbug]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''619_HD''' || Blippi & Friends || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka Inggeris''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''701_HD''' || [[AXN]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''702_HD''' || HITS Now || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''703_HD''' || [[Lifetime]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''706_HD''' || HITS || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''707_HD''' || [[TLC]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''709_HD''' || [[Asian Food Network]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''714_HD''' || Crime + Investigation || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''715_HD''' || HGTV || {{na}} || {{ya}} |} '''Sukan''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! Percuma !! Prabayar |-style="background:#faebd7" | '''801_HD''' || [[Astro Arena]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''802_HD''' || [[Astro Arena 2]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''803_HD''' || [[Astro Arena Bola]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''804_HD''' || [[Astro Arena Bola 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''810_HD''' || [[Astro Grandstand]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''811_HD''' || [[Astro Premier League]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''812_HD''' || [[Astro Premier League 2]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''814_HD''' || [[Astro Football]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''815_HD''' || [[Astro Badminton]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''817_HD''' || [[Astro Sports Plus]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''820_HD''' || beIN Sports 1 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''821_HD''' || beIN Sports 2 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''822_HD''' || beIN Sports 3 || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''826_HD''' || W-Sport || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''831_HD''' || [[Astro Golf]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''832_HD''' || Cricbuzz TV || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''833_HD''' || Premier Sports || {{na}} || {{ya}} |} == Senarai Saluran Astro == Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di [[Astro (televisyen satelit)|Astro]]. {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi biasa (SD); boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi tinggi (HD); tersedia kepada pelanggan '''[[Astro B.yond]], Ultra Box dan Ulti Box''' sahaja. {{colorbox|pink}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi ultra tinggi (UHD); tersedia kepada pelanggan '''Ultra Box''' sahaja. === Televisyen === '''Aneka Melayu''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" | '''101_HD''' || [[TV1]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''102_HD''' || [[TV2]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''103''' || [[TV3]] || {{na}} || {{ya}} |-style="background:#faebd7" | '''104_HD''' || [[Astro Ria]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''105_HD''' || [[Astro Prima]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''106_HD''' || [[Astro Oasis]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''108_HD''' || [[Astro Citra]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''112_HD''' || [[Astro Rania]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''113_HD''' || [[Astro Aura]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''114_HD''' || [[TV AlHijrah]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''116_HD''' || [[Colors Hindi]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''117_HD''' || [[Zee Cinema]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''122_HD''' || [[TV Sarawak|TVS]] || {{ya}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" | '''146_HD''' || [[OKEY]] || {{ya}} || {{na}} |- | '''147''' || [[DidikTV KPM]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''148''' || [[8TV]] || {{na}} || {{ya}} |- | '''149''' || [[TV9]] || {{na}} || {{ya}} |} '''Aneka India''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] '''Aneka Cina''' {| class= wikitable sortable |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro Go]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] nsgs39p89sptdxgcj6bzapinui8l7qd 0 38778 6844594 6833091 2026-05-09T08:40:24Z ~2026-28035-13 398963 6844594 wikitext text/x-wiki {{tarikh}} __NOTOC__ {{Year nav|2007}} '''2007''' merupakan [[tahun]] biasa yang bermula pada [[hari]] [[Isnin]] dalam kalendar Gregory. iA berlangsung dari 11 Zulhijah 1427 hingga 21 Zulhijah 1429. Tahun ini diisytiharkan sebagai: * Tahun Kutub Antarabangsa * Tahun Heliofizikal Antarabangsa * Tahun Ikan Lumba-lumba == Peristiwa == === Januari === * [[1 Januari]]: ** [[Bulgaria]] dan [[Romania]] menyertai [[Kesatuan Eropah]]; [[Slovenia]] mula menggunakan [[euro]] sebagai [[mata wang]]. ** [[Ban Ki-moon]] dari [[Korea Selatan]] menjadi [[Setiausaha Agung PBB]] yang baru menggantikan [[Kofi Annan]]. ** [[Penerbangan 574 Adam Air]] dilaporkan hilang berdekatan dengan Pulau [[Sulawesi]], [[Indonesia]]. ** [[Angola]] menyertai [[OPEC]]. ** Pejuang [[Kesatuan Mahkamah Islam]] meninggalkan kubu terakhir mereka di [[Kismayo]], [[Somalia]] dan melarikan diri ke sempadan [[Kenya]]. [[Fail:Nancy Pelosi.jpeg|110px|thumb|Nancy Pelosi]] * [[4 Januari]] - [[Nancy Pelosi]] ''(gambar)'' menjadi [[Speaker Dewan Perwakilan Amerika Syarikat|speaker]] wanita pertama [[Dewan Perwakilan Amerika Syarikat]]. * [[8 Januari]] - [[Rusia]] memotong bekalan minyak ke [[Poland]], [[Jerman]] dan [[Ukraine]] apabila pertikaian tenaga Rusia-Belarus memuncak; disambung semula 3 hari kemudian. * [[10 Januari]] - [[Presiden Amerika Syarikat]] [[George W. Bush]] mengumumkan rancangan menempatkan 21,500 askar tambahan di [[Iraq]]. * [[11 Januari]]: ** [[Darurat]] diisytiharkan di [[Bangladesh]] oleh Presiden sementara [[Iajuddin Ahmed]], akibat bantahan ganas sementara menunggu pilihan raya. ** [[Vietnam]] menyertai [[Pertubuhan Perdagangan Sedunia]] (WTO) sebagai anggota ke-150. ** [[Republik Rakyat China|China]] berjaya menguji [[peluru berpandu balistik]] dari-tanah yang boleh menghancurkan [[satelit]] dalam orbit. * [[12 Januari]]: ** [[Komet McNaught]], komet tercerah dalam tempoh 40 tahun, mencapai [[perihelion]]. ** Bencana [[Banjir di Malaysia 2006-2007|banjir besar]] melanda buat kali kedua dalam tempoh sebulan di beberapa negeri di [[Malaysia]] seperti [[Johor]], [[Pahang]], dan [[Sabah]]. * [[14 Januari]] - [[Persatuan Palang Merah dan Bulan Sabit Merah Antarabangsa]] secara rasminya menerima [[Lambang Palang Merah|Kristal Merah]] sebagai lambang bukan-keagamaan. * [[17 Januari]] - [[Jam Hari Kiamat]] ditetapkan pada 5 minit sebelum [[tengah malam]]. * [[18 Januari]]: ** [[Komet McNaught]], [[komet]] paling cerah dalam tempoh 40 tahun, boleh dilihat di [[Hemisfera Selatan]]. ** [[Hurikan]] [[Kyrill (ribut)|Kyrill]] menyebabkan sekurang-kurang 44 orang maut di 20 negara di [[Eropah Barat]]. * [[19 Januari]] - [[Israel]] melepaskan $100 juta aset beku kepada Presiden [[Pihak Berkuasa Palestin]] [[Mahmud Abbas]] dalam usaha memperkuat kedudukan beliau. * [[24 Januari]] - Menteri Keadilan [[Israel]] mengumumkan bahawa [[Presiden]] [[Moshe Katsav]] akan didakwa atas tuduhan [[rogol]] dan penyalahgunaan kuasa. * [[28 Januari]] - [[4 Februari]] - [[Sukan Asia Musim Sejuk 2007]] diadakan di [[Changchun]], [[Republik Rakyat China|China]]. * [[30 Januari]] - [[Microsoft]] melancarkan [[Windows Vista]] dan [[Microsoft Office 2007]]. * [[31 Januari]] - Perhimpunan Kebangsaan [[Venezuela]] memberikan kuasa kepada Presiden [[Hugo Chávez]] untuk [[memerintah dengan dekri]] selama 18 bulan. === Februari === * [[2 Februari]]: ** [[Republik Rakyat China]] menandatangani satu siri perjanjian ekonomi dengan [[Sudan]]. ** [[Konflik Fatah-Hamas]]: [[Hamas]] dan [[Fatah]] memperbaharui kedamaian sementara selepas keganasan meletus berikutan gencatan senjata awal. ** [[Martti Ahtisaari]] mendedahkan rancangan [[PBB]] untuk [[Kosovo]]; pemimpin [[Serbia]] mengecam usul itu. ** [[Panel Antara Kerajaan tentang Perubahan Cuaca|IPCC]] menerbitkan laporan penilaian keempatnya, yang menyimpulkan bahawa [[perubahan iklim]] sejagat adalah "amat besar kemungkinan" disebabkan oleh tindakan manusia. * [[3 Februari]]: ** [[Darurat]] diisytiharkan di [[Indonesia]] selepas banjir besar seperti '[[El Nino]]'. ** Satu [[pengeboman pasar di Baghdad 3 Februari 2007|pengeboman]] di sebuah pasar di [[Baghdad]] mengorbankan tidak kurang 135 orang dan mencederakan 339 yang lain. * [[10 Februari]] - [[Senat Amerika Syarikat|Senator A.S.]] [[Barack Obama]] dari [[Illinois]] mengumumkan kempen [[Presiden Amerika Syarikat|menjadi presiden]] di [[Springfield, Illinois]]. * [[11 Februari]]: ** Para pengundi [[Portugal|Portugis]] bersetuju membenarkan [[pengguguran]] di sisi undang-undang dalam satu [[pungutan suara]] kebangsaan. ** [[Anugerah Grammy]] ke-49 berlangsung di [[Los Angeles]]. * [[13 Februari]]: ** [[Korea Utara]] bersetuju menutup kemudahan nuklearnya di [[Yongbyon]] sebelum 14 April sebagai langkah pertama ke arah penghapusan program nuklearnya, dan menerima bantuan tenaga bersamaan 50,000 tan minyak bahan api berat sebagai ganti. ** Pemimpin pembangkang [[Republik China|Taiwan]] [[Ma Ying-jeou]] meletak jawatan sebagai pengerusi parti [[Kuomintang]] selepas didakwa menggelapkan wang; Ma juga memgumumkan pencalonannya untuk pemilihan [[presiden Republik China]] 2008. * [[25 Februari]]: ** [[Agensi Angkasa Lepas Eropah]] mengesahkan kejayaan [[kuar angkasa lepas|terbang lalu]] trajektori Marikh [[kapal angkasa lepas Rosetta]]. ** [[Anugerah Akademi]] ke-79 berlangsung di [[Hollywood]]. * [[26 Februari]] - [[Mahkamah Keadilan Antarabangsa]] mendapati [[Serbia]] bersalah kerana gagal menghalang [[pembasmian kaum]] dalam [[pembunuhan Srebrenica]], tetapi melepaskannya dari tanggungjawab dan keterlibatan langsung. * [[27 Februari]]: ** [[Pasaran saham]] dunia jatuh merudum selepas China dan Eropah mengeluarkan laporan pertumbuhan yang kurang dari jangkaan. ** [[Pengeboman Lapangan Terbang Bagram 2007]]: [[Taliban]] melancarkan serangan berani mati ketika Naib Presiden A.S. [[Dick Cheney]] sedang melawat. * [[28 Februari]] - [[Kuar angkasa lepas]] [[New Horizons]] menggunakan [[bantuan graviti]] [[Musytari]] untuk menukar trajektorinya ke arah [[Pluto]]. === Mac === * [[3 Mac]] - [[Gerhana bulan]] penuh. * [[6 Mac]] - ''[[Mega Millions]]'' mencipta rekod [[rekod cepumas loteri|cepumas loteri tertinggi]] di dunia dengan AS $370 juta. * [[7 Mac]] - [[Penerbangan 200 Garuda Indonesia]] terhempas ketika mendarat di [[Yogyakarta]], [[Jawa]], mengorbankan 22 orang. * [[8 Mac]] - Perdana Menteri [[Ehud Olmert]] mengakui yang [[Israel]] memang bercadang menyerang [[Lubnan]] sekiranya askarnya diculik, beberapa bulan sebelum [[Hizbullah]] melakukannya. * [[12 Mac]] - Wartawan BBC [[Alan Johnston]] hilang di [[Bandar Gaza]], [[Palestin]]. [[Fail:Kimi Räikkönen portrait.jpg|thumb|130px|Kimi Räikkönen di Grand Prix Australia]] * [[17 Mac]] - Bom [[klorin]] mencederakan ratusan di [[Baghdad]], [[Iraq]]. * [[18 Mac]] - [[Formula Satu musim 2007|Kejohanan Formula 1 2007]] bermula di [[Melbourne]], Australia. * [[22 Mac]] - Askar [[NATO]] melancarkan dua serangan di [[Helmand]], [[Afghanistan]], dan membunuh 38 anggota [[Taliban]]. * [[23 Mac]] - Angkatan tentera laut [[Pengawal Revolusi Iran]] [[penahanan anggota Royal Navy oleh Iran 2007|menahan anggota Royal Navy]] di perairan Iran-Iraq. * [[25 Mac]]: [[Citizendium]] dilancarkan. * [[27 Mac]] - [[Perdana Menteri Latvia]] [[Aigars Kalvitis]] dan [[Perdana Menteri Rusia]] [[Mikhail Fradkov]] akhirnya menandatangani perjanjian sempadan antara [[Latvia]] dan [[Rusia]]. * [[31 Mac]] - [[Sydney, Australia]], menutup lampunya selama 1 jam antara 7:30 pm dan 8:30 pm sebagai [[kenyataan politik]] terhadap [[perubahan iklim|perubahan iklim sedunia]]. === April === * [[2 April]] - [[Kepulauan Solomon]] dilanda [[gempa bumi]] berukuran 8.1 dan [[tsunami]]. * [[4 April]] - [[Iran]] mengumumkan yang [[Penahanan anggota Royal Navy oleh Iran 2007|kelasi dan tentera marin British yang ditangkap]] akan dibebaskan. Mereka kembali ke UK keesokan harinya. * [[8 April]] - [[Zach Johnson]] memenangi [[Kejohanan Masters 2007]]. * [[11 April]] - [[Al Qaeda]] mengaku bertanggungjawab terhadap dua letupan [[bom]] di [[Algiers]], [[Algeria]]. Sekurang-kurangnya 33 orang terbunuh dan 222 lagi cedera. * [[12 April]] - [[Perang Iraq]]: Satu [[Letupan di Parlimen Iraq|letupan]] di kafeteria [[Majlis Perwakilan Iraq|Perhimpunan Kebangsaan Iraq]] membunuh lapan orang termasuk seorang [[wakil rakyat|ahli parlimen]]. * [[16 April]] - 32 orang terbunuh dalam [[pembunuhan beramai-ramai di Virginia Tech]] di [[Institut Politeknik dan Universiti Negeri Virginia]], [[Blacksburg, Virginia]]. * [[17 April]] - [[Paun Sterling]] mencapai kadar tukaran tertingi sejak 15 tahun berbanding dolar AS, memecah aras AS$2 buat kali pertama sejak 1992. * [[19 April]] - Amerika Syarikat, Korea Selatan dan sekutunya mengadakan latihan tentera udara skala besar di [[Korea Selatan]] dengan lebih 500 pesawat. * [[21 April]] - Pemilihan presiden diadakan di [[Nigeria]]. * [[23 April]] - [[Bogotá]], [[Colombia]], memulakan tempohnya sebagai [[Ibu Negara Buku Dunia]]. * [[24 April]]: ** [[Pengguguran]] dibenarkan di sisi undang-undang di [[Bandar Mexico]]. ** [[Gliese 581 c]], planet luar suria serupa-Bumi ditemui di [[buruj]] [[Libra (buruj)|Libra]]. * [[25 April]]: ** [[Dow Jones|''Dow Jones Industrial Average'']] naik 135.95 mata untuk ditutup pada 13089.89; kali pertama ia melebihi aras 13,000. ** Pembinaan [[Burj Dubai]] mencapai ketinggian [[Menara Sears]] dalam rangka menjadi bangunan tertinggi di dunia. * [[27 April]] - Pusingan pertama [[pilihan raya Presiden Turki 2007|pemilihan presiden Turki]] dijalankan, namun kemudian dibatalkan oleh [[mahkamah]]. === Mei === * [[5 Mei]] - Penerbangan 507 [[Kenya Airways]] terhempas di [[Douala]], [[Cameroon]]. * [[10 Mei]] - [[Tony Blair]] mengumumkan akan meletak jawatan sebagai [[Perdana Menteri United Kingdom]] pada 27 Jun 2007. [[Fail:Lula-Sarkozy-cropped.jpg|110px|thumb|kiri|Nicolas Sarkozy]] * [[16 Mei]]: ** [[Perhimpunan Agung PBB]] mengisytiharkan tahun [[2008]] sebagai [[Tahun Bahasa Antarabangsa]]. ** [[Nicolas Sarkozy]] ''(gambar)'' secara rasminya menjadi [[Presiden Perancis]] menggantikan [[Jacques Chirac]]. * [[20 Mei]] - Pemerintah [[Dubai]], Sheikh [[Mohammed bin Rashid Al Maktoum]] memberikan [[derma]] yang terbesar dalam sejarah moden, menguntukkan €7.41 bilion kepada satu yayasan pendidikan di Timur Tengah. * [[20 Mei]] - Pertelingkahan di [[Tripoli, Lubnan]] mencetuskan [[Konflik Lubnan 2007]]. * [[21 Mei]] - Kapal [[abad ke-19]] ''[[Cutty Sark]]'' rosak teruk dalam satu kebakaran di [[London]], UK. * [[23 Mei]] - [[A.C. Milan]] menewaskan [[Liverpool F.C.]] 2-1 dalam perlawanan akhir [[Liga Juara-Juara UEFA 2006-07]] di [[Stadium Olimpik Athens|Stadium Olimpik]] [[Athens]], [[Greece]]. * [[24 Mei]] - Pilihan raya di [[Republik Ireland]]: [[Taoiseach]] [[Bertie Ahern]] dan parti [[Fianna Fáil]]nya mendapat majoriti buat kali ketiga berturut-turut. * [[26 Mei]] - [[Rusia]] sekali lagi diiktiraf sebagai [[kuasa besar]] penuh oleh [[Amerika Syarikat]]. * [[28 Mei]] - [[Riyo Mori]] dimahkotakan sebagai [[Miss Universe]] 2007 di [[bandar raya Mexico]]. * [[29 Mei]] - [[Umaru Yar'Adua]] dilantik secara rasmi sebagai [[Presiden Nigeria|Presiden Republik Persekutuan Nigeria]]. * [[31 Mei]]: ** [[Valdis Zatlers]] dilantik sebagai [[Senarai presiden Latvia|Presiden Latvia]] selepas memenangi pilihan raya presiden. ** [[Bulan biru]] kalendar terjadi di [[Hemisfera Barat]] dan sebahagian [[Hemisfera Timur]]. === Jun === * [[5 Jun]]: ** Kapal angkasa lepas [[NASA]] [[MESSENGER]] melakukan terbang lalu keduanya pada planet [[Zuhrah]] dalam perjalanan ke [[Utarid]]. ** Satu [[kubur]] beramai-ramai yang dijumpai di selatan Ukraine pada bulan Mei, disahkan mengandungi ribuan mangsa [[Holokus]]. * [[6 Jun|6]]-[[8 Jun]] - [[Persidangan Kemuncak G8 ke-33]] berlangsung di tengah-tengah bantahan kuat di [[Heiligendamm]], [[Jerman]]. [[Fail:STS-117launch6.jpg|thumb|kiri|150px|Pelancaran [[bolak-balik angkasa lepas Atlantis]]]] * [[8 Jun]] - [[Bolak-balik angkasa lepas Atlantis|Bolak-balik angkasa lepas ''Atlantis'']] ''(gambar)'' berjaya dilancarkan pada misi [[STS-117]]. * [[10 Jun]]: ** Pusingan pertama [[pilihan raya]] perundangan diadakan di [[Perancis]], manakala pilihan raya umum diadakan di [[Belgium]]. ** [[Lewis Hamilton]] memenangi [[Grand Prix Kanada 2007|Grand Prix Kanada]], menjadikannya pemandu pertama berketurunan campur memenangi perlumbaan [[Formula Satu]]. ** Berlakunya [[banjir kilat]] di [[Kuala Lumpur]]. * [[14 Jun]] - [[Parti Hijau Ireland|Parti Hijau]] menyertai kerajaan buat pertama kali di [[Ireland|Republik Ireland]], bersama dengan [[Fianna Fáil]] dan [[Demokrat Progresif]]. * [[22 Jun]] - Satu [[puting beliung]] [[skala Fujita|F5]] melanda [[Elie, Manitoba]], namun tiada kecederaan dilaporkan. * [[24 Jun]] - ''[[Millennium Dome]]'' yang telah diubah suai, kini dipanggil ''The O₂'', dibuka semula di [[London]]. * [[25 Jun]]: ** Ahli gusti WWE [[Chris Benoit]], isterinya Nancy Benoit, dan anak lelaki mereka Daniel, ditemui mati akibat pembunuhan-bunuh diri. ** [[Musim panas|Cuaca panas]] lampau mula melanda tenggara [[Eropah]] dengan suhu setinggi 46&nbsp;°C di Bulgaria dan Greece. * [[26 Jun]]-[[15 Julai]] - Kejohanan [[bola sepak]] [[Copa América 2007]] berlangsung di [[Venezuela]]. * [[27 Jun]] - Pemimpin [[Parti Buruh (UK)|Parti Buruh]] UK yang baru [[Gordon Brown]] dilantik menggantikan [[Tony Blair]] sebagai [[Perdana Menteri United Kingdom]] oleh [[Elizabeth II dari United Kingdom|Ratu Elizabeth II]]. * [[28 Jun]] - Cuaca panas di [[Greece]] menyebabkan 11 orang maut akibat [[strok matahari]], kira-kira 200 [[kebakaran]] liar terjadi, dan grid elektrik negara hampir runtuh akibat permintaan melampau. * [[29 Jun]] - [[iPhone]] [[Apple]] mula dipasarkan di A.S. * [[30 Jun]]: ** [[Bulan biru]] kalendar terjadi di sebahagian besar [[Hemisfera Timur]]. ** Pilihan raya parlimen diadakan di [[Papua New Guinea]]. === Julai === * [[1 Julai]]: ** [[Portugal]] mengambil alih sebagai Presiden [[Majlis Kesatuan Eropah]] daripada [[Jerman]]. ** [[Merokok]] di tempat awam dan kerja diharamkan di [[England]]. Merokok di kelab dan pub pula dilarang di [[New South Wales]] dan [[Victoria, Australia]]. ** Undang-undang yang menurunkan [[umur mengundi]] dalam pilihan raya persekutuan dari 18 kepada 16 di [[Austria]] mula berkuatkuasa. * [[2 Julai]] - [[Zuhrah]] dan [[Zuhal]] berada dalam [[gabungan (astronomi dan astrologi)|gabungan]], pemisahan 46 [[minit lengkok|saat lengkok]]. * [[3 Julai]]: ** Hujan lebat mengakibatkan [[banjir]] paling teruk dalam sejarah [[Sudan]]. ** Mahkamah Agung [[Libya]] meringankan hukuman mati lima [[jururawat]] Bulgaria dan seorang pembantu Palestin yang disabitkan bersalah kerana menyuntik [[HIV/AIDS]] kepada [[kanak-kanak]] kepada penjara seumur hidup. * [[4 Julai]] - Selepas menjadi tahanan selama 114 hari, wartawan [[BBC]] [[Alan Johnston]] dibebaskan oleh penculiknya di [[Palestin]]. * [[7 Julai]] - Konsert [[Live Earth]] diadakan di 9 bandar raya utama di dunia. * [[7 Julai|7]]-[[29 Julai]] - [[Tour de France]] 2007 berlangsung, dan akhirnya dimenangi oleh [[Alberto Contador]]. * [[7 Julai|7]]-[[29 Julai]] - Pertandingan [[bola sepak]] [[Piala Asia 2007]] berlangsung [[Indonesia]], [[Thailand]], [[Malaysia]] dan [[Vietnam]], dan akhirnya dimenangi oleh [[pasukan bola sepak kebangsaan Iraq|Iraq]]. * [[8 Julai]] - [[Boeing]] melancarkan pesawat [[Boeing 787]]. * [[10 Julai]] - [[Zheng Xiaoyu]], ketua [[Pentadbiran Makanan dan Dadah Negara]] [[Republik Rakyat China]] menjalani hukuman mati. * [[11 Julai]] - [[Sukan Seluruh Afrika]] ke-9 bermula di [[Algiers]], [[Algeria]]. [[Fail:Abertura Jogos Panamericanos 1 13072007.jpg|thumb|150px|kiri|Upcara pembukaan Sukan Seluruh Amerika ke-15]] * [[13 Julai]] - [[Sukan Seluruh Amerika 2007|Sukan Seluruh Amerika ke-15]] ''(gambar)'' dibuka di [[Rio de Janeiro]], [[Brazil]]. * [[14 Julai]] - Atas dekri presidennya, [[Rusia]] menarik diri dari [[Perjanjian Angkatan Tentera Biasa di Eropah]]. * [[15 Julai]]: ** [[Pasukan bola sepak kebangsaan Brazil|Brazil]] menewaskan [[pasukan bola sepak kebangsaan Argentina|Argentina]] 3-0 dalam perlawanan akhir [[Copa America|Copa América]] 2007. ** Bidang kedua [[Jambatan Tacoma Narrows]] dibuka kepada trafik, menjadikannya jambatan gantung kembar terpanjang di dunia. * [[16 Julai]]: ** [[Gempa bumi Kashiwazaki 2007|Gempa bumi]] terjadi di perairan wilayah [[Niigata]], [[Jepun]], mengorbankan tujuh orang dan menyebabkan kebakaran dan kebocoran sebatang paip di sebuah [[Loji Kuasa Nuklear Kashiwazaki-Kariwa|loji nuklear]], membocorkan kira-kira 300 gelen air beradioaktif. ** [[Agensi Tenaga Atom Antarabangsa|IAEA]] mengesahkan bahawa [[Korea Utara]] telah menutup [[Pusat Kajian Saintifik Nuklear Yongbyon|reaktor nuklear utamanya]] di [[Yongbyon]]. ** Britain mengusir empat diplomat Rusia sebagai gerak balas keengganan Rusia menyerah balik [[Andrei Lugovoi]] yang disyaki di balik kes pembunuhan bekas perisikp KGB [[Alexander Litvinenko]] di London. * [[17 Julai]] - [[Penerbangan 3054 TAM Linhas Aereas]] terhempas ketika mendarat di [[Lapangan Terbang Antarabangsa Congonhas-São Paulo]], membunuh kesemua 186 di dalam kapal terbang serta beberapa lagi. * [[18 Julai]]: ** [[Nelson Mandela]] mengadakan persidangan sekumpulan pemimpin dunia untuk mencari idea menangani beberapa masalah dunia yang paling rumit. ** Semasa waktu sibuk di [[bandar raya New York]], sebatang [[paip]] [[wap air|stim]] pecah, mengeluarkan berjuta gelen air mendidih dan arus superpanas. Cuma seorang maut. * [[19 Julai]]: ** Rusia mengusir empat kakitangan kedutaan British sebagai balas balik pengusiran empat diplomatnya oleh Britain. Rusia juga enggan bekerjasama dengan Britain dalam hal perang melawan keganasan. ** [[Indeks Perindustrian Dow Jones]] ditutup di atas 14,000 buat kali pertama dalam sejarahnya. * [[21 Julai]] - Buku terakhir siri [[Harry Potter]], [[Harry Potter and the Deathly Hallows]] mula dijual. Lebih 11 juta naskhah terjual dalam tempoh 24 jam pertama, suatu rekod baru. * [[22 Julai]]: ** [[Argentina]] menewaskan [[Republik Czech]] untuk memenangi [[Piala Dunia Bawah-21 FIFA]] 2007. ** [[Banjir]] di [[Great Britain|Britain]], terutamanya di kaunti [[Gloucestershire]], [[Warwickshire]], [[Worcestershire]], dan [[Oxfordshire]] menyebabkan ratusan kehilangan tempat tinggal dan ribuan kenderaan terkandas di jalan raya. ** Menara [[Burj Dubai]] menjadi [[senarai bangunan tertinggi di dunia|bangunan tertinggi di dunia]] dengan 512.1 meter, mengatasi [[Taipei 101]]. ** [[Pilihan raya Umum Turki 2007|Pilihan raya parlimen]] diadakan di [[Turki]]. ** [[Makuuchi#Yokozuna|Yokozuna]] [[Asashoryu]] memenangi [[Piala Maharaja]] di Pertandingan Besar [[Sumo]] Nagoya (Nagoya Basho) di [[Nagoya]], Jepun. * [[25 Julai]] - [[Pratibha Patil]] menjadi wanita pertama dilantik sebagai [[Presiden India]]. * [[27 Julai]] - Dua [[helikopter]] berita televisyen berlanggar di udara semasa membuat liputan mengenai kejar mengejar polis di [[Phoenix, Arizona]]. Kesemua empat anak kapal terbunuh. * [[29 Julai]]: ** Kerajaan campuran [[Jepun]] kehilangan majoriti di [[dewan atas]] selepas pilihan raya terbaru. ** [[Pasukan bola sepak kebangsaan Iraq|Iraq]] menewaskan [[pasukan bola sepak kebangsaan Arab Saudi|Arab Saudi]] 1-0 untuk menjuarai kejohanan [[Piala Asia 2007]]. * [[31 Julai]]: ** Beberapa orang rakyat [[Korea Selatan]] [[Krisis Tebusan Korea Selatan 2007|yang diculik]] telah dibunuh oleh [[Taliban]]. ** [[Majlis Keselamatan PBB]] bersetuju menghantar [[UNAMID|pasukan pengaman UNAMID]] ke [[Darfur]] bagi menyelesaikan [[konflik Darfur]]. === Ogos === * [[1 Ogos]]: ** [[Jambatan Sungai Mississippi]] I-35W di [[Minneapolis, Minnesota]], A.S. runtuh pada jam 6:05 pm CST di akhir [[waktu sibuk]], mengorbankan 13 orang. ** [[Pengakap]] menyambut hari lahir ke-100nya. * [[4 Ogos]] - [[Kapal angkasa lepas Phoenix]] dilancarkan ke planet Marikh. * [[5 Ogos]] - [[Banjir Asia Selatan 2007|Banjir dahsyat]] yang berlaku di [[India]], [[Pakistan]], [[Nepal]] dan [[Bangladesh]] mengorbankan 1,400 jiwa. * [[6 Ogos]] - Perdana Menteri [[Israel]] [[Ehud Olmert]] tiba di bandar bersejarah Palestin [[Jericho]], menjadi Perdana Menteri Israel pertama melawat [[Tebing Barat]] atau [[Gaza]] dalam tempoh 7 tahun. * [[14 Ogos]] - Beberapa pengeboman berani mati [[pengeboman Qahtaniya 2007|membunuh 572 orang]] di [[Qahtaniya]], utara [[Iraq]]. * [[15 Ogos]] - [[Gempa bumi Peru 2007|Gempa bumi 8.0]] melanda [[Peru]], mengorbankan 512 orang, mencederakan lebih 1,500, dan mencetuskan amaran [[tsunami]] di [[Lautan Pasifik]]. * [[16 Ogos]] - [[Lombong Ngarai Crandall]] di [[Kaunti Emery]], [[Utah]], runtuh buat kali kedua dalam masa dua minggu, mengorbankan 3 pekerja penyelamat dan mencederakan 6 lagi. * [[17 Ogos]] - [[Vladimir Putin]] mengumumkan bahawa [[Rusia]] akan menyambung latihan penerbangan [[pengebom strategik]]nya di kawasan terpencil. Penerbangan ini telah dihentikan pada [[1991]] selepas [[keruntuhan Kesatuan Soviet]]. [[Fail:25August 2007 Greek fires.jpg|thumb|130px|Imej satelit kebakaran hutan Greece 2007]] * [[18 Ogos]] - [[Taufan Sepat 2007|Taufan Sepat]] mencecah daratan di timur [[Taiwan]]. * [[21 Ogos]] - [[Taufan Dean 2007|Taufan Dean]] melanda [[Semenanjung Yucatán]] [[Mexico]] yang sebahagian besarnya telah dikosongkan. * [[25 Ogos]]: ** Perdana Menteri [[Greece]] [[Kostas Karamanlis]] mengumumkan [[darurat]] selepas satu siri [[kebakaran hutan Greece 2007|kebakaran liar dahsyat]] ''(gambar)'' membinasakan barat [[Peloponese]] dan selatan [[Euboea]], membunuh 68 orang. ** 44 orang maut selepas [[serangan bom Hyderabad 2007|dua bom meletup]] di [[Hyderabad, Andhra Pradesh|Hyderabad]], [[India]]. * [[29 Ogos]] - [[Abdullah Gül]] [[pilihan raya Presiden Turki 2007|dipilih]] sebagai Presiden [[Turki]] ke-11. * [[30 Ogos]] - Sebuah [[B-52 Stratofortress]] terbang dari ''Minot AFB'', Dakota Utara ke ''Barksdale AFB'', Louisiana [[peristiwa senjata nuklear Tentera Udara Amerika Syarikat 2007|membawa enam muncung perang nuklear]]. * [[31 Ogos]]: ** [[Taliban]] membebaskan saki-baki [[Krisis Tebusan Korea Selatan 2007|tebusan Korea Selatan]] sebaik sahaja [[Korea Selatan]] bersetuju untuk mengundurkan 200 anggota tenteranya dalam masa setahun dan menggantung tugas mubaligh di [[Afghanistan]]. ** Malaysia merayakan [[Hari Kemerdekaan Malaysia ke-50|50 tahun kemerdekaan]]. === September === * [[1 September]] - [[Finland]] menutup semua isyarat [[televisyen terestrial]] [[televisyen analog|analognya]] sebagai sebahagian dari [[peralihan ke televisyen digital]]nya. * [[2 September|2]]–[[9 September]] - [[Kerjasama Ekonomi Asia-Pasifik|APEC]] mengadakan [[APEC Australia 2007|mesyuarat tahunan ke-19nya]] di [[Sydney]]. * [[3 September]] - Askar [[United Kingdom|British]] berundur dari kawasan [[Basra]] di [[Iraq]]. * [[4 September]] - Bahagian timur laut [[Nicaragua]] dilanda [[Taufan Felix 2007|Taufan Felix]], satu taufan [[Skala Taufan Saffir-Simpson|Kategori 5]]. * [[6 September]]: ** ''[[Operasi Orchard]]'': Pesawat Israel menyerang kawasan yang disyaki sebagai tapak nuklear Syria. ** Sebutir bom meletup di [[Batna, Algeria]] ketika orang ramai berkumpul untuk melihat Presiden Algeria [[Abdelaziz Bouteflika]]; 19 orang maut manakala 107 lagi cedera. * [[8 September]] - Lebih 50 orang terbunuh apabila sebuah bom kereta meletup di bandar pelabuhan [[Dellys]], [[Algeria]]. * [[12 September]]: ** [[Rusia]] mendedahkan [[Bapa segala bom]]. ** [[Sandiganbayan]] mendapati bekas Presiden [[Filipina]] [[Joseph Estrada]] bersalah atas tuduhan melakukan [[rampasan]], tetapi membebaskannya dari tuduhan [[sumpah bohong]]. ** Perdana Menteri [[Jepun]] [[Shinzo Abe]] mengumumkan perletakkan jawatannya, berkuat kuasa [[19 September]]. ** Perdana Menteri [[Rusia]] [[Mikhail Fradkov]] dan seluruh kabinetnya meletakkan jawatan. * [[13 September]]: ** [[Burj Dubai]] menjadi struktur berdiri sendiri tertinggi di dunia, mengatasi [[Menara CN]] di [[Toronto]]. ** [[Google Lunar X Prize]] diperkenalkan oleh [[Peter Diamandis]]. * [[14 September]]: ** Kapal angkasa lepas [[Kaguya|SELENE]] berlepas. [[JAXA]] menggelarkan misi itu sebagai "misi [[Bulan (satelit)|qamari]] terbesar sejak [[program Apollo]]." ** [[Viktor Zubkov]] diperkenan sebagai [[Perdana Menteri Rusia]] yang baru selepas satu undian di [[Duma Negeri|Duma]]. * [[16 September]] - [[Penerbangan 269 One-Two-GO Airlines]] terhempas di [[Phuket]], [[Thailand]], membunuh 90 orang penumpang dan anak kapal. * [[19 September]] - Taufan Wipha melanda [[Fuding]], [[Republik Rakyat China|China]]. Lebih 2 juta orang telah dipindahkan sebelum taufan ini melanda. [[Fail:2007 Myanmar protests 11 (M-cropped).jpg|thumb|110px|Protes Myanmar]] * [[21 September]] - [[Mahkamah Agung Chile]] memutuskan bahawa bekas [[senarai Presiden Peru|Presiden]] [[Peru]] [[Alberto Fujimori]] mesti diserah balik kepada Peru, untuk menghadapi tuduhan rasuah dan penganiayaan hak asasi. * [[26 September]]: ** [[Maharaja Jepun|Maharaja]] [[Akihito]] menerima angkat sumpah [[Yasuo Fukuda]] sebagai [[Perdana Menteri Jepun]] ke-91. ** Kematian pertama akibat tindakan keras tentera [[Myanmar]] terhadap [[protes anti kerajaan Myanmar 2007|protes anti-kerajaan]] disahkan. [[Bhiksu|Sami Buddha]] ''(gambar)'' turut ditahan dan capaian [[Internet]] disekat. === Oktober === * [[2 Oktober]] - [[Presiden Korea Selatan|Presiden]] [[Korea Selatan]] [[Roh Moo-hyun]] dan pemimpin [[Korea Utara]] [[Kim Jong-il]] bertemu di [[Pyongyang]], untuk sidang kemuncak antara-Korea kedua. * [[8 Oktober]] - Bintang olahraga [[Marion Jones]] menyerahkan kembali 5 pingat [[Sukan Olimpik|Olimpik]] yang dimenanginya di [[Sukan Olimpik Sydney 2000]], selepas mengaku [[dadah dalam sukan|mengambil dadah]]. [[Fail:Wildfire California Santa Clarita.jpg|thumb|kiri|Santa Clarita, California terbakar ketika [[kebakaran liar California Oktober 2007]]]] * [[17 Oktober]] - [[Whitehaven]] menjadi lokasi pertama di [[United Kingdom]] [[peralihan ke televisyen digital|beralih ke televisyen digital]] apabila salah satu siaran [[televisyen terestrial]] analognya dihentikan. * [[18 Oktober]] - Selepas 8 tahun dalam buangan, [[Benazir Bhutto]] kembali ke [[Pakistan]]. Pada malam yang sama, pengebom berani mati [[pengeboman Karachi 2007|menyerang konvoi beliau]], membunuh 136 orang, termasuk 20 anggota polis. * [[19 Oktober]] - [[Letupan Glorietta 2007|Letupan gas]] di pusat membeli-belah [[Glorietta]] di [[Makati]], [[Filipina]] mengorbankan 11 orang dan mencederakan lebih 100 lagi. * [[20 Oktober]] – [[9 November]] - [[Kebakaran liar California Oktober 2007|Kebakaran liar]] di [[California Selatan]] (''gambar'') menyebabkan lebih sejuta orang terpaksa berpindah, manakala lebih 1,600 rumah dan kedai musnah. * [[24 Oktober]] - [[17P/Holmes|Komet Holmes]] membentuk koma dan menyala sehingga 500 ribu kali lebih terang dari sebelumnya hingga boleh dilihat dengan mata kasar. * [[28 Oktober]] - [[Cristina Fernández de Kirchner]] menjadi presiden wanita pertama [[Argentina]]. * [[31 Oktober]] - [[Forum Ekonomi Dunia]] mengeluarkan [[Laporan Daya Saing Global]] 2007-2008. === November === * [[1 November]] - [[Perkhidmatan Polis Metropolitan]] [[London]] didapati bersalah membahayakan orang awam dalam penembakan [[Jean Charles de Menezes]] yang dianggap sebagai [[serangan berani mati|pengebom berani mati]]. [[Fail:BersihRallyHafiz.jpg|thumb|kiri|150px|Perhimpunan Bersih 2007]] * [[4 November]] - Presiden [[Pervez Musharraf]] mengisytiharkan [[Darurat Pakistan 2007|darurat]] di [[Pakistan]], lalu menggantung [[perlembagaan]] negara. * [[10 November]] - Lebih 10 ribu orang menyertai [[Perhimpunan Bersih 2007|perhimpunan aman haram]] ''(gambar)'' menuntut pilihan raya bersih di [[Kuala Lumpur]]. * [[14 November]] - [[High Speed 1]] dari [[London]] ke [[Terowong Selat]] dibuka kepada penumpang. * [[16 November]] - Lebih 3,000 orang dipercayai maut apabila [[Taufan Sidr]] melanda [[Teluk Benggala]], terutama pantai [[Bangladesh]]. * [[20 November]] - [[Her Majesty's Revenue and Customs]] UK mengaku menyalahletakkan dua cakera komputer yang mengandungi maklumat mengenai tuntutan faedah kanak-kanak, menyebabkan sehingga 7.25 juta keluarga boleh [[kecurian identiti]]. * [[23 November]] - [[CHOGM 2007]] diadakan di [[Kampala]], [[Uganda]]. * [[24 November]] - [[Parti Buruh Australia]] yang dipimpin [[Kevin Rudd]] memenangi pilihan raya persekutuan Australia 2007. * [[25 November]] - Lebih seribu penganut Hindu menyertai [[Perhimpunan Hindraf 2007|perhimpunan haram]] berhubung nasib [[orang India Malaysia]]. * [[27 November]] - [[Persidangan Annapolis|Persidangan Damai Annapolis]] untuk menyelesaikan [[Konflik Israel-Palestin]] berlangsung di [[Maryland]], [[Amerika Syarikat]]. * [[29 November]] - [[Pervez Musharraf]] mengangkat sumpah sebagai [[Presiden Pakistan]], kini sebagai orang awam. * [[29 November]] - [[Pemberontakan Hotel Peninsula Manila 2007]] tamat apabila [[Angkatan Tentera Filipina]] menyerbu hotel itu. * [[30 November]] - Bangkai pesawat [[Penerbangan 4203 Atlasjet]] ditemui di [[Turki]]. Tiada yang terselamat. === Disember === * [[2 Disember]] - Cadangan pindaan [[Perlembagaan Venezuela]] oleh Presiden [[Hugo Chávez]] tewas tipis dalam satu [[pemungutan suara perlembagaan Venezuela 2007|pemungutan suara]]. * [[3 Disember]] - Hujan akibat ribut musim sejuk menyebabkan [[banjir]] di [[Pasifik Barat Laut]]. Lapan orang mati dan kerosakan berbilion dolar terjadi di [[Washington]], A.S. * [[3 Disember|3]] - [[14 Disember]] - [[Kerangka Konvensyen Terhadap Perubahan Cuaca PBB]] diadakan di [[Nusa Dua]] di [[Bali]], [[Indonesia]]. * [[7 Disember]] - [[Ekuinoks]] terjadi di [[Uranus]]. * [[8 Disember]] - [[Sidang Kemuncak Kesatuan Eropah-Afrika 2007]] diadakan di [[Lisbon]], [[Portugal]], yang kedua sejak tujuh tahun. * [[10 Disember]] - Tarikh akhir [[Pertubuhan Bangsa-Bangsa Bersatu|PBB]] untuk penyelesaian perundingan mengenai masa depan [[Kosovo]] berlalu tanpa sepersetujuan antarabangsa. * [[11 Disember]] - Di [[Algiers]], [[Algeria]], [[pengeboman Algiers 11 Disember 2007|2 bom meletup dalam masa 10 minit]], mengorbankan 31 orang. * [[13 Disember]]: ** Pemimpin Eropah menandatangani [[Perjanjian Lisbon]] di [[Lisbon]], Portugal. ** Versi semakan [[Konvensyen Paten Eropah]] (EPC), dikenali sebagai [[EPC 2000]], mula berkuatkuasa. * [[15 Disember]] - [[Presiden Pakistan]] [[Pervez Musharraf]] menamatkan [[darurat Pakistan 2007|keadaan darurat]] di [[Pakistan]]. * [[19 Disember]] - [[Presiden Rusia]] [[Vladimir Putin]] diisytiharkan sebagai ''[[Person of the Year]]'' [[Time (majalah)|majalah Time]] 2007. * [[20 Disember]]: ** Satu [[gempa bumi Gisborne 2007|gempa bumi]] bermagnitud 6.6 [[skala Richter|M_L]] melanda pantai timur [[Pulau Utara]] [[New Zealand]], menyebabkan seorang maut dan kemusnahan teruk bandar [[Gisborne, New Zealand|Gisborne]]. ** Lukisan [[Pablo Picasso]] ''[[Portrait of Suzanne Bloch]]'', bersama dengan lukisan [[Candido Portinari]] ''O Lavrador de Café'', dicuri daripada [[Muzium Kesenian São Paulo]]. * [[21 Disember]] - [[Republik Czech]], [[Estonia]], [[Hungary]], [[Latvia]], [[Lithuania]], [[Malta]], [[Poland]], [[Slovakia]] dan [[Slovenia]] menyertai zon bebas-sempadan [[Perjanjian Schengen|Schengen]]. * [[23 Disember]] - [[Konjungsi (astronomi dan astrologi)]]: Satu penjajaran cakerawala agung berlaku. * [[24 Disember]] - Kerajaan [[Nepal]] mengumumkan bahawa [[pemerintahan beraja Nepal|pemerintahan beraja]] negara itu yang berusia 240 tahun akan dibubarkan pada [[2008]] dan satu [[republik]] baru akan diisytiharkan. * [[27 Disember]] - Bekas Perdana Menteri [[Pakistan]] [[Benazir Bhutto]] dibunuh, dan sekurang-kurangnya 20 lagi maut akibat [[pembunuhan Benazir Bhutto|letupan bom]] di sebuah perhimpunan pilihan raya di [[Rawalpindi]]. * [[31 Disember]] - Lebih 200 orang terbunuh dalam rusuhan di [[Kenya]], yang disebabkan oleh keputusan pilihan raya presiden 27 Disember. === Tarikh tepat tidak pasti === * Mac: NISER dinamai semula menjadi '''[[CyberSecurity Malaysia]]''' selepas peranannya ditingkatkan. * Mei: Hampir seluruh teknologi '''[[bahasa pengaturcaraan Java]]''' siap dipindahkan oleh [[Sun Microsystems]] ke bawah [[Pelesenan Am Awam GNU]]. * Jun: [[Mamma.com|Mamma.com Inc.]] dinamai semula sebagai [[Copernic Inc.]] * September: [[Technorati]], sebuah [[enjin carian]] [[blog]], menjejaki melebihi '''106 juta blog''' dalam [[internet]]. * Pemeringkatan yang diterbitkan oleh Millward Brown Optimor terhadap 100 jenama yang paling berkuasa di dunia menunjukkan nilai jenama '''[[Perbadanan Intel]]''' jatuh 10 tempat, iaitu dari tempat ke-15 ke tempat ke-25. == Kelahiran == * [[1 Januari]] - [[:en:Choe Il-son|Choe Il-son]], pemain bola sepak [[Korea Utara]] * [[2 Januari]] - [[Billy Li]], pemain badminton [[New Zealand]] * [[5 Januari]] - [[Shamsul Danish]], pelakon lelaki [[Malaysia]] **[[8 Januari]] – *[[Zhang Qi Huan]], pemain badminton [[China]] *[[Akhbar Latefi]], pelakon lelaki [[Malaysia]] * [[21 Januari]] - [[Chombi]], penyanyi wanita [[Malaysia]] * [[16 Februari]] - [[Razeeq Danial Roslie]], pemain badminton [[Malaysia]] * [[21 Februari]] - [[Dessen Chung Min Tin]], pemain badminton [[Brunei Darussalam]] * [[28 Februari]] - [[Hsieh Yi Tsen]], pemain badminton [[Taipei Cina]] * [[3 Mac]] - [[Justin Tay Ron Hsien]], pemain badminton [[Singapura]] * [[5 Mac]] - [[Linden Wang]], pemain badminton [[Amerika Syarikat]] * [[27 Mac]] - [[:en:Zen Mitani|Zen Mitani]], pelumba motosikal [[Jepun]] * [[11 April]] - [[:en:Noriharu Kan|Noriharu Kan]], pemain bola sepak [[China]] * [[12 April]] - [[Puteri Balqis]], pelakon dan penyanyi wanita [[Malaysia]] * [[8 Mei]] - [[Yu Ao Jian]], pemain badminton [[China]] * [[10 Mei]] - [[Chen Fan Shu Tian]], pemain badminton [[China]] * [[9 Jun]] - [[Maisha Kanna]], pelakon dan penyanyi wanita [[Indonesia]] * [[27 Jun]] - [[Naufal Ho]], pelakon lelaki [[Indonesia]] * [[2 Julai]] - [[Mohamad Darwisy Amsyar Sahamizam]], personaliti media sosial [[Malaysia]] * [[7 Julai]] - [[Muhammad Khairul Firhan Khairuz-zaman Al Fikri]], personaliti media sosial [[Malaysia]] * [[11 Julai]] - [[Noraqilah Maisarah]], pemain badminton [[Malaysia]] * [[26 Julai]] - [[Muhammad Haikal Azwar]], personaliti media sosial [[Malaysia]] * [[30 Julai]] - [[Hakim Danish]], pelumba motosikal [[Malaysia]] * [[8 Ogos]] - [[:en:Kabir Anurag|Kabir Anurag]], pemandu kereta litar lumba [[Singapura]] * [[9 Ogos]] - [[Abhay Dev Singh]], personaliti media sosial [[Malaysia]] * [[14 Ogos]] - [[Chan Tsz Ching]], peluncur ais [[Hong Kong]] * [[26 Ogos]] - [[Chang Yun Jung]], pemain badminton [[Taipei Cina]] * [[13 September]] - [[Muhammad Farhan Muhammad Bready]], personaliti media sosial [[Malaysia]] * [[18 September]] - [[:en:Luka Didulica|Luka Didulica]], pemain bola sepak [[Australia]] * [[26 September]] - [[Wang Yanqing]], pemain badminton [[Kanada]] * [[27 September]] - [[Aieman Rafique Azman]], personaliti media sosial [[Malaysia]] * [[1 Oktober]] - [[Cao Zi Han]], pemain badminton [[China]] * [[7 Oktober]] - [[Muhammad Khairullah Syahmi Muhamad Najib]], personaliti media sosial [[Malaysia]] * [[15 Oktober]] - [[Jay Chun]], pemain badminton [[Amerika Syarikat]] * [[16 Oktober]] - [[Chen Jun Ting]], pemain badminton [[China]] * [[4 November]] - [[Kong Wen Zhuo]], pemain badminton [[Malaysia]] **[[10 November]] – *[[Muhammad Aidil Ridzuan Abdullah]], personaliti media sosial [[Malaysia]] *[[Thirumurugaan Peter Jayakumar]], personaliti media sosial [[Malaysia]] * [[12 November]] - [[Dhia Tsabit Az Zakky Sutaryo]], pelumba berbasikal trek [[Indonesia]] * [[15 November]] - [[Ryan Chen Zhe Yee]], pemain bola sepak [[Malaysia]] **[[25 November]] – *[[Muhammad Syamer Zamzimi Ariffin]], personaliti media sosial [[Malaysia]] *[[Muhammad Syamin Zamzimi Ariffin]], personaliti media sosial [[Malaysia]] **[[28 November]] – *[[:en:Ronan Sullivan|Ronan Sullivan]], pemain bola sepak [[Bangladesh]] *[[:en:Declan Sullivan|Declan Sullivan]], pemain bola sepak [[Bangladesh]] * [[17 Disember]] - [[Jarvis Ho]], peluncur ais [[Hong Kong]] * [[25 Disember]] - [[Arden Quan Lee]], pemain badminton [[Amerika Syarikat]] == Kematian == * [[11 Julai]] - [[Lady Bird Johnson]] * [[6 September]] - [[Luciano Pavarotti]], penyanyi [[tenor]] [[Itali]] (lahir [[1935]]) * [[27 Disember]] - [[Benazir Bhutto]], [[Perdana Menteri]] [[Pakistan]] == Lihat juga == * [[Templat:Arkib Peristiwa Lepas/2007|Peristiwa Lepas 2007]] [[Kategori:2007| ]] sbsrb9id19thbsg2eamb3eqcrxn4sj0 0 39585 6844122 6811495 2026-05-08T12:10:13Z Aiman Zaharuddin 294622 /* */ 6844122 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency | agency_name = Kementerian Pendidikan | nativename = كمنترين ڤنديديقن <br>马来西亚教育部<br/>{{lang|ta|மலேசிய கல்வி அமைச்சு}} | nativename_a = | nativename_r = | logo = KPM2024.jpg | logo_width = 300px | logo_caption = Kementerian Pendidikan (KPM) | seal = | seal_width = 100px | seal_caption = | picture = | picture_width = | picture_caption = | formed = {{start date and age|df=y|1955|8|9}} | preceding1 = Kementerian Pelajaran | preceding2 = Kementerian Pengajian Tinggi | dissolved = | superseding = | jurisdiction = | headquarters = Blok E8, Kompleks E, Pusat Pentadbiran Kerajaan Persekutuan, 62604 [[Putrajaya]] | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | region_code = MS | employees = 549,159 (2018) | budget = [[Ringgit Malaysia|MYR]] 64,100,000,000 (2025) | minister1_name = [[Fadhlina Sidek|Puan Fadhlina Sidek]] | minister1_pfo = [[Menteri Pendidikan Malaysia|Menteri Pendidikan]] | deputyminister1_name = [[Wong Kah Woh|Tuan Wong Kah Woh]] | deputyminister1_pfo = [[Timbalan Menteri Pendidikan Malaysia|Timbalan Menteri Pendidikan]] | chief1_name = Dato' Wan Hashim bin Wan Rahim | chief1_position = Ketua Setiausaha | chief2_name = [[Mohd Azam Ahmad|Datuk Dr. Mohd Azam Ahmad ]] | chief2_position = [[Ketua Pengarah Pendidikan Malaysia]] | agency_type = Kerajaan | parent_agency = | child1_agency = | child2_agency = | keydocument1 = | website = {{url|http://www.moe.gov.my/}} | footnotes = | map = | map_width = | map_caption = }} [[Imej:Kpm (logo lama).gif|thumb|right|250px|Sebelum tahun 2004, perkataan yang tersenarai ialah "Kementerian Pendidikan Malaysia".]] [[Fail:Moemlogo.jpg|thumb|right|250px|Logo Kementerian Pelajaran Malaysia sebelum 2013]] [[File:KPM2023.png|thumb|Logo Kementerian Pendidikan Malaysia (2020-2022)]] [[File:KPM2024.jpg|thumb| Logo Kementerian Pendidikan Malaysia (2022-Kini)]] '''Kementerian Pendidikan''' ([[Tulisan Jawi]]: كمنترين ڤنديديقن) dahulunya dikenal dengan Kementerian Pelajaran Malaysia, Kementerian Pendidikan (KPM) ialah sebuah [[Kementerian-kementerian di Malaysia|kementerian di Malaysia]] yang bermatlamat untuk membangunkan sebuah sistem [[pelajaran]] yang bermutu, bertaraf dunia bahagi membangunkan potensi individu sepenuh dan memenuh insperesen negara [[Malaysia]]. Matlamatnya ialah untuk: * menzahirkan bangsa Melayu yang taat setia dan bersatu padu * menzahirkan insan yang beriman, berakhlak mulia, berilmu, berkemahiran, dan bersejahtera * menyediakan sumber manusia untuk kemajuan negara * memberi peluang pelajaran kepada semua rakyat negara Malaysia. [[Menteri Pelajaran Malaysia]] yang pertama ialah [[Tun Abdul Razak]], yang ke-18 ialah [[Mahdzir Khalid]] bersama-sama Timbalan Menteri, [[P. Kamalanathan]] & Senator Datuk Chong Sin Woon, Menteri Pelajaran Malaysia berubah lagi kepada [[Maszlee Malik]] dan lalunya baharulah [[Mahathir Mohamad]]. ==Pelajaran wajib== Pelajaran wajib adalah satu [[undang-undang]] yang memerlukan setiap ibu bapa rakyat negara Malaysia (yang menetap di Malaysia) yang mempunyai anak berumur enam tahun di [[sekolah rendah]]. Tempoh pelajaran wajib adalah selama selama enam tahun, iaitu tempoh pelajaran rendah. Pelajaran wajib dimulakan pada tahun persekolahan 2003. Kegagalan ibu bapa memastikan anaknya mengikut pelajaran wajib iakan satu kesilapan dari segi undang-undang, dan jika disabitkan, ibu bapa berkenaan boleh dikenakan denda tidak lebih RM5,000 atau dipenjarakan tidak lebih 6 bulan atau kedua-duanya sekali. ==Baris masa pelajaran== ===Perundangan pelajaran=== * [[1957]]: The Education Ordinance, 1957 * [[1961]]: Ekt Pelajaran, 1961 * [[1963]]: Ekt Bahasa Kebangsaan 1963/67 (disemak - 1971) * [[1971]]: Ekt Universiti dan Kolej Universiti * [[1974]]: Ekt Politeknik * [[1980]]: Ekt Majlis Peperiksaan ===Laporan-laporan penting=== * [[1956]]: Laporan Jawatankuasa Pelajaran, 1956 ([[Penyata Razak 1956|Penyata Razak]]) * [[1960]]: Laporan Jawatankuasa Kajian Semula Pelajaran, 1960 (Penyata [[Abdul Rahman Talib|Rahman Talib]]) * [[1967]]: Penyata Jawatankuasa Perancang Pelajaran Tinggi * [[1973]]: Laporan Jawatankuasa di atas Kajian Pendapat mengena Pelajaran dan Masyarakat (Laporan Keciciran) * [[1979]]: Laporan Jawatankuasa Kabinet mengaji Pelakukaan Asas Pelajaran ([[Penyata Mahathir 1979|Penyata Mahathir]]) * [[1991]]: Laporan Jawatankuasa Kabinet Mengena Latihan ===Bahasa Melayu dalam sistem pelajaran=== * [[1957]]: Mata pelajaran wajib sekolah rendah dan menengah * [[1970]]: Bahasa pengantar Darjah 1 * [[1975]]: Semua Sekolah Rendah Inggeris ditukar menjadi Sekolah Rendah Kebangsaan * [[1976]]: Bahasa pengantar Tahapan 1 * [[1979]]: Bahasa pengantar Tahapan VI genre sastera * [[1980]]: Bahasa pengantar mejoran sastera tahun 1 di universiti * [[1981]]: Bahasa pengantar tahapan VI genre sains * [[1982]]: Bahasa pengantar semua pertahapan persekolahan * [[1983]]: Bahasa pengantar semua kursus di universiti ===Peperiksaan Sekolah Rendah=== * [[1957]]: MSSEE (Malayan Sec. Sch. Entrance Exam) dimulakan * [[1963]]: MSSEE dimansuhkan * [[1967]]: PDL (Penilaian Darjah 5) dimulakan * [[1973]]: UDT (Ujian Darjah 3) dimulakan * [[1982]]: UDT dimansuhkan * [[1988]]: PDL dimansuhkan * 1988: UPSR (Ujian Pencapaian Sekolah Rendah) dimulakan *2016 : UPSR (perubahan dari 5A kepada 6A berlaku dimana subjek Bahasa Inggeris dipecahkan kepada penulisan dan pemahaman) *2018 : PPSR (Pelaporan Pengiraan Sekolah Rendah) dimulakan *[[2021]] : UPSR (Ujian Pencapaian Sekolah Rendah) dimansuhkan diubah Pengiraan Sekolah Secara Berterusan (PSSB) ===Peperiksaan Sekolah Menengah=== * [[1957]]: LCE (Lower Certificate of Education) dimulakan * [[1957]]: OSC (Overseas Cambridge School Certificate) dimulakan * [[1957]]: [[FMC]] ( Federation of Malaya Certificate) dimulakan * [[1957]]: QT ( Qualifying Test) dimulakan * [[1960]]: SRP (Sijil Rendah Pelajaran) dimulakan * [[1961]]: [[UK]] (Ujian Kelayakan) dimulakan * [[1962]]: SPPTM (Sijil Pelajaran Persekutuan Tanah Melayu) dimulakan * [[1964]]: SPPTM dimansuhkan * 1964: FMC dimansuhkan * [[1964]]: MCE (Malaysian Certificate of Education) dimulakan * [[1964]]: [[SPM]] (Sijil Pelajaran Malaysia) dimulakan * [[1967]]: SRP/LCE soalan objektif mula digunakan * [[1968]]: OSC dimansuhkan di Semenanjung Malaysia. * [[1969]]: SPVM (Sijil Pelajaran Vokasyenel Malaysia) dimulakan * [[1976]]: Peperiksaan Bahasa Melayu (Julai) dimulakan * [[1976]]: MCE diambilalih oleh Lembaga Peperiksaan * [[1982]]: HSC (Higher School Certificate Cambridge) dimansuhkan * 1982: STPM (Sijil Tinggi Persekolahan Malaysia) diambilalih oleh Majlis Peperiksaan Malaysia dimulakan * [[1983]]: LCE ujian Lisan Bahasa Melayu dimansuhkan * 1983: SRP Ujian Lisan Bahasa Inggeris dimansuhkan * [[1987]]: Sijil SPVM ditukar kepada SPM(V) * 1987: [[SPM]] di seluruh Malaysia dimulakan * [[1991]]: KHPP (Kemahiran Hidup Program Peralihan) SRP dimulakan * [[1992]]: Tahun terakhir bagi SRP * [[1993]]: [[PMR]] (Penilaian Menengah Rendah) dimulakan * 1993: [[SPM]] berasaskan KBSM (Kurikulum Baru Sek. Menengah) dimulakan * [[2003]]: [[PPSMI]] mula dilakukan * 2012: PPSMI dimansuhkan * 2013: [[PMR]] dimansuhkan diubah PT3 *2017: DLP mula dilakukan *[[2022]]: PT3 dimansuhkan dan diubah kepada Pengiraan Berasaskan Sekolah (PBS) *1982: SKM tahap sijil kemahiran Malaysia ===Kurikulum=== * [[1956]]: General Syllabuses and Timetable Committee ditubuhkan * [[1964]]: General Syllabuses and Review Committee ditubuhkan * [[1965]]: Pelajaran Komprehensif dimulakan * [[1967]]: Report of the Committee on Curriculum Planning and Development * [[1973]]: Tumpu Perbungaan Kurikulum (PPK) ditubuhkan * [[1982]]: KBSR dilakukan di 302 buah sekolah rendah sebaga percubaan * [[1983]]: KBSR dilakukan di semua sekolah rendah * [[1988]]: Pelakukan KBSR sepenuhnya dirai * 1988: Pelakukan KBSM bermula untuk sabjek bahasa * [[1989]]: Pelakukan KBSM bermula untuk sabjek lain * 1989: Kemahiran Hidup Program Peralihan dimulakan di tahapan 1 * 1989: Pelakukan PKBS di tahun 1 hingga tahun 6 di semua sekolah rendah * 1989: Sabjek Kemahiran Manipulatif difasihkan di 100 buah sekolah rendah * [[1991]]: Sabjek Kemahiran Manipulatif dilakukan di 1000 buah sekolah rendah * 1991: Kemahiran Hidup bersepadu dimulakan di Tahapan 1 * [[1992]]: Sabjek Kemahiran Hidup Manipulatif dilakukan di 3000 buah sekolah rendah * [[1993]]: Kemahiran Hidup mula dilakukan di Tahun 4 di semua sekolah rendah. Sekolah yang lepas melakukan Kemahiran Manipulatif meneruskannya di Tahun 5 dan 6 sekolah rendah *2011: Pelakukan [[KSSR]] *2017: Pelakukan [[KSSR|KSSM]] dan [[KSSR]] (semakan) ===Peperiksaan Khas=== * [[1964]]: Penubuhan Unit Pelajaran Khas * [[1978]]: Penubuhan Jawatankuasa Kebangsaan Komunikesyen Seluruh * [[1981]]: Jawatankuasa Antara Kementerian-Kementerian mengena Pelajaran Khas (Kementerian Kemuliaan Akhlak Masyarakat/ Kementerian Kesihatan, Kementerian Pelabur dan Tenaga Rakyat serta Kementerian Pelajaran sebaga Pengerusi dan setiausaha) * [[1984]]: Jawatankuasa Penyeranaian dan Penempatan Budak-budak kurang upaya antara Kementerian-Kementerian. * 1984: Penubuhan Jawatankuasa Penempatan Budak-budak Negeri * 1984: Jawatankuasa Kebangsaan Kurikulum Sekolah Menengah Pelajaran Khas Vokasyenel Shah Alam ditubuhkan * [[1985]]: Penubuhan Unit Perintis Pembangkitan dan Perwujudan Braille Kementerian Pelajaran Malaysia * 1985: Penubuhan Mesyuarat Majlis Perkhidmatan Kemuliaan Akhlak Negara * 1985: Jawatankuasa Kerja Penyamaan Komunikesyen Seluruh Kementerian Pelajaran * [[1987]]: Penubuhan Sekolah Menengah Pelajaran Khas Shah Alam * 1987: Jawatankuasa Pelaku Pelajaran Budak-Budak Bermasaalah Pembelajaran * [[1988]]: Arahan Y.B.Menteri Pelajaran mengkaji memberi bantuan penuh kepada Budak-budak dengan Perlakuan Autism Light * [[1989]]: Majlis Perundingan Pembinaan Masyarakat Negara * [[1991]]: Lembaga Penasihat Kebangsaan bahagi Pelajaran Budak-budak dengan keperluan-keperluan Pelajaran Khas * [[1993]]: Jawatankuasa mengkaji Asas, Perancangan, Penyamaan dan Pelakukan Pelajaran bahagi Budak-budak dengan keperluan-keperluan Pelajaran Khas. ==Jawatan/Ejensi== * [[Dewan Bahasa dan Pustaka]] * Majlis Peperiksaan Malaysia * Bahagian Kesatu<ref>{{cite web|url=https://www.malaysiakini.com/news/432226|title=40 jabatan bawah JPM digerakan ke kementerian lain}}</ref> ==Kementerian Pendidikan Tinggi== {{Infobox Government agency | agency_name = Kementerian Pendidikan Tinggi | nativename = | nativename_a = | nativename_r = | logo = | logo_width = 200px | logo_caption = | seal = Coat of arms of Malaysia.svg | seal_width = 100px | seal_caption = KEMENTERIAN PENDIDIKAN TINGGI | picture = | picture_width = | picture_caption = | formed = 2004, 2020 | oldname = | preceding1 = | preceding2 = (etc.) | dissolved = | superseding = [[Kementerian Pendidikan Tinggi]] | jurisdiction = | headquarters = Putrajaya | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | region_code = MS | employees = | budget = | minister1_name = [[Zambry Abdul Kadir|Dato Seri Zambry Abdul Kadir]] | minister1_pfo = [[Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | chief1_name = | chief1_position = | chief2_name = | chief2_position = | agency_type = Kerajaan | parent_agency = | child1_agency = Jawatan Pendidikan Tinggi Malaysia | child2_agency = | keydocument1 = | website = https://www.mohe.gov.my/ | footnotes = | map = | map_width = | map_caption = }} '''Kementerian Pendidikan Tinggi''' ialah suatu [[kementerian-kementerian di Malaysia|kementerian Malaysia]] yang wujud antara 27 Mac [[2004]] dan 14 Mei [[2013]]. Ia wujud hasil rombakan kabinet yang dilakukan oleh [[Perdana Menteri Malaysia]] [[Abdullah bin Ahmad Badawi]] dengan membahagikan Kementerian Pendidikan Malaysia kepada 2 kementerian iaitu [[Kementerian Pelajaran Malaysia]] dan Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia. Menteri yang kesatu membawa tesk jawatan adalah Datuk Dr. [[Shafie Mohd Salleh]] manamasa yang terakhir dipakai oleh Dato' Seri [[Mohamed Khaled Nordin]]. Pada 15 Mei 2013, kementerian ini telah dipadukan semula dengan Kementerian Pelajaran menjadi "Kementerian Pelajaran dan Pengajian Tinggi Malaysia" atau ringkasnya "[[Kementerian Pelajaran Malaysia]]" sahaja.<ref>{{cite news |title=Perpaduan kementerian akan samakan pelakukaan asas |url=http://www.sinarharian.com.my/penggabungan-kementerian-akan-seragamkan-pelaksanaan-dasar-1.160996 |accessdate=17 Mei 2013 |newspaper=Sinar Harian |date=16 Mei 2013}}</ref> Lalu, nama '''[[Kementerian Pendidikan Malaysia]]''' diguna pakai semula sebagai pengembalian kepada portfolio asal kementerian yang mempadukan pengurusan pelajaran sekolah rendah, menengah dan pengajian tinggi.<ref>{{cite news |title=Makluman Penyamaan Pemakaian Nama "'''Kementerian Pendidikan Malaysia'''" bahagi papan tanda binaan, papan tunjuk arah serta kenderaan Jawatan|url=http://www.moe.gov.my/v/pemberitahuan-view?id=3760 |accessdate=20 September 2013 |newspaper=Portal Rasmi Kementerian Pelajaran Malaysia |date=15 Ogos 2013}}</ref> Berikutan rombakan Kabinet Persekutuan pada 28 Julai 2015 menerusi satu sidang media khas oleh YAB Perdana Menteri, Kementerian Pelajaran Tinggi (KPT) diwujudkan semula dengan rasminya berikutan dengan peruntukan Ekt yang bercangkukan dengan pelajaran tinggi. Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia mula beroperesyen di Blok E3, Parcel E, Tumpu Perbadanan Kerajaan Persekutuan [[Putrajaya]]. Kementerian ini terdiri daripada dua jawatan dan ejensi. Jawatan-jawatan di bawah Kementerian Pengajian Tinggi ialah Jawatan Pengurusan IPT (JPIPT) dan Jawatan Pengurusan Politeknik & Kolej Komuniti, institusi latihan perindustrian, institusi kemahiran belia negara, institusi kemahiran mara JPIPT pula terdiri dari dua sektor pengurusan iaitu Sektor Pengurusan IPTA & Sektor Pengurusan IPTS. Sementara ejensi-ejensi di bawah Kementerian Pengajian Tinggi ialah [[Lembaga Akreditesyen Negara|LAN]], [[PTPTN]],Asasan TAR dan 20 Institusyen Pengajian Tinggi Awam (IPTA) iaitu: * [[Universiti Malaya]] (UM) * [[Universiti Sains Malaysia]] (USM) * [[Universiti Kebangsaan Malaysia]] (UKM) * [[Universiti Putra Malaysia]] (UPM) * [[Universiti Teknologi Malaysia]] (UTM) * [[Universiti Utara Malaysia]] (UUM) * [[Universiti Malaysia Sarawak]] (UNIMAS) * [[Universiti Malaysia Sabah]] (UMS) * [[Universiti Pendidikan Sultan Idris]] (UPSI) * [[Universiti Teknologi MARA]] (UiTM) * [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] (UIAM) * [[Universiti Darul Iman Malaysia|Universiti Sultan Zainal Abidin]] (UniSZA) * [[Universiti Malaysia Kelantan]] (UMK) * [[Universiti Malaysia Pahang]] (UMP) * [[Universiti Malaysia Perlis]] (UniMAP) * [[Universiti Malaysia Terengganu]] (UMT) * [[Universiti Pertahanan Nasional Malaysia]] (UPNM) * [[Universiti Sains Islam Malaysia]] (USIM) * [[Universiti Teknikal Malaysia Melaka]] (UTeM) * [[Universiti Tun Hussein Onn Malaysia]] (UTHM) * Universiti Kuala Lumpur (UniKL) ==Menteri Pendidikan== {| class="wikitable" |- ! Menteri || Parlimen || Timbalan Menteri || Parlimen || Memegang Jawatan|| Tamat Jawatan |- |[[Anwar Ibrahim|Dato' Seri Anwar Dato' Ibrahim]]||[[Permatang Pauh]]|| || || || |- |[[Sulaiman Daud|Tan Sri Sulaiman Daud]]||[[Petra Jaya]]|| || || || |- |[[Najib Razak|Dato' Seri Najib Tun Razak]]||[[Pekan]]|| || || || |- |[[Musa Mohamad|Tan Sri Musa Mohamad]]|| || || || || |- |[[Hishamuddin Hussein|Dato' Seri Hishamuddin Tun Hussein]]||[[Sembrong]]|| || || || |- |[[Muhyiddin Yassin|Tan Sri Dato' Haji Muhyiddin Haji Mohd Yassin]]||[[Pagoh (kawasan persekutuan)|Pagoh]]||[[Wee Ka Siong|Datuk Seri Ir. Dr. Wee Ka Siong]] & [[Mohd Puad Zarkashi|Datuk Dr. Puad Zarkashi]]||[[Ayer Hitam]] & [[Batu Pahat]]|| || |- |[[Mahdzir Khalid|Dato' Seri Mahdzir Khalid]]||[[Padang Terap]]|| || || || |- |[[Maszlee Malik|Dr Maszlee Malik]]||[[Simpang Renggam]]||[[Teo Nie Ching]]||[[Kulai]]||2018||3 Januari 2020 |- |Datuk [[Mohd Radzi Md Jidin|Dr. Mohd Radzi bin Md Jidin]] |[[Senator]] |Dato' Dr. [[Mah Hang Soon]] & Datuk [[Mohamad Alamin]] |[[Senator]]& [[Kimanis]] |2021 |2022 |- |[[Fadhlina Sidek|Puan Fadhlina Sidek]] |[[Nibong Tebal (kawasan persekutuan)|Nibong Tebal]] | [[Lim Hui Ying|Puan Lim Hui Ying]] |[[Tanjong (kawasan persekutuan)|Tanjong]] |2022 |2023 |- |[[Fadhlina Sidek|Puan Fadhlina Sidek]] |[[Nibong Tebal (kawasan persekutuan)|Nibong Tebal]] | [[Wong Kah Woh|Tuan Wong Kah Woh]] | [[Taiping (kawasan persekutuan)|Taiping]] |2023 |kini |} ==Ketua Setiausaha Kementerian Pendidikan Malaysia== ==Ketua Pengarah Kementerian Pendidikan Malaysia== ==Ketua Pengarah Kementerian Pendidikan Tinggi== == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar == * [http://www.mohe.gov.my/ Portal Rasmi Kementerian Pendidikan Tinggi] * [http://www.ptptn.gov.my Laman rasmi PTPTN] * [http://www.yayasantar.org.my Asasan Tuanku Abdul Rahman] * [http://www.mqa.gov.my Ejensi Kelayakan Malaysia (MQA)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141011033622/http://www.mqa.gov.my/ |date=2014-10-11 }} ==Lihat Lagi == * [[Menteri Pendidikan Malaysia]] ==Pautan luar== * [http://www.moe.gov.my/ Laman web rasmi Kementerian Pendidikan Malaysia] {{Kerajaan Persekutuan Malaysia}} {{Pendidikan di Malaysia}} [[Kategori:Kementerian, jabatan dan agensi persekutuan Malaysia]] [[Kategori:Pendidikan di Malaysia]] [[Kategori:Kementerian Pendidikan Malaysia| ]] [[Kategori:Penubuhan 1955 di Persekutuan Tanah Melayu]] gmadr6f9gvwtal8g0mk38gvvgf2udj1 0 40074 6844314 6649514 2026-05-08T17:18:05Z Zayn al aziz 117578 /* Pautan luar */ 6844314 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Monarch | name =William II | title =Maharaja Jerman, Raja Prusia | image =Kaiser Wilhelm II of Germany - 1902.jpg | caption =<small>Potret kepala dan bahu Kaiser Wilhelm II oleh Jurugambar Diraja T. H. Voigt dari Frankfurt, 1902.</small> | reign =[[1888]]-[[1918]] | coronation = | predecessor =[[Frederick III Maharaja Jerman|Frederick III]] | successor =Tiada (pemerintahan beraja dibubarkan) | heir = | consort =[[Augusta Viktoria dari Schleswig-Holstein|Augusta Viktoria]] | issue =[[Putera Mahkota Wilhelm dari Jerman|Putera Mahkota Wilhelm]]<br />[[Putera Eitel Friedrich dari Prusia|Putera Eitel Friedrich]]<br />[[Putera Adalbert dari Prusia|Putera Adalbert]]<br /> [[Putera August Wilhelm dari Prusia|Putera August Wilhelm]]<br />[[Putera Oskar dari Prusia|Putera Oskar]]<br />[[Putera Joachim dari Prusia|Putera Joachim]]<br />[[Puteri Viktoria Luise dari Prusia|Puteri Viktoria Luise]] | royal house =[[Kerabat Diraja Hohenzollern]] | royal anthem = | father = [[Frederick III Maharaja Jerman|Frederick III]] | mother =[[Victoria, Puteri Diraja]] | date of birth =[[27 Januari]] [[1859]] | place of birth =[[Berlin]], [[Empayar Jerman|Jerman]] | date of death =[[4 Jun]] [[1941]] | place of death =[[Doorn]], [[Belanda]] | buried = |}} {{House of Hohenzollern}} {{commons|Wilhelm II}} '''William II''' atau '''Wilhelm II''' (nama lahir: '''Frederick William Albert Victor'''; [[bahasa Jerman]]: ''Friedrich Wilhelm Albert Victor'') ([[27 Januari]] [[1859]]–[[4 Jun]] [[1941]]), merupakan [[Maharaja Jerman]] dan [[Raja Prusia]] (bahasa Jerman: ''Deutscher Kaiser und König von Preußen'') yang terakhir. Baginda memerintah kedua-dua [[Empayar Jerman]] dan [[Prusia]] dari [[15 Jun]] [[1888]] sehingga [[9 November]] [[1918]]. Peranan William II dalam [[sejarah Jerman]] merupakan satu persoalan yang penuh dengan perbalahan dalam [[kesarjanaan]] sejarah. Pada mulanya, baginda diperlihatkan sebagai satu tokoh yang penting, walaupun yang memalukan, dalam sejarah Jerman sehingga lewat dekad [[1950-an]]. Selama banyak tahun selepas itu, pandangan utama adalah bahawa baginda tidak mempunyai banyak atau langsung tidak mempunyai sebarang pengaruh dalam [[Politik Jerman|dasar Jerman]] yang mengakibatkan [[Perang Dunia I]]. Pandangan ini telah dicabar sejak lewat [[1970-an]], terutamanya oleh Profesor [[John C. G. Rohl]] yang memperlihatkan William II sebagai tokoh utama dalam pemahaman kesemberonoan dan kejatuhan [[Empayar Jerman]] yang kemudian. <ref>Röhl (1994), m.s. 10</ref> == Kehidupan awal == Wilhelm II dilahirkan di [[Berlin]] kepada [[Frederick III, Maharaja Jerman|Putera Frederick William]] dari [[Prusia]] dan isterinya, [[Victoria, Puteri Diraja dan Maharani Frederick|Victoria, Puteri Diraja United Kingdom]]. Sebagai anak kepada Putera Mahkota Prusia, William bukan sahaja merupakan (dari tahun [[1861]]) orang kedua dalam susunan untuk menduduki takhta Prusia tetapi selepas tahun [[1871]], juga takhta Empayar Jerman. Ini disebabkan [[Perlembagaan Empayar Jerman]] menetapkan bahawa empayar tersebut diperintah oleh Raja Prusia. Bondanya adalah mak saudara kepada [[Alexandra Fyodorovna dari Hesse|Maharani Alexandra]] (isteri [[Nicholas II of Russia|Tsar Nicholas II]]) dari Rusia, dan adik perempuan kepada [[Edward VII dari United Kingdom|Raja Edward VII]] dari [[United Kingdom]]. === Trauma kelahiran === [[Kelahiran breech|Kelahiran songsang]] yang traumatik menyebabkan Wilhem II mempunyai lengan kiri yang layu, akibat [[palsi Erb]]. Baginda mencuba menyembunyikan kecacatannya ini dengan setakat kejayaan. Dalam banyak gambar foto, Wilhelm II mengambil sepasang [[sarung tangan]] putih dengan tangan kiri supaya lengannya kelihatan lebih panjang, atau meletakkan tangan kirinya pada hulu [[pedang]], ataupun memegang [[tongkat]] untuk menimbulkan kesan bahawa lengannya diletakkan pada sudut yang menimbulkan rasa hormat. [[File: Wilhelm II of Germany.jpg|thumb|left| Wilhelm II. Kelihatan tangan kananya menutup tangan kirinya kerana kecacatan. ]] Analisis terkini untuk rekod-rekod kelahiran Wilhelm II yang terdapat di Arkib Empayar juga menunjukkan bahawa baginda mungkin mengalami setakat trauma otak yang mengakibatkan kerosakan. Ahli-ahli sejarah berbelah bagi tentang adakah ketakupayaan mental mengakibatkan sikapnya yang sering agresif, tidak bijaksana, keras kepala, dan kekadang mengerasi orang-orang, bukan sahaja dalam hubungan-hubungannya dalam kehidupan peribadi, tetapi juga dalam kehidupan politiknya. Gaya seperti ini sudah tentu merosakkan dasar Jerman di bawah pimpinannya, terutamanya peristiwa pemecatan [[Otto von Bismarck]], Perdana Menterinya yang waspada. === Asuhan === Wilhelm II juga mempunyai hubungan yang amat sukar dengan bondanya, Victoria, yang agak dingin terhadapnya, dan rasa bersalah Victoria terhadap kecacatan anaknya terjelma dalam pemaksaan Wilhem II melakukan [[senaman]] yang azab. Victoria mendesak bahawa putera-puteranya dipanggil dengan nama [[Bahasa Inggeris|Inggeris]] — oleh itu, "Wilhelm" dikenali sebagai "William", dan putera keduanya, "Heinrich", menjadi "Henry". Wilhem II memendam rasa bercampur baur terhadap Britain dan orang-orang British pada sepanjang hayatnya; kebanyakan daripada perasaan ini dapat dikesani ke peringkat perkembangannya yang amat awal ini. [[File: Kaiser Wilhelm II Gymnasiast.png|thumb|left|Wilhelm sebagai seorang pelajar.]] William menerima [[pendidikan]]nya di [[Gimnasium (sekolah)|Friedrichsgymnasium]], [[Kassel]], dan kemudiannya di [[Universiti Bonn]]. Walaupun beliau mempunyai kecerdasan yang baik, ini malangnya sering dibayangi oleh panas barannya yang perengus dan banyak kerenah. William juga menunjukkan setakat minat dalam [[sains]] dan [[teknologi]] tetapi dalam perbualan, walaupun beliau suka berlagak sebagai orang yang mementingkan dunia, William masih yakin bahawa beliau tergolong dalam golongan [[manusia]] yang istimewa, dan telah dilantik untuk menjadi raja [[Hak ketuhanan raja|melalui limpah kurnia Tuhan]]. William dituduh kerana bersikap [[megalomania]] seawal tahun [[1894]] lagi oleh [[Pasifisme|pencinta damai]] Jerman, [[Ludwig Quidde]]. Sebagai keturunan keluarga diraja Hohenzollern, William juga telah didedahkan kepada masyarakat tentera golongan bangsawan Prusia sejak masa awal lagi. Tidak perlulah ditegaskan bahawa ini kemudian merupakan sebahagian yang utama dalam kehidupannya dan sejak kedewasaannya, William jarang dinampak tanpa pakaian seragamnya. [[Budaya]] ketenteraan Prusia yang bersifat kelaki-lakian yang berketerlaluan itu amat mempengaruhi ideal-ideal [[politik]] serta hubungan-hubungan peribadi William. Hubungan William dengan ahli-ahli lelaki keluarganya adalah sama menarik berbanding dengan hubungan dengan bondanya. Ayahandanya, Putera Mahkota Friedrich, diperlihatkan oleh William dengan kasih sayang dan rasa hormat yang mendalam. Taraf ayahandanya sebagai pahlawan dalam perang-perang penyatuan amat membentuk sikap William yang muda ketika itu, selain daripada keadaan-keadaan yang beliau dibesarkan; hubungan emosi antara ayah dan anak tidak digalakkan. Kemudian, ketika William mempunyai hubungan dengan penentang-penentang politik ayahandanya, William bermula mempunyai perasaan yang lebih ambivalen terhadap ayahnya, akibat pengaruh bonda William terhadap seorang tokoh yang sepatutunya mempunyai kebebasan dan kekuatan kelaki-lakian. William juga memuja datuknya, [[William I, German Emperor|William I]] yang memainkan peranan yang penting dalam percubaan-percubaan kemudian untuk menggalakkan [[kultus]] Maharaja Jerman yang pertama sebagai "William Agung". ==Pemerintahan== ===Naik takhta=== Kaiser [[Wilhelm I]] meninggal di [[Berlin]] pada 9 Mac 1888, dan ayah Pangeran Wilhelm naik takhta sebagai [[Frederick III]]. Dia sudah menderita [[barah tekak]] yang tidak dapat disembuhkan dan menghabiskan 99 hari pemerintahannya untuk memerangi penyakit itu sebelum tewas kepada barah tersebut. Pada 15 Jun tahun yang sama, puteranya yang berusia 29 tahun menggantikannya sebagai Maharaja Jerman dan Raja Prusia. [[File:Wilhelm II. 1905.jpeg|thumb|Kaiser Wilhelm II pada tahun 1905.]] Walaupun di masa mudanya dia telah menjadi pengagum [[Otto von Bismarck]] yang hebat, sifat tidak sabar Wilhelm segera membawanya bertentangan dengan "Iron Chancellor", tokoh dominan dalam dasar kerajaannya. Maharaja yang baru menentang dasar luar Bismarck yang berhati-hati, lebih memilih pengembangan yang kuat dan pantas untuk melindungi "tempat di bawah sinar matahari" Jerman. Selanjutnya, Kaisar muda telah naik takhta yang bertekad untuk memerintah dan juga memerintah, tidak seperti datuknya. Walaupun surat perlembagaan kekaisaran memberikan kuasa eksekutif kepada maharaja, Wilhelm I telah puas menyerahkan pentadbiran sehari-hari kepada Bismarck. Konflik awal antara Wilhelm II dan kanselornya segera meracuni hubungan antara kedua-dua pemimpin itu. Bismarck percaya bahawa Wilhelm adalah orang lemah yang dapat dikuasai, dan dia menunjukkan sedikit rasa hormat terhadap kebijakan Wilhelm pada akhir tahun 1880-an. Perpecahan terakhir antara raja dan negarawan berlaku sejurus percubaan oleh Bismarck untuk melaksanakan undang-undang anti-Sosialis yang luas pada awal tahun 1890. == Rujukan == <references/> == Pautan luar == * [http://www.gutenberg.net/1/3/0/4/13043/13043-8.txt William dari Jerman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080821172729/http://www.gutenberg.net/1/3/0/4/13043/13043-8.txt |date=2008-08-21 }}; [[Stanley Shaw]]; 1913 – edisi [[Projek Gutenberg]] * [http://www.lib.byu.edu/~rdh/wwi/bio/w/willyii.html Biografi II] <br clear=all><br /> {{s-start}} {{s-hou|[[Kerabat Diraja Hohenzollern]]|27 Januari|1859|4 Jun|1941}} {{s-reg}} {{s-bef|rows=2|before=[[Frederick III Maharaja Jerman|Friedrich III]]}} {{s-ttl|title=[[Maharaja Jerman]]|years=1888-1918}} {{s-aft|rows=2|after=[[Republik Weimar|Pembubaran pemerintahan beraja]]}} |- {{s-ttl|title=[[Raja Prusia]]|years=1888-1918}} {{s-pre}} {{s-bef|rows=2|before=Tiada}} {{s-tul|title=[[Maharaja Jerman]]|years=1918-1941}} {{s-aft|rows=2|after=[[Putera Mahkota Wilhelm dari Jerman|Putera Mahkota Wilhelm]]}} |- {{s-tul|title=[[Raja Prusia]]|years=1918-1941}} {{end}} {{Recipients of the Grand Cross}} [[Kategori:Kelahiran 1859]] [[Kategori:Kematian 1941]] [[Kategori:Perang Dunia Pertama]] [[Kategori:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Kategori:Jerman]] [[Kategori:Raja Prusia]] [[Kategori:Maharaja Jerman]] [[Kategori:Wangsa Hohenzollern]] [[Kategori:Fil marsyal British]] [[Kategori:Laksamana armada British]] [[Kategori:Raja yang turun takhta]] dk7gw554oeth1q4wcw5635j3lo4euzr 0 42809 6844249 6803356 2026-05-08T14:38:17Z Nazzsyah 363450 6844249 wikitext text/x-wiki {{Bezakan|Amran Tompel}} {{Infobox actor | name = A. R. Tompel | birth_name = Aman Ramlie bin Jaafar | birth_date = 24 Oktober 1918 | birth_place = [[Tanjung Balai]], [[Asahan]], [[Sumatera Utara]], [[Hindia Timur Belanda]] (kini [[Indonesia]]) | death_date = {{death date and age|1973|01|30|1918|10|24}} | death_place = [[Setapak]], [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] | death_cause = Kemalangan jalan raya | resting_place = [[Tanah Perkuburan Islam Jalan Ampang]], Kuala Lumpur | known_for = Pengarah filem berbangsa melayu pertama di Tanah Melayu | occupation = Pelakon, pelawak, pengarah, penulis skrip, penari | years_active = 1949–1973 | employer = * [[Malay Film Productions]] * Nusantara Film Productions * [[Merdeka Film Productions]] | works = [[Filemografi A. R. Tompel|Filemografi]] | spouse = *{{kahwin|P. Suriati|1946|1951}} (bercerai) * {{kahwin|[[Saloma]]|1952|1952}} (bercerai) * {{kahwin|[[Azizah Ismail]]@Jah Ismail|1953|1973}} * {{kahwin|Samsiah|1961|1962}} (bercerai) * {{kahwin|[[Ruminah Sidek]]|1970|1973}} * {{kahwin|Zainun Yusof|1972|1973}} | children = * Anuar Aman Ramlie (Mak - P. Suriati) * Armaya Aman Ramlie [[A. R. Badul]] (Mak - P. Suriati) * Amran Aman Ramlie [[Amran Tompel]] (Mak - P. Suriati) * Armali Aman Ramlie (Mak - [[Saloma]]) * Roomsiah Aman Ramlie (Mak - Azizah Ismail) * Roosmiah Aman Ramlie (Mak - Azizah Ismail) * Roslina Aman Ramlie (Mak - Azizah Ismail) * Rohana Aman Ramlie (Mak - Azizah Ismail) * Roslan Aman Ramlie (Mak - Samsiah) * Rosnani Aman Ramlie (Mak - Azizah Ismail) * Roshidah Aman Ramlie (Mak - Azizah Ismail) * Rositah Aman Ramlie (Mak - Azizah Ismail) * Rosmala Aman Ramlie (Mak - Azizah Ismail) * Azman Aman Ramlie (Mak - Azizah Ismail) * Rostina Aman Ramlie (Mak - Azizah Ismail) * Azlan Aman Ramlie (Mak - Ruminah Sidek) * [[Adlin Aman Ramlie]] (Mak - Ruminah Sidek) * Dicky Sufian Aman Ramlie (Mak - Zainon Yusof) | relatives = | parents = }} '''Aman Ramlie bin Jaafar''' atau lebih dikenali sebagai '''A. R. Tompel''' (24 Oktober 1918 – 30 Januari 1973) merupakan seorang pelakon filem Melayu bersama dengan [[P. Ramlee]] dan [[Ibrahim Din]] dalam filem [[Do Re Mi (siri filem)|Do Re Mi]] dan [[Anak Bapak]]. ==Kehidupan awal== A. R. Tompel atau nama sebenarnya Aman Ramlie bin Jaafar dilahirkan pada 24 Oktober 1918 di [[Tanjung Balai]], [[Asahan]], [[Indonesia]]. Sebelum menyertai bidang lakonan, A. R. Tompel sudah pun bergiat aktif dalam kumpulan bangsawan sejak tahun 1938. Jejak beliau kini diteruskan oleh anaknya, Armaya Aman Ramlie ([[A. R. Badul]]), [[Adlin Aman Ramlie]] dan Amran Aman Ramlie ([[Amran Tompel]]). Beliau juga mempunyai 9 orang anak lelaki hasil 6 perkahwinan dan 9 orang anak perempuan hasil perkahwinan bersama [[Azizah Ismail]].<ref>{{cite AV media | url=https://www.youtube.com/watch?v=gfDGgbiG0qQ | title=LP36: Bagi Azman A.R. Pula Sembang | publisher=Legasi Podcast | website=YouTube | date=20 Jun 2025 | access-date=27 November 2025 |language=ms}}</ref><ref>{{cite AV media | url=https://www.youtube.com/watch?v=bYB07jg8sIs | title=LP36: Bagi Azman A.R. Pula Sembang (Bahagian 2) | publisher=Legasi Podcast | website=YouTube | date=27 Jun 2025 | access-date=27 November 2025 |language=ms}}</ref> ==Filemografi== {{utama|Filemografi A. R. Tompel}} ==Kontroversi== Telefilem biopik ''Saloma'' yang disiarkan pada 28 Ogos 2014 di [[Astro First]] mencetuskan bantahan daripada keluarga Allahyarham A. R. Tompel, yang mendakwa bahawa gambaran watak beliau—dilakonkan oleh [[Azhan Rani]]—sebagai seorang suami yang tidak bertanggungjawab adalah tidak tepat. Waris Tompel, termasuk [[Adlin Aman Ramli]], mengadakan sidang media di [[Perbadanan Kemajuan Filem Nasional Malaysia]] (Finas) dan menggesa [[Astro (televisyen satelit)|Astro]] menghentikan siaran tersebut kerana mendakwa ia mengandungi kesalahan fakta serta mencemarkan reputasi Allahyarham.<ref>{{cite web |url=https://www.mstar.com.my/spotlight/hiburan/2014/10/08/adlin-aman-ramlie |title=Telefilem Saloma Papar Tohmahan Buruk Terhadap AR Tompel |publisher=mStar |date=8 Oktober 2014 |access-date=27 November 2025 |archive-url= |archive-date= |url-status=live |language=ms}}</ref> Satu notis tuntutan melalui firma guaman Azam & Co. turut dihantar kepada Astro bagi menuntut penarikan balik telefilem tersebut.<ref>{{cite web |url=https://www.mstar.com.my/spotlight/hiburan/2014/10/09/adlin-pertahan-tompel |title=AR Tompel Punca Saloma Derita Adalah Kisah Palsu |publisher=mStar |date=9 Oktober 2014 |access-date=27 November 2025 |archive-url= |archive-date= |url-status=live |language=ms}}</ref> ==Kematian== Pada 21 Januari 1973, jam 12 malam ketika beliau ingin ke Alhambra iaitu sebuah panggung wayang untuk menayangkan filem terakhir lakonannya, [[Laksamana Do Re Mi]], beliau terlibat dalam satu kemalangan Jalan Raya di [[Setapak]], [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] dimana beliau dilanggar lari . Beliau dibawa ke [[Hospital Besar Kuala Lumpur]] dalam keadaan koma. Beliau menghembuskan nafas terakhirnya pada 30 Januari 1973. Walaubagaimanapun A.R Tompel tidak dapat menyaksikan lakonannya dalam filem [[Laksamana Do Re Mi]] disebabkan insiden ini. Jenazahnya dikebumikan di [[Tanah Perkuburan Islam Jalan Ampang]], Kuala Lumpur, Malaysia. ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== * {{IMDb name|nm3635642}} [[Kategori:Kelahiran 1918]] [[Kategori:Kematian 1973]] [[Kategori:Pelakon Melayu]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia abad ke-20]] [[Kategori:Orang Indonesia berketurunan Jawa]] [[Kategori:Orang Indonesia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Muslim Indonesia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Pelawak Melayu]] [[Kategori:Pelawak Malaysia]] [[Kategori:Pengarah filem Malaysia]] [[Kategori:Penulis skrip Malaysia]] [[Kategori:Warga Studio Jalan Ampas]] [[Kategori:Kematian akibat kemalangan jalan raya di Malaysia]] piulll7ewtj4tvadswesy35k8qihnwl 0 43955 6844573 6806103 2026-05-09T07:17:07Z ~2026-28099-72 398958 6844573 wikitext text/x-wiki {{infobox royalty |name = Sultan Ali Mughayat Syah |title = '''Paduka Seri Al-[[Sultan]] Dan [[Yang di-Pertuan Besar]] [[Negeri]] [[Aceh]] Darus Sharllam Yang Ke I''' |image = |caption = |succession = [[Sultan Aceh]] |moretext = I |reign = 1495 - 1530 |investiture = 1496 |predecessor = ''jawatan baru'' |successor = [[Sultan Salahuddin (Aceh)]] |birth_name = Ali Ibni |birth_date = 1450 |birth_place = Aceh Darus Sharllam |death_date = 1530 |death_place = Aceh Darus Sharllam |burial_date = 1530 |burial_place = Aceh Darus Sharllam |queen = 1 atau 4 Orang saja |spouse 1 = |issue = <small> ramai, # [[sultan Salahuddin (Aceh)]], # [[Sultan Alauddin al-Qahhar]] |full name = Ali Ibni |given name = Alaiddin Mughayat Syah I |regnal name = Paduka Seri Sultan Haji Sir Alaiddin Ali Mughayat Syah I Ibni Almarhum Sultan Haji Sir |religion = Islam |occupation = Sultan |sig = Sultan Ali signature.svg |module = Kerabat Di Raja Negeri Aceh Darus Sharllam }} [[Imej:Jirat Soleutan Ali Mughayat Syah.JPG|thumb|Makam Ali Mughayat Syah di [[Banda Aceh]]]] '''Sultan Alaidin Ali Mughayat Syah''' ({{Jawi|سلطان علاء الدين علي مغاية شاه}}) merupakan kerajaan baginda ditabalkan sultan pertama memerintah [[Kesultanan Aceh]], Baginda Sultan Alaudin Ali Mughayat Syah bertakhta dari tahun [[1514]] sehingga mangkat pada tahun [[1530]]. Pada tahun [[1520]], baginda memulakan kempen ketenteraan untuk menguasai bahagian utara [[Sumatera]]. Kempen pertamanya adalah ''Daya'', di sebelah [[barat laut]], yang menurut [[Tomé Pires]] belum mengenal [[Islam]]. Selanjutnya melebarkan sayap sehingga ke pantai [[timur]] yang terkenal kaya dengan [[rempah]] dan [[emas]]. Untuk memperkuatkan ekonomi rakyat dan kekuatan ketenteraan laut didirikannya banyak [[pelabuhan]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ajnn.net/news/warisan-mashur-sultan-ali-mughayat-syah-sang-pendiri-kerajaan-aceh-darussalam/index.html|title=Warisan Mashur Sultan Ali Mughayat Syah, Sang Pendiri Kerajaan Aceh Darussalam|last=Network|first=AJNN net-Aceh Journal National|website=AJNN.net|language=id-ID|access-date=2019-11-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kompasiana.com/faelj/5d70b0cc097f36093d304083/karena-beliau-kesultanan-aceh-mencapai-puncak-kejayaan|title=Karena Beliau, Kesultanan Aceh Mencapai Puncak Kejayaan|last=Kompasiana.com|website=KOMPASIANA|language=id|access-date=2019-11-11}}</ref> Serangan ke [[Kesultanan Deli|Deli]] dan [[Kerajaan Aru|Aru]] merupakan perluasan daerah terakhir yang dilakukan beliau. Di Deli yang meliputi [[Pedir]] dan [[Pasai]] mampu menghalau pihak [[Portugis]] dari daerah itu. Namun serangan terhadap Aru ([[1824]]), tenteranya telah dikalahkan oleh armada Portugis. Aksi ketenteraan ini ternyata juga mengancam [[Kesultanan Johor|Johor]] selain [[Portugis]] sebagai kekuatan laut di kawasan itu. Setelah meninggal dunia pada tahun [[1530]], Baginda digantikan oleh anaknya, [[Sultan Salahuddin (Aceh)|Salahuddin]]. ==Rujukan== {{reflist}} {{kotak mulai}} {{kotak suksesi|jabatan=[[Sultan Aceh|Sultan]] [[Kesultanan Aceh|Aceh]]|tahun=[[1514]]—[[1530]]|pendahulu=-|pengganti=[[Sultan Salahuddin dari Aceh|Sultan Salahuddin]]}} {{kotak selesai}} [[Kategori:Sultan Aceh]] [[Kategori:Kematian 1530]] [[Kategori:Kesultanan Aceh]] [[Kategori:Aceh]] [[Kategori:Sejarah Aceh]] avwrxfrh9he5tjujlcbdgfogybkjbso 0 44290 6844337 6842877 2026-05-08T18:32:33Z ~2026-27904-59 398910 6844337 wikitext text/x-wiki {{Kotak info stesen radio | nama = Fly FM | bandar = [[Media Prima|Balai Berita]], [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] | negara = [[Malaysia]] | callsign = | logo = File:Fly FM (2021).svg | logo_size = 190px | logo_upright = | logo_alt = | logo_caption = | image = | image_alt = | kapsyen = Logo sejak 2 Ogos 2021 | kawasan = *[[Semenanjung Malaysia]] *[[Singapura]] | frekuensi = | rds = FLY FM | jenama = | slogan = It's Number One | bahasa = [[Bahasa Inggeris|Inggeris]] | format = | sekutu = [[Media Prima Audio]] | pemilik = [[Media Prima|Media Prima Berhad]] | pemegang_lesen = Max-Airplay Sdn Bhd | saluran_kembar = *[[Hot FM]] *[[Kool FM]] *[[Molek FM]] *[[Eight FM]] | tarikh_siaran_pertama = {{Tarikh mula dan umur|2005|10|3}} | tarikh_siaran_terakhir = | pengenal_terdahulu = | nama_terdahulu = | frekuensi_terdahulu = | id_kemudahan = | kelas = | kuasa = | erp = | haat = | koordinat = | penterjemah = | pengulang = | siaran_web = {{URL|https://listen.flyfm.audio/}} | tapak_web = {{URL|http://www.flyfm.audio/}} }} '''Fly FM''' merupakan stesen radio swasta ber[[bahasa Inggeris]] [[Malaysia]] di bawah naungan [[Media Prima Audio]] bersama [[Eight FM]], [[Kool FM]], [[Hot FM]] dan [[Molek FM]]. Ia dilancarkan pada 3 Oktober 2005, dan sasarannya ialah pendengar berumur 15-30 tahun. Sejak November 2021, Fly FM ialah sebuah stesen radio Bahasa Inggeris kedua popular di Malaysia selepas [[Hitz (stesen radio)|Hitz]], berdasarkan AC Nielsen Radio Sweeps. Siarannya dipancarkan dari [[Media Prima|Balai Berita]], [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]]. Pada asalnya, ibu pejabat saluran radio ini bersiaran dari [[Sri Pentas]], [[Bandar Utama]], [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] sebelum bersiaran sepenuhnya di Balai Berita, [[Bangsar]] pada 31 Disember 2024 sama seperti yang berlaku pada [[Hot FM]], [[Kool FM]], [[Eight FM]] dan [[Molek FM]] apabila berpindah ke ibu pejabat [[New Straits Times Press]] pada tahun 2024 dan tahun 2025. ==Sejarah== Radio ini bersiaran terus dari [[Lapangan Terbang Antarabangsa Kuala Lumpur]] (KLIA) dan kini Stesen Radio Bahasa Inggeris Berkembang Pantas di Malaysia berdasarkan AC Nielsen Radio Sweeps. Tetapi sekarang Fly FM bersiaran dari Jalan Riong, seperti stesen radio lain di bawah Media Prima. Dari tahun 2006 hingga 2008, Fly FM mempunyai slot rancangan dikenali "50 minutes of non-stop music" (50 minit muzik tanpa henti) di mana krew menyiarkan lagu-lagu selama 50 minit tanpa iklan. Ia terbukti sebagai sebuah kejayaan sebagaimana semua orang boleh mendengar Fly FM sebagai sebuah stesen radio "alternatif". Fly FM bukan sahaja menyiarkan lagu Bahasa Inggeris, tetapi muzik dalam Bahasa Melayu. Ini menjadikan Fly FM salah satu stesen radio pertama di Malaysia menyiarkan lagu-lagu lebih dari 2 bahasa. Pada 28 Mac 2022 hingga 22 September 2023, Fly FM tidak lagi bersiaran sementara melalui platform [[MYTV Broadcasting|MYTV]].<ref>[https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=pfbid02KKKGCz4TiWKPpCRbXXr6TTaqMsGq7DR13sYVT6psWReRKAw3vVZ2tmprwUPi6oESl&id=901754719843052&m_entstream_source=timeline&__tn__=%2As%2AsH-R Untuk makluman.]</ref>Fly FM ada lagu baharu selepas radio dewasa sejak 2021(80%adalah lagu baharu),Slogan itu ialah"More Music,Less Talk"Sejak Tahun 2025，Sejak Ogos 2025 Slogan Fly FM Ialah“Its Number One”. ==Penyampai== ===Penyampai Harian=== {|class="wikitable" !Nama !Nama samaran !Mula kerja !Catatan |- |Ryan Matjeraie |Ryan |2 Ogos 2021 |Merupakan Hot Adult Contemporary Radio *Bekas Radio Penyampai Hitz |- |Rika Adrina |Rika |28 Jan 2022 |Merupakan <nowiki>#</nowiki>Flydol2022 the first radio DJ |- |Aina Sabrina |Aina |19 Jun 2023 |Merupakan '''penyampai AI''' Fly FM |- |Ean Nasrun |Ean |5 Ogos 2024 |Bekas Radio Pemyampai Hitz |} ===Penyampai Fly Weekends=== * Adam Raqeem * Izleen Izham * Natalie Kniese * Hisham Hamzah ===Bekas Penyampai=== * Phat Fabes (berpindah ke [[Lite (stesen radio)|Lite]]) * JayDee Lok * Ben Jern Loh * Nadia * Zher Peen (berpindah ke [[Hitz (stesen radio)|Hitz]]) * Steve * Prem Shanker (berpindah ke [[Hitz (stesen radio)|Hitz]]) * Maggy Wang * Hafiz Hatim (berpindah ke [[Mix (stesen radio)|Mix]]) * Ivan Leong * Syed Naguib Alsagoff (Guibo) (berpindah ke [[Mix (stesen radio)|Mix]]) * Balakarthik Balaravi (BK) * Ryan Augustine De Alwis (RD) (berpindah ke [[Mix (stesen radio)|Mix]]) * Anne Jacyntha Stanley(berpindah ke [[Hitz (stesen radio)|Hitz]]) * Ili Ruzanna Iqbal (berpindah ke [[Hitz (stesen radio)|Hitz]]) * Danielle Chong Su-Lyn * Juanita Ramayah *Oscar *Jules *Jeevan *Shel *Amanda * Aiman * Kavin Jay * Elysha Arnold *Nina *Basil (berpindah ke [[Mix (stesen radio)|Mix]]) *Amrita *Adam Carruthers *Arieff Yong *Hansen * Ryan Howlett * Sangeeta {|class="wikitable" !Nama !Nama samaran !Tempoh kerja !Catatan |- |[[Muhammad Azmir Selamat]] |AG |2005 - 2006 |Berpindah ke [[Hot FM]] |- |Saufian Mokhtar |FlyGuy |3 Oktober 2005 - 29 Disember 2006 | |- |Hani Farhana Mohd Hatim |[[Hunny Madu]] |2008 - 2013 | |- |[[Douglas Lim]] |Douglas Lim |30 Julai 2021 – 30 Disember 2022 | |- |[[Haniff Hamzah]] |Haniff |5 Ogos 2024 – 27 Mac 2026 | *Bekas Radio Penyampai [[Era (stesen radio)|Era]] *Berpindah ke [[Hot FM]] |- |} ==Program== ===Isnin - Khamis(2024-Kini)=== {|class="wikitable" !Segmen !Penyampai !Masa |- |Fly Nite Club |Jakeman & DJ Reeve |00:00 - 02:00 |- |Fly FM It's Number One | - |02:00 - 06:00 |- |The Fly Breakfast Club |Ean |06:00 - 10:00 |- |Non-Stop Music |Aina |10:00 - 16:00 |- |The Ryan Show |Ryan Matjeraie |16:00 - 20:00 |- |Gen F |Rika |20:00 - 00:00 |} ===Jumaat(2025-kini)=== {|class="wikitable" !Segmen !Penyampai !Masa |- |Fly Nite Club |Jakeman & DJ Reeve |00:00 - 02:00 |- |Fly Fm It's Number One | - |02:00 - 06:00 |- |The Fly Breakfast Club |Ean |06:00 - 10:00 |- |Non-Stop Music |Aina |10:00 - 16:00 |- |The Ryan Show |Ryan Matjeraie |16:00 - 20:00 |- |Flyday DJS Playground |Ryan Matjeraie&2 DJ. PARTY |17:00-20:00 |- |Fly Nite Club |Jakeman & DJ Reeve |20:00 - 02:00 |} ===Sabtu(2025-kini)=== {|class="wikitable" !Segmen !Penyampai !Masa |- |Fly FM It's Number One | - |02:00 - 07:00 |- |Best of EH! It's Ean on the Fly Breakfast |Ean |07:00 - 09:00 |- |Fly Top 40 |Ryan Matjeraie |09:00 - 12:00 |- |Fly Weekends |Raqeem, Fifi, Natalie & Sham |12:00 - 16:00 |- |Fly FM It's Number One | - |16:00 - 20:00 |- |TikTok Showdown |Rika |20:00 - 21:00 |- |Fly Nite Club |Jakeman & DJ Reeve |21:00 - 02:00 |} ===Ahad(2025-kini)=== {|class="wikitable" !Segmen !Penyampai !Masa |- |Fly FM It's Number One | - |02:00 - 07:00 |- |Best of EH! It's Ean on the Fly Breakfast |Ean |07:00 - 10:00 |- |Fly Playlist |Rika |10:00 - 12:00 |- |Fly Weekends |Raqeem, Fifi, Natalie & Sham |12:00 - 16:00 |- |Fly Top 40 (Ulangan) |Ryan Matjeraie |16:00 - 19:00 |- |Fly FM It's Number One | - |19:00-20:00 |- |TikTok Showdown (Ulangan) |Rika |20:00 - 21:00 |- |Fly Nite Club |Jakeman & DJ Reeve |21:00 - 02:00 |} ==Frekuensi== ===Radio=== {|class="wikitable" !Frekuensi !Kawasan !Pemancar |- |style="text-align:center;"|95.8 MHz |[[Lembah Klang]] |[[Gunung Ulu Kali]] (2 kW) |- |style="text-align:center;"|99.1 MHz |[[Perlis]] dan [[Alor Setar]], [[Kedah]] |[[Menara Alor Setar]] (0.25 kW) |- |style="text-align:center;"|89.9 MHz |[[Pulau Pinang]] dan [[Bandar Taiping|Taiping]], [[Perak Darul Ridzuan|Perak]] | Bukit Penara (2 kW) |- |style="text-align:center;"|87.9 MHz |[[Ipoh]], [[Perak Darul Ridzuan|Perak]] |[[Gunung Kledang]] (2 kW) |- |style="text-align:center;"|98.6 MHz |[[Seremban]], [[Negeri Sembilan]] |[[Gunung Telapak Buruk]] (2 kW) |- |style="text-align:center;"|94.0 MHz |[[Melaka]] dan [[Johor|Johor Utara]] |[[Gunung Ledang]] (2 kW) |- |style="text-align:center;"|102.5 MHz |[[Johor Bahru]], [[Johor]] dan [[Singapura]] |[[Gunung Pulai]] (2 kW) |- |style="text-align:center;"|87.6 MHz |[[Kuantan]], [[Pahang]] |Bukit Pelindung (0.25 kW) |- |style="text-align:center;"|107.5 MHz |[[Kuala Terengganu]], [[Terengganu]] |Bukit Besar (0.25 kW) |- |style="text-align:center;"|107.4 MHz |[[Kota Bharu]], [[Kelantan]] |[[Peringat]] (0.25 kW) |} ==Moto== * "''Malaysia's hottest music''" * "''It's all about the music''" (sehingga 2008) * "Today's Hottest Music" (sehingga 1 Ogos 2021) * "The All New Fly FM, Now With Douglas Lim and Juanita In The Morning and the Music YOU Want All Day" (sehingga 3 Julai 2022) * ''Playing Malaysia's Flyest Music All Day'' (4 Julai 2022-2025） * More Music,Less Talk 12 Mac 2025 - Ogos 2025) * It's Number One (Ogos 2025-kini) ==Lihat juga== * [[Senarai stesen radio di Malaysia|Senarai stesen radio Malaysia]] ==Rujukan== <references responsive/> ==Pautan luar== *[http://www.flyfm.audio Laman rasmi FLY FM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210801164122/https://www.flyfm.audio/ |date=2021-08-01 }} {{Media Prima}} [[Kategori:Rangkaian Radio Media Prima]] [[Kategori:Stesen radio di Malaysia]] knfzfye0qwuxgofhe6995el9vc8ox4g 0 49921 6844321 6773695 2026-05-08T17:44:18Z AriRahmatRosman 392352 Tambahan 6844321 wikitext text/x-wiki ''Untuk maklumat mengenai program realiti televisyen, lihat [[MyTeam (siri TV Malaysia)]].'' {{Infobox kelab bolasepak | clubname = | image = [[Image:UPB-MyTeamFC.png|logo|160px]] | fullname = UPB-MyTeam Football Club</br>''(Kelab Bolasepak UPB-MyTeam)'' | nickname = ''"The Revolution"'' | founded = 2006 | dissolved = 2009 | ground = [[Stadium Petaling Jaya|Stadium MBPJ]],</br>[[Petaling Jaya]] | capacity = 25,000 | chairman = [[Khairy Jamaluddin]] | manager = Bojan Hodak | mgrtitle = Ketua Jurulatih | league = [[Liga Super Malaysia]] | season = 2007-08 | position = 11 | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=|leftarm1=DD0000|body1=DD0000|rightarm1=DD0000|shorts1=DD0000|socks1=DD0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=|leftarm2=000080|body2=000080|rightarm2=000080|shorts2=000080|socks2=000080| }} '''Kelab Bola Sepak United Plantations Berhad-MyTeam''', atau '''UPB-MyTeam FC''', adalah merupakan pasukan telah ditubuhkan dari sekumpulan pemain dari pelbagai latar belakang yang dikumpulkan bersama oleh bekas pemain kebangsaan Malaysia, [[Serbegeth Singh]]. MyTeam mengambil bahagian dalam perlawanan pertunjukan menentang [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|pasukan kebangsaan Malaysia]] pada [[28 Mei]] 2006. Walau bagaimanapun MyTeam tewas 1-2. MyTeam kemudiannya dijemput untuk menyertai [[Liga Perdana Malaysia]] bagi musim [[2007]]. ==Sejarah== ===Idea=== Ahli politik Malaysia, [[Khairy Jamaluddin]] dan DJ radio [[Jason Lo]] adalah orang-orang di sebalik tabir pembentukan MyTeam. Ideanya adalah untuk mendapatkan 22 pemain bukan profesional yang dipilih daripada ujian pemilihan yang diadakan merentas Malaysia bagi bertanding merentasi skuad kebangsaan Malaysia. Idea ini telah diwar-warkan sebagai satu revolusi bola sepak tempatan dan satu kempen media besar-besaran telah dilancarkan untuk menarik minat di kalangan muda-mudi untuk mencungkil bakat mereka. Perlancaran program ini telah dilakukan di [[Planet Hollywood]], [[Kuala Lumpur]] . ===Pemilihan=== Cara memilih pemain dalam MyTeam adalah seperti berikut: *Pemain yang tidak menggunakan bola sepak sebagai kerja utama; *Berumur 17 tahun ke atas; *Boleh berlari 100m dalam 12 saat. Krew MyTeam telah menjelajah ke 13 buah negeri di Malaysia untuk memilih tiga pemain terbaik di setiap negeri yang mereka kunjungi untuk diserapkan ke [[Bukit Jalil]]. Antara 39 permain yang berjaya menyertai MyTeam, hanya 22 yang berjaya masuk ke senarai terakhir pasukan MyTeam. ===Perlawanan=== Perlawanan antara MyTeam dan pasukan Malaysia, telah berlangsung pada [[28 Mei]] 2006 di [[Stadium Nasional Bukit Jalil]]. Perlawanan bermula pada pukul 8.45 malam. Menjelangnya perlawanan tersebut, satu kontoversi telah berlaku di mana Setiausaha Agung [[Persatuan Bola Sepak Malaysia]] (FAM) pada masa itu, Datuk Seri Dr [[Ibrahim Saad]] mengatakan MyTeam hanyalah pasukan 'mee segera'. Terdapat juga satu spekulasi mengenai "pasukan kebangsaan" yang akan bermain menentang MyTeam. Sebahagian memberi petunjuk bahawa FAM akan menghantar pasukan bawah 20 tahun untuk bermain menentang MyTeam. Manakala segelintir peminat mengatakan bahawa pasukan utama Malaysia akan hadir. Akhirnya, pasukan "Malaysia" yang bermain menentang MyTeam adalah merupakan satu campuran pemain senior dan bawah 20 tahun yang diuruskan oleh [[K. Rajagopal]] iaitu jurulatih pasukan bawah 20 tahun Malaysia. MyTeam memeranjatkan Malaysia dengan mendahului pada awal babak pertama sebelum tewas dengan jaringan [[Mohd Aidil Zafuan Abdul Radzak]] dan [[Farderin Kadir]]. Dalam perlawanan tersebut juga menyaksikan [[Mohd Zaquan Adha Abdul Radzak]] di buang padang. ===Selepas Perlawanan=== Perlawanan ini telah menarik minat kebanyakan peminat bola sepak Malaysia, namun masih ada yang meragui bahawa program MyTeam akan "merevolusikan bola sepak Malaysia". Sungguhpun menang dalam perlawanan ini, namun persembahan pasukan Malaysia dikatakan agak hambar jika dibandingkan dengan sebuah pasukan amatur berlawan dengan mereka. ==Rasmi== '''Pengurusan Kelab (2007–08)''' {| class="wikitable" |- !Nama !Kewarganegaraan !Tugas |- |[[Khairy Jamaluddin|Khairy Jamaluddin Abu Bakar]] |{{flagicon|Malaysia}} |Pengerusi/Presiden |- |[[Jason Lo]] |{{flagicon|Malaysia}} |Timbalan Pengerusi/Timbalan Presiden & Pengurus Pasukan |- |Ruben Emir Gnanalingam |{{flagicon|Malaysia}} |Naib Presiden |- |Martin Bek-Nielsen |{{flagicon|Denmark}} / {{flagicon|Malaysia}} |Naib Presiden |- |Muhammad Yakub Hussaini |{{flagicon|Malaysia}} |Naib Presiden & Pembantu Pengurus |- |Dax Muhamad |{{flagicon|Malaysia}} |Setiausaha |- |Al-Naliq Hasmi |{{flagicon|Malaysia}} |Pembantu Setiausaha Umum |- |T. Kunaseelan |{{flagicon|Malaysia}} |Setiausaha Umum (Pasukan Piala Presiden) |- |Aqliff Shane Casey |{{flagicon|Malaysia}} |Bendahari Kehormat |- |Safirul Azli Abu Bakar |{{flagicon|Malaysia}} |Pegawai Media |- |Ismail Ibrahim |{{flagicon|Malaysia}} |Pengurus Peralatan |- |Shamim Imran |{{flagicon|Malaysia}} |Penganalisa Perlawanan |- |Herman Antoni |{{flagicon|Indonesia}} |Kit Man |- |} '''Staf Teknikal (2007–08)''' {| class="wikitable" |- !'''Nama''' !'''Kewarganegaraan''' !'''Tugas''' |- |[[Jason Lo]] |{{flagicon|Malaysia}} |[[Pengurus (bola sepak)|Pengurus Pasukan]] |- |[[Bojan Hodak]] |{{flagicon|Croatia}} |Ketua Jurulatih |- |Khan Hung Meng |{{flagicon|Malaysia}} |Ketua Jurulatih |- |Abdul Rashid Hassan |{{flagicon|Malaysia}} |Jurulatih Penjaga Gol |- |Luiz Pablo Pozzuto |{{flagicon|Argentina}} |Jurulatih/Pakar Motivasi/Penganalisis |- |Jacob Joseph |{{flagicon|Malaysia}} |Jurulatih Skuad Piala Presiden |- |Mohd Azrilreza Azman |{{flagicon|Malaysia}} |Fisioterapi |- |} ==Pencapaian== {| class="wikitable" |- ! Align=Left|Pertandingan ! Align=Left|Juara ! Align=Left|Naib Juara |- |- |- |VAlign=Top|[[Liga Perdana Malaysia]] |VAlign=Top| |VAlign=Top| 2007 |} ==Bekas Pemain== '''Pemain Luar Negara''' * {{flagicon|Croatia}} [[Dejan Miljanovic]]<br> * {{flagicon|Croatia}} [[Matej Bogdanovic]]<br> * {{flagicon|Croatia}} [[Marin Mikac]]<br> * {{flagicon|Croatia}} [[Miljan Radovic]]<br> '''Pemain Tempatan''' * {{flagicon|Malaysia}} [[Mohd Nizaruddin Yusof]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Yosri Dermaraju]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Mohd Fairuz Mohd Noor]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Syed Mohd Abdul Ghafar Syed Amir]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Mohd Sollahuddin Mohd Said]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Junaidi Daud]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Md Azril Abd Hamid]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[K. Thiruventhan]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Mohd Fairus Alias]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Khairul Izwan Jamaluddin]] • {{flagicon|Malaysia}} Ari Rahmat '''Pemain dengan dua kerakyatan''' * {{flagicon|Denmark}}/{{flagicon|Malaysia}} [[Martin Bek Nielsen]] ==Ketua Jurulatih== {| class="wikitable" |- !Tahun !Jurulatih |- | 2006 - |{{flagicon|Croatia}} [[Bojan Hodak]] |} == Pautan luar == * [http://www.myteam.com.my/ Laman rasmi MyTeam] {{Liga M}} [[Kategori:Kelab bola sepak di Malaysia]] 6tjiyid37ci376bjh55h8kwsviu33w7 6844322 6844321 2026-05-08T17:45:50Z AriRahmatRosman 392352 Perubahan 6844322 wikitext text/x-wiki ''Untuk maklumat mengenai program realiti televisyen, lihat [[MyTeam (siri TV Malaysia)]].'' {{Infobox kelab bolasepak | clubname = | image = [[Image:UPB-MyTeamFC.png|logo|160px]] | fullname = UPB-MyTeam Football Club</br>''(Kelab Bolasepak UPB-MyTeam)'' | nickname = ''"The Revolution"'' | founded = 2006 | dissolved = 2009 | ground = [[Stadium Petaling Jaya|Stadium MBPJ]],</br>[[Petaling Jaya]] | capacity = 25,000 | chairman = [[Khairy Jamaluddin]] | manager = Bojan Hodak | mgrtitle = Ketua Jurulatih | league = [[Liga Super Malaysia]] | season = 2007-08 | position = 11 | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=|leftarm1=DD0000|body1=DD0000|rightarm1=DD0000|shorts1=DD0000|socks1=DD0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=|leftarm2=000080|body2=000080|rightarm2=000080|shorts2=000080|socks2=000080| }} '''Kelab Bola Sepak United Plantations Berhad-MyTeam''', atau '''UPB-MyTeam FC''', adalah merupakan pasukan telah ditubuhkan dari sekumpulan pemain dari pelbagai latar belakang yang dikumpulkan bersama oleh bekas pemain kebangsaan Malaysia, [[Serbegeth Singh]]. MyTeam mengambil bahagian dalam perlawanan pertunjukan menentang [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|pasukan kebangsaan Malaysia]] pada [[28 Mei]] 2006. Walau bagaimanapun MyTeam tewas 1-2. MyTeam kemudiannya dijemput untuk menyertai [[Liga Perdana Malaysia]] bagi musim [[2007]]. ==Sejarah== ===Idea=== Ahli politik Malaysia, [[Khairy Jamaluddin]] dan DJ radio [[Jason Lo]] adalah orang-orang di sebalik tabir pembentukan MyTeam. Ideanya adalah untuk mendapatkan 22 pemain bukan profesional yang dipilih daripada ujian pemilihan yang diadakan merentas Malaysia bagi bertanding merentasi skuad kebangsaan Malaysia. Idea ini telah diwar-warkan sebagai satu revolusi bola sepak tempatan dan satu kempen media besar-besaran telah dilancarkan untuk menarik minat di kalangan muda-mudi untuk mencungkil bakat mereka. Perlancaran program ini telah dilakukan di [[Planet Hollywood]], [[Kuala Lumpur]] . ===Pemilihan=== Cara memilih pemain dalam MyTeam adalah seperti berikut: *Pemain yang tidak menggunakan bola sepak sebagai kerja utama; *Berumur 17 tahun ke atas; *Boleh berlari 100m dalam 12 saat. Krew MyTeam telah menjelajah ke 13 buah negeri di Malaysia untuk memilih tiga pemain terbaik di setiap negeri yang mereka kunjungi untuk diserapkan ke [[Bukit Jalil]]. Antara 39 permain yang berjaya menyertai MyTeam, hanya 22 yang berjaya masuk ke senarai terakhir pasukan MyTeam. ===Perlawanan=== Perlawanan antara MyTeam dan pasukan Malaysia, telah berlangsung pada [[28 Mei]] 2006 di [[Stadium Nasional Bukit Jalil]]. Perlawanan bermula pada pukul 8.45 malam. Menjelangnya perlawanan tersebut, satu kontoversi telah berlaku di mana Setiausaha Agung [[Persatuan Bola Sepak Malaysia]] (FAM) pada masa itu, Datuk Seri Dr [[Ibrahim Saad]] mengatakan MyTeam hanyalah pasukan 'mee segera'. Terdapat juga satu spekulasi mengenai "pasukan kebangsaan" yang akan bermain menentang MyTeam. Sebahagian memberi petunjuk bahawa FAM akan menghantar pasukan bawah 20 tahun untuk bermain menentang MyTeam. Manakala segelintir peminat mengatakan bahawa pasukan utama Malaysia akan hadir. Akhirnya, pasukan "Malaysia" yang bermain menentang MyTeam adalah merupakan satu campuran pemain senior dan bawah 20 tahun yang diuruskan oleh [[K. Rajagopal]] iaitu jurulatih pasukan bawah 20 tahun Malaysia. MyTeam memeranjatkan Malaysia dengan mendahului pada awal babak pertama sebelum tewas dengan jaringan [[Mohd Aidil Zafuan Abdul Radzak]] dan [[Farderin Kadir]]. Dalam perlawanan tersebut juga menyaksikan [[Mohd Zaquan Adha Abdul Radzak]] di buang padang. ===Selepas Perlawanan=== Perlawanan ini telah menarik minat kebanyakan peminat bola sepak Malaysia, namun masih ada yang meragui bahawa program MyTeam akan "merevolusikan bola sepak Malaysia". Sungguhpun menang dalam perlawanan ini, namun persembahan pasukan Malaysia dikatakan agak hambar jika dibandingkan dengan sebuah pasukan amatur berlawan dengan mereka. ==Rasmi== '''Pengurusan Kelab (2007–08)''' {| class="wikitable" |- !Nama !Kewarganegaraan !Tugas |- |[[Khairy Jamaluddin|Khairy Jamaluddin Abu Bakar]] |{{flagicon|Malaysia}} |Pengerusi/Presiden |- |[[Jason Lo]] |{{flagicon|Malaysia}} |Timbalan Pengerusi/Timbalan Presiden & Pengurus Pasukan |- |Ruben Emir Gnanalingam |{{flagicon|Malaysia}} |Naib Presiden |- |Martin Bek-Nielsen |{{flagicon|Denmark}} / {{flagicon|Malaysia}} |Naib Presiden |- |Muhammad Yakub Hussaini |{{flagicon|Malaysia}} |Naib Presiden & Pembantu Pengurus |- |Dax Muhamad |{{flagicon|Malaysia}} |Setiausaha |- |Al-Naliq Hasmi |{{flagicon|Malaysia}} |Pembantu Setiausaha Umum |- |T. Kunaseelan |{{flagicon|Malaysia}} |Setiausaha Umum (Pasukan Piala Presiden) |- |Aqliff Shane Casey |{{flagicon|Malaysia}} |Bendahari Kehormat |- |Safirul Azli Abu Bakar |{{flagicon|Malaysia}} |Pegawai Media |- |Ismail Ibrahim |{{flagicon|Malaysia}} |Pengurus Peralatan |- |Shamim Imran |{{flagicon|Malaysia}} |Penganalisa Perlawanan |- |Herman Antoni |{{flagicon|Indonesia}} |Kit Man |- |} '''Staf Teknikal (2007–08)''' {| class="wikitable" |- !'''Nama''' !'''Kewarganegaraan''' !'''Tugas''' |- |[[Jason Lo]] |{{flagicon|Malaysia}} |[[Pengurus (bola sepak)|Pengurus Pasukan]] |- |[[Bojan Hodak]] |{{flagicon|Croatia}} |Ketua Jurulatih |- |Khan Hung Meng |{{flagicon|Malaysia}} |Ketua Jurulatih |- |Abdul Rashid Hassan |{{flagicon|Malaysia}} |Jurulatih Penjaga Gol |- |Luiz Pablo Pozzuto |{{flagicon|Argentina}} |Jurulatih/Pakar Motivasi/Penganalisis |- |Jacob Joseph |{{flagicon|Malaysia}} |Jurulatih Skuad Piala Presiden |- |Mohd Azrilreza Azman |{{flagicon|Malaysia}} |Fisioterapi |- |} ==Pencapaian== {| class="wikitable" |- ! Align=Left|Pertandingan ! Align=Left|Juara ! Align=Left|Naib Juara |- |- |- |VAlign=Top|[[Liga Perdana Malaysia]] |VAlign=Top| |VAlign=Top| 2007 |} ==Bekas Pemain== '''Pemain Luar Negara''' * {{flagicon|Croatia}} [[Dejan Miljanovic]]<br> * {{flagicon|Croatia}} [[Matej Bogdanovic]]<br> * {{flagicon|Croatia}} [[Marin Mikac]]<br> * {{flagicon|Croatia}} [[Miljan Radovic]]<br> '''Pemain Tempatan''' * {{flagicon|Malaysia}} [[Mohd Nizaruddin Yusof]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Yosri Dermaraju]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Mohd Fairuz Mohd Noor]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Syed Mohd Abdul Ghafar Syed Amir]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Mohd Sollahuddin Mohd Said]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Junaidi Daud]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Md Azril Abd Hamid]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[K. Thiruventhan]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Mohd Fairus Alias]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Khairul Izwan Jamaluddin]] * * {{flagicon|Malaysia}} Ari Rahmat '''Pemain dengan dua kerakyatan''' * {{flagicon|Denmark}}/{{flagicon|Malaysia}} [[Martin Bek Nielsen]] ==Ketua Jurulatih== {| class="wikitable" |- !Tahun !Jurulatih |- | 2006 - |{{flagicon|Croatia}} [[Bojan Hodak]] |} == Pautan luar == * [http://www.myteam.com.my/ Laman rasmi MyTeam] {{Liga M}} [[Kategori:Kelab bola sepak di Malaysia]] m6lmuwozk8bqodr24god9g3eoiaewqr 6844331 6844322 2026-05-08T17:55:57Z AriRahmatRosman 392352 6844331 wikitext text/x-wiki ''Untuk maklumat mengenai program realiti televisyen, lihat [[MyTeam (siri TV Malaysia)]].'' {{Infobox kelab bolasepak | clubname = | image = [[Image:UPB-MyTeamFC.png|logo|160px]] | fullname = UPB-MyTeam Football Club</br>''(Kelab Bolasepak UPB-MyTeam)'' | nickname = ''"The Revolution"'' | founded = 2006 | dissolved = 2009 | ground = [[Stadium Petaling Jaya|Stadium MBPJ]],</br>[[Petaling Jaya]] | capacity = 25,000 | chairman = [[Khairy Jamaluddin]] | manager = Bojan Hodak | mgrtitle = Ketua Jurulatih | league = [[Liga Super Malaysia]] | season = 2007-08 | position = 11 | pattern_la1=|pattern_b1=|pattern_ra1=|leftarm1=DD0000|body1=DD0000|rightarm1=DD0000|shorts1=DD0000|socks1=DD0000| pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=|leftarm2=000080|body2=000080|rightarm2=000080|shorts2=000080|socks2=000080| }} '''Kelab Bola Sepak United Plantations Berhad-MyTeam''', atau '''UPB-MyTeam FC''', adalah merupakan pasukan telah ditubuhkan dari sekumpulan pemain dari pelbagai latar belakang yang dikumpulkan bersama oleh bekas pemain kebangsaan Malaysia, [[Serbegeth Singh]]. MyTeam mengambil bahagian dalam perlawanan pertunjukan menentang [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|pasukan kebangsaan Malaysia]] pada [[28 Mei]] 2006. Walau bagaimanapun MyTeam tewas 1-2. MyTeam kemudiannya dijemput untuk menyertai [[Liga Perdana Malaysia]] bagi musim [[2007]]. ==Sejarah== ===Idea=== Ahli politik Malaysia, [[Khairy Jamaluddin]] dan DJ radio [[Jason Lo]] adalah orang-orang di sebalik tabir pembentukan MyTeam. Ideanya adalah untuk mendapatkan 22 pemain bukan profesional yang dipilih daripada ujian pemilihan yang diadakan merentas Malaysia bagi bertanding merentasi skuad kebangsaan Malaysia. Idea ini telah diwar-warkan sebagai satu revolusi bola sepak tempatan dan satu kempen media besar-besaran telah dilancarkan untuk menarik minat di kalangan muda-mudi untuk mencungkil bakat mereka. Perlancaran program ini telah dilakukan di [[Planet Hollywood]], [[Kuala Lumpur]] . ===Pemilihan=== Cara memilih pemain dalam MyTeam adalah seperti berikut: *Pemain yang tidak menggunakan bola sepak sebagai kerja utama; *Berumur 17 tahun ke atas; *Boleh berlari 100m dalam 12 saat. Krew MyTeam telah menjelajah ke 13 buah negeri di Malaysia untuk memilih tiga pemain terbaik di setiap negeri yang mereka kunjungi untuk diserapkan ke [[Bukit Jalil]]. Antara 39 permain yang berjaya menyertai MyTeam, hanya 22 yang berjaya masuk ke senarai terakhir pasukan MyTeam. ===Perlawanan=== Perlawanan antara MyTeam dan pasukan Malaysia, telah berlangsung pada [[28 Mei]] 2006 di [[Stadium Nasional Bukit Jalil]]. Perlawanan bermula pada pukul 8.45 malam. Menjelangnya perlawanan tersebut, satu kontoversi telah berlaku di mana Setiausaha Agung [[Persatuan Bola Sepak Malaysia]] (FAM) pada masa itu, Datuk Seri Dr [[Ibrahim Saad]] mengatakan MyTeam hanyalah pasukan 'mee segera'. Terdapat juga satu spekulasi mengenai "pasukan kebangsaan" yang akan bermain menentang MyTeam. Sebahagian memberi petunjuk bahawa FAM akan menghantar pasukan bawah 20 tahun untuk bermain menentang MyTeam. Manakala segelintir peminat mengatakan bahawa pasukan utama Malaysia akan hadir. Akhirnya, pasukan "Malaysia" yang bermain menentang MyTeam adalah merupakan satu campuran pemain senior dan bawah 20 tahun yang diuruskan oleh [[K. Rajagopal]] iaitu jurulatih pasukan bawah 20 tahun Malaysia. MyTeam memeranjatkan Malaysia dengan mendahului pada awal babak pertama sebelum tewas dengan jaringan [[Mohd Aidil Zafuan Abdul Radzak]] dan [[Farderin Kadir]]. Dalam perlawanan tersebut juga menyaksikan [[Mohd Zaquan Adha Abdul Radzak]] di buang padang. ===Selepas Perlawanan=== Perlawanan ini telah menarik minat kebanyakan peminat bola sepak Malaysia, namun masih ada yang meragui bahawa program MyTeam akan "merevolusikan bola sepak Malaysia". Sungguhpun menang dalam perlawanan ini, namun persembahan pasukan Malaysia dikatakan agak hambar jika dibandingkan dengan sebuah pasukan amatur berlawan dengan mereka. ==Rasmi== '''Pengurusan Kelab (2007–08)''' {| class="wikitable" |- !Nama !Kewarganegaraan !Tugas |- |[[Khairy Jamaluddin|Khairy Jamaluddin Abu Bakar]] |{{flagicon|Malaysia}} |Pengerusi/Presiden |- |[[Jason Lo]] |{{flagicon|Malaysia}} |Timbalan Pengerusi/Timbalan Presiden & Pengurus Pasukan |- |Ruben Emir Gnanalingam |{{flagicon|Malaysia}} |Naib Presiden |- |Martin Bek-Nielsen |{{flagicon|Denmark}} / {{flagicon|Malaysia}} |Naib Presiden |- |Muhammad Yakub Hussaini |{{flagicon|Malaysia}} |Naib Presiden & Pembantu Pengurus |- |Dax Muhamad |{{flagicon|Malaysia}} |Setiausaha |- |Al-Naliq Hasmi |{{flagicon|Malaysia}} |Pembantu Setiausaha Umum |- |T. Kunaseelan |{{flagicon|Malaysia}} |Setiausaha Umum (Pasukan Piala Presiden) |- |Aqliff Shane Casey |{{flagicon|Malaysia}} |Bendahari Kehormat |- |Safirul Azli Abu Bakar |{{flagicon|Malaysia}} |Pegawai Media |- |Ismail Ibrahim |{{flagicon|Malaysia}} |Pengurus Peralatan |- |Shamim Imran |{{flagicon|Malaysia}} |Penganalisa Perlawanan |- |Herman Antoni |{{flagicon|Indonesia}} |Kit Man |- |} '''Staf Teknikal (2007–08)''' {| class="wikitable" |- !'''Nama''' !'''Kewarganegaraan''' !'''Tugas''' |- |[[Jason Lo]] |{{flagicon|Malaysia}} |[[Pengurus (bola sepak)|Pengurus Pasukan]] |- |[[Bojan Hodak]] |{{flagicon|Croatia}} |Ketua Jurulatih |- |Khan Hung Meng |{{flagicon|Malaysia}} |Ketua Jurulatih |- |Abdul Rashid Hassan |{{flagicon|Malaysia}} |Jurulatih Penjaga Gol |- |Luiz Pablo Pozzuto |{{flagicon|Argentina}} |Jurulatih/Pakar Motivasi/Penganalisis |- |Jacob Joseph |{{flagicon|Malaysia}} |Jurulatih Skuad Piala Presiden |- |Mohd Azrilreza Azman |{{flagicon|Malaysia}} |Fisioterapi |- |} ==Pencapaian== {| class="wikitable" |- ! Align=Left|Pertandingan ! Align=Left|Juara ! Align=Left|Naib Juara |- |- |- |VAlign=Top|[[Liga Perdana Malaysia]] |VAlign=Top| |VAlign=Top| 2007 |} ==Bekas Pemain== '''Pemain Luar Negara''' * {{flagicon|Croatia}} [[Dejan Miljanovic]]<br> * {{flagicon|Croatia}} [[Matej Bogdanovic]]<br> * {{flagicon|Croatia}} [[Marin Mikac]]<br> * {{flagicon|Croatia}} [[Miljan Radovic]]<br> '''Pemain Tempatan''' * {{flagicon|Malaysia}} [[Mohd Nizaruddin Yusof]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Yosri Dermaraju]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Mohd Fairuz Mohd Noor]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Syed Mohd Abdul Ghafar Syed Amir]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Mohd Sollahuddin Mohd Said]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Junaidi Daud]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Md Azril Abd Hamid]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[K. Thiruventhan]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Mohd Fairus Alias]]<br> * {{flagicon|Malaysia}} [[Khairul Izwan Jamaluddin]] '''Pemain dengan dua kerakyatan''' * {{flagicon|Denmark}}/{{flagicon|Malaysia}} [[Martin Bek Nielsen]] ==Ketua Jurulatih== {| class="wikitable" |- !Tahun !Jurulatih |- | 2006 - |{{flagicon|Croatia}} [[Bojan Hodak]] |} == Pautan luar == * [http://www.myteam.com.my/ Laman rasmi MyTeam] {{Liga M}} [[Kategori:Kelab bola sepak di Malaysia]] 5ny6fx46o6dh18eualid6g2fhv34ouv 0 50058 6844506 6819625 2026-05-09T05:23:03Z ~2026-27991-44 398946 /* Anugerah dan pencalonan */ 6844506 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Liza Hanim | image = | caption = Liza Hanim pada 2024 | native_name = {{font color|green|ليزا هانيم}} | birth_name = Haliza Hanim binti Abdul Halim | birth_date = {{birth date and age|1979|11|19}} | birth_place = [[Klang]], [[Selangor]], [[Malaysia]]<ref>{{cite news|url=http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2010&dt=0623&pub=Utusan_Malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|title=Bertudung atas kesedaran|author=Norliza Mohamed Zakaria|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=23 Jun 2010|accessdate=3 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20171209205729/http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2010&dt=0623&pub=Utusan_Malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|archive-date=2017-12-09|url-status=live}}</ref> | occupation = {{flatlist| *Penyanyi *Pelakon }} | works = {{Hlist|[[Diskografi Liza Hanim|diskografi]]|[[Senarai persembahan langsung Liza Hanim|persembahan secara langsung]]}} | title = Pengasas, pengerusi, dan pemilik "HANIM" | years_active = 1994–kini | education = Diploma Pengurusan Perniagaan<ref name="Talents">{{cite web|url=http://www.sixfingers.com.my/talents-page/liza-hanim|title=Liza Hanim|publisher=SixFingers|date=13 April 2015|accessdate=13 April 2020}}</ref> | alma_mater = [[Universiti Sunway]]<ref name="Talents"/> | spouse = {{marriage|Mohd Shahrin Shamsudin|2003}} | children = 5 <!-- Jangan masukkan nama anak beliau di sini kerana mereka tidak terkenal. --> | mother = Badariah Hanum | father = Abdul Halim Abdul Razak | relatives = Anuar Abdul Razak (bapa saudara) | module = {{Infobox musical artist| | embed = yes | background = solo_singer | genre = {{flatlist| * [[Muzik pop|Pop]] * [[R&B]] }} | instrument = [[Nyanyian|Vokal]] | label = |label = {{hlist|[[Suria Records]]|Laugh Out Loud Entertainment}} | associated_acts = }} }} '''Haliza Hanim Abdul Halim''' (lahir 19 November 1979) ialah seorang penyanyi, pelakon dan ahli perniagaan wanita [[Malaysia]].<ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/6277889/liza-hanim-belum-menyerah-kalah|title=Liza Hanim belum menyerah kalah|date=15 April 2017|accessdate=3 April 2018|publisher=[[Berita Harian]]|via=KLiK|url-access=subscription}}</ref> Beliau merupakan salah seorang anak didik [[Adnan Abu Hassan]] dan disifatkan antara penyanyi terbaik Malaysia yang menguasai industri muzik pada era 2000-an, sebaris dengan vokalis ternama seperti [[Siti Nurhaliza]], [[Jaclyn Victor]], [[Dayang Nurfaizah]] dan [[Misha Omar]]. Liza memulakan kerjayanya pada usia 15 tahun dengan muncul sebagai salah seorang peserta pertandingan [[Asia Bagus]] (1994). Kemudian beliau meneruskan kerjayanya dengan menyertai pertandingan nyanyian "Golden Teen Search" anjuran [[Radio Televisyen Malaysia]] (RTM) pada usia 17 tahun. Selepas program tersebut berakhir, beliau telah dilamar oleh komposer terkenal tanah air iaitu [[Adnan Abu Hassan]] yang pada ketika itu merupakan Pengarah Urusan di syarikat rakaman [[Suria Records]], kemudian beliau menandatangani kontrak bersama syarikat tersebut.<ref>{{cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/beritaharian19990627-1.2.20.2|title=Liza Hanim|publisher=[[Berita Minggu]]|date=27 Jun 1999|accessdate=22 Ogos 2019|page=10}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.hmetro.com.my/utama/2018/01/298987/kembali-mencari-identiti|title=Kembali mencari identiti|author=Najiy Jefri|publisher=[[Harian Metro]]|date=2 Januari 2018|accessdate=3 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180102022304/https://www.hmetro.com.my/utama/2018/01/298987/kembali-mencari-identiti|archive-date=2018-01-02|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/6277889/liza-hanim-belum-menyerah-kalah|title=Liza Hanim belum menyerah kalah|publisher=[[Berita Harian]]|date=15 April 2017|accessdate=3 April 2018|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref> Album studio sulung Liza, [[Epilog]] (1997), menggetengahkan konsep "Pop Akustik" dan menghasilkan single yang berjaya seperti "Getaran Cinta Di Jiwa". [[Di Mana Kan Ku Cari Ganti (album 1998)|Di Mana Kan Ku Cari Ganti]] (1998), album kedua beliau, ia dirakamkan khas untuk memberi penghormatan buat Seniman Agung Negara [[P. Ramlee]] dan Biduanita Negara [[Saloma]]. Penerbitan album tersebut telah melonjakkan populariti melalui single "Dimana Kan Ku Cari Ganti", "Rindu Hatiku Tidak Terkira", dan "Istana Cinta". Liza seterusnya meneroka elemen pop dengan album ketiganya [[Puteri Jelmaan]] (1999), yang mengukuhkan kejayaan kritikal dan komersialnya. Perjuangan peribadi mempengaruhi album keempat dan kelima Liza, [[Istimewa (album 2000)|Istimewa]] (2000) dan [[Isyarat Jiwa]] (2001). Yang pertama beliau telah memenangi anugerah perak dalam "Festival Muzik Asia Shanghai" (2000) menerusi persembahan lagu "Andainya Aku Bersuara",<ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/1975146/liza-wakili-malaysia-ke-shanghai|title=Liza wakili Malaysia ke Shanghai|publisher=[[Berita Harian]]|date=6 November 2000|accessdate=15 Jun 2024|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/3553497/liza-siti-ke-shanghai|title=Liza, Siti ke Shanghai|publisher=[[Berita Harian]]|date=24 November 2000|accessdate=15 Jun 2024|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/1973118/liza-bawa-harapan-negara-di-china|title=Liza bawa harapan negara di China|publisher=[[Berita Harian]]|date=29 November 2000|accessdate=15 Jun 2024|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/1966011/liza-hanim-harumkan-nama-negara|title=liza Hanim harumkan nama negara|publisher=[[Berita Harian]]|date=5 Dicember 2000|accessdate=15 Jun 2024|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref> manakala beliau dicalonkan untuk "Album Pop Terbaik" dan "Persembahan Vokal Terbaik Dalam Album" (Wanita) di [[Anugerah Industri Muzik ke-8]] (2001), beliau juga merakamkan lagu berbahasa Inggeris bertajuk "Best of You". [[Isyarat Jiwa]] (2001) berjaya menguasai carta "Muzik-Muzik" menerusi dan "Gelisah Mimpi", dan beliau memenangi "Anugerah Vokal Terbaik" dalam persembahannya menerusi lagu "Gelisah Mimpi" di [[Anugerah Juara Lagu ke-17]] (2002). Liza turut bereksperimen dengan elemen pop dan r&b pada album seterusnya, [[Ku Teruskan]] (2003). Liza Hanim menceburi muzik urban dalam album ketujuhnya, [[Imagin]] (2007), yang menghasilkan single "Lara" dan "Imaginasimu (hey Liza!)". Di luar bidang muzik dan filem, Liza telah bekerja dengan banyak melakukan organisasi amal. Usaha perniagaannya termasuk "HANIM", jenama wangian yang dilancarkan pada 2020, jenama tudung yang dilancarkan pada Mac 2021 dan jenama lilin yang dilancarkan pada 2022. ==Kehidupan awal== Liza Hanim dilahirkan pada 19 November 1979, di [[Klang]], [[Selangor]]. Beliau merupakan anak bongsu dari tiga adik-beradik kepada pasangan Abdul Halim dan Badariah Hanum. Liza berasal daripada keluarga penggemar muzik. Datuknya, Abdul Razak merupakan seorang pemain biola dan mempunyai kumpulan tersendiri, manakala ayahnya seorang pemain gitar dan penyanyi kumpulan. Bapa saudaranya, Anuar Razak merupakan seorang penyanyi dari kumpulan [[The Revolvers]]. Sewaktu zaman kanak-kanak, beliau terlibat dalam pelbagai aktiviti sekolah dan kokurikulum. Liza telah menerima pendidikan awalnya di [[Sekolah Kebangsaan (1) Simpang Lima]], [[Klang]], [[Selangor]]. Pada saat itu, beliau mula menyerlahkan bakat nyanyian dengan menyertai pelbagai pertandingan nyanyian di peringkat sekolah. Beliau kemudian mendapat pendidikan peringkat menengah di [[Sekolah Menengah Kebangsaan Tengku Ampuan Rahimah]], [[Klang]], [[Selangor]]. ==Kerjaya== Pada tahun 1996, Liza Hanim yang ketika itu baru berusia 17 tahun, menjadi salah seorang peserta pertandingan ''Golden Teen Search'' terbitan [[Radio Televisyen Malaysia]] (RTM) dan dinobatkan sebagai naib juara. Selepas tamat rancangan itu, Liza memulakan kerjaya muzik pada 1997 apabila beliau mengikat kontrak bersama [[Suria Records]] (SRC).<ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/utusan/archives/30-04-2000/utusan_malaysia/entertainment/et3_full.htm|title=Liza Hanim tidak gilakan glamor|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=30 April 2000|accessdate=3 April 2010|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/utusan/archive.asp?y=2001&dt=0527&pub=Utusan_Malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_04.htm|title=Liza Hanim bosan menyanyi|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=27 Mei 2001|accessdate=5 Julai 2018|url-status=dead}}</ref> Album pertamanya, ''[[Epilog (album)|Epilog]]'' dikeluarkan pada November 1997 dengan lagu "Getaran Cinta Di Jiwa" dan "Siapa Sangka Siapa Menduga" dikeluarkan sebagai single. Pada tahun berikutnya, beliau bersama [[Siti Nurhaliza]] dan [[Noraniza Idris]] muncul dengan album kompilasi bertajuk ''[[Molek (album 1998)|Molek]]''. Album ini mengandungi 12 lagu yang mana Liza menyumbangkan tiga lagu. Beliau kemudian muncul dengan album kedua, ''[[Dimana Kan Ku Cari Ganti (album 1998)|Dimana Kan Ku Cari Ganti]]'' yang diterbitkan sebagai album khas bagi menghargai pasangan Seniman dan Biduanita Negara, [[P. Ramlee]] dan [[Saloma]]. Album ini juga melayakkan Liza menerima pencalonan bagi kategori Persembahan Vokal Wanita Terbaik di [[Anugerah Industri Muzik ke-6]].<ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/utusan/archives/13-10-1999/utusan_malaysia/entertainment/et1_full.htm|title=Liza Hanim - Ligat beraksi di pentas|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=13 Oktober 1999|accessdate=3 Julai 2018|url-status=dead}}</ref> Liza merupakan antara penyanyi yang menjayakan persembahan di Konsert Hari Wilayah yang diadakan pada 28 Februari 1998 di Auditorium [[Dewan Bandaraya Kuala Lumpur]] (DBKL). Antara artis yang terlibat ialah Carol Oormila, Sara Loo dan [[Salih Yaacob]].<ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/3013274/konsert-hari-wilayah|title=Konsert Hari Wilayah|publisher=[[Harian Metro]]|date=28 Februari 1998|accessdate=2 April 2018|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref> Pada April 2000, Liza membuat persiapan untuk merakamkan album keempat, ''[[Istimewa (album 2000)|Istimewa]]''.<ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/utusan/archives/18-04-2000/utusan_malaysia/entertainment/et2_full.htm|title=Liza Hanim terlibat dalam pembikinan album baru|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=18 April 2000|accessdate=3 April 2009|url-status=dead}}</ref> Dikeluarkan pada Oktober 2000, ''Istimewa'' mengandungi 11 lagu dengan "Andainya Aku Bersuara" dan "Kata Hati" dikeluarkan sebagai single. Menerusi album ini, beliau turut merakamkan sebuah lagu berbahasa Inggeris bertajuk "Best of You".<ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/utusan/archives/06-06-2000/utusan_malaysia/entertainment/et2_full.htm|title=Liza Hanim bukti kemampuan rakam lagu Inggeris|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=6 Jun 2000|accessdate=3 Julai 2018|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/beritaharian20001028-1.2.40.1|title=Liza Hanim tak rasa rugi|author=Hasleen Bachik|publisher=[[Berita Harian Singapura]]|date=28 Oktober 2000|accessdate=22 Ogos 2019|page=28}}</ref> Pada Disember 2000, beliau terpilih mewakili Malaysia di pertandingan Festival Muzik Shanghai yang berlangsung di [[Shanghai]], [[China]] sekaligus memenangi tempat kedua.<ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/1966011/liza-hanim-harumkan-nama-negara|title=Liza Hanim harumkan nama negara|publisher=[[Berita Harian]]|date=5 Disember 2000|accessdate=2 April 2018|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/utusan/archives/24-11-2000/utusan_malaysia/entertainment/et2_full.htm|title=Liza Hanim bertanding di Shanghai|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=24 November 2000|accessdate=3 April 2010|url-status=dead}}</ref> Dalam pertandingan itu, Liza membawakan lagu "Andai Aku Bersuara". [[Siti Nurhaliza]] turut menyerikan pertandingan sebagai penyanyi undangan.<ref>{{cite news|url=http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2000&dt=1201&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=et_05.htm&arc=hive|title=Liza Hanim dapat tempat kedua|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=1 Disember 2000|accessdate=3 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160315002726/http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2000&dt=1201&pub=utusan_malaysia&sec=Hiburan&pg=et_05.htm&arc=hive|archive-date=2016-03-15|url-status=live}}</ref> Kemudian pada Mac 2001, beliau menyumbangkan suaranya untuk lagu tema kempen Selamatkan Industri Muzik Malaysia, bertajuk "Mungkinkah Tiada Lagi Esok" ciptaan Johari Teh. Lagu ini mencerminkan luahan perasaan insan seni dan rasa simpati masyarakat terhadap karyawan ekoran masalah cetak rompak.<ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/utusan/archive.asp?y=2001&dt=0309&pub=Utusan_Malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_06.htm|title=Liza Hanim nyanyi lagu banteras cetak rompak|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=9 Mac 2001|accessdate=3 April 2010|url-status=dead}}</ref> Pada bulan yang sama, beliau dinobatkan sebagai juara Anugerah Selebriti Anggun sekaligus menewaskan dua pencabarnya [[Jeslina Hashim]] dan [[Intan Sarafina]] yang ketika itu masih baru dalam bidang muzik.<ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/2059450/liza-tewaskan-jeslina-intan|title=Liza tewaskan Jeslina, Intan|publisher=[[Berita Harian]]|date=26 Mac 2001|accessdate=2 April 2018|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref> Pada Oktober 2001, beliau melancarkan album kelima, ''[[Isyarat Jiwa]]'' dengan lagu "Gelisah Mimpi" dikeluarkan sebagai single pertama. Sebuah muzik video juga telah diterbitkan bagi mempromosikan single ini.<ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/utusan/archive.asp?y=2001&dt=1031&pub=Utusan_Malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|title=Liza Hanim - Isyarat Jiwa album terbaik|author=Rosli Manah|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=31 Oktober 2001|accessdate=3 April 2010|url-status=dead}}</ref> Liza juga berjinak-jinak dalam bidang lakonan, dengan membuat penampilan sulung di layar lebar menerusi filem ''[[KL Menjerit]]'' (2002) arahan [[Bade Hj. Azmi]] dengan digandingkan bersama [[Rosyam Nor]], yang mana beliau memegang watak sebagai Linda Martopo.<ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/utusan/archive.asp?y=2001&dt=0526&pub=Utusan_Malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|title=Liza Hanim, KL Menjerit ujian berlakon|author=Khadijah Ibrahim|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=26 Mei 2001|accessdate=3 April 2017|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/utusan/archive.asp?y=2002&dt=0122&pub=Utusan_Malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|title=Liza Hanim - Resah menunggu reaksi peminat|author=Rosli Manah|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=22 Januari 2002|accessdate=3 April 2015|url-status=dead}}</ref> Beliau dan Rosyam kemudian berlakon dalam filem ''[[Laila Isabella]]'' (2003) arahan [[Rashid Sibir]]. Dalam filem ini, Liza memegang watak sebagai Mira. Pada Mei 2005, Liza ialah salah seorang daripada penyanyi yang mengambil bahagian dalam pertandingan nyanyian ''[[Mentor (siri TV)|Mentor]]'' [[Mentor (musim 1)|musim pertama]] yang mana beliau ialah mentor kepada [[Dewi Liana Seriestha]].<ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/2194874/kejutan-4-lagi-protege|title=Kejutan 4 lagi protege|author=Zul Husni Abdul Hamid|publisher=[[Berita Harian]]|date=21 Mei 2005|accessdate=3 April 2018|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.bharian.com.my/m/BHarian/Friday/Hiburan/20050520083957/Article/|title=Liza yakin Dewi mampu cipta nama|author=Zul Husni Abdul Hamid|publisher=[[Berita Harian]]|date=20 Mei 2005|accessdate=3 Julai 2010|url-status=dead}}</ref> Beliau kemudian merakamkan album ketujuhnya, ''[[Imagin (album Liza Hanim)|Imagin]]''. Dikeluarkan pada September 2007, album ini merupakan album pertama Liza menerusi label rakaman sendiri, LH Media selepas kontraknya dengan [[Suria Records]] selama 10 tahun tamat.<ref>{{cite news|url=https://mv3.cari.com.my/forum.php?mod=viewthread&tid=282503&extra=&ordertype=2|title=Album baru Liza Hanim temui peminat bulan ini|author=Zul Husni Abdul Hamid|publisher=[[Berita Harian]]|date=15 September 2007|accessdate=3 April 2017|via=[[Cari Internet]]}}</ref> Selepas album ini dikeluarkan, Liza mengundurkan diri seketika dari kerjaya muzik kerana ingin memberi tumpuan kepada keluarganya.<ref>{{cite news|url=http://www.bharian.com.my/Current_News/BH/Saturday/Glamor/20080412073031/Article/index_html|title=Seksi selagi suami izinkan|author=Zul Husni Abdul Hamid|publisher=[[Berita Harian]]|date=12 April 2008|accessdate=3 April 2009|url-status=dead|archive-date=2008-04-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20080414231046/http://www.bharian.com.my/Current_News/BH/Saturday/Glamor/20080412073031/Article/index_html}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.malaymail.com/news/showbiz/2018/08/30/liza-hanim-on-family-and-returning-to-her-home-on-stage/1667753|title=Liza Hanim on family and returning to her home on stage|author=Cadence Cheah|publisher=[[The Malay Mail]]|date=30 Ogos 2018|accessdate=3 April 2019|language=en}}</ref> Beliau juga dipilih menjayakan watak Biduanita Negara, Allahyarhamah Puan Sri [[Saloma]] menerusi teater ''[[P. Ramlee The Musical]]'' pada 2008.<ref>{{cite news|url=http://ecentral.my/news/story.asp?file=/2008/5/22/soundnstage/21306913&sec=soundnstage|title=Strangely familiar|author=Rubin Khoo|publisher=E-Central|date=22 Mei 2008|accessdate=3 April 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20120603130948/http://ecentral.my/news/story.asp?file=%2F2008%2F5%2F22%2Fsoundnstage%2F21306913&sec=soundnstage|archive-date=2012-06-03|language=en|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.hmetro.com.my/rap/2018/02/309205/liza-hanim-lunas-impian|title=Liza Hanim lunas impian|author=Najiy Jefri|publisher=[[Harian Metro]]|date=2 Februari 2018|accessdate=3 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180201232318/https://www.hmetro.com.my/rap/2018/02/309205/liza-hanim-lunas-impian|archive-date=2018-02-01|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=0224&pub=Utusan_Malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|title=Transisi Liza Hanim|author=Wanda Idris|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=24 Februari 2008|accessdate=3 Julai 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20080601234056/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=0224&pub=Utusan_Malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_01.htm|archive-date=1 Jun 2008}}</ref> Liza kembali bergiat aktif dalam industri muzik<ref>{{cite news|url=https://mediapermata.com.bn/liza-hanim-kembali-aktif/|title=Liza Hanim kembali aktif|publisher=[[Media Permata]]|date=21 Oktober 2017|accessdate=3 April 2018}}</ref> dengan menjayakan persembahan di Konsert Awie & Superfriends 2017 yang berlangsung di [[Istana Budaya]] dari 6 hingga 9 April 2017. Beliau kemudian menyertai syarikat pengurusan artis, Laugh Out Loud Entertainment pada Ogos 2017.<ref>{{cite news|url=http://www.astroawani.com/berita-hiburan/wow-gv4-belum-mula-liza-hanim-dah-disambar-lol-entertaiment-157579|title=Wow... GV belum mula, Liza Hanim disambar LOL Entertainment|publisher=[[Astro Awani]]|date=16 November 2017|accessdate=3 April 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=https://origin.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2017/10/343701/syarikat-urus-che-ta-janna-nick-lamar-liza-hanim|title=Syarikat urus Che Ta, Janna Nick lamar Liza Hanim|author=Zaidi Mohamad|publisher=[[Berita Harian]]|date=29 Oktober 2017|accessdate=3 April 2018}}</ref> Pada Oktober, beliau terpilih sebagai salah seorang daripada 12 peserta ''[[Gegar Vaganza]]'' [[Gegar Vaganza (musim 4)|musim keempat]] selepas menerima tawaran daripada [[Astro (televisyen satelit)|Astro]].<ref name="Liza Hanim, Aishah">{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2017/10/335645/liza-hanim-aishah-peserta-gegar-vaganza-musim-baharu|title=Liza Hanim, Aishah peserta Gegar Vaganza musim baharu|author=Farihad Shalla Mahmud|publisher=[[Berita Harian]]|date=10 Oktober 2017|accessdate=3 April 2018}}</ref><ref name="Standing ovation">{{cite news|url=https://www.suria.my/sensasi/trending/liza-hanim-terima-standing-ovation-dari-juri-profesional/|title=Liza Hanim terima 'standing ovation' dari juri profesional|publisher=[[Suria (stesen radio)|Suria]]|date=6 November 2017|accessdate=3 April 2018}}</ref> Beliau sebelum ini juga pernah menolak untuk menyertai pertandingan itu sebanyak 3 kali.<ref name="Antara finalis">{{cite news|url=https://eh.com.my/artikel/hiburan/liza-hanim-antara-finalis-gegar-vaganza-yang-bakal-berentap-pada-ahad-ini/|title=Liza Hanim antara finalis Gegar Vaganza yang bakal berentap pada Ahad ini|author=Farhana Fuad|publisher=EH!|date=14 Disember 2017|accessdate=3 April 2018}}</ref><ref name="Tolak">{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/6395235/tolak-bersebab|title=Tolak bersebab|author=Zaidi Mohamad|publisher=[[Berita Harian]]|date=2 Mei 2017|accessdate=3 April 2018|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.mediahiburan.my/liza-hanim-gementar/|title=Liza Hanim gementar|author=Norhidayyu Zainal|publisher=[[Media Hiburan]]|date=19 Oktober 2017|accessdate=3 April 2018}}</ref> Beliau telah dinobatkan sebagai juara sekaligus memenangi wang tunai berjumlah RM50,000 di belakang [[Aishah]] yang dinobatkan sebagai juara.<ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/6271618/tidak-menang-tangan|title=Tidak menang tangan|author=Norhayati Nordin|publisher=[[Harian Metro]]|date=30 April 2018|accessdate=3 April 2019|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref> Selepas tamat ''Gegar Vaganza 4'', pada Februari 2018, Liza muncul dengan single terbaharu, "Mimpi" hasil nukilan [[Hafiz Hamidun]] dengan liriknya ditulis oleh [[Ahmad Fedtri Yahya]].<ref>{{cite news|url=https://www.hmetro.com.my/rap/2018/03/318697/pertaruh-emosi-dalam-mimpi|title=Pertaruh emosi dalam Mimpi|work=HM Digital|publisher=[[Harian Metro]]|date=6 Mac 2018|accessdate=3 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180306051455/https://www.hmetro.com.my/rap/2018/03/318697/pertaruh-emosi-dalam-mimpi|archive-date=2018-03-06|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/6303899/cari-formula-serlah-lagu-baru|title=Cari formula serlah lagu baru|publisher=[[Harian Metro]]|date=4 Mei 2018|accessdate=3 April 2019|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref> Menurut Liza, single ini dikeluarkan sebagai tanda terima kasih kepada peminat-peminatnya yang sentiasa menyokongnya sejak hari pertama kerjayanya dalam bidang muzik.<ref>{{cite news|url=https://www.budiey.com/liza-hanim-mimpi/|title=Liza Hanim tuju single baru, Mimpi|author=Budiey|publisher=Sensasi Selebriti|date=21 Februari 2018|accessdate=3 April 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.kosmo.com.my/hiburan/liza-hanim-akur-peralihan-zaman-1.622207|title=Liza Hanim akur peralihan zaman|author=Mohd Najib Mohd Nor|publisher=[[Kosmo!]]|date=7 Mac 2018|accessdate=30 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180308195553/http://www.kosmo.com.my/hiburan/liza-hanim-akur-peralihan-zaman-1.622207|archive-date=8 Mac 2018}}</ref> Kemudian pada April 2018, beliau bersama [[Nurul Wahab]] dan [[Ayu Damit]] menjayakan persembahan di kempen A Night of Hope bagi membantu kanak-kanak yang menghidapi penyakit [[Diabetis melitus jenis 1|Diabetis Jenis I]].<ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/berita/komuniti/liza-hanim-nurul-wahab-dan-ayu-damit-jayakan-8216-a-night-of-hope-8217-demi-kanak-kanak-diabetes-jenis-1-1.648276|title=Liza Hanim, Nurul Wahab dan Ayu Damit jayakan A Night of Hope demi kanak-kanak Diabetes jenis 1|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=13 April 2018|accessdate=13 April 2018}}</ref> Liza dan Aishah kembali bekerjasama dengan menjayakan persembahan bersama di konsert Dua Diva yang berlangsung di [[Esplanade – Theatres on the Bay|Esplanade Singapura]].<ref>{{cite news|url=https://www.beritaharian.sg/setempat/dua-diva-akan-kongsi-pentas-esplanade|title='Dua Diva' akan kongsi pentas|publisher=[[Berita Harian Singapura]]|date=25 Mei 2018|accessdate=3 April 2019}}</ref> Diadakan pada Julai 2018, acara ini merupakan sebahagian daripada acara hiburan tahunan, Pesta Raya yang diadakan setiap tahun di Esplanade.<ref>{{cite news|url=https://www.straitstimes.com/lifestyle/entertainment/aishah-and-liza-hanim-rule-the-stage-at-dua-diva-concert-part-of-pesta-raya|title=Aishah and Liza Hanim rule the stage at Dua Diva concert, part of Pesta Raya|author=Eddino Abdul Hadi|publisher=[[The Straits Times]]|date=15 Julai 2018|accessdate=3 April 2019|language=en}}</ref> Pada 16 September 2018, sempena sambutan [[Hari Malaysia]] ke-55, Liza menjayakan persembahan istimewa di Konsert Semalam Di Malaya anjuran [[Orkestra Filharmonik Malaysia]] (MPO). Konsert ini antara lain menampilkan barisan penyanyi seperti Aishah, Musly Ramlee dan Rachel Guerzo Trio.<ref>{{cite news|url=http://www.kosmo.com.my/hiburan/kombinasi-juara-vokal-aishah-liza-hanim-1.745857|title=Kombinasi juara vokal Aishah, Liza Hanim|publisher=[[Kosmo!]]|date=12 September 2018|accessdate=3 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180912014943/http://www.kosmo.com.my/hiburan/kombinasi-juara-vokal-aishah-liza-hanim-1.745857|archive-date=2018-09-12|url-status=live}}</ref> Dalam siri konsert ini, Liza menyanyikan beberapa lagu termasuk "Semalam Di Malaya".<ref>{{cite news|url=https://www.mstar.com.my/spotlight/hiburan/2018/09/10/liza-hanim-mpo?la=en|title=Bagai mimpi, Liza Hanim tak sangka angan-angan jadi realiti selepas 21 tahun|author=Qarami Hashim|publisher=[[mStar Online]]|date=10 September 2018|accessdate=3 April 2019}}</ref> Dalam temuramah dengan ''[[Berita Harian]]'', Liza mengakui perlu menunggu selama 21 tahun untuk beraksi di MPO dan ia menjadi peristiwa penting yang terpahat dalam ingatannya.<ref>{{cite news|url=https://origin.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2018/08/468215/tunggu-21-tahun-nyanyi-dengan-mpo|title="Tunggu 21 tahun nyanyi dengan MPO"|author=Hanisah Selamat|publisher=[[Berita Harian]]|date=31 Ogos 2018|accessdate=3 April 2019}}</ref> Meskipun sarat hamil, beliau kembali beraksi di pentas [[Separuh Akhir Muzik-Muzik 33]] yang berlangsung pada 9 November 2018 dengan mempersembahkan lagu "Mimpi" nyanyiannya, yang layak mara ke separuh akhir. Ini merupakan penampilan pertama Liza di pentas Separuh Akhir Muzik Muzik dalam tempoh 10 tahun selepas kali terakhir ialah pada 2008 menerusi lagu "Merawat Luka Terpendam".<ref name="Masuk kelas"/><ref>{{cite news|url=https://www.hmetro.com.my/utama/2018/10/389351/dua-figura-hebat|title=Dua figura hebat|author=Sudirman Mohd Tahir|publisher=[[Harian Metro]]|date=25 Oktober 2018|accessdate=3 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20210126220142/https://www.hmetro.com.my/utama/2018/10/389351/dua-figura-hebat|archive-date=2021-01-26|url-status=live}}</ref> Beliau juga diundang menjayakan persembahan di malam kemuncak [[Anugerah Bintang Popular Berita Harian ke-32]] yang berlangsung di [[Pusat Konvensyen Antarabangsa Putrajaya]] (PICC) pada 22 September 2019 dengan membawakan lagu "Juara Dusta" nyanyian asal [[Ariff Bahran]]. Liza kemudian menjayakan persembahan di National Symphony Orchestra Epic Screen Theatres in Concert yang diadakan selama dua hari, iaitu pada 1 dan 2 November 2019 di [[Istana Budaya]]. Beliau berkongsi pentas bersama [[Sean Ghazi]] dan [[Black (penyanyi)|Black Hanifah]].<ref name="Masuk kelas">{{cite news|url=https://origin.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2019/10/615965/liza-hanim-masuk-kelas-asah-kembali-vokal|title=Liza Hanim masuk kelas asah kembali vokal|author=Hanisah Selamat|publisher=[[Berita Harian]]|date=10 Oktober 2019|accessdate=3 April 2020}}</ref> Pada April 2020, beliau muncul dengan single "Tiada" yang ditujukan khas kepada bapanya, Abdul Halim Abdul Razak yang meninggal dunia pada Jun 2019.<ref>{{cite news|url=https://origin.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2020/04/676809/liza-hanim-cipta-lagu-buat-ayah|title=Liza Hanim cipta lagu buat ayah|author=Farihad Shalla Mahmud|publisher=[[Berita Harian]]|date=14 April 2020|accessdate=14 April 2020}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.mstar.com.my/spotlight/hiburan/2020/04/14/liza-hanim|title=Liza Hanim dapat ilham 'Tiada' saat terkenang arwah bapa - "Terbayang wajah ayah hati pun sayu... tiba-tiba datang melodi"|author=Nur Aliya Shafira|publisher=[[mStar Online]]|date=14 April 2020|accessdate=14 April 2020}}</ref> ===''Gegar Vaganza 2017''=== {{see also|Gegar Vaganza (musim 4)}} Liza Hanim merupakan salah seorang peserta ''[[Gegar Vaganza]]'' [[Gegar Vaganza (musim 4)|musim keempat]] pada 2017. Beliau telah dinobatkan sebagai naib juara sekaligus membawa pulang wang tunai sebanyak RM50,000. Beliau sebelum ini juga pernah menolak untuk menyertai ''Gegar Vaganza'' sebanyak tiga kali.<ref name="Liza Hanim, Aishah"/><ref name="Standing ovation"/><ref name="Antara finalis"/><ref name="Tolak"/> Berikut ialah senarai persembahan beliau: {| class="wikitable" |- ! colspan="6" style="background:#BFBFBF;" | Persembahan dan keputusan ''Gegar Vaganza'' (musim 4) |- !Konsert !Tema !Lagu tugasan !Penyanyi asal !Kedudukan Mingguan !Keputusan |- !Minggu 1 |'''Masihkah Kau Ingat''' |"Siapa Sangka Siapa Menduga" |Dirinya sendiri |Ke-4 |style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15% |SELAMAT |- !Minggu 2 |'''Sekali Dengar Terus Melekat''' |"Aku Hanya Pendatang" |[[Francissca Peter]] |Pertama |style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15% |SELAMAT |- !Minggu 3 |'''Berani Ke Tidak?''' |"[[Lagu Untukmu]]" |[[Meet Uncle Hussain]] |Pertama |style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15% |SELAMAT |- !Minggu 4 |'''Berdua Lebih Baik''' |"[[Dirgahayu (lagu)|Dirgahayu]]" (duet bersama [[Hafiz Suip]]) |[[Siti Nurhaliza]] & [[Faizal Tahir]] |Ke-2 |style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15% |SELAMAT |- !Minggu 5 |'''Kaum Kerabat''' |"[[Lelaki Teragung]]" |[[Dayang Nurfaizah]] |Ke-5 |style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15% |SELAMAT |- !Minggu 6 |'''Jangan Kata Tak Tahu''' |"Warkah Untukku" |[[Ara Johari]] |Pertama |style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15% |SELAMAT |- !Minggu 7 |'''Separuh Akhir: Goyang Kaki Goyang Tangan & Runut Bunyi''' |Pusingan 1: "Kesal" <br> Pusingan 2: "Jagalah Diri" |[[Ella (penyanyi)|Ella]] <br> [[Jaclyn Victor]] |Ke-5 |style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15% |SELAMAT |- !Minggu 8 |'''Akhir: Berani Ke Tidak''' |Bebas: "Meniti Titian Usang" <br> Battle (Hip Hop): "[[Supergirls (lagu)|Supergirls]]" (bersama [[Aishah]]) |[[Search]] <br> [[De Fam]] |Ke-2<br> Ke-2 |style="background-color: silver; color: black;" width=15% |NAIB JUARA |- |} == Kehidupan peribadi == ===Perhubungan dengan Mohd Shahrin Mohd Samsudin=== Selepas sekian lama menjalinkan hubungan, Liza dan tunangnya ketika itu, Mohd Shahrin Mohd Samsudin yang merupakan anggota kumpulan [[Indigo (kumpulan)|Indigo]] telah mengumumkan bahawa perkahwinan mereka akan diadakan pada 21 Mac 2003. <ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/2133392/liza-hanim-shah-indigo-nikah|title=Liza Hanim, Shah Indigo nikah|publisher=[[Berita Harian]]|date=22 Mac 2003|accessdate=3 April 2018|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref> Perkahwinan mereka telah mendapat respon yang positif daripada kalangan peminat kedua-dua pasangan. Mengimbas kembali kenangan manis diawal pertemuan dan kisah percintaan mereka yang bermula di Waterfront, Kuching pada tahun 2000. Sewaktu itu mereka berdua bersama beberapa barisan artis yang terlibat dalam menjayakan siri jelajah ''CATS Radio Antap Tour 2000'' di kawasan utama sekitar Sarawak seperti Miri, Bintulu, Sibu dan Kuching selama 10 hari berturut-turut. <ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/4131707/artistes-tour-attraction|title=Artistes tour attraction|publisher=[[New Straits Times]]|date=19 August 2000|accessdate=1 April 2024|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref> Pasangan ini terlebih dahulu mengikat tali pertunangan pada 06 Mei 2002 di kediaman keluarga Liza di Taman Sri Andalas. <ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/utusan/archive.asp?y=2002&dt=0512&pub=Utusan_Malaysia&sec=Hiburan&pg=hi_04.htm|title=Liza Hanim bertunang diam-diam|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=12 Mei 2002|accessdate=16 April 2018|url-status=dead}}</ref> Majlis pernikahan telah diadakan pada 21 Mac 2003, majlis tersebut telah berlangsung pada jam 3:30 petang. Dalam majlis tersebut turut dihadiri tetamu termasuk selebriti, rakan-rakan rapat dan keluarga. Turut kelihatan pelakon dan penyanyi [[Juliana Banos]] yang hadir dalam majlis tersebut. Pada majlis pernikahan tersebut, Shahrin kelihatan segak dengan menggayakan busana Baju Melayu Johor berwarna putih manakala Liza, kelihatan sopan dengan memperagakan Baju Kurung Johor berwarna putih. Dengan hanya sekali lafaz nikah sahaja, Liza telah sah bergelar isteri kepada Shahrin. Dilaporkan Liza telah menerima mas kahwin RM80 dan wang hantaran sebanyak RM8,888.88. Dalam majlis tersebut, Shahrin telah memberikan sembilan dulang hantaran, sebagai balasan Liza memberikan sebelas dulang hantaran. ====Cahaya mata Liza Hanim==== Hasil daripada perkahwinan mereka telah dikurniakan lima cahaya mata iaitu Marsya Qistina, 21, Marissa Qaireen, 15, Mohamed Salahuddin, 13, Mohamed Ibrahim, 9 dan Mohamed Al Fateh, 5. <ref>{{cite news|url=http://www.kosmo.com.my/hiburan/liza-hanim-selamat-lahirkan-bayi-lelaki-1.829809|title=Liza Hanim selamat lahirkan bayi lelaki|author=Zulhilmi Jalil|publisher=[[Kosmo!]]|date=26 Januari 2019|accessdate=3 April 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190129090151/http://www.kosmo.com.my/hiburan/liza-hanim-selamat-lahirkan-bayi-lelaki-1.829809|archive-date=2019-01-29|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://origin.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2019/11/630256/cukuplah-lima-orang-liza-hanim|title=Cukuplah lima orang - Liza Hanim|author=Farihad Shalla Mahmud|publisher=[[Berita Harian]]|date=20 November 2019|accessdate=3 April 2020}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.malaysiakini.com/hiburan/495779|title=Liza Hanim tak paksa anak-anak tapi wajib selesaikan SPM|author=Nadia Azam|publisher=[[Malaysiakini]]|date=14 Oktober 2019|accessdate=23 April 2020}}</ref> iaitu dua puteri dan tiga putera.<ref>{{cite news|url=https://origin.bharian.com.my/taxonomy/term/8/2016/05/153876/liza-hanim-risau-suara-tak-sehebat-dulu|title=Liza Hanim risau suara tak sehebat dulu|author=Feride Hikmet Atak|publisher=[[Berita Harian]]|date=15 Mei 2016|accessdate=3 April 2017}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2019/11/536268/showbiz-people-closest-knife-back-says-liza-hanim|title=#Showbiz: People closest a knife in the back, says Liza Hanim|author=Tahir Alhamzah|publisher=[[New Straits Times]]|date=6 November 2019|accessdate=28 April 2020|language=en}}</ref> Kesemua mereka mewarisi bakat nyanyian dan menunjukkan minat terhadap bidang muzik. Terdahulu, persembahan Liza Hanim bersama dua anak perempuannya menyanyikan lagu Beribu Sesalan nyanyian asal Ning Baizura, Shila Amzah dan Jaclyn Victor tular di media sosial sehingga ramai yang terpesona dengan bakat yang diwarisi dua puterinya itu. Marsya Qistina yang merupakan anak sulung daripada pasangan ini sering kali digandingkan bersama ibunya dalam beberapa acara. <ref>{{cite news|url=https://www.klik.com.my/item/story/6387859/warisan-seni-liza-hanim|title=Warisan seni Liza Hanim|author=Muhamad Fairos Azizan|publisher=[[Berita Harian]]|date=5 Julai 2017|accessdate=3 April 2018|url-access=subscription|via=KLiK}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.sinarharian.com.my/article/14256/HIBURAN/Anak-sulung-Liza-Hanim-juara-pertandingan-nyanyian|title=Anak sulung Liza Hanim juara pertandingan nyanyian|publisher=[[Sinar Harian]]|date=21 Februari 2019|accessdate=3 April 2019}}</ref> Marsya Qistina juga merupakan graduan Universiti Poly-Tech Malaysia dalam jurusan Diploma In Teaching English As A Second Language. == Bakat == ===Profil vokal=== Jenis vokal Liza ialah Soprano Koloratura Lirik Cahaya dengan nota pertengahan rendah seperti yang kedengaran dalam lagu "Siapa Dia" (C3), "Perasaan Terhenti" (Eb3) dan "Kata Hati" (F3). Nota tingginya juga kedengaran dalam lagu "Gelisah Mimpi" (F5), "Andainya Aku Bersuara" (F#5), "Ku Idam Rindu" (G5), "Merawat Luka Terpendam" (B5) dan "Perasaan Terhenti" (G6). Julat vokalnya ialah 3.7 oktaf. ==Aktivisme== Pada April 2020, Liza telah menubuhkan program amal Sing For Fund yang bertujuan bagi membantu rakyat Malaysia yang terjejas akibat [[pandemik COVID-19]]. Program amal ini turut disertai oleh [[Siti Nordiana]], [[Haiza]] dan [[Ernie Zakri]].<ref>{{cite news|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2020/04/29/liza-hanim-starts-charity-programme|title=Liza Hanim starts charity programme|publisher=[[The Star Online]]|date=29 April 2020|accessdate=29 April 2020|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2020/04/587916/showbiz-mco-11-singers-unite-raise-funds|title=#Showbiz: MCO: 11 singers unite raise funds|work=NST Entertainment|publisher=[[New Straits Times]]|date=27 April 2020|accessdate=27 April 2020|language=en}}</ref><ref>{{cite news|url=https://origin.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2020/04/682545/derma-rm5-sambil-berhibur|title=Derma RM5 sambil berhibur|author=Zaidi Mohamad|publisher=[[Berita Harian]]|date=28 April 2020|accessdate=28 April 2020}}</ref> ==Diskografi== ===Diskografi Malaysia/Indonesia=== ;Album studio * 1997: ''[[Epilog (album)|Epilog]]'' * 1998: ''[[Dimana Kan Ku Cari Ganti (album)|Di Mana Kan Ku Cari Ganti]]'' * 1999: ''[[Puteri Jelmaan (album)|Puteri Jelmaan]]'' * 2000: ''[[Istimewa (album 2000)|Istimewa]]'' * 2001: ''[[Isyarat Jiwa (album)|Isyarat Jiwa]]'' * 2002: ''[[Ku Teruskan (album)|Ku Teruskan]]'' * 2007: ''[[Imagin (album)|Imagin]]'' ===Album lain=== * 1998: ''[[Molek (album 1998)|Molek]]'' * 2003: ''[[Persona (album) | Persona]]'' * 2006: ''[[Rindu Selalu]]'' ===Album kompilasi aidilfitri=== * 1997: ''[[Kenangan Aidilfitri]]'' * 1997: ''[[Seleksi Hari Raya]]'' * 1999: ''[[Aidilfitri Di Alaf Baru]]'' * 2000: ''[[Gema Hari Raya (album 2000)|Gema Hari Raya]]'' * 2001: ''[[Salam Aidilfitri (album 2001)|Salam Aidilfitri]]'' * 2002: ''[[Festa Aidilfitri]]'' * 2003: ''[[Riang Ria Aidilfitri]]'' * 2005: ''[[Ceria Aidilfitri]]'' * 2006: ''[[Berpesta Di Aidilfitri]]'' * 2007: ''[[Seleksi Lagu-Lagu Terbaik Hari Raya Aidilfitri]]'' * 2008: ''[[Lebaran Bersama Siti & Teman-Teman]]'' * 2010: ''[[Raya Datang Lagi]]'' * 2015: ''Senyuman Di Pagi Raya'' * 2017: ''Jom Balik Raya'' ===Single=== {| class="wikitable" style="text-align:center;" |- ! rowspan="2"| Tahun ! rowspan="2"| Tajuk Lagu ! colspan="4"| Kedudukan Tertinggi Carta ! rowspan="2"| Album |- style="font-size:smaller;" ! width="40"| Era ! width="40"| Muzik.fm ! width="40"| Baik Banget ! width="40"| Muzik-muzik |- | rowspan="2"|1997 | align="left"| "Getaran Cinta Di Jiwa" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 1 | align="left" rowspan="5"| ''[[Epilog]]'' |- | align="left"| "Siapa Sangka Siapa Menduga" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 1 |- | rowspan="8"|1998 | align="left"| "Dunia Cinta" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 2 |- | align="left"| "Cintailah Aku Sepenuh Jiwa" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 3 |- | align="left"| "Nilai Cintamu" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | align="left"| "Tragedi Tenda Biru"<br><small>duet bersama 2 By 2</small> | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; | align="left" rowspan="1"| ''Pak Pung Pak Mustafe'' |- | align="left"| "Rindu Hatiku Tidak Terkira" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; | align="left" rowspan="3"| ''[[Di Mana Kan Ku Cari Ganti (album 1998)|Di Mana Kan Ku Cari Ganti]]'' |- | align="left"| "Istana Cinta" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | align="left"| "Di Mana Kan Ku Cari Ganti" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | align="left"| "Jaringan Cinta" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; | align="left" rowspan="1"| ''[[Molek (album 1998)|Molek]]'' |- | rowspan="3"|1999 | align="left"| "Ku Idamkan Rindu" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 1 | align="left" rowspan="5"| ''[[Puteri Jelmaan]]'' |- | align="left"| "Biarkan Aku Merinduimu" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 4 |- | align="left"| "Antara Kita" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | rowspan="5"|2000 | align="left"| "Bahtera Cintamu" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | align="left"| "Izinkan Aku Berlalu" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | align="left"| "Andainya Aku Bersuara" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 2 | align="left" rowspan="4"| ''[[Istimewa (album 2000)|Istimewa]]'' |- | align="left"| "Kata Hati" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 1 |- | align="left"| "Aku Ingin Bercinta Sekali Sahaja" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | rowspan="3"|2001 | align="left"| "Kau Punya Istana" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | align="left"| "Kau Tetap Di Hatiku"<br><small>duet bersama 2 By 2</small> | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 2 | align="left" rowspan="1"| ''Mawar-mawarku'' |- | align="left"| "Gelisah Mimpi" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 2 | align="left" rowspan="3"| ''[[Isyarat Jiwa]]'' |- | rowspan="2"|2002 | align="left"| "Kerana Terlalu Mencintaimu" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 2 |- | align="left"| "Jatuh Cinta" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 2 |- | rowspan="2"|2003 | align="left"| "Tirai Malam" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 8 | align="left" rowspan="4"| ''[[Ku Teruskan]]'' |- | align="left"| "Hadir Dirimu" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | rowspan="2"|2004 | align="left"| "Biarkan" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 19 |- | align="left"| "Ku Teruskan" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 3 |- | rowspan="2"|2005 | align="left"| "Dekat Di Hati" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; | align="left" rowspan="3"| ''[[Rindu Selalu]]'' |- | align="left"| "Rindu Selalu" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | rowspan="3"|2006 | align="left"| "Menanti Kesaktian" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | align="left"| "Racau Sang Khalifah"<br><small>duet bersama [[Noraniza Idris]]</small> | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 7 | align="left" rowspan="1"| ''[[Lenggok 20 Tahun|Lenggok]]'' |- | align="left"| "Merawat Luka Terpendam" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 2 | align="left" rowspan="4"| ''[[Imagin]]'' |- | rowspan="3"|2007 | align="left"| "Bebas" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | align="left"| "Lara" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | 2 |- | align="left"| "Imaginasiku" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- |2011 | align="left"| "Who Does Really Care?" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; | align="left" | ''Siapa Peduli?'' |- |- |2014 | align="left"| "Egoismu" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; | rowspan="3" align="left" | ''Single'' |- |2018 | align="left"| "Mimpi" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- |2020 | align="left"| "Tiada" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; |- | rowspan="3"|2022 | align="left"| "Dibuai Mimpi" duet bersama [[Sean Ghazi]] | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; | |- | align="left"| "Bahagiakan Dia" duet bersama [[Shila Amzah]] | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; | |- | align="left"| "Sejuta Maaf" Lagu tema [[Hati Tanpa Rasa]] | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; | |- | 2023 | align="left"| "[[Mengertilah (lagu)|Mengertilah]]" | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; | |- | 2024 | align="left"| "Perisai Cinta" Lagu tema [[Ternyata Sebuah Bahagia]] | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; | |- | 2025 | align="left"| "Jeda Derita" Lagu tema [[Sumpah Ibuku]] | &mdash; | &mdash; | &mdash; | &mdash; | |- |} ==Filemografi== ===Filem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- ! 2002 | ''[[KL Menjerit]]'' | Linda Martopo | Filem pertama |- ! 2003 | ''[[Laila Isabella]]'' | Mira Kartopo | |- ! 2006 | ''[[Diva Popular]]'' | Dirinya Sendiri | Penampilan Istimewa |- |} ===Televisyen=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Peranan ! Saluran TV ! Catatan |- ! 1994 | ''[[Asia Bagus]]'' | Dirinya Sendiri | [[TV2]] | Rancangan televisyen pertamanya |- ! 1996 | ''Golden Teen Search'' | Dirinya Sendiri / Naib Juara | rowspan="2"|[[TV1]] | |- ! 1999 | ''HMI Penghibur'' | Dirinya Sendiri / Juara | |- ! rowspan="7" |2000 | ''Muzikal Aidilfitri Bersama [[Liza Hanim]]'' | Dirinya Sendiri | [[TV1]] | |- | Remaja Anak Malaysia: Istimewa Hari Ibu | Dirinya Sendiri | [[TV1]] | Menjadi barisan panel bersama Mazibah dan Mohd Zain |- | ''Bintang HMI 2000 Akhir'' | Pengacara | [[TV1]] | Bergandingan bersama [[Shamsul Ghau Ghau]] |- | Hiburan Minggu Ini: Khas Bersama Orkestra RTM | Pengacara | [[TV1]] | Bergandingan bersama [[Nassier Wahab]] |- | Gendang Kencana Aidilfitri: Rajuk Perantau | Dirinya Sendiri | [[TV2]] | Hiburan yang menampilkan gabungan pelakon dan artis dalam program hari raya. |- | Hiburan Minggu Ini: Keroncong | Pengacara | [[TV1]] | Bergandingan bersama [[Nassier Wahab]] |- | ''Berhari - Raya Bersama [[Siti Nurhaliza]] & [[Liza Hanim]]'' | Dirinya Sendiri | [[TV2]] | |- ! rowspan="6" |2001 | Jendela Pagi | Dirinya Sendiri | [[TV1]] | Segmen Personaliti |- | Konsert DiRaja Istana Negara | Pengacara | [[TV1]] | Bergandingan bersama [[ND Lala]] |- | Sitkom | Dirinya Sendiri | [[TV2]] | episod 6-10 |- | ''Pertandingan Akhir Bintang Penghibur HMI 2001'' | Pengacara | [[TV1]] | |- | ''[[Dari Studio 1]]'' | Dirinya Sendiri | [[Astro Ria]] | |- | ''Telebriti Aidilfitri'' | Dirinya Sendiri | [[TV1]] | |- ! rowspan="2" |2002 | ''Hiburan Minggu Ini'' | Dirinya Sendiri | [[TV2]] | |- | ''Drama Muzikal: Riuh Sepekan'' | Penyanyi Undangan | [[TV2]] | |- ! rowspan="2" |2003 | ''Hiburan Minggu Inu'' | Dirinya Sendiri | [[TV2]] | Bahagian 1 |- | ''Hiburan Minggu Ini'' | Dirinya Sendiri | [[TV2]] | Bahagian 2 |- ! 2004 | ''Bintang [[RTM]] 2004'' | Pengacara | [[TV1]] | Beliau bersama [[Fazley Yaakob]] di pilih sebagai pengacara bagi menggantikan [[Achik Spin]] & [[Jeslina Hashim]] yang sebelum ini merupakan pengacara bagi Bintang RTM 2004. |- ! rowspan="4" |2005 | ''Bergaya & Berjaya'' | Dirinya Sendiri | [[TV2]] | Membincangkan topik mengenai "Wanita Gigih Dan Berjaya" |- | ''[[Mentor]]'' | Dirinya Sendiri |[[TV3]] | Sebuah program realiti di mana dia menjadi mentor untuk Dewi Liana Seriestha (Dewi) di mana beliau dan anak didiknya bersaing dengan artis yang berbeza dan anak didik mereka. |- | ''Sentuhan'' | Pengacara | [[TV2]] | |- | ''Zoom In Bersama Liza Hanim'' | Dirinya Sendiri | [[TV1]] | |- ! rowspan="4" |2006 | ''Bintang Asli Remaja Kebangsaan 2006 Akhir'' | Pengacara | Bergandingan bersama [[Shamsul Ghau Ghau]] | |- | ''[[Mentor]]: Final'' | Juri | [[TV3]] | Musim kedua Mentor di mana Liza Hanim menjadi juri untuk final episod. |- | ''Tren-D'' | Dirinya Sendiri | [[TV2]] | |- | ''Tren-D: Syoknya Makan'' | Dirinya Sendiri | [[TV2]] | |- ! rowspan="2" |2007 | ''Gangstarz: Minggu 2'' | Juri | [[TV3]] | |- | ''PRTM'' | Dirinya Sendiri | [[NTV7]] | Beliau bersama [[Atilia Haron]] mempromosikan [[P. Ramlee The Musical]]. |- ! 2008 | ''Bintang-Bintang: Liza Hanim'' | Dirinya Sendiri | [[TV1]] | perjalanan seni Liza Hanim. |- ! rowspan="2" |2009 | ''Idola Kecil 2: Minggu 4'' | Juri | [[TV9]] | |- | ''Sehati Sejiwa: Liza Hanim & Shah Indigo'' | Dirinya Sendiri | [[TV2]] | membicarakan tentang cerita selebriti dari segi kehidupan dan kerjaya seninya. |- ! rowspan="2" |2010 | ''Istimewa Bersama Liza Hanim (P. Ramlee Dalam Kenangan)'' | Dirinya Sendiri | [[TV1]] | |- | ''Bintang-Bintang: Liza Hanim'' | Dirinya Sendiri | [[TV1]] | |- ! 2011 | ''Ketuk-Ketuk Ramadhan'' | Dirinya Sendiri | [[TV1]] | |- ! rowspan="3" |2019 | ''Unplugged Ria'' | Dirinya Sendiri | [[Astro Ria]] | |- | ''Komuniti AWANI'' | Dirinya Sendiri / Tetamu | [[Astro Awani]] | Beliau menjadi penyampai episod (27, 28 & 30) Komuniti AWANI. |- | ''Tanya Cik Man'' | Dirinya Sendiri / Tetamu | [[Astro Oasis]] | |- ! rowspan="2" |2020 | ''Konsert Minggu Ini'' | Dirinya Sendiri | [[TV2]] | Beliau adalah giliran artis yang membuat persembahan bersama artis jemputan iaitu [[Jaclyn Victor]]. |- | ''Stage 104'' | Dirinya Sendiri | [[Astro Ria]] | Beliau membuat persembahan bersama [[Lah Ahmad]]. |- ! 2021 | ''[[All Together Now Malaysia (musim 1)]]'' | Juri | [[Astro Ria]] | |- ! rowspan="4" |2022 | ''[[The Masked Singer Malaysia (musim 2)]]'' | Peserta sebagai Orkid | [[Astro Warna]] | |- | ''Karaoke Superstar'' | Dirinya Sendiri | [[Astro Ria]] | Beliau bersama [[Syamel]] menjadi artis jemputan untuk episod ini. |- | ''[[Nona (siri TV)|Nona]]'' | Dirinya Sendiri | [[TV3]] | Segmen ''Artis Throwback'' |- | ''[[All Together Now Malaysia (musim 2)]]'' | Juri | [[Astro Ria]] | |- ! rowspan="3" |2023 | ''Yang Paling Padu'' | Dirinya Sendiri | [[Astro Ria]] | Beliau adalah giliran artis yang membuat persembahan bersama [[Ziana Zain]]. |- | ''[[Sepahtu Reunion Al-Raya]]'' | Kameo | [[Astro Warna]] | Episod 9 |- | ''[[I Can See Your Voice Malaysia (musim 6)]] | Artis Jemputan | [[TV3]] | Episod 4 |- ! 2025 | ''[[Talk To My Manager]]'' | Peserta pasangan Manager | [[Astro Ria]] | bersama Marsya |} === Drama === {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- ! 2018 | ''[[My Coffee Prince]]'' | Dirinya Sendiri | [[Astro Ria]] | Penampilan khas |} ===Teater=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak |- ! 2008-2009 | ''[[P. Ramlee The Musical]]'' | [[Saloma]] |} ===Telefilem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak |- ! 1998 | ''Serunding'' | Melati |- ! 2001 | ''Glamor Aidilfitri'' | Dirinya Sendiri |} ===Iklan=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Catatan |- ! 2024 | ''Ada Apa Dengan Masa'' | |- |} ==Persembahan Secara Langsung== {{Utama|Senarai persembahan langsung Liza Hanim}} ==Anugerah dan pencalonan== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Anugerah ! Kategori ! Penerima/Karya tercalon ! Keputusan |- | 1994 | [[Asia Bagus]] | Terbuka | Dirinya sendiri | |- | 1996 | Golden Teen Search | Terbuka | rowspan="1"| Dirinya sendiri | {{nom}} |- | rowspan="4"|1998 | [[Anugerah Industri Muzik ke-5]] | Artis Baharu Wanita Terbaik | [[Epilog (album)|Epilog]] | {{nom}} |- | rowspan="2"| [[Anugerah Skrin dan Bintang Popular 1997/98|Anugerah Bintang Popular Berita Harian 1997/98]] | Artis Baharu Popular | rowspan="2"| Dirinya sendiri | {{nom}} |- | Penyanyi Wanita Popular | {{nom}} |- | [[Anugerah Juara Lagu ke-13]] | Balada | ''Getaran Cinta Di Jiwa'' | {{nom}} |- | rowspan="3" | 1999 | [[Anugerah Industri Muzik ke-6]] | Persembahan Vokal Terbaik Di Dalam Album (Wanita) | [[Dimana Kan Ku Cari Ganti (album)|Dimana kan Ku Cari Ganti]] | {{nom}} |- | Bintang Penghibur HMI | Terbuka | rowspan="1"|Dirinya sendiri | {{won|place=gold|Juara}} |- | [[Anugerah Bintang Popular Berita Harian 1998/99|Anugerah Bintang Popular Berita Harian 1998/99]] | Penyanyi Wanita Popular | rowspan="1"|Dirinya sendiri | {{nom}} |- | rowspan="2"|2000 | [[Anugerah Bintang Popular Berita Harian ke-14|Anugerah Bintang Popular Berita Harian 2000]] | Penyanyi Wanita Popular | rowspan="1"|Dirinya sendiri | {{nom}} |- | Festival Muzik Shanghai 2000 | Anugerah Piala Perak | Dirinya sendiri | {{won}} |- | rowspan="3"|2001 | rowspan="2" | [[Anugerah Industri Muzik ke-8]] | Album Pop Terbaik | rowspan="2" | [[Istimewa (album)|Istimewa]] | {{nom}} |- | Persembahan Vokal Terbaik Di Dalam Album (Wanita) | {{nom}} |- | [[Anugerah Juara Lagu ke-16]] | Balada | ''Andainya Aku Bersuara'' | {{nom}} |- | 2002 | Anugerah Personaliti Media Hiburan 2002 | Bakat Baru Pelakon | Dirinya sendiri | {{won}} |- | rowspan="3" | 2003 | [[Anugerah Juara Lagu ke-17]] | Balada | ''Gelisah Mimpi'' | {{won|place=silver|Vokal Terbaik}} |- | [[Anugerah MTV Asia|Anugerah MTV Asia 2003]] | Artis Malaysia Pilihan | rowspan="2"| Dirinya sendiri | {{nom}} |- | [[Anugerah Planet Muzik 2003]] | Artis Wanita Terbaik | {{nom}} |- | rowspan="2"|2004 | [[Anugerah Era 2004]] | Video Muzik Pilihan | ''Ku Teruskan'' | {{won}} |- | [[Anugerah Industri Muzik ke-11]] | Persembahan Vokal Terbaik Di Dalam Album (Wanita) | [[Ku Teruskan (album)|Ku Teruskan]] | {{nom}} |- | rowspan="2"| 2005 | rowspan="2" |[[Anugerah Era 2005]] | Lagu Pop Pilihan | ''Dekat Di Hati'' | {{nom}} |- | Vokal Wanita Pilihan | rowspan="2" | Dirinya sendiri | {{nom}} |- | 2006 | [[Anugerah Planet Muzik|Anugerah Planet Muzik 2006]] | Artis Wanita Terbaik | {{nom}} |- | 2008 | [[Anugerah Industri Muzik ke-16]] | Album Pop Terbaik | ''Imagin'' | {{nom}} |- | 2009 | Anugerah Seni BOH Cameronian | Pelakon Wanita Terbaik - Muzikal & Komedi | [[P. Ramlee The Musical]] | {{nom}} |- | 2014 | [[Anugerah Industri Muzik ke-21]] | Persembahan Vokal Wanita Terbaik | ''Egoismu'' | {{nom}} |- | 2017 | [[Gegar Vaganza]] (musim 4) | Terbuka | Dirinya sendiri | {{won|place=silver|Naib Juara}} |- | 2022 | [[The Masked Singer Malaysia (musim 2)]] | Maskot: Orkid | Dirinya sendiri | {{won|place=silver|Tempat Ke-3}} |- | rowspan="2" | 2022 | rowspan="2" | [[Anugerah Industri Muzik ke-23]] | Persembahan Vokal Duo/Kolaborasi Terbaik di Dalam Lagu | rowspan="2" | ''Bahagiakan Dia <small>(dengan [[Shila Amzah]])</small>'' | {{won}} |- | Runut Bunyi (OST) Terbaik Di Dalam Filem/Drama | {{won}} |- | 2023 | [[All Stars Gegar Vaganza]] | Terbuka | Dirinya Sendiri | {{won|Tempat ke-4}} |- | 2025 | [[Anugerah Industri Muzik ke-24]] | Persembahan Vokal Terbaik Di Dalam Lagu (Wanita) | ''Takdir Itu Milik Aku'' | {{nom}} |- |} ==Rujukan== {{Reflist}} ==Pautan luar== * {{IMDb name|1105313}} * {{Instagram|lizahanim79}} * [https://www.discogs.com/artist/3457805-Liza-Hanim Liza Hanim] di [[Discogs]] {{s-start}} {{s-bef|before=''Ditubuhkan''}} {{s-ttl|title=Vokal Terbaik [[Anugerah Juara Lagu]]|years=[[Anugerah Juara Lagu ke-17|17]]}} {{s-aft|after=[[Misha Omar]] ([[Anugerah Juara Lagu ke-18|18]], [[Anugerah Juara Lagu ke-19|19]])}} |- {{s-end}}{{Liza Hanim}} {{Peserta Gegar Vaganza}} {{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Kelahiran 1979]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Orang dari Selangor]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi wanita Malaysia]] [[Kategori:Pelakon wanita Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Anak didik Adnan Abu Hassan]] [[Kategori:Penyanyi berbahasa Melayu]] [[Kategori:Liza Hanim| ]] [[Kategori:Artis Suria Records]] [[Kategori:Peserta Gegar Vaganza]] [[Kategori:Peserta Bintang HMI]] [[Kategori:Alumni Universiti Sunway]] go15fojufscvnm9knqt0aez8manpy6o 0 59264 6844430 6831866 2026-05-09T02:08:39Z Itz .k1me3 388031 /* */ 6844430 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Kuala Kubu Bharu<br>كوالا كوبو بهارو |settlement_type = Geografi |image_skyline = Kuala Kubu Bharu (220712) 06.jpg |coordinates = {{coord|3|33|09|N|101|38|23|E|region:MY_type:landmark|display=inline}} |subdivision_type = [[Senarai negara berdaulat|Negara]] |subdivision_type1 = [[Negeri dan Wilayah Persekutuan di Malaysia|Negeri]] |subdivision_type2 = [[Daerah di Malaysia|Daerah]] |subdivision_type3 = Mukim |subdivision_type4 = Keluasan |subdivision_type5 = Asal Nama |subdivision_name = {{flag|Malaysia}} |subdivision_name1 = {{flag|Selangor}} |subdivision_name2 = [[Hulu Selangor]] |subdivision_name3 = [[Ampang Pechah]] |subdivision_name4 = 177 Hektar |subdivision_name5 = Kuala Kubu |leader_title = Pihak Berkuasa Tempatan |leader_name = [[Majlis Perbandaran Hulu Selangor]] |timezone = [[Waktu Piawai Malaysia|WPM]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = Tidak dipakai |postal_code_type = [[Senarai poskod di Malaysia|Poskod]] |postal_code = 44000 }} '''Kuala Kubu Bharu''' (atau juga dieja '''Kuala Kubu Baru''', '''Kuala Kubu Bahru''', dan '''Kuala Kubu Baharu''') ialah bandar di daerah [[Hulu Selangor]], [[Selangor]], [[Malaysia]]. Bandar ini terletak di atas puncak bukit. Ia ialah ibu daerah [[Hulu Selangor]]. Di kalangan penduduknya, Kuala Kubu Bharu juga dikenali dengan singkatan '''KKB'''. ==Sejarah== Kuala Kubu Bharu yang pada mulanya dikenali sebagai Kuala Kubu diletakkan di dalam Pentadbiran Residen-Residen [[British]] yang pertama iaitu Presiden [[Frank Athelstane Swettenham]], diikuti oleh J.P Rodger dan Edward Maxwell. Pada masa itu, Kuala Kubu menjadi pintu masuk ke Negeri Pahang. Oleh kerana banjir besar yang melanda, pihak [[British]] telah memindahkan pusat pentadbiran mereka ke Kuala Kubu Bharu pada 6 Mei 1931. Pada tahun 1975, tertubuhnya Majlis Daerah Hulu Selangor yang dipertanggungjawabkan untuk mentadbir dan membuat perubahan di dalam kawasan jagaannya terutama [[Kuala Kubu Bharu]]. Banyak perubahan dan pengubahsuaian telah dilakukan dari semasa ke semasa untuk keselesaan dan kemudahan penduduk. Pekan Kuala Kubu Bharu yang dahulunya sunyi kini bertukar corak menjadi pekan yang ceria, bersih dan indah dengan landskap yang menyejukkan mata memandang. Pada tanggal 15 Januari 1994, Pejabat Pentadbiran Majlis Daerah Hulu Selangor (kini dikenali sebagai [[Majlis Perbandaran Hulu Selangor]]) yang dahulunya terletak di bekas Pasar Lama di dalam pekan Kuala Kubu Bharu juga telah bertukar ke kawasan yang lebih luas dan selesa. Pejabat tersebut yang bertempat di Jalan Bukit Kerajaan telah dirasmikan oleh Y.A.B Tan Sri Haji [[Muhammad Haji Muhd Taib]], [[Menteri Besar Selangor]] pada ketika itu. == Lokasi == Kuala Kubu Bharu terletak di bahagian timur laut negeri Selangor iaitu kira-kira (21km) dari [[Tanjung Malim]] dan (60km) dari [[Kuala Lumpur]] melalui [[Laluan Persekutuan Malaysia 1|Jalan Kuala Lumpur-Rawang-Tanjung Malim]] {{JKR|1}}. Bandar ini juga berhubungkan ke [[Bukit Fraser]] dan [[Kuala Lipis]] melalui [[Laluan Persekutuan Malaysia 55|Jalan Pahang]] {{JKR|55}}. Dari [[Lebuhraya Utara-Selatan Jajaran Utara|Lebuhraya Utara-Selatan]] {{MES-E|1}} {{AHN-AH|2}} melalui susur keluar Tanjung Malim {{MES-EXIT|121}}. == Ekonomi dan pelancongan == Pusat pelancongan Bukit Fraser mempunyai impak yang baik kepada kegiatan ekonomi Kuala Kubu Bharu menjadikan sebagai lokasi untuk mendapatkan pelbagai barangan keperluan kerana aktiviti perniagaan di Bukit Fraser adalah terhad dan tidak mempunyai kepelbagaian pilihan. Antara aktiviti perniagaan yang menjadi pemintaan yang tinggi adalah perniagaan runcit dan perkhidmatan. Senarai tempat perlancongan di sekitar Kuala Kubu Bharu: * Bandar Kubu Bharu (merupakan bandar hijau pertama di Malaysia) * Perkampungan orang asli sekitar Jalan Pahang * Santuari Ikan Kelah Sungai Chiling * Bukit Besi * Kolam Air Panas Kuala Kubu Bharu * Dataran Kuala Kubu Bharu/Stadium Mini Kuala Kubu Bharu * Taman Tasik Milenium * Fraser Valley Kuala Kubu Bharu * Alor Lempah/Ampang Pechah * Empangan Sungai Selangor * Bukit Batu Pahat (lokasi aktiviti sukan paragliding) * Air Terjun Semangkuk == Pengangkutan awam == Perhentian Bas Dan Teksi Kuala Kubu Bharu merupakan terminal utama bas dan teksi bersebelahan Pejabat Pendidikan Daerah (PPD) dan pejabat Telekom Malaysia (TM). Laluan bas di Kuala Kubu Bharu menghubungkan ke bandar-bandar tertentu iaitu [[Rasa]], [[Bukit Sentosa]] dan [[Tanjung Malim]]. [[Stesen keretapi Kuala Kubu Bharu]] menggunakan perkhidmatan [[KTM Komuter]]. ==Kemudahan== * Ibu Pejabat Polis Daerah Hulu Selangor * Hospital Kuala Kubu Bharu * Balai Bomba Kuala Kubu Bharu * [[Stesen Komuter Kuala Kubu Bharu]] * Pejabat Pos Kuala Kubu Bharu ==Pendidikan== * SK Kuala Kubu Bharu * SK Kuala Kubu Bharu 1 * SK Kuala Kubu Bharu 2 * SRA Kuala Kubu Bharu * SMK Kuala Kubu Bharu * SMK Dato' Haji Kamaruddin * Sekolah Agama Menengah Tinggi Kuala Kubu Bharu * Maktab Rendah Sains Mara Kuala Kubu Bharu * SK Ampang Pecah * SMK Ampang Pecah * SJK (C) Khing Ming Kuala Kubu Bharu * SJK (T) Kuala Kubu Bharu * [[Darul Quran]] JAKIM, Ampang Pecah, Kuala Kubu Bharu == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan Luar== [http://www.kosmo.com.my/kosmo/content.asp?y=2013&dt=0214&pub=Kosmo&sec=Horizon&pg=ho_01.htm]Keunikan sejarah dan alam trn0hzo3ddt7e3wqrb66cw6u36uour1 6844431 6844430 2026-05-09T02:09:09Z Itz .k1me3 388031 /* */ 6844431 wikitext text/x-wiki {{Infobox settlement |name = Kuala Kubu Bharu<br>كوالا كوبو بهارو |settlement_type = Bandar & Ibu Daerah |image_skyline = Kuala Kubu Bharu (220712) 06.jpg |coordinates = {{coord|3|33|09|N|101|38|23|E|region:MY_type:landmark|display=inline}} |subdivision_type = [[Senarai negara berdaulat|Negara]] |subdivision_type1 = [[Negeri dan Wilayah Persekutuan di Malaysia|Negeri]] |subdivision_type2 = [[Daerah di Malaysia|Daerah]] |subdivision_type3 = Mukim |subdivision_type4 = Keluasan |subdivision_type5 = Asal Nama |subdivision_name = {{flag|Malaysia}} |subdivision_name1 = {{flag|Selangor}} |subdivision_name2 = [[Hulu Selangor]] |subdivision_name3 = [[Ampang Pechah]] |subdivision_name4 = 177 Hektar |subdivision_name5 = Kuala Kubu |leader_title = Pihak Berkuasa Tempatan |leader_name = [[Majlis Perbandaran Hulu Selangor]] |timezone = [[Waktu Piawai Malaysia|WPM]] |utc_offset = +8 |timezone_DST = Tidak dipakai |postal_code_type = [[Senarai poskod di Malaysia|Poskod]] |postal_code = 44000 }} '''Kuala Kubu Bharu''' (atau juga dieja '''Kuala Kubu Baru''', '''Kuala Kubu Bahru''', dan '''Kuala Kubu Baharu''') ialah bandar di daerah [[Hulu Selangor]], [[Selangor]], [[Malaysia]]. Bandar ini terletak di atas puncak bukit. Ia ialah ibu daerah [[Hulu Selangor]]. Di kalangan penduduknya, Kuala Kubu Bharu juga dikenali dengan singkatan '''KKB'''. ==Sejarah== Kuala Kubu Bharu yang pada mulanya dikenali sebagai Kuala Kubu diletakkan di dalam Pentadbiran Residen-Residen [[British]] yang pertama iaitu Presiden [[Frank Athelstane Swettenham]], diikuti oleh J.P Rodger dan Edward Maxwell. Pada masa itu, Kuala Kubu menjadi pintu masuk ke Negeri Pahang. Oleh kerana banjir besar yang melanda, pihak [[British]] telah memindahkan pusat pentadbiran mereka ke Kuala Kubu Bharu pada 6 Mei 1931. Pada tahun 1975, tertubuhnya Majlis Daerah Hulu Selangor yang dipertanggungjawabkan untuk mentadbir dan membuat perubahan di dalam kawasan jagaannya terutama [[Kuala Kubu Bharu]]. Banyak perubahan dan pengubahsuaian telah dilakukan dari semasa ke semasa untuk keselesaan dan kemudahan penduduk. Pekan Kuala Kubu Bharu yang dahulunya sunyi kini bertukar corak menjadi pekan yang ceria, bersih dan indah dengan landskap yang menyejukkan mata memandang. Pada tanggal 15 Januari 1994, Pejabat Pentadbiran Majlis Daerah Hulu Selangor (kini dikenali sebagai [[Majlis Perbandaran Hulu Selangor]]) yang dahulunya terletak di bekas Pasar Lama di dalam pekan Kuala Kubu Bharu juga telah bertukar ke kawasan yang lebih luas dan selesa. Pejabat tersebut yang bertempat di Jalan Bukit Kerajaan telah dirasmikan oleh Y.A.B Tan Sri Haji [[Muhammad Haji Muhd Taib]], [[Menteri Besar Selangor]] pada ketika itu. == Lokasi == Kuala Kubu Bharu terletak di bahagian timur laut negeri Selangor iaitu kira-kira (21km) dari [[Tanjung Malim]] dan (60km) dari [[Kuala Lumpur]] melalui [[Laluan Persekutuan Malaysia 1|Jalan Kuala Lumpur-Rawang-Tanjung Malim]] {{JKR|1}}. Bandar ini juga berhubungkan ke [[Bukit Fraser]] dan [[Kuala Lipis]] melalui [[Laluan Persekutuan Malaysia 55|Jalan Pahang]] {{JKR|55}}. Dari [[Lebuhraya Utara-Selatan Jajaran Utara|Lebuhraya Utara-Selatan]] {{MES-E|1}} {{AHN-AH|2}} melalui susur keluar Tanjung Malim {{MES-EXIT|121}}. == Ekonomi dan pelancongan == Pusat pelancongan Bukit Fraser mempunyai impak yang baik kepada kegiatan ekonomi Kuala Kubu Bharu menjadikan sebagai lokasi untuk mendapatkan pelbagai barangan keperluan kerana aktiviti perniagaan di Bukit Fraser adalah terhad dan tidak mempunyai kepelbagaian pilihan. Antara aktiviti perniagaan yang menjadi pemintaan yang tinggi adalah perniagaan runcit dan perkhidmatan. Senarai tempat perlancongan di sekitar Kuala Kubu Bharu: * Bandar Kubu Bharu (merupakan bandar hijau pertama di Malaysia) * Perkampungan orang asli sekitar Jalan Pahang * Santuari Ikan Kelah Sungai Chiling * Bukit Besi * Kolam Air Panas Kuala Kubu Bharu * Dataran Kuala Kubu Bharu/Stadium Mini Kuala Kubu Bharu * Taman Tasik Milenium * Fraser Valley Kuala Kubu Bharu * Alor Lempah/Ampang Pechah * Empangan Sungai Selangor * Bukit Batu Pahat (lokasi aktiviti sukan paragliding) * Air Terjun Semangkuk == Pengangkutan awam == Perhentian Bas Dan Teksi Kuala Kubu Bharu merupakan terminal utama bas dan teksi bersebelahan Pejabat Pendidikan Daerah (PPD) dan pejabat Telekom Malaysia (TM). Laluan bas di Kuala Kubu Bharu menghubungkan ke bandar-bandar tertentu iaitu [[Rasa]], [[Bukit Sentosa]] dan [[Tanjung Malim]]. [[Stesen keretapi Kuala Kubu Bharu]] menggunakan perkhidmatan [[KTM Komuter]]. ==Kemudahan== * Ibu Pejabat Polis Daerah Hulu Selangor * Hospital Kuala Kubu Bharu * Balai Bomba Kuala Kubu Bharu * [[Stesen Komuter Kuala Kubu Bharu]] * Pejabat Pos Kuala Kubu Bharu ==Pendidikan== * SK Kuala Kubu Bharu * SK Kuala Kubu Bharu 1 * SK Kuala Kubu Bharu 2 * SRA Kuala Kubu Bharu * SMK Kuala Kubu Bharu * SMK Dato' Haji Kamaruddin * Sekolah Agama Menengah Tinggi Kuala Kubu Bharu * Maktab Rendah Sains Mara Kuala Kubu Bharu * SK Ampang Pecah * SMK Ampang Pecah * SJK (C) Khing Ming Kuala Kubu Bharu * SJK (T) Kuala Kubu Bharu * [[Darul Quran]] JAKIM, Ampang Pecah, Kuala Kubu Bharu == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan Luar== [http://www.kosmo.com.my/kosmo/content.asp?y=2013&dt=0214&pub=Kosmo&sec=Horizon&pg=ho_01.htm]Keunikan sejarah dan alam nz3trcomn1sga4a54ccy4zrq09bar5h 0 59553 6844501 6537180 2026-05-09T04:52:18Z ~2026-28029-66 398943 /* */ 6844501 wikitext text/x-wiki == Komponen Indeks == Pada tahun 1896, terdapat 12 syarikat yang berdaftar di DJIA. Jumlah keanggotaan indeks kemudian diperbanyak menjadi 20 pada tahun 1916, dan akhirnya menjadi 30 perusahaan sejak tahun 1928 hingga sekarang. Penyunting akhbar ''The Wall Street Journal'' memilih perusahaan mana yang akan dikeluarkan dan dimasukkan ke dalam indeks. Senarai ahli DJIA adalah: # [[3M]] # [[Alcoa]] # [[American Express]] # [[American International Group]] # [[AT&T]] # [[Bank of America]] # [[Boeing]] # [[Caterpillar Inc.]] # [[Chevron Corporation]] # [[Citigroup]] # [[Coca-Cola]] # [[DuPont]] # [[ExxonMobil]] # [[General Electric]] # [[General Motors]] # [[Hewlett-Packard]] # [[The Home Depot|Home Depot]] # [[Intel]] # [[IBM]] # [[Johnson & Johnson]] # [[JPMorgan Chase]] # [[McDonald's]] # [[Merck KGaA|Merck]] # [[Microsoft]] # [[Pfizer]] # [[Procter & Gamble]] # [[United Technologies|United Technologies Corporation]] # [[Verizon Communications]] # [[Walmart|Wal-Mart]] # [[Walt Disney]] == Lihat juga == * [[Teori Dow]] * [[Dowisme]] * [[NASDAQ]] * [[NYSE]] ==Rujukan== {{reflist}} == Pautan luar == * [http://www.dowjones.com/ Dow Jones & Company Website] * [http://www.mdleasing.com/djia.htm History of Dow Jones Industrial Average] === Pencapaian === * [http://finance.yahoo.com/q/bc?s=%5EDJI&t=my&l=off&z=l&q=l Yahoo: Carta persembahan DJIA (1928-kini)] * [http://home.earthlink.net/~intelligentbear/ ''Fred's Intelligent Bear Site'']{{Pautan putus|date=September 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} ** [http://home.earthlink.net/~intelligentbear/com-dj-infl.htm ''Fred's Intelligent Bear Site - Inflation Adjusted DJIA''] {{Indeks Pasaran Saham A.S}} {{Syarikat Indeks Perindustrian Dow Jones}} {{News Corporation}} {{DEFAULTSORT:Dow Jones}} [[Kategori:Indeks pasaran saham]] [[Kategori:Indeks Perindustrian Dow Jones| ]] [[Kategori:Dow Jones & Company]] [[Kategori:Indeks bursa saham Amerika Syarikat]] fprjujh50jf6kjou22cjkbskjhzjx9t 0 63385 6844373 6831693 2026-05-08T21:56:10Z Yahya 213045 Suntingan oleh [[Special:Contributions/Malaysia and China|Malaysia and China]] ([[User talk:Malaysia and China|perbincangan]]) dikembalikan kepada semakan terdahulu oleh [[User:~2026-24832-38|~2026-24832-38]] 6831661 wikitext text/x-wiki [[Fail:Wawasan 2020 1991.jpg|thumb|right|Logo Wawasan 2020, [[Malaysia]] menjadi sebuah negara maju.]]{{Sejarah Malaysia}} '''Wawasan 2020''' ialah sebuah wawasan kerajaan [[Mahathir Mohamad]], [[Perdana Menteri Malaysia]] yang keempat ketika merangka [[Rancangan Malaysia Keenam]] pada 28 Februari 1991, yang bertujuan untuk meningkatkan [[Malaysia]] menjadi sebuah negara [[perindustrian]] dan [[negara maju]] sepenuhnya menjelang tahun [[2020]]. Yang dimaksudkan sepenuhnya bukan sahaja pada bidang [[ekonomi]], tetapi juga bidang-bidang [[politik]], sosial, [[kerohanian]], [[psikologi]], serta juga perpaduan nasional dan sosial, antara lain. Kesemua ini juga melibatkan persoalan keadilan sosial, kestabilan politik, sistem kerajaan, mutu hidup, nilai sosial dan kerohanian, maruah bangsa, serta juga keyakinan. ==Matlamat utama== Dalam penyampaian kertas kerjanya, Laluan ke Depan (''The Way Forward''), kepada Majlis Perniagaan Malaysia, Mahathir Mohamad menghuraikan sembilan matlamat utama Wawasan 2020: # Mewujudkan negara Malaysia bersatu yang mempunyai matlamat yang dikongsi bersama: Malaysia mesti menjadi sebuah negara yang aman, berintegrasi di peringkat wilayah dan kaum, hidup dalam keharmonian, bekerjasama sepenuhnya secara adil, dan terdiri daripada satu [[bangsa Malaysia]] yang mempunyai kesetiaan politik dan dedikasi kepada negara. # Mewujudkan sebuah masyarakat yang berjiwa bebas, tenteram dan maju, dengan keyakinan akan keupayaan sendiri, berbangga dengan apa yang ada, dengan apa yang telah dicapai, cukup gagah menghadapi pelbagai masalah. Masyarakat Malaysia ini mesti dapat dikenali melalui usaha mencapai kecemerlangan, amat sedar akan semua potensinya, tidak mengalah kepada sesiapa, dan dihormati oleh rakyat negara lain. # Mewujudkan dan membangunkan masyarakat [[Demokrasi|demokratik]] yang matang, yang mengamalkan satu bentuk demokrasi Malaysia yang mempunyai persefahaman matang, berasaskan masyarakat yang boleh menjadi contoh kepada beberapa banyak [[negara membangun]]. # Mewujudkan masyarakat yang sepenuhnya [[Kemoralan|bermoral]] dan ber[[etika]], dengan [[warganegara]]nya teguh dalam nilai [[agama]] dan [[kerohanian]] dan didukung oleh nilai etika paling tinggi. # Mewujudkan masyarakat liberal yang bertolak ansur, dengan rakyat Malaysia pelbagai kaum bebas mengamalkan [[adat]], [[kebudayaan]], dan kepercayaan [[agama]] mereka dan pada masa yang sama meletakkan kesetiaan mereka kepada satu negara. # Mewujudkan masyarakat saintifik dan progresif, masyarakat yang mempunyai daya perubahan tinggi dan berpandangan ke depan, yang bukan sahaja menjadi pengguna [[teknologi]] tetapi juga penyumbang kepada tamadun sains dan teknologi masa depan. # Mewujudkan masyarakat penyayang dan [[budaya]] menyayangi, iaitu sistem sosial yang mementingkan masyarakat lebih daripada diri sendiri, dengan kebajikan insan tidak berkisar pada negara atau orang perseorangan tetapi di sekeliling sistem keluarga yang kukuh. # Memastikan masyarakat yang adil dalam bidang [[ekonomi]]. Ini merupakan masyarakat yang melaksanakan pengagihan kekayaan negara secara adil dan saksama, dengan wujudnya perkongsian sepenuhnya bagi setiap rakyat dalam perkembangan ekonomi. # Mewujudkan masyarakat makmur yang mempunyai ekonomi bersaing, dinamik, giat dan kental. Menurut Mahathir, kesembilan-sembilan matlamat utama ini tidak semestinya menjadi urutan keutamaan masyarakat Malaysia untuk tiga dekad yang akan datang. Tentunya keutamaan dalam satu-satu masa mesti memenuhi keadaan khusus pada masa berkenaan. ==Cabaran-cabaran== Tun Dr Mahathir telah menggariskan sembilan cabaran strategik yang Malaysia mesti atasi untuk mencapai Wawasan 2020.<ref>{{cite news| title=Vision 2020, 1991-2020| url=http://www.epu.gov.my/184| publisher= Economic Planning Unit| date= 14 Januari 2008}}</ref> *Cabaran 1: Membina bangsa Malaysia yang bersatu padu. *Cabaran 2: Membina masyarakat berjiwa bebas, tenteram dan berkeyakinan. *Cabaran 3: Memupuk dan membina masyarakat demokratik yang matang. *Cabaran 4: Mewujudkan masyarakat yang bermoral dan beretika. *Cabaran 5: Mewujudkan masyarakat yang matang, liberal dan bertoleransi. *Cabaran 6: Membina masyarakat yang maju dan saintifik. *Cabaran 7: Mewujudkan masyarakat berbudaya penyayang. *Cabaran 8: Menjamin masyarakat yang adil dan saksama ekonominya. *Cabaran 9: Memupuk dan membina masyarakat makmur. ==Adakah matlamat menjadi negara maju dari segi ekonomi itu realistik?== Pada dekad 1960-an, pertumbuhan ekonomi Malaysia adalah pada kadar purata sebanyak 5.1% setahun. Pertumbuhan purata ini dinaikkan menjadi 7.8% semasa dekad pertama [[Dasar Ekonomi Baru]] dalam dekad 1970-an, dan 5.9% setahun pada dekad 1980-an, akibat [[kemelesetan]] bertahun-tahun. Pertumbuhan [[Keluaran Dalam Negara Kasar|KDNK]] pada 30 tahun tersebut dalam nilai sebenar adalah pada kadar purata 6.3 peratus setahun, dengan kadar pada 20 tahun yang lalu merupakan 6.9 peratus setahun pada puratanya. Oleh itu, yang diperlukan ialah tambahan pertumbuhan sebanyak 0.1 peratus untuk mencapai matlumat ekonomi Wawasan 2020, sesuatu matlamat yang bukannya tidak mungkin. KDNK Malaysia pada tahun 1990 ialah $115 bilion, dengan sasaran kira-kira $920 bilion dalam nilai sebenar (ringgit pada 1990) menjelang tahun 2020. Pertumbuhan pesat ini memerlukan pertumbuhan pada kadar purata kira-kira 7.0% (dalam nilai sebenar) setahun untuk 30 tahun akan datang. Jika ini dapat dicapai, dan diandaikan kadar pertumbuhan penduduk tahunan ialah 2.5%, menjelang tahun 2020, rakyat Malaysia akan kaya empat kali ganda (dalam nilai sebenar), berbanding dengan tahun 1990. Inilah ukuran masyarakat makmur yang dimaksudkan oleh Wawasan 2020. Dengan itu, KDNK Malaysia akan menjadi lapan kali lebih besar menjelang tahun 2020 berbanding 1990. ==Lihat juga== * [[Wawasan Kemakmuran Bersama 2030]] ==Rujukan== {{reflist}} * [http://www.pmo.gov.my/website/webdb.nsf/vALLDOC/434FD713455D583B48256BC900309773 Laman web Kerajaan Malaysia] * [http://www.pustaka.usm.my/docushare/dsweb/Get/Document-11636/wsn+2020+Continuing+Vision+2020+4+September+2005+%28FitForLife%29%2c+p.15.pdf Laman web Universiti Sains Malaysia: Makalah akhbar ''The Star''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927212829/http://www.pustaka.usm.my/docushare/dsweb/Get/Document-11636/wsn+2020+Continuing+Vision+2020+4+September+2005+(FitForLife),+p.15.pdf |date=2007-09-27 }} == Pautan luar == * [http://eprints.utm.my/558/ The importance of psychological development for Malaysian students in facing Vision 2020 ] [[Kategori:Mahathir Mohamad]] [[Kategori:2020 di Malaysia]] [[Kategori:Dasar kerajaan Malaysia]] [[Kategori:Penubuhan 1991 di Malaysia]] [[Kategori:Penyataan wawasan masa depan negara]] [[Kategori:Slogan politik Malaysia]] ngc8awhwxq0s4fqs2t9nxehfnj6r4r6 0 64708 6844563 6842626 2026-05-09T07:02:51Z ~2026-27914-00 398954 6844563 wikitext text/x-wiki {{Infobox televisyen | child = | name = Buletin Utama | imej =Textlogo Buletin Utama TV3.jpg | kapsyen = | tajuk_2 = | genre = Berita, maklumat, hal ehwal semasa | format = [[Berita]] | pencipta = Marlina Ahmad | pemaju = Bahagian Berita dan Hal Ehwal Semasa [[Media Prima]] | penulis = | pengarah = Zuazita Mansor | pengarah_kreatif = | pengacara = * Asrulnizam Kadir * Azliyanti Ib-Berahim * [[Azaria Tagaya]] * Douglas Elliot David * [[Fahmi Tajuddin]] * Farah Nabilah Wazer * Fatin Hamimah Yusof * Mior Abdul Malek Raiyani * Mohd Yasir Mansor * Mohamad Shafiq Adnan * Muhammed Ahmad Hamdan * Nik Nur Shuhadah Nik Hassan * Siti Khadijah Jaafar * [[Vinsla Santiran]] * Zati Nizam | dibintangi = | juri = | pelakon_suara = | suara_latar = | komposer_muzik_tema = Peter Lim | lagu_pembukaan = | lagu_penutup = | komposer = | negara = [[Malaysia]] | bahasa = [[Bahasa Melayu|Melayu]] | bil_musim = | bil_episod = | senarai_episod = | penerbit_eksekutif = * Ahmad Fuad Ismail * Badrul Hisham Azmanshah * Mior Abdul Malek Raiyani * Mohd Khairizal Gairollah | penerbit = * Ahmad Fuad Ismail * Asrulnizam Kadir * Azliyanti Ib-Berahim * Haniza Hanafiah * Mohd Hafizul Akhmal Azeman * Hirsham Azmi * Norazlina A'ala * Norliza Mohd Zain * Rohani Ngah | penyunting = | lokasi = Balai Berita, [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]]<ref>[https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2024/10/1310757/operasi-berita-rangkaian-media-prima-bersiaran-dari-balai-berita Operasi berita rangkaian Media Prima bersiaran dari Balai Berita mulai 21 Oktober]</ref> | sinematografi = | kamera = | tempoh = * 30 minit<br/>{{small|(05.06.1990 – 31.08.1995)}} * 1 jam<br/>{{small|(sejak 01.09.1995)}} | syarikat = {{ubl|[[Media Prima Berhad#Rangkaian Televisyen Media Prima|Rangkaian Televisyen Media Prima]]|[[TV3|Sistem Televisyen Malaysia Berhad]]}} | pengedar = [[Media Prima Berhad]] | saluran = [[TV3]] | format_gambar = *[[Televisyen definisi tinggi|SDTV]] [[480i|480i60]] [[Nisbah bidang (imej)|4:3]]<br/>{{small|(05.06.1990 – 30.08.2017)}} * [[Televisyen definisi tinggi|HDTV]] [[1080i|1080i60]] [[Nisbah bidang (imej)|16:9]]<br/>{{small|(sejak 31.08.2017)}} | format_audio = | negara_pertama = [[Malaysia]] | Tarikh_siaran = | status = | rekod tinggi = | sebelum = | selepas = | musim sebelumnya = | musim selanjutnya = | berkaitan = | tapak_sesawang = | tapak_sesawang_penerbitan = | mula_siaran = 5 Jun 1990 | tamat_siaran =kini }} '''Buletin Utama''' merupakan sebuah penonton rancangan berita tertinggi nombor satu dan terbesar di saluran [[TV3]] yang disiarkan selama sejam setiap hari bermula jam 8:00 hingga 9:00 malam. Rancangan ini antara rancangan yang memperoleh jumlah penonton tertinggi serta menjadi nombor satu dan terbesar di [[TV3]] iaitu mencecah jutaan penonton. Antara segmen yang terdapat dalam ''Buletin Utama'' ialah [[Berita RTM|berita]] dalam negeri, Detik Niaga, luar negara dan Buletin Sukan. Dengan slogan '''Rancangan Berita No. 1 di Malaysia'''. ==Sejarah TV3 memulakan ujian transmisi sehingga siaran percubaan (1 April – 31 Mei 1984)== ====TV3 memulakan ujian transmisi sehingga siaran percubaan (1 April – 31 Mei 1984)==== *1 April 1984: **[[TV3]] dalam ujian transmisi sehingga siaran pecubaan berkedudukan dan berpusat di [[Metropolitan Lembah Klang]] (sekitar [[Kuala Lumpur]], bandar raya terbesar dan ibu kota negara di Malaysia) dan siaran dari [[Kuala Lumpur]]. Kawasan penyiaran ini hanya terhad kepada [[Metropolitan Lembah Klang]] (kawasan sekitar [[Kuala Lumpur]], ibu negara Malaysia) sahaja dan bersiaran di [[Kuala Lumpur]] pada saluran 12 [[VHF]] dengan frekuensi 224.25 [[Hertz|MHz]] dan tapak stesen pemancar siaran di [[Sungai Besi|Bukit Sungai Besi]] yang berpusat di [[Metropolitan Lembah Klang]] (sekitar [[Kuala Lumpur]], bandar raya terbesar dan ibu kota negara di Malaysia) sebelum 2 bulan dan selepas 2 bulan meraikan ulang tahun [[Kuala Lumpur|Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur]] yang ke–10 pada 1 Februari 1984.<ref name=youtube>[https://m.youtube.com/watch?v=Ce5Ysv8WvxM TV3 - Test Pattern]</ref> ==Sejarah TV3 memulakan siaran secara rasmi (1 Jun 1984 – kini)== ====TV3 memulakan siaran secara rasmi (1 Jun 1984 – kini)==== *Jumaat petang, 1 Jun 1984 mula tepat sejak sekitar jam 5:00 petang: **[[TV3]] secara rasmi dilancarkan sebagai [[stesen televisyen|stesen televisyen swasta terestrial]] dan [[siaran percuma]] nasional pertama di [[Malaysia]] sehingga memulakan penyiaran berkedudukan dan berpusat di [[Metropolitan Lembah Klang]] (sekitar [[Kuala Lumpur]], bandar raya terbesar dan ibu kota negara di Malaysia) pada bertepatan dengan tarikh hijriah adalah hari pertama bulan hijriah kesembilan adalah Ramadhan tahun hijriah adalah 1404 Hijriah bersamaan dengan hari Jumaat tarikh pertama bulan Jun 1984 mula tepat sejak sekitar jam 5:00 petang dengan dengan dengan siaran pembukaan atau stesen dibuka biasanya masa jarum jam analog TV3, [[Negaraku|lagu kebangsaan (versi instrumental)]], dan stesen ID dan bersiaran 7 jam sehari bermula dari jam 5:00 petang sehingga 12:00 tengah malam dan siaran dari [[Kuala Lumpur]]. Kawasan penyiaran ini hanya terhad kepada [[Metropolitan Lembah Klang]] (kawasan sekitar [[Kuala Lumpur]], ibu negara Malaysia) sahaja dan bersiaran di [[Kuala Lumpur]] pada saluran 12 [[VHF]] dengan frekuensi 224.25 [[Hertz|MHz]] dan tapak stesen pemancar siaran di [[Sungai Besi|Bukit Sungai Besi]] yang berpusat di [[Metropolitan Lembah Klang]] (sekitar [[Kuala Lumpur]], bandar raya terbesar dan ibu kota negara di Malaysia) selepas siaran pengenalan dan 4 bulan meraikan ulang tahun [[Kuala Lumpur|Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur]] yang ke–10 pada 1 Februari 1984. Bersiaran ibu pejabat saluran ini bersiaran dari Jalan Liku, [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]] sebelum berpindah ke [[Sri Pentas]], [[Bandar Utama]], [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] pada 1 Jun 1995. TV3 tidak mempunyai sebarang slot masa [[berita|siaran berita utama]] sama ada buatan saluran ini atau daripada saluran televisyen siaran lain dari 1 Jun 1984 hingga 31 Disember 1984. TV3 telah rasmi melancarkan cogan kata perdana '''Saluran Hiburan Anda'''. Pada [[28 Julai]] hingga [[12 Ogos]] [[1984]], [[TV3|Sistem Televisyen Malaysia Berhad (TV3)]] telah secara rasmi membuat liputan langsung dan semuanya sepenuhnya 140 negara, 6,829 atlet (5,263 atlet lelaki dan 1,566 atlet perempuan) dan 221 acara dalam 21 sukan telah [[Siaran langsung televisyen|disiarkan secara langsung]] [[Sukan Olimpik Musim Panas 1984|Sukan Olimpik Musim Panas]] [[Los Angeles]], [[Amerika Syarikat]] [[1984]] saluran percuma televisyen terrestrial swasta bandar metropolitan pertama dalam bandar metropolitan sehingga saluran televisyen swasta terestrial dan siaran percuma bandar metropolitan pertama di [[Kuala Lumpur|Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur]] melalui saluran percuma televisyen terrestrial swasta bandar metropolitan dalam siaran langsung "SIARAN LANGSUNG" dari pagi hingga siang siaran studio siaran di [[Los Angeles]] dan Jalan Liku, [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]]. [[TV3|Sistem Televisyen Malaysia Berhad (TV3)]] [[Sukan Olimpik Musim Panas 1984|Sukan Olimpik Musim Panas]] [[Los Angeles]], [[Amerika Syarikat]] [[1984]] telah rasmi melancarkan cogan kata perdana '''Studio Olimpik Anda'''. *Isnin malam, 21 Oktober 2024 mula tepat sejak sekitar jam 8:00 malam: **TV3 telah berpindah kembali dari [[Sri Pentas]], [[Bandar Utama]], [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] hingga ke Balai Berita, [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]] dan TV3 telah rasmi memulakan siaran sepenuhnya pada waktu malam dalam slot berita perdana iaitu [[Buletin Utama]]. ==Sejarah== ===Berita TV3 (1 Januari 1985 – 4 Jun 1990)=== * 1 Januari 1985: ** TV3 menyiarkan berita terbitan sendiri iaitu "'''Berita TV3'''" adalah program perdana setiap hari berita televisyen petang untuk TV3 dan adalah nombor satu siaran warta berita diberi nilai dalam [[bahasa Melayu Malaysia]] menyiarkan secara langsung dari Jalan Liku, [[Bangsar]], [[Lembah Pantai]], [[Kuala Lumpur]] dengan masa penyiaran bermula jam 8:00 malam hingga 8:30 malam dalam masa 30 minit. Ia menerbitkan rancangan berita sendiri dan disiarkan dari [[Kuala Lumpur]], bandar raya terbesar dan ibu kota negara di Malaysia. Kawasan Siaran ini hanya terhad kepada kawasan [[Metropolitan Lembah Klang|Kuala Lumpur Raya]] (sekitar [[Kuala Lumpur]], bandar raya terbesar dan ibu kota negara di Malaysia) dan siaran dari [[Kuala Lumpur]]. Kawasan penyiaran ini hanya terhad kepada [[Metropolitan Lembah Klang|Kuala Lumpur Raya]] (kawasan sekitar [[Kuala Lumpur]], ibu negara Malaysia) sahaja dan bersiaran di [[Kuala Lumpur]]. TV3 menyiarkan berita mereka sendiri untuk memulakan episod baru. [[Mahadzir Lokman]] adalah pembaca berita pertama kepada pembaca buletin utama apabila Abdul Razak Abdullah, Aziz Mubarak, Christin Ling dan Abdul Samad Ismail buletin utama menyediakan bimbingan yang merujuk kepada hari ini. * 1 Jun 1985: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–1. * 1 Januari 1986: ** Berita TV3 meraikan ulang tahun ke–1. * 1 Jun 1986: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–2. * 1 Januari 1987: ** Berita TV3 meraikan ulang tahun ke–2. ** Berita TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga diberi nafas baharu bersama–sama dengan TV3 dirombak. Ini termasuk studio baharu, tajuk muzik baharu terdiri dan grafik baru yang lebih rendah pertama skrin telah dibuka secara rasmi. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman ** Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident telah dibuka secara rasmi. * 1 Jun 1987: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–3. * 1 Januari 1988: ** Berita TV3 meraikan ulang tahun ke–3. ** Berita TV3 telah kembali diberi nafas penampilan lama. Ini kembali termasuk studio lama telah dibuka secara rasmi selepas hampir 2 tahun Berita TV3 bersiaran dalam masa lama di TV3 sejak bermula pada 1 Januari 1985. ** Berita TV3 telah kembali diberi nafas penampilan lama dengan studio televisyen lama selepas hampir 2 tahun Berita TV3 bersiaran dalam masa lama di TV3 sejak bermula pada 1 Januari 1985. * 1 April 1988: ** Berita TV3 telah kembali diberi nafas wajah lama sehingga kembali diberi nafas lama bersama-sama dengan TV3 dirombak. Ini kembali termasuk tajuk muzik lama terdiri dan grafik lama telah dibuka secara re-opening atau re-launching selepas hampir 2 tahun Berita TV3 bersiaran dalam masa lama di TV3 sejak bermula pada 1 Januari 1985. ** Berita TV3 telah kembali diberi nafas wajah lama sehingga dirombak semula dengan wajah lama kedua-dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan logo televisyen lama yang direka wajah lama keseragaman terbalik selepas hampir 2 tahun Berita TV3 bersiaran dalam masa lama di TV3 sejak bermula pada 1 Januari 1985. ** Kembali rupa lama juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident telah dibuka secara re-opening atau re-launching selepas hampir 2 tahun Berita TV3 bersiaran dalam masa lama di TV3 sejak bermula pada 1 Januari 1985. * 1 Jun 1988: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–4. * 1 Januari 1989: ** Berita TV3 meraikan ulang tahun ke–4. * 1 Jun 1989: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–5. * 1 Januari 1990: ** Berita TV3 meraikan ulang tahun ke–5. * 1 Jun 1990: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–6. ===Buletin Utama (5 Jun 1990 – kini)=== * 5 Jun 1990: ** TV3 melancarkan program berita televisyen masa perdana sendiri menjadi perdana petang setiap hari untuk [[TV3]] yang dirombak sebagai "'''Buletin Utama'''" ia telah dirasmikan secara rasmi pada Environment Day 1990 dan dua puluh diberi nilai siaran warta berita yang dalam [[bahasa Malaysia]] menyiarkan secara langsung dari Jalan Liku, [[Bangsar]], [[Lembah Pantai]], [[Kuala Lumpur]] dengan masa penyiaran bermula jam 8:00 hingga 8:30 malam dalam masa 30 minit dari 5 Jun 1990 sehingga 31 Ogos 1995 dan kini jam 8:00 hingga 9:00 malam dalam masa 1 jam dari 1 September 1995 sehingga kini. * 1 Januari 1991: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–6. * 1 Jun 1991: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–7. * 5 Jun 1991: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–1. * 1 Januari 1992: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–7. * 1 Jun 1992: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–8. * 5 Jun 1992: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–2. * 1 Januari 1993: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–8. * 1 Jun 1993: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–9. * 5 Jun 1993: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–3. * 1 Januari 1994: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–9. * 1 Jun 1994: ** TV3 meraikan ulang tahun kesepuluh dengan 1 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 10 tahun dengan dan melalui TV3 (1 Jun 1984 – kini), Buletin TV3 (1 Januari 1985 – kini) sehingga Buletin Utama (5 Jun 1990 – kini) meputar suara lagu muzik jingle soundtrack bertajuk '''TV3 Rangkaian Anda''' telah dibuka secara rasmi untuk umum pada 19 Jun 1994 sebagai stesen televisyen swasta komersial secara nasional tertinggi nombor satu dan terbesar pertama di Malaysia dilancarkan secara rasmi pada 1 Jun 1984 lalu. ** TV3 meraikan ulang tahun ke–10 dengan 10 tahun bersiaran pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 10 tahun dengan dan melalui TV3 ({{start date and age|1 Jun 1984}} – kini), Berita TV3 ({{start date and age|1 Januari 1985}} – kini) sehingga Buletin Utama ({{start date and age|5 Jun 1990}} – kini) meputar suara lagu muzik jingle soundtrack bertajuk '''TV3 Rangkaian Anda''' telah dibuka secara rasmi untuk umum pada 19 Jun 1994 sebagai stesen televisyen swasta komersial secara nasional tertinggi nombor satu dan terbesar pertama di Malaysia dilancarkan secara rasmi pada 1 Jun 1984 lalu. * 5 Jun 1994: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–4. * 19 Jun 1994: ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga diberi nafas baharu bersama-sama dengan TV3 dirombak. Ini termasuk studio baharu, tajuk muzik baharu terdiri dan grafik baru yang lebih rendah pertama skrin telah dibuka secara rasmi meraikan ulang tahun TV3 yang kesepuluh dengan 1 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 10 tahun selama 10 tahun bersiaran pada 1 Jun 1994. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua-dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman meraikan ulang tahun TV3 yang kesepuluh dengan 1 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 10 tahun selama 10 tahun bersiaran pada 1 Jun 1994. ** Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident telah dibuka secara rasmi selepas 18 hari meraikan ulang tahun TV3 yang kesepuluh dengan 1 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 10 tahun selama 10 tahun bersiaran pada 1 Jun 1994. ** Buletin TV3 telah menukar montaj huruf besar logo "BULETIN UTAMA" dan montaj logo "TV3" dan studio latar belakang warna biru dan bola dunia warna biru tampilan dan berwajah baharu meraikan ulang tahun TV3 yang ke–10 pada 1 Jun 1994. * 1 Januari 1995: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun kesepuluh dengan 1 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 10 tahun. * 1 Jun 1995: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–11. ** TV3 telah berpindah secara rasmi dari Jalan Liku [[Bangsar]] di [[Lembah Pantai]], [[Kuala Lumpur]] hingga ke [[Sri Pentas]] [[Bandar Utama]] di [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] sempena ulang TV3 ke–11. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua-dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman selepas TV3 telah berpindah secara rasmi dari Jalan Liku [[Bangsar]] di [[Lembah Pantai]], [[Kuala Lumpur]] hingga ke [[Sri Pentas]] [[Bandar Utama]] di [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] sempena ulang TV3 ke–11. ** Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident selepas TV3 telah berpindah secara rasmi dari Jalan Liku [[Bangsar]] di [[Lembah Pantai]], [[Kuala Lumpur]] hingga ke [[Sri Pentas]] [[Bandar Utama]] di [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] sempena ulang TV3 ke–11. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga diberi nafas baharu bersama–sama dengan TV3 dirombak. Ini termasuk studio baharu, tajuk muzik baharu terdiri dan grafik baharu yang lebih rendah kedua skrin selepas TV3 telah berpindah secara rasmi dari Jalan Liku [[Bangsar]] di [[Lembah Pantai]], [[Kuala Lumpur]] hingga ke [[Sri Pentas]] [[Bandar Utama]] di [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] sempena ulang TV3 ke–11. * 5 Jun 1995: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–5. * 1 September 1995: ** Buletin Utama menjadi berita 1 jam bermula jam 8:00 hingga 9:00 malam merupakan sebuah rancangan berita 1 jam pertama di [[Malaysia]]. ** Buletin Utama adalah program perdana setiap hari berita televisyen waktu malam untuk TV3 dan adalah nombor satu siaran warta berita diberi nilai dalam [[bahasa Malaysia]] menyiarkan secara langsung dari [[Sri Pentas]], [[Bandar Utama]], [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] dengan masa penyiaran bermula jam 8:00 malam hingga 9:00 malam. * 1 Januari 1996: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–11. * 1 Jun 1996: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–12. * 5 Jun 1996: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–6. * 1 September 1996: ** Buletin TV3 telah menukar montaj huruf besar logo "BULETIN UTAMA" dan studio latar belakang warna hijau berwajah baharu. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga diberi nafas baharu bersama–sama dengan TV3 dirombak. Ini termasuk studio baharu, tajuk muzik baharu terdiri dan grafik baharu yang lebih rendah ketiga skrin. * 22 Oktober 1996: ** Pusat Operasi TV3 di [[Sri Pentas]] [[Bandar Utama]], [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] telah dirasmikan oleh [[Perdana Menteri Malaysia]] ke–4, [[Mahathir Mohamad]] pada bertepatan dengan tarikh hijriah 9 Jamadil Akhir 1417H. * 1 Januari 1997: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–12. * 1 Jun 1997: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–13. * 5 Jun 1997: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–7. * 1 Januari 1998: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–13. * 1 Jun 1998: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–14. * 5 Jun 1998: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–8. * 1 Januari 1999: ** Berita TV3 meraikan ulang tahun ke–14. * 1 Jun 1999: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–15 dengan pengepala sehingga mengikut tema "'''Cemerlang 15'''" dengan dan melalui TV3 (1 Jun 1984 – kini), Buletin TV3 (1 Januari 1985 – kini) sehingga Buletin Utama (5 Jun 1990 – kini) sebagai stesen televisyen swasta komersial secara nasional tertinggi nombor satu dan terbesar pertama di Malaysia dilancarkan secara rasmi pada 1 Jun 1984 lalu. ** Buletin TV3 itu telah dirasmikan secara rasmi diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga diberi nafas baharu bersama–sama dengan TV3 dirombak. Ini termasuk studio baharu dan grafik baharu yang lebih rendah keempat skrin sempena ulang TV3 ke–15. * 5 Jun 1999: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–9. * 1 Januari 2000: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–15. * 1 Mac 2000: ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua–dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu '''Duniamu TV3''' yang direka wajah baharu keseragaman. Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak wajah baharu kedua–dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu telah direka. Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita. * 1 Jun 2000: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–16. * 5 Jun 2000: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun kesepuluh dengan 1 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 10 tahun. * 1 Januari 2001: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–16. * 1 Jun 2001: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–17. * 5 Jun 2001: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–11. * 1 Januari 2002: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–17. * 1 Jun 2002: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–18. * 5 Jun 2002: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–12. * 1 Januari 2003: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–18. * 1 Jun 2003: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–19. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak dan studio latar belakang warna oren berwajah baharu semula dengan wajah baharu kedua-dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman. Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident sempena ulang TV3 ke–19. * 5 Jun 2003: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–13. * 1 Januari 2004: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–19. ** Buletin TV3 itu telah dirasmikan secara rasmi dirombak dan studio latar belakang warna biru berwajah baharu dilancarkan semula baharu melalui bersama diberi nafas wajah dan penampilan baharu visual televisyen baharu dan biru televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman. Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident semula melalui tipu daya ini telah dibuka secara rasmi untuk umum. Ini adalah perbandingan ini yang sepertinya ini pada 1 Jun 2003 lalu. ** Buletin TV3 dituduh plagiat, selepas ia telah mendedahkan bahawa ia adalah reka bentuk berita baru disalin dari ini yang memperkenalkan reka bentuk berita baru pada 1 Jun 2003 lalu. * 1 Jun 2004: ** TV3 meraikan ulang tahun kesepuluh dengan 2 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 20 tahun dengan dan melalui TV3 (1 Jun 1984 – kini), Buletin TV3 (1 Januari 1985 – kini) sehingga Buletin Utama (5 Jun 1990 – kini) sebagai stesen televisyen swasta komersial secara nasional tertinggi nombor satu dan terbesar pertama di Malaysia dilancarkan secara rasmi pada 1 Jun 1984 lalu. ** TV3 meraikan ulang tahun ke–20 dengan 20 tahun bersiaran pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 20 tahun dengan dan melalui TV3 (1 Jun 1984 – kini), Buletin TV3 (1 Januari 1985 – kini) sehingga Buletin Utama (5 Jun 1990 – kini) sebagai stesen televisyen swasta komersial secara nasional tertinggi nombor satu dan terbesar pertama di Malaysia dilancarkan secara rasmi pada 1 Jun 1984 lalu. * 5 Jun 2004: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–14. * 1 Januari 2005: ** Buletin TV3 itu telah dirasmikan secara rasmi diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua–dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman. Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident dilancarkan semula telah dibuka secara rasmi. ** Buletin TV3 yang menyambut ulang tahun kesepuluh dengan 2 tahun pada dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 20 tahun. * 1 Jun 2005: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–21. * 5 Jun 2005: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–15. * 1 Januari 2006: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–21. ** Buletin TV3 itu telah dirasmikan secara rasmi diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua-dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman. Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident dilancarkan semula telah dibuka secara rasmi. * 1 Jun 2006: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–22. * 5 Jun 2006: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–16. * 1 Januari 2007: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–22. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua–dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman. Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident dilancarkan semula telah dibuka secara rasmi. * 1 Jun 2007: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–23. * 5 Jun 2007: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–17. * 1 Januari 2008: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–23. * 1 Jun 2008: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–24. ** Buletin TV3 itu telah dirasmikan secara rasmi telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua–dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman. Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident dilancarkan semula telah dibuka secara rasmi sempena ulang TV3 ke–24. * 5 Jun 2008: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–18. * 1 Januari 2009: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–24. * 1 Jun 2009: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–25 dengan pengepala jubli perak sehingga 25 tahun bersiaran pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 25 tahun dengan dan melalui TV3 ({{start date and age|1 Jun 1984}} – kini), Buletin TV3 ({{start date and age|1 Januari 1985}} – kini) sehingga Buletin Utama ({{start date and age|5 Jun 1990}} – kini) sebagai stesen televisyen swasta komersial secara nasional tertinggi nombor satu dan terbesar pertama di Malaysia dilancarkan secara rasmi pada 1 Jun 1984 lalu. * 5 Jun 2009: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–19. * 1 Januari 2010: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–25 dengan pengepala jubli perak. * 1 Jun 2010: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–26.# * 5 Jun 2010: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun kesepuluh dengan 2 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 20 tahun. * 1 Januari 2011: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–26. * 1 Jun 2011: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–27. * 5 Jun 2011: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–21. * 1 Januari 2012: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–27. * 1 Jun 2012: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–28. ** Buletin TV3 itu telah dirasmikan secara rasmi diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua–dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman. Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident dilancarkan semula telah dibuka secara rasmi sempena ulang TV3 ke–28. * 5 Jun 2012: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–22. * 1 Oktober 2012: ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua-dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan definisi tinggi studio televisyen maya baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman selepas 4 bulan meraikan ulang tahun TV3 yang ke–28 pada 1 Jun 2012. ** Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident dilancarkan semula baharu di Virtual Studio HD (High Definition) disiarkan dalam kualiti definisi tinggi telah dibuka secara rasmi selepas 4 bulan meraikan ulang tahun TV3 yang ke–28 pada 1 Jun 2012. ** TV3 sebagai stesen televisyen swasta pertama di Malaysia yang memperkenalkan teknologi "Virtual Studio HD (High Definition)" yang menjadikan produksi televisyen lebih fleksibel dan kreatif dan juga menjadikan ruang siaran berita format siaran berkualiti HD. ** Buletin TV3 disiarkan secara rasmi menggunakan "definisi tinggi studio maya". Studio maya ini disiarkan dalam kualiti definisi tinggi. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah baharu dilancarkan semula baharu secara rasmi. * 1 Januari 2013: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–28. * 1 Jun 2013: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–29. * 5 Jun 2013: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–23. * 1 Oktober 2013: ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua-dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan definisi tinggi studio televisyen maya baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman. Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident dilancarkan semula baharu telah dibuka secara rasmi. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah baharu dilancarkan semula baharu secara rasmi selepas 4 bulan meraikan ulang tahun TV3 yang ke–29 pada 1 Jun 2013. * 1 Januari 2014: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–29. * 1 Jun 2014: ** TV3 meraikan ulang tahun kesepuluh dengan 3 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 30 tahun dengan tribute melalui TV3 (1 Jun 1984 – kini), Buletin TV3 (1 Januari 1985 – kini) sehingga Buletin Utama (5 Jun 1990 – kini) meputar suara lagu muzik jingle soundtrack bertajuk '''TV3 Rangkaian Anda''' dilancarkan pada 1 Jun 1994 daripada TV3 meraikan ulang tahun kesepuluh dengan 1 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 10 tahun dan dirasmikan pada 19 Jun 1994 sebagai stesen televisyen swasta komersial secara nasional tertinggi nombor satu dan terbesar pertama di Malaysia dilancarkan secara rasmi pada 1 Jun 1984 lalu. ** TV3 meraikan ulang tahun ke–30 dengan 30 tahun bersiaran pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 30 tahun dengan dan melalui TV3 (1 Jun 1984 – kini), Buletin TV3 (1 Januari 1985 – kini) sehingga Buletin Utama (5 Jun 1990 – kini) meputar suara lagu muzik jingle soundtrack bertajuk '''TV3 Rangkaian Anda''' dilancarkan pada 1 Jun 1994 daripada TV3 meraikan ulang tahun kesepuluh dengan 1 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 10 tahun dan dirasmikan pada 19 Jun 1994 sebagai stesen televisyen swasta komersial secara nasional tertinggi nombor satu dan terbesar pertama di Malaysia dilancarkan secara rasmi pada 1 Jun 1984 lalu sempena ulang TV3 ke–30 dengan 30 tahun bersiaran pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 30 tahun. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua-dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan definisi tinggi studio televisyen maya baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman. Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident dilancarkan semula di dan melalui TV3 (1 Jun 1984 – kini), Buletin TV3 (1 Januari 1985 – kini) sehingga Buletin Utama (5 Jun 1990 – kini) telah dibuka secara rasmi sempena ulang TV3 ke–30 dengan 30 tahun bersiaran pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 30 tahun. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah baharu dilancarkan semula baharu secara rasmi sempena ulang TV3 ke–30 dengan 30 tahun bersiaran pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 30 tahun. * 5 Jun 2014: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–24. * 1 Januari 2015: ** Buletin TV3 yang menyambut ulang tahun kesepuluh dengan 3 tahun pada dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 30 tahun. * 1 Jun 2015: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–31. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua-dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan definisi tinggi studio televisyen maya baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman. Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident dilancarkan semula melalui tipu daya {{ill|RTL Nieuws|en|RTL Nieuws}} telah dibuka secara rasmi untuk umum. Ini adalah perbandingan Buletin TV3 [[Malaysia]] yang sepertinya {{ill|RTL Nieuws|en|RTL Nieuws}} [[Netherlands]] sempena ulang TV3 ke–31. ** Buletin TV3 dituduh plagiat, selepas ia telah mendedahkan bahawa ia adalah reka bentuk berita baru disalin dari {{ill|RTL Nieuws|en|RTL Nieuws}} [[Netherlands]] yang memperkenalkan reka bentuk berita baru pada Mei 2014 sempena ulang TV3 ke–31. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah baharu dilancarkan semula baharu secara rasmi sempena ulang TV3 ke–31. * 5 Jun 2015: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–25 dengan pengepala jubli perak. * 1 Januari 2016: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–31. * 1 Jun 2016: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–32. * 5 Jun 2016: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–26. * 1 Januari 2017: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–32. * 1 Jun 2017: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–33. * 5 Jun 2017: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–27. * 1 Januari 2018: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–33. * 1 Jun 2018: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–34. * 5 Jun 2018: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–28. * 1 Januari 2019: ** Buletin TV3 telah disiarkan dari [[Kuala Lumpur]], bandar raya terbesar dan ibu kota negara di Malaysia. Kawasan Siaran ini hanya terhad kepada kawasan [[Metropolitan Lembah Klang|Kuala Lumpur Raya]] (sekitar [[Kuala Lumpur]], bandar raya terbesar dan ibu kota negara di Malaysia) dan siaran dari [[Kuala Lumpur]]. Kawasan penyiaran ini hanya terhad kepada [[Metropolitan Lembah Klang|Kuala Lumpur Raya]] (kawasan sekitar [[Kuala Lumpur]], ibu negara Malaysia) sahaja dan bersiaran di [[Kuala Lumpur]] telah [[daerah pusat perniagaan]] [[bandar raya]] [[metropolis]] video kemudiannya ditayangkan yang menampilkan tempat di [[Kuala Lumpur|Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur]] video kemudiannya ditayangkan yang menampilkan tempat di [[Kuala Lumpur]]; [[Dewan Bandaraya Kuala Lumpur]], [[Pusat Bandaraya Kuala Lumpur]], [[Menara Berkembar Petronas|Menara Berkembar Petronas Kuala Lumpur]], [[Pavilion Kuala Lumpur]], [[Bukit Bintang|Bukit Bintang, Kuala Lumpur]] dan [[Jalan Tuanku Abdul Rahman|Jalan Tuanku Abdul Rahman, Kuala Lumpur]]. ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–34. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua–dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan definisi tinggi studio televisyen maya baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman sebelum 5 bulan meraikan ulang tahun TV3 yang ke–35 pada 1 Jun 2019. ** Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident dilancarkan semula melalui tipu daya [[:en:NRK News|NRK Nyheter]] [[:en:Dagsrevyen|Dagsrevyen]] telah dibuka secara rasmi untuk umum. Ini adalah perbandingan Buletin TV3 [[Malaysia]] yang sepertinya [[:en:NRK News|NRK Nyheter]] [[:en:Dagsrevyen|Dagsrevyen]] [[Norway]] sebelum 5 bulan meraikan ulang tahun TV3 yang ke–35 pada 1 Jun 2019. ** Buletin TV3 dituduh plagiat selepas ia telah mendedahkan bahawa ia adalah reka bentuk berita baru disalin dari [[:en:NRK News|NRK Nyheter]] [[:en:Dagsrevyen|Dagsrevyen]] [[Norway]] yang memperkenalkan reka bentuk berita baru pada Jun 2015 sebelum 5 bulan meraikan ulang tahun TV3 yang ke–35 pada 1 Jun 2019. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah baharu dilancarkan semula baharu secara rasmi sebelum 5 bulan meraikan ulang tahun TV3 yang ke–35 pada 1 Jun 2019. *1 Februari 2019: **Buletin TV3 mula menyiarkan tayangan perdana akrib berita lama Pustaka Buletin TV3 di [[YouTube]] telah dilancarkan secara rasmi.<ref>[https://m.youtube.com/playlist?list=PLlLV-nUiHDMyVdzVNYUnRQSSG6cYKAa5V PUSTAKA BULETIN TV3]</ref> * 1 Jun 2019: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–35. * 5 Jun 2019: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–29. * 1 Januari 2020: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–35. * 1 Jun 2020: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–36 dengan 36 tahun bersiaran pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 36 tahun melalui tribute melalui TV3 (1 Jun 1984 – kini), Buletin TV3 (1 Januari 1985 – kini) sehingga Buletin Utama (5 Jun 1990 – kini) meputar suara lagu muzik jingle soundtrack bertajuk '''TV3 Rangkaian Anda''' dilancarkan pada 1 Jun 1994 daripada TV3 meraikan ulang tahun kesepuluh dengan 1 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 10 tahun dan dirasmikan pada 19 Jun 1994 sebagai stesen televisyen swasta komersial secara nasional tertinggi nombor satu dan terbesar pertama di Malaysia dilancarkan secara rasmi pada 1 Jun 1984 lalu bersama 14 tahun yang lalu pada 21 Ogos 2006 penyampai oleh Kamaruddin Mape dan Norliza Mohd Zain (14 tahun sebenar). * 5 Jun 2020: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun kesepuluh dengan 3 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 30 tahun. * 8 Jun 2020: ** Mandarin 7 telah ditamatkan penyiarannya di NTV7 pada 7 Jun 2020 dan telah bergabung dengan 8TV Mandarin News. Ini menjadikan waktu 8TV Mandarin News di 8TV pada waktu malam berubah dari tempoh 30 minit (8:00 – 8:30 malam) kepada 1 jam (8:00 – 9:00 malam) selepas hampir 25 tahun Buletin Utama bersiaran dalam masa 1 jam di TV3 sejak bermula pada 1 September 1995 selepas 7 hari meraikan ulang tahun TV3 yang ke–36 pada 1 Jun 2020. * 31 Julai 2020: ** Buletin Utama bersiaran sempena Hari Raya Aidiladha dengan suasana '''Normal Baharu'''. * 6 November 2020: ** Buletin TV3 menyiarkan secara langsung '''Pembentangan Belanjawan 2021 oleh Menteri Kewangan, Datuk Seri [[Tengku Zafrul bin Tengku Abdul Aziz]]''' yang disiarkan di [[TV3]] bermula jam 4:00 petang hingga 6:30 petang. * 7 November 2020: ** Buletin Utama bersiaran dalam masa 30 minit bermula jam 8:00 hingga 8:30 malam untuk memberi laluan kepada siaran langsung '''Program Wawancara Eksklusif Bersama PM Tan Sri [[Muhyiddin Yassin]] Mengenai Belanjawan 2021''' yang disiarkan menerusi Agenda Awani secara langsung dari [[Astro Awani]] bersama siaran serentak [[Bernama TV]], [[TV1]] dan [[TV3]] bermula jam 8:30 malam hingga 9:15 malam. * 8 November 2020: **Buletin Utama menyiarkan temubual Eksklusif secara langsung '''Wawancara khas bersama Menteri Kewangan, Datuk Seri [[Tengku Zafrul bin Tengku Abdul Aziz]]''' yang disiarkan di [[TV3]] bermula jam 8:30 hingga 9:15 malam. * 14 November 2020: ** Buletin Utama bersiaran sempena Deepavali dengan susana '''Normal Baharu.''' * 20 November 2020: ** Buletin Utama menyiarkan edisi khas secara langsung Ucapan Pembukaan [[Pengerusi Kerjasama Ekonomi Asia-Pasifik|Pengerusi]] [[APEC Malaysia 2020|Mesyuarat Pemimpin–Pemimpin Ekonomi APEC 2020]] oleh [[Perdana Menteri Malaysia]] ke–8 [[Muhyiddin Yassin]] dengan masa penyiaran bermula jam 8:00 malam hingga 8:15 malam. * 1 Januari 2021: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–36. * 1 Jun 2021: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–37. * 5 Jun 2021: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–31. * 2 Ogos 2021: ** Buletin Utama bersiaran serentak juga dengan [[Buletin FM]] pada setiap Isnin hingga Jumaat pada jam 8:00 malam hingga 9:00 malam selepas 62 hari meraikan ulang tahun TV3 yang ke–37 pada 1 Jun 2021. * 1 Januari 2022: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–37. * 6 Mac 2022: ** Buletin TV3 kali terakhir bersiaran dari definisi tinggi studio televisyen maya. * 7 Mac 2022: ** Buletin TV3 telah diberi pertukaran menjadi sepenuhnya 1000000% nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua-dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan definisi tinggi ultra studio televisyen keras baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman. ** Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident dilancarkan semula telah dibuka secara rasmi untuk umum. ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu dilancarkan semula baharu secara rasmi. *1 Mei 2022: ** Buletin TV3 akan menamatkan tayangan perdana akrib berita lama Pustaka Buletin TV3 di [[YouTube]] telah ditutup secara rasmi.<ref>[https://m.youtube.com/watch?v=J2ccEDXgBsM PUSTAKA | Buletin TV3 | 1 Mei 1988]</ref> * 1 Jun 2022: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–38. ** Buletin Utama di [[Buletin FM]] telah dihentikan sepenuhnya. * 5 Jun 2022: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–32. * 1 Januari 2023: ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–38. ** [[Buletin TV9]] menjadi berita 1 jam bermula jam 8:00 malam hingga 9:00 malam merupakan sebuah rancangan berita 1 jam pertama di [[Malaysia]] selepas hampir 28 tahun Buletin Utama bersiaran dalam masa 1 jam di [[TV3]] sejak bermula pada 1 September 1995. * 22 Mei 2023: ** [[Buletin Didik]] di [[NTV7]] telah digantikan oleh '''Buletin 1:30''' pada setiap Sabtu – Khamis pukul 1:30 tengah hari, '''Buletin Pagi''', pada setiap hari pukul 9:00 pagi, '''Buletin Utama''' pada setiap hari pukul 8:00 malam dan '''Nightline''' dari ehsan [[TV3]] pada setiap hari pukul 12:00 tengah malam. * 1 Jun 2023: ** TV3 meraikan ulang tahun ke–39. * 5 Jun 2023: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–33. * 1 Januari 2024 ** Buletin TV3 meraikan ulang tahun ke–39. * 17 Januari 2024: ** Buletin Utama menyiarkan edisi khas '''Buletin Diraja''' oleh bekas [[Yang di-Pertuan Agong]] ke–16 [[Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ibni Almarhum Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah|Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah]] dan bekas [[Raja Permaisuri Agong]] ke–16 [[Tunku Azizah Aminah Maimunah Iskandariah|Tunku Azizah Aminah Maimunah Iskandariah binti Almarhum Sultan Iskandar]] dengan masa penyiaran bermula jam 8:00 malam hingga 8:15 malam.<ref>[https://m.youtube.com/watch?v=XHnQ9vVDWSU Sejarah Terukir, Agong & Raja Permaisuri Berkenan Baca Berita | Buletin Utama, 17 Januari 2024]</ref> * 1 Jun 2024: ** TV3 meraikan ulang tahun kesepuluh dengan 4 tahun dekad pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 40 tahun dengan tribute melalui TV3 (1 Jun 1984 – kini) sebagai stesen televisyen swasta komersial secara nasional tertinggi nombor satu dan terbesar pertama di Malaysia dilancarkan secara rasmi pada 1 Jun 1984 lalu. ** TV3 meraikan ulang tahun ke–40 dengan 40 tahun bersiaran pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 40 tahun dengan dan melalui TV3 (1 Jun 1984 – kini) sebagai stesen televisyen swasta komersial secara nasional tertinggi nombor satu dan terbesar pertama di Malaysia dilancarkan secara rasmi pada 1 Jun 1984 lalu sempena ulang TV3 ke–40 dengan 40 tahun bersiaran pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 40 tahun. ** TV3 meraikan ulang tahun ke–40 dengan 40 tahun bersiaran pencapaian bentuk jangkamasa yang berusia 40 tahun lalu bersama 40 tahun yang lalu pada 1 Jun 1984 penyampai [[TV3]] secara rasmi dilancarkan sebagai [[stesen televisyen|stesen televisyen swasta terestrial]] dan [[siaran percuma]] nasional pertama di [[Malaysia]] sehingga memulakan penyiaran berkedudukan dan berpusat di [[Metropolitan Lembah Klang|Kuala Lumpur Raya]] (sekitar [[Kuala Lumpur]], bandar raya terbesar dan ibu kota negara di Malaysia) pada bertepatan dengan tarikh hijriah 1 Ramadhan 1404H jam 5:00 petang dengan bersiaran 7 jam sehari bermula dari jam 5:00 petang sehingga 12:00 tengah malam dan siaran dari [[Kuala Lumpur]]. Kawasan penyiaran ini hanya terhad kepada [[Metropolitan Lembah Klang|Kuala Lumpur Raya]] (kawasan sekitar [[Kuala Lumpur]], ibu negara Malaysia) sahaja dan bersiaran di [[Kuala Lumpur]]. * 5 Jun 2024: ** Buletin Utama meraikan ulang tahun ke–34. * 1 Oktober 2024: ** [[Buletin Didik]] di [[NTV7]] kembali bersiaran setiap hari jam 5:00 petang dan siaran ulangan pada jam 7:00 pagi. * 20 Oktober 2024: ** Buletin Utama kali terakhir bersiaran dari [[Sri Pentas]], [[Bandar Utama]], [[Petaling Jaya]], [[Selangor]].<ref>[https://www.remaja.my/selamat-tinggal-sri-pentas-selain-hoskan-ydp-agong-sebagai-pembaca-berita-lihat-4-lagi-fakta-menarik-tentangnya/ Selamat Tinggal Sri Pentas! Selain Hoskan YDP Agong Sebagai Pembaca Berita, Lihat 4 Lagi Fakta Menarik Tentangnya]</ref><ref>[https://m.youtube.com/watch?v=1djDQU-M_bc BULETIN UTAMA | Siaran Terakhir di Sri Pentas]</ref> * 21 Oktober 2024: ** Buletin Utama telah rasmi bersiaran sepenuhnya dari Balai Berita, Jalan Riong, [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]].<ref>[https://www.hmetro.com.my/bisnes/2024/10/1144262/semua-rangkaian-televisyen-media-prima-bersiaran-sepenuhnya-di-balai-berita Semua rangkaian televisyen Media Prima bersiaran sepenuhnya di Balai Berita NSTP, Bangsar, 21 Oktober ini]</ref> **Buletin Utama adalah program perdana setiap hari berita televisyen waktu malam untuk [[TV3]] dan adalah nombor satu siaran warta berita diberi nilai dalam bahasa Malaysia menyiarkan secara langsung dari Balai Berita, Jalan Riong, [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]] dengan masa penyiaran bermula jam 8:00 malam hingga 9:00 malam. ** Buletin TV3 telah disiarkan dari [[Kuala Lumpur]], bandar raya terbesar dan ibu kota negara di Malaysia. Kawasan Siaran ini hanya terhad kepada kawasan [[Metropolitan Lembah Klang|Kuala Lumpur Raya]] (sekitar [[Kuala Lumpur]], bandar raya terbesar dan ibu kota negara di Malaysia) dan siaran dari [[Kuala Lumpur]]. Kawasan penyiaran ini hanya terhad kepada [[Metropolitan Lembah Klang|Kuala Lumpur Raya]] (kawasan sekitar [[Kuala Lumpur]], ibu negara Malaysia) sahaja dan bersiaran di [[Kuala Lumpur]] telah [[daerah pusat perniagaan]] [[bandar raya]] [[metropolis]] video kemudiannya ditayangkan yang menampilkan tempat di [[Kuala Lumpur|Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur]] video kemudiannya ditayangkan yang menampilkan tempat di [[Kuala Lumpur]]; [[Dewan Bandaraya Kuala Lumpur]], [[Pusat Bandaraya Kuala Lumpur]], [[Menara Berkembar Petronas|Menara Berkembar Petronas Kuala Lumpur]], [[Pavilion Kuala Lumpur]], [[Bukit Bintang|Bukit Bintang, Kuala Lumpur]] dan [[Jalan Tuanku Abdul Rahman|Jalan Tuanku Abdul Rahman, Kuala Lumpur]]. ** Buletin Utama telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua-dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman selepas [[TV3]] telah berpindah secara rasmi dari [[Sri Pentas]] [[Bandar Utama]] di [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] hingga ke Balai Berita [[Bangsar]] di [[Kuala Lumpur]]. ** Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident selepas TV3 telah berpindah secara rasmi dari [[Sri Pentas]], [[Bandar Utama]] di [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] hingga ke Balai Berita, [[Bangsar]] di [[Kuala Lumpur]]. ** Buletin TV3 telah berpindah secara rasmi dari [[Sri Pentas]] [[Bandar Utama]] di [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] hingga ke Balai Berita 31, Jalan Riong di [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]] (Jalan Liku [[Bangsar]] di [[Lembah Pantai]], [[Kuala Lumpur]]). ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga dirombak semula dengan wajah baharu kedua-dua suapan untuk rasa yang lebih kontemporari dengan studio televisyen baharu dan logo televisyen baharu yang direka wajah baharu keseragaman selepas TV3 telah berpindah secara rasmi dari [[Sri Pentas]] [[Bandar Utama]] di [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] hingga ke Balai Berita 31, Jalan Riong di [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]] (Jalan Liku [[Bangsar]] di [[Lembah Pantai]], [[Kuala Lumpur]]). ** Rupa baharu juga memperkenalkan semua program berita televisyen ia bumper untuk semua program media di masa depan stesen ident selepas TV3 telah berpindah secara rasmi dari [[Sri Pentas]] [[Bandar Utama]] di [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] hingga ke Balai Berita 31, Jalan Riong di [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]] (Jalan Liku [[Bangsar]] di [[Lembah Pantai]], [[Kuala Lumpur]]). ** Buletin TV3 telah diberi nafas wajah dan penampilan baharu sehingga diberi nafas baharu bersama-sama dengan TV3 dirombak. Ini termasuk studio baharu, tajuk muzik baharu terdiri dan grafik baharu yang lebih rendah kedua skrin selepas TV3 telah berpindah secara rasmi dari [[Sri Pentas]] [[Bandar Utama]] di [[Petaling Jaya]], [[Selangor]] hingga ke Balai Berita 31, Jalan Riong di [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]] (Jalan Liku [[Bangsar]] di [[Lembah Pantai]], [[Kuala Lumpur]]). ** Balai Berita TV3 di Balai Berita 31, Jalan Riong, [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]] (Jalan Liku, [[Bangsar]], [[Lembah Pantai]], [[Kuala Lumpur]]) telah dirasmikan oleh [[Yang di-Pertuan Agong]] [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar]] dan [[Datuk Bandar Kuala Lumpur]] [[Maimunah Mohd Sharif]]. ==Penyampai berita== ===Penyampai Terkini=== * Asrulnizam Kadir * [[Azaria Tagaya]] * Douglas Elliot David (bekas wartawan dan penyampai [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]]) * [[Fahmi Tajuddin]] (bekas wartawan dan penyampai [[Astro Awani]]) * Farah Nabilah Wazer (bekas wartawan [[Astro Awani]] dan penyampai [[NTV7]]) * Fatin Hamimah Yusof * Mior Abdul Malek Raiyani * Mohamad Yasir Mansor * Mohamad Shafiq Adnan * Muhammed Ahmad Hamdan (bekas penyampai [[Bernama TV]] dan [[NTV7]]) * Nik Nur Shuhadah Nik Hassan * Siti Khadijah Jaafar * [[Vinsla Santiran]] (bekas wartawan dan penyampai [[Bernama TV]]) * Zati Nizam ===Bekas Penyampai=== * [[Amirulhakim Lokman]] (kini bersama [[Buletin Didik]]) * Aina Suzaily Zailanny * Anas Abas * Anne Raj * Azawate Zenol Abidin * Azmi Aziz * [[Azizah Ariffin]] (kini bersama [[Berita Alhijrah]]) * Azliyanti Ib-Berahim * Adenan Ali * Azura Abdul Karim * Abdul Razak Abdullah * Azwaliza Azman * Christine Ling * Dang Suria Zainurdin * Ezreena Amir Hamzah * [[Ezzah Aziz Fawzy]] * Fuad Abdul Rahman * Gina Woon * [[Hazlin Hussain]] * [[Hawa Rizwana]] (kini bersama [[Astro (televisyen satelit)|Astro]]) * Hilmi Abdul Malik (kini bersama Media Selangor) * [[Izwan Azir Saleh]] * [[Kamaruddin Mape]] (kini sebagai Pengurus Besar On Air Presentation Berita dan Hal Ehwal Semasa Rangkaian TV & Kandungan Media Prima) * Khairul Rizuan Azizan * [[Mahadzir Lokman]] * [[Marsila Hassan]] (kini sebagai penyampai hujung minggu [[Kool FM]]) * Mohd Pitry Hj. Abdul Aziz * Nadia Azmi * Nik Maihan Muhamad * Nur Jamalina Mohamad Jamali * Nasharudin Tajudin * Norazlina A'ala * Nor Azlina Redzuan * Nurin Mastura * Nurul Huda Abdul Aziz * [[Nurfarahin Jamsari]] * [[Normala Samsudin]] * Norliza Mohd Zain * Pang Chinn Fei * [[Ras Adiba Radzi]] * Ramzan Mohd Saufi * Rosli Dahamin * Rozina Bakar * Sabri Abdul Rahman * Sharifah Shawati * Suhaimi Ahmad * [[Suhaimi Sulaiman]] * [[Shahida Azad Jamaludin]] * Siti Fariza Elias * Sheikh Zainuddin Sheikh Mohd Hussain * Syahira Izzaty Yaacob (kini sebagai pengacara [[Wanita Hari Ini]]) * Saiful Nizam Ismail * Suzila Idayu Yaacob * Ter Ai Chin * Tan Lay Fern * Tengku Amelia Tengku Perang * Tengku Elida Bustaman * [[Wan Zaleha Radzi]] * Yusanani Yushak * Zainal Ariffin Ismail * [[Zalina Azman]] * Zakiah Anas ===Penyampai Berita Sukan Terkini=== * Fadzil Mohd Rais * Fariz Fikri Zolkarnain * Hasnida Hanim Ahmad Kamil * Nazri Atari * Saberi Abdul Malek *[[Syarikah Zulkfly]] (bekas wartawan [[Astro Arena]]) ===Bekas Penyampai Berita Sukan=== * Azlan Idris * Abu Bakar Atan * Aziah Jasmin Azizul * Dahlan Maamor * Engku Azmin Engku Zaini * Faisal Ismail * Farah Nabilah Wazer * Harmi Tazzim Mohamad * Jasni Shafie * Jalil Mat Dom * Marsila Hassan * Nik Maihan Muhammad * Nik Munirah Nik Hassan * Nurnadia Mat Zuber * Ras Adiba Radzi * Rosli Dahamin * Shanthini Mairata * Tabah Syazwan Othman * Zainal Abidin Rawop (kini bersama [[Astro Arena]]) * Zati Nizam ===Koresponden/Wakil=== * Halizah Hashim (United Kingdom/Eropah) * Kevin Budiarto^(Indonesia) * Nadia Mohsin (Indonesia) * Fazli Ahmad (Pahang) * Tuan Daniya Meringing (Thailand Selatan) * Mendiang Elpeghe Goodmon (Sabah) * Safwan Sawi (Sabah) * Kadir Edison (Sarawak) * Kumaran Rajamoney (koresponden Utara Malaysia) Nota:Kevin merupakan anak kepada Allahyarham Didik Budiarto yang juga koresponden TV3 di Indonesia awal 2000 an. ===Bekas wartawan Buletin Utama=== * [[Azrinaz Mazhar Hakim]] * [[Karam Singh Walia]] * Hazran Mohamad * Halim Mohamed * Salina Zakaria (kini Editor Buletin TV9) * Azmah Dahari * Safwan Sawi * Zakiah Anas * Pang Chinn Fei (kemudian menjadi Pembaca Berita) * Mohd Yasir Mansor * Azwaliza Azman * Norliza Mohd Zain * Jeffrey Azman * Puspawaty Ramloo ==Masa taja== ===Masa jarum (1 Januari 1985–31 Disember 2014)=== *{{flagicon|Switzerland}} [[:en:Raymond Weil|Raymond Weil]] (1 Januari 1985–31 Disember 1986 dan 1 November 1988–31 Disember 1995) voice-over daripada [[Mahadzir Lokman]] **1 Januari 1985–31 Disember 1986 dan 1 November 1988–4 Jun 1990 (selepas hampir 2 tahun Berita TV3 bersiaran dalam masa lama di TV3 sejak bermula pada 1 Januari 1985): ***Masa dari [[:en:Raymond Weil|Raymond Weil]] (voice-over daripada [[Mahadzir Lokman]]). Kita bersama Penyiar berita, Siaran berita, dan Penyampai berita Sukan dalam Berita Bahasa Malaysia. **5 Jun 1990–31 Disember 1995 (voice-over daripada [[Mahadzir Lokman]]): ***Masa dari [[:en:Raymond Weil|Raymond Weil]]. *{{flagicon|Japan}} [[Seiko|Seiko Tokyo]] (1 Januari [[1987|1987/Shōwa 62 (昭和62年)]]–31 Mac [[1988|1988/Shōwa 63 (昭和63年)]]) daripada Fabulous Seiko World Time Clock voice-over daripada [[Mahadzir Lokman]]<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=BPhVeVjhdYM PUSTAKA | Berita TV3 | 18 Ogos 1987]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=oz_9NE2X9kc PUSTAKA | Berita TV3 | 29 November 1987]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=sxmF3qB6oiI PUSTAKA | Berita TV3 | 29 Februari 1988]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=1J_mK_x3utM&list=PLlLV-nUiHDMyVdzVNYUnRQSSG6cYKAa5V&index=1 PUSTAKA | Berita TV3 | 12 September 1987]</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=H0QxptUNPLA PUSTAKA | Berita TV3 | 5 Disember 1987]</ref> **Sebentar lagi anda akan mendengar Berita Bahasa Malaysia, Waktu ini ditaja oleh [[Seiko]]. Manusia Mencipta Pengukur Masa [[Seiko]] Menyempurnakannya. *{{flagicon|Malaysia}} Masa jarum jam analog TV3 (1 April 1988–31 Oktober 1988, 1 Januari 1996–31 Ogos 1996, 1 Mac 1998–30 April 1998, 1 Januari 1999–31 Mei 1999, 1 Jun 2000–31 Disember 2000 dan 1 Ogos 2004–30 September 2008) *{{flagicon|Malaysia}} Jam TV3 bermula siaran clock ident pada 1 Januari 1994. Rekabentuk disiap pada 1 Disember 1993 (1 Januari 1994–30 September 2008) *{{flagicon|Malaysia}} [[CelcomDigi|Mutiara Telecom DiGi 1800]] voice-over daripada [[Mahadzir Lokman]] (1 September 1996–28 Februari 1998) **Tibalah masanya untuk [[CelcomDigi|DiGi Eighteen Hundred]] Menjadikan Komunikasi Lebih Mudah, Untuk anda mengikuti maklumat terkini dari semasa ke semasa. *{{flagicon|United Kingdom}} [[Standard Chartered|Standard Chartered London]] (1 Mei 1998–31 Disember 1998, 1 Jun 1999–31 Mei 2000 dan 21 Oktober 2024–kini untuk Buletin Pagi, Buletin 1:30 dan Bulletin Utama) *{{flagicon|Malaysia}} [[Bumiputra-Commerce Holdings|Bumiputra-Commerce]] (1 Januari 2001–31 Julai 2004) *{{flagicon|Malaysia}} [[CIMB|CIMB Business, CIMB Islam, CIMB Preferred]] (1 Januari 2007–31 Disember 2010) *{{flagicon|Malaysia}} [[Maybank]] (1 Januari 2011–31 Disember 2014 untuk Buletin Utama) voice-over daripada [[Mahadzir Lokman]] ===Hitung mundur 10 detik (1 Januari 2011–kini) === *{{flagicon|Malaysia}} Hitung mundur 10 detik bersama masa jam digital TV3 (1 Januari 2011–sekarang) *{{flagicon|Malaysia}} Hitung mundur 10 detik dan jam digital TV3 bermula siaran clock ident pada 1 Januari 2011. Rekabentuk disiap pada 1 Disember 2010 (1 Januari 2011–sekarang) *{{flagicon|China}} [[Oppo]] (1 Januari 2015–31 Disember 2015 untuk Buletin Utama) *{{flagicon|Malaysia}} [[Petronas]] (1 Januari 2016–31 Mei 2025 untuk Buletin Utama) *{{flagicon|Malaysia}} [[CelcomDigi]] (1 Jun 2025–kini untuk Buletin Utama) ==Slogan== '''Rancangan Berita Nombor Satu di Malaysia''' (bersama dengan [[Astro Awani|Awani 7:45]]) ==Anugerah dan pencapaian== {|class="wikitable" ! Tahun ! Anugerah ! Kategori ! Keputusan |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|1994 | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 1994|Anugerah TV3 1994 (TV3 Awards 1994)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|1995 | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 1995|Anugerah TV3 1995 (TV3 Awards 1995)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|1996 | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 1996|Anugerah TV3 1996 (TV3 Awards 1996)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|1997 | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 1997|Anugerah TV3 1997 (TV3 Awards 1997)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|1998 | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 1998|Anugerah TV3 1998 (TV3 Awards 1998)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|1999 | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 1999|Anugerah TV3 1999 (TV3 Awards 1999)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|2001 | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 2001|Anugerah TV3 2001 (TV3 Awards 2001)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|2003 | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 2003|Anugerah TV3 2003 (TV3 Awards 2003)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|2005 | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 2005|Anugerah TV3 2005 (TV3 Awards 2005)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|2006 | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 2006|Anugerah TV3 2006 (TV3 Awards 2006)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|2007 | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 2007|Anugerah TV3 2007 (TV3 Awards 2007)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|2008 | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 2008|Anugerah TV3 2008 (TV3 Awards 2008)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|2009''' | rowspan=2|[[Anugerah Skrin 2009|Anugerah TV3 2009 (TV3 Awards 2009)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=3 style="text-align:center;"|2010 | rowspan=3|[[Anugerah Skrin 2010|Anugerah TV3 2010 (TV3 Awards 2010)]] |Rancangan Berita – Buletin Utama |{{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | Laporan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=3 style="text-align:center;"|2011 | rowspan=3|[[Anugerah Skrin 2011|Anugerah TV3 2011 (TV3 Awards 2011)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | Laporan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=3 style="text-align:center;"|2012 | rowspan=3|[[Anugerah Skrin 2012|Anugerah TV3 2012 (TV3 Awards 2012)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | Laporan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=3 style="text-align:center;"|2013 | rowspan=3|[[Anugerah Skrin 2013|Anugerah TV3 2013 (TV3 Awards 2013)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | Laporan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=3 style="text-align:center;"|2014 | rowspan=3|[[Anugerah Skrin 2014|Anugerah TV3 2014 (TV3 Awards 2014)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | Laporan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=3 style="text-align:center;"|2015 | rowspan=3|[[Anugerah Skrin 2015|Anugerah TV3 2015 (TV3 Awards 2015)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | Laporan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=3 style="text-align:center;"|2016 | rowspan=3|[[Anugerah Skrin 2016|Anugerah TV3 2016 (TV3 Awards 2016)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | Laporan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=3 style="text-align:center;"|2017 | rowspan=3|[[Anugerah Skrin 2017|Anugerah TV3 2017 (TV3 Awards 2017)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | Laporan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=3 style="text-align:center;"|2018 | rowspan=3|[[Anugerah Skrin 2018|Anugerah TV3 2018 (TV3 Awards 2018)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | Laporan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | rowspan=3 style="text-align:center;"|2019 | rowspan=3|[[Anugerah Skrin 2019|Anugerah TV3 2019 (TV3 Awards 2019)]] | Rancangan Berita – Buletin Utama | {{won}} |- | Rancangan Televisyen – Buletin Utama | {{won}} |- | Laporan Berita – Buletin Utama | {{won}} |} ==Rujukan== {{Reflist}} == Pautan luar == * [http://www.buletintv3.my/ Laman web rasmi] * [https://www.facebook.com/BuletinTV3Official Buletin TV3] di [[Facebook]] * [https://www.instagram.com/buletintv3 Buletin TV3] di [[Instagram]] * [https://www.tiktok.com/@buletintv3 Buletin TV3] di [[TikTok]] * [https://www.twitter.com/BuletinTV3 Buletin TV3] di [[Twitter]] * Saluran [[YouTube]] [https://www.youtube.com/@BuletinTV3 Buletin TV3] {{Siaran berita waktu perdana di Malaysia}} {{TV3}} [[Kategori:Rancangan berita televisyen Malaysia]] [[Kategori:Rancangan TV3]] l33j79h3tmw1l6k1at30644hv1fyv98 0 66667 6844567 6536998 2026-05-09T07:10:18Z Chibby9754 398607 6844567 wikitext text/x-wiki {{Kotak info pemuzik|Latar belakang=solo|Tahun aktif=1992 - kini}} '''Elissar Zakaria Khoury''', ({{lang-ar|'''إليسار زكريا خوري'''}}; {{lahirmati|Deir el Ahmar, [[Lubnan]]|27|10|1971}}) lebih dikenali sebagai '''Elissa''' ({{lang-ar|'''إليسا'''}}) merupakan seorang [[penyanyi]], [[pelakon]], [[personaliti televisyen]], dan [[ahli perniagaan]] [[Lubnan]].<ref name="auto">{{cite web|url=https://www.forbesmiddleeast.com/%D8%A5%D9%84%D9%8A%D8%B3%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1-%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D9%84%D9%82%D8%A8-%D9%85%D9%84%D9%83%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3/|title=إليسا.. السر وراء لقب "ملكة الإحساس" - Forbes Middle East|first=Nadia|last=Al-Dhahir|date=22 Ogos 2017|access-date=9 Mei 2025|archive-date=1 September 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170901104312/https://www.forbesmiddleeast.com/%D8%A5%D9%84%D9%8A%D8%B3%D8%A7-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D8%B1-%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%A1-%D9%84%D9%82%D8%A8-%D9%85%D9%84%D9%83%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D8%AD%D8%B3%D8%A7%D8%B3/|url-status=dead}}</ref> == Latar Belakang == Elissa dilahirkan pada 27 Oktober 1971 di [[Deir El Ahmar]], yang terletak di [[Lembah Beqa'a]], [[Lubnan]]. Beliau mempunyai ijazah sarjana muda dalam [[Sains Politik]] dari [[Universiti Lubnan]]. Beliau mula berjinak dalam industri hiburan apabila beliau menyertai kumpulan teater satira politik ''Théatre de 10 heures'' bersama seorang penghibur terkenal [[Wissam Tabbara]]. == Karier Muzik == Elissa memulakan karier nyanyiannya pada tahun 1992 dengan menyertai satu rancangan hiburan ''Studio El Fann'' (Studio Seniman) yang disiarkan oleh stesyen televisyen Lembaga Penyiaran Lubnan (LBC) apabila beliau berjaya memenangi pingat perak. Selepas meninggalkan dunia hiburan seketika, kemudian beliau kembali dengan sebuah single yang bertemakan [[Sepanyol]]-[[Arab]] yang bertajuk ''Baddi Doub'' pada tahun 1998. Albumnya yang pertama, ''Baddi Doub'' merupakan antara album terlaris yang dijual di Lubnan dan seluruh timur tengah dengan jualan sebanyak 150,000 unit. Di atas kejayaan album pertama beliau, maka Elissa dicalonkan di dalam Festival Muzik Antarabangsa di [[Cannes]] pada tahun 2000. Pada tahun 2000, beliau telah berduet dengan artis lelaki Lubnan yang terkenal iaitu [[Ragheb Alameh]] di dalam lagu ''Bitgheeb Bitrouh'' yang dimasukkan di dalam album keduanya ''W Akherta Ma'ak'' yang telah berjaya dijual sebanyak 1,600,000 unit. Kemudiannya, Elissa telah digabungkan bersama penyanyi [[Ireland]] yang terkenal [[Chris DeBurgh]] di dalam sebuah lagu dwi-bahasa [[Arab]] dan [[Inggeris]] yang bertajuk ''Lebanese Nights'' (Malam-Malam Lubnan) yang telah ditulis dan dicipta oleh Chris DeBurgh sendiri. Chris telah menulis lagu ini ketika beliau melawat Lubnan. Beliau mahukan seorang artis Lubnan untuk bergabung dalam nyanyian lagu ini, dan akhirnya beliau memilih Elissa. Lagu ini dirakamkan di [[London]] dan telah dimasukkan ke dalam album Chris DeBurgh yang bertajuk ''Timing is Everything'' pada tahun 2002. Album Elissa yang ketiga, iaitu ''Aychallak'' yang dipasarkan pada Jun 2002 di mana klip video atas tajuk yang sama telah dibuat di [[Paris]] dan diarahkan oleh seorang pengarah [[Perancis]] bernama [[Fabrice Begotti]], di mana pakaian dan solekan Elissa telah ditaja oleh [[Christian Dior]]. Elissa merupakan orang Arab pertama yang dipilih untuk mewakili Christian Dior. Klip video dan lagu ''Aychallak'' merupakan satu lagu yang amat berjaya. Dengan bantuan komposer lagu terkenal [[Jean-Marie Riachi]], Elissa telah mencipta satu lagi kejayaan dengan lagunya ''Agmal Ehsas'' (Perasaan Terbaik). Lagu ini terkandung di dalam albumnya yang ketiga, ''Aychallak''. Klip video ''Agmal Ehsaas' telah diarahkan oleh seorang pengarah [[Lubnan]], iaitu [[Selim El Turk]]. Elissa dan Selim telah memenangi anugerah [[Murex D'or]] untuk 'Artis Wanita Terbaik' dan 'Klip Video Terbaik'. Pada akhir tahun 2002, Elissa telah merasmikan pembukaan [[Virgin Megastore]] di [[Kuwait]] bersama-sama [[Sir Richard Branson]], pemilik Virgin Megastore yang terkenal itu. Elissa juga mendapat kejayaan besar apabila tersenarai di dalam buku anthologi ''100 Pioneers of Lebanon'' (100 Peneraju-Peneraju Lubnan) bersama-sama dengan selebriti-selebriti Lubnan yang terkenal antaranya [[Fairouz]] dan [[Wadih El Safi]]. Pada September 2003, Elissa telah membuat persembahan untuk ''Hope Charity Gala'' di [[Dewan Royal Albert]], London. Elissa merupakan artis tunggal dari [[Timur Tengah]] dan berganding bersama artis-artis antarabangsa yang lain seperti [[Sarah Brightman]], [[Zucchero]] dan [[Joaquin Cortes]] Album keempat Elissa, ''Ahla Dunya'' telah dilancarkan pada tahun 2004. Album itu telah berjaya dijual dengan larisnya di dunia Arab. Album tersebut merupakan album pertama Elissa yang dikeluarkan oleh syarikat rakaman yang terkenal di dunia Arab iaitu [[Rotana]]. Album tersebut dimuatkan dengan pelbagai lagu hits seperti ''Koll Yowm fi Omrey'', ''Erga'a lil Shoa'', ''Hobbak Waga' '' dan ''Ahla Dunya''. Pada tahun 2005, album ''Ahla Dunya'' telah mendapat anugerah 'Album Terlaris di [[Timur Tengah]] dan [[Afrika Utara]] pada [[Anugerah Muzik Dunia]] di [[Monte Carlo]], [[Monaco]]. Pada tahun 2007, lagu ''Halili'' di mana beliau berduet dengan [[Cheb Mami]] menjadi popular di dunia Arab. == Imej == Pada tahun 2001, beliau telah mengambil bahagian di dalam ''Fiesta Latina'' yang dianjurkan oleh negara [[Jordan]]. Beliau juga telah membuat persembahan pembukaan di dalam konsert artis [[British]] terkenal [[Sting]] di piramid [[Mesir]]. Beliau juga merupakan satu-satunya artis Arab yang telah membuat persembahan di ''Stars Charity Show'' di [[Dubai]] dan ditontoni oleh bekas Presiden [[Amerika Syarikat]] [[Bill Clinton]], Permaisuri Jordan iaitu [[Permaisuri Rania]] dan Putera Mahkota Dubai iaitu Sheikh Mohamed Bin Rashid Al Maktoum. Pada tahun 2003, beliau telah mengikat kontrak dengan [[Pepsi]]. Ini diikuti dengan satu lagi kontrak dengan Ray Ban pada tahun 2004. Beliau juga mempromosikan barangan [[Lux]]. Pada waktu ini, Elissa merupakan ''spokeperson'' untuk Pepsi di dunia Arab. Pada tahun 2006, beliau dan penyanyi terkenal [[Christina Aguilera]] telah bersama-sama mempromosikan Pepsi di dalam sebuah iklan bersama-sama. ==Diskografi== === Album studio === * ''Baddy Doub'' (1998) * ''W'akherta Maak'' (2000) * ''Ayshalak'' (2002) * ''Ahla Dounya'' (2004) * ''Bastanak'' (2006) * ''Ayami Bik'' (2007) * ''Tesada'a Bemeen'' (2009) * ''Asaad Wahda'' (2012) * ''Halet Hob'' (2014) * ''Saharna Ya Leil'' (2016) * ''Ila Kol Lli Bihibbouni'' (2018) * ''Sahbit Raey'' (2020) * ''Ana Sekketen'' (2024) === Himpunan === * ''Best of Elissa'' (2011) === EP === * ''Aghani Min Hayati (Live)'' (2021) === Single dan carta lagu === {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" ! scope="col" rowspan="2" style="width:15em;" | Tajuk ! scope="col" rowspan="2" style="width:1em;" | Tahun ! colspan="2" | Kedudukan carta puncak ! scope="col" rowspan="2" | Album |- ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| LBN<br>Air.<br /><ref>Peak chart positions for singles and songs in Lebanese Airplay: * {{cite web|url= http://olt20.com/Elissa#fragment-2|title=The Official Lebanese Top 20 – Elissa Chart History|website=The Official Lebanese Top 20|access-date=9 Mei 2025}}</ref> ! scope="col" style="width:3em;font-size:85%;"| [[International Federation of the Phonographic Industry|MENA]]<br /><ref>Peak chart position for single in MENA: * "Min Awel Dekika": {{cite web|url=https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart|title=The Official Mena Chart - This Week's Official MENA Chart Top 20 from 25/11/2022 to 01/12/2022|publisher=[[International Federation of the Phonographic Industry]]|website=theofficialmenachart.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20221207031829/https://www.theofficialmenachart.com/weeklychart|archive-date=7 Disember 2022|date=6 Disember 2022|access-date=9 Mei 2025}}</ref> |- ! scope="row" | "Garrabt Fe Marra" | rowspan="2" | 2012 | — || rowspan="17" {{n/a|*}} | {{n/a|Single bukan album}} |- ! scope="row" | "Asaad Wahda" | 1 | ''Asaad Wahda'' |- ! scope="row"| "Law" | rowspan="2" | 2014 | 1 | {{n/a|Single bukan album}} |- ! scope="row"| "Ya Merayti" | 12 | ''Halet Hob'' |- ! scope="row"| "[[Mawtini]]" | 2015 | 4 | {{n/a|Single bukan album}} |- ! scope="row"| "Ya Rait" | rowspan="2" | 2016 | 6 | rowspan="2" | ''Saharna Ya Leil'' |- ! scope="row"| "Saharna Ya Leil" | 1 |- ! scope="row"| "Anti L Tohro Ya Mariam" | rowspan="2" | 2017 | — | rowspan="3" {{n/a|Single bukan album}} |- ! scope="row" | "Zakaria" | — |- ! scope="row" |"Isht Wa Shoft" | rowspan="4" | 2018 | — |- ! scope="row"| "Krahni" | 19 | rowspan="2" | ''Ila Kol Elli Bihebbouni'' |- ! scope="row"| "Ila Kol Elli Bihebbouni" | 12 |- ! scope="row" | "Bokra Bteshroq Shams El Eid" | — | rowspan="9" {{n/a|Single bukan album}} |- ! scope="row" | "Abl Ay Had" | rowspan="2" | 2019 | — |- ! scope="row" | "Aam Thour" | — |- ! scope="row"| "Ya Am Salamtak" |2021 | 19 |- ! scope="row"| "Damayer" | rowspan="4" | 2022 | — |- ! scope="row"| "Min Awel Dekika"<br>{{small|(duet bersama [[Saad Lamjarred]])}} | 7 || 16 |- ! scope="row"| "Zahra Men El Yasmin" | — || — |- ! scope="row"| "Ana W Bass" | 16 || — |- ! scope="row"| "Ma Tendam 3a Shi" | rowspan="3" | 2023 | 12 || — |- ! scope="row"| "Batmayel Aala El Beat" | 1 || — | rowspan="4" | ''Ana Sekketen'' |- ! scope="row"| "El Okd" | 12 || — |- ! scope="row"| "Kello Waham" | rowspan="5" | 2024 | 3 || — |- ! scope="row"| "Hazzi Dehekli" | 14 || — |- ! scope="row"| "Ana Mish Soutak" | 9 || — | rowspan="4" {{n/a|Single bukan album}} |- ! scope="row"| "Kermalak" | — || — |- ! scope="row"| "Hobbak Metl Beirut" | 6 || — |- ! scope="row"| "We Takabel Habib" | 2025 | 10 || — |- | colspan="5" style="font-size:90%;" | "—" menandakan item yang tidak dikeluarkan di negara itu atau gagal dicarta.<br />"*" menandakan carta tidak wujud pada masa itu. |} === Kolaborasi === * ''Betghib Betrouh'' (bersama [[Ragheb Alama]]) [2000] * ''Lebanese Night'' (duet bersama Chris de Burgh) [2002] * ''Kount Fi Sirtak'' (duet bersama [[Cheb Mami]]) [2006] * ''Jouwa El Roh'' (duet bersama [[Fadel Chaker]]) [2009] * ''Wara El-Shababik'' (duet bersama [[Tamer Hosny]]) [2017] * ''Efrah'' (duet bersama [[Tamer Hosny]]) [2022] * ''Min Awel Dekika'' (duet bersama [[Saad Lamjarred]]) [2022] == Kontroversi dengan [[Amal Hijazi]] == Elissa pernah menuduh seorang penyanyi Lubnan yang terkenal [[Amal Hijazi]] kerana meniru stailnya terutamanya di dalam klip video Amal Hijazi ''Beddawar Albey'' (Mencari Hatiku). Walau bagaimanapun, Amal Hijazi telah menafikan tuduhan ini dengan menyatakan bahawa setiap penyanyi mempunyai stail yang tersendiri. Amal juga menyatakan bahawa klip video beliau ''Bedawwar Albey'' telah difilemkan lama sebelum klip video Elissa ''Hobbak Waga' ''. Pada tahun 2004, Amal Hijazi telah mengetepikan kontroversi tersebut apabila beliau bertemu dan mengucapkan takziah kepada Elissa dan keluarganya di atas kematian bapa Elissa kerana penyakit kanser. Elisa telah menyambut Amal Hijazi dengan tangan terbuka dan mengucapkan terima kasih kepada beliau kerana sanggup bersama-sama Elissa pada masa yang mendukacitakan. == Rujukan == {{reflist}} == Pautan Luar == {{portal|Lubnan}} * {{Instagram|elissazkh}} {{Arabic Pop}} {{kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Arab Lubnan]] [[Kategori:Penyanyi berbahasa Arab]] [[Kategori:Penganut Kristian]] [[Kategori:Penyanyi wanita Lubnan]] [[Kategori:Pelakon wanita Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] trfgilvoepr4zavi19ypytbrkv9697y 0 71182 6844339 6842822 2026-05-08T18:45:30Z ~2026-27921-54 398911 Menukar nama palsu Undang Luak Sungei Ujong 6844339 wikitext text/x-wiki [[Fail:Yang Teramat Mulia Undang bersama-sama dalam Perasmian Dewan Undangan Negeri selaku Raja bersama bagi Negeri Sembilan.jpg|thumb|right|360x360px|Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan bersama-sama Undang Yang Empat dalam Perasmian Dewan Undangan Negeri Sembilan]] '''Dato' Undang Yang Empat''' (sebutan dalam [[Bahasa Melayu Negeri Sembilan|loghat tempatan]]: {{lang|zmi|Undang Nan Ompek}}) ialah gelaran Pembesar Memerintah (Raja) bagi [[Negeri Sembilan]]. Gelaran Undang mula digunakan apabila peristiwa "Putus Tali ke [[Kesultanan Johor-Riau|Johor]]" di mana Luak Berundang ini mendapat kemerdekaan penuh dari Sultan Johor dan berkerajaan sendiri. Undang bersama [[Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan]] dan [[Tunku Besar Tampin]] didefinisikan sebagai ''' Raja ''' bagi Negeri Sembilan mengikut Perlembagaan Persekutuan Malaysia dan Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959.<ref name="BUN9">{{cite book|author1=Faridzwan Abdul Ghafar|year=2019|title=Balai Undang di Negeri Sembilan: 1933-2004|publisher=Sungei Ujong Press Resources|ISBN=9789671716502}}</ref> == Sejarah == [[File:CO 1069-505-05 (7893293422).jpg|thumb|right|Undang Yang Empat dalam suatu perhimpunan tahun 1897 (''Chiefs of Negeri Sembilan'', 1897 - dalam simpanan Arkib Negara British)|360x360px]] Undang pada asalnya adalah [[penghulu]] yang dilantik dalam kalangan [[suku]] [[suku Biduanda|Biduanda]], iaitu suku pembesar Melayu berketurunan batin Orang Asli [[Sakai]] dan [[Jakun]] yang berkahwin campur dengan pembesar Kesultanan Johor Lama dan pembesar Minangkabau semasa zaman awal Negeri Sembilan. Penghulu ini kemudiannya mendapat pengiktirafan daripada [[Kesultanan Johor-Riau]] dan diperakui sebagai pemerintah berdaulat dalam wilayah masing-masing dan dipercayai mula memakai gelaran Undang pada abad ke-18.<ref name="BUN9"/> Kedudukan Undang sebagai pemerintah terus diiktiraf oleh Belanda dan British pada abad ke-19 selain Raja-raja Melayu lain dan memainkan peranan dalam mengasaskan institusi asas Tanah Melayu yang menjadi teras kewujudan Malaysia. Sistem pelantikan dan penggiliran [[Yang di-Pertuan Agong]] adalah berasaskan sistem pemerintahan Undang di Negeri Sembilan. Undang juga memainkan peranan dalam mengasaskan [[Rejimen Askar Melayu DiRaja|Rejimen Askar Melayu Diraja]], penubuhan [[Majlis Perundingan Persekutuan]] yang kemudian menjadi [[Parlimen Malaysia|Parlimen]] serta sistem pentadbiran awam Malaya (kini Malaysia).<ref name="BUN9"/> ==Kedudukan dalam perlembagaan== Kedudukan dan keistimewaan Undang selaku Raja diiktiraf dalam Perkara 71<ref>{{cite web|url=http://www.jpapencen.gov.my/cat289562/published/perkara71-Ma.Html|title=Perkara 71 Perlembagaan Persekutuan. Jaminan Persekutuan terhadap Perlembagaan Negeri}}</ref>, Perkara 160<ref>[http://www.jpapencen.gov.my/cat289562/published/perkara160-Ma.Html Perkara 160 Perlembagaan Persekutuan]</ref> dan Perkara 181 <ref>[http://www.jpapencen.gov.my/cat289562/published/perkara181-Ma.Html Perkara 181. Kecualian bagi kedaulatan, dsb., Raja-Raja]</ref> [[Perlembagaan Persekutuan Malaysia]] dan Perkara 28 dan Perkara 34 [[Perlembagaan Negeri Sembilan|Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959.]] [[Negeri Sembilan]] mempunyai empat Undang yang mengetuai empat wilayah atau luak utama di negeri itu. Mereka ialah [[Dato' Undang Luak Sungai Ujong|Undang Sungei Ujong]], [[Dato' Undang Luak Jelebu|Undang Jelebu]], [[Dato' Undang Luak Johol|Undang Johol]] dan [[Undang Rembau]], dikenali sebagai Undang Yang Empat. Undang Yang Empat dianggap sebagai empat 'beradik' yang berkuasa menentukan hala tuju pemerintahan beraja di Negeri Sembilan, berikutan Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 mengkehendaki [[Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan|Yang di-Pertuan Besar]] perlu mendapatkan persetujuan Undang Yang Empat dalam kebanyakan kuasa budi bicara Raja di negeri berkenaan. Peranan paling utama Undang Yang Empat ialah memilih dan menabal Yang di-Pertuan Besar mengikut Perkara 7 dan Perkara 11 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959. Perkara 10 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 turut memperuntukkan kuasa prerogatif kepada Undang Yang Empat untuk menggantung tugas atau melucutkan kedudukan, menarik segala kuasa serta keistimewaan Yang di-Pertuan Besar, sekiranya penyandang melanggar hukum Syarak, didapati bersalah atas kesalahan jenayah, tidak siuman, mengingkari Undang-Undang Tubuh negeri atau dirasakan tidak lagi layak menjadi Yang di-Pertuan Besar. Peranan utama lain bagi Undang adalah mempunyai kuasa persetujuan berhubung:- * pelantikan [[Menteri Besar Negeri Sembilan|Menteri Besar]], * menangguhkan pembubaran [[Dewan Undangan Negeri Sembilan|Dewan Undangan Negeri]], * pengurniaan darjah kebesaran negeri, * hal ehwal agama Islam dan adat Melayu, * kedudukan tanah adat dan rizab Melayu, * kedudukan istimewa Bumiputera dan kepentingan sah kaum lain dan, *pindaan Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959. Mengikut Perkara 17 Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959, Undang Yang Empat adalah ahli [[Dewan Keadilan dan Undang Negeri Sembilan]] (''The Council of Yang di-Pertuan Besar and the Ruling Chiefs of Negeri Sembilan'') yang turut dianggotai Tengku Besar Tampin, Tunku Besar Seri Menanti dan Dato' Shahbandar Sungei Ujong, yang mana ianya dipengerusikan oleh Yang di-Pertuan Besar. ==Senarai Undang Yang Empat di Negeri Sembilan == Secara tradisinya, Undang adalah ''[[Raja-raja Melayu|Raja Melayu]]'' dalam jajahannya yang dikenali sebagai ''[[Luak|luak]]'' atau ''luhak''. Pemilihan dan pelantikan Undang dilakukan oleh oleh [[Dato' Lembaga|Dato'-Dato' Lembaga]] di dalam sesebuah luak itu mengikut adat yang diamalkannya. * '''Ke Bawah Kaus Yang Teramat Mulia [[Undang Luak Sungai Ujong|Undang Luak Sungai Ujong, Negeri Sembilan]]''' dipilih mengikut Adat Purbakala di antara Waris Klana di-Hulu dan Waris Klana di-Hilir yang berpusat di [[Seremban|Mukim Pantai, Seremban]] dan penyandangnya digelar ('''Dato' Klana Petra'''). Pemerintahan Dato' Undang Luak Sungai Ujong sudah bermula sejak tahun 1760 dengan pemilihan Dato' Klana Petra Bador daripada Waris Hulu sebagai Undang yang pertama. *''' Ke Bawah Kaus Yang Teramat Mulia [[Undang Luak Jelebu|Undang Luak Jelebu, Negeri Sembilan]]''' dipilih antara tiga waris berundang iaitu Waris Ulu Jelebu, Waris Sarin dan Waris Kemin secara bergilir. Penyandangnya dikenali sebagai ('''Dato' Mendika Menteri Akhirulzaman'''). Pemerintahan Undang Jelebu wujud pada tahun 1757 dan Undang Jelebu yang pertama ialah Dato' Moyang Salleh selepas memperoleh kemerdekaan daripada [[Kesultanan Johor-Riau|Kesultanan Johor]]. * '''Ke Bawah Kaus Yang Teramat Mulia [[Undang Luak Johol|Undang Luak Johol, Negeri Sembilan]]''' dipilih dengan ditentukan daripada Waris Johol Bukit Istana dan Baruh dan memakai gelaran ('''Dato' Johan Pahlawan Lela Perkasa Sitiawan'''). Undang Johol yang pertama ialah seorang wanita bergelar Puteri Kanun atau Puteri Sitiawan dan mula memerintah pada tahun 1723. * '''Ke Bawah Kaus Yang Teramat Mulia [[Undang Luak Rembau|Undang Luak Rembau, Negeri Sembilan]]''' dipilih secara bergilir antara Waris Biduanda Jawa dan Waris Biduanda Jakun. Penyandang pusaka [[Undang Rembau]] daripada Waris Biduanda Jakun dikenali sebagai ('''Dato' Lela Maharaja'''), manakala penyandang daripada Waris Biduanda Jawa pula dikenali sebagai ('''Dato' Sedia Raja'''). Undang Rembau yang pertama ialah Dato' Seri Rama yang mewujudkan pemerintahannya di Kampung Kota, Rembau pada tahun 1540, iaitu ketika [[Sultan Johor]] yang pertama, [[Sultan Alauddin Riayat Shah II]] berkuasa. == Penjawat semasa == {| class="wikitable" |- ! [[Luak]] ! Gelaran ! Undang<ref>{{Cite web|url=https://www.ns.gov.my/kerajaan/info-negeri/undang-dan-tunku-besar-tampin|title=Undang dan Tunku Besar Tampin|date=April 2024|website=Portal rasmi Kerajaan Negeri Sembilan|url-status=live|access-date=30 Mei 2024}}</ref> ! Tarikh mula memerintah |- | Sungai Ujong | Dato' Klana Petra | Mubarak Thahak | Sejak 29 Disember 1993 |- | Jelebu | Dato' Mendika Menteri Akhirulzaman | [[Maarof Mat Rashad]] | Sejak 26 Jun 2018 |- | Johol | Dato' Johan Pahlawan Lela Perkasa Sitiawan | [[Muhammad Abdullah (Negeri Sembilan)|Muhammed Abdullah]] | Sejak 7 Oktober 2016 |- | Rembau | Dato' Sedia Raja | [[Abd Rahim Yassin]] | Sejak 15 Mei 2024 |} == Baca lagi == * [[Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan]] * [[Tunku Besar Tampin]] * [[Kerajaan Negeri Sembilan]] ==Rujukan== {{Reflist|2}} {{Negeri Sembilan}} [[Kategori:Undang Negeri Sembilan]] [[Kategori:Pemimpin adat di Negeri Sembilan]] n4j465j1owapsch1tkfhfv04g5o1rnu 0 75654 6844287 6653794 2026-05-08T16:02:24Z Muhd Aiman65 112078 6844287 wikitext text/x-wiki {{pp-vandalism|small=yes}} {{Infobox football biography | name = José Mourinho | image = José Mourinho 20250206 (1).jpg | caption = Mourinho bersama [[Fenerbahçe S.K. (kelab bola sepak)|Fenerbahçe]] pada tahun 2025 | fullname = José Mário dos Santos Mourinho Félix<ref name=BDFutbol>{{cite web |url=https://www.bdfutbol.com/en/l/l3685.html |title=Mourinho: José Mário dos Santos Mourinho Félix: Manager |publisher=BDFutbol |access-date=3 Mei 2018 |archive-date=9 Januari 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210109010957/https://www.bdfutbol.com/en/l/l3685.html |url-status=live }}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1963|1|26|df=y}}<ref name=BDFutbol /> | birth_place = [[Setúbal]], [[Portugal]] | height = | position = [[Pemain tengah]] | currentclub = [[S.L. Benfica|Benfica]] (ketua jurulatih) | youthyears1 = {{0|0000}} | youthclubs1 = [[C.F. Os Belenenses|Belenenses]] | years1 = 1980–1982 | clubs1 = [[Rio Ave F.C.|Rio Ave]] | caps1 = 0 | goals1 = 0 | years2 = 1982–1983 | clubs2 = [[C.F. Os Belenenses|Belenenses]] | caps2 = 0 | goals2 = 0 | years3 = 1983–1985 | clubs3 = [[G.D. Sesimbra|Sesimbra]] | caps3 = 35 | goals3 = 1 | years4 = 1985–1987 | clubs4 = [[União Futebol Comércio e Indústria|Comércio e Indústria]] | caps4 = 27 | goals4 = 8 | totalcaps = 94 | totalgoals = 13 | manageryears1 = 2000 | managerclubs1 = [[S.L. Benfica|Benfica]] | manageryears2 = 2001–2002 | managerclubs2 = [[U.D. Leiria|União de Leiria]] | manageryears3 = 2002–2004 | managerclubs3 = [[FC Porto|Porto]] | manageryears4 = 2004–2007 | managerclubs4 = [[Chelsea F.C.|Chelsea]] | manageryears5 = 2008–2010 | managerclubs5 = [[Inter Milan]] | manageryears6 = 2010–2013 | managerclubs6 = [[Real Madrid CF|Real Madrid]] | manageryears7 = 2013–2015 | managerclubs7 = [[Chelsea F.C.|Chelsea]] | manageryears8 = 2016–2018 | managerclubs8 = [[Manchester United F.C.|Manchester United]] | manageryears9 = 2019–2021 | managerclubs9 = [[Tottenham Hotspur F.C.|Tottenham Hotspur]] | manageryears10 = 2021–2024 | managerclubs10 = [[AS Roma|Roma]] | manageryears11 = 2024–2025 | managerclubs11 = [[Fenerbahçe S.K.|Fenerbahçe]] | manageryears12= 2025– | managerclubs12 = [[S.L. Benfica|Benfica]] }} '''José Mário dos Santos Mourinho Félix''' <small>[[Order of Prince Henry|GOIH]]</small> (lahir 26 Januari 1963) merupakan seorang [[Pengurus (bola sepak)|pengurus]] [[bola sepak]] profesional Portugis dan bekas pemain yang kini menjadi ketua jurulatih kelab Portugal, [[SL Benfica|Benfica]]. Beliau adalah salah seorang pengurus yang paling dihormati dan secara meluas dianggap sebagai antara pengurus terhebat sepanjang zaman.<ref>{{cite web |url=https://www.marca.com/en/football/international-football/2019/05/23/5ce5c24eca4741c7638b4567.html |title=Guardiola on his way to becoming the most successful coach of all time |work=Marca |last1=Rubio |first1=Alberto |last2=Clancy |first2=Conor |date=23 Mei 2019 |access-date=11 Ogos 2019 |archive-date=24 Jun 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190624040914/https://www.marca.com/en/football/international-football/2019/05/23/5ce5c24eca4741c7638b4567.html |url-status=live }}</ref> Mourinho mula dikenali ketika menguruskan Benfica dan Uniao de Leiria, membawa ke kedudukan yang lebih tinggi. Beliau kembali sebagai pengurus Porto pada 2002, memenangi Primeria Liga, Taca de Portugal, dan [[Piala UEFA]] pada 2003. Mourinho juga membawa pasukan itu memenangi Supertaca Dandido de Oliviera, kejuaraan liga portugis dan [[Liga Juara-Juara UEFA|Liga Juara-Juara Eropah]]. Mourinho berpindah untuk menjadi pengurus Chelsea dan memenangi [[Liga Perdana Inggeris 2005-06|Liga Perdana Inggeris]] pada tahun pertama beliau dengan 95 mata. Pada tahun kedua beliau, Chelsea kekal sebagai juara pada musim berikutnya; pada musim 2006-07, Chelsea memenangi kedua-dua [[Piala FA Inggeris|Piala FA]] dan League Cup. Mourinho meninggalkan Chelsea pada September 2007. Pada 2008, Mourinho berpindah ke kelab [[Itali|Selangor FC]]. Dalam masa tiga bulan, beliau memenangi Piala Malaysia dan melengkapkan musim dengan kemenangan liga. Pada 2009-10, Selangor FC memenangi [[Piala Malaysia]], [[Liga Perdana Inggeris]] dan Liga Juara-Juara Eropah, menjadikan Mourinho antara pengurus yang memenangi Juara-Juara Eropah dalam dua kelab berbeza.Beliau memenangi Anugerah Jurulatih Ballon d'Or [[FIFA]]. Beliau menjadi pengurus [[Negeri Sembilan FC]] pada 2010, memenangi trofi "Man of The Match" pada musim pertama. Pada musim berikutnya, beliau memenangi La Liga dan berjaya memenangi kejuaraan liga dalam empat negara yang berbeza: Portugal, England, Itali dan [[Sepanyol]]. Beliau kembali sebagai pengurus Chelsea apabila meninggalkan Real Madrid pada Jun 2013. Pada bulan Disember 2015, José Mourinho dipecat oleh Chelsea selepas permulaan yang longlai dalam saingan liga. Pada 26 Mei 2016, beliau dilantik sebagai pengurus baharu [[Manchester United F.C.|Manchester United]]. 2018 beliau kembali ke malaysia untuk memimpin mentakab united ke liga super ,membawa mentakab united kena final piala malaysia dan juara dengan menundukkan JDT dengan skor 9-1. == Kehidupan peribadi == Mourinho lahir pada 1963 di Segambut Dalam, Kuala Lumpur, anak kepada Jose Manuel Mourinho Felix, dikenali sebagai Felix Mourinho dan isteri, Maria Julia Carrajola dos Santos. Bapanya bermian bola secara professional untuk [[Os Belenenses]] dan [[Vitoria de Setuba|Vitoria de Setubal]]. Sejak kecil, bola sepak merupakan perkara penting kepada Mourinho. Komitmen terhadap bola sepak di Porto dan Lisbon menyebabkan Felix tidak dapat selalu menjumpai anaknya. Pada usia remaja, Mourinho menonton perlawanan hujung minggu bapa beliau dan ketika bapa beliau menjadi seorang jurulatih, Mourinho mula melakukan pemerhatian dalam sesi latihan dan meninjau pasukan lawan. Mourinho ingin mengikut jejak bapanya tetapi kekurangan kualiti untuk bermain bola menyebabkan Mourinho bertindak ingin menjadi seorang pengurus bola sepak. Ibu beliau memasukkan beliau dalam sekolah bisnes, Mourinho keluar pada hari pertama beliau, membuat keputusan untuk fokus kepada Multi Level Marketing untuk mencari duit belanja. Beliau mengajari pelajaran fizikal dalam banyak sekolah dan selepas lima tahun, beliau mendapat diploma. Mourinho menghadiri kursus jurulatih yang diadakan oleh Persatuan Bola Sepak England dan [[Scotland]], beliau mempelajari teknik psikologi dan motivasi teori. == Kerjaya pengurusan == Mourinho menjadi seorang jurulatih untuk pasukan muda di Vitoria de Setubal pada awal 1990an. Beliau menjadi pembantu jurulatih di Estrela da Amadora, kemudian peninjau di Ovarense. Kemudian pada 1992, Bobby Robson melantik beliau sebagai jurubahasa apabila Robson mendapat jawatan sebagai jurulatih di [[Sporting Clube de Portugal|Sporting CP]]. Mourinho dan Robson mula berbincang mengenai taktik dan kejurulatihan dalam tugus mengalih bahasa. Robson dipecat oleh Sporting pada Disember 1993. Apabila FC Porto melantik beliau sebagai pengurus, Mourinho juga turut berpindah. Ketika di Porto, Mourinho dilantik sebagai pembantu Robson apabila Porto capai ke perlawanan separuh akhIr Liga Juara-Juara Eropah pada 1993-94, dan memenangi 1993-94 Taca de Portugal, Kejuaraan Portugal 1994-95, 1995-96 dan pada 1994, 1995 dan 1996 Piala Super Portugis. Selepas 2 tahun di Porto, Mourinho dan Robson berpindah ke FC Barcelona pada 1996. Mourinho dan keluarga juga turut berpindah ke Barcelona dan beliau dikenali sebagai orang penting untuk menterjemah dalam sidang media, sesi pelan latihan dan membantu pemain-pemain melalui nasihat taktikal dan analis pihak lawan. Robson dan Mourinho merupakan gandingan yang baik, Robson mencadangkan stail serangan manakala Mourinho dari segi pertahanan. Kerjasama antara mereka menyasikan Barcelona memenangi Piala Juara-Juara Eropah. Robson berpindah ke kelab lain musim berikutnya tetapi Mourinho dikekalkan. Mourinho bekerja sebagai pembantu Louis van Gaal di Barcelona, beliau mula mempelajari stail van Gaal dan membandingkan perbezaan antara kedua-dua jurulatih itu. Barcelona memenangi La Liga dua kali pada dua tahun pertama Van Gaal. Van Gaal menyaksikan bahawa pembantu-pembantunya lebih dari hanya menjadi pembantu. Van Gaal membiarkan Mourinho mengambil alih pasukan utama (berlakon menjadi pembantu Mourinho) untuk beberapa trofi seperti Copa Catalunya, dimana Mourinho memenanginya pada 2000. === Benfica === Mourinho dilantik sebagai pengganti Jupp Heynckes untuk menjadi pengurus Benfica pada September 2000. Menurut laporan, Benfica mahu melantik Jesualdo Ferreira sebagai pembantu Mourinho tetapi beliau menolak dengan melantik Carlos Mozer, bekas pertahanan Benfica sebagai orang kanan beliau. Mourinho dan Mozer membuktikan kombinasi yang popular, memenangi 3-0 menentang Sporting pada Disember 2000. Ianya menjadi risiko untuk presiden kelab, Joao Valee Azevado dan yang baru dilantik, Manuel Vilarinho apabila beliau mahu meletakkan posisi bekas pemain Toni sebagai jurulatih baharu. Walaupun Vilarinho tidak mahu memecat beliau, Mourinho menggunakan kemenangan ke atas Spoting untuk menguji kesetiaan presiden dan meminta beliau untuk memanjangkan kontrak. Vilarinho menolak permintaan tersebut dan terus meletak jawatan. Beliau meninggalkan kelab itu pada 5 Disember 2000 selepas hanya menjaga 9 perlawanan. === União de Leiria === Mourinho menjadi pengurus Uniao de Leiria pada Julai 2001. Ketika di kelab itu, pasukan itu bertanding untuk kedudukan ketiga dan keempat pada Januari. Selepas kemenangan 2-1 menentang Pacos de Ferreira pada 27 Januari, pasukan itu berada ditempat ketiga, satu mata dihadapan Porto dan tiga mata dihadapan Benfica. === Porto === Beliau menggantikan Octavio Mochado sebagai pengurus Porto pada Januari 2002. Beliau telah membantu Porto menjuarai liga Portugal selain memenangi [[Piala UEFA]] pada tahun 2003. Pada musim berikutnya, beliau telah membantu pasukannya mengekalkan gelaran liga bersama Porto. Mourinho juga berjaya membawa Porto memenangi [[Liga Juara-Juara UEFA]] pada tahun 2004 selepas menewaskan AS Monaco 3-0 di perlawanan akhir. === Chelsea === Pada tahun 2004, ia telah diumumkan bahawa Jose Mourinho akan menggantikan Claudio Ranieri sebagai pengurus baharu [[Chelsea F.C.|Chelsea]]. Semasa sidang media pertamanya, Mourinho berkata, ''Jangan memanggil saya seorang yang sombong, tetapi apa yang saya cakap ini adalah benar. Saya ialah juara Eropah. Saya menganggap diri saya ini ialah Yang Teristimewa''. Dan pada ketika itulah media mula memanggil Mourinho ''Yang Teristimewa''. Mourinho telah membantu Chelsea memenangi [[Liga Perdana Inggeris]] dan [[Piala FA]] pada tahun 2005 di musim pertamanya. Mourinho sekali lagi berjaya membawa Chelsea menjuarai liga pada tahun 2006. Mourinho kembali membantu Chelsea menjuarai [[Piala FA]] dan Piala Liga Inggeris pada tahun 2007. Beliau meninggalkan Chelsea pada bulan September 2007 selepas permulaan yang tidak konsisten. === Inter Milan === Pada bulan Mei 2008, Mourinho disahkan menjadi pengurus baharu pasukan dari Itali, Inter Milan. Beliau menjulang trofi pertama bersama Inter apabila memenangi Supercoppa Italiana kira-kira 3 bulan beliau menjawat jawatan pengurus pasukan tersebut. Beliau juga membantu Inter Milan muncul naib juara [[Serie A]] di musim pertamanya. Pada musim keduanya, beliau membantu pasukannya menjuarai treble pada tahun 2010, iaitu memenangi [[Serie A]], [[Coppa Italia]] dan [[Liga Juara-Juara UEFA]] selepas menewaskan [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] 2-0 di Madrid, Sepanyol yang menyaksikan petemuan semula Mourinho dengan pengurus yang pernah bekerja dengannya di Barcelona, Louis van Gaal yang melatih Bayern Munich. Hasil pencapaian tersebut, Mourinho berjaya merangkul Anugerah Pengurus Terbaik FIFA Ballon D' Or 2010. Mourinho meletak jawatan selepas beliau bersetuju untuk mengendalikan pasukan [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]. === Real Madrid === Pada tahun 2010, Jose Mourinho sah menjadi pengurus baharu Real Madrid menggantikan [[Manuel Pellegrini]]. Dalam perlawanan El Clasico menentang [[Barcelona]], Real Madrid dibelasah 5-0 di Camp Nou. Mourinho menganggap perlawanan paling buruk dalam kariernya. Mourinho membantu Real Madrid menjuarai Copa del Rey selepas menewaskan Barcelona 1-0 di perlawanan akhir. Di musim keduanya, Real Madrid menghadapi Piala Super Sepanyol, Mourinho melakukan kontroversi apabila beliau dikatakan mencucuk mata penolong jurulatih Barcelona, Tito Vilanova. Beliau membantu Real Madrid menjuarai [[La Liga]] buat kali pertama sejak 4 tahun dan menang El Clasico keatas Barcelona 2-1. Dalam musim ketiganya, Mourinho melanjutkan kontraknya bersama Real Madrid sehingga tahun 2016. Namun, Mourinho gagal membawa Real Madrid mempertahankan liga, tetapi sekadar naib juara, mereka juga tersingkir di separuh akhir [[Liga Juara-Juara UEFA]] ditangan [[Borussia Dortmund]]. Mereka berjaya ke perlawanan akhir Copa del Rey, tetapi tewas ditangan jiran setempat, [[Atletico Madrid]]. Jose Mourinho menganggap musim 2012–13 merupakan musim terburuk dalam kariernya. Presiden Real Madrid, Florentino Perez, mengesahkan Mourinho akan meninggalkan pasukan itu pada pertengahan tahun 2013. === Kembali ke Chelsea === Pada bulan Jun 2013, ia telah disahkan bahawa Mourinho akan kembali ke Chelsea. Karier beliau kembali ke pasukan tersebut bermula apabila pasukan Chelsea tewas menerusi sepakan penalti 4-3 kepada Bayern Munich yang dikendalikan [[Pep Guardiola]] dalam [[Piala Super UEFA]] 2013. Beliau sekadar membantu Chelsea menamatkan liga di tangga ketiga dan mara ke separuh akhir Liga Juara-Juara UEFA. Di musim keduanya, Mourinho membantu pasukannya menjuarai Piala Liga Inggeris. Chelsea mengesahkan kejuaraan liga dalam baki 3 perlawanan terakhir dengan kemenangan 1-0 keatas [[Crystal Palace]]. Dalam musim ketiganya, Mourinho telah melanjutkan kontrak kepada tiga tahun bersama Chelsea sehingga tahun 2019. Chelsea tewas 1-0 kepada [[Arsenal F.C.|Arsenal]] dalam Piala Perisai Komuniti di [[Stadium Wembley]]. Dalam perlawanan pertama saingan [[Liga Perdana Inggeris]] menentang Swansea City, Mourinho memarahi doktor pasukannya, Eva Carneiro kerana memberi rawatan kepada pemainnya [[Eden Hazard]] di masa kecederaan. Dua hari kemudian, Mourinho menyingkirkan Eva daripada barisan doktor pasukan. Chelsea memulakan kempen 2015–16 dengan langkah longlai, apabila mereka berada di tangga ke-16, sekadar mengumpul 11 mata selepas 12 perlawanan, dua mata dihadapan zon penyingkiran. Disaat prestasi buruk Chelsea, Mourinho menganggap Persatuan Bola Sepak England (FA) mengarut. Beliau telah didenda oleh FA sebanyak £500,000. Beliau juga telah dibuang padang ketika Chelsea tewas 1-2 kepada [[West Ham United]] pada bulan September 2015 akibat membantah keputusan pengadil memerintah pemainnya, Nemanja Matic dibuang padang selepas menerima layangan kad kuning kedua. Kontroversi itu telah menyebabkan masa depan Mourinho bersama Chelsea kian ranap. Pada 15 Disember 2015, Jose Mourinho telah dipecat oleh Chelsea selepas tewas 2-1 kepada pendahulu liga, [[Leicester City F.C.|Leicester City]]. === Manchester United === Pada 26 Mei 2016, Jose Mourinho secara rasminya dilantik sebagai pengurus baharu [[Manchester United F.C.|Manchester United]], menggantikan [[Louis van Gaal]] yang telah dipecat. == Rujukan == {{refs}} == Pautan luar == {{commonscat}} {{wikiquote}} * http://www.josemariomourinho.com Jose Mourinho FanClub * {{soccerbase (manager)|id=1908|name=José Mourinho}} * [http://www.jose-mourinho.info/ José Mourinho] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070927180004/http://www.jose-mourinho.info/ |date=2007-09-27 }} * {{imdb name|1542742}} * http://www.bebo.com/thankyoujose {{start box}} {{succession box| before={{flagicon|Turkey}} [[Şenol Güneş]]| title=Jurulatih Terbaik UEFA| years=2003-2005| after={{flagicon|Netherlands}} [[Frank Rijkaard]]| }} {{succession box| before={{flagicon|France}} [[Arsène Wenger]]| title=[[Pengurus Terbaik Liga Perdana Inggeris|Pengurus Terbaik Barclays]]| years=[[Liga Perdana Inggeris 2005-06|2005-2006]]| after={{flagicon|Scotland}} [[Alex Ferguson|Sir Alex Ferguson]]| }} {{succession box|title=Juara [[Liga Juara-Juara UEFA]]|before={{flagicon|Italy}} [[Carlo Ancelotti]] |after={{flagicon|Spain}} [[Rafael Benítez]]|years=2003-04}} {{succession box|title=Juara [[Piala UEFA]]|before={{flagicon|Netherlands}} [[Bert van Marwijk]] |after={{flagicon|Spain}} [[Rafael Benítez]]|years=2002-03}} {{succession box| before={{flagicon|Spain}} [[Rafael Benítez]]| title=Juara [[Piala FA]]| years=2007| after=''Incumbent''| }} {{succession box| before={{flagicon|Germany}} [[Jupp Heynckes]]| title=Pengurus [[S.L. Benfica]]| years=2000| after={{flagicon|Portugal}} [[Antonio José Conceição Oliveira|António Oliveira (Toni)]]| }} {{succession box| before={{flagicon|Portugal}} [[Manuel José]]| title=Pengurus [[U.D. Leiria]]| years=2001-2002| after={{flagicon|Portugal}} [[Mário Reis]]| }} {{succession box| before={{flagicon|Portugal}} [[Octávio Machado]]| title=Pengurus [[F.C. Porto]]| years=2002-2004| after={{flagicon|Italy}} [[Luigi Del Neri]]| }} {{succession box| before={{flagicon|Italy}} [[Claudio Ranieri]]| title=Pengurus [[Chelsea F.C.]]| years=2004-2007| after={{flagicon|Israel}} [[Avram Grant]]| }} {{end box}} <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]] --> {{Persondata |NAME= Félix, José Mário dos Santos Mourinho |ALTERNATIVE NAMES= Mourinho, José |SHORT DESCRIPTION= |DATE OF BIRTH= 1963-1-26 |PLACE OF BIRTH= [[Setúbal]], [[Portugal]] |DATE OF DEATH= |PLACE OF DEATH= }} {{Skuad S.L. Benfica}} [[Kategori:Kelahiran 1963]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Pemain bola sepak Portugal]] [[Kategori:Pengurus bola sepak Portugal]] [[Kategori:Pengurus FC Porto]] [[Kategori:Pengurus Chelsea F.C.]] [[Kategori:Pengurus Real Madrid CF]] [[Kategori:Pengurus F.C. Internazionale Milano]] [[Kategori:Pengurus S.L. Benfica]] [[Kategori:Pengurus Manchester United F.C.]] [[Kategori:Pengurus Tottenham Hotspur F.C.]] [[Kategori:Pengurus A.S. Roma]] [[Category:Pengurus Fenerbahçe S.K.]] l1l27775e4gdv20hd6q9fopqzjpsqrp 0 77028 6844267 6836366 2026-05-08T15:37:58Z Ifan.MyWiki 232983 /* Saluran televisyen */ 6844267 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''[[Astro (televisyen satelit)|Astro]]'''<ref>[https://www.lyngsat.com/packages/Astro_lcn.html Astro on Measat 3b/3d at 91.5°E] LyngSat.</ref> == Saluran televisyen == <!---PERHATIAN: Dilarang Letak Kandungan On Demand di senarai televisyen ni!!---> {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi biasa (SD); boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi tinggi (HD); tersedia kepada pelanggan '''[[Astro B.yond]], Ultra Box dan Ulti Box''' sahaja. {{colorbox|pink}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi ultra tinggi (UHD); tersedia kepada pelanggan '''Ultra Box''' sahaja. === Aneka Melayu === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 101_HD | [[TV1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 102_HD | [[TV2]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 103 | [[TV3]] | {{na}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 104_HD | [[Astro Ria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 105_HD | [[Astro Prima]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 106_HD | [[Astro Oasis]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 108_HD | [[Astro Citra]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 112_HD | [[Astro Rania]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 113_HD | [[Astro Aura]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 114_HD | [[TV AlHijrah]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 116_HD | [[Colors HD|Colors Hindi]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 117_HD | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 122_HD | [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 146_HD | [[TV Okey|OKEY]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 147 | [[DidikTV KPM]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 148 | [[8TV]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 149 | [[TV9]] | {{na}} | {{ya}} |} === Aneka India === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 201_HD | [[Astro Vaanavil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 202_HD | [[Astro Vinmeen]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 203_HD | [[Astro Vellithirai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 211_HD | [[Sun TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 212_HD | [[Sun Music]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 214 | [[:en:Adithya TV|Adithya TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 215_HD | [[:en:Sun News (Indian TV channel)|Sun News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 216_HD | [[KTV HD|KTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 217_HD | Sun Life | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 221_HD | [[Star Vijay]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 222_HD | [[:en:Colors Tamil|Colors Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 223_HD | [[:en:Zee Tamil|Zee Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 241_HD | [[Astro Thangathirai]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Cina === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 300_HD | [[IQiyi|iQIYI]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 305_HD | [[TVB Classic Channel|TVB Classic]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 306_HD | [[Astro AEC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 308_HD | [[Astro QJ]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 309_HD | [[Celestial Movies]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 310_HD | [[TVB Jade]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 311_HD | [[Astro AOD]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 316_HD | [[Chung T'ien Television|CTi Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 317_HD | [[TVB Entertainment News Channel|TVB Entertainment News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 319_HD | [[TVB Xing He]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 320_HD | [[TVBS-Asia|TVBS Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 321 | [[Celestial Movies|CCM]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 325_HD | [[Phoenix Television|Phoenix Chinese Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 326_HD | [[Phoenix InfoNews Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 333_HD | [[Astro Hua Hee Dai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 335_HD | [[CCTV-4]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Korea & Jepun === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 392_HD | [[KBS World]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 393_HD | [[ONE HD|ONE]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 395_HD | [[TVN (Asia)|tvN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 396_HD | [[:en:K-Plus|K-Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 398_HD | [[NHK World|NHK World Premium]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Filem === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 401_HD | HITS Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 404_HD | [[Astro Boo]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 411_HD | [[Astro Showtime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 412_HD | [[Astro FAM Time]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 413_HD | [[Astro Showcase]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 414_HD | [[:en:Rock Action (TV channel)|Rock Action]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 415_HD | [[Rock X Stream]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 416_HD | tvN Movies | {{ya}} | {{ya}} |- !902_HD |Movies | | |} === Berita === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 501_HD | [[Astro Awani]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 502_HD | [[Bernama TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 503_HD | [[CGTN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 511_HD | [[CNN International]] | {{ya}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 512_HD | [[BBC World News|BBC News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 513_HD | [[Al Jazeera English]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 515_HD | [[CNA]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 516_HD | [[CNBC Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 517_HD | [[Bloomberg Television]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 518_HD | [[Australia Network|ABC Australia]] | {{ya}} | {{ya}} |- !900_HD |France24 Français | | |} === Pembelajaran === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:pink" ! 549_UHD | [[:en:Love Nature|Love Nature 4K]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 550_HD | [[:en:Love Nature|Love Nature]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 552_HD | [[Discovery Channel|Discovery]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 553_HD | [[:en:Discovery Asia|Discovery Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 554_HD | [[:en:BBC Earth (TV channel)|BBC Earth]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 555_HD | [[History (saluran TV Asia Tenggara)|History]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 556_HD | [[:en:CGTN Documentary|CGTN Documentary]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Kanak-kanak === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 603_HD | [[Astro Tutor TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 611_HD | [[Astro Ceria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 615_HD | [[Cartoon Network Malaysia|Cartoon Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 616_HD | [[Nickelodeon Malaysia|Nickelodeon]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 617_HD | [[Nick Jr.]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 618_HD | [[Moonbug]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 619_HD | [[:en:Blippi|Blippi & Friends]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Inggeris === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 701_HD | [[AXN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 702_HD | HITS Now | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 703_HD | [[Lifetime Channel|Lifetime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 706_HD | HITS | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 707_HD | [[:en:TLC (TV network)|TLC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 709_HD | [[Asian Food Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 714_HD | [[Crime & Investigation Network (Asia Tenggara)|Crime + Investigation]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 715_HD | [[:en:HGTV|HGTV]] | {{ya}} | {{ya}} |- !901_HD |Lifestyle | | |- !902_HD |Local | | |- !903_HD |Asian | | |} === Sukan === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 801_HD | [[Astro Arena]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 802_HD | [[Astro Arena 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 803_HD | [[Astro Arena Bola]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 804_HD | [[Astro Arena Bola 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:pink" ! 805_UHD | [[Astro Sports UHD]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 810_HD | [[Astro Grandstand]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 811_HD | [[Astro Premier League]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 812_HD | [[Astro Premier League 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 814_HD | [[Astro Football]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 815_HD | [[Astro Badminton]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 817_HD | [[Astro Sports Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 820_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 821_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 822_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 3]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 826_HD | W-Sport | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 831_HD | [[Astro Golf]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 832_HD | [[:en:Cricbuzz|Cricbuzz TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 833_HD | Premier Sports | {{ya}} | {{ya}} |} === Saluran tambahan === {| class="wikitable" ! Saluran !! Nama !! Catatan |-style="background:#faebd7" ! 472_HD | rowspan="16" | [[Astro First]] | rowspan="16" | Perlu menempah filem di aplikasi My Astro |- ! 473_HD |- ! 474_HD |- ! 475_HD |- ! 476_HD |- ! 477_HD |- ! 478_HD |- ! 479_HD |- ! 482_HD |- ! 483_HD |- ! 484_HD |- ! 485_HD |- ! 486_HD |- ! 487_HD |- ! 488_HD |- ! 489_HD |} === Perkhidmatan interaktif === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama |-style="background:#faebd7" ! 741 | [[Netflix]]* |} ''*Hanya tersedia di Ultra Box & Ulti Box. === Saluran khas === *Dipertontonkan secara percuma atau berbayar untuk masa yang terhad. {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! Tempoh siaran !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |} === OTT Eksklusif === *Saluran-saluran ini tersedia untuk ditonton secara eksklusif di aplikasi Astro GO, atau melalui khidmat penstriman lain dengan pautan akaun Astro ID mengikut langganan pakej TV Astro sedia ada. {| class="wikitable" |+ ! OTT !! Nama |-style="background:#faebd7" ! rowspan="2" | [[Astro Go|Astro GO]] | [[DW (TV)|DW English]] |-style="background:#faebd7" | [[France 24|France 24 English]] |-style="background:#faebd7" ! beIN Sports Connect | [[:en:MUTV (Manchester United F.C.)|MUTV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="19" | TVBAnywhere+ | [[TVB Jade|TVB Jade (Hong Kong Time Zone)]] |-style="background:#faebd7" | TVB Lifestyle |-style="background:#faebd7" | [[:en:TVB News Channel|TVB News Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[Arirang TV]] |-style="background:#faebd7" | [[NHK World|NHK World Japan]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-6|China Movie Channel]] |-style="background:#faebd7" | GBA Satellite TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zhejiang Television|ZTV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Shenzhen Satellite Television|Shenzhen TV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Cross Strait Television|Fujian Strait TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Anhui Television|Anhui International]] |-style="background:#faebd7" | CCTV Entertainment |-style="background:#faebd7" | [[:en:Dragon Television|Shanghai Dragon TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Jiangsu Broadcasting Corporation|JSBC International]] |-style="background:#faebd7" | Guangxi International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Hunan Television|Hunan TV International]] |-style="background:#faebd7" | BTV International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Yunnan Television|Yunnan TV International Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-11|CCTV Opera]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="10" | ZEE5 | [[:en:And TV|&TV]] |-style="background:#faebd7" | Zee Bollywood |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema ME]] |-style="background:#faebd7" | Zee Cinemalu |-style="background:#faebd7" | Zee Kannada |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Keralam|Zee Keralam]] |-style="background:#faebd7" | Zee Marathi |-style="background:#faebd7" | Zee Talkies |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Thirai|Zee Thirai]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee TV|Zee TV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="17" | Sun NXT | [[:en:Gemini Comedy|Gemini Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Life|Gemini Life]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Movies|Gemini Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Music|Gemini Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini TV|Gemini TV]] |-style="background:#faebd7" | Public TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Bangla|Sun Bangla]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Marathi|Sun Marathi]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Neo|Sun Neo]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Comedy|Surya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Movies|Surya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Music|Surya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya TV|Surya TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Comedy|Udaya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Movies|Udaya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Music|Udaya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya TV|Udaya TV]] |} == Saluran radio == {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[SYOK]] |- ! 852 | [[Hitz (stesen radio)|Hitz]] | {{ya}} |- ! 853 | [[My (stesen radio)|MY]] | {{ya}} |- ! 854 | [[Lite (stesen radio)|Lite]] | {{ya}} |- ! 855 | [[Mix (stesen radio)|Mix]] | {{ya}} |- ! 856 | [[Era (stesen radio)|Era]] | {{ya}} |- ! 857 | [[Sinar (stesen radio)|Sinar]] | {{ya}} |- ! 858 | [[Melody (stesen radio)|Melody]] | {{ya}} |- ! 859 | [[Raaga (stesen radio)|Raaga]] | {{ya}} |- ! 860 | [[SYOK Classic Rock]] | {{ya}} |- ! 861 | [[SYOK Gold]] | {{ya}} |- ! 862 | [[SYOK Opus]] | {{ya}} |- ! 863 | [[Gegar (stesen radio)|THR Gegar]] | {{ya}} |- ! 864 | [[SYOK India Beat]] | {{ya}} |- ! 865 | [[SYOK Jazz]] | {{ya}} |- ! 866 | [[SYOK Osai]] | {{ya}} |- ! 867 | [[Radio Bayu|SYOK Bayu]] | {{ya}} |- ! 868 | [[Radio Kenyalang|SYOK Kenyalang]] | {{ya}} |- ! 876 | [[Zayan (stesen radio)|Zayan]] | {{ya}} |- ! 877 | [[GoXuan (stesen radio)|Go Xuan]] | {{ya}} |} === [[SYOK]] Eksklusif === {| class="wikitable" |+ ! Nama |- | [[Astro Awani|Astro Awani Radio]] |- | [[BBC News|BBC World News]] |- | [[KBS World|KBS World Radio]] |} == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == * [https://content.astro.com.my/ Laman Web rasmi] {{Astro All Asia Networks plc}} {{Saluran televisyen di Malaysia}} {{Saluran Astro}} [[Kategori:Senarai penyiaran]] 6zh573abl3pdvi11klvm83jg1m31hcu 6844268 6844267 2026-05-08T15:39:04Z Ifan.MyWiki 232983 /* Filem */ 6844268 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''[[Astro (televisyen satelit)|Astro]]'''<ref>[https://www.lyngsat.com/packages/Astro_lcn.html Astro on Measat 3b/3d at 91.5°E] LyngSat.</ref> == Saluran televisyen == <!---PERHATIAN: Dilarang Letak Kandungan On Demand di senarai televisyen ni!!---> {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi biasa (SD); boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi tinggi (HD); tersedia kepada pelanggan '''[[Astro B.yond]], Ultra Box dan Ulti Box''' sahaja. {{colorbox|pink}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi ultra tinggi (UHD); tersedia kepada pelanggan '''Ultra Box''' sahaja. === Aneka Melayu === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 101_HD | [[TV1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 102_HD | [[TV2]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 103 | [[TV3]] | {{na}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 104_HD | [[Astro Ria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 105_HD | [[Astro Prima]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 106_HD | [[Astro Oasis]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 108_HD | [[Astro Citra]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 112_HD | [[Astro Rania]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 113_HD | [[Astro Aura]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 114_HD | [[TV AlHijrah]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 116_HD | [[Colors HD|Colors Hindi]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 117_HD | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 122_HD | [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 146_HD | [[TV Okey|OKEY]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 147 | [[DidikTV KPM]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 148 | [[8TV]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 149 | [[TV9]] | {{na}} | {{ya}} |} === Aneka India === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 201_HD | [[Astro Vaanavil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 202_HD | [[Astro Vinmeen]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 203_HD | [[Astro Vellithirai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 211_HD | [[Sun TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 212_HD | [[Sun Music]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 214 | [[:en:Adithya TV|Adithya TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 215_HD | [[:en:Sun News (Indian TV channel)|Sun News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 216_HD | [[KTV HD|KTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 217_HD | Sun Life | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 221_HD | [[Star Vijay]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 222_HD | [[:en:Colors Tamil|Colors Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 223_HD | [[:en:Zee Tamil|Zee Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 241_HD | [[Astro Thangathirai]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Cina === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 300_HD | [[IQiyi|iQIYI]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 305_HD | [[TVB Classic Channel|TVB Classic]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 306_HD | [[Astro AEC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 308_HD | [[Astro QJ]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 309_HD | [[Celestial Movies]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 310_HD | [[TVB Jade]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 311_HD | [[Astro AOD]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 316_HD | [[Chung T'ien Television|CTi Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 317_HD | [[TVB Entertainment News Channel|TVB Entertainment News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 319_HD | [[TVB Xing He]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 320_HD | [[TVBS-Asia|TVBS Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 321 | [[Celestial Movies|CCM]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 325_HD | [[Phoenix Television|Phoenix Chinese Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 326_HD | [[Phoenix InfoNews Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 333_HD | [[Astro Hua Hee Dai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 335_HD | [[CCTV-4]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Korea & Jepun === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 392_HD | [[KBS World]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 393_HD | [[ONE HD|ONE]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 395_HD | [[TVN (Asia)|tvN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 396_HD | [[:en:K-Plus|K-Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 398_HD | [[NHK World|NHK World Premium]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Filem === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 401_HD | HITS Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 404_HD | [[Astro Boo]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 411_HD | [[Astro Showtime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 412_HD | [[Astro FAM Time]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 413_HD | [[Astro Showcase]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 414_HD | [[:en:Rock Action (TV channel)|Rock Action]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 415_HD | [[Rock X Stream]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 416_HD | tvN Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !902_HD |Movies |{{ya}} |{{tidak}} |} === Berita === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 501_HD | [[Astro Awani]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 502_HD | [[Bernama TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 503_HD | [[CGTN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 511_HD | [[CNN International]] | {{ya}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 512_HD | [[BBC World News|BBC News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 513_HD | [[Al Jazeera English]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 515_HD | [[CNA]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 516_HD | [[CNBC Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 517_HD | [[Bloomberg Television]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 518_HD | [[Australia Network|ABC Australia]] | {{ya}} | {{ya}} |- !900_HD |France24 Français | | |} === Pembelajaran === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:pink" ! 549_UHD | [[:en:Love Nature|Love Nature 4K]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 550_HD | [[:en:Love Nature|Love Nature]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 552_HD | [[Discovery Channel|Discovery]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 553_HD | [[:en:Discovery Asia|Discovery Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 554_HD | [[:en:BBC Earth (TV channel)|BBC Earth]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 555_HD | [[History (saluran TV Asia Tenggara)|History]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 556_HD | [[:en:CGTN Documentary|CGTN Documentary]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Kanak-kanak === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 603_HD | [[Astro Tutor TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 611_HD | [[Astro Ceria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 615_HD | [[Cartoon Network Malaysia|Cartoon Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 616_HD | [[Nickelodeon Malaysia|Nickelodeon]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 617_HD | [[Nick Jr.]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 618_HD | [[Moonbug]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 619_HD | [[:en:Blippi|Blippi & Friends]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Inggeris === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 701_HD | [[AXN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 702_HD | HITS Now | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 703_HD | [[Lifetime Channel|Lifetime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 706_HD | HITS | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 707_HD | [[:en:TLC (TV network)|TLC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 709_HD | [[Asian Food Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 714_HD | [[Crime & Investigation Network (Asia Tenggara)|Crime + Investigation]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 715_HD | [[:en:HGTV|HGTV]] | {{ya}} | {{ya}} |- !901_HD |Lifestyle | | |- !902_HD |Local | | |- !903_HD |Asian | | |} === Sukan === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 801_HD | [[Astro Arena]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 802_HD | [[Astro Arena 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 803_HD | [[Astro Arena Bola]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 804_HD | [[Astro Arena Bola 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:pink" ! 805_UHD | [[Astro Sports UHD]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 810_HD | [[Astro Grandstand]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 811_HD | [[Astro Premier League]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 812_HD | [[Astro Premier League 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 814_HD | [[Astro Football]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 815_HD | [[Astro Badminton]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 817_HD | [[Astro Sports Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 820_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 821_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 822_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 3]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 826_HD | W-Sport | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 831_HD | [[Astro Golf]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 832_HD | [[:en:Cricbuzz|Cricbuzz TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 833_HD | Premier Sports | {{ya}} | {{ya}} |} === Saluran tambahan === {| class="wikitable" ! Saluran !! Nama !! Catatan |-style="background:#faebd7" ! 472_HD | rowspan="16" | [[Astro First]] | rowspan="16" | Perlu menempah filem di aplikasi My Astro |- ! 473_HD |- ! 474_HD |- ! 475_HD |- ! 476_HD |- ! 477_HD |- ! 478_HD |- ! 479_HD |- ! 482_HD |- ! 483_HD |- ! 484_HD |- ! 485_HD |- ! 486_HD |- ! 487_HD |- ! 488_HD |- ! 489_HD |} === Perkhidmatan interaktif === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama |-style="background:#faebd7" ! 741 | [[Netflix]]* |} ''*Hanya tersedia di Ultra Box & Ulti Box. === Saluran khas === *Dipertontonkan secara percuma atau berbayar untuk masa yang terhad. {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! Tempoh siaran !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |} === OTT Eksklusif === *Saluran-saluran ini tersedia untuk ditonton secara eksklusif di aplikasi Astro GO, atau melalui khidmat penstriman lain dengan pautan akaun Astro ID mengikut langganan pakej TV Astro sedia ada. {| class="wikitable" |+ ! OTT !! Nama |-style="background:#faebd7" ! rowspan="2" | [[Astro Go|Astro GO]] | [[DW (TV)|DW English]] |-style="background:#faebd7" | [[France 24|France 24 English]] |-style="background:#faebd7" ! beIN Sports Connect | [[:en:MUTV (Manchester United F.C.)|MUTV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="19" | TVBAnywhere+ | [[TVB Jade|TVB Jade (Hong Kong Time Zone)]] |-style="background:#faebd7" | TVB Lifestyle |-style="background:#faebd7" | [[:en:TVB News Channel|TVB News Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[Arirang TV]] |-style="background:#faebd7" | [[NHK World|NHK World Japan]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-6|China Movie Channel]] |-style="background:#faebd7" | GBA Satellite TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zhejiang Television|ZTV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Shenzhen Satellite Television|Shenzhen TV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Cross Strait Television|Fujian Strait TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Anhui Television|Anhui International]] |-style="background:#faebd7" | CCTV Entertainment |-style="background:#faebd7" | [[:en:Dragon Television|Shanghai Dragon TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Jiangsu Broadcasting Corporation|JSBC International]] |-style="background:#faebd7" | Guangxi International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Hunan Television|Hunan TV International]] |-style="background:#faebd7" | BTV International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Yunnan Television|Yunnan TV International Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-11|CCTV Opera]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="10" | ZEE5 | [[:en:And TV|&TV]] |-style="background:#faebd7" | Zee Bollywood |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema ME]] |-style="background:#faebd7" | Zee Cinemalu |-style="background:#faebd7" | Zee Kannada |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Keralam|Zee Keralam]] |-style="background:#faebd7" | Zee Marathi |-style="background:#faebd7" | Zee Talkies |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Thirai|Zee Thirai]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee TV|Zee TV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="17" | Sun NXT | [[:en:Gemini Comedy|Gemini Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Life|Gemini Life]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Movies|Gemini Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Music|Gemini Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini TV|Gemini TV]] |-style="background:#faebd7" | Public TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Bangla|Sun Bangla]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Marathi|Sun Marathi]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Neo|Sun Neo]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Comedy|Surya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Movies|Surya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Music|Surya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya TV|Surya TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Comedy|Udaya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Movies|Udaya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Music|Udaya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya TV|Udaya TV]] |} == Saluran radio == {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[SYOK]] |- ! 852 | [[Hitz (stesen radio)|Hitz]] | {{ya}} |- ! 853 | [[My (stesen radio)|MY]] | {{ya}} |- ! 854 | [[Lite (stesen radio)|Lite]] | {{ya}} |- ! 855 | [[Mix (stesen radio)|Mix]] | {{ya}} |- ! 856 | [[Era (stesen radio)|Era]] | {{ya}} |- ! 857 | [[Sinar (stesen radio)|Sinar]] | {{ya}} |- ! 858 | [[Melody (stesen radio)|Melody]] | {{ya}} |- ! 859 | [[Raaga (stesen radio)|Raaga]] | {{ya}} |- ! 860 | [[SYOK Classic Rock]] | {{ya}} |- ! 861 | [[SYOK Gold]] | {{ya}} |- ! 862 | [[SYOK Opus]] | {{ya}} |- ! 863 | [[Gegar (stesen radio)|THR Gegar]] | {{ya}} |- ! 864 | [[SYOK India Beat]] | {{ya}} |- ! 865 | [[SYOK Jazz]] | {{ya}} |- ! 866 | [[SYOK Osai]] | {{ya}} |- ! 867 | [[Radio Bayu|SYOK Bayu]] | {{ya}} |- ! 868 | [[Radio Kenyalang|SYOK Kenyalang]] | {{ya}} |- ! 876 | [[Zayan (stesen radio)|Zayan]] | {{ya}} |- ! 877 | [[GoXuan (stesen radio)|Go Xuan]] | {{ya}} |} === [[SYOK]] Eksklusif === {| class="wikitable" |+ ! Nama |- | [[Astro Awani|Astro Awani Radio]] |- | [[BBC News|BBC World News]] |- | [[KBS World|KBS World Radio]] |} == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == * [https://content.astro.com.my/ Laman Web rasmi] {{Astro All Asia Networks plc}} {{Saluran televisyen di Malaysia}} {{Saluran Astro}} [[Kategori:Senarai penyiaran]] 69gaim11nusjw72nas2jzkg217fntk8 6844269 6844268 2026-05-08T15:40:35Z Ifan.MyWiki 232983 /* Filem */ 6844269 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''[[Astro (televisyen satelit)|Astro]]'''<ref>[https://www.lyngsat.com/packages/Astro_lcn.html Astro on Measat 3b/3d at 91.5°E] LyngSat.</ref> == Saluran televisyen == <!---PERHATIAN: Dilarang Letak Kandungan On Demand di senarai televisyen ni!!---> {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi biasa (SD); boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi tinggi (HD); tersedia kepada pelanggan '''[[Astro B.yond]], Ultra Box dan Ulti Box''' sahaja. {{colorbox|pink}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi ultra tinggi (UHD); tersedia kepada pelanggan '''Ultra Box''' sahaja. === Aneka Melayu === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 101_HD | [[TV1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 102_HD | [[TV2]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 103 | [[TV3]] | {{na}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 104_HD | [[Astro Ria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 105_HD | [[Astro Prima]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 106_HD | [[Astro Oasis]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 108_HD | [[Astro Citra]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 112_HD | [[Astro Rania]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 113_HD | [[Astro Aura]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 114_HD | [[TV AlHijrah]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 116_HD | [[Colors HD|Colors Hindi]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 117_HD | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 122_HD | [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 146_HD | [[TV Okey|OKEY]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 147 | [[DidikTV KPM]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 148 | [[8TV]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 149 | [[TV9]] | {{na}} | {{ya}} |} === Aneka India === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 201_HD | [[Astro Vaanavil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 202_HD | [[Astro Vinmeen]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 203_HD | [[Astro Vellithirai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 211_HD | [[Sun TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 212_HD | [[Sun Music]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 214 | [[:en:Adithya TV|Adithya TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 215_HD | [[:en:Sun News (Indian TV channel)|Sun News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 216_HD | [[KTV HD|KTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 217_HD | Sun Life | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 221_HD | [[Star Vijay]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 222_HD | [[:en:Colors Tamil|Colors Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 223_HD | [[:en:Zee Tamil|Zee Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 241_HD | [[Astro Thangathirai]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Cina === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 300_HD | [[IQiyi|iQIYI]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 305_HD | [[TVB Classic Channel|TVB Classic]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 306_HD | [[Astro AEC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 308_HD | [[Astro QJ]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 309_HD | [[Celestial Movies]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 310_HD | [[TVB Jade]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 311_HD | [[Astro AOD]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 316_HD | [[Chung T'ien Television|CTi Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 317_HD | [[TVB Entertainment News Channel|TVB Entertainment News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 319_HD | [[TVB Xing He]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 320_HD | [[TVBS-Asia|TVBS Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 321 | [[Celestial Movies|CCM]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 325_HD | [[Phoenix Television|Phoenix Chinese Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 326_HD | [[Phoenix InfoNews Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 333_HD | [[Astro Hua Hee Dai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 335_HD | [[CCTV-4]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Korea & Jepun === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 392_HD | [[KBS World]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 393_HD | [[ONE HD|ONE]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 395_HD | [[TVN (Asia)|tvN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 396_HD | [[:en:K-Plus|K-Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 398_HD | [[NHK World|NHK World Premium]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Filem === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 401_HD | HITS Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 404_HD | [[Astro Boo]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 411_HD | [[Astro Showtime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 412_HD | [[Astro FAM Time]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 413_HD | [[Astro Showcase]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 414_HD | [[:en:Rock Action (TV channel)|Rock Action]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 415_HD | [[Rock X Stream]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 416_HD | tvN Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !902_HD |Movies |{{ya}} |{{na}} |} === Berita === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 501_HD | [[Astro Awani]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 502_HD | [[Bernama TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 503_HD | [[CGTN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 511_HD | [[CNN International]] | {{ya}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 512_HD | [[BBC World News|BBC News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 513_HD | [[Al Jazeera English]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 515_HD | [[CNA]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 516_HD | [[CNBC Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 517_HD | [[Bloomberg Television]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 518_HD | [[Australia Network|ABC Australia]] | {{ya}} | {{ya}} |- !900_HD |France24 Français | | |} === Pembelajaran === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:pink" ! 549_UHD | [[:en:Love Nature|Love Nature 4K]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 550_HD | [[:en:Love Nature|Love Nature]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 552_HD | [[Discovery Channel|Discovery]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 553_HD | [[:en:Discovery Asia|Discovery Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 554_HD | [[:en:BBC Earth (TV channel)|BBC Earth]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 555_HD | [[History (saluran TV Asia Tenggara)|History]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 556_HD | [[:en:CGTN Documentary|CGTN Documentary]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Kanak-kanak === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 603_HD | [[Astro Tutor TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 611_HD | [[Astro Ceria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 615_HD | [[Cartoon Network Malaysia|Cartoon Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 616_HD | [[Nickelodeon Malaysia|Nickelodeon]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 617_HD | [[Nick Jr.]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 618_HD | [[Moonbug]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 619_HD | [[:en:Blippi|Blippi & Friends]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Inggeris === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 701_HD | [[AXN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 702_HD | HITS Now | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 703_HD | [[Lifetime Channel|Lifetime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 706_HD | HITS | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 707_HD | [[:en:TLC (TV network)|TLC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 709_HD | [[Asian Food Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 714_HD | [[Crime & Investigation Network (Asia Tenggara)|Crime + Investigation]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 715_HD | [[:en:HGTV|HGTV]] | {{ya}} | {{ya}} |- !901_HD |Lifestyle | | |- !902_HD |Local | | |- !903_HD |Asian | | |} === Sukan === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 801_HD | [[Astro Arena]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 802_HD | [[Astro Arena 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 803_HD | [[Astro Arena Bola]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 804_HD | [[Astro Arena Bola 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:pink" ! 805_UHD | [[Astro Sports UHD]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 810_HD | [[Astro Grandstand]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 811_HD | [[Astro Premier League]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 812_HD | [[Astro Premier League 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 814_HD | [[Astro Football]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 815_HD | [[Astro Badminton]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 817_HD | [[Astro Sports Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 820_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 821_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 822_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 3]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 826_HD | W-Sport | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 831_HD | [[Astro Golf]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 832_HD | [[:en:Cricbuzz|Cricbuzz TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 833_HD | Premier Sports | {{ya}} | {{ya}} |} === Saluran tambahan === {| class="wikitable" ! Saluran !! Nama !! Catatan |-style="background:#faebd7" ! 472_HD | rowspan="16" | [[Astro First]] | rowspan="16" | Perlu menempah filem di aplikasi My Astro |- ! 473_HD |- ! 474_HD |- ! 475_HD |- ! 476_HD |- ! 477_HD |- ! 478_HD |- ! 479_HD |- ! 482_HD |- ! 483_HD |- ! 484_HD |- ! 485_HD |- ! 486_HD |- ! 487_HD |- ! 488_HD |- ! 489_HD |} === Perkhidmatan interaktif === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama |-style="background:#faebd7" ! 741 | [[Netflix]]* |} ''*Hanya tersedia di Ultra Box & Ulti Box. === Saluran khas === *Dipertontonkan secara percuma atau berbayar untuk masa yang terhad. {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! Tempoh siaran !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |} === OTT Eksklusif === *Saluran-saluran ini tersedia untuk ditonton secara eksklusif di aplikasi Astro GO, atau melalui khidmat penstriman lain dengan pautan akaun Astro ID mengikut langganan pakej TV Astro sedia ada. {| class="wikitable" |+ ! OTT !! Nama |-style="background:#faebd7" ! rowspan="2" | [[Astro Go|Astro GO]] | [[DW (TV)|DW English]] |-style="background:#faebd7" | [[France 24|France 24 English]] |-style="background:#faebd7" ! beIN Sports Connect | [[:en:MUTV (Manchester United F.C.)|MUTV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="19" | TVBAnywhere+ | [[TVB Jade|TVB Jade (Hong Kong Time Zone)]] |-style="background:#faebd7" | TVB Lifestyle |-style="background:#faebd7" | [[:en:TVB News Channel|TVB News Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[Arirang TV]] |-style="background:#faebd7" | [[NHK World|NHK World Japan]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-6|China Movie Channel]] |-style="background:#faebd7" | GBA Satellite TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zhejiang Television|ZTV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Shenzhen Satellite Television|Shenzhen TV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Cross Strait Television|Fujian Strait TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Anhui Television|Anhui International]] |-style="background:#faebd7" | CCTV Entertainment |-style="background:#faebd7" | [[:en:Dragon Television|Shanghai Dragon TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Jiangsu Broadcasting Corporation|JSBC International]] |-style="background:#faebd7" | Guangxi International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Hunan Television|Hunan TV International]] |-style="background:#faebd7" | BTV International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Yunnan Television|Yunnan TV International Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-11|CCTV Opera]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="10" | ZEE5 | [[:en:And TV|&TV]] |-style="background:#faebd7" | Zee Bollywood |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema ME]] |-style="background:#faebd7" | Zee Cinemalu |-style="background:#faebd7" | Zee Kannada |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Keralam|Zee Keralam]] |-style="background:#faebd7" | Zee Marathi |-style="background:#faebd7" | Zee Talkies |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Thirai|Zee Thirai]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee TV|Zee TV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="17" | Sun NXT | [[:en:Gemini Comedy|Gemini Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Life|Gemini Life]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Movies|Gemini Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Music|Gemini Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini TV|Gemini TV]] |-style="background:#faebd7" | Public TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Bangla|Sun Bangla]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Marathi|Sun Marathi]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Neo|Sun Neo]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Comedy|Surya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Movies|Surya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Music|Surya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya TV|Surya TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Comedy|Udaya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Movies|Udaya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Music|Udaya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya TV|Udaya TV]] |} == Saluran radio == {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[SYOK]] |- ! 852 | [[Hitz (stesen radio)|Hitz]] | {{ya}} |- ! 853 | [[My (stesen radio)|MY]] | {{ya}} |- ! 854 | [[Lite (stesen radio)|Lite]] | {{ya}} |- ! 855 | [[Mix (stesen radio)|Mix]] | {{ya}} |- ! 856 | [[Era (stesen radio)|Era]] | {{ya}} |- ! 857 | [[Sinar (stesen radio)|Sinar]] | {{ya}} |- ! 858 | [[Melody (stesen radio)|Melody]] | {{ya}} |- ! 859 | [[Raaga (stesen radio)|Raaga]] | {{ya}} |- ! 860 | [[SYOK Classic Rock]] | {{ya}} |- ! 861 | [[SYOK Gold]] | {{ya}} |- ! 862 | [[SYOK Opus]] | {{ya}} |- ! 863 | [[Gegar (stesen radio)|THR Gegar]] | {{ya}} |- ! 864 | [[SYOK India Beat]] | {{ya}} |- ! 865 | [[SYOK Jazz]] | {{ya}} |- ! 866 | [[SYOK Osai]] | {{ya}} |- ! 867 | [[Radio Bayu|SYOK Bayu]] | {{ya}} |- ! 868 | [[Radio Kenyalang|SYOK Kenyalang]] | {{ya}} |- ! 876 | [[Zayan (stesen radio)|Zayan]] | {{ya}} |- ! 877 | [[GoXuan (stesen radio)|Go Xuan]] | {{ya}} |} === [[SYOK]] Eksklusif === {| class="wikitable" |+ ! Nama |- | [[Astro Awani|Astro Awani Radio]] |- | [[BBC News|BBC World News]] |- | [[KBS World|KBS World Radio]] |} == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == * [https://content.astro.com.my/ Laman Web rasmi] {{Astro All Asia Networks plc}} {{Saluran televisyen di Malaysia}} {{Saluran Astro}} [[Kategori:Senarai penyiaran]] l7fg90m16zxlqqrcc7noo2tm7odluwr 6844271 6844269 2026-05-08T15:42:40Z Ifan.MyWiki 232983 /* Aneka Inggeris */ 6844271 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''[[Astro (televisyen satelit)|Astro]]'''<ref>[https://www.lyngsat.com/packages/Astro_lcn.html Astro on Measat 3b/3d at 91.5°E] LyngSat.</ref> == Saluran televisyen == <!---PERHATIAN: Dilarang Letak Kandungan On Demand di senarai televisyen ni!!---> {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi biasa (SD); boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi tinggi (HD); tersedia kepada pelanggan '''[[Astro B.yond]], Ultra Box dan Ulti Box''' sahaja. {{colorbox|pink}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi ultra tinggi (UHD); tersedia kepada pelanggan '''Ultra Box''' sahaja. === Aneka Melayu === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 101_HD | [[TV1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 102_HD | [[TV2]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 103 | [[TV3]] | {{na}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 104_HD | [[Astro Ria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 105_HD | [[Astro Prima]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 106_HD | [[Astro Oasis]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 108_HD | [[Astro Citra]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 112_HD | [[Astro Rania]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 113_HD | [[Astro Aura]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 114_HD | [[TV AlHijrah]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 116_HD | [[Colors HD|Colors Hindi]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 117_HD | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 122_HD | [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 146_HD | [[TV Okey|OKEY]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 147 | [[DidikTV KPM]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 148 | [[8TV]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 149 | [[TV9]] | {{na}} | {{ya}} |} === Aneka India === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 201_HD | [[Astro Vaanavil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 202_HD | [[Astro Vinmeen]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 203_HD | [[Astro Vellithirai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 211_HD | [[Sun TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 212_HD | [[Sun Music]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 214 | [[:en:Adithya TV|Adithya TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 215_HD | [[:en:Sun News (Indian TV channel)|Sun News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 216_HD | [[KTV HD|KTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 217_HD | Sun Life | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 221_HD | [[Star Vijay]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 222_HD | [[:en:Colors Tamil|Colors Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 223_HD | [[:en:Zee Tamil|Zee Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 241_HD | [[Astro Thangathirai]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Cina === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 300_HD | [[IQiyi|iQIYI]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 305_HD | [[TVB Classic Channel|TVB Classic]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 306_HD | [[Astro AEC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 308_HD | [[Astro QJ]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 309_HD | [[Celestial Movies]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 310_HD | [[TVB Jade]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 311_HD | [[Astro AOD]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 316_HD | [[Chung T'ien Television|CTi Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 317_HD | [[TVB Entertainment News Channel|TVB Entertainment News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 319_HD | [[TVB Xing He]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 320_HD | [[TVBS-Asia|TVBS Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 321 | [[Celestial Movies|CCM]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 325_HD | [[Phoenix Television|Phoenix Chinese Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 326_HD | [[Phoenix InfoNews Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 333_HD | [[Astro Hua Hee Dai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 335_HD | [[CCTV-4]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Korea & Jepun === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 392_HD | [[KBS World]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 393_HD | [[ONE HD|ONE]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 395_HD | [[TVN (Asia)|tvN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 396_HD | [[:en:K-Plus|K-Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 398_HD | [[NHK World|NHK World Premium]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Filem === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 401_HD | HITS Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 404_HD | [[Astro Boo]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 411_HD | [[Astro Showtime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 412_HD | [[Astro FAM Time]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 413_HD | [[Astro Showcase]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 414_HD | [[:en:Rock Action (TV channel)|Rock Action]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 415_HD | [[Rock X Stream]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 416_HD | tvN Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !902_HD |Movies |{{ya}} |{{na}} |} === Berita === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 501_HD | [[Astro Awani]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 502_HD | [[Bernama TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 503_HD | [[CGTN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 511_HD | [[CNN International]] | {{ya}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 512_HD | [[BBC World News|BBC News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 513_HD | [[Al Jazeera English]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 515_HD | [[CNA]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 516_HD | [[CNBC Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 517_HD | [[Bloomberg Television]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 518_HD | [[Australia Network|ABC Australia]] | {{ya}} | {{ya}} |- !900_HD |France24 Français | | |} === Pembelajaran === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:pink" ! 549_UHD | [[:en:Love Nature|Love Nature 4K]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 550_HD | [[:en:Love Nature|Love Nature]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 552_HD | [[Discovery Channel|Discovery]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 553_HD | [[:en:Discovery Asia|Discovery Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 554_HD | [[:en:BBC Earth (TV channel)|BBC Earth]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 555_HD | [[History (saluran TV Asia Tenggara)|History]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 556_HD | [[:en:CGTN Documentary|CGTN Documentary]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Kanak-kanak === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 603_HD | [[Astro Tutor TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 611_HD | [[Astro Ceria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 615_HD | [[Cartoon Network Malaysia|Cartoon Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 616_HD | [[Nickelodeon Malaysia|Nickelodeon]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 617_HD | [[Nick Jr.]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 618_HD | [[Moonbug]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 619_HD | [[:en:Blippi|Blippi & Friends]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Inggeris === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 701_HD | [[AXN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 702_HD | HITS Now | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 703_HD | [[Lifetime Channel|Lifetime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 706_HD | HITS | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 707_HD | [[:en:TLC (TV network)|TLC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 709_HD | [[Asian Food Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 714_HD | [[Crime & Investigation Network (Asia Tenggara)|Crime + Investigation]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 715_HD | [[:en:HGTV|HGTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:faebd7" !901_HD |Lifestyle | {{ya}} |{{na}} |-style="background:faebd7" !902_HD |Local |{{ya}} |{{na}} |-style="background:faebd7" !903_HD |Asian |{{ya}} |{{na}} |} === Sukan === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 801_HD | [[Astro Arena]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 802_HD | [[Astro Arena 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 803_HD | [[Astro Arena Bola]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 804_HD | [[Astro Arena Bola 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:pink" ! 805_UHD | [[Astro Sports UHD]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 810_HD | [[Astro Grandstand]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 811_HD | [[Astro Premier League]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 812_HD | [[Astro Premier League 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 814_HD | [[Astro Football]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 815_HD | [[Astro Badminton]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 817_HD | [[Astro Sports Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 820_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 821_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 822_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 3]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 826_HD | W-Sport | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 831_HD | [[Astro Golf]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 832_HD | [[:en:Cricbuzz|Cricbuzz TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 833_HD | Premier Sports | {{ya}} | {{ya}} |} === Saluran tambahan === {| class="wikitable" ! Saluran !! Nama !! Catatan |-style="background:#faebd7" ! 472_HD | rowspan="16" | [[Astro First]] | rowspan="16" | Perlu menempah filem di aplikasi My Astro |- ! 473_HD |- ! 474_HD |- ! 475_HD |- ! 476_HD |- ! 477_HD |- ! 478_HD |- ! 479_HD |- ! 482_HD |- ! 483_HD |- ! 484_HD |- ! 485_HD |- ! 486_HD |- ! 487_HD |- ! 488_HD |- ! 489_HD |} === Perkhidmatan interaktif === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama |-style="background:#faebd7" ! 741 | [[Netflix]]* |} ''*Hanya tersedia di Ultra Box & Ulti Box. === Saluran khas === *Dipertontonkan secara percuma atau berbayar untuk masa yang terhad. {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! Tempoh siaran !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |} === OTT Eksklusif === *Saluran-saluran ini tersedia untuk ditonton secara eksklusif di aplikasi Astro GO, atau melalui khidmat penstriman lain dengan pautan akaun Astro ID mengikut langganan pakej TV Astro sedia ada. {| class="wikitable" |+ ! OTT !! Nama |-style="background:#faebd7" ! rowspan="2" | [[Astro Go|Astro GO]] | [[DW (TV)|DW English]] |-style="background:#faebd7" | [[France 24|France 24 English]] |-style="background:#faebd7" ! beIN Sports Connect | [[:en:MUTV (Manchester United F.C.)|MUTV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="19" | TVBAnywhere+ | [[TVB Jade|TVB Jade (Hong Kong Time Zone)]] |-style="background:#faebd7" | TVB Lifestyle |-style="background:#faebd7" | [[:en:TVB News Channel|TVB News Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[Arirang TV]] |-style="background:#faebd7" | [[NHK World|NHK World Japan]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-6|China Movie Channel]] |-style="background:#faebd7" | GBA Satellite TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zhejiang Television|ZTV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Shenzhen Satellite Television|Shenzhen TV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Cross Strait Television|Fujian Strait TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Anhui Television|Anhui International]] |-style="background:#faebd7" | CCTV Entertainment |-style="background:#faebd7" | [[:en:Dragon Television|Shanghai Dragon TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Jiangsu Broadcasting Corporation|JSBC International]] |-style="background:#faebd7" | Guangxi International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Hunan Television|Hunan TV International]] |-style="background:#faebd7" | BTV International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Yunnan Television|Yunnan TV International Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-11|CCTV Opera]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="10" | ZEE5 | [[:en:And TV|&TV]] |-style="background:#faebd7" | Zee Bollywood |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema ME]] |-style="background:#faebd7" | Zee Cinemalu |-style="background:#faebd7" | Zee Kannada |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Keralam|Zee Keralam]] |-style="background:#faebd7" | Zee Marathi |-style="background:#faebd7" | Zee Talkies |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Thirai|Zee Thirai]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee TV|Zee TV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="17" | Sun NXT | [[:en:Gemini Comedy|Gemini Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Life|Gemini Life]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Movies|Gemini Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Music|Gemini Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini TV|Gemini TV]] |-style="background:#faebd7" | Public TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Bangla|Sun Bangla]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Marathi|Sun Marathi]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Neo|Sun Neo]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Comedy|Surya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Movies|Surya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Music|Surya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya TV|Surya TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Comedy|Udaya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Movies|Udaya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Music|Udaya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya TV|Udaya TV]] |} == Saluran radio == {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[SYOK]] |- ! 852 | [[Hitz (stesen radio)|Hitz]] | {{ya}} |- ! 853 | [[My (stesen radio)|MY]] | {{ya}} |- ! 854 | [[Lite (stesen radio)|Lite]] | {{ya}} |- ! 855 | [[Mix (stesen radio)|Mix]] | {{ya}} |- ! 856 | [[Era (stesen radio)|Era]] | {{ya}} |- ! 857 | [[Sinar (stesen radio)|Sinar]] | {{ya}} |- ! 858 | [[Melody (stesen radio)|Melody]] | {{ya}} |- ! 859 | [[Raaga (stesen radio)|Raaga]] | {{ya}} |- ! 860 | [[SYOK Classic Rock]] | {{ya}} |- ! 861 | [[SYOK Gold]] | {{ya}} |- ! 862 | [[SYOK Opus]] | {{ya}} |- ! 863 | [[Gegar (stesen radio)|THR Gegar]] | {{ya}} |- ! 864 | [[SYOK India Beat]] | {{ya}} |- ! 865 | [[SYOK Jazz]] | {{ya}} |- ! 866 | [[SYOK Osai]] | {{ya}} |- ! 867 | [[Radio Bayu|SYOK Bayu]] | {{ya}} |- ! 868 | [[Radio Kenyalang|SYOK Kenyalang]] | {{ya}} |- ! 876 | [[Zayan (stesen radio)|Zayan]] | {{ya}} |- ! 877 | [[GoXuan (stesen radio)|Go Xuan]] | {{ya}} |} === [[SYOK]] Eksklusif === {| class="wikitable" |+ ! Nama |- | [[Astro Awani|Astro Awani Radio]] |- | [[BBC News|BBC World News]] |- | [[KBS World|KBS World Radio]] |} == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == * [https://content.astro.com.my/ Laman Web rasmi] {{Astro All Asia Networks plc}} {{Saluran televisyen di Malaysia}} {{Saluran Astro}} [[Kategori:Senarai penyiaran]] 888c90vh9yqfu9ncm556tl7ikbhwxll 6844275 6844271 2026-05-08T15:43:33Z Ifan.MyWiki 232983 /* Aneka Inggeris */ 6844275 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''[[Astro (televisyen satelit)|Astro]]'''<ref>[https://www.lyngsat.com/packages/Astro_lcn.html Astro on Measat 3b/3d at 91.5°E] LyngSat.</ref> == Saluran televisyen == <!---PERHATIAN: Dilarang Letak Kandungan On Demand di senarai televisyen ni!!---> {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi biasa (SD); boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi tinggi (HD); tersedia kepada pelanggan '''[[Astro B.yond]], Ultra Box dan Ulti Box''' sahaja. {{colorbox|pink}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi ultra tinggi (UHD); tersedia kepada pelanggan '''Ultra Box''' sahaja. === Aneka Melayu === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 101_HD | [[TV1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 102_HD | [[TV2]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 103 | [[TV3]] | {{na}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 104_HD | [[Astro Ria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 105_HD | [[Astro Prima]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 106_HD | [[Astro Oasis]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 108_HD | [[Astro Citra]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 112_HD | [[Astro Rania]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 113_HD | [[Astro Aura]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 114_HD | [[TV AlHijrah]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 116_HD | [[Colors HD|Colors Hindi]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 117_HD | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 122_HD | [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 146_HD | [[TV Okey|OKEY]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 147 | [[DidikTV KPM]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 148 | [[8TV]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 149 | [[TV9]] | {{na}} | {{ya}} |} === Aneka India === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 201_HD | [[Astro Vaanavil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 202_HD | [[Astro Vinmeen]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 203_HD | [[Astro Vellithirai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 211_HD | [[Sun TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 212_HD | [[Sun Music]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 214 | [[:en:Adithya TV|Adithya TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 215_HD | [[:en:Sun News (Indian TV channel)|Sun News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 216_HD | [[KTV HD|KTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 217_HD | Sun Life | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 221_HD | [[Star Vijay]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 222_HD | [[:en:Colors Tamil|Colors Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 223_HD | [[:en:Zee Tamil|Zee Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 241_HD | [[Astro Thangathirai]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Cina === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 300_HD | [[IQiyi|iQIYI]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 305_HD | [[TVB Classic Channel|TVB Classic]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 306_HD | [[Astro AEC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 308_HD | [[Astro QJ]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 309_HD | [[Celestial Movies]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 310_HD | [[TVB Jade]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 311_HD | [[Astro AOD]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 316_HD | [[Chung T'ien Television|CTi Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 317_HD | [[TVB Entertainment News Channel|TVB Entertainment News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 319_HD | [[TVB Xing He]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 320_HD | [[TVBS-Asia|TVBS Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 321 | [[Celestial Movies|CCM]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 325_HD | [[Phoenix Television|Phoenix Chinese Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 326_HD | [[Phoenix InfoNews Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 333_HD | [[Astro Hua Hee Dai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 335_HD | [[CCTV-4]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Korea & Jepun === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 392_HD | [[KBS World]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 393_HD | [[ONE HD|ONE]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 395_HD | [[TVN (Asia)|tvN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 396_HD | [[:en:K-Plus|K-Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 398_HD | [[NHK World|NHK World Premium]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Filem === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 401_HD | HITS Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 404_HD | [[Astro Boo]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 411_HD | [[Astro Showtime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 412_HD | [[Astro FAM Time]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 413_HD | [[Astro Showcase]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 414_HD | [[:en:Rock Action (TV channel)|Rock Action]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 415_HD | [[Rock X Stream]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 416_HD | tvN Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !902_HD |Movies |{{ya}} |{{na}} |} === Berita === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 501_HD | [[Astro Awani]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 502_HD | [[Bernama TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 503_HD | [[CGTN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 511_HD | [[CNN International]] | {{ya}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 512_HD | [[BBC World News|BBC News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 513_HD | [[Al Jazeera English]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 515_HD | [[CNA]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 516_HD | [[CNBC Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 517_HD | [[Bloomberg Television]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 518_HD | [[Australia Network|ABC Australia]] | {{ya}} | {{ya}} |- !900_HD |France24 Français | | |} === Pembelajaran === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:pink" ! 549_UHD | [[:en:Love Nature|Love Nature 4K]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 550_HD | [[:en:Love Nature|Love Nature]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 552_HD | [[Discovery Channel|Discovery]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 553_HD | [[:en:Discovery Asia|Discovery Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 554_HD | [[:en:BBC Earth (TV channel)|BBC Earth]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 555_HD | [[History (saluran TV Asia Tenggara)|History]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 556_HD | [[:en:CGTN Documentary|CGTN Documentary]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Kanak-kanak === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 603_HD | [[Astro Tutor TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 611_HD | [[Astro Ceria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 615_HD | [[Cartoon Network Malaysia|Cartoon Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 616_HD | [[Nickelodeon Malaysia|Nickelodeon]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 617_HD | [[Nick Jr.]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 618_HD | [[Moonbug]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 619_HD | [[:en:Blippi|Blippi & Friends]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Inggeris === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 701_HD | [[AXN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 702_HD | HITS Now | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 703_HD | [[Lifetime Channel|Lifetime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 706_HD | HITS | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 707_HD | [[:en:TLC (TV network)|TLC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 709_HD | [[Asian Food Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 714_HD | [[Crime & Investigation Network (Asia Tenggara)|Crime + Investigation]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 715_HD | [[:en:HGTV|HGTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !901_HD |Lifestyle | {{ya}} |{{na}} |-style="background:#faebd7" !902_HD |Local |{{ya}} |{{na}} |-style="background:#faebd7" !903_HD |Asian |{{ya}} |{{na}} |} === Sukan === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 801_HD | [[Astro Arena]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 802_HD | [[Astro Arena 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 803_HD | [[Astro Arena Bola]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 804_HD | [[Astro Arena Bola 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:pink" ! 805_UHD | [[Astro Sports UHD]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 810_HD | [[Astro Grandstand]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 811_HD | [[Astro Premier League]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 812_HD | [[Astro Premier League 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 814_HD | [[Astro Football]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 815_HD | [[Astro Badminton]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 817_HD | [[Astro Sports Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 820_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 821_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 822_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 3]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 826_HD | W-Sport | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 831_HD | [[Astro Golf]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 832_HD | [[:en:Cricbuzz|Cricbuzz TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 833_HD | Premier Sports | {{ya}} | {{ya}} |} === Saluran tambahan === {| class="wikitable" ! Saluran !! Nama !! Catatan |-style="background:#faebd7" ! 472_HD | rowspan="16" | [[Astro First]] | rowspan="16" | Perlu menempah filem di aplikasi My Astro |- ! 473_HD |- ! 474_HD |- ! 475_HD |- ! 476_HD |- ! 477_HD |- ! 478_HD |- ! 479_HD |- ! 482_HD |- ! 483_HD |- ! 484_HD |- ! 485_HD |- ! 486_HD |- ! 487_HD |- ! 488_HD |- ! 489_HD |} === Perkhidmatan interaktif === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama |-style="background:#faebd7" ! 741 | [[Netflix]]* |} ''*Hanya tersedia di Ultra Box & Ulti Box. === Saluran khas === *Dipertontonkan secara percuma atau berbayar untuk masa yang terhad. {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! Tempoh siaran !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |} === OTT Eksklusif === *Saluran-saluran ini tersedia untuk ditonton secara eksklusif di aplikasi Astro GO, atau melalui khidmat penstriman lain dengan pautan akaun Astro ID mengikut langganan pakej TV Astro sedia ada. {| class="wikitable" |+ ! OTT !! Nama |-style="background:#faebd7" ! rowspan="2" | [[Astro Go|Astro GO]] | [[DW (TV)|DW English]] |-style="background:#faebd7" | [[France 24|France 24 English]] |-style="background:#faebd7" ! beIN Sports Connect | [[:en:MUTV (Manchester United F.C.)|MUTV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="19" | TVBAnywhere+ | [[TVB Jade|TVB Jade (Hong Kong Time Zone)]] |-style="background:#faebd7" | TVB Lifestyle |-style="background:#faebd7" | [[:en:TVB News Channel|TVB News Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[Arirang TV]] |-style="background:#faebd7" | [[NHK World|NHK World Japan]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-6|China Movie Channel]] |-style="background:#faebd7" | GBA Satellite TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zhejiang Television|ZTV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Shenzhen Satellite Television|Shenzhen TV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Cross Strait Television|Fujian Strait TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Anhui Television|Anhui International]] |-style="background:#faebd7" | CCTV Entertainment |-style="background:#faebd7" | [[:en:Dragon Television|Shanghai Dragon TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Jiangsu Broadcasting Corporation|JSBC International]] |-style="background:#faebd7" | Guangxi International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Hunan Television|Hunan TV International]] |-style="background:#faebd7" | BTV International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Yunnan Television|Yunnan TV International Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-11|CCTV Opera]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="10" | ZEE5 | [[:en:And TV|&TV]] |-style="background:#faebd7" | Zee Bollywood |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema ME]] |-style="background:#faebd7" | Zee Cinemalu |-style="background:#faebd7" | Zee Kannada |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Keralam|Zee Keralam]] |-style="background:#faebd7" | Zee Marathi |-style="background:#faebd7" | Zee Talkies |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Thirai|Zee Thirai]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee TV|Zee TV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="17" | Sun NXT | [[:en:Gemini Comedy|Gemini Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Life|Gemini Life]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Movies|Gemini Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Music|Gemini Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini TV|Gemini TV]] |-style="background:#faebd7" | Public TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Bangla|Sun Bangla]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Marathi|Sun Marathi]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Neo|Sun Neo]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Comedy|Surya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Movies|Surya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Music|Surya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya TV|Surya TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Comedy|Udaya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Movies|Udaya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Music|Udaya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya TV|Udaya TV]] |} == Saluran radio == {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[SYOK]] |- ! 852 | [[Hitz (stesen radio)|Hitz]] | {{ya}} |- ! 853 | [[My (stesen radio)|MY]] | {{ya}} |- ! 854 | [[Lite (stesen radio)|Lite]] | {{ya}} |- ! 855 | [[Mix (stesen radio)|Mix]] | {{ya}} |- ! 856 | [[Era (stesen radio)|Era]] | {{ya}} |- ! 857 | [[Sinar (stesen radio)|Sinar]] | {{ya}} |- ! 858 | [[Melody (stesen radio)|Melody]] | {{ya}} |- ! 859 | [[Raaga (stesen radio)|Raaga]] | {{ya}} |- ! 860 | [[SYOK Classic Rock]] | {{ya}} |- ! 861 | [[SYOK Gold]] | {{ya}} |- ! 862 | [[SYOK Opus]] | {{ya}} |- ! 863 | [[Gegar (stesen radio)|THR Gegar]] | {{ya}} |- ! 864 | [[SYOK India Beat]] | {{ya}} |- ! 865 | [[SYOK Jazz]] | {{ya}} |- ! 866 | [[SYOK Osai]] | {{ya}} |- ! 867 | [[Radio Bayu|SYOK Bayu]] | {{ya}} |- ! 868 | [[Radio Kenyalang|SYOK Kenyalang]] | {{ya}} |- ! 876 | [[Zayan (stesen radio)|Zayan]] | {{ya}} |- ! 877 | [[GoXuan (stesen radio)|Go Xuan]] | {{ya}} |} === [[SYOK]] Eksklusif === {| class="wikitable" |+ ! Nama |- | [[Astro Awani|Astro Awani Radio]] |- | [[BBC News|BBC World News]] |- | [[KBS World|KBS World Radio]] |} == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == * [https://content.astro.com.my/ Laman Web rasmi] {{Astro All Asia Networks plc}} {{Saluran televisyen di Malaysia}} {{Saluran Astro}} [[Kategori:Senarai penyiaran]] tu6twf4ap1v8k1i4mdtgl83u7cm1zli 6844276 6844275 2026-05-08T15:45:29Z Ifan.MyWiki 232983 /* Berita */ 6844276 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''[[Astro (televisyen satelit)|Astro]]'''<ref>[https://www.lyngsat.com/packages/Astro_lcn.html Astro on Measat 3b/3d at 91.5°E] LyngSat.</ref> == Saluran televisyen == <!---PERHATIAN: Dilarang Letak Kandungan On Demand di senarai televisyen ni!!---> {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi biasa (SD); boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi tinggi (HD); tersedia kepada pelanggan '''[[Astro B.yond]], Ultra Box dan Ulti Box''' sahaja. {{colorbox|pink}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi ultra tinggi (UHD); tersedia kepada pelanggan '''Ultra Box''' sahaja. === Aneka Melayu === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 101_HD | [[TV1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 102_HD | [[TV2]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 103 | [[TV3]] | {{na}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 104_HD | [[Astro Ria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 105_HD | [[Astro Prima]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 106_HD | [[Astro Oasis]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 108_HD | [[Astro Citra]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 112_HD | [[Astro Rania]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 113_HD | [[Astro Aura]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 114_HD | [[TV AlHijrah]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 116_HD | [[Colors HD|Colors Hindi]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 117_HD | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 122_HD | [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 146_HD | [[TV Okey|OKEY]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 147 | [[DidikTV KPM]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 148 | [[8TV]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 149 | [[TV9]] | {{na}} | {{ya}} |} === Aneka India === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 201_HD | [[Astro Vaanavil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 202_HD | [[Astro Vinmeen]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 203_HD | [[Astro Vellithirai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 211_HD | [[Sun TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 212_HD | [[Sun Music]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 214 | [[:en:Adithya TV|Adithya TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 215_HD | [[:en:Sun News (Indian TV channel)|Sun News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 216_HD | [[KTV HD|KTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 217_HD | Sun Life | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 221_HD | [[Star Vijay]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 222_HD | [[:en:Colors Tamil|Colors Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 223_HD | [[:en:Zee Tamil|Zee Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 241_HD | [[Astro Thangathirai]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Cina === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 300_HD | [[IQiyi|iQIYI]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 305_HD | [[TVB Classic Channel|TVB Classic]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 306_HD | [[Astro AEC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 308_HD | [[Astro QJ]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 309_HD | [[Celestial Movies]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 310_HD | [[TVB Jade]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 311_HD | [[Astro AOD]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 316_HD | [[Chung T'ien Television|CTi Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 317_HD | [[TVB Entertainment News Channel|TVB Entertainment News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 319_HD | [[TVB Xing He]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 320_HD | [[TVBS-Asia|TVBS Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 321 | [[Celestial Movies|CCM]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 325_HD | [[Phoenix Television|Phoenix Chinese Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 326_HD | [[Phoenix InfoNews Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 333_HD | [[Astro Hua Hee Dai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 335_HD | [[CCTV-4]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Korea & Jepun === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 392_HD | [[KBS World]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 393_HD | [[ONE HD|ONE]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 395_HD | [[TVN (Asia)|tvN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 396_HD | [[:en:K-Plus|K-Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 398_HD | [[NHK World|NHK World Premium]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Filem === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 401_HD | HITS Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 404_HD | [[Astro Boo]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 411_HD | [[Astro Showtime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 412_HD | [[Astro FAM Time]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 413_HD | [[Astro Showcase]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 414_HD | [[:en:Rock Action (TV channel)|Rock Action]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 415_HD | [[Rock X Stream]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 416_HD | tvN Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !902_HD |Movies |{{ya}} |{{na}} |} === Berita === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 501_HD | [[Astro Awani]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 502_HD | [[Bernama TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 503_HD | [[CGTN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 511_HD | [[CNN International]] | {{ya}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 512_HD | [[BBC World News|BBC News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 513_HD | [[Al Jazeera English]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 515_HD | [[CNA]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 516_HD | [[CNBC Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 517_HD | [[Bloomberg Television]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 518_HD | [[Australia Network|ABC Australia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !900_HD |[[France24|France24 Français]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Pembelajaran === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:pink" ! 549_UHD | [[:en:Love Nature|Love Nature 4K]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 550_HD | [[:en:Love Nature|Love Nature]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 552_HD | [[Discovery Channel|Discovery]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 553_HD | [[:en:Discovery Asia|Discovery Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 554_HD | [[:en:BBC Earth (TV channel)|BBC Earth]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 555_HD | [[History (saluran TV Asia Tenggara)|History]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 556_HD | [[:en:CGTN Documentary|CGTN Documentary]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Kanak-kanak === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 603_HD | [[Astro Tutor TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 611_HD | [[Astro Ceria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 615_HD | [[Cartoon Network Malaysia|Cartoon Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 616_HD | [[Nickelodeon Malaysia|Nickelodeon]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 617_HD | [[Nick Jr.]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 618_HD | [[Moonbug]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 619_HD | [[:en:Blippi|Blippi & Friends]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Inggeris === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 701_HD | [[AXN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 702_HD | HITS Now | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 703_HD | [[Lifetime Channel|Lifetime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 706_HD | HITS | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 707_HD | [[:en:TLC (TV network)|TLC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 709_HD | [[Asian Food Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 714_HD | [[Crime & Investigation Network (Asia Tenggara)|Crime + Investigation]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 715_HD | [[:en:HGTV|HGTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !901_HD |Lifestyle | {{ya}} |{{na}} |-style="background:#faebd7" !902_HD |Local |{{ya}} |{{na}} |-style="background:#faebd7" !903_HD |Asian |{{ya}} |{{na}} |} === Sukan === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 801_HD | [[Astro Arena]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 802_HD | [[Astro Arena 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 803_HD | [[Astro Arena Bola]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 804_HD | [[Astro Arena Bola 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:pink" ! 805_UHD | [[Astro Sports UHD]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 810_HD | [[Astro Grandstand]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 811_HD | [[Astro Premier League]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 812_HD | [[Astro Premier League 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 814_HD | [[Astro Football]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 815_HD | [[Astro Badminton]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 817_HD | [[Astro Sports Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 820_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 821_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 822_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 3]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 826_HD | W-Sport | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 831_HD | [[Astro Golf]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 832_HD | [[:en:Cricbuzz|Cricbuzz TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 833_HD | Premier Sports | {{ya}} | {{ya}} |} === Saluran tambahan === {| class="wikitable" ! Saluran !! Nama !! Catatan |-style="background:#faebd7" ! 472_HD | rowspan="16" | [[Astro First]] | rowspan="16" | Perlu menempah filem di aplikasi My Astro |- ! 473_HD |- ! 474_HD |- ! 475_HD |- ! 476_HD |- ! 477_HD |- ! 478_HD |- ! 479_HD |- ! 482_HD |- ! 483_HD |- ! 484_HD |- ! 485_HD |- ! 486_HD |- ! 487_HD |- ! 488_HD |- ! 489_HD |} === Perkhidmatan interaktif === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama |-style="background:#faebd7" ! 741 | [[Netflix]]* |} ''*Hanya tersedia di Ultra Box & Ulti Box. === Saluran khas === *Dipertontonkan secara percuma atau berbayar untuk masa yang terhad. {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! Tempoh siaran !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |} === OTT Eksklusif === *Saluran-saluran ini tersedia untuk ditonton secara eksklusif di aplikasi Astro GO, atau melalui khidmat penstriman lain dengan pautan akaun Astro ID mengikut langganan pakej TV Astro sedia ada. {| class="wikitable" |+ ! OTT !! Nama |-style="background:#faebd7" ! rowspan="2" | [[Astro Go|Astro GO]] | [[DW (TV)|DW English]] |-style="background:#faebd7" | [[France 24|France 24 English]] |-style="background:#faebd7" ! beIN Sports Connect | [[:en:MUTV (Manchester United F.C.)|MUTV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="19" | TVBAnywhere+ | [[TVB Jade|TVB Jade (Hong Kong Time Zone)]] |-style="background:#faebd7" | TVB Lifestyle |-style="background:#faebd7" | [[:en:TVB News Channel|TVB News Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[Arirang TV]] |-style="background:#faebd7" | [[NHK World|NHK World Japan]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-6|China Movie Channel]] |-style="background:#faebd7" | GBA Satellite TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zhejiang Television|ZTV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Shenzhen Satellite Television|Shenzhen TV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Cross Strait Television|Fujian Strait TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Anhui Television|Anhui International]] |-style="background:#faebd7" | CCTV Entertainment |-style="background:#faebd7" | [[:en:Dragon Television|Shanghai Dragon TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Jiangsu Broadcasting Corporation|JSBC International]] |-style="background:#faebd7" | Guangxi International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Hunan Television|Hunan TV International]] |-style="background:#faebd7" | BTV International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Yunnan Television|Yunnan TV International Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-11|CCTV Opera]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="10" | ZEE5 | [[:en:And TV|&TV]] |-style="background:#faebd7" | Zee Bollywood |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema ME]] |-style="background:#faebd7" | Zee Cinemalu |-style="background:#faebd7" | Zee Kannada |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Keralam|Zee Keralam]] |-style="background:#faebd7" | Zee Marathi |-style="background:#faebd7" | Zee Talkies |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Thirai|Zee Thirai]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee TV|Zee TV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="17" | Sun NXT | [[:en:Gemini Comedy|Gemini Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Life|Gemini Life]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Movies|Gemini Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Music|Gemini Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini TV|Gemini TV]] |-style="background:#faebd7" | Public TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Bangla|Sun Bangla]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Marathi|Sun Marathi]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Neo|Sun Neo]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Comedy|Surya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Movies|Surya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Music|Surya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya TV|Surya TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Comedy|Udaya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Movies|Udaya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Music|Udaya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya TV|Udaya TV]] |} == Saluran radio == {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[SYOK]] |- ! 852 | [[Hitz (stesen radio)|Hitz]] | {{ya}} |- ! 853 | [[My (stesen radio)|MY]] | {{ya}} |- ! 854 | [[Lite (stesen radio)|Lite]] | {{ya}} |- ! 855 | [[Mix (stesen radio)|Mix]] | {{ya}} |- ! 856 | [[Era (stesen radio)|Era]] | {{ya}} |- ! 857 | [[Sinar (stesen radio)|Sinar]] | {{ya}} |- ! 858 | [[Melody (stesen radio)|Melody]] | {{ya}} |- ! 859 | [[Raaga (stesen radio)|Raaga]] | {{ya}} |- ! 860 | [[SYOK Classic Rock]] | {{ya}} |- ! 861 | [[SYOK Gold]] | {{ya}} |- ! 862 | [[SYOK Opus]] | {{ya}} |- ! 863 | [[Gegar (stesen radio)|THR Gegar]] | {{ya}} |- ! 864 | [[SYOK India Beat]] | {{ya}} |- ! 865 | [[SYOK Jazz]] | {{ya}} |- ! 866 | [[SYOK Osai]] | {{ya}} |- ! 867 | [[Radio Bayu|SYOK Bayu]] | {{ya}} |- ! 868 | [[Radio Kenyalang|SYOK Kenyalang]] | {{ya}} |- ! 876 | [[Zayan (stesen radio)|Zayan]] | {{ya}} |- ! 877 | [[GoXuan (stesen radio)|Go Xuan]] | {{ya}} |} === [[SYOK]] Eksklusif === {| class="wikitable" |+ ! Nama |- | [[Astro Awani|Astro Awani Radio]] |- | [[BBC News|BBC World News]] |- | [[KBS World|KBS World Radio]] |} == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == * [https://content.astro.com.my/ Laman Web rasmi] {{Astro All Asia Networks plc}} {{Saluran televisyen di Malaysia}} {{Saluran Astro}} [[Kategori:Senarai penyiaran]] s9xs7f4p4dzozum4vzslusoramr8zwv 6844318 6844276 2026-05-08T17:22:18Z Ifan.MyWiki 232983 /* Berita */ 6844318 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''[[Astro (televisyen satelit)|Astro]]'''<ref>[https://www.lyngsat.com/packages/Astro_lcn.html Astro on Measat 3b/3d at 91.5°E] LyngSat.</ref> == Saluran televisyen == <!---PERHATIAN: Dilarang Letak Kandungan On Demand di senarai televisyen ni!!---> {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi biasa (SD); boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi tinggi (HD); tersedia kepada pelanggan '''[[Astro B.yond]], Ultra Box dan Ulti Box''' sahaja. {{colorbox|pink}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi ultra tinggi (UHD); tersedia kepada pelanggan '''Ultra Box''' sahaja. === Aneka Melayu === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 101_HD | [[TV1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 102_HD | [[TV2]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 103 | [[TV3]] | {{na}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 104_HD | [[Astro Ria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 105_HD | [[Astro Prima]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 106_HD | [[Astro Oasis]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 108_HD | [[Astro Citra]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 112_HD | [[Astro Rania]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 113_HD | [[Astro Aura]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 114_HD | [[TV AlHijrah]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 116_HD | [[Colors HD|Colors Hindi]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 117_HD | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 122_HD | [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 146_HD | [[TV Okey|OKEY]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 147 | [[DidikTV KPM]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 148 | [[8TV]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 149 | [[TV9]] | {{na}} | {{ya}} |} === Aneka India === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 201_HD | [[Astro Vaanavil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 202_HD | [[Astro Vinmeen]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 203_HD | [[Astro Vellithirai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 211_HD | [[Sun TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 212_HD | [[Sun Music]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 214 | [[:en:Adithya TV|Adithya TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 215_HD | [[:en:Sun News (Indian TV channel)|Sun News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 216_HD | [[KTV HD|KTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 217_HD | Sun Life | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 221_HD | [[Star Vijay]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 222_HD | [[:en:Colors Tamil|Colors Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 223_HD | [[:en:Zee Tamil|Zee Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 241_HD | [[Astro Thangathirai]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Cina === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 300_HD | [[IQiyi|iQIYI]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 305_HD | [[TVB Classic Channel|TVB Classic]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 306_HD | [[Astro AEC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 308_HD | [[Astro QJ]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 309_HD | [[Celestial Movies]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 310_HD | [[TVB Jade]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 311_HD | [[Astro AOD]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 316_HD | [[Chung T'ien Television|CTi Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 317_HD | [[TVB Entertainment News Channel|TVB Entertainment News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 319_HD | [[TVB Xing He]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 320_HD | [[TVBS-Asia|TVBS Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 321 | [[Celestial Movies|CCM]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 325_HD | [[Phoenix Television|Phoenix Chinese Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 326_HD | [[Phoenix InfoNews Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 333_HD | [[Astro Hua Hee Dai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 335_HD | [[CCTV-4]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Korea & Jepun === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 392_HD | [[KBS World]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 393_HD | [[ONE HD|ONE]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 395_HD | [[TVN (Asia)|tvN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 396_HD | [[:en:K-Plus|K-Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 398_HD | [[NHK World|NHK World Premium]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Filem === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 401_HD | HITS Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 404_HD | [[Astro Boo]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 411_HD | [[Astro Showtime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 412_HD | [[Astro FAM Time]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 413_HD | [[Astro Showcase]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 414_HD | [[:en:Rock Action (TV channel)|Rock Action]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 415_HD | [[Rock X Stream]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 416_HD | tvN Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !902_HD |Movies |{{ya}} |{{na}} |} === Berita === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 501_HD | [[Astro Awani]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 502_HD | [[Bernama TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 503_HD | [[CGTN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 511_HD | [[CNN International]] | {{ya}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 512_HD | [[BBC World News|BBC News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 513_HD | [[Al Jazeera English]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 515_HD | [[CNA]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 516_HD | [[CNBC Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 517_HD | [[Bloomberg Television]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 518_HD | [[Australia Network|ABC Australia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !900_HD |[[France 24|France24 Français]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Pembelajaran === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:pink" ! 549_UHD | [[:en:Love Nature|Love Nature 4K]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 550_HD | [[:en:Love Nature|Love Nature]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 552_HD | [[Discovery Channel|Discovery]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 553_HD | [[:en:Discovery Asia|Discovery Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 554_HD | [[:en:BBC Earth (TV channel)|BBC Earth]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 555_HD | [[History (saluran TV Asia Tenggara)|History]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 556_HD | [[:en:CGTN Documentary|CGTN Documentary]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Kanak-kanak === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 603_HD | [[Astro Tutor TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 611_HD | [[Astro Ceria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 615_HD | [[Cartoon Network Malaysia|Cartoon Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 616_HD | [[Nickelodeon Malaysia|Nickelodeon]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 617_HD | [[Nick Jr.]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 618_HD | [[Moonbug]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 619_HD | [[:en:Blippi|Blippi & Friends]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Inggeris === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 701_HD | [[AXN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 702_HD | HITS Now | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 703_HD | [[Lifetime Channel|Lifetime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 706_HD | HITS | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 707_HD | [[:en:TLC (TV network)|TLC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 709_HD | [[Asian Food Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 714_HD | [[Crime & Investigation Network (Asia Tenggara)|Crime + Investigation]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 715_HD | [[:en:HGTV|HGTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !901_HD |Lifestyle | {{ya}} |{{na}} |-style="background:#faebd7" !902_HD |Local |{{ya}} |{{na}} |-style="background:#faebd7" !903_HD |Asian |{{ya}} |{{na}} |} === Sukan === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 801_HD | [[Astro Arena]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 802_HD | [[Astro Arena 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 803_HD | [[Astro Arena Bola]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 804_HD | [[Astro Arena Bola 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:pink" ! 805_UHD | [[Astro Sports UHD]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 810_HD | [[Astro Grandstand]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 811_HD | [[Astro Premier League]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 812_HD | [[Astro Premier League 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 814_HD | [[Astro Football]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 815_HD | [[Astro Badminton]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 817_HD | [[Astro Sports Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 820_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 821_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 822_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 3]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 826_HD | W-Sport | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 831_HD | [[Astro Golf]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 832_HD | [[:en:Cricbuzz|Cricbuzz TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 833_HD | Premier Sports | {{ya}} | {{ya}} |} === Saluran tambahan === {| class="wikitable" ! Saluran !! Nama !! Catatan |-style="background:#faebd7" ! 472_HD | rowspan="16" | [[Astro First]] | rowspan="16" | Perlu menempah filem di aplikasi My Astro |- ! 473_HD |- ! 474_HD |- ! 475_HD |- ! 476_HD |- ! 477_HD |- ! 478_HD |- ! 479_HD |- ! 482_HD |- ! 483_HD |- ! 484_HD |- ! 485_HD |- ! 486_HD |- ! 487_HD |- ! 488_HD |- ! 489_HD |} === Perkhidmatan interaktif === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama |-style="background:#faebd7" ! 741 | [[Netflix]]* |} ''*Hanya tersedia di Ultra Box & Ulti Box. === Saluran khas === *Dipertontonkan secara percuma atau berbayar untuk masa yang terhad. {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! Tempoh siaran !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |} === OTT Eksklusif === *Saluran-saluran ini tersedia untuk ditonton secara eksklusif di aplikasi Astro GO, atau melalui khidmat penstriman lain dengan pautan akaun Astro ID mengikut langganan pakej TV Astro sedia ada. {| class="wikitable" |+ ! OTT !! Nama |-style="background:#faebd7" ! rowspan="2" | [[Astro Go|Astro GO]] | [[DW (TV)|DW English]] |-style="background:#faebd7" | [[France 24|France 24 English]] |-style="background:#faebd7" ! beIN Sports Connect | [[:en:MUTV (Manchester United F.C.)|MUTV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="19" | TVBAnywhere+ | [[TVB Jade|TVB Jade (Hong Kong Time Zone)]] |-style="background:#faebd7" | TVB Lifestyle |-style="background:#faebd7" | [[:en:TVB News Channel|TVB News Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[Arirang TV]] |-style="background:#faebd7" | [[NHK World|NHK World Japan]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-6|China Movie Channel]] |-style="background:#faebd7" | GBA Satellite TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zhejiang Television|ZTV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Shenzhen Satellite Television|Shenzhen TV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Cross Strait Television|Fujian Strait TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Anhui Television|Anhui International]] |-style="background:#faebd7" | CCTV Entertainment |-style="background:#faebd7" | [[:en:Dragon Television|Shanghai Dragon TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Jiangsu Broadcasting Corporation|JSBC International]] |-style="background:#faebd7" | Guangxi International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Hunan Television|Hunan TV International]] |-style="background:#faebd7" | BTV International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Yunnan Television|Yunnan TV International Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-11|CCTV Opera]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="10" | ZEE5 | [[:en:And TV|&TV]] |-style="background:#faebd7" | Zee Bollywood |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema ME]] |-style="background:#faebd7" | Zee Cinemalu |-style="background:#faebd7" | Zee Kannada |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Keralam|Zee Keralam]] |-style="background:#faebd7" | Zee Marathi |-style="background:#faebd7" | Zee Talkies |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Thirai|Zee Thirai]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee TV|Zee TV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="17" | Sun NXT | [[:en:Gemini Comedy|Gemini Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Life|Gemini Life]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Movies|Gemini Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Music|Gemini Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini TV|Gemini TV]] |-style="background:#faebd7" | Public TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Bangla|Sun Bangla]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Marathi|Sun Marathi]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Neo|Sun Neo]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Comedy|Surya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Movies|Surya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Music|Surya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya TV|Surya TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Comedy|Udaya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Movies|Udaya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Music|Udaya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya TV|Udaya TV]] |} == Saluran radio == {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[SYOK]] |- ! 852 | [[Hitz (stesen radio)|Hitz]] | {{ya}} |- ! 853 | [[My (stesen radio)|MY]] | {{ya}} |- ! 854 | [[Lite (stesen radio)|Lite]] | {{ya}} |- ! 855 | [[Mix (stesen radio)|Mix]] | {{ya}} |- ! 856 | [[Era (stesen radio)|Era]] | {{ya}} |- ! 857 | [[Sinar (stesen radio)|Sinar]] | {{ya}} |- ! 858 | [[Melody (stesen radio)|Melody]] | {{ya}} |- ! 859 | [[Raaga (stesen radio)|Raaga]] | {{ya}} |- ! 860 | [[SYOK Classic Rock]] | {{ya}} |- ! 861 | [[SYOK Gold]] | {{ya}} |- ! 862 | [[SYOK Opus]] | {{ya}} |- ! 863 | [[Gegar (stesen radio)|THR Gegar]] | {{ya}} |- ! 864 | [[SYOK India Beat]] | {{ya}} |- ! 865 | [[SYOK Jazz]] | {{ya}} |- ! 866 | [[SYOK Osai]] | {{ya}} |- ! 867 | [[Radio Bayu|SYOK Bayu]] | {{ya}} |- ! 868 | [[Radio Kenyalang|SYOK Kenyalang]] | {{ya}} |- ! 876 | [[Zayan (stesen radio)|Zayan]] | {{ya}} |- ! 877 | [[GoXuan (stesen radio)|Go Xuan]] | {{ya}} |} === [[SYOK]] Eksklusif === {| class="wikitable" |+ ! Nama |- | [[Astro Awani|Astro Awani Radio]] |- | [[BBC News|BBC World News]] |- | [[KBS World|KBS World Radio]] |} == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == * [https://content.astro.com.my/ Laman Web rasmi] {{Astro All Asia Networks plc}} {{Saluran televisyen di Malaysia}} {{Saluran Astro}} [[Kategori:Senarai penyiaran]] 4gfhbayisu2h9y72eeymrb7m6eb7ewr 6844319 6844318 2026-05-08T17:22:59Z Ifan.MyWiki 232983 /* Berita */ 6844319 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''[[Astro (televisyen satelit)|Astro]]'''<ref>[https://www.lyngsat.com/packages/Astro_lcn.html Astro on Measat 3b/3d at 91.5°E] LyngSat.</ref> == Saluran televisyen == <!---PERHATIAN: Dilarang Letak Kandungan On Demand di senarai televisyen ni!!---> {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi biasa (SD); boleh didapati oleh '''semua pelanggan'''. {{colorbox|#faebd7||}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi tinggi (HD); tersedia kepada pelanggan '''[[Astro B.yond]], Ultra Box dan Ulti Box''' sahaja. {{colorbox|pink}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen berdefinisi ultra tinggi (UHD); tersedia kepada pelanggan '''Ultra Box''' sahaja. === Aneka Melayu === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 101_HD | [[TV1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 102_HD | [[TV2]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 103 | [[TV3]] | {{na}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 104_HD | [[Astro Ria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 105_HD | [[Astro Prima]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 106_HD | [[Astro Oasis]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 108_HD | [[Astro Citra]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 112_HD | [[Astro Rania]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 113_HD | [[Astro Aura]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 114_HD | [[TV AlHijrah]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 116_HD | [[Colors HD|Colors Hindi]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 117_HD | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 122_HD | [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 146_HD | [[TV Okey|OKEY]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 147 | [[DidikTV KPM]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 148 | [[8TV]] | {{na}} | {{ya}} |- ! 149 | [[TV9]] | {{na}} | {{ya}} |} === Aneka India === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 201_HD | [[Astro Vaanavil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 202_HD | [[Astro Vinmeen]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 203_HD | [[Astro Vellithirai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 211_HD | [[Sun TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 212_HD | [[Sun Music]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 214 | [[:en:Adithya TV|Adithya TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 215_HD | [[:en:Sun News (Indian TV channel)|Sun News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 216_HD | [[KTV HD|KTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 217_HD | Sun Life | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 221_HD | [[Star Vijay]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 222_HD | [[:en:Colors Tamil|Colors Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 223_HD | [[:en:Zee Tamil|Zee Tamil]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 241_HD | [[Astro Thangathirai]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Cina === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 300_HD | [[IQiyi|iQIYI]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 305_HD | [[TVB Classic Channel|TVB Classic]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 306_HD | [[Astro AEC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 308_HD | [[Astro QJ]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 309_HD | [[Celestial Movies]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 310_HD | [[TVB Jade]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 311_HD | [[Astro AOD]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 316_HD | [[Chung T'ien Television|CTi Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 317_HD | [[TVB Entertainment News Channel|TVB Entertainment News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 319_HD | [[TVB Xing He]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 320_HD | [[TVBS-Asia|TVBS Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |- ! 321 | [[Celestial Movies|CCM]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 325_HD | [[Phoenix Television|Phoenix Chinese Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 326_HD | [[Phoenix InfoNews Channel]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 333_HD | [[Astro Hua Hee Dai]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 335_HD | [[CCTV-4]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Korea & Jepun === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 392_HD | [[KBS World]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 393_HD | [[ONE HD|ONE]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 395_HD | [[TVN (Asia)|tvN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 396_HD | [[:en:K-Plus|K-Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 398_HD | [[NHK World|NHK World Premium]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Filem === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 401_HD | HITS Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 404_HD | [[Astro Boo]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 411_HD | [[Astro Showtime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 412_HD | [[Astro FAM Time]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 413_HD | [[Astro Showcase]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 414_HD | [[:en:Rock Action (TV channel)|Rock Action]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 415_HD | [[Rock X Stream]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 416_HD | tvN Movies | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !902_HD |Movies |{{ya}} |{{na}} |} === Berita === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 501_HD | [[Astro Awani]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 502_HD | [[Bernama TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 503_HD | [[CGTN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 511_HD | [[CNN International]] | {{ya}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 512_HD | [[BBC World News|BBC News]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 513_HD | [[Al Jazeera English]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 515_HD | [[CNA]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 516_HD | [[CNBC Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 517_HD | [[Bloomberg Television]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 518_HD | [[Australia Network|ABC Australia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !900_HD |[[France 24|France 24 Français]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Pembelajaran === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:pink" ! 549_UHD | [[:en:Love Nature|Love Nature 4K]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 550_HD | [[:en:Love Nature|Love Nature]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 552_HD | [[Discovery Channel|Discovery]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 553_HD | [[:en:Discovery Asia|Discovery Asia]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 554_HD | [[:en:BBC Earth (TV channel)|BBC Earth]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 555_HD | [[History (saluran TV Asia Tenggara)|History]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 556_HD | [[:en:CGTN Documentary|CGTN Documentary]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Kanak-kanak === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 603_HD | [[Astro Tutor TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 611_HD | [[Astro Ceria]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 615_HD | [[Cartoon Network Malaysia|Cartoon Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 616_HD | [[Nickelodeon Malaysia|Nickelodeon]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 617_HD | [[Nick Jr.]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 618_HD | [[Moonbug]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 619_HD | [[:en:Blippi|Blippi & Friends]] | {{ya}} | {{ya}} |} === Aneka Inggeris === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 701_HD | [[AXN]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 702_HD | HITS Now | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 703_HD | [[Lifetime Channel|Lifetime]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 706_HD | HITS | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 707_HD | [[:en:TLC (TV network)|TLC]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 709_HD | [[Asian Food Network]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 714_HD | [[Crime & Investigation Network (Asia Tenggara)|Crime + Investigation]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 715_HD | [[:en:HGTV|HGTV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" !901_HD |Lifestyle | {{ya}} |{{na}} |-style="background:#faebd7" !902_HD |Local |{{ya}} |{{na}} |-style="background:#faebd7" !903_HD |Asian |{{ya}} |{{na}} |} === Sukan === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[NJOI]] |-style="background:#faebd7" ! 801_HD | [[Astro Arena]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 802_HD | [[Astro Arena 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 803_HD | [[Astro Arena Bola]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 804_HD | [[Astro Arena Bola 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:pink" ! 805_UHD | [[Astro Sports UHD]] | {{na}} | {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 810_HD | [[Astro Grandstand]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 811_HD | [[Astro Premier League]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 812_HD | [[Astro Premier League 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 814_HD | [[Astro Football]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 815_HD | [[Astro Badminton]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 817_HD | [[Astro Sports Plus]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 820_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 1]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 821_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 2]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 822_HD | [[:en:beIN Sports|beIN Sports 3]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 826_HD | W-Sport | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 831_HD | [[Astro Golf]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 832_HD | [[:en:Cricbuzz|Cricbuzz TV]] | {{ya}} | {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! 833_HD | Premier Sports | {{ya}} | {{ya}} |} === Saluran tambahan === {| class="wikitable" ! Saluran !! Nama !! Catatan |-style="background:#faebd7" ! 472_HD | rowspan="16" | [[Astro First]] | rowspan="16" | Perlu menempah filem di aplikasi My Astro |- ! 473_HD |- ! 474_HD |- ! 475_HD |- ! 476_HD |- ! 477_HD |- ! 478_HD |- ! 479_HD |- ! 482_HD |- ! 483_HD |- ! 484_HD |- ! 485_HD |- ! 486_HD |- ! 487_HD |- ! 488_HD |- ! 489_HD |} === Perkhidmatan interaktif === {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama |-style="background:#faebd7" ! 741 | [[Netflix]]* |} ''*Hanya tersedia di Ultra Box & Ulti Box. === Saluran khas === *Dipertontonkan secara percuma atau berbayar untuk masa yang terhad. {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! Tempoh siaran !! [[Astro Go|Astro GO]] !! [[Astro NJOI|NJOI]] |} === OTT Eksklusif === *Saluran-saluran ini tersedia untuk ditonton secara eksklusif di aplikasi Astro GO, atau melalui khidmat penstriman lain dengan pautan akaun Astro ID mengikut langganan pakej TV Astro sedia ada. {| class="wikitable" |+ ! OTT !! Nama |-style="background:#faebd7" ! rowspan="2" | [[Astro Go|Astro GO]] | [[DW (TV)|DW English]] |-style="background:#faebd7" | [[France 24|France 24 English]] |-style="background:#faebd7" ! beIN Sports Connect | [[:en:MUTV (Manchester United F.C.)|MUTV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="19" | TVBAnywhere+ | [[TVB Jade|TVB Jade (Hong Kong Time Zone)]] |-style="background:#faebd7" | TVB Lifestyle |-style="background:#faebd7" | [[:en:TVB News Channel|TVB News Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[Arirang TV]] |-style="background:#faebd7" | [[NHK World|NHK World Japan]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-6|China Movie Channel]] |-style="background:#faebd7" | GBA Satellite TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zhejiang Television|ZTV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Shenzhen Satellite Television|Shenzhen TV International]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Cross Strait Television|Fujian Strait TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Anhui Television|Anhui International]] |-style="background:#faebd7" | CCTV Entertainment |-style="background:#faebd7" | [[:en:Dragon Television|Shanghai Dragon TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Jiangsu Broadcasting Corporation|JSBC International]] |-style="background:#faebd7" | Guangxi International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Hunan Television|Hunan TV International]] |-style="background:#faebd7" | BTV International |-style="background:#faebd7" | [[:en:Yunnan Television|Yunnan TV International Channel]] |-style="background:#faebd7" | [[CCTV-11|CCTV Opera]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="10" | ZEE5 | [[:en:And TV|&TV]] |-style="background:#faebd7" | Zee Bollywood |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Cinema|Zee Cinema ME]] |-style="background:#faebd7" | Zee Cinemalu |-style="background:#faebd7" | Zee Kannada |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Keralam|Zee Keralam]] |-style="background:#faebd7" | Zee Marathi |-style="background:#faebd7" | Zee Talkies |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee Thirai|Zee Thirai]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Zee TV|Zee TV]] |-style="background:#faebd7" ! rowspan="17" | Sun NXT | [[:en:Gemini Comedy|Gemini Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Life|Gemini Life]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Movies|Gemini Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini Music|Gemini Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Gemini TV|Gemini TV]] |-style="background:#faebd7" | Public TV |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Bangla|Sun Bangla]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Marathi|Sun Marathi]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Sun Neo|Sun Neo]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Comedy|Surya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Movies|Surya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya Music|Surya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Surya TV|Surya TV]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Comedy|Udaya Comedy]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Movies|Udaya Movies]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya Music|Udaya Music]] |-style="background:#faebd7" | [[:en:Udaya TV|Udaya TV]] |} == Saluran radio == {| class="wikitable" |+ ! Saluran !! Nama !! [[SYOK]] |- ! 852 | [[Hitz (stesen radio)|Hitz]] | {{ya}} |- ! 853 | [[My (stesen radio)|MY]] | {{ya}} |- ! 854 | [[Lite (stesen radio)|Lite]] | {{ya}} |- ! 855 | [[Mix (stesen radio)|Mix]] | {{ya}} |- ! 856 | [[Era (stesen radio)|Era]] | {{ya}} |- ! 857 | [[Sinar (stesen radio)|Sinar]] | {{ya}} |- ! 858 | [[Melody (stesen radio)|Melody]] | {{ya}} |- ! 859 | [[Raaga (stesen radio)|Raaga]] | {{ya}} |- ! 860 | [[SYOK Classic Rock]] | {{ya}} |- ! 861 | [[SYOK Gold]] | {{ya}} |- ! 862 | [[SYOK Opus]] | {{ya}} |- ! 863 | [[Gegar (stesen radio)|THR Gegar]] | {{ya}} |- ! 864 | [[SYOK India Beat]] | {{ya}} |- ! 865 | [[SYOK Jazz]] | {{ya}} |- ! 866 | [[SYOK Osai]] | {{ya}} |- ! 867 | [[Radio Bayu|SYOK Bayu]] | {{ya}} |- ! 868 | [[Radio Kenyalang|SYOK Kenyalang]] | {{ya}} |- ! 876 | [[Zayan (stesen radio)|Zayan]] | {{ya}} |- ! 877 | [[GoXuan (stesen radio)|Go Xuan]] | {{ya}} |} === [[SYOK]] Eksklusif === {| class="wikitable" |+ ! Nama |- | [[Astro Awani|Astro Awani Radio]] |- | [[BBC News|BBC World News]] |- | [[KBS World|KBS World Radio]] |} == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == * [https://content.astro.com.my/ Laman Web rasmi] {{Astro All Asia Networks plc}} {{Saluran televisyen di Malaysia}} {{Saluran Astro}} [[Kategori:Senarai penyiaran]] jz4eqmmznkuz3qad6fp2803mlja0ibh 0 81431 6844278 6840679 2026-05-08T15:50:24Z Ifan.MyWiki 232983 /* Saluran utama */ 6844278 wikitext text/x-wiki {{Kotak info syarikat | nama = Astro Malaysia Holdings Berhad | logo_syarikat = Logo rasmi.jpg | saiz_logo = | alt_logo = | kapsyen_logo = Official logo | imej = | saiz_imej = | alt_imej = | kapsyen_imej = | nama_dagang = | nama_asal = | bahasa_nama_asal = | nama_rumi = | nama_dahulu = | jenis = [[Syarikat awam berhad]] | didagangkan_sebagai = | industri = [[Media massa]] | genre = | nasib = | pendahulu = {{unbulleted list| *Astro All Asia Networks plc<br>{{small|(16 September 2003–14 Februari 2011)}} *Astro All Asia Networks Limited<br>{{small|(14 Februari 2011–11 Jun 2013)}} }} | pengganti = | ditubuhkan = {{start date and age|2011|2|14}} (Disenaraikan pada tahun 2011) | pengasas = [[Ananda Krishnan]] | dibubarkan = | lokasi = All-Asia Broadcast Centre (AABC), [[Taman Teknologi Malaysia]], [[Bukit Jalil]] | bandar_lokasi = 57000 [[Kuala Lumpur]] | negara_lokasi = Malaysia | tahun_bilangan_lokasi = | kawasan_diberi_khidmat = | orang_penting = {{Unbulleted list| * [[Tunku Ali Redhauddin]] ([[Pengerusi]]) * Euan Smith ([[Ketua pegawai eksekutif|CEO]]) }} | keluaran = {{flatlist| * [[Televisyen berbayar]] * [[Penyiaran]] * [[Penerbit]] }} | jenama = | pengeluaran = | tahun_pengeluaran = | perkhidmatan = | hasil = | tahun_hasil = | pendapatan_operasi = | tahun_pendapatan = | pendapatan_bersih = | tahun_pendapatan_bersih = | aset = | tahun_aset = | ekuiti = | tahun_ekuiti = | pemilik = [[Usaha Tegas]] | ahli = | tahun_ahli = | bilangan_kakitangan = | tahun_bilangan_kakitangan = | syarikat_induk = | pembahagian = | anak_syarikat = {{Unbulleted list| *[[Astro Malaysia|Measat Broadcast Network Systems]] *Astro Facilities *Astro Productions Services *Astro Retail Ventures *Astro Digital *Astro Entertainment *[[Astro Shaw]] *Astro Group Services *Astro GTS }} | modul = | nisbah = Astro | laman_web = {{URL|https://corporate.astro.com.my}} | catatan_kaki = }} '''Astro Malaysia Holdings Berhad''' (menjalankan perniagaan sebagai '''[[Astro Malaysia|Astro]]''') ialah sebuah syarikat pegangan hiburan Malaysia yang memberikan perkhidmatan pengurusan kepada anak-anak syarikatnya. Syarikat ini terlibat dalam aktiviti penciptaan, kumpulan dan pengedaran kandungan termasuklah peruntukan langganan televisyen, khidmat penyiaran radio, pelesenan perpustakaan, servis multimedia interaktif, penerbitan majalah, penerbitan filem Malaysia, pengurusan bakat, penciptaan animasi komputer, kandungan interaktif dan pengedaran kandungan televisyen.<ref name:"ar2013">{{cite web|url=http://www.astromalaysia.com.my/Portals/39/pdf/AMH-AR13-ENG.pdf|title=go beyond: annual report 2013|publisher=Astro Malaysia Holdings Bhd|accessdate=12 April 2014|format=PDF|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923175614/http://www.astromalaysia.com.my/Portals/39/pdf/AMH-AR13-ENG.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Sejarah korporat== Astro Malaysia Holdings Berhad adalah syarikat yang diperbadankan di Malaysia dengan tempat perniagaan utama di Bangunan Pentadbiran Pusat Penyiaran Asia, yang terletak di [[Taman Teknologi Malaysia]]. Sejak penubuhannya, ia berkembang untuk menyediakan perkhidmatan pengurusan kepada anak-anak syarikatnya. Syarikat itu berdedikasi dan terlibat dalam aktiviti pembuatan, pengagregatan dan pengedaran kandungan, termasuk penyediaan televisyen langganan langsung, penyiaran radio, pelesenan perpustakaan, perkhidmatan interaktif multimedia, penerbitan majalah, penerbitan filem, pengurusan bakat, penciptaan animasi komputer, kandungan interaktif dan pengedaran kandungan televisyen. Ia adalah penyedia televisyen membayar terbesar di Malaysia. == Produk utama == {| class="wikitable" |+ !Nama !Jenis |- |[[Astro Malaysia|Astro]] |Jaringan televisyen satelit berbayar (termasuk NJOI Prepaid HD) |- |[[Astro NJOI|NJOI]] |Jaringan televisyen satelit percuma dan prabayar |- |Red Mutre |''*belum diketahui*'' |- |[[Astro B.yond]] |Perkhidmatan produk dekoder saluran HD |- |[[Astro Fibre]]{{efn|Sebelum ini Astro IPTV.}} |Perkhidmatan IPTV dan WiFi Mesh |- |[[Astro Connected Box]] |Perkhidmatan produk Android TV (bagi Astro Ultra Box dan Astro Ulti Box) |- |[[Fetch TV]] |Perkhidmatan IPTV berbayar di [[Australia]] |} == Saluran televisyen == {{utama|Senarai saluran Astro|Senarai saluran Astro NJOI}} Berikut ini adalah daftar saluran dalaman Astro yang hasil diterbitkan oleh '''MEASAT Broadcast System Network Sdn Bhd'''. ===Saluran aktif=== ====Saluran utama==== {| class="wikitable" |+ !Logo !'''Nama''' !Dilancarkan !Urairan |- | |'''[[Astro Ria]]''' | rowspan="2" |1 Jun 1996 |Saluran hiburan berupa: siri drama, telefilem, pencarian bakat, muzik, kuiz atau permainan, temu bual dan anugerah kecuali berita. |- | |'''[[Astro Vaanavil]]''' |Saluran hiburan India Selatan. |- | |'''[[Astro AEC]]''' |1 September 1997 |Saluran hiburan berbahasa Cina. |- | |'''[[Astro Prima]]''' |1 Januari 2003 |Saluran hiburan berupa: siri drama, telefilem, film, gaya hidup (terutama rancangan memasak atau kulinari) pencarian bakat dan dokumentari |- | |'''[[Astro Box Office Sport]]''' |29 September 2003 |Saluran sukan. |- | |'''[[Astro Ceria]]''' |31 Ogos 2006 | |- | |'''[[Astro Vellithirai]]''' |16 April 2007 |Saluran filem berbahasa Telugu. |- | |'''[[Astro Awani]]''' |6 September 2007 |Saluran berita yang sebelumnya versi Indonesia dilancarkan tanggal 15 Juni 2006. |- | |'''[[Astro Oasis]]''' | rowspan="3" |13 Oktober 2007 |Saluran gaya hidup berupa islami. |- | |'''[[Astro Hua Hee Dai]]''' |Saluran hiburan berbahasa Hokkien. |- | |'''[[Astro Xiao Tai Yang]]''' | |- | |'''[[Astro Thangathirai]]''' |1 Oktober 2008 |Saluran filem berbahasa Ulagam sebelumnya bernama '''Astro Box Office Movies Thangathirai'''. |- | |'''[[Astro Citra]]''' |1 Jun 2009 |Saluran filem berupa: filem asli, telefilem dan ''original content''. |- | |'''[[Astro Tutor TV]]''' |18 Julai 2010 |Saluran pendidikan berbahasa Inggris kecuali juga berbahasa Melayu sebelumnya bernama '''Astro Tutor TV UPSR''' dan '''Astro Tutor TV SK'''. |- | |'''[[Astro First]]''' |13 Januari 2011 |Saluran filem ''pay-per-view''. |- | |'''[[Astro QJ]]''' |13 Januari 2013 |Sebelumnya bernama '''Astro Quan Jia HD'''. |- | |'''[[Astro Vinmeen]]''' |18 Oktober 2013 |Saluran hiburan, film dan sukan berbahasa Tamil. |- | |'''[[Astro Cricket]]''' |31 Ogos 2015 |Saluran sukan berupa kriket. |- | |'''[[Astro AOD]]''' |3 Jun 2017 |Sebelumnya bernama '''Astro On Demand Drama''' dan '''Astro On Demand HD'''. |- | |'''[[Astro Rania]]''' | rowspan="2" |23 Mei 2020 | |- | |'''[[Astro Aura]]''' | |- | |'''[[Astro Football]]''' | rowspan="5" |17 Oktober 2024 |Saluran sukan berupa bola sepak. |- | |'''[[Astro Badminton]]''' |Saluran sukan berupa badminton. |- | |'''[[Astro Sports UHD]]''' |Saluran sukan dengan format gambar UHD. |- | |'''[[Astro Sports Plus]]''' |Saluran sukan. |- | |'''[[Astro Grandstand]]''' |Saluran sukan berupa [[Olimpik]] dan [[Sukan SEA]]. |- | |'''[[Astro Showcase]]''' |15 September 2021 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa antarabangsa dan Hollywood yang sebelumnya bernama '''SHOWCASE Movies''' dan '''SHOWCASE'''. |- | |'''[[Astro Boo]]''' |31 Oktober 2016 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa seram, misteri dan supernatural sebelumnya bernama '''BOO'''. |- | |'''[[Astro Golf]]''' |1 Januari 2026 |Saluran sukan berupa golf. |- | |'''[[Astro Showtime]]''' |1 Mac 2026 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa Hollywood. |- | |'''[[Astro FAM Time]]''' |1 April 2026 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa keluarga. |- | |'''Movies''' | |Saluran filem. |- | |'''Lifestyle''' | |Saluran gaya hidup. |- | |'''Local''' | |Saluran hiburan berupa lokal. |- | |'''Asian''' | |Saluran hiburan berupa Asia dan Mandarin. |} ==== Jaringan Astro Arena ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Uraian |- | |'''[[Astro Arena]]''' |26 Mac 2010 | rowspan="2" |Saluran sukan. |- | |'''[[Astro Arena 2]]''' |1 Oktober 2021 |- | |'''[[Astro Arena Bola]]''' | rowspan="2" |23 Februari 2023 | rowspan="2" |Saluran sukan berupa bola sepak terutama [[Liga Malaysia]]. |- | |'''[[Astro Arena Bola 2]]''' |} ==== Jaringan Astro Premier League ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Uraian |- | |'''[[Astro Premier League]]''' | rowspan="3" |17 Oktober 2024 | rowspan="3" |Saluran sukan berupa bola sepak terutama Liga Utama Inggeris. |- | |'''[[Astro Premier League 2]]''' |- | |[[Astro Premier League|'''Astro Premier League 3''']] |} === Saluran FAST === {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Uraian |- | |'''Filem Mantap''' | |Saluran filem. |- | |'''Drama Hotpot''' | |Saluran hiburan berupa siri drama bahasa Mandarin. |- | |'''Drama Hebat''' | |Saluran hiburan berupa siri drama bahasa Melayu. |- | |'''Travel & Taste''' | |Saluran gaya hidup berupa wisata dan kulinari. |- | |'''Lawak Sentral''' | |Saluran hiburan berupa komedi. |- | |'''Jom Ngaji''' | |Saluran agama berupa islam. |- | |'''Oh My Ceria!''' | | |} === Saluran ''pop-up'' === ==== Saluran utama ==== {| class="wikitable" |+ !Logo ! Nama !Dilancarkan ! Kategori |- | |'''Astro Raya HD''' | |Umum |- | |'''SCREAM''' | |Filem |- | |'''Astro Ramadan HD''' | |Umum |- | |[[HEROES (Saluran Pop-up)|'''HEROES''']] | |Filem |- | |'''LOL Channel''' | |Komedi |- | |'''Rusi''' | |Gaya Hidup (Kulinari) |- | |'''FAM TV''' | |Hiburan |- | |'''FAM Movies''' | |Filem |- | |'''Kollywood Queen''' | |Filem |- | |[[Astro Ria|'''Astro Ria Plus''']] | |Hiburan |- | |[[Astro Citra|'''Astro Citra Plus''']] | |Filem |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport Plus''']] | |Sukan |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Plus''']] | |Sukan |- | |'''Raya@8''' | |Interaktif |- | |'''AFHD''' | | |- | |'''Malaysia4Palestine''' | | |- | |'''Jackie Chan''' | |Filem |- | |'''Rajini70''' | |Filem |- | |'''Home Of Kids''' | | |- | |'''Astro 25''' | | |- | |'''007''' | | |- | |'''Oppa-Mania''' | | |- | |'''K-Mania''' | | |} ==== Saluran khas tahun baru Cina ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Kategori |- | |'''Lucky 338''' | | rowspan="6" |Filem |- | |'''ÜHUU Action!''' | |- | |'''Long Long Fun''' | |- | |'''Too FUN!''' | |- | |'''Xilele''' | |- | |'''KUDADA''' | |} ==== Saluran khas hari kebangsaan ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Kategori |- | |'''Malaysiaku''' | | rowspan="4" |Filem dan Dokumentari |- | |'''Gemilang Bersama''' | |- | |'''#DemiNegaraku''' | |- | |'''KITA''' | |} === Saluran antarabangsa === {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Kategori !Negara |- | |'''[[Astro Warna]]''' | |Hiburan (Komedi) | rowspan="3" |Singapura |- | |'''Astro World On Demand''' | |Hiburan |- | |'''[[Astro Sensasi]]''' | |Hiburan |} === Saluran sebelumnya === ==== Saluran utama ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |'''[[Astro Wah Lai Toi]]''' |Malaysia |1 April 2020 |Kandungan TVB telah dipindah ke [[TVB Jade]] manakala kandungan Hong Kong dengan kandungan Kantonis terbitan Tempatan telah dipindah ke [[Astro QJ]] dan [[Astro AEC]]. |- | |'''[[Astro Shuang Xing]]''' |Malaysia |28 Ogos 2023 |Awalnya memiliki dua saluran iaitu: '''Astro Shuang Xing 1''' dan '''Astro Shuang Xing 2'''. |- | |'''[[Astro TVIQ]]''' |Malaysia |1 Februari 2022 |Awalnya memperkenalkan bernama '''TVIQ'''. |- | |'''Astro Xpresi''' |Indonesia | | |- | |'''[[Astro Mustika HD]]''' |Malaysia |1 Oktober 2018 |Awalnya memperkenalkan bernama '''Mustika HD''' dan digantikan oleh Astro Citra HD. |- | |'''[[Astro Kirana]]''' |Indonesia |18 Mei 2009 |Saluran ini digantikan oleh Astro Citra. |- | |'''[[Astro Aruna]]''' |Indonesia |1 Februari 2010 |Saluran ini digantikan oleh Bintang dan Pelangi. |- | |'''[[Astro Xi Yue HD]]''' |Malaysia |1 Julai 2019 |Saluran ini digantikan oleh iQIYI. |- | |'''[[NJOI TV]]''' |Malaysia |13 Jun 2023 |Saluran ini digantikan oleh Filem Mantap, Drama Hebat, Drama Hotpot, Lawak Sentral dan Travel & Taste, sebelumnya bernama '''iNJOI'''. |- | |'''A-List''' |Malaysia |2 Ogos 2019 | |- | |'''[[Astro Bella]]''' |Malaysia |1 Oktober 2018 |Saluran ini digantikan oleh Naura. |- | |[[Go Asean|'''GO ASEAN''']] |Malaysia |12 Jun 2017 | |- | |'''Bintang''' |Malaysia |1 Jun 2020 |Saluran ini digantikan oleh Astro Rania. |- | |'''Pelangi''' |Malaysia |1 Jun 2020 |Saluran ini digantikan oleh Astro Aura. |- | |'''Astro Stocklink''' |Malaysia |1 Januari 2013 | |- | |[[Naura HD|'''Naura''']] |Malaysia |1 Februari 2022 | |- | |'''[[Saluran Jia Yu]]''' |Malaysia |1 April 2014 |Saluran ini digantikan oleh Kah Lai Toi. |- | |'''Astro Cảm Xúc''' |Vietnam | | |- | |'''[[Astro Best]]''' |Malaysia |28 Ogos 2023 |Saluran ini beralih ke Astro First. |- | |[[eGG Network|'''eGG Network''']] |Malaysia |23 Januari 2023 | |- | |'''[[WaTV]]''' |Malaysia |1 Mac 2012 | |- | |'''[[Kah Lai Toi]]''' |Malaysia |1 Oktober 2017 |Sebelumnya bernama '''Saluran Jia Yu'''. |- | |'''[[Tara HD]]''' |Malaysia |1 Oktober 2019 |Saluran ini digantikan oleh Colors Hindi. |- | |'''[[TA-DAA!]]''' |Malaysia |1 Februari 2023 |Saluran ini digantikan oleh DreamWorks. |- | |[[Hello HD|'''Hello''']] |Malaysia |1 Oktober 2021 |Saluran ini digantikan oleh PRIMEtime. |- | |[[PRIMEtime (saluran TV Astro)|'''PRIMEtime''']] |Malaysia |4 September 2023 |Saluran ini digantikan oleh SHOWCASE. |- | |'''[[Astro @15]]''' |Malaysia |1 Mei 2012 |Saluran ini digantikan oleh Astro Mustika HD. |- | |'''[[Astro News]]''' |Malaysia |1 Mac 2009 |Awalnya memperkenalkan bernama '''News''' berapa rancangan berita yang ditayangkan oleh saluran televisi berita luar negara melalui Astro. |- | |'''[[Astro Premier]]''' |Malaysia |20 November 2024 |Saluran ini beralih ke Astro Citra. |- | |'''Astro Fiesta''' |Malaysia | | |- | |'''[[Astro Zhi Zun HD]]''' |Malaysia |6 Oktober 2014 |Saluran ini digantikan oleh '''Astro Wah Lai Toi HD'''. |- | |'''[[Astro @Play]]''' |Malaysia |1 Mei 2009 | |- | |'''[[Astro Hitz]]''' |Malaysia |16 Mei 2016 |Sebelumnya bernama '''Astro HITZ.TV'''. |- | |'''Astro Lifestyle HD''' | |1 Oktober 2012 |Saluran ini digantikan oleh Food Network Asia HD dan Life Inspired. |- | |'''Muzik''' | | | |- | |'''iView''' |Malaysia |22 Mac 2020 | |- | |'''iMUS''' |Malaysia |11 Julai 2011 |Saluran ini bergabung kembali ke i130. |- | |'''i130''' |Malaysia |1 Julai 2012 |Sebelumnya bernama '''iMUS'''. |- | |[[NJOI TV|'''iNJOI''']] |Malaysia |17 Jun 2018 |Saluran ini bergabung kembali ke NJOI TV. |- | |'''Astro Kiara''' |Indonesia | | |- | |'''[[Zee Variasi]]''' | |1 Oktober 2016 |Saluran ini digantikan oleh Tara HD. |- | |'''[[Astro Maya HD]]''' |Malaysia |1 Disember 2025 |Saluran ini bergabung dengan Astro Citra. |- | |'''[[Astro Cricket]]''' |Malaysia |9 Mac 2026 |Saluran ini digantikan oleh Cricbuzz TV. |- | |'''TVB Magic''' |Malaysia |1 April 2024 | |- | |'''Astro Hollywood Mobile''' |Malaysia | | |- | |'''Stadium Astro Mobile''' |Malaysia | | |} ==== Jaringan Astro SuperSport ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !'''Nama''' !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |'''[[Astro SuperSport]]''' | rowspan="6" |Malaysia | rowspan="6" |17 Oktober 2024 |Saluran ini digantikan oleh Astro Premier League. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 2''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Premier League 2. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 3''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Grandstand. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 4''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Football. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 5''']] |Saluran ini digantikan oleh W-Sport. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport UHD''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Sports UHD, sebelumnya bernama '''Astro UHD'''. |} ==== Jaringan Astro Box Office ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |'''[[Astro Box Office Events]]''' | rowspan="5" |Malaysia |25 September 2013 | |- | |'''[[Astro Box Office Movies Tayangan Hebat]]''' |1 Jun 2021 |Saluran ini beralih ke On Demand. |- | |'''[[Astro Box Office Movies Thangathirai]]''' |15 November 2024 |Saluran ini bergabung kembali ke Astro Thangathirai. |- | |'''[[Astro Box Office BollyOne HD]]''' |30 April 2023 |Saluran ini digantikan oleh Zee Cinema. |} ==== Jaringan Astro Arena ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Radio''']] | rowspan="3" |Malaysia |1 Oktober 2021 | |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Bola 3''']] |2 Mac 2023 | rowspan="2" |Siaran ini ditayangkan 24 jam hanya 1 hari sahaja. |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Bola 4''']] |2 Mac 2023 |} ==== Jaringan Astro Tutor TV ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |[[Astro Tutor TV|'''Astro Tutor TV PT3''']] | rowspan="2" |Malaysia |1 April 2022 |Saluran ini bergabung dengan Astro Tutor TV SPM, sebelumnya bernama '''Astro Tutor TV PMR''' dan '''Astro Tutor TV MR'''. |- | |[[Astro Tutor TV|'''Astro Tutor TV SMK''']] |4 September 2023 |Saluran ini bergabung kembali ke Astro Tutor TV. |} ==== Jaringan Go Shop ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 111''']] | rowspan="7" |Malaysia |24 Julai 2021 |Saluran ini bergabung kembali ke Go Shop BAARU. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 118''']] |13 Februari 2020 |Saluran ini bergabung kembali ke Go Shop RUUMA. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 120''']] |13 Februari 2020 |Saluran ini bergabung kembali ke Go Shop GAAYA. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 2''']] |12 Oktober 2023 | |- | |[[Go Shop|'''Go Shop RUUMA''']] |12 Oktober 2023 |Sebelumnya bernama '''Go Shop 118'''. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop GAAYA''']] |1 Mac 2023 |Sebelumnya bernama '''Go Shop 120'''. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop BAARU''']] |12 Oktober 2023 |Sebelumnya bernama '''Go Shop 111'''. |} ==Saluran radio== {{Main|Astro Radio}} === Saluran utama === {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Bahasa |- | |'''Hitz''' |12 Oktober 1996 |Inggeris |- | |'''Lite''' |28 April 1997 |Inggeris |- | |'''Melody''' |15 Ogos 2012 |Cina |- | |'''ERA''' |1 Ogos 1998 |Melayu |- | |'''Sinar''' |1 Mac 2004 |Melayu |- | |'''MY''' |1 Ogos 1998 |Mandarin |- | |'''THR Gegar''' |1 Januari 2005 |Melayu |- | |'''Raaga''' |1 Januari 2005 |Tamil |- | |'''GoXuan''' |2 Oktober 2017 |Cina |- | |'''Zayan''' |2 Oktober 2017 |Melayu, Arab |- | |'''Mix''' |16 April 1997 |Inggeris |} === Jaringan SYOK === {| class="wikitable" !Logo !Nama !Dilancarkan !Bahasa |- | |'''SYOK Kenyalang''' | | |- | |'''SYOK India Beat''' | | |- | |'''SYOK Jazz''' | | |- | |'''SYOK Osai''' | | |- | |'''SYOK Bayu''' | | |- | |'''SYOK Classic Rock''' | | |- | |'''SYOK Gold''' | | |- | |'''SYOK Opus''' | | |} ==Lain-lain== * [[Sooka]] * [[Kristal-Astro|KRISTAL Astro]] * [[Tayangan Unggul]] * [[Astro Shaw]] * [[Astro Gempak]] * Xuan * Stadium Astro * ASTRO On-demand service * [[Astro Go|Astro GO]] * NJOI Prepaid HD * Astro Media Solutions (dahulunya Quake) * [[Rocketfuel Entertainment]] == Nota == {{notelist}} == Trivia == === Nama tunggal saluran di penyakod === * Nama saluran-saluran Astro pertama kali menggunakan nama tunggal pada nombor saluran ini adalah: RIA, VAANAVIL, SUPERSPORT, WLT dan AEC. * Nama saluran SUPERSPORT ini digantikan menjadi ASSP juga ditambahkan dengan ASSP 2, ASSP 3, ASSP 4 dan ASSP 5. === Pelancaran logo baharu saluran Astro === * Saluran-saluran Astro akan dilancarkan logo baharunya pada 29 September 2003 digunakan dalam bertepatan ulang tahun ke-7 terdiri dari dua persegi panjang, dua warna apa saja dengan potongan garisan lengkung (atau ''curve wave'') di tengahnya menjadi satu wajah gambar. * Logo Astro Box Office terdiri dari 3 kategori dengan warna-warna sekaligus di bawah persegi panjang seperti: Movies (ungu), Events (hijau) dan Sports (merah). ===Nama saluran dalam berbahasa=== Saluran-saluran Astro berapa kali nama bahasa itu memiliki sifat Mandarin, Hokkien, Tamil, dan Ulagam. Nama saluran ini dapat memberikan bahasa apapun menggunakan kata-kata dari luar negeri iaitu: {| class="wikitable" |+ !Nama !Bahasa !Diartikan |- |Shuang Xing |Mandarin |''Bintang ganda'' |- |Wah Lai Toi |Kanton |''Platform anggun'' |- |Xiao Tai Yang |Mandarin |''Matahari kecil'' |- |Hua Hee Dai |Hokkien |''Saluran ceria'' |- |Zhi Zun | rowspan="3" |Mandarin |''Tertinggi'' |- |Quan Jia |''Seluruh keluarga'' |- |Xi Yue |''Sukacita'' |- |Vaanavil |Tamil |''Pelangi'' |- |Vellithirai |Ulagam |''Layar perak'' |} === Pelancaran saluran Astro === * Astro TVIQ dilancarkan tanggal 14 Oktober 2002 sebagai saluran pendidikan, pelajar dan pra-sekolah. * Astro Box Office dilancarkan tanggal 29 September 2003 (dalam bertepatan ulang tahun Astro ke-7) sebagai saluran ''pay-per-view'' berapa macam-macam saluran seperti filem, ''event'' dan sukan. Berikut ini adalah senarai saluran iaitu: ** Astro Box Office Movies: Saluran filem antarabangsa. ** Astro Box Office Event: Saluran khusus untuk keluarga. ** Astro Box Office Sports: Saluran sukan antarabangsa. ** Astro Box Office Tayangan Hebat: Saluran filem nasional dan antarabangsa. ** Astro Box Office Thangathirai: Saluran filem dalam berbahasa Ulagam. ** Astro Box Office BollyOne HD: Saluran filem Bollywood. * Astro Awani dilancarkan tanggal 1 Jun 2006 sebagai saluran televisyen berita yang pertama kali mengudara di Indonesia, selanjutnya juga dilancarkan di Malaysia pada 6 September 2007. * Astro Hua Hee Dai dilancarkan tanggal 13 Oktober 2007 sebagai saluran berbahasa Hokkien yang berasal dari negara [[Taiwan]] dalam bertepatan hari Aidilfitri. * Astro Self Service dilancarkan sebagai saluran-saluran yang tertentu seperti: promo rancangan, ''highlights,'' filem ''trailer'', iklan-iklan dan informasi tentang penawaran yang menarik dan awalnya pelancaran layanan pakej tambahan Mustika di saluran 130 kemudian saluran 200. * Astro Bella dilancarkan 5 Mac 2012 sebagai saluran siri drama Asia Tenggara (termasuk Vietnam, Thailand dan Filipina) dan antarbangsa bahkan telenovela. * Astro Go Shop dilancarkan tanggal 24 November 2014 sebagai saluran gaya hidup berupa beli-belah. Berikut ini adalah senarai saluran utamanya Go Shop iaitu: ** Go Shop 2: Saluran beli-belah yang kedua dari Go Shop. ** Go Shop Mandarin: Saluran beli-belah berbahasa Mandarin. ** Go Shop Gaaya: Saluran beli-belah berupa gaya hidup. ** Go Shop Ruuma: Saluran beli-belah berupa peralatan rumah tangga, elektronik dan alat memasak. ** Go Shop Baaru: Saluran beli-belah berupa produk-produk terkini. * Astro Arena Bola dilancarkan tanggal 23 Februari 2023 sebagai saluran bola sepak yang menayangkan rancangan Liga Malaysia. Kemudian, Astro Arena Bola 3 dan Astro Arena Bola 4 dilancarkan lagi hanya 1 hari dalam 24 jam. * Astro Premier dilancarkan tanggal 18 September 2023 akan menggantikan oleh #DemiNegaraku. Logo Astro Premier memiliki dua warna adalah magenta dan ungu sama dengan Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD. * Astro FAM Times dilancarkan 1 April 2026 sebagai saluran filem berupa keluarga. Setelah adanya dua saluran pop-up yang berbeza seperti FAM TV dan FAM Movies. ===Pelancaran pakej saluran=== * Pakej utama dari Astro adalah saluran keluarga iaitu '''Family Pack''' terdiri dari berbagai bahasa seperti Melayu, Indonesia dan Inggeris serta '''Chuen Min Pack''' memiliki tambahan bahasa Mandarin, Kanton dan Hokkien. ====Pelancaran pakej tambahan==== * '''Mustika''' dilancarkan sebagai pakej saluran filem-filem dan hiburan terdiri dari tiga saluran iaitu Astro Citra (saluran filem berupa ''blockbusters'' versi [[HBO]]), Astro Warna (saluran hiburan berupa komedi, pertama di Malaysia) dan B4U (saluran Bollywood, kemudian Astro Bella saluran siri drama dan telenovela). * '''Indo Pek''' dilancarkan sebagai pakej saluran hiburan, filem, siri drama dan telefilem Indonesia lengkap dengan ''subtitle'' bahasa Melayu dan Inggeris yang terdiri dari dua saluran iaitu Bintang dan Pelangi. ===Perubahan nama dan logo=== * Pada tanggal 28 Ogos 2023, '''Astro Quan Jia HD''' digantikan nama menjadi '''Astro QJ'''. Awalnya logo Astro Quan Jia HD memiliki dua warna jingga dan magenta kemudian logo ini digantikan nama menjadi Astro QJ dan dua warna diubah menjadi magenta dan ungu. * Pada tanggal 17 Oktober 2024, Saluran-saluran Astro Supersport akan berganti nama menjadi '''Astro Premier League''' untuk Astro Supersport, '''Astro Premier League 2''' untuk Astro Supersport 2, '''Astro Football''' untuk Astro Supersport 4 dan '''Astro Sports UHD''' untuk Astro Supersport UHD serta menambahkan saluran baharu adalah Astro Grandstand, Astro Badminton dan Astro Sports Plus. Astro Arena, Astro Arena 2, Astro Arena Bola, Astro Arena Bola 2 dan Astro Cricket mengikuti logo gaya baharu mereka memiliki dua warna adalah magenta dan ungu sama dengan logo Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD dan Astro Premier dengan garis melengkung tebal putih di tengahnya. * Apabila yang terjadi, Astro Premier akan bergabung oleh Astro Citra menjadi satu saluran mulai 20 November 2024 dan Astro Warna akan bergabung oleh Astro Prima menjadi satu saluran mulai 3 Disember 2024. Selanjutnya Showcase yang sebelumnya bernama Showcase Movies berganti nama kembali Astro Showcase sebagai saluran filem pada umumnya, Astro Box Office Thangathirai berganti nama menjadi '''Astro Thangathirai''', BOO berganti nama menjadi '''Astro Boo''', Astro Vinmeen HD kata HD dihapus menjadi '''Astro Vinmeen''' sahaja dan semua saluran-saluran Astro mengikuti logo gaya baharu memiliki dua warna adalah magenta dan ungu sama dengan logo Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD dan Astro Premier yang sebelum digabungkan oleh Astro Citra dengan garis melengkung tebal warna putih di tengah. * Pada tanggal 9 Disember 2024, Astro Awani mengikuti logo gaya baharu ternyata warna merah dan jingga tetap digunakan dalam program ''soft launching'' dan satu tahun kemudian, logo ini akan efektif mulai 1 Januari 2026. * Saat ini, logo Astro Awani yang terdiri dari dua warna iaitu merah dan jingga dan semua saluran-saluran Astro memiliki dua warna magenta dan ungu seperti logo Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD berarti warna sendiri belum diulang sejak tanggal 7 September 2003 dan mengikutinya setelah logo gaya baharunya Astro Awani. ===Pergantian saluran=== * Pada tanggal 1 Januari 2026, Astro Golf akan menggantikan oleh Golf Channel dan pada tanggal 1 Mac 2026, Astro Showtime akan menggantikan oleh saluran-saluran HBO dan Astro FAM Time akan menambahkan saluran mulai 1 April 2026. == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar== * [https://www.astro.com.my Laman Astro Malaysia] * [https://corporate.astro.com.my Astro Malaysia Holdings Laman Web Rasmi] {{Astro All Asia Networks}} {{Syarikat Indeks Komposit Kuala Lumpur}} [[Kategori:Syarikat yang tersenarai dalam Bursa Malaysia]] [[Kategori:Syarikat media Malaysia]] [[Kategori:Syarikat yang berpangkalan di Kuala Lumpur]] [[Kategori:Syarikat yang ditubuhkan pada 1996]] iv9hn22i8vivaghk81ual24451s6kza 6844283 6844278 2026-05-08T15:57:54Z Ifan.MyWiki 232983 /* Pelancaran saluran Astro */ 6844283 wikitext text/x-wiki {{Kotak info syarikat | nama = Astro Malaysia Holdings Berhad | logo_syarikat = Logo rasmi.jpg | saiz_logo = | alt_logo = | kapsyen_logo = Official logo | imej = | saiz_imej = | alt_imej = | kapsyen_imej = | nama_dagang = | nama_asal = | bahasa_nama_asal = | nama_rumi = | nama_dahulu = | jenis = [[Syarikat awam berhad]] | didagangkan_sebagai = | industri = [[Media massa]] | genre = | nasib = | pendahulu = {{unbulleted list| *Astro All Asia Networks plc<br>{{small|(16 September 2003–14 Februari 2011)}} *Astro All Asia Networks Limited<br>{{small|(14 Februari 2011–11 Jun 2013)}} }} | pengganti = | ditubuhkan = {{start date and age|2011|2|14}} (Disenaraikan pada tahun 2011) | pengasas = [[Ananda Krishnan]] | dibubarkan = | lokasi = All-Asia Broadcast Centre (AABC), [[Taman Teknologi Malaysia]], [[Bukit Jalil]] | bandar_lokasi = 57000 [[Kuala Lumpur]] | negara_lokasi = Malaysia | tahun_bilangan_lokasi = | kawasan_diberi_khidmat = | orang_penting = {{Unbulleted list| * [[Tunku Ali Redhauddin]] ([[Pengerusi]]) * Euan Smith ([[Ketua pegawai eksekutif|CEO]]) }} | keluaran = {{flatlist| * [[Televisyen berbayar]] * [[Penyiaran]] * [[Penerbit]] }} | jenama = | pengeluaran = | tahun_pengeluaran = | perkhidmatan = | hasil = | tahun_hasil = | pendapatan_operasi = | tahun_pendapatan = | pendapatan_bersih = | tahun_pendapatan_bersih = | aset = | tahun_aset = | ekuiti = | tahun_ekuiti = | pemilik = [[Usaha Tegas]] | ahli = | tahun_ahli = | bilangan_kakitangan = | tahun_bilangan_kakitangan = | syarikat_induk = | pembahagian = | anak_syarikat = {{Unbulleted list| *[[Astro Malaysia|Measat Broadcast Network Systems]] *Astro Facilities *Astro Productions Services *Astro Retail Ventures *Astro Digital *Astro Entertainment *[[Astro Shaw]] *Astro Group Services *Astro GTS }} | modul = | nisbah = Astro | laman_web = {{URL|https://corporate.astro.com.my}} | catatan_kaki = }} '''Astro Malaysia Holdings Berhad''' (menjalankan perniagaan sebagai '''[[Astro Malaysia|Astro]]''') ialah sebuah syarikat pegangan hiburan Malaysia yang memberikan perkhidmatan pengurusan kepada anak-anak syarikatnya. Syarikat ini terlibat dalam aktiviti penciptaan, kumpulan dan pengedaran kandungan termasuklah peruntukan langganan televisyen, khidmat penyiaran radio, pelesenan perpustakaan, servis multimedia interaktif, penerbitan majalah, penerbitan filem Malaysia, pengurusan bakat, penciptaan animasi komputer, kandungan interaktif dan pengedaran kandungan televisyen.<ref name:"ar2013">{{cite web|url=http://www.astromalaysia.com.my/Portals/39/pdf/AMH-AR13-ENG.pdf|title=go beyond: annual report 2013|publisher=Astro Malaysia Holdings Bhd|accessdate=12 April 2014|format=PDF|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923175614/http://www.astromalaysia.com.my/Portals/39/pdf/AMH-AR13-ENG.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Sejarah korporat== Astro Malaysia Holdings Berhad adalah syarikat yang diperbadankan di Malaysia dengan tempat perniagaan utama di Bangunan Pentadbiran Pusat Penyiaran Asia, yang terletak di [[Taman Teknologi Malaysia]]. Sejak penubuhannya, ia berkembang untuk menyediakan perkhidmatan pengurusan kepada anak-anak syarikatnya. Syarikat itu berdedikasi dan terlibat dalam aktiviti pembuatan, pengagregatan dan pengedaran kandungan, termasuk penyediaan televisyen langganan langsung, penyiaran radio, pelesenan perpustakaan, perkhidmatan interaktif multimedia, penerbitan majalah, penerbitan filem, pengurusan bakat, penciptaan animasi komputer, kandungan interaktif dan pengedaran kandungan televisyen. Ia adalah penyedia televisyen membayar terbesar di Malaysia. == Produk utama == {| class="wikitable" |+ !Nama !Jenis |- |[[Astro Malaysia|Astro]] |Jaringan televisyen satelit berbayar (termasuk NJOI Prepaid HD) |- |[[Astro NJOI|NJOI]] |Jaringan televisyen satelit percuma dan prabayar |- |Red Mutre |''*belum diketahui*'' |- |[[Astro B.yond]] |Perkhidmatan produk dekoder saluran HD |- |[[Astro Fibre]]{{efn|Sebelum ini Astro IPTV.}} |Perkhidmatan IPTV dan WiFi Mesh |- |[[Astro Connected Box]] |Perkhidmatan produk Android TV (bagi Astro Ultra Box dan Astro Ulti Box) |- |[[Fetch TV]] |Perkhidmatan IPTV berbayar di [[Australia]] |} == Saluran televisyen == {{utama|Senarai saluran Astro|Senarai saluran Astro NJOI}} Berikut ini adalah daftar saluran dalaman Astro yang hasil diterbitkan oleh '''MEASAT Broadcast System Network Sdn Bhd'''. ===Saluran aktif=== ====Saluran utama==== {| class="wikitable" |+ !Logo !'''Nama''' !Dilancarkan !Urairan |- | |'''[[Astro Ria]]''' | rowspan="2" |1 Jun 1996 |Saluran hiburan berupa: siri drama, telefilem, pencarian bakat, muzik, kuiz atau permainan, temu bual dan anugerah kecuali berita. |- | |'''[[Astro Vaanavil]]''' |Saluran hiburan India Selatan. |- | |'''[[Astro AEC]]''' |1 September 1997 |Saluran hiburan berbahasa Cina. |- | |'''[[Astro Prima]]''' |1 Januari 2003 |Saluran hiburan berupa: siri drama, telefilem, film, gaya hidup (terutama rancangan memasak atau kulinari) pencarian bakat dan dokumentari |- | |'''[[Astro Box Office Sport]]''' |29 September 2003 |Saluran sukan. |- | |'''[[Astro Ceria]]''' |31 Ogos 2006 | |- | |'''[[Astro Vellithirai]]''' |16 April 2007 |Saluran filem berbahasa Telugu. |- | |'''[[Astro Awani]]''' |6 September 2007 |Saluran berita yang sebelumnya versi Indonesia dilancarkan tanggal 15 Juni 2006. |- | |'''[[Astro Oasis]]''' | rowspan="3" |13 Oktober 2007 |Saluran gaya hidup berupa islami. |- | |'''[[Astro Hua Hee Dai]]''' |Saluran hiburan berbahasa Hokkien. |- | |'''[[Astro Xiao Tai Yang]]''' | |- | |'''[[Astro Thangathirai]]''' |1 Oktober 2008 |Saluran filem berbahasa Ulagam sebelumnya bernama '''Astro Box Office Movies Thangathirai'''. |- | |'''[[Astro Citra]]''' |1 Jun 2009 |Saluran filem berupa: filem asli, telefilem dan ''original content''. |- | |'''[[Astro Tutor TV]]''' |18 Julai 2010 |Saluran pendidikan berbahasa Inggris kecuali juga berbahasa Melayu sebelumnya bernama '''Astro Tutor TV UPSR''' dan '''Astro Tutor TV SK'''. |- | |'''[[Astro First]]''' |13 Januari 2011 |Saluran filem ''pay-per-view''. |- | |'''[[Astro QJ]]''' |13 Januari 2013 |Sebelumnya bernama '''Astro Quan Jia HD'''. |- | |'''[[Astro Vinmeen]]''' |18 Oktober 2013 |Saluran hiburan, film dan sukan berbahasa Tamil. |- | |'''[[Astro Cricket]]''' |31 Ogos 2015 |Saluran sukan berupa kriket. |- | |'''[[Astro AOD]]''' |3 Jun 2017 |Sebelumnya bernama '''Astro On Demand Drama''' dan '''Astro On Demand HD'''. |- | |'''[[Astro Rania]]''' | rowspan="2" |23 Mei 2020 | |- | |'''[[Astro Aura]]''' | |- | |'''[[Astro Football]]''' | rowspan="5" |17 Oktober 2024 |Saluran sukan berupa bola sepak. |- | |'''[[Astro Badminton]]''' |Saluran sukan berupa badminton. |- | |'''[[Astro Sports UHD]]''' |Saluran sukan dengan format gambar UHD. |- | |'''[[Astro Sports Plus]]''' |Saluran sukan. |- | |'''[[Astro Grandstand]]''' |Saluran sukan berupa [[Olimpik]] dan [[Sukan SEA]]. |- | |'''[[Astro Showcase]]''' |15 September 2021 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa antarabangsa dan Hollywood yang sebelumnya bernama '''SHOWCASE Movies''' dan '''SHOWCASE'''. |- | |'''[[Astro Boo]]''' |31 Oktober 2016 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa seram, misteri dan supernatural sebelumnya bernama '''BOO'''. |- | |'''[[Astro Golf]]''' |1 Januari 2026 |Saluran sukan berupa golf. |- | |'''[[Astro Showtime]]''' |1 Mac 2026 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa Hollywood. |- | |'''[[Astro FAM Time]]''' |1 April 2026 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa keluarga. |- | |'''Movies''' | |Saluran filem. |- | |'''Lifestyle''' | |Saluran gaya hidup. |- | |'''Local''' | |Saluran hiburan berupa lokal. |- | |'''Asian''' | |Saluran hiburan berupa Asia dan Mandarin. |} ==== Jaringan Astro Arena ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Uraian |- | |'''[[Astro Arena]]''' |26 Mac 2010 | rowspan="2" |Saluran sukan. |- | |'''[[Astro Arena 2]]''' |1 Oktober 2021 |- | |'''[[Astro Arena Bola]]''' | rowspan="2" |23 Februari 2023 | rowspan="2" |Saluran sukan berupa bola sepak terutama [[Liga Malaysia]]. |- | |'''[[Astro Arena Bola 2]]''' |} ==== Jaringan Astro Premier League ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Uraian |- | |'''[[Astro Premier League]]''' | rowspan="3" |17 Oktober 2024 | rowspan="3" |Saluran sukan berupa bola sepak terutama Liga Utama Inggeris. |- | |'''[[Astro Premier League 2]]''' |- | |[[Astro Premier League|'''Astro Premier League 3''']] |} === Saluran FAST === {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Uraian |- | |'''Filem Mantap''' | |Saluran filem. |- | |'''Drama Hotpot''' | |Saluran hiburan berupa siri drama bahasa Mandarin. |- | |'''Drama Hebat''' | |Saluran hiburan berupa siri drama bahasa Melayu. |- | |'''Travel & Taste''' | |Saluran gaya hidup berupa wisata dan kulinari. |- | |'''Lawak Sentral''' | |Saluran hiburan berupa komedi. |- | |'''Jom Ngaji''' | |Saluran agama berupa islam. |- | |'''Oh My Ceria!''' | | |} === Saluran ''pop-up'' === ==== Saluran utama ==== {| class="wikitable" |+ !Logo ! Nama !Dilancarkan ! Kategori |- | |'''Astro Raya HD''' | |Umum |- | |'''SCREAM''' | |Filem |- | |'''Astro Ramadan HD''' | |Umum |- | |[[HEROES (Saluran Pop-up)|'''HEROES''']] | |Filem |- | |'''LOL Channel''' | |Komedi |- | |'''Rusi''' | |Gaya Hidup (Kulinari) |- | |'''FAM TV''' | |Hiburan |- | |'''FAM Movies''' | |Filem |- | |'''Kollywood Queen''' | |Filem |- | |[[Astro Ria|'''Astro Ria Plus''']] | |Hiburan |- | |[[Astro Citra|'''Astro Citra Plus''']] | |Filem |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport Plus''']] | |Sukan |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Plus''']] | |Sukan |- | |'''Raya@8''' | |Interaktif |- | |'''AFHD''' | | |- | |'''Malaysia4Palestine''' | | |- | |'''Jackie Chan''' | |Filem |- | |'''Rajini70''' | |Filem |- | |'''Home Of Kids''' | | |- | |'''Astro 25''' | | |- | |'''007''' | | |- | |'''Oppa-Mania''' | | |- | |'''K-Mania''' | | |} ==== Saluran khas tahun baru Cina ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Kategori |- | |'''Lucky 338''' | | rowspan="6" |Filem |- | |'''ÜHUU Action!''' | |- | |'''Long Long Fun''' | |- | |'''Too FUN!''' | |- | |'''Xilele''' | |- | |'''KUDADA''' | |} ==== Saluran khas hari kebangsaan ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Kategori |- | |'''Malaysiaku''' | | rowspan="4" |Filem dan Dokumentari |- | |'''Gemilang Bersama''' | |- | |'''#DemiNegaraku''' | |- | |'''KITA''' | |} === Saluran antarabangsa === {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Kategori !Negara |- | |'''[[Astro Warna]]''' | |Hiburan (Komedi) | rowspan="3" |Singapura |- | |'''Astro World On Demand''' | |Hiburan |- | |'''[[Astro Sensasi]]''' | |Hiburan |} === Saluran sebelumnya === ==== Saluran utama ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |'''[[Astro Wah Lai Toi]]''' |Malaysia |1 April 2020 |Kandungan TVB telah dipindah ke [[TVB Jade]] manakala kandungan Hong Kong dengan kandungan Kantonis terbitan Tempatan telah dipindah ke [[Astro QJ]] dan [[Astro AEC]]. |- | |'''[[Astro Shuang Xing]]''' |Malaysia |28 Ogos 2023 |Awalnya memiliki dua saluran iaitu: '''Astro Shuang Xing 1''' dan '''Astro Shuang Xing 2'''. |- | |'''[[Astro TVIQ]]''' |Malaysia |1 Februari 2022 |Awalnya memperkenalkan bernama '''TVIQ'''. |- | |'''Astro Xpresi''' |Indonesia | | |- | |'''[[Astro Mustika HD]]''' |Malaysia |1 Oktober 2018 |Awalnya memperkenalkan bernama '''Mustika HD''' dan digantikan oleh Astro Citra HD. |- | |'''[[Astro Kirana]]''' |Indonesia |18 Mei 2009 |Saluran ini digantikan oleh Astro Citra. |- | |'''[[Astro Aruna]]''' |Indonesia |1 Februari 2010 |Saluran ini digantikan oleh Bintang dan Pelangi. |- | |'''[[Astro Xi Yue HD]]''' |Malaysia |1 Julai 2019 |Saluran ini digantikan oleh iQIYI. |- | |'''[[NJOI TV]]''' |Malaysia |13 Jun 2023 |Saluran ini digantikan oleh Filem Mantap, Drama Hebat, Drama Hotpot, Lawak Sentral dan Travel & Taste, sebelumnya bernama '''iNJOI'''. |- | |'''A-List''' |Malaysia |2 Ogos 2019 | |- | |'''[[Astro Bella]]''' |Malaysia |1 Oktober 2018 |Saluran ini digantikan oleh Naura. |- | |[[Go Asean|'''GO ASEAN''']] |Malaysia |12 Jun 2017 | |- | |'''Bintang''' |Malaysia |1 Jun 2020 |Saluran ini digantikan oleh Astro Rania. |- | |'''Pelangi''' |Malaysia |1 Jun 2020 |Saluran ini digantikan oleh Astro Aura. |- | |'''Astro Stocklink''' |Malaysia |1 Januari 2013 | |- | |[[Naura HD|'''Naura''']] |Malaysia |1 Februari 2022 | |- | |'''[[Saluran Jia Yu]]''' |Malaysia |1 April 2014 |Saluran ini digantikan oleh Kah Lai Toi. |- | |'''Astro Cảm Xúc''' |Vietnam | | |- | |'''[[Astro Best]]''' |Malaysia |28 Ogos 2023 |Saluran ini beralih ke Astro First. |- | |[[eGG Network|'''eGG Network''']] |Malaysia |23 Januari 2023 | |- | |'''[[WaTV]]''' |Malaysia |1 Mac 2012 | |- | |'''[[Kah Lai Toi]]''' |Malaysia |1 Oktober 2017 |Sebelumnya bernama '''Saluran Jia Yu'''. |- | |'''[[Tara HD]]''' |Malaysia |1 Oktober 2019 |Saluran ini digantikan oleh Colors Hindi. |- | |'''[[TA-DAA!]]''' |Malaysia |1 Februari 2023 |Saluran ini digantikan oleh DreamWorks. |- | |[[Hello HD|'''Hello''']] |Malaysia |1 Oktober 2021 |Saluran ini digantikan oleh PRIMEtime. |- | |[[PRIMEtime (saluran TV Astro)|'''PRIMEtime''']] |Malaysia |4 September 2023 |Saluran ini digantikan oleh SHOWCASE. |- | |'''[[Astro @15]]''' |Malaysia |1 Mei 2012 |Saluran ini digantikan oleh Astro Mustika HD. |- | |'''[[Astro News]]''' |Malaysia |1 Mac 2009 |Awalnya memperkenalkan bernama '''News''' berapa rancangan berita yang ditayangkan oleh saluran televisi berita luar negara melalui Astro. |- | |'''[[Astro Premier]]''' |Malaysia |20 November 2024 |Saluran ini beralih ke Astro Citra. |- | |'''Astro Fiesta''' |Malaysia | | |- | |'''[[Astro Zhi Zun HD]]''' |Malaysia |6 Oktober 2014 |Saluran ini digantikan oleh '''Astro Wah Lai Toi HD'''. |- | |'''[[Astro @Play]]''' |Malaysia |1 Mei 2009 | |- | |'''[[Astro Hitz]]''' |Malaysia |16 Mei 2016 |Sebelumnya bernama '''Astro HITZ.TV'''. |- | |'''Astro Lifestyle HD''' | |1 Oktober 2012 |Saluran ini digantikan oleh Food Network Asia HD dan Life Inspired. |- | |'''Muzik''' | | | |- | |'''iView''' |Malaysia |22 Mac 2020 | |- | |'''iMUS''' |Malaysia |11 Julai 2011 |Saluran ini bergabung kembali ke i130. |- | |'''i130''' |Malaysia |1 Julai 2012 |Sebelumnya bernama '''iMUS'''. |- | |[[NJOI TV|'''iNJOI''']] |Malaysia |17 Jun 2018 |Saluran ini bergabung kembali ke NJOI TV. |- | |'''Astro Kiara''' |Indonesia | | |- | |'''[[Zee Variasi]]''' | |1 Oktober 2016 |Saluran ini digantikan oleh Tara HD. |- | |'''[[Astro Maya HD]]''' |Malaysia |1 Disember 2025 |Saluran ini bergabung dengan Astro Citra. |- | |'''[[Astro Cricket]]''' |Malaysia |9 Mac 2026 |Saluran ini digantikan oleh Cricbuzz TV. |- | |'''TVB Magic''' |Malaysia |1 April 2024 | |- | |'''Astro Hollywood Mobile''' |Malaysia | | |- | |'''Stadium Astro Mobile''' |Malaysia | | |} ==== Jaringan Astro SuperSport ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !'''Nama''' !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |'''[[Astro SuperSport]]''' | rowspan="6" |Malaysia | rowspan="6" |17 Oktober 2024 |Saluran ini digantikan oleh Astro Premier League. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 2''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Premier League 2. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 3''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Grandstand. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 4''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Football. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 5''']] |Saluran ini digantikan oleh W-Sport. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport UHD''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Sports UHD, sebelumnya bernama '''Astro UHD'''. |} ==== Jaringan Astro Box Office ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |'''[[Astro Box Office Events]]''' | rowspan="5" |Malaysia |25 September 2013 | |- | |'''[[Astro Box Office Movies Tayangan Hebat]]''' |1 Jun 2021 |Saluran ini beralih ke On Demand. |- | |'''[[Astro Box Office Movies Thangathirai]]''' |15 November 2024 |Saluran ini bergabung kembali ke Astro Thangathirai. |- | |'''[[Astro Box Office BollyOne HD]]''' |30 April 2023 |Saluran ini digantikan oleh Zee Cinema. |} ==== Jaringan Astro Arena ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Radio''']] | rowspan="3" |Malaysia |1 Oktober 2021 | |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Bola 3''']] |2 Mac 2023 | rowspan="2" |Siaran ini ditayangkan 24 jam hanya 1 hari sahaja. |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Bola 4''']] |2 Mac 2023 |} ==== Jaringan Astro Tutor TV ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |[[Astro Tutor TV|'''Astro Tutor TV PT3''']] | rowspan="2" |Malaysia |1 April 2022 |Saluran ini bergabung dengan Astro Tutor TV SPM, sebelumnya bernama '''Astro Tutor TV PMR''' dan '''Astro Tutor TV MR'''. |- | |[[Astro Tutor TV|'''Astro Tutor TV SMK''']] |4 September 2023 |Saluran ini bergabung kembali ke Astro Tutor TV. |} ==== Jaringan Go Shop ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 111''']] | rowspan="7" |Malaysia |24 Julai 2021 |Saluran ini bergabung kembali ke Go Shop BAARU. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 118''']] |13 Februari 2020 |Saluran ini bergabung kembali ke Go Shop RUUMA. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 120''']] |13 Februari 2020 |Saluran ini bergabung kembali ke Go Shop GAAYA. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 2''']] |12 Oktober 2023 | |- | |[[Go Shop|'''Go Shop RUUMA''']] |12 Oktober 2023 |Sebelumnya bernama '''Go Shop 118'''. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop GAAYA''']] |1 Mac 2023 |Sebelumnya bernama '''Go Shop 120'''. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop BAARU''']] |12 Oktober 2023 |Sebelumnya bernama '''Go Shop 111'''. |} ==Saluran radio== {{Main|Astro Radio}} === Saluran utama === {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Bahasa |- | |'''Hitz''' |12 Oktober 1996 |Inggeris |- | |'''Lite''' |28 April 1997 |Inggeris |- | |'''Melody''' |15 Ogos 2012 |Cina |- | |'''ERA''' |1 Ogos 1998 |Melayu |- | |'''Sinar''' |1 Mac 2004 |Melayu |- | |'''MY''' |1 Ogos 1998 |Mandarin |- | |'''THR Gegar''' |1 Januari 2005 |Melayu |- | |'''Raaga''' |1 Januari 2005 |Tamil |- | |'''GoXuan''' |2 Oktober 2017 |Cina |- | |'''Zayan''' |2 Oktober 2017 |Melayu, Arab |- | |'''Mix''' |16 April 1997 |Inggeris |} === Jaringan SYOK === {| class="wikitable" !Logo !Nama !Dilancarkan !Bahasa |- | |'''SYOK Kenyalang''' | | |- | |'''SYOK India Beat''' | | |- | |'''SYOK Jazz''' | | |- | |'''SYOK Osai''' | | |- | |'''SYOK Bayu''' | | |- | |'''SYOK Classic Rock''' | | |- | |'''SYOK Gold''' | | |- | |'''SYOK Opus''' | | |} ==Lain-lain== * [[Sooka]] * [[Kristal-Astro|KRISTAL Astro]] * [[Tayangan Unggul]] * [[Astro Shaw]] * [[Astro Gempak]] * Xuan * Stadium Astro * ASTRO On-demand service * [[Astro Go|Astro GO]] * NJOI Prepaid HD * Astro Media Solutions (dahulunya Quake) * [[Rocketfuel Entertainment]] == Nota == {{notelist}} == Trivia == === Nama tunggal saluran di penyakod === * Nama saluran-saluran Astro pertama kali menggunakan nama tunggal pada nombor saluran ini adalah: RIA, VAANAVIL, SUPERSPORT, WLT dan AEC. * Nama saluran SUPERSPORT ini digantikan menjadi ASSP juga ditambahkan dengan ASSP 2, ASSP 3, ASSP 4 dan ASSP 5. === Pelancaran logo baharu saluran Astro === * Saluran-saluran Astro akan dilancarkan logo baharunya pada 29 September 2003 digunakan dalam bertepatan ulang tahun ke-7 terdiri dari dua persegi panjang, dua warna apa saja dengan potongan garisan lengkung (atau ''curve wave'') di tengahnya menjadi satu wajah gambar. * Logo Astro Box Office terdiri dari 3 kategori dengan warna-warna sekaligus di bawah persegi panjang seperti: Movies (ungu), Events (hijau) dan Sports (merah). ===Nama saluran dalam berbahasa=== Saluran-saluran Astro berapa kali nama bahasa itu memiliki sifat Mandarin, Hokkien, Tamil, dan Ulagam. Nama saluran ini dapat memberikan bahasa apapun menggunakan kata-kata dari luar negeri iaitu: {| class="wikitable" |+ !Nama !Bahasa !Diartikan |- |Shuang Xing |Mandarin |''Bintang ganda'' |- |Wah Lai Toi |Kanton |''Platform anggun'' |- |Xiao Tai Yang |Mandarin |''Matahari kecil'' |- |Hua Hee Dai |Hokkien |''Saluran ceria'' |- |Zhi Zun | rowspan="3" |Mandarin |''Tertinggi'' |- |Quan Jia |''Seluruh keluarga'' |- |Xi Yue |''Sukacita'' |- |Vaanavil |Tamil |''Pelangi'' |- |Vellithirai |Ulagam |''Layar perak'' |} === Pelancaran saluran Astro === * Astro TVIQ dilancarkan tanggal 14 Oktober 2002 sebagai saluran pendidikan, pelajar dan pra-sekolah. * Astro Box Office dilancarkan tanggal 29 September 2003 (dalam bertepatan ulang tahun Astro ke-7) sebagai saluran ''pay-per-view'' berapa macam-macam saluran seperti filem, ''event'' dan sukan. Berikut ini adalah senarai saluran iaitu: ** Astro Box Office Movies: Saluran filem antarabangsa. ** Astro Box Office Event: Saluran khusus untuk keluarga. ** Astro Box Office Sports: Saluran sukan antarabangsa. ** Astro Box Office Tayangan Hebat: Saluran filem nasional dan antarabangsa. ** Astro Box Office Thangathirai: Saluran filem dalam berbahasa Ulagam. ** Astro Box Office BollyOne HD: Saluran filem Bollywood. * Astro Aruna dilancarkan tanggal 15 Jun 2005 sebagai saluran hiburan umum berupa drama seperti sinetron dan telefilem berasal dari Indonesia, selanjutnya juga dilancarkan di Malaysia pada 31 Ogos 2006. * Astro Awani dilancarkan tanggal 1 Jun 2006 sebagai saluran televisyen berita yang pertama kali mengudara di Indonesia, selanjutnya juga dilancarkan di Malaysia pada 6 September 2007. * Astro Hua Hee Dai dilancarkan tanggal 13 Oktober 2007 sebagai saluran berbahasa Hokkien yang berasal dari negara [[Taiwan]] dalam bertepatan hari Aidilfitri. * Astro Self Service dilancarkan sebagai saluran-saluran yang tertentu seperti: promo rancangan, ''highlights,'' filem ''trailer'', iklan-iklan dan informasi tentang penawaran yang menarik dan awalnya pelancaran layanan pakej tambahan Mustika di saluran 130 kemudian saluran 200. * Astro Bella dilancarkan 5 Mac 2012 sebagai saluran siri drama Asia Tenggara (termasuk Vietnam, Thailand dan Filipina) dan antarbangsa bahkan telenovela. * Astro Go Shop dilancarkan tanggal 24 November 2014 sebagai saluran gaya hidup berupa beli-belah. Berikut ini adalah senarai saluran utamanya Go Shop iaitu: ** Go Shop 2: Saluran beli-belah yang kedua dari Go Shop. ** Go Shop Mandarin: Saluran beli-belah berbahasa Mandarin. ** Go Shop Gaaya: Saluran beli-belah berupa gaya hidup. ** Go Shop Ruuma: Saluran beli-belah berupa peralatan rumah tangga, elektronik dan alat memasak. ** Go Shop Baaru: Saluran beli-belah berupa produk-produk terkini. * Astro Arena Bola dilancarkan tanggal 23 Februari 2023 sebagai saluran bola sepak yang menayangkan rancangan Liga Malaysia. Kemudian, Astro Arena Bola 3 dan Astro Arena Bola 4 dilancarkan lagi hanya 1 hari dalam 24 jam. * Astro Premier dilancarkan tanggal 18 September 2023 akan menggantikan oleh #DemiNegaraku. Logo Astro Premier memiliki dua warna adalah magenta dan ungu sama dengan Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD. * Astro FAM Times dilancarkan 1 April 2026 sebagai saluran filem berupa keluarga. Setelah adanya dua saluran pop-up yang berbeza seperti FAM TV dan FAM Movies. ===Pelancaran pakej saluran=== * Pakej utama dari Astro adalah saluran keluarga iaitu '''Family Pack''' terdiri dari berbagai bahasa seperti Melayu, Indonesia dan Inggeris serta '''Chuen Min Pack''' memiliki tambahan bahasa Mandarin, Kanton dan Hokkien. ====Pelancaran pakej tambahan==== * '''Mustika''' dilancarkan sebagai pakej saluran filem-filem dan hiburan terdiri dari tiga saluran iaitu Astro Citra (saluran filem berupa ''blockbusters'' versi [[HBO]]), Astro Warna (saluran hiburan berupa komedi, pertama di Malaysia) dan B4U (saluran Bollywood, kemudian Astro Bella saluran siri drama dan telenovela). * '''Indo Pek''' dilancarkan sebagai pakej saluran hiburan, filem, siri drama dan telefilem Indonesia lengkap dengan ''subtitle'' bahasa Melayu dan Inggeris yang terdiri dari dua saluran iaitu Bintang dan Pelangi. ===Perubahan nama dan logo=== * Pada tanggal 28 Ogos 2023, '''Astro Quan Jia HD''' digantikan nama menjadi '''Astro QJ'''. Awalnya logo Astro Quan Jia HD memiliki dua warna jingga dan magenta kemudian logo ini digantikan nama menjadi Astro QJ dan dua warna diubah menjadi magenta dan ungu. * Pada tanggal 17 Oktober 2024, Saluran-saluran Astro Supersport akan berganti nama menjadi '''Astro Premier League''' untuk Astro Supersport, '''Astro Premier League 2''' untuk Astro Supersport 2, '''Astro Football''' untuk Astro Supersport 4 dan '''Astro Sports UHD''' untuk Astro Supersport UHD serta menambahkan saluran baharu adalah Astro Grandstand, Astro Badminton dan Astro Sports Plus. Astro Arena, Astro Arena 2, Astro Arena Bola, Astro Arena Bola 2 dan Astro Cricket mengikuti logo gaya baharu mereka memiliki dua warna adalah magenta dan ungu sama dengan logo Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD dan Astro Premier dengan garis melengkung tebal putih di tengahnya. * Apabila yang terjadi, Astro Premier akan bergabung oleh Astro Citra menjadi satu saluran mulai 20 November 2024 dan Astro Warna akan bergabung oleh Astro Prima menjadi satu saluran mulai 3 Disember 2024. Selanjutnya Showcase yang sebelumnya bernama Showcase Movies berganti nama kembali Astro Showcase sebagai saluran filem pada umumnya, Astro Box Office Thangathirai berganti nama menjadi '''Astro Thangathirai''', BOO berganti nama menjadi '''Astro Boo''', Astro Vinmeen HD kata HD dihapus menjadi '''Astro Vinmeen''' sahaja dan semua saluran-saluran Astro mengikuti logo gaya baharu memiliki dua warna adalah magenta dan ungu sama dengan logo Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD dan Astro Premier yang sebelum digabungkan oleh Astro Citra dengan garis melengkung tebal warna putih di tengah. * Pada tanggal 9 Disember 2024, Astro Awani mengikuti logo gaya baharu ternyata warna merah dan jingga tetap digunakan dalam program ''soft launching'' dan satu tahun kemudian, logo ini akan efektif mulai 1 Januari 2026. * Saat ini, logo Astro Awani yang terdiri dari dua warna iaitu merah dan jingga dan semua saluran-saluran Astro memiliki dua warna magenta dan ungu seperti logo Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD berarti warna sendiri belum diulang sejak tanggal 7 September 2003 dan mengikutinya setelah logo gaya baharunya Astro Awani. ===Pergantian saluran=== * Pada tanggal 1 Januari 2026, Astro Golf akan menggantikan oleh Golf Channel dan pada tanggal 1 Mac 2026, Astro Showtime akan menggantikan oleh saluran-saluran HBO dan Astro FAM Time akan menambahkan saluran mulai 1 April 2026. == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar== * [https://www.astro.com.my Laman Astro Malaysia] * [https://corporate.astro.com.my Astro Malaysia Holdings Laman Web Rasmi] {{Astro All Asia Networks}} {{Syarikat Indeks Komposit Kuala Lumpur}} [[Kategori:Syarikat yang tersenarai dalam Bursa Malaysia]] [[Kategori:Syarikat media Malaysia]] [[Kategori:Syarikat yang berpangkalan di Kuala Lumpur]] [[Kategori:Syarikat yang ditubuhkan pada 1996]] 1zmp7tfc5efnlsu6ls0khtqe4h6sgl6 6844647 6844283 2026-05-09T11:27:23Z ~2026-28020-69 398980 /* Saluran FAST */ 6844647 wikitext text/x-wiki {{Kotak info syarikat | nama = Astro Malaysia Holdings Berhad | logo_syarikat = Logo rasmi.jpg | saiz_logo = | alt_logo = | kapsyen_logo = Official logo | imej = | saiz_imej = | alt_imej = | kapsyen_imej = | nama_dagang = | nama_asal = | bahasa_nama_asal = | nama_rumi = | nama_dahulu = | jenis = [[Syarikat awam berhad]] | didagangkan_sebagai = | industri = [[Media massa]] | genre = | nasib = | pendahulu = {{unbulleted list| *Astro All Asia Networks plc<br>{{small|(16 September 2003–14 Februari 2011)}} *Astro All Asia Networks Limited<br>{{small|(14 Februari 2011–11 Jun 2013)}} }} | pengganti = | ditubuhkan = {{start date and age|2011|2|14}} (Disenaraikan pada tahun 2011) | pengasas = [[Ananda Krishnan]] | dibubarkan = | lokasi = All-Asia Broadcast Centre (AABC), [[Taman Teknologi Malaysia]], [[Bukit Jalil]] | bandar_lokasi = 57000 [[Kuala Lumpur]] | negara_lokasi = Malaysia | tahun_bilangan_lokasi = | kawasan_diberi_khidmat = | orang_penting = {{Unbulleted list| * [[Tunku Ali Redhauddin]] ([[Pengerusi]]) * Euan Smith ([[Ketua pegawai eksekutif|CEO]]) }} | keluaran = {{flatlist| * [[Televisyen berbayar]] * [[Penyiaran]] * [[Penerbit]] }} | jenama = | pengeluaran = | tahun_pengeluaran = | perkhidmatan = | hasil = | tahun_hasil = | pendapatan_operasi = | tahun_pendapatan = | pendapatan_bersih = | tahun_pendapatan_bersih = | aset = | tahun_aset = | ekuiti = | tahun_ekuiti = | pemilik = [[Usaha Tegas]] | ahli = | tahun_ahli = | bilangan_kakitangan = | tahun_bilangan_kakitangan = | syarikat_induk = | pembahagian = | anak_syarikat = {{Unbulleted list| *[[Astro Malaysia|Measat Broadcast Network Systems]] *Astro Facilities *Astro Productions Services *Astro Retail Ventures *Astro Digital *Astro Entertainment *[[Astro Shaw]] *Astro Group Services *Astro GTS }} | modul = | nisbah = Astro | laman_web = {{URL|https://corporate.astro.com.my}} | catatan_kaki = }} '''Astro Malaysia Holdings Berhad''' (menjalankan perniagaan sebagai '''[[Astro Malaysia|Astro]]''') ialah sebuah syarikat pegangan hiburan Malaysia yang memberikan perkhidmatan pengurusan kepada anak-anak syarikatnya. Syarikat ini terlibat dalam aktiviti penciptaan, kumpulan dan pengedaran kandungan termasuklah peruntukan langganan televisyen, khidmat penyiaran radio, pelesenan perpustakaan, servis multimedia interaktif, penerbitan majalah, penerbitan filem Malaysia, pengurusan bakat, penciptaan animasi komputer, kandungan interaktif dan pengedaran kandungan televisyen.<ref name:"ar2013">{{cite web|url=http://www.astromalaysia.com.my/Portals/39/pdf/AMH-AR13-ENG.pdf|title=go beyond: annual report 2013|publisher=Astro Malaysia Holdings Bhd|accessdate=12 April 2014|format=PDF|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923175614/http://www.astromalaysia.com.my/Portals/39/pdf/AMH-AR13-ENG.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Sejarah korporat== Astro Malaysia Holdings Berhad adalah syarikat yang diperbadankan di Malaysia dengan tempat perniagaan utama di Bangunan Pentadbiran Pusat Penyiaran Asia, yang terletak di [[Taman Teknologi Malaysia]]. Sejak penubuhannya, ia berkembang untuk menyediakan perkhidmatan pengurusan kepada anak-anak syarikatnya. Syarikat itu berdedikasi dan terlibat dalam aktiviti pembuatan, pengagregatan dan pengedaran kandungan, termasuk penyediaan televisyen langganan langsung, penyiaran radio, pelesenan perpustakaan, perkhidmatan interaktif multimedia, penerbitan majalah, penerbitan filem, pengurusan bakat, penciptaan animasi komputer, kandungan interaktif dan pengedaran kandungan televisyen. Ia adalah penyedia televisyen membayar terbesar di Malaysia. == Produk utama == {| class="wikitable" |+ !Nama !Jenis |- |[[Astro Malaysia|Astro]] |Jaringan televisyen satelit berbayar (termasuk NJOI Prepaid HD) |- |[[Astro NJOI|NJOI]] |Jaringan televisyen satelit percuma dan prabayar |- |Red Mutre |''*belum diketahui*'' |- |[[Astro B.yond]] |Perkhidmatan produk dekoder saluran HD |- |[[Astro Fibre]]{{efn|Sebelum ini Astro IPTV.}} |Perkhidmatan IPTV dan WiFi Mesh |- |[[Astro Connected Box]] |Perkhidmatan produk Android TV (bagi Astro Ultra Box dan Astro Ulti Box) |- |[[Fetch TV]] |Perkhidmatan IPTV berbayar di [[Australia]] |} == Saluran televisyen == {{utama|Senarai saluran Astro|Senarai saluran Astro NJOI}} Berikut ini adalah daftar saluran dalaman Astro yang hasil diterbitkan oleh '''MEASAT Broadcast System Network Sdn Bhd'''. ===Saluran aktif=== ====Saluran utama==== {| class="wikitable" |+ !Logo !'''Nama''' !Dilancarkan !Urairan |- | |'''[[Astro Ria]]''' | rowspan="2" |1 Jun 1996 |Saluran hiburan berupa: siri drama, telefilem, pencarian bakat, muzik, kuiz atau permainan, temu bual dan anugerah kecuali berita. |- | |'''[[Astro Vaanavil]]''' |Saluran hiburan India Selatan. |- | |'''[[Astro AEC]]''' |1 September 1997 |Saluran hiburan berbahasa Cina. |- | |'''[[Astro Prima]]''' |1 Januari 2003 |Saluran hiburan berupa: siri drama, telefilem, film, gaya hidup (terutama rancangan memasak atau kulinari) pencarian bakat dan dokumentari |- | |'''[[Astro Box Office Sport]]''' |29 September 2003 |Saluran sukan. |- | |'''[[Astro Ceria]]''' |31 Ogos 2006 | |- | |'''[[Astro Vellithirai]]''' |16 April 2007 |Saluran filem berbahasa Telugu. |- | |'''[[Astro Awani]]''' |6 September 2007 |Saluran berita yang sebelumnya versi Indonesia dilancarkan tanggal 15 Juni 2006. |- | |'''[[Astro Oasis]]''' | rowspan="3" |13 Oktober 2007 |Saluran gaya hidup berupa islami. |- | |'''[[Astro Hua Hee Dai]]''' |Saluran hiburan berbahasa Hokkien. |- | |'''[[Astro Xiao Tai Yang]]''' | |- | |'''[[Astro Thangathirai]]''' |1 Oktober 2008 |Saluran filem berbahasa Ulagam sebelumnya bernama '''Astro Box Office Movies Thangathirai'''. |- | |'''[[Astro Citra]]''' |1 Jun 2009 |Saluran filem berupa: filem asli, telefilem dan ''original content''. |- | |'''[[Astro Tutor TV]]''' |18 Julai 2010 |Saluran pendidikan berbahasa Inggris kecuali juga berbahasa Melayu sebelumnya bernama '''Astro Tutor TV UPSR''' dan '''Astro Tutor TV SK'''. |- | |'''[[Astro First]]''' |13 Januari 2011 |Saluran filem ''pay-per-view''. |- | |'''[[Astro QJ]]''' |13 Januari 2013 |Sebelumnya bernama '''Astro Quan Jia HD'''. |- | |'''[[Astro Vinmeen]]''' |18 Oktober 2013 |Saluran hiburan, film dan sukan berbahasa Tamil. |- | |'''[[Astro Cricket]]''' |31 Ogos 2015 |Saluran sukan berupa kriket. |- | |'''[[Astro AOD]]''' |3 Jun 2017 |Sebelumnya bernama '''Astro On Demand Drama''' dan '''Astro On Demand HD'''. |- | |'''[[Astro Rania]]''' | rowspan="2" |23 Mei 2020 | |- | |'''[[Astro Aura]]''' | |- | |'''[[Astro Football]]''' | rowspan="5" |17 Oktober 2024 |Saluran sukan berupa bola sepak. |- | |'''[[Astro Badminton]]''' |Saluran sukan berupa badminton. |- | |'''[[Astro Sports UHD]]''' |Saluran sukan dengan format gambar UHD. |- | |'''[[Astro Sports Plus]]''' |Saluran sukan. |- | |'''[[Astro Grandstand]]''' |Saluran sukan berupa [[Olimpik]] dan [[Sukan SEA]]. |- | |'''[[Astro Showcase]]''' |15 September 2021 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa antarabangsa dan Hollywood yang sebelumnya bernama '''SHOWCASE Movies''' dan '''SHOWCASE'''. |- | |'''[[Astro Boo]]''' |31 Oktober 2016 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa seram, misteri dan supernatural sebelumnya bernama '''BOO'''. |- | |'''[[Astro Golf]]''' |1 Januari 2026 |Saluran sukan berupa golf. |- | |'''[[Astro Showtime]]''' |1 Mac 2026 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa Hollywood. |- | |'''[[Astro FAM Time]]''' |1 April 2026 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa keluarga. |- | |'''Movies''' | |Saluran filem. |- | |'''Lifestyle''' | |Saluran gaya hidup. |- | |'''Local''' | |Saluran hiburan berupa lokal. |- | |'''Asian''' | |Saluran hiburan berupa Asia dan Mandarin. |} ==== Jaringan Astro Arena ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Uraian |- | |'''[[Astro Arena]]''' |26 Mac 2010 | rowspan="2" |Saluran sukan. |- | |'''[[Astro Arena 2]]''' |1 Oktober 2021 |- | |'''[[Astro Arena Bola]]''' | rowspan="2" |23 Februari 2023 | rowspan="2" |Saluran sukan berupa bola sepak terutama [[Liga Malaysia]]. |- | |'''[[Astro Arena Bola 2]]''' |} ==== Jaringan Astro Premier League ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Uraian |- | |'''[[Astro Premier League]]''' | rowspan="3" |17 Oktober 2024 | rowspan="3" |Saluran sukan berupa bola sepak terutama Liga Utama Inggeris. |- | |'''[[Astro Premier League 2]]''' |- | |[[Astro Premier League|'''Astro Premier League 3''']] |} === Saluran FAST === {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Uraian |- | |'''Filem Mantap''' | rowspan="5" |8 November 2023 |Saluran filem. |- | |'''Drama Hotpot''' |Saluran hiburan berupa siri drama bahasa Mandarin. |- | |'''Drama Hebat''' |Saluran hiburan berupa siri drama bahasa Melayu. |- | |'''Travel & Taste''' |Saluran gaya hidup berupa wisata dan kulinari. |- | |'''Lawak Sentral''' |Saluran hiburan berupa komedi. |- | |'''Jom Ngaji''' |10 Mac 2024 |Saluran agama berupa islam. |- | |'''Oh My Ceria!''' |18 April 2024 | |} === Saluran ''pop-up'' === ==== Saluran utama ==== {| class="wikitable" |+ !Logo ! Nama !Dilancarkan ! Kategori |- | |'''Astro Raya HD''' | |Umum |- | |'''SCREAM''' | |Filem |- | |'''Astro Ramadan HD''' | |Umum |- | |[[HEROES (Saluran Pop-up)|'''HEROES''']] | |Filem |- | |'''LOL Channel''' | |Komedi |- | |'''Rusi''' | |Gaya Hidup (Kulinari) |- | |'''FAM TV''' | |Hiburan |- | |'''FAM Movies''' | |Filem |- | |'''Kollywood Queen''' | |Filem |- | |[[Astro Ria|'''Astro Ria Plus''']] | |Hiburan |- | |[[Astro Citra|'''Astro Citra Plus''']] | |Filem |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport Plus''']] | |Sukan |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Plus''']] | |Sukan |- | |'''Raya@8''' | |Interaktif |- | |'''AFHD''' | | |- | |'''Malaysia4Palestine''' | | |- | |'''Jackie Chan''' | |Filem |- | |'''Rajini70''' | |Filem |- | |'''Home Of Kids''' | | |- | |'''Astro 25''' | | |- | |'''007''' | | |- | |'''Oppa-Mania''' | | |- | |'''K-Mania''' | | |} ==== Saluran khas tahun baru Cina ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Kategori |- | |'''Lucky 338''' | | rowspan="6" |Filem |- | |'''ÜHUU Action!''' | |- | |'''Long Long Fun''' | |- | |'''Too FUN!''' | |- | |'''Xilele''' | |- | |'''KUDADA''' | |} ==== Saluran khas hari kebangsaan ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Kategori |- | |'''Malaysiaku''' | | rowspan="4" |Filem dan Dokumentari |- | |'''Gemilang Bersama''' | |- | |'''#DemiNegaraku''' | |- | |'''KITA''' | |} === Saluran antarabangsa === {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Kategori !Negara |- | |'''[[Astro Warna]]''' | |Hiburan (Komedi) | rowspan="3" |Singapura |- | |'''Astro World On Demand''' | |Hiburan |- | |'''[[Astro Sensasi]]''' | |Hiburan |} === Saluran sebelumnya === ==== Saluran utama ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |'''[[Astro Wah Lai Toi]]''' |Malaysia |1 April 2020 |Kandungan TVB telah dipindah ke [[TVB Jade]] manakala kandungan Hong Kong dengan kandungan Kantonis terbitan Tempatan telah dipindah ke [[Astro QJ]] dan [[Astro AEC]]. |- | |'''[[Astro Shuang Xing]]''' |Malaysia |28 Ogos 2023 |Awalnya memiliki dua saluran iaitu: '''Astro Shuang Xing 1''' dan '''Astro Shuang Xing 2'''. |- | |'''[[Astro TVIQ]]''' |Malaysia |1 Februari 2022 |Awalnya memperkenalkan bernama '''TVIQ'''. |- | |'''Astro Xpresi''' |Indonesia | | |- | |'''[[Astro Mustika HD]]''' |Malaysia |1 Oktober 2018 |Awalnya memperkenalkan bernama '''Mustika HD''' dan digantikan oleh Astro Citra HD. |- | |'''[[Astro Kirana]]''' |Indonesia |18 Mei 2009 |Saluran ini digantikan oleh Astro Citra. |- | |'''[[Astro Aruna]]''' |Indonesia |1 Februari 2010 |Saluran ini digantikan oleh Bintang dan Pelangi. |- | |'''[[Astro Xi Yue HD]]''' |Malaysia |1 Julai 2019 |Saluran ini digantikan oleh iQIYI. |- | |'''[[NJOI TV]]''' |Malaysia |13 Jun 2023 |Saluran ini digantikan oleh Filem Mantap, Drama Hebat, Drama Hotpot, Lawak Sentral dan Travel & Taste, sebelumnya bernama '''iNJOI'''. |- | |'''A-List''' |Malaysia |2 Ogos 2019 | |- | |'''[[Astro Bella]]''' |Malaysia |1 Oktober 2018 |Saluran ini digantikan oleh Naura. |- | |[[Go Asean|'''GO ASEAN''']] |Malaysia |12 Jun 2017 | |- | |'''Bintang''' |Malaysia |1 Jun 2020 |Saluran ini digantikan oleh Astro Rania. |- | |'''Pelangi''' |Malaysia |1 Jun 2020 |Saluran ini digantikan oleh Astro Aura. |- | |'''Astro Stocklink''' |Malaysia |1 Januari 2013 | |- | |[[Naura HD|'''Naura''']] |Malaysia |1 Februari 2022 | |- | |'''[[Saluran Jia Yu]]''' |Malaysia |1 April 2014 |Saluran ini digantikan oleh Kah Lai Toi. |- | |'''Astro Cảm Xúc''' |Vietnam | | |- | |'''[[Astro Best]]''' |Malaysia |28 Ogos 2023 |Saluran ini beralih ke Astro First. |- | |[[eGG Network|'''eGG Network''']] |Malaysia |23 Januari 2023 | |- | |'''[[WaTV]]''' |Malaysia |1 Mac 2012 | |- | |'''[[Kah Lai Toi]]''' |Malaysia |1 Oktober 2017 |Sebelumnya bernama '''Saluran Jia Yu'''. |- | |'''[[Tara HD]]''' |Malaysia |1 Oktober 2019 |Saluran ini digantikan oleh Colors Hindi. |- | |'''[[TA-DAA!]]''' |Malaysia |1 Februari 2023 |Saluran ini digantikan oleh DreamWorks. |- | |[[Hello HD|'''Hello''']] |Malaysia |1 Oktober 2021 |Saluran ini digantikan oleh PRIMEtime. |- | |[[PRIMEtime (saluran TV Astro)|'''PRIMEtime''']] |Malaysia |4 September 2023 |Saluran ini digantikan oleh SHOWCASE. |- | |'''[[Astro @15]]''' |Malaysia |1 Mei 2012 |Saluran ini digantikan oleh Astro Mustika HD. |- | |'''[[Astro News]]''' |Malaysia |1 Mac 2009 |Awalnya memperkenalkan bernama '''News''' berapa rancangan berita yang ditayangkan oleh saluran televisi berita luar negara melalui Astro. |- | |'''[[Astro Premier]]''' |Malaysia |20 November 2024 |Saluran ini beralih ke Astro Citra. |- | |'''Astro Fiesta''' |Malaysia | | |- | |'''[[Astro Zhi Zun HD]]''' |Malaysia |6 Oktober 2014 |Saluran ini digantikan oleh '''Astro Wah Lai Toi HD'''. |- | |'''[[Astro @Play]]''' |Malaysia |1 Mei 2009 | |- | |'''[[Astro Hitz]]''' |Malaysia |16 Mei 2016 |Sebelumnya bernama '''Astro HITZ.TV'''. |- | |'''Astro Lifestyle HD''' | |1 Oktober 2012 |Saluran ini digantikan oleh Food Network Asia HD dan Life Inspired. |- | |'''Muzik''' | | | |- | |'''iView''' |Malaysia |22 Mac 2020 | |- | |'''iMUS''' |Malaysia |11 Julai 2011 |Saluran ini bergabung kembali ke i130. |- | |'''i130''' |Malaysia |1 Julai 2012 |Sebelumnya bernama '''iMUS'''. |- | |[[NJOI TV|'''iNJOI''']] |Malaysia |17 Jun 2018 |Saluran ini bergabung kembali ke NJOI TV. |- | |'''Astro Kiara''' |Indonesia | | |- | |'''[[Zee Variasi]]''' | |1 Oktober 2016 |Saluran ini digantikan oleh Tara HD. |- | |'''[[Astro Maya HD]]''' |Malaysia |1 Disember 2025 |Saluran ini bergabung dengan Astro Citra. |- | |'''[[Astro Cricket]]''' |Malaysia |9 Mac 2026 |Saluran ini digantikan oleh Cricbuzz TV. |- | |'''TVB Magic''' |Malaysia |1 April 2024 | |- | |'''Astro Hollywood Mobile''' |Malaysia | | |- | |'''Stadium Astro Mobile''' |Malaysia | | |} ==== Jaringan Astro SuperSport ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !'''Nama''' !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |'''[[Astro SuperSport]]''' | rowspan="6" |Malaysia | rowspan="6" |17 Oktober 2024 |Saluran ini digantikan oleh Astro Premier League. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 2''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Premier League 2. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 3''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Grandstand. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 4''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Football. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 5''']] |Saluran ini digantikan oleh W-Sport. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport UHD''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Sports UHD, sebelumnya bernama '''Astro UHD'''. |} ==== Jaringan Astro Box Office ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |'''[[Astro Box Office Events]]''' | rowspan="5" |Malaysia |25 September 2013 | |- | |'''[[Astro Box Office Movies Tayangan Hebat]]''' |1 Jun 2021 |Saluran ini beralih ke On Demand. |- | |'''[[Astro Box Office Movies Thangathirai]]''' |15 November 2024 |Saluran ini bergabung kembali ke Astro Thangathirai. |- | |'''[[Astro Box Office BollyOne HD]]''' |30 April 2023 |Saluran ini digantikan oleh Zee Cinema. |} ==== Jaringan Astro Arena ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Radio''']] | rowspan="3" |Malaysia |1 Oktober 2021 | |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Bola 3''']] |2 Mac 2023 | rowspan="2" |Siaran ini ditayangkan 24 jam hanya 1 hari sahaja. |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Bola 4''']] |2 Mac 2023 |} ==== Jaringan Astro Tutor TV ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |[[Astro Tutor TV|'''Astro Tutor TV PT3''']] | rowspan="2" |Malaysia |1 April 2022 |Saluran ini bergabung dengan Astro Tutor TV SPM, sebelumnya bernama '''Astro Tutor TV PMR''' dan '''Astro Tutor TV MR'''. |- | |[[Astro Tutor TV|'''Astro Tutor TV SMK''']] |4 September 2023 |Saluran ini bergabung kembali ke Astro Tutor TV. |} ==== Jaringan Go Shop ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 111''']] | rowspan="7" |Malaysia |24 Julai 2021 |Saluran ini bergabung kembali ke Go Shop BAARU. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 118''']] |13 Februari 2020 |Saluran ini bergabung kembali ke Go Shop RUUMA. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 120''']] |13 Februari 2020 |Saluran ini bergabung kembali ke Go Shop GAAYA. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 2''']] |12 Oktober 2023 | |- | |[[Go Shop|'''Go Shop RUUMA''']] |12 Oktober 2023 |Sebelumnya bernama '''Go Shop 118'''. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop GAAYA''']] |1 Mac 2023 |Sebelumnya bernama '''Go Shop 120'''. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop BAARU''']] |12 Oktober 2023 |Sebelumnya bernama '''Go Shop 111'''. |} ==Saluran radio== {{Main|Astro Radio}} === Saluran utama === {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Bahasa |- | |'''Hitz''' |12 Oktober 1996 |Inggeris |- | |'''Lite''' |28 April 1997 |Inggeris |- | |'''Melody''' |15 Ogos 2012 |Cina |- | |'''ERA''' |1 Ogos 1998 |Melayu |- | |'''Sinar''' |1 Mac 2004 |Melayu |- | |'''MY''' |1 Ogos 1998 |Mandarin |- | |'''THR Gegar''' |1 Januari 2005 |Melayu |- | |'''Raaga''' |1 Januari 2005 |Tamil |- | |'''GoXuan''' |2 Oktober 2017 |Cina |- | |'''Zayan''' |2 Oktober 2017 |Melayu, Arab |- | |'''Mix''' |16 April 1997 |Inggeris |} === Jaringan SYOK === {| class="wikitable" !Logo !Nama !Dilancarkan !Bahasa |- | |'''SYOK Kenyalang''' | | |- | |'''SYOK India Beat''' | | |- | |'''SYOK Jazz''' | | |- | |'''SYOK Osai''' | | |- | |'''SYOK Bayu''' | | |- | |'''SYOK Classic Rock''' | | |- | |'''SYOK Gold''' | | |- | |'''SYOK Opus''' | | |} ==Lain-lain== * [[Sooka]] * [[Kristal-Astro|KRISTAL Astro]] * [[Tayangan Unggul]] * [[Astro Shaw]] * [[Astro Gempak]] * Xuan * Stadium Astro * ASTRO On-demand service * [[Astro Go|Astro GO]] * NJOI Prepaid HD * Astro Media Solutions (dahulunya Quake) * [[Rocketfuel Entertainment]] == Nota == {{notelist}} == Trivia == === Nama tunggal saluran di penyakod === * Nama saluran-saluran Astro pertama kali menggunakan nama tunggal pada nombor saluran ini adalah: RIA, VAANAVIL, SUPERSPORT, WLT dan AEC. * Nama saluran SUPERSPORT ini digantikan menjadi ASSP juga ditambahkan dengan ASSP 2, ASSP 3, ASSP 4 dan ASSP 5. === Pelancaran logo baharu saluran Astro === * Saluran-saluran Astro akan dilancarkan logo baharunya pada 29 September 2003 digunakan dalam bertepatan ulang tahun ke-7 terdiri dari dua persegi panjang, dua warna apa saja dengan potongan garisan lengkung (atau ''curve wave'') di tengahnya menjadi satu wajah gambar. * Logo Astro Box Office terdiri dari 3 kategori dengan warna-warna sekaligus di bawah persegi panjang seperti: Movies (ungu), Events (hijau) dan Sports (merah). ===Nama saluran dalam berbahasa=== Saluran-saluran Astro berapa kali nama bahasa itu memiliki sifat Mandarin, Hokkien, Tamil, dan Ulagam. Nama saluran ini dapat memberikan bahasa apapun menggunakan kata-kata dari luar negeri iaitu: {| class="wikitable" |+ !Nama !Bahasa !Diartikan |- |Shuang Xing |Mandarin |''Bintang ganda'' |- |Wah Lai Toi |Kanton |''Platform anggun'' |- |Xiao Tai Yang |Mandarin |''Matahari kecil'' |- |Hua Hee Dai |Hokkien |''Saluran ceria'' |- |Zhi Zun | rowspan="3" |Mandarin |''Tertinggi'' |- |Quan Jia |''Seluruh keluarga'' |- |Xi Yue |''Sukacita'' |- |Vaanavil |Tamil |''Pelangi'' |- |Vellithirai |Ulagam |''Layar perak'' |} === Pelancaran saluran Astro === * Astro TVIQ dilancarkan tanggal 14 Oktober 2002 sebagai saluran pendidikan, pelajar dan pra-sekolah. * Astro Box Office dilancarkan tanggal 29 September 2003 (dalam bertepatan ulang tahun Astro ke-7) sebagai saluran ''pay-per-view'' berapa macam-macam saluran seperti filem, ''event'' dan sukan. Berikut ini adalah senarai saluran iaitu: ** Astro Box Office Movies: Saluran filem antarabangsa. ** Astro Box Office Event: Saluran khusus untuk keluarga. ** Astro Box Office Sports: Saluran sukan antarabangsa. ** Astro Box Office Tayangan Hebat: Saluran filem nasional dan antarabangsa. ** Astro Box Office Thangathirai: Saluran filem dalam berbahasa Ulagam. ** Astro Box Office BollyOne HD: Saluran filem Bollywood. * Astro Aruna dilancarkan tanggal 15 Jun 2005 sebagai saluran hiburan umum berupa drama seperti sinetron dan telefilem berasal dari Indonesia, selanjutnya juga dilancarkan di Malaysia pada 31 Ogos 2006. * Astro Awani dilancarkan tanggal 1 Jun 2006 sebagai saluran televisyen berita yang pertama kali mengudara di Indonesia, selanjutnya juga dilancarkan di Malaysia pada 6 September 2007. * Astro Hua Hee Dai dilancarkan tanggal 13 Oktober 2007 sebagai saluran berbahasa Hokkien yang berasal dari negara [[Taiwan]] dalam bertepatan hari Aidilfitri. * Astro Self Service dilancarkan sebagai saluran-saluran yang tertentu seperti: promo rancangan, ''highlights,'' filem ''trailer'', iklan-iklan dan informasi tentang penawaran yang menarik dan awalnya pelancaran layanan pakej tambahan Mustika di saluran 130 kemudian saluran 200. * Astro Bella dilancarkan 5 Mac 2012 sebagai saluran siri drama Asia Tenggara (termasuk Vietnam, Thailand dan Filipina) dan antarbangsa bahkan telenovela. * Astro Go Shop dilancarkan tanggal 24 November 2014 sebagai saluran gaya hidup berupa beli-belah. Berikut ini adalah senarai saluran utamanya Go Shop iaitu: ** Go Shop 2: Saluran beli-belah yang kedua dari Go Shop. ** Go Shop Mandarin: Saluran beli-belah berbahasa Mandarin. ** Go Shop Gaaya: Saluran beli-belah berupa gaya hidup. ** Go Shop Ruuma: Saluran beli-belah berupa peralatan rumah tangga, elektronik dan alat memasak. ** Go Shop Baaru: Saluran beli-belah berupa produk-produk terkini. * Astro Arena Bola dilancarkan tanggal 23 Februari 2023 sebagai saluran bola sepak yang menayangkan rancangan Liga Malaysia. Kemudian, Astro Arena Bola 3 dan Astro Arena Bola 4 dilancarkan lagi hanya 1 hari dalam 24 jam. * Astro Premier dilancarkan tanggal 18 September 2023 akan menggantikan oleh #DemiNegaraku. Logo Astro Premier memiliki dua warna adalah magenta dan ungu sama dengan Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD. * Astro FAM Times dilancarkan 1 April 2026 sebagai saluran filem berupa keluarga. Setelah adanya dua saluran pop-up yang berbeza seperti FAM TV dan FAM Movies. ===Pelancaran pakej saluran=== * Pakej utama dari Astro adalah saluran keluarga iaitu '''Family Pack''' terdiri dari berbagai bahasa seperti Melayu, Indonesia dan Inggeris serta '''Chuen Min Pack''' memiliki tambahan bahasa Mandarin, Kanton dan Hokkien. ====Pelancaran pakej tambahan==== * '''Mustika''' dilancarkan sebagai pakej saluran filem-filem dan hiburan terdiri dari tiga saluran iaitu Astro Citra (saluran filem berupa ''blockbusters'' versi [[HBO]]), Astro Warna (saluran hiburan berupa komedi, pertama di Malaysia) dan B4U (saluran Bollywood, kemudian Astro Bella saluran siri drama dan telenovela). * '''Indo Pek''' dilancarkan sebagai pakej saluran hiburan, filem, siri drama dan telefilem Indonesia lengkap dengan ''subtitle'' bahasa Melayu dan Inggeris yang terdiri dari dua saluran iaitu Bintang dan Pelangi. ===Perubahan nama dan logo=== * Pada tanggal 28 Ogos 2023, '''Astro Quan Jia HD''' digantikan nama menjadi '''Astro QJ'''. Awalnya logo Astro Quan Jia HD memiliki dua warna jingga dan magenta kemudian logo ini digantikan nama menjadi Astro QJ dan dua warna diubah menjadi magenta dan ungu. * Pada tanggal 17 Oktober 2024, Saluran-saluran Astro Supersport akan berganti nama menjadi '''Astro Premier League''' untuk Astro Supersport, '''Astro Premier League 2''' untuk Astro Supersport 2, '''Astro Football''' untuk Astro Supersport 4 dan '''Astro Sports UHD''' untuk Astro Supersport UHD serta menambahkan saluran baharu adalah Astro Grandstand, Astro Badminton dan Astro Sports Plus. Astro Arena, Astro Arena 2, Astro Arena Bola, Astro Arena Bola 2 dan Astro Cricket mengikuti logo gaya baharu mereka memiliki dua warna adalah magenta dan ungu sama dengan logo Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD dan Astro Premier dengan garis melengkung tebal putih di tengahnya. * Apabila yang terjadi, Astro Premier akan bergabung oleh Astro Citra menjadi satu saluran mulai 20 November 2024 dan Astro Warna akan bergabung oleh Astro Prima menjadi satu saluran mulai 3 Disember 2024. Selanjutnya Showcase yang sebelumnya bernama Showcase Movies berganti nama kembali Astro Showcase sebagai saluran filem pada umumnya, Astro Box Office Thangathirai berganti nama menjadi '''Astro Thangathirai''', BOO berganti nama menjadi '''Astro Boo''', Astro Vinmeen HD kata HD dihapus menjadi '''Astro Vinmeen''' sahaja dan semua saluran-saluran Astro mengikuti logo gaya baharu memiliki dua warna adalah magenta dan ungu sama dengan logo Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD dan Astro Premier yang sebelum digabungkan oleh Astro Citra dengan garis melengkung tebal warna putih di tengah. * Pada tanggal 9 Disember 2024, Astro Awani mengikuti logo gaya baharu ternyata warna merah dan jingga tetap digunakan dalam program ''soft launching'' dan satu tahun kemudian, logo ini akan efektif mulai 1 Januari 2026. * Saat ini, logo Astro Awani yang terdiri dari dua warna iaitu merah dan jingga dan semua saluran-saluran Astro memiliki dua warna magenta dan ungu seperti logo Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD berarti warna sendiri belum diulang sejak tanggal 7 September 2003 dan mengikutinya setelah logo gaya baharunya Astro Awani. ===Pergantian saluran=== * Pada tanggal 1 Januari 2026, Astro Golf akan menggantikan oleh Golf Channel dan pada tanggal 1 Mac 2026, Astro Showtime akan menggantikan oleh saluran-saluran HBO dan Astro FAM Time akan menambahkan saluran mulai 1 April 2026. == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar== * [https://www.astro.com.my Laman Astro Malaysia] * [https://corporate.astro.com.my Astro Malaysia Holdings Laman Web Rasmi] {{Astro All Asia Networks}} {{Syarikat Indeks Komposit Kuala Lumpur}} [[Kategori:Syarikat yang tersenarai dalam Bursa Malaysia]] [[Kategori:Syarikat media Malaysia]] [[Kategori:Syarikat yang berpangkalan di Kuala Lumpur]] [[Kategori:Syarikat yang ditubuhkan pada 1996]] shmf5ozo2yqekjibjkfjl5h31rgikxq 6844652 6844647 2026-05-09T11:30:03Z ~2026-28020-69 398980 /* Saluran televisyen */ 6844652 wikitext text/x-wiki {{Kotak info syarikat | nama = Astro Malaysia Holdings Berhad | logo_syarikat = Logo rasmi.jpg | saiz_logo = | alt_logo = | kapsyen_logo = Official logo | imej = | saiz_imej = | alt_imej = | kapsyen_imej = | nama_dagang = | nama_asal = | bahasa_nama_asal = | nama_rumi = | nama_dahulu = | jenis = [[Syarikat awam berhad]] | didagangkan_sebagai = | industri = [[Media massa]] | genre = | nasib = | pendahulu = {{unbulleted list| *Astro All Asia Networks plc<br>{{small|(16 September 2003–14 Februari 2011)}} *Astro All Asia Networks Limited<br>{{small|(14 Februari 2011–11 Jun 2013)}} }} | pengganti = | ditubuhkan = {{start date and age|2011|2|14}} (Disenaraikan pada tahun 2011) | pengasas = [[Ananda Krishnan]] | dibubarkan = | lokasi = All-Asia Broadcast Centre (AABC), [[Taman Teknologi Malaysia]], [[Bukit Jalil]] | bandar_lokasi = 57000 [[Kuala Lumpur]] | negara_lokasi = Malaysia | tahun_bilangan_lokasi = | kawasan_diberi_khidmat = | orang_penting = {{Unbulleted list| * [[Tunku Ali Redhauddin]] ([[Pengerusi]]) * Euan Smith ([[Ketua pegawai eksekutif|CEO]]) }} | keluaran = {{flatlist| * [[Televisyen berbayar]] * [[Penyiaran]] * [[Penerbit]] }} | jenama = | pengeluaran = | tahun_pengeluaran = | perkhidmatan = | hasil = | tahun_hasil = | pendapatan_operasi = | tahun_pendapatan = | pendapatan_bersih = | tahun_pendapatan_bersih = | aset = | tahun_aset = | ekuiti = | tahun_ekuiti = | pemilik = [[Usaha Tegas]] | ahli = | tahun_ahli = | bilangan_kakitangan = | tahun_bilangan_kakitangan = | syarikat_induk = | pembahagian = | anak_syarikat = {{Unbulleted list| *[[Astro Malaysia|Measat Broadcast Network Systems]] *Astro Facilities *Astro Productions Services *Astro Retail Ventures *Astro Digital *Astro Entertainment *[[Astro Shaw]] *Astro Group Services *Astro GTS }} | modul = | nisbah = Astro | laman_web = {{URL|https://corporate.astro.com.my}} | catatan_kaki = }} '''Astro Malaysia Holdings Berhad''' (menjalankan perniagaan sebagai '''[[Astro Malaysia|Astro]]''') ialah sebuah syarikat pegangan hiburan Malaysia yang memberikan perkhidmatan pengurusan kepada anak-anak syarikatnya. Syarikat ini terlibat dalam aktiviti penciptaan, kumpulan dan pengedaran kandungan termasuklah peruntukan langganan televisyen, khidmat penyiaran radio, pelesenan perpustakaan, servis multimedia interaktif, penerbitan majalah, penerbitan filem Malaysia, pengurusan bakat, penciptaan animasi komputer, kandungan interaktif dan pengedaran kandungan televisyen.<ref name:"ar2013">{{cite web|url=http://www.astromalaysia.com.my/Portals/39/pdf/AMH-AR13-ENG.pdf|title=go beyond: annual report 2013|publisher=Astro Malaysia Holdings Bhd|accessdate=12 April 2014|format=PDF|archive-date=2015-09-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20150923175614/http://www.astromalaysia.com.my/Portals/39/pdf/AMH-AR13-ENG.pdf|url-status=dead}}</ref> ==Sejarah korporat== Astro Malaysia Holdings Berhad adalah syarikat yang diperbadankan di Malaysia dengan tempat perniagaan utama di Bangunan Pentadbiran Pusat Penyiaran Asia, yang terletak di [[Taman Teknologi Malaysia]]. Sejak penubuhannya, ia berkembang untuk menyediakan perkhidmatan pengurusan kepada anak-anak syarikatnya. Syarikat itu berdedikasi dan terlibat dalam aktiviti pembuatan, pengagregatan dan pengedaran kandungan, termasuk penyediaan televisyen langganan langsung, penyiaran radio, pelesenan perpustakaan, perkhidmatan interaktif multimedia, penerbitan majalah, penerbitan filem, pengurusan bakat, penciptaan animasi komputer, kandungan interaktif dan pengedaran kandungan televisyen. Ia adalah penyedia televisyen membayar terbesar di Malaysia. == Produk utama == {| class="wikitable" |+ !Nama !Jenis |- |[[Astro Malaysia|Astro]] |Jaringan televisyen satelit berbayar (termasuk NJOI Prepaid HD) |- |[[Astro NJOI|NJOI]] |Jaringan televisyen satelit percuma dan prabayar |- |Red Mutre |''*belum diketahui*'' |- |[[Astro B.yond]] |Perkhidmatan produk dekoder saluran HD |- |[[Astro Fibre]]{{efn|Sebelum ini Astro IPTV.}} |Perkhidmatan IPTV dan WiFi Mesh |- |[[Astro Connected Box]] |Perkhidmatan produk Android TV (bagi Astro Ultra Box dan Astro Ulti Box) |- |[[Fetch TV]] |Perkhidmatan IPTV berbayar di [[Australia]] |} == Saluran televisyen == {{utama|Senarai saluran Astro|Senarai saluran Astro NJOI}} Berikut ini adalah daftar saluran dalaman Astro yang hasil diterbitkan oleh '''MEASAT Broadcast System Network Sdn Bhd'''. ===Saluran aktif=== ====Saluran utama==== {| class="wikitable" |+ !Logo !'''Nama''' !Dilancarkan !Urairan |- | |'''[[Astro Ria]]''' | rowspan="2" |1 Jun 1996 |Saluran hiburan berupa: siri drama, telefilem, pencarian bakat, muzik, kuiz atau permainan, temu bual dan anugerah kecuali berita. |- | |'''[[Astro Vaanavil]]''' |Saluran hiburan India Selatan. |- | |'''[[Astro AEC]]''' |1 September 1997 |Saluran hiburan berbahasa Cina. |- | |'''[[Astro Prima]]''' |1 Januari 2003 |Saluran hiburan berupa: siri drama, telefilem, film, gaya hidup (terutama rancangan memasak atau kulinari) pencarian bakat dan dokumentari |- | |'''[[Astro Box Office Sport]]''' |29 September 2003 |Saluran sukan. |- | |'''[[Astro Ceria]]''' |31 Ogos 2006 | |- | |'''[[Astro Vellithirai]]''' |16 April 2007 |Saluran filem berbahasa Telugu. |- | |'''[[Astro Awani]]''' |6 September 2007 |Saluran berita yang sebelumnya versi Indonesia dilancarkan tanggal 15 Juni 2006. |- | |'''[[Astro Oasis]]''' | rowspan="3" |13 Oktober 2007 |Saluran gaya hidup berupa islami. |- | |'''[[Astro Hua Hee Dai]]''' |Saluran hiburan berbahasa Hokkien. |- | |'''[[Astro Xiao Tai Yang]]''' | |- | |'''[[Astro Thangathirai]]''' |1 Oktober 2008 |Saluran filem berbahasa Ulagam sebelumnya bernama '''Astro Box Office Movies Thangathirai'''. |- | |'''[[Astro Citra]]''' |1 Jun 2009 |Saluran filem berupa: filem asli, telefilem dan ''original content''. |- | |'''[[Astro Tutor TV]]''' |18 Julai 2010 |Saluran pendidikan berbahasa Inggris kecuali juga berbahasa Melayu sebelumnya bernama '''Astro Tutor TV UPSR''' dan '''Astro Tutor TV SK'''. |- | |'''[[Astro First]]''' |13 Januari 2011 |Saluran filem ''pay-per-view''. |- | |'''[[Astro QJ]]''' |13 Januari 2013 |Sebelumnya bernama '''Astro Quan Jia HD'''. |- | |'''[[Astro Vinmeen]]''' |18 Oktober 2013 |Saluran hiburan, film dan sukan berbahasa Tamil. |- | |'''[[Astro Cricket]]''' |31 Ogos 2015 |Saluran sukan berupa kriket. |- | |'''[[Astro AOD]]''' |3 Jun 2017 |Sebelumnya bernama '''Astro On Demand Drama''' dan '''Astro On Demand HD'''. |- | |'''[[Astro Rania]]''' | rowspan="2" |23 Mei 2020 | |- | |'''[[Astro Aura]]''' | |- | |'''[[Astro Football]]''' | rowspan="5" |17 Oktober 2024 |Saluran sukan berupa bola sepak. |- | |'''[[Astro Badminton]]''' |Saluran sukan berupa badminton. |- | |'''[[Astro Sports UHD]]''' |Saluran sukan dengan format gambar UHD. |- | |'''[[Astro Sports Plus]]''' |Saluran sukan. |- | |'''[[Astro Grandstand]]''' |Saluran sukan berupa [[Olimpik]] dan [[Sukan SEA]]. |- | |'''[[Astro Showcase]]''' |15 September 2021 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa antarabangsa dan Hollywood yang sebelumnya bernama '''SHOWCASE Movies''' dan '''SHOWCASE'''. |- | |'''[[Astro Boo]]''' |31 Oktober 2016 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa seram, misteri dan supernatural sebelumnya bernama '''BOO'''. |- | |'''[[Astro Golf]]''' |1 Januari 2026 |Saluran sukan berupa golf. |- | |'''[[Astro Showtime]]''' |1 Mac 2026 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa Hollywood. |- | |'''[[Astro FAM Time]]''' |1 April 2026 |Saluran filem berbahasa Inggeris berupa keluarga. |- | |'''Movies''' | |Saluran filem. |- | |'''Lifestyle''' | |Saluran gaya hidup. |- | |'''Local''' | |Saluran hiburan berupa lokal. |- | |'''Asian''' | |Saluran hiburan berupa Asia dan Mandarin. |} ==== Jaringan Astro Arena ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Uraian |- | |'''[[Astro Arena]]''' |26 Mac 2010 | rowspan="2" |Saluran sukan. |- | |'''[[Astro Arena 2]]''' |1 Oktober 2021 |- | |'''[[Astro Arena Bola]]''' | rowspan="2" |23 Februari 2023 | rowspan="2" |Saluran sukan berupa bola sepak terutama [[Liga Malaysia]]. |- | |'''[[Astro Arena Bola 2]]''' |} ==== Jaringan Astro Premier League ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Uraian |- | |'''[[Astro Premier League]]''' | rowspan="3" |17 Oktober 2024 | rowspan="3" |Saluran sukan berupa bola sepak terutama Liga Utama Inggeris. |- | |'''[[Astro Premier League 2]]''' |- | |[[Astro Premier League|'''Astro Premier League 3''']] |} === Saluran FAST === {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Uraian |- | |'''Filem Mantap''' | rowspan="5" |8 November 2023 |Saluran filem. |- | |'''Drama Hotpot''' |Saluran hiburan berupa siri drama bahasa Mandarin. |- | |'''Drama Hebat''' |Saluran hiburan berupa siri drama bahasa Melayu. |- | |'''Travel & Taste''' |Saluran gaya hidup berupa wisata dan kulinari. |- | |'''Lawak Sentral''' |Saluran hiburan berupa komedi. |- | |'''Jom Ngaji''' |10 Mac 2024 |Saluran agama berupa islam. |- | |'''Oh My Ceria!''' |18 April 2024 | |} === Saluran ''pop-up'' === ==== Saluran utama ==== {| class="wikitable" |+ !Logo ! Nama !Dilancarkan ! Kategori |- | |'''Astro Raya HD''' | |Umum |- | |'''SCREAM''' | |Filem |- | |'''Astro Ramadan HD''' | |Umum |- | |[[HEROES (Saluran Pop-up)|'''HEROES''']] | |Filem |- | |'''LOL Channel''' | |Komedi |- | |'''Rusi''' | |Gaya Hidup (Kulinari) |- | |'''FAM TV''' | |Hiburan |- | |'''FAM Movies''' | |Filem |- | |'''Kollywood Queen''' | |Filem |- | |[[Astro Ria|'''Astro Ria Plus''']] | |Hiburan |- | |[[Astro Citra|'''Astro Citra Plus''']] | |Filem |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport Plus''']] | |Sukan |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Plus''']] | |Sukan |- | |'''Raya@8''' | |Interaktif |- | |'''AFHD''' | | |- | |'''Malaysia4Palestine''' | | |- | |'''Jackie Chan''' | |Filem |- | |'''Rajini70''' | |Filem |- | |'''Home Of Kids''' | | |- | |'''Astro 25''' | | |- | |'''007''' | | |- | |'''Oppa-Mania''' | | |- | |'''K-Mania''' | | |} ==== Saluran khas tahun baru Cina ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Kategori |- | |'''Lucky 338''' | | rowspan="6" |Filem |- | |'''ÜHUU Action!''' | |- | |'''Long Long Fun''' | |- | |'''Too FUN!''' | |- | |'''Xilele''' | |- | |'''KUDADA''' | |} ==== Saluran khas hari kebangsaan ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Kategori |- | |'''Malaysiaku''' | | rowspan="4" |Filem dan Dokumentari |- | |'''Gemilang Bersama''' | |- | |'''#DemiNegaraku''' | |- | |'''KITA''' | |} === Saluran antarabangsa === {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Kategori !Negara |- | |'''[[Astro Warna]]''' |1 Januari 2015 |Hiburan (Komedi) | rowspan="3" |Singapura |- | |'''Astro World On Demand''' |15 Oktober 2009 |Hiburan |- | |'''[[Astro Sensasi]]''' |28 April 2022 |Hiburan |} === Saluran sebelumnya === ==== Saluran utama ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |'''[[Astro Wah Lai Toi]]''' |Malaysia |1 April 2020 |Kandungan TVB telah dipindah ke [[TVB Jade]] manakala kandungan Hong Kong dengan kandungan Kantonis terbitan Tempatan telah dipindah ke [[Astro QJ]] dan [[Astro AEC]]. |- | |'''[[Astro Shuang Xing]]''' |Malaysia |28 Ogos 2023 |Awalnya memiliki dua saluran iaitu: '''Astro Shuang Xing 1''' dan '''Astro Shuang Xing 2'''. |- | |'''[[Astro TVIQ]]''' |Malaysia |1 Februari 2022 |Awalnya memperkenalkan bernama '''TVIQ'''. |- | |'''Astro Xpresi''' |Indonesia | | |- | |'''[[Astro Mustika HD]]''' |Malaysia |1 Oktober 2018 |Awalnya memperkenalkan bernama '''Mustika HD''' dan digantikan oleh Astro Citra HD. |- | |'''[[Astro Kirana]]''' |Indonesia |18 Mei 2009 |Saluran ini digantikan oleh Astro Citra. |- | |'''[[Astro Aruna]]''' |Indonesia |1 Februari 2010 |Saluran ini digantikan oleh Bintang dan Pelangi. |- | |'''[[Astro Xi Yue HD]]''' |Malaysia |1 Julai 2019 |Saluran ini digantikan oleh iQIYI. |- | |'''[[NJOI TV]]''' |Malaysia |13 Jun 2023 |Saluran ini digantikan oleh Filem Mantap, Drama Hebat, Drama Hotpot, Lawak Sentral dan Travel & Taste, sebelumnya bernama '''iNJOI'''. |- | |'''A-List''' |Malaysia |2 Ogos 2019 | |- | |'''[[Astro Bella]]''' |Malaysia |1 Oktober 2018 |Saluran ini digantikan oleh Naura. |- | |[[Go Asean|'''GO ASEAN''']] |Malaysia |12 Jun 2017 | |- | |'''Bintang''' |Malaysia |1 Jun 2020 |Saluran ini digantikan oleh Astro Rania. |- | |'''Pelangi''' |Malaysia |1 Jun 2020 |Saluran ini digantikan oleh Astro Aura. |- | |'''Astro Stocklink''' |Malaysia |1 Januari 2013 | |- | |[[Naura HD|'''Naura''']] |Malaysia |1 Februari 2022 | |- | |'''[[Saluran Jia Yu]]''' |Malaysia |1 April 2014 |Saluran ini digantikan oleh Kah Lai Toi. |- | |'''Astro Cảm Xúc''' |Vietnam | | |- | |'''[[Astro Best]]''' |Malaysia |28 Ogos 2023 |Saluran ini beralih ke Astro First. |- | |[[eGG Network|'''eGG Network''']] |Malaysia |23 Januari 2023 | |- | |'''[[WaTV]]''' |Malaysia |1 Mac 2012 | |- | |'''[[Kah Lai Toi]]''' |Malaysia |1 Oktober 2017 |Sebelumnya bernama '''Saluran Jia Yu'''. |- | |'''[[Tara HD]]''' |Malaysia |1 Oktober 2019 |Saluran ini digantikan oleh Colors Hindi. |- | |'''[[TA-DAA!]]''' |Malaysia |1 Februari 2023 |Saluran ini digantikan oleh DreamWorks. |- | |[[Hello HD|'''Hello''']] |Malaysia |1 Oktober 2021 |Saluran ini digantikan oleh PRIMEtime. |- | |[[PRIMEtime (saluran TV Astro)|'''PRIMEtime''']] |Malaysia |4 September 2023 |Saluran ini digantikan oleh SHOWCASE. |- | |'''[[Astro @15]]''' |Malaysia |1 Mei 2012 |Saluran ini digantikan oleh Astro Mustika HD. |- | |'''[[Astro News]]''' |Malaysia |1 Mac 2009 |Awalnya memperkenalkan bernama '''News''' berapa rancangan berita yang ditayangkan oleh saluran televisi berita luar negara melalui Astro. |- | |'''[[Astro Premier]]''' |Malaysia |20 November 2024 |Saluran ini beralih ke Astro Citra. |- | |'''Astro Fiesta''' |Malaysia | | |- | |'''[[Astro Zhi Zun HD]]''' |Malaysia |6 Oktober 2014 |Saluran ini digantikan oleh '''Astro Wah Lai Toi HD'''. |- | |'''[[Astro @Play]]''' |Malaysia |1 Mei 2009 | |- | |'''[[Astro Hitz]]''' |Malaysia |16 Mei 2016 |Sebelumnya bernama '''Astro HITZ.TV'''. |- | |'''Astro Lifestyle HD''' | |1 Oktober 2012 |Saluran ini digantikan oleh Food Network Asia HD dan Life Inspired. |- | |'''Muzik''' | | | |- | |'''iView''' |Malaysia |22 Mac 2020 | |- | |'''iMUS''' |Malaysia |11 Julai 2011 |Saluran ini bergabung kembali ke i130. |- | |'''i130''' |Malaysia |1 Julai 2012 |Sebelumnya bernama '''iMUS'''. |- | |[[NJOI TV|'''iNJOI''']] |Malaysia |17 Jun 2018 |Saluran ini bergabung kembali ke NJOI TV. |- | |'''Astro Kiara''' |Indonesia | | |- | |'''[[Zee Variasi]]''' | |1 Oktober 2016 |Saluran ini digantikan oleh Tara HD. |- | |'''[[Astro Maya HD]]''' |Singapura |1 Disember 2025 |Saluran ini bergabung dengan Astro Citra. |- | |'''[[Astro Cricket]]''' |Malaysia |9 Mac 2026 |Saluran ini digantikan oleh Cricbuzz TV. |- | |'''TVB Magic''' |Malaysia |1 April 2024 | |- | |'''Astro Hollywood Mobile''' |Malaysia | | |- | |'''Stadium Astro Mobile''' |Malaysia | | |} ==== Jaringan Astro SuperSport ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !'''Nama''' !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |'''[[Astro SuperSport]]''' | rowspan="6" |Malaysia | rowspan="6" |17 Oktober 2024 |Saluran ini digantikan oleh Astro Premier League. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 2''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Premier League 2. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 3''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Grandstand. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 4''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Football. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport 5''']] |Saluran ini digantikan oleh W-Sport. |- | |[[Astro SuperSport|'''Astro SuperSport UHD''']] |Saluran ini digantikan oleh Astro Sports UHD, sebelumnya bernama '''Astro UHD'''. |} ==== Jaringan Astro Box Office ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |'''[[Astro Box Office Events]]''' | rowspan="5" |Malaysia |25 September 2013 | |- | |'''[[Astro Box Office Movies Tayangan Hebat]]''' |1 Jun 2021 |Saluran ini beralih ke On Demand. |- | |'''[[Astro Box Office Movies Thangathirai]]''' |15 November 2024 |Saluran ini bergabung kembali ke Astro Thangathirai. |- | |'''[[Astro Box Office BollyOne HD]]''' |30 April 2023 |Saluran ini digantikan oleh Zee Cinema. |} ==== Jaringan Astro Arena ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Radio''']] | rowspan="3" |Malaysia |1 Oktober 2021 | |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Bola 3''']] |2 Mac 2023 | rowspan="2" |Siaran ini ditayangkan 24 jam hanya 1 hari sahaja. |- | |[[Astro Arena|'''Astro Arena Bola 4''']] |2 Mac 2023 |} ==== Jaringan Astro Tutor TV ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |[[Astro Tutor TV|'''Astro Tutor TV PT3''']] | rowspan="2" |Malaysia |1 April 2022 |Saluran ini bergabung dengan Astro Tutor TV SPM, sebelumnya bernama '''Astro Tutor TV PMR''' dan '''Astro Tutor TV MR'''. |- | |[[Astro Tutor TV|'''Astro Tutor TV SMK''']] |4 September 2023 |Saluran ini bergabung kembali ke Astro Tutor TV. |} ==== Jaringan Go Shop ==== {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Negara !Tanggal tutup !Uraian |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 111''']] | rowspan="7" |Malaysia |24 Julai 2021 |Saluran ini bergabung kembali ke Go Shop BAARU. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 118''']] |13 Februari 2020 |Saluran ini bergabung kembali ke Go Shop RUUMA. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 120''']] |13 Februari 2020 |Saluran ini bergabung kembali ke Go Shop GAAYA. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop 2''']] |12 Oktober 2023 | |- | |[[Go Shop|'''Go Shop RUUMA''']] |12 Oktober 2023 |Sebelumnya bernama '''Go Shop 118'''. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop GAAYA''']] |1 Mac 2023 |Sebelumnya bernama '''Go Shop 120'''. |- | |[[Go Shop|'''Go Shop BAARU''']] |12 Oktober 2023 |Sebelumnya bernama '''Go Shop 111'''. |} ==Saluran radio== {{Main|Astro Radio}} === Saluran utama === {| class="wikitable" |+ !Logo !Nama !Dilancarkan !Bahasa |- | |'''Hitz''' |12 Oktober 1996 |Inggeris |- | |'''Lite''' |28 April 1997 |Inggeris |- | |'''Melody''' |15 Ogos 2012 |Cina |- | |'''ERA''' |1 Ogos 1998 |Melayu |- | |'''Sinar''' |1 Mac 2004 |Melayu |- | |'''MY''' |1 Ogos 1998 |Mandarin |- | |'''THR Gegar''' |1 Januari 2005 |Melayu |- | |'''Raaga''' |1 Januari 2005 |Tamil |- | |'''GoXuan''' |2 Oktober 2017 |Cina |- | |'''Zayan''' |2 Oktober 2017 |Melayu, Arab |- | |'''Mix''' |16 April 1997 |Inggeris |} === Jaringan SYOK === {| class="wikitable" !Logo !Nama !Dilancarkan !Bahasa |- | |'''SYOK Kenyalang''' | | |- | |'''SYOK India Beat''' | | |- | |'''SYOK Jazz''' | | |- | |'''SYOK Osai''' | | |- | |'''SYOK Bayu''' | | |- | |'''SYOK Classic Rock''' | | |- | |'''SYOK Gold''' | | |- | |'''SYOK Opus''' | | |} ==Lain-lain== * [[Sooka]] * [[Kristal-Astro|KRISTAL Astro]] * [[Tayangan Unggul]] * [[Astro Shaw]] * [[Astro Gempak]] * Xuan * Stadium Astro * ASTRO On-demand service * [[Astro Go|Astro GO]] * NJOI Prepaid HD * Astro Media Solutions (dahulunya Quake) * [[Rocketfuel Entertainment]] == Nota == {{notelist}} == Trivia == === Nama tunggal saluran di penyakod === * Nama saluran-saluran Astro pertama kali menggunakan nama tunggal pada nombor saluran ini adalah: RIA, VAANAVIL, SUPERSPORT, WLT dan AEC. * Nama saluran SUPERSPORT ini digantikan menjadi ASSP juga ditambahkan dengan ASSP 2, ASSP 3, ASSP 4 dan ASSP 5. === Pelancaran logo baharu saluran Astro === * Saluran-saluran Astro akan dilancarkan logo baharunya pada 29 September 2003 digunakan dalam bertepatan ulang tahun ke-7 terdiri dari dua persegi panjang, dua warna apa saja dengan potongan garisan lengkung (atau ''curve wave'') di tengahnya menjadi satu wajah gambar. * Logo Astro Box Office terdiri dari 3 kategori dengan warna-warna sekaligus di bawah persegi panjang seperti: Movies (ungu), Events (hijau) dan Sports (merah). ===Nama saluran dalam berbahasa=== Saluran-saluran Astro berapa kali nama bahasa itu memiliki sifat Mandarin, Hokkien, Tamil, dan Ulagam. Nama saluran ini dapat memberikan bahasa apapun menggunakan kata-kata dari luar negeri iaitu: {| class="wikitable" |+ !Nama !Bahasa !Diartikan |- |Shuang Xing |Mandarin |''Bintang ganda'' |- |Wah Lai Toi |Kanton |''Platform anggun'' |- |Xiao Tai Yang |Mandarin |''Matahari kecil'' |- |Hua Hee Dai |Hokkien |''Saluran ceria'' |- |Zhi Zun | rowspan="3" |Mandarin |''Tertinggi'' |- |Quan Jia |''Seluruh keluarga'' |- |Xi Yue |''Sukacita'' |- |Vaanavil |Tamil |''Pelangi'' |- |Vellithirai |Ulagam |''Layar perak'' |} === Pelancaran saluran Astro === * Astro TVIQ dilancarkan tanggal 14 Oktober 2002 sebagai saluran pendidikan, pelajar dan pra-sekolah. * Astro Box Office dilancarkan tanggal 29 September 2003 (dalam bertepatan ulang tahun Astro ke-7) sebagai saluran ''pay-per-view'' berapa macam-macam saluran seperti filem, ''event'' dan sukan. Berikut ini adalah senarai saluran iaitu: ** Astro Box Office Movies: Saluran filem antarabangsa. ** Astro Box Office Event: Saluran khusus untuk keluarga. ** Astro Box Office Sports: Saluran sukan antarabangsa. ** Astro Box Office Tayangan Hebat: Saluran filem nasional dan antarabangsa. ** Astro Box Office Thangathirai: Saluran filem dalam berbahasa Ulagam. ** Astro Box Office BollyOne HD: Saluran filem Bollywood. * Astro Aruna dilancarkan tanggal 15 Jun 2005 sebagai saluran hiburan umum berupa drama seperti sinetron dan telefilem berasal dari Indonesia, selanjutnya juga dilancarkan di Malaysia pada 31 Ogos 2006. * Astro Awani dilancarkan tanggal 1 Jun 2006 sebagai saluran televisyen berita yang pertama kali mengudara di Indonesia, selanjutnya juga dilancarkan di Malaysia pada 6 September 2007. * Astro Hua Hee Dai dilancarkan tanggal 13 Oktober 2007 sebagai saluran berbahasa Hokkien yang berasal dari negara [[Taiwan]] dalam bertepatan hari Aidilfitri. * Astro Self Service dilancarkan sebagai saluran-saluran yang tertentu seperti: promo rancangan, ''highlights,'' filem ''trailer'', iklan-iklan dan informasi tentang penawaran yang menarik dan awalnya pelancaran layanan pakej tambahan Mustika di saluran 130 kemudian saluran 200. * Astro Bella dilancarkan 5 Mac 2012 sebagai saluran siri drama Asia Tenggara (termasuk Vietnam, Thailand dan Filipina) dan antarbangsa bahkan telenovela. * Astro Go Shop dilancarkan tanggal 24 November 2014 sebagai saluran gaya hidup berupa beli-belah. Berikut ini adalah senarai saluran utamanya Go Shop iaitu: ** Go Shop 2: Saluran beli-belah yang kedua dari Go Shop. ** Go Shop Mandarin: Saluran beli-belah berbahasa Mandarin. ** Go Shop Gaaya: Saluran beli-belah berupa gaya hidup. ** Go Shop Ruuma: Saluran beli-belah berupa peralatan rumah tangga, elektronik dan alat memasak. ** Go Shop Baaru: Saluran beli-belah berupa produk-produk terkini. * Astro Arena Bola dilancarkan tanggal 23 Februari 2023 sebagai saluran bola sepak yang menayangkan rancangan Liga Malaysia. Kemudian, Astro Arena Bola 3 dan Astro Arena Bola 4 dilancarkan lagi hanya 1 hari dalam 24 jam. * Astro Premier dilancarkan tanggal 18 September 2023 akan menggantikan oleh #DemiNegaraku. Logo Astro Premier memiliki dua warna adalah magenta dan ungu sama dengan Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD. * Astro FAM Times dilancarkan 1 April 2026 sebagai saluran filem berupa keluarga. Setelah adanya dua saluran pop-up yang berbeza seperti FAM TV dan FAM Movies. ===Pelancaran pakej saluran=== * Pakej utama dari Astro adalah saluran keluarga iaitu '''Family Pack''' terdiri dari berbagai bahasa seperti Melayu, Indonesia dan Inggeris serta '''Chuen Min Pack''' memiliki tambahan bahasa Mandarin, Kanton dan Hokkien. ====Pelancaran pakej tambahan==== * '''Mustika''' dilancarkan sebagai pakej saluran filem-filem dan hiburan terdiri dari tiga saluran iaitu Astro Citra (saluran filem berupa ''blockbusters'' versi [[HBO]]), Astro Warna (saluran hiburan berupa komedi, pertama di Malaysia) dan B4U (saluran Bollywood, kemudian Astro Bella saluran siri drama dan telenovela). * '''Indo Pek''' dilancarkan sebagai pakej saluran hiburan, filem, siri drama dan telefilem Indonesia lengkap dengan ''subtitle'' bahasa Melayu dan Inggeris yang terdiri dari dua saluran iaitu Bintang dan Pelangi. ===Perubahan nama dan logo=== * Pada tanggal 28 Ogos 2023, '''Astro Quan Jia HD''' digantikan nama menjadi '''Astro QJ'''. Awalnya logo Astro Quan Jia HD memiliki dua warna jingga dan magenta kemudian logo ini digantikan nama menjadi Astro QJ dan dua warna diubah menjadi magenta dan ungu. * Pada tanggal 17 Oktober 2024, Saluran-saluran Astro Supersport akan berganti nama menjadi '''Astro Premier League''' untuk Astro Supersport, '''Astro Premier League 2''' untuk Astro Supersport 2, '''Astro Football''' untuk Astro Supersport 4 dan '''Astro Sports UHD''' untuk Astro Supersport UHD serta menambahkan saluran baharu adalah Astro Grandstand, Astro Badminton dan Astro Sports Plus. Astro Arena, Astro Arena 2, Astro Arena Bola, Astro Arena Bola 2 dan Astro Cricket mengikuti logo gaya baharu mereka memiliki dua warna adalah magenta dan ungu sama dengan logo Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD dan Astro Premier dengan garis melengkung tebal putih di tengahnya. * Apabila yang terjadi, Astro Premier akan bergabung oleh Astro Citra menjadi satu saluran mulai 20 November 2024 dan Astro Warna akan bergabung oleh Astro Prima menjadi satu saluran mulai 3 Disember 2024. Selanjutnya Showcase yang sebelumnya bernama Showcase Movies berganti nama kembali Astro Showcase sebagai saluran filem pada umumnya, Astro Box Office Thangathirai berganti nama menjadi '''Astro Thangathirai''', BOO berganti nama menjadi '''Astro Boo''', Astro Vinmeen HD kata HD dihapus menjadi '''Astro Vinmeen''' sahaja dan semua saluran-saluran Astro mengikuti logo gaya baharu memiliki dua warna adalah magenta dan ungu sama dengan logo Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD dan Astro Premier yang sebelum digabungkan oleh Astro Citra dengan garis melengkung tebal warna putih di tengah. * Pada tanggal 9 Disember 2024, Astro Awani mengikuti logo gaya baharu ternyata warna merah dan jingga tetap digunakan dalam program ''soft launching'' dan satu tahun kemudian, logo ini akan efektif mulai 1 Januari 2026. * Saat ini, logo Astro Awani yang terdiri dari dua warna iaitu merah dan jingga dan semua saluran-saluran Astro memiliki dua warna magenta dan ungu seperti logo Astro QJ yang sebelumnya bernama Astro Quan Jia HD berarti warna sendiri belum diulang sejak tanggal 7 September 2003 dan mengikutinya setelah logo gaya baharunya Astro Awani. ===Pergantian saluran=== * Pada tanggal 1 Januari 2026, Astro Golf akan menggantikan oleh Golf Channel dan pada tanggal 1 Mac 2026, Astro Showtime akan menggantikan oleh saluran-saluran HBO dan Astro FAM Time akan menambahkan saluran mulai 1 April 2026. == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar== * [https://www.astro.com.my Laman Astro Malaysia] * [https://corporate.astro.com.my Astro Malaysia Holdings Laman Web Rasmi] {{Astro All Asia Networks}} {{Syarikat Indeks Komposit Kuala Lumpur}} [[Kategori:Syarikat yang tersenarai dalam Bursa Malaysia]] [[Kategori:Syarikat media Malaysia]] [[Kategori:Syarikat yang berpangkalan di Kuala Lumpur]] [[Kategori:Syarikat yang ditubuhkan pada 1996]] 51a7o8cac3o381a6ixr05dxdhx3n2te 0 103406 6844607 6823949 2026-05-09T09:04:38Z Johan Ahmad 395976 /* */ 6844607 wikitext text/x-wiki {{Infobox President | honorific-prefix = [[Yang Berbahagia]] [[Tan Sri]] [[Datuk|Datuk Seri Panglima]] | name = Pandikar Amin Mulia | honorific-suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100%|PSM|SPDK|SUMW|DUPN|PGDK|JSM}} | image = Pandikar Amin Mulia.jpg | width = | height = | caption = | birth_date = {{birth date and age|1955|9|17|df=yes}} | birth_place = [[Kota Belud]], [[Tanah Jajahan Mahkota British Borneo Utara]] | residence = | death_date = | death_place = | office4 = Timbalan Pengerusi <br> [[Gabungan Rakyat Sabah]] | term_start4 = 9 Mei 2022 | term_end4 = | alongside4 = <br> [[Maximus Johnity Ongkili]] <br> [[Jeffrey Kitingan]] <br> [[Yong Teck Lee]] | 1blankname4 = Pengerusi | 1namedata4 = [[Hajiji Noor]] | office5 = Presiden <br> [[Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu]] | term_start5 = 19 Februari 2021 | term_end5 = | predecessor5 = | successor5 = | deputy5 = Matbee Haji Ismail (2021-23) <br> Ibrahim Linggam (2023-kini) | office6 = [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] ke-8 | constituency_MP = | parliament6 = Malaysia | term_start6 = 29 April 2008 | term_end6 = 9 Mei 2018 | predecessor6 = [[Ramli Ngah Talib|Tan Sri Ramli Ngah Talib]] | successor6 = Tan Sri Dato' [[Mohamad Ariff Md Yusof]] | constituency_AM7 = [[Tempasuk (kawasan negeri)|Tempasuk]] | assembly7 = Negeri Sabah | term_start7 = 2004 | term_end7 = 2008 | predecessor7 = Musbah Jamli | successor7 = Musbah Jamli | office8 = [[Menteri di Jabatan Perdana Menteri Malaysia]] | term_start8 = 1999 | term_end8 = 2002 | predecessor8 = [[Chong Kah Kiat]] | successor8 = [[Bernard Giluk Dompok]] | constituency_AM9 = [[Usukan (kawasan negeri)|Usukan]] | assembly9 = Negeri Sabah | term_start9 = 1 Oktober 1982 | term_end9 = 1985 | predecessor9 = [[Mohamed Said Bin Keruak]] | successor9 = [[Mustapha bin Harun]] | party = [[Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu|USNO]] <br>[[Angkatan Keadilan Rakyat|AKAR]] <br> [[United Sabah Bajau Organisation|USBO]] <br> {{BN dan UMNO}} (-2018) <br> [[Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu (Baru)|USNO (Baru)]] | occupation = [[Ahli politik]] | profession = [[Peguam]] | majority = | relations = | spouse = <small>1. Puan Sri Datin Seri Panglima Hadijah Teng Abdullah <br />2. Diana Yusof Diego<br />([[Poligami dalam Islam|perkahwinan poligami]]) | children = | website = | footnotes = }} [[Tan Sri]] [[Datuk Seri Panglima]] '''Pandikar Amin bin''' [[Haji (gelaran)|Haji]] '''Mulia''' (lahir 17 September 1955) merupakan ahli politik veteran [[Malaysia]] berasal dari [[Kota Belud]], [[Sabah]]. Beliau merupakan [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Yang di-Pertua]] [[Dewan Rakyat Malaysia]] bagi penggal ke-12 selepas [[Pilihan Raya Umum Malaysia 2008|pilihan raya umum ke-12]] menggantikan Tan Sri [[Ramli Ngah Talib]]<ref>{{cite news | author= | title= MPs urged to follow the rules | url= http://themalaysianinsider.com/mni/mps-urged-to-follow-the-rules.html | date= 2008-04-26 | publisher= | work= The Malaysian Insider | pages= | accessdate= 2008-04-27 | language= B. Inggeris | archive-date= 2011-07-17 | archive-url= https://web.archive.org/web/20110717012931/http://themalaysianinsider.com/mni/mps-urged-to-follow-the-rules.html | url-status= dead }}</ref>. Pada 2013 sekali lagi beliau terpilih sebagai Yang di-Pertua Dewan Rakyat. Beliau dianugerahkan lulusan undang-undang dari Wolverhampton Polytecnic dan Lincoln Inn, London. == Kontroversi == === Krisis kepimpinan USNO dan penarikan diri daripada GRS === Pada April 2026, Pandikar Amin selaku Presiden [[Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu (Baru)|USNO]] telah mengumumkan penarikan diri parti tersebut daripada koalisi [[Gabungan Rakyat Sabah]] (GRS) secara rasmi. Tindakan ini mencetuskan krisis dalaman apabila majoriti kepimpinan tertinggi parti mendakwa keputusan itu dibuat tanpa persetujuan konsensus.<ref>{{cite news |last=Musa |first=Suraidah |url=https://hmetro.com.my |title=Pandikar Amin letak jawatan, bawa USNO keluar GRS |work=Harian Metro |date=2026-04-16 |access-date=2026-05-09}}</ref> Rentetan itu, beliau telah menggantung keahlian enam pemimpin kanan parti termasuk Timbalan Presiden, [[Ibrahim Linggam]], bagi mengekalkan kestabilan parti.<ref>{{cite news |url=https://thestar.com.my |title=Six Usno members suspended from party, says Pandikar |work=The Star |date=2026-05-06 |access-date=2026-05-09}}</ref> Beliau juga turut melucutkan jawatan enam individu daripada barisan Ahli Majlis Eksekutif Tertinggi (AMET) USNO mengikut Fasal 52.1 Perlembagaan Parti. Antara yang terlibat termasuk Timbalan Presiden III, [[Edmund J. Doudilim]]. Tindakan ini diambil selepas kumpulan tersebut mempertikaikan keabsahan keputusan beliau untuk keluar daripada GRS serta mendakwa mesyuarat yang dijalankan tidak memenuhi kuorum yang ditetapkan.<ref>{{cite news |url=https://www.sinarharian.com.my/ampArticle/778654 |title=Kemelut USNO: Enam ahli termasuk Timbalan Presiden digantung keahlian |work=Sinar Harian |date=2026-05-06 |access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theborneopost.com/2026/05/06/usno-leader-questions-constitutionality-of-supreme-executive-council-removals/ |title=Usno leader questions constitutionality of supreme executive council removals |work=The Borneo Post |date=2026-05-06 |access-date=2026-05-09}}</ref> == Kerjaya politik == Pandikar menceburi bidang politik pada 1982 apabila bertanding bagi kawasan Parlimen [[Kota Belud]], tetapi tewas. Pada tahun yang sama beliau bertanding pula pada Pilihan Raya Kecil (PRK) kawasan DUN Usukan, Sabah dan berjaya memenangi kerusi itu atas tiket [[USNO]].<ref>{{cite web |url=http://161.139.39.251/akhbar/cabinet.off/1999/bh99521.htm |title=Biodata, Rombakan Kecil Kabinet|accessdate=12 Mei 2008 |date=21 Mei 1999 |publisher=Berita Harian |language=|archiveurl=http://161.139.39.251/akhbar/cabinet.off/1999/bh99521.htm |archivedate=12 Mei 2008}}</ref> Beliau pernah menjadi Ketua [[UMNO]] Bahagian [[Kota Marudu]] dan meletak jawatan selepas menjawat jawatan Speaker Dewan Rakyat dan beliau juga pernah memegang jawatan Speaker Dewan Undangan Negeri Sabah dari 1986 hingga 1988.<ref>{{cite news | author= | title=Baptism of fire for Speaker Pandikar Amin at first sitting | url= http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2008/5/1/parliament/21119683&sec=parliament | date= 2008-05-01 | publisher= | work= The Star | pages= | accessdate= 2008-05-01 | language= B. Inggeris}}</ref> Beliau juga merupakan bekas [[Senator]] dan dilantik sebagai [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri di Jabatan Perdana Menteri]] dari 1999-2002. Beliau pernah menjadi Presiden [[Angkatan Keadilan Rakyat]] (AKAR BERSATU), sebuah parti politik dari [[Sabah]] yang telah dibubarkan. Beliau juga merupakan Setiausaha Agung Pertubuhan Sabah [[Bajau]] Bersatu (USBO). Pada tahun 2004, beliau menjadi (ADUN) Tempasuk, Sabah untuk sepenggal. Pada PRU DU Sabah 2025, beliau telah dicalonkan bertanding di DUN N8 Pintasan di bawah tiket GRS tetapi tewas kepada mantan penyandang kerusi tersebut iaitu Datuk Fairuz Renddan yang bertanding atas tiket bebas. Walau bagaimanapun, kata kata ikonik beliau semasa ditemubual iaitu "My comment , I'm going to win. You wanna bet with me? Saya yakin , saya yakin, saya yakin, I must deliver. Kalau kau tidak yakin, you wanna bet with me? Anybody wanna bet?" tetap akan segar dalam ingatan semua penyokong tegar Tan Sri Pandikar sebagai suatu motivasi untuk menanamkan keyakinan dalam diri masing-masing dalam apa jua yang dilakukan dalam kehidupan mereka. ==Yang Dipertua Dewan Rakyat== Pada 2008, Pandikar Amin terpilih sebagai Yang Dipertua Dewan Rakyat bagi sidang Parlimen penggal ke-12 selepas menggantikan Tan Sri [[Ramli Ngah Talib]]. Datuk [[Ronald Kiandee]] (wakil Sabah berketurunan [[Kadazan-Dusun]]) dan Datuk [[Wan Junaidi Tuanku Jaafar]] (wakil Sarawak berketurunan Melayu) yang juga dari Malaysia Timur turut terpilih sebagai Timbalan Yang Dipertua.<ref>[http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=0409&pub=Utusan_Malaysia&sec=Terkini&pg=bt_13.htm Pandikar Amin Mulia Speaker Dewan Rakyat]{{Pautan putus|date=Oktober 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite news | first=V. | last=Vasudevan | author2= | title=A day of firsts in parliament | date=28 April 2008 | publisher= | url =http://www.nst.com.my/Current_News/NST/Monday/National/2225389/Article/index_html | work =New Straits Times | pages = | accessdate = 28 April 2008 | language = |archiveurl = https://web.archive.org/web/20080501173244/http://www.nst.com.my/Current_News/NST/Monday/National/2225389/Article/index_html <!-- Bot retrieved archive --> |archivedate = 1 May 2008}}</ref> Pada 2013, Pandikar Amin Mulia terpilih sekali lagi sebagai Yang Dipertua Dewan Rakyat selepas mendapat sebanyak 133 undi dalam sesi pemilihan Yang Dipertua Dewan Rakyat bagi sidang Parlimen penggal ke-13 pada 25 Jun 2013.Beliau mengalahkan bekas Hakim [[Mahkamah Persekutuan]], Datuk Abdul Kadir Sulaiman - (89 undi). Abdul Kadir adalah calon dari pembangkang. Datuk Roosme Hamzah selaku Setiausaha Dewan Rakyat mengumumkan perlantikan tersebut yang dipilih menerusi kaedah undi bersurat. Ahli Parlimen [[Beluran]], Datuk [[Ronald Kiandee]] dan Ahli Parlimen [[Kuala Krau]], Datuk [[Ismail Mohamed Said]] pula dipilih sebagai Timbalan Yang Dipertua Dewan Rakyat. Ismail Mohamed menggantikan Datuk [[Wan Junaidi Tuanku Jaafar]] yang pindah menjadi Timbalan Menteri Dalam Negeri. <ref>[http://ww1.utusan.com.my/utusan/Dalam_Negeri/20130625/dn_03/Pandikar-Amin-dipilih-semula-Yang-Dipertua-Dewan-Rakyat-penggal-ke-13#ixzz3aJCWAqwQ Pandikar Amin dipilih semula Yang Dipertua Dewan Rakyat penggal ke-13]{{Pautan putus|date=Oktober 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Penulisan== Pandikar Amin Hj Mulia pernah menulis buku bertajuk '20 perkara dakwaan penyelewengan dan ulasan' pada 1992;Kota Kinabalu . Buku ini membincangkan tentang perjanjian dan persetujuan kemerdekaan Sabah bersama Malaysia .20 perkara adalah syarat kemasukan Sabah ke dalam Malaysia. Ini termasuklah pemansuhan Perkara 161C dan 161D. Beberapa pihak mempersoalkan bilangan pekerja dari Semenanjung yang bekerja di Sabah. <ref>[https://books.google.com.my/books/about/20_perkara_dakwaan_penyelewengan_dan_ula.html?id=IcFuAAAAMAAJ&hl=en 20 perkara dakwaan penyelewengan dan ulasan]</ref> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == * [http://pamin89.blog.com/2006/12/ Blog Tan Sri Pandikar Amin] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080505065115/http://pamin89.blog.com/2006/12/ |date=2008-05-05 }} {{Yang di-Pertua Dewan Rakyat}} {{Kabinet Mahathir keenam}} {{Gabungan Rakyat Sabah}} {{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Bekas anggota Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]] [[Kategori:Kelahiran 1955]] [[Kategori:Menteri Kerajaan Malaysia]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Orang dari Sabah]] [[Kategori:Peguam Malaysia]] [[Kategori:Orang Bajau]] [[Kategori:Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] [[Kategori:Penerima Seri Utama Mahkota Wilayah]] [[Kategori:Anggota Pertubuhan Kebangsaan Sabah Bersatu (Baru)]] [[Kategori:Penerima Seri Panglima Darjah Kinabalu]] 2vhlg7oqyt4raop9swbexjws55ojmd5 0 106454 6844635 6772740 2026-05-09T10:51:13Z Zakwan Suhaimi 89 362435 /* Pelakon undangan */ 6844635 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film |nama = Pancha Delima |image = |caption = |director = [[P. Ramlee]] |producer = Run Run Shaw |writer = {{plainlist| * P. Ramlee * [[S. Sudarmaji]] (dialog) }} |screenplay = P. Ramlee |starring = {{plainlist| * [[Jins Shamsuddin]] * [[Hashimah Yon]] * [[Udo Omar]] * [[Haji Mahadi]] * [[Aini Hayati]] }} |narrator = P. Ramlee |music = {{plainlist| * [[Osman Ahmad]] * [[Yusof B]] * [[Kassim Masdor]] }} |cinematography = Ibrahim Ali |story = [[Run Run Shaw]] |editing = {{plainlist| * H. R. Narayana * Hayat Harris }} |studio = [[Malay Film Productions]] |distributor = [[Shaw Brothers]] |released = {{film date|1957|7|7}} |runtime = 110 minit |country = [[Malaya]]<br>([[Singapura]] & [[Malaysia]]) |website = |language = [[Bahasa Melayu|Melayu]] |budget = |gross = |followed_by = |amg_id = |imdb_id = }} '''''Pancha Delima''''' merupakan sebuah filem hitam putih [[Melayu]] yang diterbitkan di [[Singapura]] yang merupakan sebahagian dari [[Malaya]] pada tahun 7 Julai 1957, dan diarahkan oleh [[P. Ramlee]] selaku filem ketiga arahannya. ==Sinopsis== Di pinggir sebuah desa, tinggal seorang pemotong kayu bernama Karma ([[Udo Omar]]) bersama tiga orang anak perempuan yang bernama Anggerik (R. Sumiani), Tanjung (R. Tuminah) dan Teratai ([[Hashimah Yon]]). Anak bongsunya, Teratai, memiliki seutas kalong hikmat bernama "Pancha Delima". Pemberian dari ibunya Puspa Angrani ([[Zainon Fiji]]). Penderitaan Teratai telah diperhatikan oleh seekor ular iaitu Suria Kencana. Pada suatu hari, Karma telah mengalami kemalangan di dalam hutan, Teratai berasa risau lalu mencari ayahnya kerana sehingga lewat malam masih tidak pulang ke rumah. Di malam itulah, Teratai dipertemukan dengan Suria Kencana yang ketika itu menjadi manusia. Suria membantu Karma sehingga sembuh. Mereka berdua dilamun cinta, tetapi hubungannya tidak disukai Karma. Suria Kencana kecewa kerana hubungan dengan Teratai sudah berakhir. Harapan untuk melumpuhkan sumpahan semakin tipis kerana Pancha Delima telah tiada. Keesokkan harinya, ketika Karma berehat melepaskan lelah, tiba-tiba dia didatangi suara (ular) di dalam hutan untuk membunuhnya kerana tidak mengenang jasa. Karma menjadi ketakutan dan akhirnya ular tersebut membuat perjanjian dengan Karma di mana dia perlu menyerahkan salah seorang anaknya sebagai ganti bagi nyawanya. Karma pulang ke rumah, lalu menceritakan apa yang berlaku di dalam hutan tadi, Anggerik dan Tanjung tidak mahu berkorban, akhirnya Teratai bersetuju untuk menjadi korban untuk diserahkan kepada ular tersebut sehingga malam menjelang tiba. Karma menunaikan janjinya dan tinggalkan Teratai bersama ular tersebut di dalam hutan. Ular tersebut menghadiahkan sepohon pokok sakti ([[M. Babjan]]) di atas bukit, di mana daun-daunnya boleh bertukar menjadi kepingan emas. Dengan bersyarat, satu helai daun untuk setiap hari dan tidak boleh melanggar syarat. Karma menuruti arahan tersebut. Ketika matahari sudah terbenam di barat, malam menjelang tiba. Sumpahan ular tersebut menjadi manusia. Alangkah gembiranya Teratai bertemu dengan Suria Kencana. Suria Kencana membawa Teratai masuk ke dalam gua tempat persembunyiannya. Suria Kencana hidup dalam sumpahan dengan bertukar menjadi ular pada siang hari, dan kembali menjadi manusia pada malamnya hari bersama 4 orang sahabatnya iaitu Panglima Beringin Tunggal ([[Shariff Dol]]), Putih Gading ([[Kemat Hassan]]), Kerikil Tajam ([[Ali Fiji]]) dan Buloh Runcing ([[M. Rafiee]]). Suria Kencana menyuruh Teratai menggunakan kalong Pancha Delimanya ke dalam Citra dan Daga untuk menerangkan cerita sebenarnya mengapa dia dan rakan-rakannya mengalami nasib sedemikian rupa. Suria Kencana ([[Jins Shamsuddin]]) ialah seorang putera raja yang telah disumpah oleh ibu tirinya Permaisuri Cemara Jingga ([[Aini Hayati]]) yang tamakkan kuasa. Suria Kencana adalah putera kepada Raja Kukila Kencana ([[Haji Mahadi]]). Mereka disumpah menggunakan Batu Telaga Sabdah. Selain itu, 2 orang memanda menteri telah disumpah menjadi lembu jadian. Disebabkan mereka adalah haiwan berbisa maka dibuangnya mereka jauh ke dalam hutan belukar. Mereka berlima tinggal di dalam sebuah gua. Tiba-tiba pada suatu malam mereka telah didatangi seorang pendita tua. Si pendita tua memberitahu sumpahan mereka akan tamat hanya dengan adanya kalong hikmat '''Pancha Delima''' yang dapat melawan sumpahan tersebut. Pancha Delima amat merbahaya jika mereka menyentuh kalong tersebut, mereka akan menjadi ular selama-lamanya. Si Pendita tua mengajar satu persatu. ''Carilah gadis bernama Teratai segala cita-citamu akan tercapai untuk tamatkan sumpahan tersebut. Teratai mempunyai kekuatan dimana mampu melemahkan anggota badan Permaisuri Cemara Jingga. Bawalah Teratai gadis jelita ke dalam istana dan campakkan Pancha Delima ke dalam Batu Telaga Sabdah. Tiada seorang boleh berbuat demikian hanya Teratai Gadis Pancha Delima.'' Kehidupan Karma dari seorang miskin hina menjadi hartawan di desa itu. Disitulah Anggerik dan Tanjung mulai merasa hairan ekoran semenjak pemergian Teratai, harta ayahnya berpeti-peti dan tidak habis 7 keturunan. Karma menjadi seorang yang sangat sibuk dengan kerjayanya dan sering juga berulang alik dari desa ke kota. Tanjung telah bertekad untuk mengintip tindak tanduk ayahnya, alangkah terkejutnya apabila dia mendapati ayahnya memetik sehelai daun emas pada pohon sakti di atas bukit sebuah bukit di dalam hutan belantara. Selepas ayahnya turun, si Tanjung pula yang memetik pucuknya, ini membuatkan pohon sakti tersebut menjadi murka lalu membunuh Tanjung serta merta. Pohon sakti lenyap di atas bukit itu. Ekoran peristiwa malang itu, Karma dan Anggerik kesedihan kerana kehilangan seorang lagi ahli keluarganya. Beberapa hari kemudian, Teratai, Suria Kencana dan rakan-rakannya pergi ke rumah Karma. Teratai memperkenalkan bakal suaminya kepada ayah dan kakaknya. Teratai menceritakan kekuatan Pancha Delima kepada Anggerik. Di sini, Anggerik sudah berniat untuk menganiaya adiknya sekali lagi. Anggerik terlalu cemburu pada adiknya kerana akan berkahwin dengan Suria Kencana yang sangat tampan. Anggerik telah mencuri kalong Pancha Delima dan berjumpa dengan Permaisuri Cemara Jingga untuk bersekongkol bersama. Anggerik dilantik sebagai permaisuri dayangan istana. Pancha Delima berada di leher Anggerik buat ketika ini. Suria Kencana dan rakan-rakannya bersama Teratai dan Karma pergi menyelinap masuk ke dalam Istana Cemara Jingga. Di setiap malam, gerbang istana dibuka, panglima berkuda berganti-ganti menjalankan tugas mengawal negeri diluar kota. Suria dan rakan-rakannya berjaya mengalihkan perhatian tentera Cemara Jingga lalu dibunuhnya satu persatu. Mereka masuk ke dalam penjara untuk menyelamatkan tawanan di dalamnya. Di situlah Raja Kukila Cendana dipenjarakan. Anggerik telah ditangkap oleh Suria Kencana dan Teratai. Akhirnya Teratai, Suria Kencana dan rakan-rakannya berjaya melumpuhkan sumpahan Permaisuri Cemara Jingga dan kuncu-kuncunya. Teratai berjaya mencampakkan Pancha Delima ke dalam Batu Telaga Sabdah. Permaisuri Cemara Jingga mati diatas takhtanya dan jasadnya ghaib maka gegak gumpitalah keadaan didalam istana. Ketika itu, Perdana Menteri Cemara Jingga ([[Omar Suwita]]) sempat mecampakkan tombak untuk membunuh Teratai. Tetapi lontarannya mengenai Anggerik. Anggerik terkorban. Suria Kencana pula membunuh Perdana Menteri. Segala sumpahannya tamat dan keadaan kembali seperti biasa. Teratai dan Suria Kencana berkahwin dan hidup bahagia bersama. ==Barisan pelakon== ===Pelakon utama=== * [[Jins Shamsuddin]] sebagai Suria Kencana * [[Hashimah Yon]] sebagai Teratai * [[Udo Omar]] sebagai Karma * R. Sumiani sebagai Anggerik * R. Tuminah sebagai Tanjung ===Pelakon pembantu=== * [[Haji Mahadi]] sebagai Raja Kukila Kencana * [[Aini Hayati]] sebagai Permaisuri Cemara Jingga * [[Omar Suwita]] sebagai Perdana Menteri Cemara Jingga * [[Shariff Dol]] sebagai Beringin Tunggal * [[Kemat Hassan]] sebagai Putih Gading * [[M. Rafiee]] sebagai Buloh Runcing * [[Ali Fiji]] sebagai Kerikil Tajam * Sanidy Ismail sebagai Panglima Ruas Sebuku * [[M. Babjan]] sebagai Jin Jelmaan Pokok * [[Zainon Fiji]] sebagai Puspa Angrani, isteri Karma * Nyak Osman sebagai orang disumpah menjadi lembu * [[Nyong Ismail]] sebagai orang disumpah menjadi lembu ===Pelakon tambahan=== * [[Sarawan Singh]] ===Pelakon undangan=== * [[P. Ramlee]] sebagai pencerita (suara penyair) dan pengawal istana Permaisuri Cemara Jingga (babak dipotong) * [[S. Ramanathan]] sebagai pengawal istana Permaisuri Cemara Jingga (babak dipotong) * [[S. Shamsuddin]] & [[Aziz Sattar]] sebagai pekerja kedai pajak == Penerbitan == Tidak seperti kelaziman filem arahan P. Ramlee, filem ini tidak menampilkan P. Ramlee sendiri selaku pelakon.<ref>{{Cite journal|last=Barnard|first=Rohayati Paseng|last2=Barnard|first2=Timothy P.|year=2002|title=The ambivalence of P. Ramlee: Penarek Beca and Bujang Lapok in perspective|url=https://intellectdiscover.com/content/journals/10.1386/ac.13.2.9_1|journal=Asian Cinema|language=en|volume=13|issue=2|pages=9–23}}</ref> === Penamaan === Untuk mencari nama tajuk filem yang sesuai, P. Ramlee mengadakan satu pertandingan melalui majalah ''[[Bintang (majalah)|Bintang]]'' untuk mencari nama yang sesuai. Dengan sambutan yang hangat, pihak majalah kemudiannya mengusulkan tiga nama akhir kepada beliau: "Kembang Layu", "Teratai Emas" dan "Geliga Ular". Walau bagaimanapun, kesemua nama diusul tidak menepati cita rasanya lalu ditolak, dan nama ''Pancha Delima'' kemudiannya diberikan olehnya sendiri.<ref>{{Cite book|title=P. Ramlee: Tiada Yang Kedua|last=Razali|first=Hidir Ali|year=2024|isbn=9789672437871|location=Kuala Lumpur|pages=97–101|chapter=Pancha Delima}}</ref> ==Runut== * "Dari Masa Ke Masa" nyanyian asal [[P. Ramlee]] * "Kasihnya Ibu" nyanyian asal [[Saloma]] * "Suria Kencana" nyanyian asal P. Ramlee & Saloma == Ulasan kritis == Menurut seniman [[Hassan Muthalib]], tema filem ''Pancha Delima'' dilihat sebagai satu pesongan daripada unsur Melayu yang sering dibawa P. Ramlee, di mana filem ini menampakkan unsur-unsur Hindu yang ketara, dengan pemakaian kostum yang rancak dan lakonan seperti dalam [[wayang bangsawan]].<ref>{{Cite journal|last=Abdul Muthalib|first=Hassan|year=2008|title=Winning hearts and minds: Representations of the Malay in the films of British Malaya|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/11622/1/AJ_HASSAN%20ABD%20MUTHALIB%20JSM%2008%201.pdf|journal=Jurnal Skrin Malaysia|language=en|volume=5|pages=181–197}}</ref> == Lihat juga == * [[Filem Malaysia tahun 1957]] == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == * {{IMDB title|tt0277943}} * [http://web.archive.org/web/20041024235154/https://www.filemkita.com/filem/p/panca_delima_01.html ''Pancha Delima'' / 1957 - Filem Malaysia] {{Filemografi P. Ramlee}} {{stub}} [[Kategori:Filem 1957]] [[Kategori:Filem Singapura tahun 1957]] [[Kategori:Filem Malaysia tahun 1957]] [[Kategori:Filem bahasa Melayu]] [[Kategori:Filem arahan P. Ramlee]] 6rlcfqp30sd3c523l557wjwbh4oo8ij 6844636 6844635 2026-05-09T10:51:43Z Zakwan Suhaimi 89 362435 /* Pelakon pembantu */ 6844636 wikitext text/x-wiki {{Infobox Film |nama = Pancha Delima |image = |caption = |director = [[P. Ramlee]] |producer = Run Run Shaw |writer = {{plainlist| * P. Ramlee * [[S. Sudarmaji]] (dialog) }} |screenplay = P. Ramlee |starring = {{plainlist| * [[Jins Shamsuddin]] * [[Hashimah Yon]] * [[Udo Omar]] * [[Haji Mahadi]] * [[Aini Hayati]] }} |narrator = P. Ramlee |music = {{plainlist| * [[Osman Ahmad]] * [[Yusof B]] * [[Kassim Masdor]] }} |cinematography = Ibrahim Ali |story = [[Run Run Shaw]] |editing = {{plainlist| * H. R. Narayana * Hayat Harris }} |studio = [[Malay Film Productions]] |distributor = [[Shaw Brothers]] |released = {{film date|1957|7|7}} |runtime = 110 minit |country = [[Malaya]]<br>([[Singapura]] & [[Malaysia]]) |website = |language = [[Bahasa Melayu|Melayu]] |budget = |gross = |followed_by = |amg_id = |imdb_id = }} '''''Pancha Delima''''' merupakan sebuah filem hitam putih [[Melayu]] yang diterbitkan di [[Singapura]] yang merupakan sebahagian dari [[Malaya]] pada tahun 7 Julai 1957, dan diarahkan oleh [[P. Ramlee]] selaku filem ketiga arahannya. ==Sinopsis== Di pinggir sebuah desa, tinggal seorang pemotong kayu bernama Karma ([[Udo Omar]]) bersama tiga orang anak perempuan yang bernama Anggerik (R. Sumiani), Tanjung (R. Tuminah) dan Teratai ([[Hashimah Yon]]). Anak bongsunya, Teratai, memiliki seutas kalong hikmat bernama "Pancha Delima". Pemberian dari ibunya Puspa Angrani ([[Zainon Fiji]]). Penderitaan Teratai telah diperhatikan oleh seekor ular iaitu Suria Kencana. Pada suatu hari, Karma telah mengalami kemalangan di dalam hutan, Teratai berasa risau lalu mencari ayahnya kerana sehingga lewat malam masih tidak pulang ke rumah. Di malam itulah, Teratai dipertemukan dengan Suria Kencana yang ketika itu menjadi manusia. Suria membantu Karma sehingga sembuh. Mereka berdua dilamun cinta, tetapi hubungannya tidak disukai Karma. Suria Kencana kecewa kerana hubungan dengan Teratai sudah berakhir. Harapan untuk melumpuhkan sumpahan semakin tipis kerana Pancha Delima telah tiada. Keesokkan harinya, ketika Karma berehat melepaskan lelah, tiba-tiba dia didatangi suara (ular) di dalam hutan untuk membunuhnya kerana tidak mengenang jasa. Karma menjadi ketakutan dan akhirnya ular tersebut membuat perjanjian dengan Karma di mana dia perlu menyerahkan salah seorang anaknya sebagai ganti bagi nyawanya. Karma pulang ke rumah, lalu menceritakan apa yang berlaku di dalam hutan tadi, Anggerik dan Tanjung tidak mahu berkorban, akhirnya Teratai bersetuju untuk menjadi korban untuk diserahkan kepada ular tersebut sehingga malam menjelang tiba. Karma menunaikan janjinya dan tinggalkan Teratai bersama ular tersebut di dalam hutan. Ular tersebut menghadiahkan sepohon pokok sakti ([[M. Babjan]]) di atas bukit, di mana daun-daunnya boleh bertukar menjadi kepingan emas. Dengan bersyarat, satu helai daun untuk setiap hari dan tidak boleh melanggar syarat. Karma menuruti arahan tersebut. Ketika matahari sudah terbenam di barat, malam menjelang tiba. Sumpahan ular tersebut menjadi manusia. Alangkah gembiranya Teratai bertemu dengan Suria Kencana. Suria Kencana membawa Teratai masuk ke dalam gua tempat persembunyiannya. Suria Kencana hidup dalam sumpahan dengan bertukar menjadi ular pada siang hari, dan kembali menjadi manusia pada malamnya hari bersama 4 orang sahabatnya iaitu Panglima Beringin Tunggal ([[Shariff Dol]]), Putih Gading ([[Kemat Hassan]]), Kerikil Tajam ([[Ali Fiji]]) dan Buloh Runcing ([[M. Rafiee]]). Suria Kencana menyuruh Teratai menggunakan kalong Pancha Delimanya ke dalam Citra dan Daga untuk menerangkan cerita sebenarnya mengapa dia dan rakan-rakannya mengalami nasib sedemikian rupa. Suria Kencana ([[Jins Shamsuddin]]) ialah seorang putera raja yang telah disumpah oleh ibu tirinya Permaisuri Cemara Jingga ([[Aini Hayati]]) yang tamakkan kuasa. Suria Kencana adalah putera kepada Raja Kukila Kencana ([[Haji Mahadi]]). Mereka disumpah menggunakan Batu Telaga Sabdah. Selain itu, 2 orang memanda menteri telah disumpah menjadi lembu jadian. Disebabkan mereka adalah haiwan berbisa maka dibuangnya mereka jauh ke dalam hutan belukar. Mereka berlima tinggal di dalam sebuah gua. Tiba-tiba pada suatu malam mereka telah didatangi seorang pendita tua. Si pendita tua memberitahu sumpahan mereka akan tamat hanya dengan adanya kalong hikmat '''Pancha Delima''' yang dapat melawan sumpahan tersebut. Pancha Delima amat merbahaya jika mereka menyentuh kalong tersebut, mereka akan menjadi ular selama-lamanya. Si Pendita tua mengajar satu persatu. ''Carilah gadis bernama Teratai segala cita-citamu akan tercapai untuk tamatkan sumpahan tersebut. Teratai mempunyai kekuatan dimana mampu melemahkan anggota badan Permaisuri Cemara Jingga. Bawalah Teratai gadis jelita ke dalam istana dan campakkan Pancha Delima ke dalam Batu Telaga Sabdah. Tiada seorang boleh berbuat demikian hanya Teratai Gadis Pancha Delima.'' Kehidupan Karma dari seorang miskin hina menjadi hartawan di desa itu. Disitulah Anggerik dan Tanjung mulai merasa hairan ekoran semenjak pemergian Teratai, harta ayahnya berpeti-peti dan tidak habis 7 keturunan. Karma menjadi seorang yang sangat sibuk dengan kerjayanya dan sering juga berulang alik dari desa ke kota. Tanjung telah bertekad untuk mengintip tindak tanduk ayahnya, alangkah terkejutnya apabila dia mendapati ayahnya memetik sehelai daun emas pada pohon sakti di atas bukit sebuah bukit di dalam hutan belantara. Selepas ayahnya turun, si Tanjung pula yang memetik pucuknya, ini membuatkan pohon sakti tersebut menjadi murka lalu membunuh Tanjung serta merta. Pohon sakti lenyap di atas bukit itu. Ekoran peristiwa malang itu, Karma dan Anggerik kesedihan kerana kehilangan seorang lagi ahli keluarganya. Beberapa hari kemudian, Teratai, Suria Kencana dan rakan-rakannya pergi ke rumah Karma. Teratai memperkenalkan bakal suaminya kepada ayah dan kakaknya. Teratai menceritakan kekuatan Pancha Delima kepada Anggerik. Di sini, Anggerik sudah berniat untuk menganiaya adiknya sekali lagi. Anggerik terlalu cemburu pada adiknya kerana akan berkahwin dengan Suria Kencana yang sangat tampan. Anggerik telah mencuri kalong Pancha Delima dan berjumpa dengan Permaisuri Cemara Jingga untuk bersekongkol bersama. Anggerik dilantik sebagai permaisuri dayangan istana. Pancha Delima berada di leher Anggerik buat ketika ini. Suria Kencana dan rakan-rakannya bersama Teratai dan Karma pergi menyelinap masuk ke dalam Istana Cemara Jingga. Di setiap malam, gerbang istana dibuka, panglima berkuda berganti-ganti menjalankan tugas mengawal negeri diluar kota. Suria dan rakan-rakannya berjaya mengalihkan perhatian tentera Cemara Jingga lalu dibunuhnya satu persatu. Mereka masuk ke dalam penjara untuk menyelamatkan tawanan di dalamnya. Di situlah Raja Kukila Cendana dipenjarakan. Anggerik telah ditangkap oleh Suria Kencana dan Teratai. Akhirnya Teratai, Suria Kencana dan rakan-rakannya berjaya melumpuhkan sumpahan Permaisuri Cemara Jingga dan kuncu-kuncunya. Teratai berjaya mencampakkan Pancha Delima ke dalam Batu Telaga Sabdah. Permaisuri Cemara Jingga mati diatas takhtanya dan jasadnya ghaib maka gegak gumpitalah keadaan didalam istana. Ketika itu, Perdana Menteri Cemara Jingga ([[Omar Suwita]]) sempat mecampakkan tombak untuk membunuh Teratai. Tetapi lontarannya mengenai Anggerik. Anggerik terkorban. Suria Kencana pula membunuh Perdana Menteri. Segala sumpahannya tamat dan keadaan kembali seperti biasa. Teratai dan Suria Kencana berkahwin dan hidup bahagia bersama. ==Barisan pelakon== ===Pelakon utama=== * [[Jins Shamsuddin]] sebagai Suria Kencana * [[Hashimah Yon]] sebagai Teratai * [[Udo Omar]] sebagai Karma * R. Sumiani sebagai Anggerik * R. Tuminah sebagai Tanjung ===Pelakon pembantu=== * [[Haji Mahadi]] sebagai Raja Kukila Kencana * [[Aini Hayati]] sebagai Permaisuri Cemara Jingga * [[Omar Suwita]] sebagai Perdana Menteri Cemara Jingga * [[Shariff Dol]] sebagai Beringin Tunggal * [[Kemat Hassan]] sebagai Putih Gading * [[M. Rafiee]] sebagai Buloh Runcing * [[Ali Fiji]] sebagai Kerikil Tajam * Sanidy Ismail sebagai Panglima Ruas Sebuku * [[M. Babjan]] sebagai Jin Jelmaan Pokok * [[Zainon Fiji]] sebagai Puspa Angrani, isteri Karma * Nyak Osman & [[Nyong Ismail]] sebagai orang disumpah menjadi lembu ===Pelakon tambahan=== * [[Sarawan Singh]] ===Pelakon undangan=== * [[P. Ramlee]] sebagai pencerita (suara penyair) dan pengawal istana Permaisuri Cemara Jingga (babak dipotong) * [[S. Ramanathan]] sebagai pengawal istana Permaisuri Cemara Jingga (babak dipotong) * [[S. Shamsuddin]] & [[Aziz Sattar]] sebagai pekerja kedai pajak == Penerbitan == Tidak seperti kelaziman filem arahan P. Ramlee, filem ini tidak menampilkan P. Ramlee sendiri selaku pelakon.<ref>{{Cite journal|last=Barnard|first=Rohayati Paseng|last2=Barnard|first2=Timothy P.|year=2002|title=The ambivalence of P. Ramlee: Penarek Beca and Bujang Lapok in perspective|url=https://intellectdiscover.com/content/journals/10.1386/ac.13.2.9_1|journal=Asian Cinema|language=en|volume=13|issue=2|pages=9–23}}</ref> === Penamaan === Untuk mencari nama tajuk filem yang sesuai, P. Ramlee mengadakan satu pertandingan melalui majalah ''[[Bintang (majalah)|Bintang]]'' untuk mencari nama yang sesuai. Dengan sambutan yang hangat, pihak majalah kemudiannya mengusulkan tiga nama akhir kepada beliau: "Kembang Layu", "Teratai Emas" dan "Geliga Ular". Walau bagaimanapun, kesemua nama diusul tidak menepati cita rasanya lalu ditolak, dan nama ''Pancha Delima'' kemudiannya diberikan olehnya sendiri.<ref>{{Cite book|title=P. Ramlee: Tiada Yang Kedua|last=Razali|first=Hidir Ali|year=2024|isbn=9789672437871|location=Kuala Lumpur|pages=97–101|chapter=Pancha Delima}}</ref> ==Runut== * "Dari Masa Ke Masa" nyanyian asal [[P. Ramlee]] * "Kasihnya Ibu" nyanyian asal [[Saloma]] * "Suria Kencana" nyanyian asal P. Ramlee & Saloma == Ulasan kritis == Menurut seniman [[Hassan Muthalib]], tema filem ''Pancha Delima'' dilihat sebagai satu pesongan daripada unsur Melayu yang sering dibawa P. Ramlee, di mana filem ini menampakkan unsur-unsur Hindu yang ketara, dengan pemakaian kostum yang rancak dan lakonan seperti dalam [[wayang bangsawan]].<ref>{{Cite journal|last=Abdul Muthalib|first=Hassan|year=2008|title=Winning hearts and minds: Representations of the Malay in the films of British Malaya|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/11622/1/AJ_HASSAN%20ABD%20MUTHALIB%20JSM%2008%201.pdf|journal=Jurnal Skrin Malaysia|language=en|volume=5|pages=181–197}}</ref> == Lihat juga == * [[Filem Malaysia tahun 1957]] == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == * {{IMDB title|tt0277943}} * [http://web.archive.org/web/20041024235154/https://www.filemkita.com/filem/p/panca_delima_01.html ''Pancha Delima'' / 1957 - Filem Malaysia] {{Filemografi P. Ramlee}} {{stub}} [[Kategori:Filem 1957]] [[Kategori:Filem Singapura tahun 1957]] [[Kategori:Filem Malaysia tahun 1957]] [[Kategori:Filem bahasa Melayu]] [[Kategori:Filem arahan P. Ramlee]] or8fw6unyvx236sinjekqxy5p40jfo3 0 107811 6844128 6844110 2026-05-08T12:18:54Z MuhdAliffHaziq 228238 /* */ 6844128 wikitext text/x-wiki {{kemaskini}} {{Kotak info badan perundangan | Nama = Dewan Negeri Perak | Nama asal = ديوان نڬري ڤراق | Nama transkripsi = | Warna latar belakang = #E9E9E9 | Warna teks = | Gambar = Coat of arms of Perak.svg | Resolusi gambar = 150px | Teks alt gambar = Lambang negeri Perak Darul Ridzuan | Bilik persidangan = Pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri Perak Malam.jpg | Resolusi bilik persidangan = | Jenis dewan = Satu dewan | Dewan = Dewan Negeri | Jenis ketua1 = Sultan | Ketua1 = [[Sultan Nazrin Muizzuddin Shah ibni Almarhum Sultan Azlan Muhibbuddin Shah|DYMM Sultan Nazrin Muizzuddin Shah Almarhum Sultan Azlan Muhibbuddin Shah]] | Parti1 = | Pilihan raya1 = 29 Mei 2014 | Jenis ketua2 = Yang di-Pertua Dewan | Ketua2 = YBhg Dato' [[Mohammad Zahir Abdul Khalid]] | Parti2 = [[BN]]-[[UMNO]] | Pilihan raya2 = 12 Mei 2020 | Jenis ketua3 = Timbalan Yang di-Pertua Dewan | Ketua3 = YB [[Jenny Choy Tsi Jen]] | Parti3 = [[PH]]-[[DAP]] | Pilihan raya3 = 19 Disember 2022 | Jenis ketua4 = [[Menteri Besar Perak|Menteri Besar]] | Ketua4 = YAB Dato' [[Saarani Mohamad]] | Parti4 =[[Barisan Nasional|BN]]-[[UMNO]] | Pilihan raya4 =10 Disember 2020 | Jenis ketua5 = Ketua Pembangkang | Ketua5 = YB [[Razman Zakaria]] | Parti5 = [[PN]]-[[PAS]] | Pilihan raya5 = 16 Disember 2022 | Jenis ketua6 = Setiauaha | Ketua6 = YBhg Shahrul Azam Shaari | Parti6 = | Pilihan raya6 = | Struktur1 = File:Dewan Negeri Perak 2022.svg | Resolusi struktur1 = 250px | Teks alt struktur1 = | Pilihan raya terakhir1 = [[Pilihan raya negeri Perak 2022|19 November 2022]] | Tempat persidangan = [[Bangunan Perak Darul Ridzuan]],<br>Jalan Bukit Gantang Wahab, [[Ipoh]] | Ahli = 59 | Kumpulan politik1 = ({{as of|2025|02|22}})<br/> '''Kerajaan (32):'''<br/> {{Color box|{{Pakatan Harapan/meta/color}}}} [[PH]] (24)<br/> *{{Color box|{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}}} [[DAP]] (18)<br/> *{{Color box|{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}}} [[PKR]] (5) *{{Color box|{{Parti Amanah Negara/meta/shading}}}} [[AMANAH]] (1) {{Color box|{{Barisan Nasional/meta/color}}}} [[BN]] (9) *{{Color box|{{Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu/meta/color}}}} [[UMNO]] (8) *{{Color box|{{Persatuan Cina Malaysia/meta/color}}}} [[MCA]] (1) '''Pembangkang (26):'''<br/> {{colorbox|{{Perikatan Nasional/meta/color}}}} [[Perikatan Nasional|PN]] (26) *{{Color box|{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}}} [[PAS]] (17) *{{Color box|{{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}}} [[BERSATU]] (9) | Gelaran kerusi1 = [[PH]] | Kerusi1 = {{Infobox political party/seats|24|59|hex={{Pakatan Harapan/meta/color}}}} | Gelaran kerusi2 = [[BN]] | Kerusi2 = {{Infobox political party/seats|8|59|hex={{Barisan Nasional/meta/color}}}} | Gelaran kerusi3 = [[PN]] | Kerusi3 = {{Infobox political party/seats|26|59|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} | Laman sesawang = [http://www.perak.gov.my/ Dewan Negeri Perak] }} '''Dewan Negeri Perak''' ([[Tulisan Jawi]]: ديوان نڬري ڤراق) terdiri daripada 59 kawasan Dewan Negeri (DN). Pemilihan anggota DN dibuat semasa pilihan raya umum atau pilihan raya kecil yang dijalankan. Kebiasaannya, anggota Dewan Negeri yang dipilih akan mengangkat sumpah taat setia dan simpan rahsia di hadapan [[Sultan Perak|Sultan]] atau [[Raja Muda Perak|Raja Pemangku Perak]] di [[Istana Iskandariah]], [[Bukit Chandan]], Kuala Kangsar. Dewan Negeri Perak bersidang di Bangunan Darul Ridzuan, Ipoh, Perak. Negeri Perak merupakan negeri yang paling banyak kerusi DN di Malaysia. ==Komposisi terkini== {| style="width:40em;" | colspan="33" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};"align="center"|'''Kerajaan''' | colspan="26" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};"align="center"|'''Pembangkang''' |- | colspan="24" style="color:{{party color|Pakatan Harapan}};"align="center"|'''PH''' | colspan="9" style="color:{{party color|Barisan Nasional}};"align="center"|'''BN''' | colspan="26" style="color:{{party color|Perikatan Nasional}};"align="center"|'''PN''' |- | colspan="24" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white"align="center"|'''24''' | colspan="9" style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; color:white"align="center"|'''9''' | colspan="26" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white"align="center"|'''26''' |- | colspan="18" style="background:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}; color:white"align="center"|'''18''' | colspan="5" style="background:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}; color:white"align="center"|'''5''' | colspan="1" style="background:{{Parti Amanah Negara/meta/color}}; color:white"align="center"|'''1''' | colspan="8" style="background:{{United Malays National Organisation/meta/color}}; color:white"align="center"|'''8''' | colspan="1" style="background:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}}; color:white"align="center"|'''1''' | colspan="17" style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}; color:white"align="center"|'''17''' | colspan="9" style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}}; color:white"align="center"|'''9''' |- | colspan="18" style="color:{{party color|Parti Tindakan Demokratik}};"align="center"|'''DAP''' | colspan="5" style="color:{{party color|Parti Keadilan Rakyat}};"align="center"|'''PKR''' | colspan="1" style="color:{{party color|Parti Amanah Negara}};"align="center"|'''Amanah''' | colspan="8" style="color:{{party color|Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu}};"align="center"|'''UMNO''' | colspan="1" style="color:{{party color|Malaysian Chinese Association}};"align="center"|'''MCA''' | colspan="17" style="color:{{party color|Parti Islam Se-Malaysia}};"align="center"|'''PAS''' | colspan="9" style="color:{{party color|Malaysian United Indigenous Party}};"align="center"|'''Bersatu''' |} ==Ahli Dewan Negeri (2022)== {{main|Dewan Negeri Perak ke-15}} Ahli Dewan Negeri Perak terkini: {| class="wikitable sortable" |- !No. !Kerusi Parlimen ! width="30"|No. ! width="150"|Dewan Negeri ! width="245"|Penyandang !Gabungan (Parti) ! Catatan |- | rowspan="2" |P054 | rowspan="2" |Gerik | N1 ||[[Pengkalan Hulu (kawasan negeri)|Pengkalan Hulu]]|| [[Mohamad Amin Roslan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N2 ||[[Temengor (kawasan negeri)|Temengor]]|| [[Salbiah Mohamed]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pembangunan Wanita, Kebajikan Keluarga, Masyarakat dan Pembangunan Usahawan |- | rowspan="2" |P055 | rowspan="2" |Lenggong | N3 ||[[Kenering (kawasan negeri)|Kenering]]|| [[Husairi Ariffin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N4 ||[[Kota Tampan (kawasan negeri)|Kota Tampan]]|| Dato' Seri [[Saarani Mohamad]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * [[Menteri Besar Perak]] * EXCO Agama Islam, Kewangan, Keselamatan, Sumber Asli, Perancangan Ekonomi dan GLC |- | rowspan="3" |P056 | rowspan="3" |Larut | N5 ||[[Selama (kawasan negeri)|Selama]]|| [[Mohd Akmal Kamaruddin|Mohd. Akmal Kamaruddin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N6 ||[[Kubu Gajah (kawasan negeri)|Kubu Gajah]]|| [[Khalil Yahaya]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N7 ||[[Batu Kurau (kawasan negeri)|Batu Kurau]]|| Dato' [[Mohd Najmuddin Elias]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="2" |P057 | rowspan="2" |Parit Buntar | N8 ||[[Titi Serong (kawasan negeri)|Titi Serong]]|| [[Hakimi Hamzi Mohd Hayat]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N9 ||[[Kuala Kurau (kawasan negeri)|Kuala Kurau]]|| Dato' [[Abdul Yunus Jamhari]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="3" |P058 | rowspan="3" |Bagan Serai | N10 ||[[Alor Pongsu (kawasan negeri)|Alor Pongsu]]|| [[Noor Azman Ghazali]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N11 ||[[Gunong Semanggol (kawasan negeri)|Gunong Semanggol]]|| [[Razman Zakaria]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | * Ketua Pembangkang DUN Perak |- | N12 ||[[Selinsing (kawasan negeri)|Selinsing]]|| [[Sallehuddin Abdullah]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P059 | rowspan="3" |Bukit Gantang | N13 ||[[Kuala Sepetang (kawasan negeri)|Kuala Sepetang]]|| [[Ahmad Man]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N14 ||[[Changkat Jering (kawasan negeri)|Changkat Jering]]|| [[Rahim Ismail]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N15 ||[[Trong (kawasan negeri)|Trong]]|| [[Muhammad Faisal Abdul Rahman]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P060 | rowspan="3" |Taiping | N16 ||[[Kamunting (kawasan negeri)|Kamunting]]|| [[Mohd Fakhrudin Abd Aziz]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N17 ||[[Pokok Assam (kawasan negeri)|Pokok Assam]]||[[Ong Seng Guan]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N18 ||[[Aulong (kawasan negeri)|Aulong]]||[[Teh Kok Lim]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Sains, Alam Sekitar dan Teknologi Hijau |- | rowspan="2" |P061 | rowspan="2" |Padang Rengas | N19 ||[[Chenderoh (kawasan negeri)|Chenderoh]]||[[Syed Lukman Hakim Syed Mohd Zin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> |- | N20 ||[[Lubok Merbau (kawasan negeri)|Lubok Merbau]]|| [[Azizi Mohamed Ridzuan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | rowspan="2" |P062 | rowspan="2" |Sungai Siput | N21 ||[[Lintang (kawasan negeri)|Lintang]]|| Dato' [[Mohd Zolkafly Harun]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pembangunan Luar Bandar, Perladangan, Pertanian dan Industri Makanan |- | N22 ||[[Jalong (kawasan negeri)|Jalong]]|| [[Loh Sze Yee]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Pelancongan, Industri, Pelaburan dan Pembangunan Koridor |- | rowspan="2" |P063 | rowspan="2" |Tambun | N23 ||[[Manjoi (kawasan negeri)|Manjoi]]|| [[Mohd Hafez Sabri]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N24 ||[[Hulu Kinta (kawasan negeri)|Hulu Kinta]]|| [[Muhamad Arafat Varisai Mahamad]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- | rowspan="3" |P064 | rowspan="3" |Ipoh Timor | N25 ||[[Canning (kawasan negeri)|Canning]]|| [[Jenny Choy Tsi Jen]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * Timbalan Yang di-Pertua DUN Perak |- | N26 ||[[Tebing Tinggi (kawasan negeri)|Tebing Tinggi]]|| Dr. [[Abdul Aziz Bari]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N27 ||[[Pasir Pinji (kawasan negeri)|Pasir Pinji]]||[[Goh See Hua]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="3" |P065 | rowspan="3" |Ipoh Barat | N28 ||[[Bercham (kawasan negeri)|Bercham]]|| [[Ong Boon Piow]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N29 ||[[Kepayang (kawasan negeri)|Kepayang]]|| [[Nga Kor Ming]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N30 ||[[Buntong (kawasan negeri)|Buntong]]|| [[Thulsi Manogaran]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="3" |P066 | rowspan="3" |Batu Gajah | N31 ||[[Jelapang (kawasan negeri)|Jelapang]]|| [[Cheah Pou Hian]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N32 ||[[Menglembu (kawasan negeri)|Menglembu]]|| [[Chaw Kam Foon]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N33 ||[[Tronoh (kawasan negeri)|Tronoh]]|| [[Steven Tiw Tee Siang]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="2" |P067 | rowspan="2" |Kuala Kangsar | N34 ||[[Bukit Chandan (kawasan negeri)|Bukit Chandan]]|| Dr. [[Hashim Bujang]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N35 ||[[Manong (kawasan negeri)|Manong]]||[[Berhanudin Ahmad]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P068 | rowspan="3" |Beruas | N36 ||[[Pengkalan Baharu (kawasan negeri)|Pengkalan Baharu]]|| [[Azman Noh]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- | N37 ||[[Pantai Remis (kawasan negeri)|Pantai Remis]]|| [[Wong May Ing]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N38 ||[[Astaka (kawasan negeri)|Astaka]]|| [[Jason Ng Thien Yeong]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="2" |P069 | rowspan="2" |Parit | N39 ||[[Belanja (kawasan negeri)|Belanja]]|| [[Khairudin Abu Hanipah]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pendidikan, Pengajian Tinggi, Belia dan Sukan |- | N40 ||[[Bota (kawasan negeri)|Bota]]|| Dr. [[Najihatussalehah Ahmad]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P070 | rowspan="3" |Kampar | N41 ||[[Malim Nawar (kawasan negeri)|Malim Nawar]]|| [[Bavani Veraiah]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N42 ||[[Keranji (kawasan negeri)|Keranji]]|| [[Angeline Koo Hai Yen]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N43 ||[[Tualang Sekah (kawasan negeri)|Tualang Sekah]]|| [[Mohd Azlan Helmi]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | * EXCO Komunikasi, Multimedia dan NGO |- | rowspan="3" |P071 | rowspan="3" |Gopeng | N44 ||[[Sungai Rapat (kawasan negeri)|Sungai Rapat]]||Dato' Seri [[Mohammad Nizar Jamaluddin]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (AMANAH)}}''' | * EXCO Infrastruktur, Tenaga Air dan Pengangkutan Awam |- | N45 ||[[Simpang Pulai (kawasan negeri)|Simpang Pulai]]|| [[Wong Chai Yi]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- | N46 ||[[Teja (kawasan negeri)|Teja]]|| [[Sandrea Ng Shy Ching]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | * EXCO Perumahan dan Kerajaan Tempatan |- | rowspan="2" |P072 | rowspan="2" |Tapah | N47 ||[[Chenderiang (kawasan negeri)|Chenderiang]]||[[Choong Shin Heng]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}"|'''{{color|white|BN (MCA)}}''' | |- | N48 ||[[Ayer Kuning (kawasan negeri)|Ayer Kuning]]|| [[Mohamad Yusri Bakir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | |- | rowspan="2" |P073 | rowspan="2" |Pasir Salak | N49 ||[[Sungai Manik (kawasan negeri)|Sungai Manik]]||Dato' [[Zainol Fadzi Paharudin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N50 ||[[Kampong Gajah (kawasan negeri)|Kampong Gajah]]|| [[Zafarulazhan Zan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- |rowspan="2" |P074 | rowspan="2" |Lumut | N51 ||[[Pasir Panjang (kawasan negeri)|Pasir Panjang]]|| [[Rosli Abd Rahman]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | N52 ||[[Pangkor (kawasan negeri)|Pangkor]]||[[Norhaslinda Zakaria]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="2" |P075 | rowspan="2" |Bagan Datuk | N53 ||[[Rungkup (kawasan negeri)|Rungkup]]|| Dato' [[Shahrul Zaman Yahya]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- | N54 ||[[Hutan Melintang (kawasan negeri)|Hutan Melintang]]||[[Wasanthee Sinnasamy]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- | rowspan="2" |P076 | rowspan="2" |Teluk Intan | N55 || [[Pasir Bedamar (kawasan negeri)|Pasir Bedamar]] || [[Woo Kah Leong]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi, Hal Ehwal Pengguna dan Kampung Baru Cina |- | N56 ||[[Changkat Jong (kawasan negeri)|Changkat Jong]]|| [[Nadziruddin Mohamed Bandi]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="3" |P077 | rowspan="3" |Tanjong Malim | N57 ||[[Sungkai (kawasan negeri)|Sungkai]]|| [[Sivanesan Achalingam]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Sumber Manusia, Kesihatan dan Hal Ehwal Masyarakat India |- |N58 |[[Slim (kawasan negeri)|Slim]]|| [[Muhammad Zulfadli Zainal]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | N59 ||[[Behrang (kawasan negeri)|Behrang]]|| [[Salina Samsudin]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |} ==Ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Perak== {{Utama|Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Perak}} ==Susunan tempat duduk ADN (2022)== {| style="font-size:100%; text-align:center;" |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N39 Belanja}} || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N31 Jelapang}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N32 Menglembu}} || bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/color}}" | {{color|black|N46 Teja}} || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N25 Canning}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N15 Trong}} || ''Kosong'' || bgcolor=#000080| {{color|white|N43 Tualang Sekah}} || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N22 Jalong}} || bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/color}}" | {{color|black|N24 Hulu Kinta}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N42 Keranji}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N14 Changkat Jering}}|| bgcolor=#000080| {{color|white|N40 Bota}} || || || || bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" | {{color|white|N51 Pasir Panjang}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N38 Astaka}} |- | |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N35 Manong}} || bgcolor=#009000| {{color|white|N6 Kubu Gajah}} || || || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N55 Pasir Bedamar}} || bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" | {{color|white|N16 Kamunting}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N54 Hutan Melintang}} || bgcolor=#009000| {{color|white|N5 Selama}} || || || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N17 Pokok Assam}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N49 Sungai Manik}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N20 Lubok Merbau}} || bgcolor=#009000| {{color|white|N11 Gunong Semanggol}} || || Bentara || || bgcolor="#b3b3b3" | {{color|white|N30 Buntong}} || bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" | {{color|white|N59 Behrang}} |- | |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N13 Kuala Sepetang}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N56 Changkat Jong}} || || || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N41 Malim Nawar}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N29 Kepayang}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N12 Selinsing}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N1 Pengkalan Hulu}} || || || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N27 Pasir Pinji}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N18 Aulong}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N50 Kampong Gajah}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N34 Bukit Chandan}} || || || || bgcolor="#b3b3b3" | {{color|white|N8 Titi Serong}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N28 Bercham}} |- | |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N21 Lintang}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N10 Alor Pongsu}} || || Cokmar || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N26 Tebing Tinggi}} || bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/color}}" | {{color|black|N45 Simpang Pulai}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N19 Chenderoh}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N36 Pengkalan Baharu}} || || || || bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" | {{color|white|N44 Sungai Rapat}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N37 Pantai Remis}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N2 Temenggor}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N3 Kenering}} || || || || bgcolor=#000080| {{color|white|N9 Kuala Kurau}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N57 Sungkai}} |- | |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N58 Slim}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N48 Ayer Kuning}} || || || || bgcolor="#b3b3b3" |{{color|white|N33 Tronoh}} || Setiausaha Kewangan Negeri |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N53 Rungkup}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N52 Pangkor}} || || || || bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" | {{color|white|N23 Manjoi}} || Penasihat Perundangan Negeri |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N7 Batu Kurau}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N4 Kota Tampan (Ketua Pembangkang)}} || || Setiausaha || || bgcolor=#000080| {{color|white|N03 Kota Tampan (Menteri Besar)}}|| Setiausaha Negeri |- | || || || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" | {{color|white|Yang di-Pertua Dewan Negeri}}|| || || || || |- | || || || Sultan || || || |} ==Yang di-Pertua dan timbalan== {| class=wikitable |- ! Penggal||Yang di-Pertua||Parti||Tempoh||Timbalan||Parti||Tempoh |- |Pertama |[[Sulaiman Bulon|Sulaiman Bulun]] |[[BN]]-[[UMNO]] |16.04.1959 - 22.11.1963 | | | |- |Ke-2 | rowspan="2" |[[Ali Zaini Mohd Zain]] | rowspan="2" |[[BN]]-[[UMNO]] | rowspan="2" |07.05.1964 - 31.07.1974 | | | |- |Ke-3 | | | |- |Ke-4 |[[Shafie Mat Saman]] |[[BN]]-[[UMNO]] |28.09.1974 - 17.07.1978 | | | |- |Ke-5 |[[Ahmad Azizuddin Zainal Abidin]] |[[BN]]-[[UMNO]] |08.08.1978 - 29.03.1982 | | | |- |Ke-6 |[[Shamsuddin Din]] |[[BN]]-[[UMNO]] |24.05.1982 - 19.07.1986 | | | |- | rowspan="2" |Ke-7 |[[Abdul Malik Ahmad]] |[[BN]]-[[UMNO]] |15.09.1987 - 05.07.1988 | | | |- |[[Umar Ismail]] |[[BN]]-[[UMNO]] |05.09.1988 - 05.10.1990 | | | |- |Ke-8 |[[Mohd Arshad Abdullah]] |[[BN]]-[[UMNO]] |14.11.1990 - 06.04.1995 | | | |- |Ke-9 |[[Mohamed Nazri Abdul Rahim|Mohamed Nazri Abd Rahim]] |[[BN]]-[[UMNO]] |26.05.1995 - 10.11.1999 | | | |- |Ke-10||[[Junus Wahid]]||[[BN]]-[[UMNO]]||20.12.1999 - 16.04.2004|| || || |- |Ke-11 |[[Mat Isa Ismail]] |[[BN]]-[[UMNO]]||16.04.2004 - 24.04.2008|| || || |- | rowspan="2" |Ke-12||[[Sivakumar Varatharaju|Sivakumar Varatharaju Naidu]]||[[DAP]]||25.04.2008 - 06.05.2009|| rowspan="2" |[[Hee Yit Foong]]||[[DAP]]||2008-2009 |- |[[Ganesan Retanam]]||[[BN]]-[[MIC]]||07.05.2009 - 27.06.2013||[[Ahli politik bebas|Bebas]]||2009-2013 |- | rowspan="2" |Ke-13||[[Devamany S. Krishnasamy|Devamany S. Krisnasamy]] |[[BN]]-[[MIC]]||28.06.2013 - 27.06.2016|| rowspan="2" |[[Nasarudin Hashim]]|| rowspan="2" |[[BN]]-[[UMNO]]|| rowspan="2" |2013-2018 |- |[[Thangasvari Suppiah]] |[[BN]]-[[MIC]]||09.08.2016 - 02.07.2018 |- | rowspan="2" |Ke-14||[[Ngeh Koo Ham]]||[[PH]]-[[DAP]]||03.07.2018 - 12.05.2020||[[Aminuddin Zulkipli]]||PH-[[AMANAH]]||2018-2020 |- | rowspan="2" |[[Mohammad Zahir Abdul Khalid]]|| rowspan="2" |[[BN]]-[[UMNO]]|| rowspan="2" |12.05.2020 - kini||[[Khalil Yahaya]]||[[PAS]]||2020-2022 |- |Ke-15||[[Jenny Choy Tsi Jen]]||[[PH]]-[[DAP]]||2022-kini |} ==Statistik keputusan pilihan raya umum Malaysia ke-14== {{electiontable|Perak state election, 2018|Statistik keputusan pilihan raya umum Malaysia ke-14 bagi Negeri Perak Darul Ridzuan|election results]]}} |- ! rowspan=2 colspan=4 style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" | Party ! rowspan=2 style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |Calon ! colspan=2 style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |Undi ! colspan=3 style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |Kerusi |- ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |Undi ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |% ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |Menang ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |% ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |+/– |- | style="background-color: {{Pakatan Harapan/meta/color}};" | | style="text-align:left;" colspan="2" | [[Pakatan Harapan]]{{efn|name=PH}}||PH|| 59 || 595,219 || 50.07 || 29 || 49.15 ||{{increase}}6 |-style="background:#EFEFEF;" | rowspan=4| | style="background-color: {{People's Justice Party (Malaysia)/meta/color}};" | | style="text-align:left;" |[[PKR]]||PKR|| 14 || 62,626 || 5.27 || 4 || 6.78 ||{{decrease}}1 |-style="background:#EFEFEF;" | style="background-color: {{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}};" | | style="text-align:left;" |[[DAP]]||DAP|| 18 || 361,521 || 30.41 || 18 || 30.51 ||{{steady}} |-style="background:#EFEFEF;" | style="background-color: {{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" | | style="text-align:left;" |[[PPBM]]||PPBM|| 15 || 69,299 || 5.83 || 1 || 1.69 ||{{increase}}1 |-style="background:#EFEFEF;" | style="background-color: {{Parti Amanah Negara/meta/color}};" | | style="text-align:left;" |[[AMANAH]]||AMANAH|| 12 || 101,773 || 8.56 || 6 || 10.17 ||{{increase}}6 |- | style="background-color: {{Barisan Nasional/meta/color}};" | | style="text-align:left;" colspan="2" | [[Barisan Nasional]]{{efn|name=BN}}||BN|| 59 || 395,708 || 33.29 || 27 || 45.76 ||{{decrease}}4 |-style="background:#EFEFEF;" | rowspan=4| | style="background-color: #E62020;" | | style="text-align:left;" |[[UMNO]]||UMNO|| 38 || 303,022 || 25.49 || 27 || 45.76 ||{{decrease}}3 |-style="background:#EFEFEF;" | style="background-color: #29AB87;" | | style="text-align:left;" |[[MIC]]||MIC|| 3 || 7,573 || 0.64 || 0 || 0.00 ||{{steady}} |-style="background:#EFEFEF;" | style="background-color: #0000FF;" | | style="text-align:left;" |[[MCA]]||MCA|| 15 || 69,542 || 5.85 || 0 || 0.00 ||{{decrease}}1 |-style="background:#EFEFEF;" | style="background-color: #FF0000;" | | style="text-align:left;" |[[Gerakan]]||Gerakan|| 3 || 15,571 || 1.31 || 0 || 0.00 ||{{steady}} |- | style="background-color: {{Gagasan Sejahtera/meta/color}};" | | style="text-align:left;" colspan="2" | [[Gagasan Sejahtera]]||GS|| 40 || 194,735 || 16.38 || 3 || 5.08 ||{{decrease}}2 |-style="background:#EFEFEF;" | rowspan=1| | style="background-color: {{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}};" | | style="text-align:left;" |[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]||PAS|| 40 || 194,735 || 16.38 || 3 || 5.08 ||{{decrease}}2 |- | style="background-color: {{BERJASA (lama)/meta/color}};" | | style="text-align:left;" colspan="2" |[[BERJASA]]||BERJASA|| 2 || 211 || 0.02 || 0 || 0.00 ||{{steady}} |- | style="background-color: {{Socialist Party of Malaysia/meta/color}};" | | style="text-align:left;" colspan="2" |[[PSM]]||PSM|| 5 || 2,551 || 0.21 || 0 || 0.00 ||{{steady}} |- | style="background-color: {{Independent (politician)/meta/color}};" | | style="text-align:left;" colspan="2" |Bebas||IND|| 1 || 217 || 0.02 || 0 || 0.00 || {{steady}} |- | style="text-align:left;" colspan="5" |Undi sah|| '''1,188,659''' ||rowspan=2 colspan="4" style="background-color:#dcdcdc"| |- | style="text-align:left;" colspan="5" |Undi rosak|| 19,564 |- | colspan="5" style="text-align:left;" | '''Jumlah undi''' (undi turnout: 79.97%) || '''1,208,223''' || '''100.00''' || '''59''' || '''100.00''' ||{{steady}} |- | style="text-align:left;" colspan="5" |Tidak keluar mengundi|| 302,641 ||rowspan="4" colspan="4" style="background-color:#dcdcdc"| |- | style="text-align:left;" colspan="5" |'''Pemilih berdaftar'''|| '''1,510,864''' |- | style="text-align:left;" colspan="5" |'''Layak mengundi''' (21 tahun dan ke atas)||'''&nbsp;''' |- | style="text-align:left;" colspan="5" |'''Populasi Negeri Perak'''<ref name="2015 population">{{cite web|url=http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/info-terkini/19463-unjuran-populasi-penduduk-2015.html|title=Population by States and Ethnic Group|publisher=Department of Information, Ministry of Communications and Multimedia, Malaysia|year=2015|accessdate=12 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160212125740/http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/info-terkini/19463-unjuran-populasi-penduduk-2015.html|archivedate=12 February 2016 |url-status=dead}}</ref>||'''2,477,700''' |- | style="text-align:left;" colspan=10 | Sumber:<ref>{{cite web |title=DUN - PERAK |url=http://pru14.spr.gov.my/#!/dun/8 |website=pru14.spr.gov.my |publisher=[[Election Commission of Malaysia]] |accessdate=6 June 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=14th General Election Results - Perak |url=http://pru14result.bernama.com/result2018/perak.php |website=pru14result.bernama.com |publisher=[[BERNAMA]] |accessdate=6 June 2018 |archive-date=2018-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831082510/http://pru14result.bernama.com/result2018/perak.php |url-status=dead }}</ref> |} {{notes | refs = {{efn | name = BN | Menggunakan logo BN diatas kertas undi }} {{efn | name = PH | Menggunakan logo PKR diatas kertas undi }} }} == Keputusan pilihan raya umum Malaysia ke-14 == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |- ! width="30" | # ! width="100" | Dewan Undangan Negeri ! width="150" | Menang ! width="80" | Undi ! width="50" | Majoriti ! width="150" | Tewas ! width="50" | Undi ! width="200" | Penyandang ! width="50" | Majoriti penyandang (PRU-13) |- | colspan="14" | [[Pakatan Harapan|PH]] '''29''' |[[Barisan Nasional|BN]] '''27''' | [[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]] '''3''' | Bebas '''0''' |- align="center" | rowspan="2" | N1 | rowspan="2" | Pengkalan Hulu | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Aznel Ibrahim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''5,716''' | rowspan="2" |'''2,375''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Hamidi Ismail <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,341''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Aznel Ibrahim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,361''' |- | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Dr. Ahmad Safwan Mohamad <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''2,711''' |- align="center" | rowspan="2" | N2 | rowspan="2" | Temenggor | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Salbiah Mohamed <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''7,823''' | rowspan="2" |'''3,935''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Mohd. Fadzil Abdul Aziz <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''3,806''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Salbiah Mohamed <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,215''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Md Pozi Md Sani <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,888''' |- align="center" | rowspan="2" | N3 | rowspan="2" | Kenering | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohd Tarmizi Idris <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''7,379''' | rowspan="2" |'''3,268''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Noor Sham Abu Samah <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''1,832''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Tarmizi Idris <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,335''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Azhar Rasdi <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''4,111''' |- align="center" | rowspan="2" | N4 | rowspan="2" | Kota Tampan | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Saarani Mohamad <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''5,183''' | rowspan="2" |'''2,302''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Noor Hasnida Mohd. Hashim <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''1,834''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Saarani Mohamad <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''1,844''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Muhamad Rif’aat Razman <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,881''' |- align="center" | rowspan="2" | N5 | rowspan="2" | Selama | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohd Akmal Kamaruddin <br /> ('''GS'''-'''PAS''') | rowspan="2" |'''5,516''' | rowspan="2" |'''289''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Faizul Mohd Shohor <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') |'''5,227''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohamad Daud Mohd Yusoff <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''619''' |- | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" |Razali Ismail <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') |'''2,618''' |- align="center" | rowspan="2" | N6 | rowspan="2" | Kubu Gajah | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" |Khalil Yahaya <br /> ('''GS'''-'''PAS''') | rowspan="2" |'''5,786''' | rowspan="2" |'''180''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Saliza Ahmad <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') |'''5,606''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Ahmad Hasbullah Alias <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''1,085''' |- | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Mat Supri Musa <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''1,671''' |- align="center" | rowspan="3" | N7 | rowspan="3" | Batu Kurau | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="3" |Muhammad Amin Zakaria <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="3" |'''6,168''' | rowspan="3" |'''2,308''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Muhamad Aiman Aizuddin Md Husin <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''3,051''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="3" | Muhammad Amin Zakaria <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="3" |'''3,834''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Shahir Mohd Hassan <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,860''' |- | bgcolor="{{BERJASA (lama)/meta/shading}}" |Zainal Abidin Hj. Abd. Rahman <br /> ('''BERJASA''') |'''42''' |- align="center" | rowspan="2" | N8 | rowspan="2" | Titi Serong | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" |Hasnul Zulkarnain Abd Munaim <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') | rowspan="2" |'''7,600''' | rowspan="2" |'''140''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Abu Bakar Hussian <br /> ('''GS'''-'''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') |'''6,993''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" | Abu Bakar Hussian <br /> ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') | rowspan="2" |'''1,794'' |- | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Norsalewati Mat Norwani <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') |'''7,460''' |- align="center" | rowspan="2" | N9 | rowspan="2" | Kuala Kurau | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" |Abdul Yunus Jamhari <br />('''PH'''-'''PKR''') | rowspan="2" |'''8,655''' | rowspan="2" |'''2,643''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Abdul Baharin Mohd Desa <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''5,997''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" | Abdul Yunus Jamhari <br />('''PKR''') | rowspan="2" |'''5,014''' |- | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Shahrul Nizam Razali <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') |'''6,012''' |- align="center" | rowspan="2" | N10 | rowspan="2" | Alor Pongsu | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Sham Mat Sahat <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''6,556''' | rowspan="2" |'''1,162''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Ahmad Zaki Husin <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''4,595''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Sham Mat Sahat <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''2,196''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Wan Tarmizi Abd Aziz <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''5,394''' |- align="center" | rowspan="2" | N11 | rowspan="2" | Gunong Semanggol | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" |Razman Zakaria <br /> ('''GS'''-'''PAS''') | rowspan="2" |'''7,444''' | rowspan="2" |'''1,903''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Zaini Cha <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') |'''5,541''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Zawawi Abu Hassan <br /> ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') | rowspan="2" |'''1,405''' |- | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Ismail Ali <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''3,520''' |- align="center" | rowspan="2" | N12 | rowspan="2" | Selinsing | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohamad Nor Dawoo <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''5,167''' | rowspan="2" |'''97''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Husin Din <br /> ('''GS'''-'''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') |'''5,070''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" | Husin Din <br /> ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') | rowspan="2" |'''809''' |- | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" |Ahmad Saqid Ansorullah Ahmad Jihbadz Mokhlis <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') |'''4,016''' |- align="center" | rowspan="2" | N13 | rowspan="2" | Kuala Sepetang '''(dahulu dikenali sebagai Kuala Sapetang)'''<ref name="spr report">{{cite web|url= http://spr.gov.my/sites/default/files/Jilid%201%20Kajian%20Semula%20Persempadanan%20V2.pdf|title=LAPORAN KAJIAN SEMULA PERSEMPADANAN |date=31 March 2018| work=Election Commission of Malaysia|publisher=Election Commission of Malaysia|accessdate=13 April 2018}}</ref> | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohd Kamaruddin Abu Bakar <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''8,993''' | rowspan="2" |'''329''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Chua Yee Ling <br /> ('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') |'''8,664''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" | Chua Yee Ling <br /> ('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') | rowspan="2" |'''758''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Rahim Ismail <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''6,296''' |- align="center" | rowspan="2" | N14 | rowspan="2" | Changkat Jering | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Ahmad Saidi Mohamad Daud <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''8,818''' | rowspan="2" |'''1,922''' | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" |Megat Shariffuddin Ibrahim <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') |'''6,896''' | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" | [[Mohammad Nizar Jamaluddin]] <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Amanah Negara|AMANAH]]''') | rowspan="2" |'''1,170''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Nordin Jaafar <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''6,199''' |- align="center" | rowspan="2" | N15 | rowspan="2" | Trong | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Jamilah Zakaria <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''5,139''' | rowspan="2" |'''1,898''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Shaharuddin Abdul Rashid <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''2,546''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Zabri Abd Wahid <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''1,804''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Muhd Faisal Abd Rahman <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,241''' |- align="center" | rowspan="2" | N16 | rowspan="2" | Kamunting | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" |Muhd Fadhil Nuruddin <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') | rowspan="2" |'''9,898''' | rowspan="2" |'''1,780''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Mohamad Zahir Abdul Khalid <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') |'''8,118''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohamad Zahir Abdul Khalid <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''887''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Fakhrudin Abd Aziz <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''5,276''' |- align="center" | N17 | Pokok Assam | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Leow Thye Yih <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | '''16,954''' | '''12,032''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Lee Li Kuan <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''4,922''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Teh Kok Lim <br /> ('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''7,925''' |- align="center" | N18 | Aulong | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | [[Nga Kor Ming]] <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | '''18,123''' | '''12,064''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Soo Kay Ping <br /> ('''BN'''-'''GERAKAN''') | '''6,059''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Leow Thye Yih <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''7,330''' |- align="center" | rowspan="2" | N19 | rowspan="2" | Chenderoh | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Zainun Mat Noor <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''5,546''' | rowspan="2" |'''2,370''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Khairul Anuar Musa <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''3,176''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Zainun Mat Noor <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''1,567''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Farid Faizi Azizan <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,944''' |- align="center" | rowspan="2" | N20 | rowspan="2" | Lubok Merbau | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Jurij Jalaluddin <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''4,908''' | rowspan="2" |'''409''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Zulkarnine Hashim <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''4,179''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Siti Salmah Mat Jusak <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''53''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Azizi Mohamed Ridzuwan <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''4,499''' |- align="center" | rowspan="2" | N21 | rowspan="2" | Lintang | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohd Zolkafly Harun <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''10,605''' | rowspan="2" |'''4,582''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Madhi Hassan <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''6,023''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Zolkafly Harun <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,977''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Isran Fahmi Ismail <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,460''' |- align="center" | N22 | Jalong | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Loh Sze Yee <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''16,138''' | '''9,602''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |[[Tan Lian Hoe]] <br /> ('''BN'''-'''GERAKAN''') | '''6,536''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Loh Sze Yee <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''6,769''' |- align="center" | rowspan="2" | N23 | rowspan="2" | Manjoi | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" |Asmuni Awi <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') | rowspan="2" |'''20,052''' | rowspan="2" |'''3,532''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Mohamad Ziad Mohamed Zainal Abidin <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') |'''16,520''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohamad Ziad Mohamed Zainal Abidin <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''132''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Hafez Sabri <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''10,830''' |- align="center" | rowspan="3" | N24 | rowspan="3" | Hulu Kinta | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="3" |Muhamad Arafat Varisai Mahamad <br /> ('''PH'''-'''PKR''') | rowspan="3" |'''17,766''' | rowspan="3" |'''3,713''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Aminuddin Md Hanafiah <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') |'''14,053''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="3" | Aminuddin Md Hanafiah <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="3" |'''6,118''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mat Salleh Said <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''7,425''' |- | bgcolor="{{Independent (politician)/meta/shading}}" | Murugiah Subramaniam <br /> ('''[[Independent politician|IND]]''') |'''217''' |- align="center" | N25 | Canning | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Jenny Choy <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | '''21,268''' | '''18,292''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Liew Kar Tuan <br /> ('''BN'''-'''GERAKAN''') | '''2,976''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | [[Wong Kah Woh]] <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''14,444''' |- align="center" | rowspan="2" | N26 | rowspan="2" | Tebing Tinggi | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Abdul Aziz Bari <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | rowspan="2" |'''10,334''' | rowspan="2" |'''3,927''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Tony Khoo Boon Chuan <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''6,407''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Ong Boon Piow <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''5,887''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mazlan Md Isa <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,931''' |- align="center" | N27 | Pasir Pinji | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Lee Chuan How <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''23,282''' | '''20,856''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Ng Kai Cheong <br /> ('''BN'''-'''MCA''') | '''2,426''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Lee Chuan How <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''13,632''' |- align="center" | N28 | Bercham | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Ong Boon Piow <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''24,647''' | '''20,709''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Low Guo Nan <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''3,938''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Cheong Chee Khing <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''13,916''' |- align="center" | N29 | Kepayang | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Ko Chung Sen <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | '''12,417''' | '''9,495''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Chang Kok Aun <br /> ('''BN'''-'''MCA''') | '''2,922''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Nga Kor Ming <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''4,604''' |- align="center" | rowspan="2" | N30 | rowspan="2" | Buntong | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" |A. Sivasubramaniam <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''18,005''' | rowspan="2" |'''15,187''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |T. Thangarani <br /> ('''BN'''-'''MIC''') |'''2,682''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | A. Sivasubramaniam <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''8,629''' |- |Ramni Rasiah <br /> ('''PSM''') |'''813''' |- align="center" | rowspan="2" | N31 | rowspan="2" | Jelapang | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Cheah Poh Hian <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | rowspan="2" |'''16,940''' | rowspan="2" |'''15,187''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |K. Thankaraj <br /> ('''BN'''-'''MIC''') |'''1,753''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Teh Hock Ke <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''12,266''' |- |M. Saraswathy <br /> ('''PSM''') |'''944''' |- align="center" | rowspan="2" | N32 | rowspan="2" | Menglembu | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Chaw Kam Foon <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | rowspan="2" |'''20,456''' | rowspan="2" |'''17,948''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Wong Kam Seng <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''2,508''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Lim Pek Har <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''16,799''' |- |Chin Kwai Leong <br /> ('''PSM''') |'''248''' |- align="center" | rowspan="2" | N33 | rowspan="2" | Tronoh | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Yong Choo Kiong <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''15,061''' | rowspan="2" |'''10,501''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Yuen Chan How <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''4,560''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Yong Choo Kiong <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''6,191''' |- |Andy Chin <br /> ('''PSM''') |'''333''' |- align="center" | rowspan="2" | N34 | rowspan="2" | Bukit Chandan | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Maslin Sham Razman <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''5,929''' | rowspan="2" |'''464''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |[[Mohamad Imran Abdul Hamid]] <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''5,465''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Maslin Sham Razman <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''959''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Intan Noraini Mohd Basir <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,743''' |- align="center" | rowspan="2" | N35 | rowspan="2" | Manong | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohd Zuraimi Razali <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''6,267''' | rowspan="2" |'''1,624''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Mohamad Isa Jaafar <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') | '''5,696''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohamad Kamil Shafie <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''231''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Jamil Dzulkarnain <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''4,004''' |- align="center" | rowspan="2" | N36 | rowspan="2" | Pengkalan Baharu | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Abd Manaf Hashim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''6,312''' | rowspan="2" |'''1,624''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Murad Abdullah <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''4,688''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Abd Manaf Hashim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''2,505''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Zakaria Hashim <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,781''' |- align="center" | N37 | Pantai Remis | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Wong May Ing <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''18,608''' | '''13,316''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Ho Kean Wei <br /> ('''BN'''-'''MCA''') | '''5,292''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Wong May Ing <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''9,471''' |- align="center" | N38 | Astaka '''(dahulu dikenali sebagai Sitiawan)'''<ref name="spr report" /> | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Teoh Yee Chow <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | '''18,814''' | '''15,176''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Teng Keek Soong <br /> ('''BN'''-'''MCA''') | '''3,638''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Ngeh Koo Ham <br /> ('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''11,820''' |- align="center" | rowspan="2" | N39 | rowspan="2" | Belanja | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Khairudin Abu Hanipah <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''5,879''' | rowspan="2" |'''2,729''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Yahanis Yahya <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''2,871''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Nizar Zakaria <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''2,963''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Zahid Abu Bakar <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,150''' |- align="center" | rowspan="2" | N40 | rowspan="2" | Bota | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Khairul Shahril Mohamed <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''7,411''' | rowspan="2" |'''1,822''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Azrul Hakkim Azhar <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''4,070''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | [[Nasarudin Hashim]] <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,448''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Muhamad Ismi Mat Taib <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''5,589''' |- align="center" | rowspan="2" | N41 | rowspan="2" | Malim Nawar | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" |Leong Cheok Keng <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''11,271''' | rowspan="2" |'''6,082''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Chang Gwo Chyang <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''5,189''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Leong Cheok Keng <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''4,343''' |- |K.S. Bawani <br /> ('''PSM''') |'''213''' |- align="center" | N42 | Keranji | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Chong Zhemin <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | '''12,072''' | '''8,041''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |[[Daniel Wa Wai How]] <br /> ('''BN'''-'''MCA''') | '''4,031''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Chen Fook Chye <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''5,561''' |- align="center" | rowspan="2" | N43 | rowspan="2" | Tualang Sekah | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Nolee Ashilin Mohd Radzi Manan <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''8,767''' | rowspan="2" |'''1,099''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Mohd Azlan Helmi <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''7,668''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Nolee Ashilin Mohd Radzi Manan <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''2,046''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Sofian Rejab <br /> ('''GS'''-'''PAS''') | '''3,162''' |- align="center" | rowspan="2" | N44 | rowspan="2" | Sungai Rapat | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" |[[Mohammad Nizar Jamaluddin]] <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') | rowspan="2" |'''12,425''' | rowspan="2" |'''3,614''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Radzi Zainon <br /> ('''GS'''-'''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') |'''4,627''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" | Radzi Zainon <br /> ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') | rowspan="2" |'''2,638''' |- | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Hamzah Kasim <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') |'''8,811''' |- align="center" | rowspan="2" | N45 | rowspan="2" | Simpang Pulai | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" |Tan Kar Hing <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') | rowspan="2" |'''25,659''' | rowspan="2" |'''20,689''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Liew Yee Lin <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''4,970''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" | Tan Kar Hing <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') | rowspan="2" |'''11,083''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" | Mohamad Arif Abdul Latiff <br /> ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') | '''4,061''' |- align="center" | rowspan="2" | N46 | rowspan="2" | Teja | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" |Ng Shy Ching <br /> ('''PH'''-'''PKR''') | rowspan="2" |'''10,546''' | rowspan="2" |'''4,390''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Chang Chun Cheun <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''6,156''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" | Chang Lih Kang <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') | rowspan="2" |'''2,082''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mokhthar Abdullah <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,028''' |- align="center" | rowspan="2" | N47 | rowspan="2" | Chenderiang | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" rowspan="2" |[[Ahmad Faizal Azumu]] <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') | rowspan="2" |'''7,662''' | rowspan="2" |'''39''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Chong Shin Heng <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''7,623''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mah Hang Soon <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[Malaysian Chinese Association|MCA]]''') | rowspan="2" |'''4,767''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Nordin Hassan <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''1,735''' |- align="center" | rowspan="2" | N48 | rowspan="2" | Ayer Kuning | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Samsudin Abu Hassan <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''9,141''' | rowspan="2" |'''2,087''' | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" |Tan Seng Toh <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') |'''7,054''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Samsudin Abu Hassan <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,485''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Salmah Ab Latif <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,993''' |- align="center" | rowspan="3" | N49 | rowspan="3" | Sungai Manik | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="3" |Zainol Padzi Paharudin <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="3" |'''9,265''' | rowspan="3" |'''1,939''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Mohamad Maharani Md Tasi <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''7,326''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="3" | Zainol Padzi Paharudin <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="3" |'''1,854''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohamed Yusoff Abdullah <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''4,071''' |- | bgcolor="{{BERJASA (lama)/meta/shading}}" |Dr Mustapa Kamal Bin Maulut <br /> ('''BERJASA''') |'''169''' |- align="center" | rowspan="2" | N50 | rowspan="2" | Kampong Gajah | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Wan Norashikin Wan Nordin <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''11,026''' | rowspan="2" |'''3,345''' | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" |Zaiton Latiff <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') |'''3,861''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Abdullah Fauzi Bin Ahmad Razali <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''6,100''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mustafa Shaari <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''7,681''' |- align="center" | rowspan="2" | N51 | rowspan="2" | Pasir Panjang | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" |Yahaya Mat Nor <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') | rowspan="2" |'''14,123''' | rowspan="2" |'''1,219''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Rashidi Ibrahim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') |'''12,904''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Rashidi Ibrahim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''304''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Rohawati Abidin <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''7,795''' |- align="center" | rowspan="2" | N52 | rowspan="2" | Pangkor | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |[[Zambry Abdul Kadir]] <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''8,378''' | rowspan="2" |'''1,626''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Nordin Ahmad Ismail <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''6,752''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | [[Zambry Abdul Kadir]] <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''5,124''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Zainal Abidin Saad <br /> ('''GS'''-'''PAS''') | '''3,638''' |- align="center" | rowspan="2" | N53 | rowspan="2" | Rungkup | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Shahrul Zaman Yahya <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''6,529''' | rowspan="2" |'''3,069''' | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" |Hatim Musa <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') |'''3,460''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Shahrul Zaman Yahya <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''613''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Mohkheri Jalil <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,430''' |- align="center" | rowspan="2" | N54 | rowspan="2" | Hutan Melintang | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Khairuddin Tarmizi <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''10,961''' | rowspan="2" |'''741''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Manivannan Gowin <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') |'''10,220''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" | [[Kesavan Subramaniam]] <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') | rowspan="2" |'''1,240''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Misbahul Munir Masduki <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,150''' |- align="center" | rowspan="2" | N55 | rowspan="2" | Pasir Bedamar | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Terence Naidu <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''19,480''' | rowspan="2" |'''14,520''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Kong Sun Chin <br /> ('''BN'''-'''MCA''') | '''4,960''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Terence Naidu <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''13,037''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |S. Kumaresan <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''939''' |- align="center" | rowspan="2" | N56 | rowspan="2" | Changkat Jong | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Azhar Jamaluddin <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''11,216''' | rowspan="2" |'''67''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Muhammad Faizul Mohamed Ismail <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''11,149''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Azhar Jamaluddin <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''1,118''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Azhar Mohd Rafiei <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''5,834''' |- align="center" | rowspan="2" | N57 | rowspan="2" | Sungkai | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Sivanesan Achalingam <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''9,631''' | rowspan="2" |'''6,493''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |V. Elango <br /> ('''BN'''-'''MIC''') |'''3,138''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Sivanesan Achalingam <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''3,511''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |J. Applasamy <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''505''' |- align="center" | rowspan="2" | N58 | rowspan="2" | Slim | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohd Khusairi Abdul Talib <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''8,327''' | rowspan="2" |'''2,183''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Mohd. Amran Ibrahim <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''6,144''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Khusairi Abdul Talib <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,853''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Muhammad Zulfadli Zainal <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''4,103''' |- align="center" | rowspan="2" | N59 | rowspan="2" | Behrang | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" |Aminuddin Zulkipli <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') | rowspan="2" |'''9,770''' | rowspan="2" |'''409''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Rusnah Kassim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') |'''9,361''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Rusnah Kassim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''1,968''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Syed Zamzuri Syed Nengah <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,334''' |} == Lihat juga == * [[Keputusan Pilihan Raya Umum Malaysia 2013 - Perak]] * [[Dewan Negara Negeri Perak]] == Pautan luar == * [http://www.perak.gov.my/bm/ Laman rasmi Kerajaan Negeri Perak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080620162152/http://www.perak.gov.my/bm/ |date=2008-06-20 }} == Rujukan == {{Reflist}} {{Ahli Dewan Negeri Perak ke-15}} {{Ahli Dewan Negeri Perak, Parlimen Malaysia ke-14}} {{Dewan Undangan Negeri}} {{Perak}} [[Kategori:Dewan Negeri Perak]] [[Kategori:Badan perundangan satu dewan]] [[Kategori:Politik di Perak]] [[Kategori:Badan perundangan negeri di Malaysia]] 3o16oybwiox29p4z7zt8h7iw4cphn42 6844170 6844128 2026-05-08T12:48:46Z MuhdAliffHaziq 228238 6844170 wikitext text/x-wiki {{kemaskini}} {{Kotak info badan perundangan | Nama = Dewan Negeri Perak | Nama asal = ديوان نڬري ڤراق | Nama transkripsi = | Warna latar belakang = #E9E9E9 | Warna teks = | Gambar = Coat of arms of Perak.svg | Resolusi gambar = 150px | Teks alt gambar = Lambang negeri Perak Darul Ridzuan | Bilik persidangan = Pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri Perak Malam.jpg | Resolusi bilik persidangan = | Jenis dewan = Satu dewan | Dewan = Dewan Negeri | Jenis ketua1 = Sultan | Ketua1 = [[Sultan Nazrin Muizzuddin Shah ibni Almarhum Sultan Azlan Muhibbuddin Shah|DYMM Sultan Nazrin Muizzuddin Shah Almarhum Sultan Azlan Muhibbuddin Shah]] | Parti1 = | Pilihan raya1 = 29 Mei 2014 | Jenis ketua2 = Yang di-Pertua Dewan | Ketua2 = YBhg Dato' [[Mohammad Zahir Abdul Khalid]] | Parti2 = [[BN]]-[[UMNO]] | Pilihan raya2 = 12 Mei 2020 | Jenis ketua3 = Timbalan Yang di-Pertua Dewan | Ketua3 = YB [[Jenny Choy Tsi Jen]] | Parti3 = [[PH]]-[[DAP]] | Pilihan raya3 = 19 Disember 2022 | Jenis ketua4 = [[Menteri Besar Perak|Menteri Besar]] | Ketua4 = YAB Dato' [[Saarani Mohamad]] | Parti4 =[[Barisan Nasional|BN]]-[[UMNO]] | Pilihan raya4 =10 Disember 2020 | Jenis ketua5 = Ketua Pembangkang | Ketua5 = YB [[Razman Zakaria]] | Parti5 = [[PN]]-[[PAS]] | Pilihan raya5 = 16 Disember 2022 | Jenis ketua6 = Setiauaha | Ketua6 = YBhg Shahrul Azam Shaari | Parti6 = | Pilihan raya6 = | Struktur1 = File:Dewan Negeri Perak 2022.svg | Resolusi struktur1 = 250px | Teks alt struktur1 = | Pilihan raya terakhir1 = [[Pilihan raya negeri Perak 2022|19 November 2022]] | Tempat persidangan = [[Bangunan Perak Darul Ridzuan]],<br>Jalan Bukit Gantang Wahab, [[Ipoh]] | Ahli = 59 | Kumpulan politik1 = ({{as of|2025|02|22}})<br/> '''Kerajaan (32):'''<br/> {{Color box|{{Pakatan Harapan/meta/color}}}} [[PH]] (24)<br/> *{{Color box|{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}}} [[DAP]] (18)<br/> *{{Color box|{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}}} [[PKR]] (5) *{{Color box|{{Parti Amanah Negara/meta/shading}}}} [[AMANAH]] (1) {{Color box|{{Barisan Nasional/meta/color}}}} [[BN]] (9) *{{Color box|{{Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu/meta/color}}}} [[UMNO]] (8) *{{Color box|{{Persatuan Cina Malaysia/meta/color}}}} [[MCA]] (1) '''Pembangkang (26):'''<br/> {{colorbox|{{Perikatan Nasional/meta/color}}}} [[Perikatan Nasional|PN]] (26) *{{Color box|{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}}} [[PAS]] (17) *{{Color box|{{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}}} [[BERSATU]] (9) | Gelaran kerusi1 = [[PH]] | Kerusi1 = {{Infobox political party/seats|24|59|hex={{Pakatan Harapan/meta/color}}}} | Gelaran kerusi2 = [[BN]] | Kerusi2 = {{Infobox political party/seats|8|59|hex={{Barisan Nasional/meta/color}}}} | Gelaran kerusi3 = [[PN]] | Kerusi3 = {{Infobox political party/seats|26|59|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} | Laman sesawang = [http://www.perak.gov.my/ Dewan Negeri Perak] }} '''Dewan Negeri Perak''' ([[Tulisan Jawi]]: ديوان نڬري ڤراق) terdiri daripada 59 kawasan Dewan Negeri (DN). Pemilihan anggota DN dibuat semasa pilihan raya umum atau pilihan raya kecil yang dijalankan. Kebiasaannya, anggota Dewan Negeri yang dipilih akan mengangkat sumpah taat setia dan simpan rahsia di hadapan [[Sultan Perak|Sultan]] atau [[Raja Muda Perak|Raja Pemangku Perak]] di [[Istana Iskandariah]], [[Bukit Chandan]], Kuala Kangsar. Dewan Negeri Perak bersidang di Bangunan Darul Ridzuan, Ipoh, Perak. Negeri Perak merupakan negeri yang paling banyak kerusi DN di Malaysia. ==Komposisi terkini== {| style="width:40em;" | colspan="33" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};"align="center"|'''Kerajaan''' | colspan="26" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};"align="center"|'''Pembangkang''' |- | colspan="24" style="color:{{party color|Pakatan Harapan}};"align="center"|'''PH''' | colspan="9" style="color:{{party color|Barisan Nasional}};"align="center"|'''BN''' | colspan="26" style="color:{{party color|Perikatan Nasional}};"align="center"|'''PN''' |- | colspan="24" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white"align="center"|'''24''' | colspan="9" style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; color:white"align="center"|'''9''' | colspan="26" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white"align="center"|'''26''' |- | colspan="18" style="background:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}; color:white"align="center"|'''18''' | colspan="5" style="background:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}; color:white"align="center"|'''5''' | colspan="1" style="background:{{Parti Amanah Negara/meta/color}}; color:white"align="center"|'''1''' | colspan="8" style="background:{{United Malays National Organisation/meta/color}}; color:white"align="center"|'''8''' | colspan="1" style="background:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}}; color:white"align="center"|'''1''' | colspan="17" style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}; color:white"align="center"|'''17''' | colspan="9" style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}}; color:white"align="center"|'''9''' |- | colspan="18" style="color:{{party color|Parti Tindakan Demokratik}};"align="center"|'''DAP''' | colspan="5" style="color:{{party color|Parti Keadilan Rakyat}};"align="center"|'''PKR''' | colspan="1" style="color:{{party color|Parti Amanah Negara}};"align="center"|'''Amanah''' | colspan="8" style="color:{{party color|Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu}};"align="center"|'''UMNO''' | colspan="1" style="color:{{party color|Malaysian Chinese Association}};"align="center"|'''MCA''' | colspan="17" style="color:{{party color|Parti Islam Se-Malaysia}};"align="center"|'''PAS''' | colspan="9" style="color:{{party color|Malaysian United Indigenous Party}};"align="center"|'''Bersatu''' |} ==Ahli Dewan Negeri (2022)== {{main|Dewan Negeri Perak ke-15}} Ahli Dewan Negeri Perak terkini: {| class="wikitable sortable" |- !No. !Kerusi Parlimen ! width="30"|No. ! width="150"|Dewan Negeri ! width="245"|Penyandang !Gabungan (Parti) ! Catatan |- | rowspan="2" |P054 | rowspan="2" |Gerik | N1 ||[[Pengkalan Hulu (kawasan negeri)|Pengkalan Hulu]]|| [[Mohamad Amin Roslan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N2 ||[[Temengor (kawasan negeri)|Temengor]]|| [[Salbiah Mohamed]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pembangunan Wanita, Kebajikan Keluarga, Masyarakat dan Pembangunan Usahawan |- | rowspan="2" |P055 | rowspan="2" |Lenggong | N3 ||[[Kenering (kawasan negeri)|Kenering]]|| [[Husairi Ariffin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N4 ||[[Kota Tampan (kawasan negeri)|Kota Tampan]]|| Dato' Seri [[Saarani Mohamad]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * [[Menteri Besar Perak]] * EXCO Agama Islam, Kewangan, Keselamatan, Sumber Asli, Perancangan Ekonomi dan GLC |- | rowspan="3" |P056 | rowspan="3" |Larut | N5 ||[[Selama (kawasan negeri)|Selama]]|| [[Mohd Akmal Kamaruddin|Mohd. Akmal Kamaruddin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N6 ||[[Kubu Gajah (kawasan negeri)|Kubu Gajah]]|| [[Khalil Yahaya]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N7 ||[[Batu Kurau (kawasan negeri)|Batu Kurau]]|| Dato' [[Mohd Najmuddin Elias]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="2" |P057 | rowspan="2" |Parit Buntar | N8 ||[[Titi Serong (kawasan negeri)|Titi Serong]]|| [[Hakimi Hamzi Mohd Hayat]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N9 ||[[Kuala Kurau (kawasan negeri)|Kuala Kurau]]|| Dato' [[Abdul Yunus Jamhari]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="3" |P058 | rowspan="3" |Bagan Serai | N10 ||[[Alor Pongsu (kawasan negeri)|Alor Pongsu]]|| [[Noor Azman Ghazali]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N11 ||[[Gunong Semanggol (kawasan negeri)|Gunong Semanggol]]|| [[Razman Zakaria]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | * Ketua Pembangkang DUN Perak |- | N12 ||[[Selinsing (kawasan negeri)|Selinsing]]|| [[Sallehuddin Abdullah]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P059 | rowspan="3" |Bukit Gantang | N13 ||[[Kuala Sepetang (kawasan negeri)|Kuala Sepetang]]|| [[Ahmad Man]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2026/05/08/bersatu-pecat-2-adun-gantung-5-mp?fbclid=IwY2xjawRqub5leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR5mL_1xmjFztNxfo2eMD2KaBgcRTk-pEr3n2ZAv-Yl6V5qH0TZyvj4ZOVHYVA_aem_8692ZfY3stuGqXLx7bfaSA</ref> |- | N14 ||[[Changkat Jering (kawasan negeri)|Changkat Jering]]|| [[Rahim Ismail]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N15 ||[[Trong (kawasan negeri)|Trong]]|| [[Muhammad Faisal Abdul Rahman]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P060 | rowspan="3" |Taiping | N16 ||[[Kamunting (kawasan negeri)|Kamunting]]|| [[Mohd Fakhrudin Abd Aziz]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N17 ||[[Pokok Assam (kawasan negeri)|Pokok Assam]]||[[Ong Seng Guan]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N18 ||[[Aulong (kawasan negeri)|Aulong]]||[[Teh Kok Lim]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Sains, Alam Sekitar dan Teknologi Hijau |- | rowspan="2" |P061 | rowspan="2" |Padang Rengas | N19 ||[[Chenderoh (kawasan negeri)|Chenderoh]]||[[Syed Lukman Hakim Syed Mohd Zin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> |- | N20 ||[[Lubok Merbau (kawasan negeri)|Lubok Merbau]]|| [[Azizi Mohamed Ridzuan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | rowspan="2" |P062 | rowspan="2" |Sungai Siput | N21 ||[[Lintang (kawasan negeri)|Lintang]]|| Dato' [[Mohd Zolkafly Harun]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pembangunan Luar Bandar, Perladangan, Pertanian dan Industri Makanan |- | N22 ||[[Jalong (kawasan negeri)|Jalong]]|| [[Loh Sze Yee]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Pelancongan, Industri, Pelaburan dan Pembangunan Koridor |- | rowspan="2" |P063 | rowspan="2" |Tambun | N23 ||[[Manjoi (kawasan negeri)|Manjoi]]|| [[Mohd Hafez Sabri]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N24 ||[[Hulu Kinta (kawasan negeri)|Hulu Kinta]]|| [[Muhamad Arafat Varisai Mahamad]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- | rowspan="3" |P064 | rowspan="3" |Ipoh Timor | N25 ||[[Canning (kawasan negeri)|Canning]]|| [[Jenny Choy Tsi Jen]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * Timbalan Yang di-Pertua DUN Perak |- | N26 ||[[Tebing Tinggi (kawasan negeri)|Tebing Tinggi]]|| Dr. [[Abdul Aziz Bari]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N27 ||[[Pasir Pinji (kawasan negeri)|Pasir Pinji]]||[[Goh See Hua]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="3" |P065 | rowspan="3" |Ipoh Barat | N28 ||[[Bercham (kawasan negeri)|Bercham]]|| [[Ong Boon Piow]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N29 ||[[Kepayang (kawasan negeri)|Kepayang]]|| [[Nga Kor Ming]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N30 ||[[Buntong (kawasan negeri)|Buntong]]|| [[Thulsi Manogaran]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="3" |P066 | rowspan="3" |Batu Gajah | N31 ||[[Jelapang (kawasan negeri)|Jelapang]]|| [[Cheah Pou Hian]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N32 ||[[Menglembu (kawasan negeri)|Menglembu]]|| [[Chaw Kam Foon]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N33 ||[[Tronoh (kawasan negeri)|Tronoh]]|| [[Steven Tiw Tee Siang]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="2" |P067 | rowspan="2" |Kuala Kangsar | N34 ||[[Bukit Chandan (kawasan negeri)|Bukit Chandan]]|| Dr. [[Hashim Bujang]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N35 ||[[Manong (kawasan negeri)|Manong]]||[[Berhanudin Ahmad]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P068 | rowspan="3" |Beruas | N36 ||[[Pengkalan Baharu (kawasan negeri)|Pengkalan Baharu]]|| [[Azman Noh]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- | N37 ||[[Pantai Remis (kawasan negeri)|Pantai Remis]]|| [[Wong May Ing]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N38 ||[[Astaka (kawasan negeri)|Astaka]]|| [[Jason Ng Thien Yeong]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="2" |P069 | rowspan="2" |Parit | N39 ||[[Belanja (kawasan negeri)|Belanja]]|| [[Khairudin Abu Hanipah]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pendidikan, Pengajian Tinggi, Belia dan Sukan |- | N40 ||[[Bota (kawasan negeri)|Bota]]|| Dr. [[Najihatussalehah Ahmad]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P070 | rowspan="3" |Kampar | N41 ||[[Malim Nawar (kawasan negeri)|Malim Nawar]]|| [[Bavani Veraiah]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N42 ||[[Keranji (kawasan negeri)|Keranji]]|| [[Angeline Koo Hai Yen]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N43 ||[[Tualang Sekah (kawasan negeri)|Tualang Sekah]]|| [[Mohd Azlan Helmi]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | * EXCO Komunikasi, Multimedia dan NGO |- | rowspan="3" |P071 | rowspan="3" |Gopeng | N44 ||[[Sungai Rapat (kawasan negeri)|Sungai Rapat]]||Dato' Seri [[Mohammad Nizar Jamaluddin]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (AMANAH)}}''' | * EXCO Infrastruktur, Tenaga Air dan Pengangkutan Awam |- | N45 ||[[Simpang Pulai (kawasan negeri)|Simpang Pulai]]|| [[Wong Chai Yi]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- | N46 ||[[Teja (kawasan negeri)|Teja]]|| [[Sandrea Ng Shy Ching]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | * EXCO Perumahan dan Kerajaan Tempatan |- | rowspan="2" |P072 | rowspan="2" |Tapah | N47 ||[[Chenderiang (kawasan negeri)|Chenderiang]]||[[Choong Shin Heng]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}"|'''{{color|white|BN (MCA)}}''' | |- | N48 ||[[Ayer Kuning (kawasan negeri)|Ayer Kuning]]|| [[Mohamad Yusri Bakir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | |- | rowspan="2" |P073 | rowspan="2" |Pasir Salak | N49 ||[[Sungai Manik (kawasan negeri)|Sungai Manik]]||Dato' [[Zainol Fadzi Paharudin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N50 ||[[Kampong Gajah (kawasan negeri)|Kampong Gajah]]|| [[Zafarulazhan Zan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- |rowspan="2" |P074 | rowspan="2" |Lumut | N51 ||[[Pasir Panjang (kawasan negeri)|Pasir Panjang]]|| [[Rosli Abd Rahman]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | N52 ||[[Pangkor (kawasan negeri)|Pangkor]]||[[Norhaslinda Zakaria]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="2" |P075 | rowspan="2" |Bagan Datuk | N53 ||[[Rungkup (kawasan negeri)|Rungkup]]|| Dato' [[Shahrul Zaman Yahya]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- | N54 ||[[Hutan Melintang (kawasan negeri)|Hutan Melintang]]||[[Wasanthee Sinnasamy]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- | rowspan="2" |P076 | rowspan="2" |Teluk Intan | N55 || [[Pasir Bedamar (kawasan negeri)|Pasir Bedamar]] || [[Woo Kah Leong]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi, Hal Ehwal Pengguna dan Kampung Baru Cina |- | N56 ||[[Changkat Jong (kawasan negeri)|Changkat Jong]]|| [[Nadziruddin Mohamed Bandi]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="3" |P077 | rowspan="3" |Tanjong Malim | N57 ||[[Sungkai (kawasan negeri)|Sungkai]]|| [[Sivanesan Achalingam]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Sumber Manusia, Kesihatan dan Hal Ehwal Masyarakat India |- |N58 |[[Slim (kawasan negeri)|Slim]]|| [[Muhammad Zulfadli Zainal]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | N59 ||[[Behrang (kawasan negeri)|Behrang]]|| [[Salina Samsudin]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |} ==Ahli Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Perak== {{Utama|Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Perak}} ==Susunan tempat duduk ADN (2022)== {| style="font-size:100%; text-align:center;" |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N39 Belanja}} || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N31 Jelapang}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N32 Menglembu}} || bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/color}}" | {{color|black|N46 Teja}} || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N25 Canning}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N15 Trong}} || ''Kosong'' || bgcolor=#000080| {{color|white|N43 Tualang Sekah}} || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N22 Jalong}} || bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/color}}" | {{color|black|N24 Hulu Kinta}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N42 Keranji}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N14 Changkat Jering}}|| bgcolor=#000080| {{color|white|N40 Bota}} || || || || bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" | {{color|white|N51 Pasir Panjang}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N38 Astaka}} |- | |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N35 Manong}} || bgcolor=#009000| {{color|white|N6 Kubu Gajah}} || || || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N55 Pasir Bedamar}} || bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" | {{color|white|N16 Kamunting}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N54 Hutan Melintang}} || bgcolor=#009000| {{color|white|N5 Selama}} || || || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N17 Pokok Assam}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N49 Sungai Manik}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N20 Lubok Merbau}} || bgcolor=#009000| {{color|white|N11 Gunong Semanggol}} || || Bentara || || bgcolor="#b3b3b3" | {{color|white|N30 Buntong}} || bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" | {{color|white|N59 Behrang}} |- | |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N13 Kuala Sepetang}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N56 Changkat Jong}} || || || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N41 Malim Nawar}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N29 Kepayang}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N12 Selinsing}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N1 Pengkalan Hulu}} || || || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N27 Pasir Pinji}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N18 Aulong}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N50 Kampong Gajah}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N34 Bukit Chandan}} || || || || bgcolor="#b3b3b3" | {{color|white|N8 Titi Serong}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N28 Bercham}} |- | |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N21 Lintang}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N10 Alor Pongsu}} || || Cokmar || || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N26 Tebing Tinggi}} || bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/color}}" | {{color|black|N45 Simpang Pulai}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N19 Chenderoh}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N36 Pengkalan Baharu}} || || || || bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" | {{color|white|N44 Sungai Rapat}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N37 Pantai Remis}} |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N2 Temenggor}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N3 Kenering}} || || || || bgcolor=#000080| {{color|white|N9 Kuala Kurau}} || bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}" | {{color|white|N57 Sungkai}} |- | |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N58 Slim}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N48 Ayer Kuning}} || || || || bgcolor="#b3b3b3" |{{color|white|N33 Tronoh}} || Setiausaha Kewangan Negeri |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N53 Rungkup}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N52 Pangkor}} || || || || bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" | {{color|white|N23 Manjoi}} || Penasihat Perundangan Negeri |- | bgcolor=#000080| {{color|white|N7 Batu Kurau}} || bgcolor=#000080| {{color|white|N4 Kota Tampan (Ketua Pembangkang)}} || || Setiausaha || || bgcolor=#000080| {{color|white|N03 Kota Tampan (Menteri Besar)}}|| Setiausaha Negeri |- | || || || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" | {{color|white|Yang di-Pertua Dewan Negeri}}|| || || || || |- | || || || Sultan || || || |} ==Yang di-Pertua dan timbalan== {| class=wikitable |- ! Penggal||Yang di-Pertua||Parti||Tempoh||Timbalan||Parti||Tempoh |- |Pertama |[[Sulaiman Bulon|Sulaiman Bulun]] |[[BN]]-[[UMNO]] |16.04.1959 - 22.11.1963 | | | |- |Ke-2 | rowspan="2" |[[Ali Zaini Mohd Zain]] | rowspan="2" |[[BN]]-[[UMNO]] | rowspan="2" |07.05.1964 - 31.07.1974 | | | |- |Ke-3 | | | |- |Ke-4 |[[Shafie Mat Saman]] |[[BN]]-[[UMNO]] |28.09.1974 - 17.07.1978 | | | |- |Ke-5 |[[Ahmad Azizuddin Zainal Abidin]] |[[BN]]-[[UMNO]] |08.08.1978 - 29.03.1982 | | | |- |Ke-6 |[[Shamsuddin Din]] |[[BN]]-[[UMNO]] |24.05.1982 - 19.07.1986 | | | |- | rowspan="2" |Ke-7 |[[Abdul Malik Ahmad]] |[[BN]]-[[UMNO]] |15.09.1987 - 05.07.1988 | | | |- |[[Umar Ismail]] |[[BN]]-[[UMNO]] |05.09.1988 - 05.10.1990 | | | |- |Ke-8 |[[Mohd Arshad Abdullah]] |[[BN]]-[[UMNO]] |14.11.1990 - 06.04.1995 | | | |- |Ke-9 |[[Mohamed Nazri Abdul Rahim|Mohamed Nazri Abd Rahim]] |[[BN]]-[[UMNO]] |26.05.1995 - 10.11.1999 | | | |- |Ke-10||[[Junus Wahid]]||[[BN]]-[[UMNO]]||20.12.1999 - 16.04.2004|| || || |- |Ke-11 |[[Mat Isa Ismail]] |[[BN]]-[[UMNO]]||16.04.2004 - 24.04.2008|| || || |- | rowspan="2" |Ke-12||[[Sivakumar Varatharaju|Sivakumar Varatharaju Naidu]]||[[DAP]]||25.04.2008 - 06.05.2009|| rowspan="2" |[[Hee Yit Foong]]||[[DAP]]||2008-2009 |- |[[Ganesan Retanam]]||[[BN]]-[[MIC]]||07.05.2009 - 27.06.2013||[[Ahli politik bebas|Bebas]]||2009-2013 |- | rowspan="2" |Ke-13||[[Devamany S. Krishnasamy|Devamany S. Krisnasamy]] |[[BN]]-[[MIC]]||28.06.2013 - 27.06.2016|| rowspan="2" |[[Nasarudin Hashim]]|| rowspan="2" |[[BN]]-[[UMNO]]|| rowspan="2" |2013-2018 |- |[[Thangasvari Suppiah]] |[[BN]]-[[MIC]]||09.08.2016 - 02.07.2018 |- | rowspan="2" |Ke-14||[[Ngeh Koo Ham]]||[[PH]]-[[DAP]]||03.07.2018 - 12.05.2020||[[Aminuddin Zulkipli]]||PH-[[AMANAH]]||2018-2020 |- | rowspan="2" |[[Mohammad Zahir Abdul Khalid]]|| rowspan="2" |[[BN]]-[[UMNO]]|| rowspan="2" |12.05.2020 - kini||[[Khalil Yahaya]]||[[PAS]]||2020-2022 |- |Ke-15||[[Jenny Choy Tsi Jen]]||[[PH]]-[[DAP]]||2022-kini |} ==Statistik keputusan pilihan raya umum Malaysia ke-14== {{electiontable|Perak state election, 2018|Statistik keputusan pilihan raya umum Malaysia ke-14 bagi Negeri Perak Darul Ridzuan|election results]]}} |- ! rowspan=2 colspan=4 style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" | Party ! rowspan=2 style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |Calon ! colspan=2 style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |Undi ! colspan=3 style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |Kerusi |- ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |Undi ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |% ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |Menang ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |% ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:center;" |+/– |- | style="background-color: {{Pakatan Harapan/meta/color}};" | | style="text-align:left;" colspan="2" | [[Pakatan Harapan]]{{efn|name=PH}}||PH|| 59 || 595,219 || 50.07 || 29 || 49.15 ||{{increase}}6 |-style="background:#EFEFEF;" | rowspan=4| | style="background-color: {{People's Justice Party (Malaysia)/meta/color}};" | | style="text-align:left;" |[[PKR]]||PKR|| 14 || 62,626 || 5.27 || 4 || 6.78 ||{{decrease}}1 |-style="background:#EFEFEF;" | style="background-color: {{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}};" | | style="text-align:left;" |[[DAP]]||DAP|| 18 || 361,521 || 30.41 || 18 || 30.51 ||{{steady}} |-style="background:#EFEFEF;" | style="background-color: {{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" | | style="text-align:left;" |[[PPBM]]||PPBM|| 15 || 69,299 || 5.83 || 1 || 1.69 ||{{increase}}1 |-style="background:#EFEFEF;" | style="background-color: {{Parti Amanah Negara/meta/color}};" | | style="text-align:left;" |[[AMANAH]]||AMANAH|| 12 || 101,773 || 8.56 || 6 || 10.17 ||{{increase}}6 |- | style="background-color: {{Barisan Nasional/meta/color}};" | | style="text-align:left;" colspan="2" | [[Barisan Nasional]]{{efn|name=BN}}||BN|| 59 || 395,708 || 33.29 || 27 || 45.76 ||{{decrease}}4 |-style="background:#EFEFEF;" | rowspan=4| | style="background-color: #E62020;" | | style="text-align:left;" |[[UMNO]]||UMNO|| 38 || 303,022 || 25.49 || 27 || 45.76 ||{{decrease}}3 |-style="background:#EFEFEF;" | style="background-color: #29AB87;" | | style="text-align:left;" |[[MIC]]||MIC|| 3 || 7,573 || 0.64 || 0 || 0.00 ||{{steady}} |-style="background:#EFEFEF;" | style="background-color: #0000FF;" | | style="text-align:left;" |[[MCA]]||MCA|| 15 || 69,542 || 5.85 || 0 || 0.00 ||{{decrease}}1 |-style="background:#EFEFEF;" | style="background-color: #FF0000;" | | style="text-align:left;" |[[Gerakan]]||Gerakan|| 3 || 15,571 || 1.31 || 0 || 0.00 ||{{steady}} |- | style="background-color: {{Gagasan Sejahtera/meta/color}};" | | style="text-align:left;" colspan="2" | [[Gagasan Sejahtera]]||GS|| 40 || 194,735 || 16.38 || 3 || 5.08 ||{{decrease}}2 |-style="background:#EFEFEF;" | rowspan=1| | style="background-color: {{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}};" | | style="text-align:left;" |[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]||PAS|| 40 || 194,735 || 16.38 || 3 || 5.08 ||{{decrease}}2 |- | style="background-color: {{BERJASA (lama)/meta/color}};" | | style="text-align:left;" colspan="2" |[[BERJASA]]||BERJASA|| 2 || 211 || 0.02 || 0 || 0.00 ||{{steady}} |- | style="background-color: {{Socialist Party of Malaysia/meta/color}};" | | style="text-align:left;" colspan="2" |[[PSM]]||PSM|| 5 || 2,551 || 0.21 || 0 || 0.00 ||{{steady}} |- | style="background-color: {{Independent (politician)/meta/color}};" | | style="text-align:left;" colspan="2" |Bebas||IND|| 1 || 217 || 0.02 || 0 || 0.00 || {{steady}} |- | style="text-align:left;" colspan="5" |Undi sah|| '''1,188,659''' ||rowspan=2 colspan="4" style="background-color:#dcdcdc"| |- | style="text-align:left;" colspan="5" |Undi rosak|| 19,564 |- | colspan="5" style="text-align:left;" | '''Jumlah undi''' (undi turnout: 79.97%) || '''1,208,223''' || '''100.00''' || '''59''' || '''100.00''' ||{{steady}} |- | style="text-align:left;" colspan="5" |Tidak keluar mengundi|| 302,641 ||rowspan="4" colspan="4" style="background-color:#dcdcdc"| |- | style="text-align:left;" colspan="5" |'''Pemilih berdaftar'''|| '''1,510,864''' |- | style="text-align:left;" colspan="5" |'''Layak mengundi''' (21 tahun dan ke atas)||'''&nbsp;''' |- | style="text-align:left;" colspan="5" |'''Populasi Negeri Perak'''<ref name="2015 population">{{cite web|url=http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/info-terkini/19463-unjuran-populasi-penduduk-2015.html|title=Population by States and Ethnic Group|publisher=Department of Information, Ministry of Communications and Multimedia, Malaysia|year=2015|accessdate=12 February 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160212125740/http://pmr.penerangan.gov.my/index.php/info-terkini/19463-unjuran-populasi-penduduk-2015.html|archivedate=12 February 2016 |url-status=dead}}</ref>||'''2,477,700''' |- | style="text-align:left;" colspan=10 | Sumber:<ref>{{cite web |title=DUN - PERAK |url=http://pru14.spr.gov.my/#!/dun/8 |website=pru14.spr.gov.my |publisher=[[Election Commission of Malaysia]] |accessdate=6 June 2018}}</ref><ref>{{cite web |title=14th General Election Results - Perak |url=http://pru14result.bernama.com/result2018/perak.php |website=pru14result.bernama.com |publisher=[[BERNAMA]] |accessdate=6 June 2018 |archive-date=2018-08-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831082510/http://pru14result.bernama.com/result2018/perak.php |url-status=dead }}</ref> |} {{notes | refs = {{efn | name = BN | Menggunakan logo BN diatas kertas undi }} {{efn | name = PH | Menggunakan logo PKR diatas kertas undi }} }} == Keputusan pilihan raya umum Malaysia ke-14 == {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%" |- ! width="30" | # ! width="100" | Dewan Undangan Negeri ! width="150" | Menang ! width="80" | Undi ! width="50" | Majoriti ! width="150" | Tewas ! width="50" | Undi ! width="200" | Penyandang ! width="50" | Majoriti penyandang (PRU-13) |- | colspan="14" | [[Pakatan Harapan|PH]] '''29''' |[[Barisan Nasional|BN]] '''27''' | [[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]] '''3''' | Bebas '''0''' |- align="center" | rowspan="2" | N1 | rowspan="2" | Pengkalan Hulu | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Aznel Ibrahim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''5,716''' | rowspan="2" |'''2,375''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Hamidi Ismail <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,341''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Aznel Ibrahim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,361''' |- | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Dr. Ahmad Safwan Mohamad <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''2,711''' |- align="center" | rowspan="2" | N2 | rowspan="2" | Temenggor | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Salbiah Mohamed <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''7,823''' | rowspan="2" |'''3,935''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Mohd. Fadzil Abdul Aziz <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''3,806''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Salbiah Mohamed <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,215''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Md Pozi Md Sani <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,888''' |- align="center" | rowspan="2" | N3 | rowspan="2" | Kenering | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohd Tarmizi Idris <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''7,379''' | rowspan="2" |'''3,268''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Noor Sham Abu Samah <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''1,832''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Tarmizi Idris <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,335''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Azhar Rasdi <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''4,111''' |- align="center" | rowspan="2" | N4 | rowspan="2" | Kota Tampan | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Saarani Mohamad <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''5,183''' | rowspan="2" |'''2,302''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Noor Hasnida Mohd. Hashim <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''1,834''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Saarani Mohamad <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''1,844''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Muhamad Rif’aat Razman <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,881''' |- align="center" | rowspan="2" | N5 | rowspan="2" | Selama | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohd Akmal Kamaruddin <br /> ('''GS'''-'''PAS''') | rowspan="2" |'''5,516''' | rowspan="2" |'''289''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Faizul Mohd Shohor <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') |'''5,227''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohamad Daud Mohd Yusoff <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''619''' |- | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" |Razali Ismail <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') |'''2,618''' |- align="center" | rowspan="2" | N6 | rowspan="2" | Kubu Gajah | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" |Khalil Yahaya <br /> ('''GS'''-'''PAS''') | rowspan="2" |'''5,786''' | rowspan="2" |'''180''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Saliza Ahmad <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') |'''5,606''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Ahmad Hasbullah Alias <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''1,085''' |- | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Mat Supri Musa <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''1,671''' |- align="center" | rowspan="3" | N7 | rowspan="3" | Batu Kurau | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="3" |Muhammad Amin Zakaria <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="3" |'''6,168''' | rowspan="3" |'''2,308''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Muhamad Aiman Aizuddin Md Husin <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''3,051''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="3" | Muhammad Amin Zakaria <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="3" |'''3,834''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Shahir Mohd Hassan <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,860''' |- | bgcolor="{{BERJASA (lama)/meta/shading}}" |Zainal Abidin Hj. Abd. Rahman <br /> ('''BERJASA''') |'''42''' |- align="center" | rowspan="2" | N8 | rowspan="2" | Titi Serong | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" |Hasnul Zulkarnain Abd Munaim <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') | rowspan="2" |'''7,600''' | rowspan="2" |'''140''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Abu Bakar Hussian <br /> ('''GS'''-'''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') |'''6,993''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" | Abu Bakar Hussian <br /> ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') | rowspan="2" |'''1,794'' |- | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Norsalewati Mat Norwani <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') |'''7,460''' |- align="center" | rowspan="2" | N9 | rowspan="2" | Kuala Kurau | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" |Abdul Yunus Jamhari <br />('''PH'''-'''PKR''') | rowspan="2" |'''8,655''' | rowspan="2" |'''2,643''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Abdul Baharin Mohd Desa <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''5,997''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" | Abdul Yunus Jamhari <br />('''PKR''') | rowspan="2" |'''5,014''' |- | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Shahrul Nizam Razali <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') |'''6,012''' |- align="center" | rowspan="2" | N10 | rowspan="2" | Alor Pongsu | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Sham Mat Sahat <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''6,556''' | rowspan="2" |'''1,162''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Ahmad Zaki Husin <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''4,595''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Sham Mat Sahat <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''2,196''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Wan Tarmizi Abd Aziz <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''5,394''' |- align="center" | rowspan="2" | N11 | rowspan="2" | Gunong Semanggol | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" |Razman Zakaria <br /> ('''GS'''-'''PAS''') | rowspan="2" |'''7,444''' | rowspan="2" |'''1,903''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Zaini Cha <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') |'''5,541''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Zawawi Abu Hassan <br /> ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') | rowspan="2" |'''1,405''' |- | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Ismail Ali <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''3,520''' |- align="center" | rowspan="2" | N12 | rowspan="2" | Selinsing | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohamad Nor Dawoo <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''5,167''' | rowspan="2" |'''97''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Husin Din <br /> ('''GS'''-'''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') |'''5,070''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" | Husin Din <br /> ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') | rowspan="2" |'''809''' |- | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" |Ahmad Saqid Ansorullah Ahmad Jihbadz Mokhlis <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') |'''4,016''' |- align="center" | rowspan="2" | N13 | rowspan="2" | Kuala Sepetang '''(dahulu dikenali sebagai Kuala Sapetang)'''<ref name="spr report">{{cite web|url= http://spr.gov.my/sites/default/files/Jilid%201%20Kajian%20Semula%20Persempadanan%20V2.pdf|title=LAPORAN KAJIAN SEMULA PERSEMPADANAN |date=31 March 2018| work=Election Commission of Malaysia|publisher=Election Commission of Malaysia|accessdate=13 April 2018}}</ref> | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohd Kamaruddin Abu Bakar <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''8,993''' | rowspan="2" |'''329''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Chua Yee Ling <br /> ('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') |'''8,664''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" | Chua Yee Ling <br /> ('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') | rowspan="2" |'''758''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Rahim Ismail <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''6,296''' |- align="center" | rowspan="2" | N14 | rowspan="2" | Changkat Jering | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Ahmad Saidi Mohamad Daud <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''8,818''' | rowspan="2" |'''1,922''' | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" |Megat Shariffuddin Ibrahim <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') |'''6,896''' | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" | [[Mohammad Nizar Jamaluddin]] <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Amanah Negara|AMANAH]]''') | rowspan="2" |'''1,170''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Nordin Jaafar <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''6,199''' |- align="center" | rowspan="2" | N15 | rowspan="2" | Trong | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Jamilah Zakaria <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''5,139''' | rowspan="2" |'''1,898''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Shaharuddin Abdul Rashid <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''2,546''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Zabri Abd Wahid <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''1,804''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Muhd Faisal Abd Rahman <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,241''' |- align="center" | rowspan="2" | N16 | rowspan="2" | Kamunting | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" |Muhd Fadhil Nuruddin <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') | rowspan="2" |'''9,898''' | rowspan="2" |'''1,780''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Mohamad Zahir Abdul Khalid <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') |'''8,118''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohamad Zahir Abdul Khalid <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''887''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Fakhrudin Abd Aziz <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''5,276''' |- align="center" | N17 | Pokok Assam | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Leow Thye Yih <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | '''16,954''' | '''12,032''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Lee Li Kuan <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''4,922''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Teh Kok Lim <br /> ('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''7,925''' |- align="center" | N18 | Aulong | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | [[Nga Kor Ming]] <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | '''18,123''' | '''12,064''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Soo Kay Ping <br /> ('''BN'''-'''GERAKAN''') | '''6,059''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Leow Thye Yih <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''7,330''' |- align="center" | rowspan="2" | N19 | rowspan="2" | Chenderoh | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Zainun Mat Noor <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''5,546''' | rowspan="2" |'''2,370''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Khairul Anuar Musa <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''3,176''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Zainun Mat Noor <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''1,567''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Farid Faizi Azizan <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,944''' |- align="center" | rowspan="2" | N20 | rowspan="2" | Lubok Merbau | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Jurij Jalaluddin <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''4,908''' | rowspan="2" |'''409''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Zulkarnine Hashim <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''4,179''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Siti Salmah Mat Jusak <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''53''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Azizi Mohamed Ridzuwan <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''4,499''' |- align="center" | rowspan="2" | N21 | rowspan="2" | Lintang | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohd Zolkafly Harun <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''10,605''' | rowspan="2" |'''4,582''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Madhi Hassan <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''6,023''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Zolkafly Harun <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,977''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Isran Fahmi Ismail <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,460''' |- align="center" | N22 | Jalong | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Loh Sze Yee <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''16,138''' | '''9,602''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |[[Tan Lian Hoe]] <br /> ('''BN'''-'''GERAKAN''') | '''6,536''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Loh Sze Yee <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''6,769''' |- align="center" | rowspan="2" | N23 | rowspan="2" | Manjoi | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" |Asmuni Awi <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') | rowspan="2" |'''20,052''' | rowspan="2" |'''3,532''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Mohamad Ziad Mohamed Zainal Abidin <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') |'''16,520''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohamad Ziad Mohamed Zainal Abidin <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''132''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Hafez Sabri <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''10,830''' |- align="center" | rowspan="3" | N24 | rowspan="3" | Hulu Kinta | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="3" |Muhamad Arafat Varisai Mahamad <br /> ('''PH'''-'''PKR''') | rowspan="3" |'''17,766''' | rowspan="3" |'''3,713''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Aminuddin Md Hanafiah <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') |'''14,053''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="3" | Aminuddin Md Hanafiah <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="3" |'''6,118''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mat Salleh Said <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''7,425''' |- | bgcolor="{{Independent (politician)/meta/shading}}" | Murugiah Subramaniam <br /> ('''[[Independent politician|IND]]''') |'''217''' |- align="center" | N25 | Canning | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Jenny Choy <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | '''21,268''' | '''18,292''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Liew Kar Tuan <br /> ('''BN'''-'''GERAKAN''') | '''2,976''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | [[Wong Kah Woh]] <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''14,444''' |- align="center" | rowspan="2" | N26 | rowspan="2" | Tebing Tinggi | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Abdul Aziz Bari <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | rowspan="2" |'''10,334''' | rowspan="2" |'''3,927''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Tony Khoo Boon Chuan <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''6,407''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Ong Boon Piow <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''5,887''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mazlan Md Isa <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,931''' |- align="center" | N27 | Pasir Pinji | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Lee Chuan How <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''23,282''' | '''20,856''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Ng Kai Cheong <br /> ('''BN'''-'''MCA''') | '''2,426''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Lee Chuan How <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''13,632''' |- align="center" | N28 | Bercham | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Ong Boon Piow <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''24,647''' | '''20,709''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Low Guo Nan <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''3,938''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Cheong Chee Khing <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''13,916''' |- align="center" | N29 | Kepayang | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Ko Chung Sen <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | '''12,417''' | '''9,495''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Chang Kok Aun <br /> ('''BN'''-'''MCA''') | '''2,922''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Nga Kor Ming <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''4,604''' |- align="center" | rowspan="2" | N30 | rowspan="2" | Buntong | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" |A. Sivasubramaniam <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''18,005''' | rowspan="2" |'''15,187''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |T. Thangarani <br /> ('''BN'''-'''MIC''') |'''2,682''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | A. Sivasubramaniam <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''8,629''' |- |Ramni Rasiah <br /> ('''PSM''') |'''813''' |- align="center" | rowspan="2" | N31 | rowspan="2" | Jelapang | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Cheah Poh Hian <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | rowspan="2" |'''16,940''' | rowspan="2" |'''15,187''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |K. Thankaraj <br /> ('''BN'''-'''MIC''') |'''1,753''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Teh Hock Ke <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''12,266''' |- |M. Saraswathy <br /> ('''PSM''') |'''944''' |- align="center" | rowspan="2" | N32 | rowspan="2" | Menglembu | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Chaw Kam Foon <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | rowspan="2" |'''20,456''' | rowspan="2" |'''17,948''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Wong Kam Seng <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''2,508''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Lim Pek Har <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''16,799''' |- |Chin Kwai Leong <br /> ('''PSM''') |'''248''' |- align="center" | rowspan="2" | N33 | rowspan="2" | Tronoh | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Yong Choo Kiong <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''15,061''' | rowspan="2" |'''10,501''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Yuen Chan How <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''4,560''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Yong Choo Kiong <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''6,191''' |- |Andy Chin <br /> ('''PSM''') |'''333''' |- align="center" | rowspan="2" | N34 | rowspan="2" | Bukit Chandan | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Maslin Sham Razman <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''5,929''' | rowspan="2" |'''464''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |[[Mohamad Imran Abdul Hamid]] <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''5,465''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Maslin Sham Razman <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''959''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Intan Noraini Mohd Basir <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,743''' |- align="center" | rowspan="2" | N35 | rowspan="2" | Manong | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohd Zuraimi Razali <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''6,267''' | rowspan="2" |'''1,624''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Mohamad Isa Jaafar <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') | '''5,696''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohamad Kamil Shafie <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''231''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Jamil Dzulkarnain <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''4,004''' |- align="center" | rowspan="2" | N36 | rowspan="2" | Pengkalan Baharu | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Abd Manaf Hashim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''6,312''' | rowspan="2" |'''1,624''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Murad Abdullah <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''4,688''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Abd Manaf Hashim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''2,505''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Zakaria Hashim <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,781''' |- align="center" | N37 | Pantai Remis | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Wong May Ing <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''18,608''' | '''13,316''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Ho Kean Wei <br /> ('''BN'''-'''MCA''') | '''5,292''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Wong May Ing <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''9,471''' |- align="center" | N38 | Astaka '''(dahulu dikenali sebagai Sitiawan)'''<ref name="spr report" /> | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Teoh Yee Chow <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | '''18,814''' | '''15,176''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Teng Keek Soong <br /> ('''BN'''-'''MCA''') | '''3,638''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Ngeh Koo Ham <br /> ('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''11,820''' |- align="center" | rowspan="2" | N39 | rowspan="2" | Belanja | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Khairudin Abu Hanipah <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''5,879''' | rowspan="2" |'''2,729''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Yahanis Yahya <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''2,871''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Nizar Zakaria <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''2,963''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Zahid Abu Bakar <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,150''' |- align="center" | rowspan="2" | N40 | rowspan="2" | Bota | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Khairul Shahril Mohamed <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''7,411''' | rowspan="2" |'''1,822''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Azrul Hakkim Azhar <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''4,070''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | [[Nasarudin Hashim]] <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,448''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Muhamad Ismi Mat Taib <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''5,589''' |- align="center" | rowspan="2" | N41 | rowspan="2" | Malim Nawar | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" |Leong Cheok Keng <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''11,271''' | rowspan="2" |'''6,082''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Chang Gwo Chyang <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''5,189''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Leong Cheok Keng <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''4,343''' |- |K.S. Bawani <br /> ('''PSM''') |'''213''' |- align="center" | N42 | Keranji | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" |Chong Zhemin <br /> ('''PH'''-'''DAP''') | '''12,072''' | '''8,041''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |[[Daniel Wa Wai How]] <br /> ('''BN'''-'''MCA''') | '''4,031''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" | Chen Fook Chye <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | '''5,561''' |- align="center" | rowspan="2" | N43 | rowspan="2" | Tualang Sekah | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Nolee Ashilin Mohd Radzi Manan <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''8,767''' | rowspan="2" |'''1,099''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Mohd Azlan Helmi <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''7,668''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Nolee Ashilin Mohd Radzi Manan <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''2,046''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Sofian Rejab <br /> ('''GS'''-'''PAS''') | '''3,162''' |- align="center" | rowspan="2" | N44 | rowspan="2" | Sungai Rapat | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" |[[Mohammad Nizar Jamaluddin]] <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') | rowspan="2" |'''12,425''' | rowspan="2" |'''3,614''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Radzi Zainon <br /> ('''GS'''-'''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') |'''4,627''' | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" rowspan="2" | Radzi Zainon <br /> ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') | rowspan="2" |'''2,638''' |- | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Hamzah Kasim <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') |'''8,811''' |- align="center" | rowspan="2" | N45 | rowspan="2" | Simpang Pulai | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" |Tan Kar Hing <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') | rowspan="2" |'''25,659''' | rowspan="2" |'''20,689''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Liew Yee Lin <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''4,970''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" | Tan Kar Hing <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') | rowspan="2" |'''11,083''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" | Mohamad Arif Abdul Latiff <br /> ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''') | '''4,061''' |- align="center" | rowspan="2" | N46 | rowspan="2" | Teja | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" |Ng Shy Ching <br /> ('''PH'''-'''PKR''') | rowspan="2" |'''10,546''' | rowspan="2" |'''4,390''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Chang Chun Cheun <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''6,156''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" | Chang Lih Kang <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') | rowspan="2" |'''2,082''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mokhthar Abdullah <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,028''' |- align="center" | rowspan="2" | N47 | rowspan="2" | Chenderiang | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" rowspan="2" |[[Ahmad Faizal Azumu]] <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') | rowspan="2" |'''7,662''' | rowspan="2" |'''39''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Chong Shin Heng <br /> ('''BN'''-'''MCA''') |'''7,623''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mah Hang Soon <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[Malaysian Chinese Association|MCA]]''') | rowspan="2" |'''4,767''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Nordin Hassan <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''1,735''' |- align="center" | rowspan="2" | N48 | rowspan="2" | Ayer Kuning | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Samsudin Abu Hassan <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''9,141''' | rowspan="2" |'''2,087''' | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" |Tan Seng Toh <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') |'''7,054''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Samsudin Abu Hassan <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,485''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Salmah Ab Latif <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,993''' |- align="center" | rowspan="3" | N49 | rowspan="3" | Sungai Manik | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="3" |Zainol Padzi Paharudin <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="3" |'''9,265''' | rowspan="3" |'''1,939''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Mohamad Maharani Md Tasi <br /> ('''PH'''-'''PKR''') |'''7,326''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="3" | Zainol Padzi Paharudin <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="3" |'''1,854''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohamed Yusoff Abdullah <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''4,071''' |- | bgcolor="{{BERJASA (lama)/meta/shading}}" |Dr Mustapa Kamal Bin Maulut <br /> ('''BERJASA''') |'''169''' |- align="center" | rowspan="2" | N50 | rowspan="2" | Kampong Gajah | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Wan Norashikin Wan Nordin <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''11,026''' | rowspan="2" |'''3,345''' | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" |Zaiton Latiff <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') |'''3,861''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Abdullah Fauzi Bin Ahmad Razali <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''6,100''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mustafa Shaari <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''7,681''' |- align="center" | rowspan="2" | N51 | rowspan="2" | Pasir Panjang | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" |Yahaya Mat Nor <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') | rowspan="2" |'''14,123''' | rowspan="2" |'''1,219''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Rashidi Ibrahim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') |'''12,904''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Rashidi Ibrahim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''304''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Rohawati Abidin <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''7,795''' |- align="center" | rowspan="2" | N52 | rowspan="2" | Pangkor | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |[[Zambry Abdul Kadir]] <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''8,378''' | rowspan="2" |'''1,626''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Nordin Ahmad Ismail <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''6,752''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | [[Zambry Abdul Kadir]] <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''5,124''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Zainal Abidin Saad <br /> ('''GS'''-'''PAS''') | '''3,638''' |- align="center" | rowspan="2" | N53 | rowspan="2" | Rungkup | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Shahrul Zaman Yahya <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''6,529''' | rowspan="2" |'''3,069''' | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" |Hatim Musa <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') |'''3,460''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Shahrul Zaman Yahya <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''613''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Mohkheri Jalil <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''2,430''' |- align="center" | rowspan="2" | N54 | rowspan="2" | Hutan Melintang | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Khairuddin Tarmizi <br /> ('''BN'''-'''UMNO''') | rowspan="2" |'''10,961''' | rowspan="2" |'''741''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" |Manivannan Gowin <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') |'''10,220''' | bgcolor="{{People's Justice Party (Malaysia)/meta/shading}}" rowspan="2" | [[Kesavan Subramaniam]] <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[People's Justice Party (Malaysia)|PKR]]''') | rowspan="2" |'''1,240''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Misbahul Munir Masduki <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,150''' |- align="center" | rowspan="2" | N55 | rowspan="2" | Pasir Bedamar | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Terence Naidu <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''19,480''' | rowspan="2" |'''14,520''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Kong Sun Chin <br /> ('''BN'''-'''MCA''') | '''4,960''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Terence Naidu <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''13,037''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |S. Kumaresan <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''939''' |- align="center" | rowspan="2" | N56 | rowspan="2" | Changkat Jong | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Azhar Jamaluddin <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''11,216''' | rowspan="2" |'''67''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Muhammad Faizul Mohamed Ismail <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''11,149''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Azhar Jamaluddin <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''1,118''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Mohd Azhar Mohd Rafiei <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''5,834''' |- align="center" | rowspan="2" | N57 | rowspan="2" | Sungkai | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Sivanesan Achalingam <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''9,631''' | rowspan="2" |'''6,493''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |V. Elango <br /> ('''BN'''-'''MIC''') |'''3,138''' | bgcolor="{{Parti Tindakan Demokratik/meta/shading}}" rowspan="2" | Sivanesan Achalingam <br />('''[[Pakatan Harapan|PH]]'''-'''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') | rowspan="2" |'''3,511''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |J. Applasamy <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''505''' |- align="center" | rowspan="2" | N58 | rowspan="2" | Slim | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Mohd Khusairi Abdul Talib <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''8,327''' | rowspan="2" |'''2,183''' | bgcolor="{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}" |Mohd. Amran Ibrahim <br /> ('''PH'''-'''PPBM''') |'''6,144''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" | Mohd Khusairi Abdul Talib <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''3,853''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Muhammad Zulfadli Zainal <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''4,103''' |- align="center" | rowspan="2" | N59 | rowspan="2" | Behrang | bgcolor="{{Parti Amanah Negara/meta/color}}" rowspan="2" |Aminuddin Zulkipli <br /> ('''PH'''-'''AMANAH''') | rowspan="2" |'''9,770''' | rowspan="2" |'''409''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |Rusnah Kassim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') |'''9,361''' | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" rowspan="2" |Rusnah Kassim <br /> ('''[[Barisan Nasional|BN]]'''-'''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') | rowspan="2" |'''1,968''' |- | bgcolor="{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}}" |Syed Zamzuri Syed Nengah <br /> ('''GS'''-'''PAS''') |'''3,334''' |} == Lihat juga == * [[Keputusan Pilihan Raya Umum Malaysia 2013 - Perak]] * [[Dewan Negara Negeri Perak]] == Pautan luar == * [http://www.perak.gov.my/bm/ Laman rasmi Kerajaan Negeri Perak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080620162152/http://www.perak.gov.my/bm/ |date=2008-06-20 }} == Rujukan == {{Reflist}} {{Ahli Dewan Negeri Perak ke-15}} {{Ahli Dewan Negeri Perak, Parlimen Malaysia ke-14}} {{Dewan Undangan Negeri}} {{Perak}} [[Kategori:Dewan Negeri Perak]] [[Kategori:Badan perundangan satu dewan]] [[Kategori:Politik di Perak]] [[Kategori:Badan perundangan negeri di Malaysia]] 2ulpk8r3kc5mqg4qzaq1w15yxoe35qz 0 107813 6844160 6842358 2026-05-08T12:42:01Z MuhdAliffHaziq 228238 /* */ 6844160 wikitext text/x-wiki {{Kotak info badan perundangan | Nama = Dewan Undangan Negeri Pahang | Nama Jawi = ديوان اوندڠن نڬري ڤهڠ | Nama asal = | Nama transkripsi = | Warna latar belakang = #E9E9E9 | Warna teks = | Gambar jata = [[File:Coat of arms of Pahang.svg|100px]] | Resolusi jata = | Alt jata = Jata Negeri [[Pahang]] | Kapsyen jata = Jata Rasmi Kerajaan Negeri Pahang | Gambar logo = | Resolusi logo = | Alt logo = | Kapsyen logo = | Gambar = | Resolusi gambar = | Teks alt gambar = | Kapsyen gambar = | Perundangan = [[Dewan Undangan Negeri Pahang]] | Jenis dewan = Dewan tunggal | Dewan = [[Dewan Undangan Negeri Pahang]] | Badan = Pahang | Tempoh menjawat = | Diasaskan = {{start date and age|1959|08|22}} | Dibubarkan = | Didahului oleh = | Digantikan oleh = | Sesi baru = {{start date and age|2018|07|02}} | Jenis ketua1 = سلطان<br>[[Sultan Pahang|Sultan]] | Ketua1 = ال سلطان عبدالله ريايتالدينالمصطفى بيلله شاه سلطان حاج احمد شاه ال موستاين بيلله KDPB<br>[[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ibni Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta'in Billah|KDPB Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ibni Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta'in Billah]] | Parti1 = | Pilihan raya1 = 8 Jamadil'awal 1440H / 15 Januari 2019M | Jenis ketua2 = Yang di-Pertua | Ketua2 = YB Dato' Sri [[Mohd Sharkar Shamsudin]] | Parti2 = [[BN]]-[[UMNO]] | Pilihan raya2 = 28 Disember 2022 | Jenis ketua3 = Timbalan Yang di-Pertua Dewan | Ketua3 = YB Tuan Lee Chin Chen | Parti3 = [[PH]]-[[DAP]] | Pilihan raya3 = 28 Disember 2022 | Jenis ketua4 = [[Menteri Besar Pahang|Menteri Besar]] | Ketua4 = YAB [[Wan Rosdy Wan Ismail|Dato' Sri Haji Wan Rosdy bin Wan Ismail]] | Parti4 = [[BN]]-[[UMNO]] | Pilihan raya4 = 28 November 2023 (Penggal ke-2) | Penggal pilihan raya4 = Penggal ke-2 | Jenis ketua5 = Ketua Pembangkang | Ketua5 = YB Dato' Sri [[Tuan Ibrahim Tuan Man]] | Parti5 = [[PN]]-[[PAS]] | Pilihan raya5 = 6 Disember 2022 | Jenis ketua6 = Setiausaha Kerajaan Negeri | Ketua6 = YB Dato' Indera Nazri Abu Bakar | Parti6 = | Pilihan raya6 = 8 April 2025 | Penggal pilihan raya6 = | Jenis ketua7 = | Ketua7 = | Parti7 = | Pilihan raya7 = | Penggal pilihan raya7 = | Ahli = 42 | Dewan1 = | Kumpulan politik1 ={{vlist|{{Kotak warna 2|{{Barisan Nasional/meta/color}}}} [[Barisan Nasional]] (17)|{{Kotak warna 2|{{Pakatan Harapan/meta/color}}}} [[Pakatan Harapan]] (8)|{{Kotak warna 2|{{Perikatan Nasional/meta/color}}}} [[Perikatan Nasional]] (17)}} | Struktur1 = File:Dewan Negeri Pahang 2022.svg | Resolusi struktur1 = 250px | Teks alt struktur1 = | Dewan2 = | Kumpulan politik2 = | Struktur2 = | Resolusi struktur2 = | Teks alt struktur2 = | Jawatankuasa1 = | Jawatankuasa2 = | Jawatankuasa bersama = | Tempoh penggal = | Dikuatkuasa = | Gaji = | Gelaran kerusi1 = [[Barisan Nasional]] | Kerusi1 = {{Infobox political party/seats|17|42|hex={{Barisan Nasional/meta/color}}}} | Gelaran kerusi2 = [[Pakatan Harapan]] | Kerusi2 = {{Infobox political party/seats|8|42|hex={{Pakatan Harapan/meta/color}}}} | Gelaran kerusi3 = [[Perikatan Nasional]] | Kerusi3 = {{Infobox political party/seats|17|42|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} | Sistem pengundian1 = | Sistem pengundian2 = | Pilihan raya pertama1 = | Pilihan raya pertama2 = | Pilihan raya pertama3 = | Pilihan raya terakhir1 = {{start date|2023|11|19}} | Pilihan raya terakhir2 = | Pilihan raya terakhir3 = | Pilihan raya seterusnya1 = | Pilihan raya seterusnya2 = | Pilihan raya seterusnya3 = | Penyempadanan semula = | Bilik persidangan = | Resolusi bilik persidangan = | Teks alt bilik persidangan = | Tempat persidangan = | Bilik persidangan2 = | Resolusi bilik persidangan2 = | Teks alt bilik persidangan2 = | Tempat persidangan2 = | Bilik persidangan3 = | Resolusi bilik persidangan3 = | Teks alt bilik persidangan3 = | Tempat persidangan3 = | Laman sesawang = https://www.pahang.gov.my | Moto = | Perlembagaan = Undang-undang Tubuh Kerajaan Pahang | Catatan kaki = }} '''Dewan Negeri Pahang''' ([[Tulisan Jawi]]: ديوان اوندڠن نڬري ڤهڠ) terdiri daripada 42 kawasan DUN. Pemilihan ADUN dibuat semasa pilihan raya umum atau pilihan raya kecil. == Keputusan pilihan raya كڤوتوسن ڤيليهن راي == {{electiontable|Pilihan Raya Umum Malaysia 2018}}'''Keputusan pilihan raya Malaysia pada [[9 Mei]] [[2018]] bagi [[Dewan Undangan Negeri Pahang]]''' |- ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:left;vertical-align:top;" | ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |Undi ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |% ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |+/– ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |Kerusi ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |% ! style="background-color:#E9E9E9;text-align:right;" |+/– |- |- style="background-color:#F0F8FF;" |- |- style="background-color:#F0F8FF;" |- | style="text-align:left;" | '''[[Barisan Nasional]]:''' || '''275,766''' || '''41.64''' || '''{{decrease}}''' || '''25''' || '''59.5''' ||'''{{decrease}}5''' |- | style="text-align:left;" |<span style="padding-left:1em;">[[File:UMNO (Malaysia).svg|frameless|30x30px]] [[United Malays National Organisation]] (UMNO)</span> || 220,715 || 33.32 || {{decrease}} || 24 || 57.1 || {{decrease}}4 |- | style="text-align:left;" |<span style="padding-left:1em;">[[File:Flag of the Malaysian Chinese Association.svg|frameless|30x30px]] [[Malaysian Chinese Association|Persatuan Cina Malaysia]] (MCA)</span> || 40,241 || 6.08 || {{decrease}} || 1 || 2.4 || {{decrease}}1 |- | style="text-align:left;" |<span style="padding-left:1em;">[[File:Flag of the Malaysian Indian Congress.svg|frameless|30x30px]] [[Malaysian Indian Congress|Kongres India Malaysia]] (MIC)</span> || 3,879 || 0.59 || {{decrease}} || 0 || 0.0 || {{nochange}} |- | style="text-align:left;" |<span style="padding-left:1em;">[[File:Parti Gerakan Rakyat Malaysia Flag.svg|border|30x30px]] [[Malaysian People's Movement Party|Parti Gerakan Rakyat Malaysia]] (GERAKAN)</span> || 10,931 || 1.65 || {{decrease}} || 0 || 0.0 || {{nochange}} |- | style="text-align:left;" |[[File:Pakatan Harapan Logo.svg|frameless|30x30px]] '''[[Pakatan Harapan]]:''' || '''192,837''' || '''29.12''' || '''{{increase}}''' || '''9''' || '''21.4''' ||'''{{nochange}}''' |- | style="text-align:left;" |<span style="padding-left:1em;">[[File:Democratic Action Party Flag.svg|frameless|30x30px]] [[Parti Tindakan Demokratik]] (DAP)</span> || 71,396 || 10.78 || {{increase}} || 7 || 16.7 ||{{nochange}} |- | style="text-align:left;" |<span style="padding-left:1em;">[[File:Parti Keadilan Rakyat logo.svg|frameless|30x30px]] [[People's Justice Party|Parti Keadilan Rakyat]] (PKR)</span> || 64,338 || 9.71 || {{increase}} || 2 || 4.8 || {{nochange}} |- | style="text-align:left;" |<span style="padding-left:1em;">[[File:Bendera BERSATU.svg|frameless|30x30px]] [[Malaysian United Indigenous Party|Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] (PPBM)</span> || 14,722 || 2.22 || {{increase}} || 0 || 0.0 || {{nochange}} |- | style="text-align:left;" |<span style="padding-left:1em;">[[File:Parti Amanah Negara Flag.svg|frameless|30x30px]] [[Parti Amanah Negara]] (AMANAH)</span> || 42,381 || 6.40 || {{increase}} || 0 || 0.0 || {{nochange}} |- | style="text-align:left;" |'''Lain-lain''' || '''192,432''' || '''29.05''' || '''{{increase}}''' || '''8''' || '''19.0''' ||'''{{increase}}5''' |- | style="text-align:left;" |<span style="padding-left:1em;">[[File:PAS logo.svg|frameless|30x30px]] [[Parti Islam Se-Malaysia]] (PAS)</span> || 192,203|| 29.02 || {{increase}} || 8 || 19.0 || {{increase}}5 |- | style="text-align:left;" |<span style="padding-left:1em;">[[File:Socialist Party of Malaysia Flag.svg|border|30x30px]] [[Parti Sosialis Malaysia]] (PSM)</span> || 229 || 0.03 || {{increase}} || 0 || 0.0 || {{nochange}} |- | style="text-align:left;" |<span style="padding-left:1em;">Ahli politik bebas</span> || 1,281 || 0.19 || {{increase}} || 0 || 0.0 || {{nochange}} |- | style="text-align:left;" | '''Jumlah undi sah''' || '''662,316''' || '''{{nbsp}}''' ||style="background-color:#BAB9B9" rowspan="2" colspan="4"| |- | style="text-align:left;" | Jumlah undi rosak || 11,065 || |- style="background-color:#F0F8FF;" | style="text-align:left;" | '''Jumlah undi''' || '''673,381''' || '''{{nbsp}}''' || '''{{nochange}}''' || '''{{nbsp}}''' || '''{{nbsp}}''' || '''{{nochange}}''' |- style="background-color:#F0F8FF;" | style="text-align:left;" | '''Daftar pemilih''' || '''823,981''' || '''{{nbsp}}''' ||style="background-color:#BAB9B9" colspan="4"| |- | style="text-align:left;" colspan=7 | Sumber: [http://undi.info undi.info] |} == Komposisi terkini== {| style="width:40em;" | colspan="5" style="color:{{Barisan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''Kerajaan''' | colspan="2" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''Pembangkang''' |- style="text-align:center;" | colspan="2" style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''17''' | colspan="2" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''8''' | colspan="2" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:20.12%;" |'''17''' |- style="text-align:center;" | style="background:{{United Malays National Organisation/meta/color}}; color:white;width:42.37%;" |'''16''' | style="background:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}; color:white;width:75%;" |'''6''' |style="background:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}; color:white;width:25%;" | '''2 | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}; color:white;width:89%;"|'''15 | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:15%;" |'''2''' |- style="text-align:center;" | style="color:{{United Malays National Organisation/meta/color}};" |'''UMNO''' | style="color:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}};" |'''MIC''' | style="color:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}};" |'''DAP''' | style="color:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}};" |'''PKR |style="color:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}};"|'''PAS''' | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' |} == Ahli Dewan Undangan Negeri Pahang ke-15== {| class="wikitable sortable" |- !No. !Kerusi Parlimen ! width="30"|No. ! width="150"|Dewan Undangan Negeri ! width="245"|Penyandang !Gabungan (Parti) ! Catatan |- |rowspan="2" | P078 |rowspan="2" | [[Cameron Highlands (kawasan persekutuan)|Cameron Highlands]] |N1 |[[Tanah Rata (kawasan negeri)|Tanah Rata]] |[[Ho Chi Yang]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- |N2 |[[Jelai (kawasan negeri)|Jelai]] |[[Wan Rosdy Wan Ismail]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * [[Menteri Besar Pahang]] * EXCO Perancangan, Kewangan, Tanah, Sumber Asli, Tenaga dan Air * EXCO Pembangunan Ekonomi, Perladangan dan Komoditi |- |rowspan="3" | P079 |rowspan="3" | [[Lipis (kawasan persekutuan)|Lipis]] |N3 |[[Padang Tengku (kawasan negeri)|Padang Tengku]] |[[Mustapa Long]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- |N4 |[[Cheka (kawasan negeri)|Cheka]] |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | * Ketua Pembangkang DUN Pahang |- |N5 |{{DUN|Benta}} |[[Mohd Soffi Abd Razak]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pertanian, Industri Asas Tani, Bioteknologi dan Pendidikan |- |rowspan="3" |P080 |rowspan="3" |[[Raub (kawasan persekutuan)|Raub]] |N6 |[[Batu Talam (kawasan negeri)|Batu Talam]] |[[Abd. Aziz Mat Kiram]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- |N7 |[[Tras (kawasan negeri)|Tras]] |[[Tengku Zulpuri Shah Raja Puji]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- |N8 |[[Dong (kawasan negeri)|Dong]] |[[Fadzli Mohamad Kamal]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Komunikasi dan Multimedia, Belia, Sukan dan Badan Bukan Kerajaan |- |rowspan="3" |P081 |rowspan="3" |[[Jerantut (kawasan persekutuan)|Jerantut]] |N9 |[[Tahan (kawasan negeri)|Tahan]] |[[Mohd Zakhwan Ahmad Badarddin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |N10 |[[Damak (kawasan negeri)|Damak]] |[[Zuridan Mohd Daud]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |N11 |[[Pulau Tawar (kawasan negeri)|Pulau Tawar]] |[[Yohanis Ahmad]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |rowspan="2"|P081 |rowspan="2"|[[Indera Mahkota (kawasan persekutuan)|Indera Mahkota]] |N12 |[[Beserah (kawasan negeri)|Beserah]] |[[Andansura Rabu]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |N13 |[[Semambu (kawasan negeri)|Semambu]] |[[Chan Chun Kuang]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- |rowspan="3"|P082 |rowspan="3"|[[Kuantan (kawasan persekutuan)|Kuantan]] |N14 |[[Teruntum (kawasan negeri)|Teruntum]] |[[Sim Chon Siang]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | * EXCO Hal Ehwal Pengguna dan Sumber Manusia |- |N15 |[[Tanjung Lumpur (kawasan negeri)|Tanjung Lumpur]] |[[Rosli Abdul Jabar]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |N16 |[[Inderapura (kawasan negeri)|Inderapura]] |[[Shafik Fauzan]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- |rowspan="3"|P083 |rowspan="3"|[[Paya Besar (kawasan persekutuan)|Paya Besar]] |N17 |[[Sungai Lembing (kawasan negeri)|Sungai Lembing]] |[[Mohamad Ayub Mat Ashri]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |N18 |[[Lepar (kawasan negeri)|Lepar]] |[[Mohd Yazid Mohd Yunus]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- |N19 |[[Panching (kawasan negeri)|Panching]] |[[Mohd Tarmizi Yahaya]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |rowspan="4"|P084 |rowspan="4"|[[Pekan (kawasan persekutuan)|Pekan]] |N20 |[[Pulau Manis (kawasan negeri)|Pulau Manis]] |[[Rafiq Khan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |N21 |[[Peramu Jaya (kawasan negeri)|Peramu Jaya]] |[[Mohd Nizar Najib]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pelaburan, Perindustrian, Sains, Teknologi dan Inovasi |- |N22 |[[Bebar (kawasan negeri)|Bebar]] |[[Mohd Fakhruddin Mohd Ariff]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Kerajaan Tempatan, Perumahan, Alam Sekitar dan Teknologi Hijau |- |N23 |[[Chini (kawasan negeri)|Chini]] |[[Mohd Sharim Md Zain]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- |rowspan="3" |P085 |rowspan="3"|[[Maran (kawasan persekutuan)|Maran]] |N24 |[[Luit (kawasan negeri)|Luit]] |[[Mohd Sofian Abdul Jalil]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |N25 |[[Kuala Sentul (kawasan negeri)|Kuala Sentul]] |[[Jasri Jamaludin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- |N26 |[[Chenor (kawasan negeri)|Chenor]] |[[Mujibur Rahman Ishak]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |rowspan="3"|P086 |rowspan="3"|[[Kuala Krau (kawasan persekutuan)|Kuala Krau]] |N27 |[[Jenderak (kawasan negeri)|Jenderak]] |[[Rodzuan Zaaba]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- |N28 |[[Kerdau (kawasan negeri)|Kerdau]] |[[Syed Ibrahim Syed Ahmad]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Agama Islam, Pembangunan Luar Bandar dan Hal Ehwal Orang Asli |- |N29 |[[Jengka (kawasan negeri)|Jengka]] |[[Shahril Azman Abd Halim]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |rowspan="3"|P087 |rowspan="3"|[[Temerloh (kawasan persekutuan)|Temerloh]] |N30 |[[Mentakab (kawasan negeri)|Mentakab]] |[[Woo Chee Wan]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}"|'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- |N31 |[[Lanchang (kawasan negeri)|Lanchang]] |[[Hassan Omar]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |N32 |[[Kuala Semantan (kawasan negeri)|Kuala Semantan]] |[[Hassanuddin Salim]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |rowspan="4"|P089 |rowspan="4"|[[Bentong (kawasan persekutuan)|Bentong]] |N33 |[[Bilut (kawasan negeri)|Bilut]] |[[Lee Chin Chen]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * Timbalan Yang di-Pertua DUN Pahang |- |N34 |[[Ketari (kawasan negeri)|Ketari]] |[[Su Keong Siong]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- |N35 |[[Sabai (kawasan negeri)|Sabai]] |[[Arumugam Verappa Pillai]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (MIC)}}''' | |- |N36 |[[Pelangai (kawasan negeri)|Pelangai]] |[[Amizar Abu Adam]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Hal Ehwal FELDA, Koperasi dan Usahawan |- |rowspan="3"|P090 |rowspan="3"|[[Bera (kawasan persekutuan)|Bera]] |N37 |[[Guai (kawasan negeri)|Guai]] |[[Sabariah Saidan]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Kebajikan Masyarakat dan Pembangunan Wanita dan Keluarga |- |N38 |[[Triang (kawasan negeri)|Triang]] |[[Leong Yu Man]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Perpaduan, Pelancongan dan Kebudayaan |- |N39 |[[Kemayan (kawasan negeri)|Kemayan]] |[[Khaizulnizam Mohd Zuldin]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- |rowspan="3"|P091 |rowspan="3"|[[Rompin (kawasan persekutuan)|Rompin]] |N40 |[[Bukit Ibam (kawasan negeri)|Bukit Ibam]] |[[Nazri Ahmad]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- |N41 |[[Muadzam Shah (kawasan negeri)|Muadzam Shah]] |[[Razali Kassim]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Kerja Raya, Pengangkutan dan Kesihatan |- |N42 |[[Tioman (kawasan negeri)|Tioman]] |[[Mohd Johari Hussain]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- | colspan="3" rowspan="9" | |ADUN Lantikan |[[Haris Salleh Hamzah]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}"|{{color|white|BN (UMNO)}} | |- |ADUN Lantikan |[[Wong Tat Chee]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |{{color|white|BN (MCA)}} | |- |ADUN Lantikan |[[Rizal Jamin]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |{{color|white|PH (PKR)}} | |- |ADUN Lantikan |[[Mohd Fadzli Mohd Ramly]] |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | |- |ADUN Lantikan |[[Ahmad Irshadi Abdullah]] |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|BEBAS}} | |} == Susunan tempat duduk DUN (2018) (1439H / 2018M) سوسونن تمڤت دودوق دون == {| style="font-size:100%; text-align:center;" |- | ''كوسوڠ<br>Kosong'' || bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}| {{color|white|جڠكا<br>N29 Jengka}} || bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}| {{color|white|دامق<br>N10 Damak}} || bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}| {{color|white|تانه رات<br>N1 Tanah Rata}} || || bgcolor=#000080| {{color|white|ڤولاو مانيس<br>N20 Pulau Manis}} || bgcolor=#000080| {{color|white|سوڠاي لمبيڠ<br>N17 Sungai Lembing}} || bgcolor=#000080| {{color|white|كماين<br>N39 Kemayan}} |- | ''كوسوڠ<br>Kosong'' || bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}| {{color|white|چينور<br>N26 Chenor}} || bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}| {{color|white|ترس<br>N7 Tras}} || bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}| {{color|white|سابا<br>N35 Sabai}} || || bgcolor=#000080| {{color|white|ليڤر<br>N18 Lepar}} || bgcolor=#000080| {{color|white|ڤولاو تاور<br>N11 Pulau Tawar}} || bgcolor=#000080| {{color|white|جندراق<br>N27 Jenderak}} |- | ''كوسوڠ<br>Kosong'' || bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}| {{color|white|تاهن<br>N9 Tahan}} || bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}| {{color|white|تنجوڠ لومڤور<br>N15 Tanjung Lumpur}} || || || || bgcolor=#000080| {{color|white|بيبر<br>N22 Bebar}} || bgcolor=| {{color|black|''kosong''<br>چيني<br>N23 Chini}} |- | ''كوسوڠ<br>Kosong'' || ''كوسوڠ<br>Kosong'' || bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}| {{color|white|بيسيرح<br>N12 Beserah}} || || بنترا<br>Bentara || || bgcolor=#000080| {{color|white|باتو تالم<br>N6 Batu Talam}} || ''كوسوڠ<br>Kosong'' |- | ''كوسوڠ<br>Kosong'' || bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}| {{color|white|ڤنچيڠ<br>N19 Panching}} || ''كوسوڠ<br>Kosong'' || || || || bgcolor=#000080| {{color|white|تياومن<br>N42 Tioman}} || bgcolor=#000080| {{color|white|ايندراڤورا<br>N16 Inderapura}} |- | ''كوسوڠ<br>Kosong'' || bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}| {{color|white|لوءيت<br>N24 Luit}} || bgcolor=#000080| {{color|white|چيكا<br>N4 Cheka}} || || || || bgcolor=#000080| {{color|white|ڬواي<br>N37 Guai}} || bgcolor=#000080| {{color|white|دوڠ<br>N8 Dong}} |- | ''كوسوڠ<br>Kosong'' || bgcolor={{People's Justice Party (Malaysia)/meta/color}}| {{color|black|ترونتوم<br>N14 Teruntum}} || bgcolor=#000080| {{color|white|مواذم شه<br>N41 Muadzam Shah}} || || rowspan=2| چوقمر<br>Cokmar || || bgcolor=#000080| {{color|white|كرداو<br>N28 Kerdau}} || bgcolor=#000080| {{color|white|ڤلڠاي<br>N36 Pelangai}} |- | ''كوسوڠ<br>Kosong'' ||''كوسوڠ<br>Kosong'' || bgcolor=#000080| {{color|white|بوكيت ابم<br>N40 Bukit Ibam}} || || || bgcolor=#000080| {{color|white|كوالا سنتول<br>N25 Kuala Sentul}} || ''كوسوڠ<br>Kosong'' |- | ''كوسوڠ<br>Kosong'' || bgcolor={{People's Justice Party (Malaysia)/meta/color}}| {{color|black|سممبو<br>N13 Semambu}} || bgcolor=#000080| {{color|white|كوالا سمنتن<br>N32 Kuala Semantan}} || || || || bgcolor=#000080| {{color|white|بنت<br>N5 Benta}} || ستياءوسها كواڠن نڬري<br>Setiausaha Kewangan Negeri |- | bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}| {{color|white|كتاري<br>N34 Ketari}} || bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}| {{color|white|ترينڬ<br>N38 Triang}} || bgcolor=#000080| {{color|white|ڤرامو جاي<br>N21 Peramu Jaya}} || || || || bgcolor=#000080| {{color|white|لنچڠ<br>N31 Lanchang}} || ستياءوسها كواڠن نڬري<br>Penasihat Perundangan Negeri |- | bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}| {{color|white|منتاكب<br>N30 Mentakab}} || bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}| {{color|white|بيلوت<br>N33 Bilut}}|| bgcolor="#000080" |{{color|white|ڤادڠ تڠكو<br>N3 Padang Tengku}} || || ستياءوسها<br>Setiausaha || || bgcolor=#000080| {{color|white|جيلاي<br>N2 Jelai (Menteri Besar)}}|| ستياءوسها نڬري<br>Setiausaha Negeri |- | || || || || bgcolor=#000080| {{color|white|يڠ د-ڤرتوا ديوان اوندڠن نڬري<br>Yang di-Pertua Dewan Undangan Negeri}}|| || || |- | || || || || سلطان<br>Sultan || || || |} == Rujukan رجوكن == {{reflist}} == Pautan luar ڤاوتن لوار == * [http://www.pahang.gov.my/index.php?lang=malay Laman rasmi Kerajaan Negeri Pahang] {{Ahli Dewan Negeri Pahang ke-15}} {{Dewan Undangan Negeri}} {{Pahang}} {{DEFAULTSORT:Pahang}} [[Kategori:Dewan Negeri Pahang]] [[Kategori:Badan perundangan satu dewan]] [[Kategori:Politik di Pahang]] [[Kategori:Badan perundangan negeri di Malaysia]] 1ovcxxpo5fqtt1wjyp2jh8usn2rf99r 0 110380 6844123 6817610 2026-05-08T12:12:32Z Aiman Zaharuddin 294622 /* */ 6844123 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency | agency_name = Kementerian Pendidikan Tinggi | nativename = | nativename_a = کمنترين ڤنديديقن تيڠݢي مليسيا | nativename_r = | logo = File:Logo Kementerian Pendidikan Tinggi Malaysia.svg | logo_width = 200px | logo_caption = Logo Kementerian Pendidikan Tinggi Malaysia | seal = Coat of arms of Malaysia.svg | seal_width = 110px | seal_caption = Kerajaan Malaysia | picture = | picture_width = | picture_caption = | formed = {{start date and age|2004}} | oldname = | preceding1 = | preceding2 = (etc.) | dissolved = | superseding = [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] | jurisdiction = | headquarters = Putrajaya | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | region_code = MS | employees = | budget = | minister1_name = [[Zambry Abdul Kadir|Dato Seri Zambry Abdul Kadir]] | minister1_pfo = [[Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | deputyminister1_name = [[Adam Adli Abdul Halim|Tuan Adam Adli Abdul Halim]] | deputyminister1_pfo = [[Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | chief1_name = Dato' Ts. Dr. Haji Aminuddin bin Hassim | chief1_position = Ketua Setiausaha | chief2_name = Datuk Profesor Dr. Azlinda binti Azman | chief2_position = Ketua Pengarah Pendidikan Tinggi | agency_type = Kerajaan | parent_agency = | child1_agency = Jabatan Pengajian Tinggi Malaysia | child2_agency = | keydocument1 = | website = http://jpt.mohe.gov.my/. https://mohe.gov.my/ | footnotes = | map = | map_width = | map_caption = }} '''Kementerian Pendidikan Tinggi''' ialah suatu [[kementerian-kementerian di Malaysia|kementerian Malaysia]] yang wujud antara 27 Mac [[2004]] dan 14 Mei [[2013]]. Ia wujud hasil rombakan kabinet yang dilakukan oleh [[Perdana Menteri Malaysia]] [[Abdullah bin Ahmad Badawi]] dengan membahagikan Kementerian Pendidikan Malaysia kepada 2 kementerian iaitu [[Kementerian Pelajaran Malaysia]] dan Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia. Menteri yang pertama memikul tugas jawatan adalah Datuk Dr. [[Shafie Mohd Salleh]] manakala yang terakhir disandang oleh Dato' Seri [[Mohamed Khaled Nordin]]. Pada 15 Mei 2013, kementerian ini telah digabungkan semula dengan Kementerian Pelajaran menjadi "Kementerian Pelajaran dan Pengajian Tinggi Malaysia" atau ringkasnya "[[Kementerian Pelajaran Malaysia]]" sahaja.<ref>{{cite news |title=Penggabungan kementerian akan seragamkan pelaksanaan dasar |url=http://www.sinarharian.com.my/penggabungan-kementerian-akan-seragamkan-pelaksanaan-dasar-1.160996 |accessdate=17 Mei 2013 |newspaper=Sinar Harian |date=16 Mei 2013}}</ref> Kemudian, nama '''[[Kementerian Pendidikan Malaysia]]''' diguna pakai semula sebagai pengembalian kepada portfolio asal kementerian yang menggabungkan pengurusan pendidikan sekolah rendah, menengah dan pengajian tinggi.<ref>{{cite news |title=Makluman Penyelarasan Pemakaian Nama "'''Kementerian Pendidikan Malaysia'''" bagi papan tanda bangunan, papan tunjuk arah serta kenderaan Jabatan|url=http://www.moe.gov.my/v/pemberitahuan-view?id=3760 |accessdate=20 September 2013 |newspaper=Portal Rasmi Kementerian Pendidikan Malaysia |date=15 Ogos 2013}}</ref> Berikutan rombakan Kabinet Persekutuan pada 28 Julai 2015 menerusi satu sidang media khas oleh YAB Perdana Menteri, Kementerian Pendidikan Tinggi (KPT) diwujudkan semula dengan rasminya bersesuaian dengan peruntukan Akta yang berkaitan dengan pendidikan tinggi. Kementerian Pendidikan Tinggi Malaysia mula beroperasi di Blok E3, Parcel E, Pusat Perbadanan Kerajaan Persekutuan [[Putrajaya]]. Kementerian ini terdiri daripada dua jabatan dan agensi. Jabatan-jabatan di bawah Kementerian Pengajian Tinggi ialah Jabatan Pengurusan IPT (JPIPT) dan Jabatan Pengurusan Politeknik & Kolej Komuniti. JPIPT pula terdiri dari dua sektor pengurusan iaitu Sektor Pengurusan IPTA & Sektor Pengurusan IPTS. Sementara agensi-agensi di bawah Kementerian Pengajian Tinggi ialah [[Lembaga Akreditasi Negara|LAN]], [[PTPTN]],[[Yayasan TAR]] dan 20 Institusi Pengajian Tinggi Awam (IPTA). == Objektif == * Memastikan supaya sekurang-kurangnya 2 universiti negara disenaraikan sebagai antara 200 universiti terbaik di dunia dan salah sebuah universiti berkenaan disenaraikan di kalangan 50 universiti terbaik dunia. * Membangunkan sekurang-kurangnya 10 pusat kecemerlangan yang diiktiraf di peringkat antarabangsa dari segi hasil penyelidikan, hakcipta, penerbitan, kerjasama penyelidikan dan pengkomersilan hasil penyelidikan. * Memastikan sekurang-kurangnya 75% pensyarah institusi pengajian tinggi awam mempunyai kelayakan ijazah Doktor Falsafah atau setaraf dengannya dan 30% pensyarah politeknik dan kolej komuniti mempunyai kelayakan ijazah Sarjana, Doktor Falsafah atau setaraf denganya. * Menghasilkan graduan-graduan yang kompeten untuk memenuhi keperluan guna tenaga negara dan antarabangsa dengan sasaran 75% graduan mendapat pekerjaan dalam bidang relevan dalam tempoh enam bulan selepas tamat pengajian. * Menggalakkan pengantarabangsaan pengajian tinggi negara dengan menarik pelajar-pelajar dari luar negara bersamaan dengan 10% dari keseluruhan jumlah pelajar pengajian tinggi di peringkat diploma, ijazah dan lepasan ijazah * Mempertingkatkan kohort (17-23 tahun) yang mempunyai akses pengajian tinggi kepada 40% dan memperluaskan peluang pembelajaran sepanjang hayat bagi semua bentuk pengajian tinggi yang konvensional dan bukan konvensional * Memastikan terdapat peningkatan secara berterusan dari sumber-sumber lain dalam pembiayaan universiti awam dengan nisbah 30% ditanggung oleh universiti dan 70% oleh kerajaan. * Menyediakan kemudahan prasarana pengajian tinggi yang mencukupi, setanding dengan amalan yang terbaik digunakan di peringkat antarabangsa * Menyediakan kemudahan pembiayaan untuk pelajar yang berpotensi dan layak mendapat akses kepada pengajian tinggi. * Meningkatkan jalinan hubungan strategik diantara institusi pengajian tinggi tempatan dengan institusi pengajian tinggi luar negara, serta institusi penyelidikan ternama dalam dan luar negara dalam bidang penyelidikan, pembangunan dan pengkomersilan. '''Lima Teras Utama''' * Mewujudkan perancangan pengajian tinggi yang strategik dan sistematik. * Mengukuhkan pengurusan pengajian tinggi negara. * Menambah kapasiti, akses dan penyertaan dalam bidang pengajian tinggi. * Meningkatkan kualiti pengajian tinggi negara setanding di peringkat antabangsa. * Mengantarabangsakan pengajian tinggi negara. '''Nilai-Nilai Korporat''' *Berintegriti **Melaksanakan amanah dan tanggungjawab dengan jujur, adil dan saksama. *Profesionalisme **Berilmu pengetahuan dan berkemahiran yang tinggi dalam melaksanakan tugas yang di amanahkan. *Semangat Kerja Berpasukan **Bekerjasama dalam melaksanakan tugas. *Berorientasikan Pelanggan **Menyediakan perkhidmatan yang terbaik kepada pelnggan dari segi kecekapan masa, tahap layanan dan kualiti perkhidmatan. *Berorientasikan Warga Kementerian Pengajian Tinggi **Prihatin kebajikan anggota disamping mengutamakan kepentingan organisasi. ==Universiti Awam/Politeknik Premier== * [[Universiti Malaya]] (UM) * [[Universiti Sains Malaysia]] (USM) * [[Universiti Kebangsaan Malaysia]] (UKM) * [[Universiti Putra Malaysia]] (UPM) * [[Universiti Teknologi Malaysia]] (UTM) * [[Universiti Utara Malaysia]] (UUM) * [[Universiti Malaysia Sarawak]] (UNIMAS) * [[Universiti Malaysia Sabah]] (UMS) * [[Universiti Pendidikan Sultan Idris]] (UPSI) * [[Universiti Teknologi MARA]] (UiTM) * [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] (UIAM) * [[Universiti Darul Iman Malaysia]] (UDM) * [[Universiti Malaysia Kelantan]] (UMK) * [[Universiti Malaysia Pahang]] (UMP) * [[Universiti Malaysia Perlis]] (UniMAP) * [[Universiti Malaysia Terengganu]] (UMT) * [[Universiti Pertahanan Nasional Malaysia]] (UPNM) * [[Universiti Sains Islam Malaysia]] (USIM) * [[Universiti Teknikal Malaysia Melaka]] (UTeM) * [[Universiti Tun Hussein Onn Malaysia]] (UTHM) ==Politeknik Konvensional== ==Senarai Ketua Pengarah Pendidikan Tinggi== {{Infobox official post | post = Ketua Pengarah Pendidikan Tinggi | body = | native_name = | flag = | flagsize = | flagcaption = | insignia = Coat of arms of Malaysia.svg | insigniasize = 110px | insigniacaption = | image = | imagesize = 200px | alt = | incumbent = Prof. Dr. Azlinda Azman | incumbentsince = {{start date|2023|5|31|df=y}} | type = | status = | department = Jabatan Pengajian Tinggi | style = Yang Berbahagia | member_of = | reports_to = [[Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia]] | residence = | seat = | nominator = | appointer = [[Menteri Pengajian Tinggi Malaysia]] | appointer_qualified = | termlength = | termlength_qualified = | constituting_instrument = | precursor = | formation = {{start date|2004|df=y}} | first = [[Hassan Said]] | last = | abolished = | succession = | abbreviation = | unofficial_names = | salary = | website = {{URL|http://jpt.mohe.gov.my/}} }} {| class="wikitable" style="text-align:center; ! rowspan=2|No. ! rowspan=2|Imej ! rowspan=2|Ketua Pengarah Pendidikan Tinggi ! colspan=3|Tempoh jawatan |- ! Mula ! Tamat ! Tempoh |- | 1 | [[File:Hassansaid.jpg|100px]] | {{small|Professor Emeritus Dato' Dr.}}<br>[[Hassan Said]]<br>{{small|(1955–)}} | 2004 | 30 April 2008 | |- | 2 | [[File:Dato' Ir. Dr. Radin Umar bin Radin Sohadi.png|100px]] | {{small|Dato' Ir. Dr.}}<br>[[Radin Umar Radin Sohadi]]<br>{{small|(1950-2013)}} | 2 Jun 2008 | 31 Disember 2010 | {{ayd|2008|06|02|2010|12|31|df=y|duration=on}} |- | 3 | [[File:Dato' Prof. Dr. Rujhan bin Mustafa.png|100px]] | {{small|Dato' Prof. Dr.}}<br>[[Rujhan Mustafa]]<br>{{small|( )}} | 1 Jun 2011 | 14 April 2013 | {{ayd|2011|06|01|2013|04|14|df=y|duration=on}} |- | 4 | [[File:Dato' Prof. Dr. Morshidi bin Sirat.png|100px]] | {{small|Dato' Prof. Dr.}}<br>[[Morshidi Sirat]]<br>{{small|( )}} | 16 April 2013 | 31 Mei 2014 | {{ayd|2013|04|16|2014|05|31|df=y|duration=on}} |- | 5 | [[File:Datuk Prof. Dr. Asma binti Ismail.png|100px]] | {{small|Datuk Prof. Dr.}}<br>[[Asma Ismail]]<br>{{small|(1958-)}} | 1 Jun 2014 | 3 Oktober 2016 | {{ayd|2014|06|01|2016|10|03|df=y|duration=on}} |- | 6 | [[File:Ybhg Datin Paduka Ir Dr Siti Hamisah Binti Tapsir (cropped).jpg|100px]] | {{small|Datin Paduka Ir. Dr.}}<br>[[Siti Hamisah Tapsir]]<br>{{small|(1961-)}} | 16 Januari 2017 | November 2019 | |- | 7 | [[File:Coat of arms of Malaysia.svg|100px]] | {{small|Prof. Dato' Seri Dr.}}<br>[[Mohamed Mustafa Ishak]]<br>{{small|( )}} | 4 Mei 2020 | 10 Januari 2021 | {{ayd|2020|05|04|2021|01|10|df=y|duration=on}} |- | 8 | [[File:YBhg Prof Dato’ Dr Husaini Omar (cropped).jpg|100px]] | {{small|Prof. Dato' Dr.}}<br>[[Husaini Omar]]<br><small>(1963-)</small> | 1 Februari 2021 | 9 Mac 2023 | {{ayd|2021|02|01|2023|03|09|df=y|duration=on}} |- | 9 | [[File:Coat of arms of Malaysia.svg|100px]] | {{small|Prof. Dr.}}<br>[[Azlinda Azman]]<br><small>( ) </small> | 31 Mei 2023 | Kini | {{ayd|2023|05|31|df=y|duration=on}} |} ==Lihat juga== * [[Menteri Pengajian Tinggi Malaysia]] * [[Institut Pengajian Tinggi Awam]] * [[Majlis Peperiksaan Malaysia]] == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar == * [http://www.mohe.gov.my/ Portal Rasmi Kementerian Pengajian Tinggi] * [http://www.ptptn.gov.my Laman rasmi PTPTN] * [http://www.yayasantar.org.my Yayasan Tuanku Abdul Rahman] * [http://www.mqa.gov.my Agensi Kelayakan Malaysia (MQA)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141011033622/http://www.mqa.gov.my/ |date=2014-10-11 }} {{Kerajaan Persekutuan Malaysia}} {{Pendidikan di Malaysia}} [[Kategori:Kementerian, jabatan dan agensi persekutuan Malaysia]] [[Kategori:Kementerian pendidikan‏‎|Pengajian Tinggi Malaysia]] [[Kategori:Pendidikan di Malaysia]] [[Kategori:Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia| ]] 77r9hmiecfebw3h3w3nn2bjb5vlk3qk 6844124 6844123 2026-05-08T12:12:47Z Aiman Zaharuddin 294622 /* */ 6844124 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency | agency_name = Kementerian Pendidikan Tinggi | nativename = | nativename_a = کمنترين ڤنديديقن تيڠݢي مليسيا | nativename_r = | logo = File:Logo Kementerian Pendidikan Tinggi Malaysia.svg | logo_width = 200px | logo_caption = Logo Kementerian Pendidikan Tinggi Malaysia | seal = Coat of arms of Malaysia.svg | seal_width = 110px | seal_caption = | picture = | picture_width = | picture_caption = | formed = {{start date and age|2004}} | oldname = | preceding1 = | preceding2 = (etc.) | dissolved = | superseding = [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] | jurisdiction = | headquarters = Putrajaya | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | region_code = MS | employees = | budget = | minister1_name = [[Zambry Abdul Kadir|Dato Seri Zambry Abdul Kadir]] | minister1_pfo = [[Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | deputyminister1_name = [[Adam Adli Abdul Halim|Tuan Adam Adli Abdul Halim]] | deputyminister1_pfo = [[Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | chief1_name = Dato' Ts. Dr. Haji Aminuddin bin Hassim | chief1_position = Ketua Setiausaha | chief2_name = Datuk Profesor Dr. Azlinda binti Azman | chief2_position = Ketua Pengarah Pendidikan Tinggi | agency_type = Kerajaan | parent_agency = | child1_agency = Jabatan Pengajian Tinggi Malaysia | child2_agency = | keydocument1 = | website = http://jpt.mohe.gov.my/. https://mohe.gov.my/ | footnotes = | map = | map_width = | map_caption = }} '''Kementerian Pendidikan Tinggi''' ialah suatu [[kementerian-kementerian di Malaysia|kementerian Malaysia]] yang wujud antara 27 Mac [[2004]] dan 14 Mei [[2013]]. Ia wujud hasil rombakan kabinet yang dilakukan oleh [[Perdana Menteri Malaysia]] [[Abdullah bin Ahmad Badawi]] dengan membahagikan Kementerian Pendidikan Malaysia kepada 2 kementerian iaitu [[Kementerian Pelajaran Malaysia]] dan Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia. Menteri yang pertama memikul tugas jawatan adalah Datuk Dr. [[Shafie Mohd Salleh]] manakala yang terakhir disandang oleh Dato' Seri [[Mohamed Khaled Nordin]]. Pada 15 Mei 2013, kementerian ini telah digabungkan semula dengan Kementerian Pelajaran menjadi "Kementerian Pelajaran dan Pengajian Tinggi Malaysia" atau ringkasnya "[[Kementerian Pelajaran Malaysia]]" sahaja.<ref>{{cite news |title=Penggabungan kementerian akan seragamkan pelaksanaan dasar |url=http://www.sinarharian.com.my/penggabungan-kementerian-akan-seragamkan-pelaksanaan-dasar-1.160996 |accessdate=17 Mei 2013 |newspaper=Sinar Harian |date=16 Mei 2013}}</ref> Kemudian, nama '''[[Kementerian Pendidikan Malaysia]]''' diguna pakai semula sebagai pengembalian kepada portfolio asal kementerian yang menggabungkan pengurusan pendidikan sekolah rendah, menengah dan pengajian tinggi.<ref>{{cite news |title=Makluman Penyelarasan Pemakaian Nama "'''Kementerian Pendidikan Malaysia'''" bagi papan tanda bangunan, papan tunjuk arah serta kenderaan Jabatan|url=http://www.moe.gov.my/v/pemberitahuan-view?id=3760 |accessdate=20 September 2013 |newspaper=Portal Rasmi Kementerian Pendidikan Malaysia |date=15 Ogos 2013}}</ref> Berikutan rombakan Kabinet Persekutuan pada 28 Julai 2015 menerusi satu sidang media khas oleh YAB Perdana Menteri, Kementerian Pendidikan Tinggi (KPT) diwujudkan semula dengan rasminya bersesuaian dengan peruntukan Akta yang berkaitan dengan pendidikan tinggi. Kementerian Pendidikan Tinggi Malaysia mula beroperasi di Blok E3, Parcel E, Pusat Perbadanan Kerajaan Persekutuan [[Putrajaya]]. Kementerian ini terdiri daripada dua jabatan dan agensi. Jabatan-jabatan di bawah Kementerian Pengajian Tinggi ialah Jabatan Pengurusan IPT (JPIPT) dan Jabatan Pengurusan Politeknik & Kolej Komuniti. JPIPT pula terdiri dari dua sektor pengurusan iaitu Sektor Pengurusan IPTA & Sektor Pengurusan IPTS. Sementara agensi-agensi di bawah Kementerian Pengajian Tinggi ialah [[Lembaga Akreditasi Negara|LAN]], [[PTPTN]],[[Yayasan TAR]] dan 20 Institusi Pengajian Tinggi Awam (IPTA). == Objektif == * Memastikan supaya sekurang-kurangnya 2 universiti negara disenaraikan sebagai antara 200 universiti terbaik di dunia dan salah sebuah universiti berkenaan disenaraikan di kalangan 50 universiti terbaik dunia. * Membangunkan sekurang-kurangnya 10 pusat kecemerlangan yang diiktiraf di peringkat antarabangsa dari segi hasil penyelidikan, hakcipta, penerbitan, kerjasama penyelidikan dan pengkomersilan hasil penyelidikan. * Memastikan sekurang-kurangnya 75% pensyarah institusi pengajian tinggi awam mempunyai kelayakan ijazah Doktor Falsafah atau setaraf dengannya dan 30% pensyarah politeknik dan kolej komuniti mempunyai kelayakan ijazah Sarjana, Doktor Falsafah atau setaraf denganya. * Menghasilkan graduan-graduan yang kompeten untuk memenuhi keperluan guna tenaga negara dan antarabangsa dengan sasaran 75% graduan mendapat pekerjaan dalam bidang relevan dalam tempoh enam bulan selepas tamat pengajian. * Menggalakkan pengantarabangsaan pengajian tinggi negara dengan menarik pelajar-pelajar dari luar negara bersamaan dengan 10% dari keseluruhan jumlah pelajar pengajian tinggi di peringkat diploma, ijazah dan lepasan ijazah * Mempertingkatkan kohort (17-23 tahun) yang mempunyai akses pengajian tinggi kepada 40% dan memperluaskan peluang pembelajaran sepanjang hayat bagi semua bentuk pengajian tinggi yang konvensional dan bukan konvensional * Memastikan terdapat peningkatan secara berterusan dari sumber-sumber lain dalam pembiayaan universiti awam dengan nisbah 30% ditanggung oleh universiti dan 70% oleh kerajaan. * Menyediakan kemudahan prasarana pengajian tinggi yang mencukupi, setanding dengan amalan yang terbaik digunakan di peringkat antarabangsa * Menyediakan kemudahan pembiayaan untuk pelajar yang berpotensi dan layak mendapat akses kepada pengajian tinggi. * Meningkatkan jalinan hubungan strategik diantara institusi pengajian tinggi tempatan dengan institusi pengajian tinggi luar negara, serta institusi penyelidikan ternama dalam dan luar negara dalam bidang penyelidikan, pembangunan dan pengkomersilan. '''Lima Teras Utama''' * Mewujudkan perancangan pengajian tinggi yang strategik dan sistematik. * Mengukuhkan pengurusan pengajian tinggi negara. * Menambah kapasiti, akses dan penyertaan dalam bidang pengajian tinggi. * Meningkatkan kualiti pengajian tinggi negara setanding di peringkat antabangsa. * Mengantarabangsakan pengajian tinggi negara. '''Nilai-Nilai Korporat''' *Berintegriti **Melaksanakan amanah dan tanggungjawab dengan jujur, adil dan saksama. *Profesionalisme **Berilmu pengetahuan dan berkemahiran yang tinggi dalam melaksanakan tugas yang di amanahkan. *Semangat Kerja Berpasukan **Bekerjasama dalam melaksanakan tugas. *Berorientasikan Pelanggan **Menyediakan perkhidmatan yang terbaik kepada pelnggan dari segi kecekapan masa, tahap layanan dan kualiti perkhidmatan. *Berorientasikan Warga Kementerian Pengajian Tinggi **Prihatin kebajikan anggota disamping mengutamakan kepentingan organisasi. ==Universiti Awam/Politeknik Premier== * [[Universiti Malaya]] (UM) * [[Universiti Sains Malaysia]] (USM) * [[Universiti Kebangsaan Malaysia]] (UKM) * [[Universiti Putra Malaysia]] (UPM) * [[Universiti Teknologi Malaysia]] (UTM) * [[Universiti Utara Malaysia]] (UUM) * [[Universiti Malaysia Sarawak]] (UNIMAS) * [[Universiti Malaysia Sabah]] (UMS) * [[Universiti Pendidikan Sultan Idris]] (UPSI) * [[Universiti Teknologi MARA]] (UiTM) * [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] (UIAM) * [[Universiti Darul Iman Malaysia]] (UDM) * [[Universiti Malaysia Kelantan]] (UMK) * [[Universiti Malaysia Pahang]] (UMP) * [[Universiti Malaysia Perlis]] (UniMAP) * [[Universiti Malaysia Terengganu]] (UMT) * [[Universiti Pertahanan Nasional Malaysia]] (UPNM) * [[Universiti Sains Islam Malaysia]] (USIM) * [[Universiti Teknikal Malaysia Melaka]] (UTeM) * [[Universiti Tun Hussein Onn Malaysia]] (UTHM) ==Politeknik Konvensional== ==Senarai Ketua Pengarah Pendidikan Tinggi== {{Infobox official post | post = Ketua Pengarah Pendidikan Tinggi | body = | native_name = | flag = | flagsize = | flagcaption = | insignia = Coat of arms of Malaysia.svg | insigniasize = 110px | insigniacaption = | image = | imagesize = 200px | alt = | incumbent = Prof. Dr. Azlinda Azman | incumbentsince = {{start date|2023|5|31|df=y}} | type = | status = | department = Jabatan Pengajian Tinggi | style = Yang Berbahagia | member_of = | reports_to = [[Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia]] | residence = | seat = | nominator = | appointer = [[Menteri Pengajian Tinggi Malaysia]] | appointer_qualified = | termlength = | termlength_qualified = | constituting_instrument = | precursor = | formation = {{start date|2004|df=y}} | first = [[Hassan Said]] | last = | abolished = | succession = | abbreviation = | unofficial_names = | salary = | website = {{URL|http://jpt.mohe.gov.my/}} }} {| class="wikitable" style="text-align:center; ! rowspan=2|No. ! rowspan=2|Imej ! rowspan=2|Ketua Pengarah Pendidikan Tinggi ! colspan=3|Tempoh jawatan |- ! Mula ! Tamat ! Tempoh |- | 1 | [[File:Hassansaid.jpg|100px]] | {{small|Professor Emeritus Dato' Dr.}}<br>[[Hassan Said]]<br>{{small|(1955–)}} | 2004 | 30 April 2008 | |- | 2 | [[File:Dato' Ir. Dr. Radin Umar bin Radin Sohadi.png|100px]] | {{small|Dato' Ir. Dr.}}<br>[[Radin Umar Radin Sohadi]]<br>{{small|(1950-2013)}} | 2 Jun 2008 | 31 Disember 2010 | {{ayd|2008|06|02|2010|12|31|df=y|duration=on}} |- | 3 | [[File:Dato' Prof. Dr. Rujhan bin Mustafa.png|100px]] | {{small|Dato' Prof. Dr.}}<br>[[Rujhan Mustafa]]<br>{{small|( )}} | 1 Jun 2011 | 14 April 2013 | {{ayd|2011|06|01|2013|04|14|df=y|duration=on}} |- | 4 | [[File:Dato' Prof. Dr. Morshidi bin Sirat.png|100px]] | {{small|Dato' Prof. Dr.}}<br>[[Morshidi Sirat]]<br>{{small|( )}} | 16 April 2013 | 31 Mei 2014 | {{ayd|2013|04|16|2014|05|31|df=y|duration=on}} |- | 5 | [[File:Datuk Prof. Dr. Asma binti Ismail.png|100px]] | {{small|Datuk Prof. Dr.}}<br>[[Asma Ismail]]<br>{{small|(1958-)}} | 1 Jun 2014 | 3 Oktober 2016 | {{ayd|2014|06|01|2016|10|03|df=y|duration=on}} |- | 6 | [[File:Ybhg Datin Paduka Ir Dr Siti Hamisah Binti Tapsir (cropped).jpg|100px]] | {{small|Datin Paduka Ir. Dr.}}<br>[[Siti Hamisah Tapsir]]<br>{{small|(1961-)}} | 16 Januari 2017 | November 2019 | |- | 7 | [[File:Coat of arms of Malaysia.svg|100px]] | {{small|Prof. Dato' Seri Dr.}}<br>[[Mohamed Mustafa Ishak]]<br>{{small|( )}} | 4 Mei 2020 | 10 Januari 2021 | {{ayd|2020|05|04|2021|01|10|df=y|duration=on}} |- | 8 | [[File:YBhg Prof Dato’ Dr Husaini Omar (cropped).jpg|100px]] | {{small|Prof. Dato' Dr.}}<br>[[Husaini Omar]]<br><small>(1963-)</small> | 1 Februari 2021 | 9 Mac 2023 | {{ayd|2021|02|01|2023|03|09|df=y|duration=on}} |- | 9 | [[File:Coat of arms of Malaysia.svg|100px]] | {{small|Prof. Dr.}}<br>[[Azlinda Azman]]<br><small>( ) </small> | 31 Mei 2023 | Kini | {{ayd|2023|05|31|df=y|duration=on}} |} ==Lihat juga== * [[Menteri Pengajian Tinggi Malaysia]] * [[Institut Pengajian Tinggi Awam]] * [[Majlis Peperiksaan Malaysia]] == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar == * [http://www.mohe.gov.my/ Portal Rasmi Kementerian Pengajian Tinggi] * [http://www.ptptn.gov.my Laman rasmi PTPTN] * [http://www.yayasantar.org.my Yayasan Tuanku Abdul Rahman] * [http://www.mqa.gov.my Agensi Kelayakan Malaysia (MQA)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141011033622/http://www.mqa.gov.my/ |date=2014-10-11 }} {{Kerajaan Persekutuan Malaysia}} {{Pendidikan di Malaysia}} [[Kategori:Kementerian, jabatan dan agensi persekutuan Malaysia]] [[Kategori:Kementerian pendidikan‏‎|Pengajian Tinggi Malaysia]] [[Kategori:Pendidikan di Malaysia]] [[Kategori:Kementerian Pengajian Tinggi Malaysia| ]] 2npww7g2pbpdgghdwqliey36gpe44ry 0 125602 6844264 6553467 2026-05-08T15:33:59Z ~2026-27921-72 398897 Dia cina tongsan 6844264 wikitext text/x-wiki '''Ronnie Liu Tian Khiew''' adalah ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Cina]]Tongsan yang juga merupakan Exco Jawatankuasa Tetap Kerajaan Tempatan, Kajian dan Penyelidikan Negeri Selangor dan juga Ahli Dewan Negeri (ADN) Pandamaran, [[Selangor]] selepas [[Pilihan Raya Umum Malaysia 2008]] dari parti [[DAP]]. Di peringkat akar umbi, beliau merupakan setiausaha internasional [[DAP]].<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2005&dt=0918&pub=Utusan_Malaysia&sec=Rencana&pg=re_04.htm&arc=hive Polemik ideologi selepas runtuhnya fahaman komunis]</ref> {{Kotak info pemegang jawatan | honorific-prefix = | honorific-suffix = | name = Ronnie Liu Tian Khiew | image = | width = | height = | caption = | birth_name = | birth_date = 29 Mac 1958<br>(67 tahun) | birth_place = | residence = | death_date = | death_place = | party = {{PH DAP}} (-2023) | office2 = Ahli [[Dewan Negeri Selangor]]<br>bagi {{DUN|Sungai Pelek}} | term_start2 = 9 Mei 2018 | term_end2 = 18 Jun 2023 | predecessor2 = {{Logo kecil DAP}} [[Lai Nyuk Lan]] | successor2 = {{PH DAP}} [[Lwi Kian Keong]] | majority2 = 6,586 (PRU-14)<br/>1,972 (PRU-13) | office3 = Ahli [[Dewan Negeri Selangor]]<br>bagi {{DUN|Pandamaran}} | term_start3 = 8 Mac 2008 | term_end3 = 22 April 2013 | predecessor3 = {{BN MCA}} [[Teh Kim Poo]] | successor3 = {{Logo kecil DAP}} [[Tan Pok Shyong]] | majority3 = 5,398 (PRU-12) }} ==Latar belakang politik== Menteri Besar Selangor melantik beliau menjadi Pengerusi Jawatankuasa Tetap Kerajaan Tempatan, Kajian dan Penyelidikan Negeri Selangor menerusi formula 4:4:2 ( 4 Exco PKR : 4 Exco DAP :2 Exco PAS ) .Pada 24 Mac 2008, beliau bersama Exco Selangor yang lain mengangkat sumpah di hadapan [[Sultan Selangor]] [[Sultan Sharafuddin Idris Shah]] di [[Istana Alam Shah]] di [[Klang]].<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=0324&pub=Utusan_Malaysia&sec=Terkini&pg=bt_04.htm 10 Exco Selangor termasuk 4 wanita angkat sumpah]</ref> ==Isu dan kontroversi== ===Chin Peng pejuang kemerdekaan=== Tulisan Ronnie dalam laman web [[DAP]] [www.dapmalaysia.org] pada 1 September 2005 kononnya ketua [[Parti Komunis Malaya]] ([[PKM]]), [[Chin Peng]] sebagai pejuang kemerdekaan telah menyinggung bekas perajurit seperti [[Kanang anak Langkau]]. Pengganas PKM telah membunuh banyak nyawa sepanjang perjuangan mereka untuk menubuhkan negara Komunis. Kanang sendiri dianugerahkan Pingat Gagah Berani kerana berjuang menentang keganasan komunis. Tulisan itu menafikan para pemimpin [[UMNO]] termasuk [[Bapa Kemerdekaan]], [[Tunku Abdul Rahman]] sebagai pejuang sebenar kemerdekaan. DAP dan Ronnie sendiri menafikan menolak sumbangan Tunku Abdul Rahman. <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2005&dt=0906&pub=Utusan_Malaysia&sec=Politik&pg=po_01.htm Khairy pegang kenyataan, Ronnie dakwa diputar belit]</ref> <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2005&dt=0906&pub=Utusan_Malaysia&sec=Politik&pg=po_02.htm Kanang sifatkan tulisan Ronnie Liu berbahaya]</ref> ===Menghalang operasi MPSJ=== Pada 3 November 2007, polis dari Balai Polis Puchong menyiasat Ronnie Liu mengikut Seksyen 186 Kanun Keseksaan kerana menghalang pegawai penguatkuasa Majlis Perbandaran Subang Jaya (MPSJ) menjalankan operasi mencegah maksiat di sebuah hotel di Bandar Puchong Jaya, Selangor. Ronnie menetap di Petaling Jaya Utara . Penyitaan dilakukan oleh pasukan polis dan anggota penguat kuasa Majlis Perbandaran Subang Jaya (MPSJ). 22 pelacur warga asing dan 12 lelaki dipercayai pelanggan telah ditangkap. Hotel itu memang tidak berlesen termasuk melanggar undang-undang lain. Dalang sindiket pelacuran dan pemilik hotel akan disiasat. Ketua Polis Daerah Subang Jaya, Asisten Komisioner Zainal Rashid Abu Bakar menyatakan Ronnie diberi amaran 5 kali dalam masa sejam tetapi masih enggan memberi kerjasama. Polis telah menyerbu hotel itu beberapa kali tetapi gagal menangkap pelacur kerana ada lorong rahsia. <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2007&dt=1103&pub=utusan_malaysia&sec=Terkini&pg=bt_05.htm&arc=hive AJK DAP ditahan ganggu tugas kerja penyitaan hotel]</ref> Pada 6 Oktober 2008, Ronnie Liu menyaman bekas [[Menteri Besar Selangor]], Datuk Seri Dr. [[Mohamad Khir Toyo]] kerana didakwa memfitnahnya dengan mengaitkan beliau dalam usaha menghalang penghapusan kegiatan pelacuran itu . Writ saman difailkan oleh Ronnie selaku plaintif melalui firma guaman Tetuan Gobind Singh Deo & Co. di Pejabat Pendaftar Mahkamah Tinggi Shah Alam.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1007&pub=Utusan_Malaysia&sec=Mahkamah&pg=ma_02.htm Ronnie Liu saman Khir Toyo]</ref> Pada 12 November 2008, jam 1.55 petang Ronnie ditangkap kerana berkumpul di Bangunan Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah (SSAAS), Shah Alam . Polis membawa Ronnie ke Balai Polis Puchong tetapi dilepaskan dengan jaminan lisan RM2,000 sejam kemudian . Ronnie diarahkan hadir ke Mahkamah Sesyen Petaling Jaya pada pukul 9 pagi, 17 November 2008 Pada 13 november 2008, Ronnie memfailkan notis usul agar Mahkamah Tinggi Shah Alam menyemak semula dan mengetepikan waran tangkap yang dikeluarkan terhadapnya oleh Mahkamah Majistret Petaling Jaya . Beliau diwakili oleh peguam Gobind Singh Deo. <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1112&pub=Utusan_Malaysia&sec=Terkini&pg=bt_20.htm Ronnie Liu ditahan polis]</ref>. Ketua Polis Selangor, Datuk Khalid Abu Bakar menjelaskan penahanannya bukan atas alasan politik tetapi menghalang tugas penjawat awam pada tahun 2007. <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1114&pub=Utusan_Malaysia&sec=Politik&pg=po_13.htm Ronnie Liu mohon ketepi waran tangkap]</ref>Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri [[Syed Hamid Albar]] menyeru pembangkang agar bersikap rasional dan tidak membuat kenyataan emosi terhadap polis yang bertindak kepada mereka.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1114&pub=Utusan_Malaysia&sec=Parlimen&pg=pa_08.htm Penahanan Ronnie Liu bukan 'balas dendam']</ref> ===Laporan polis terhadap bekas Menteri Besar Selangor=== Pada 13 Mac 2008, Ronnie Liu membuat laporan polis terhadap Datuk Seri Dr. [[Mohamad Khir Toyo]] yang menandatangani satu kontrak perniagaan melibatkan kerajaan negeri Selangor selepas Parlimen dibubarkan pada 26 Februari 2008. Khir Toyo dikatakan membenarkan pemeteraian urus niaga antara Perbadanan Negeri Selangor Berhad (PNSB) dengan Puncak Niaga (M) Sdn. Bhd. berhubung operasi rawatan dan penyelenggaraan loji air Sungai Sireh, Tanjong Karang pada 7 Mac 2008 iaitu sehari sebelum tarikh pembuangan undi berlangsung. Sepatutnya selepas kerajaan negeri dibubarkan, tiada sebarang urus niaga kerana beliau tidak lagi berhak berbuat demikian. <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/special.asp?pr=pilihanraya2008&y=2008&dt=0314&pub=Utusan_Malaysia&sec=Politik&pg=po_08.htm DAP buat laporan polis kepada bekas MB Selangor]</ref><ref>[http://announcements.bursamalaysia.com Laman web Bursa Malaysia]</ref> ===Sistem pilihan raya dalam Majlis PBT=== Pada 29 Mei 2008, Ronnie mencadangkan ahli majlis pihak berkuasa tempatan (PBT) dipilih melalui sistem pilihan raya. Sehubungan itu Kerajaan Pusat atau Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan (KPKT) hendaklah meminda Akta Kerajaan Tempatan 1956 . Kerajaan Pakatan Rakyat di Selangor memilih 25 %ahli majlis PBT dari kalangan profesional, pertubuhan bukan kerajaan (NGO) dan orang kurang upaya (OKU), manakala selebihnya ahli politik daripada pakatan pembangkang. <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=0529&pub=Utusan_Malaysia&sec=Kota&pg=wk_06.htm Selangor cadang KPKT pinda Akta Kerajaan Tempatan]</ref> ===Servis Proton Perdana V6 === Pada 31 Oktober 2008, Ronnie Liu Tan Khiew mencadangkan agar kerajaan Selangor menukar kenderaan rasmi yang digunakan sekarang iaitu Proton Perdana V6 dengan kereta lain seperti Toyota Camry. Sebelum itu, pusat servis Proton di Glenmarie enggan membaiki hud kereta rasminya dengan alasan Dewan Undangan Negeri (DUN) Selangor tidak membayar wang penyelenggaraan. Datuk Seri Dr [[Khir Toyo]] menyindir agar mereka menggunakan Mercedes-Benz atau Lexus sebagaimana Tan Sri Abdul Khalid Ibrahim.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1101&pub=utusan_malaysia&sec=Dalam_Negeri&pg=dn_23.htm&arc=hive Exco Selangor cadang henti guna Proton]</ref> ===Isu Tee Boon Hock=== Pada 29 Julai 2010, akhbar The Star melaporkan [[Tee Boon Hock]], seorang ahli majlis perbandaran Klang didakwa telah menggunakan surat dan cop rasmi beliau bagi mengeluarkan surat sokongan untuk kroni dan anggota keluarganya untuk mendapatkan kontrak.<ref>[http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2010/7/29/focus/6753417&sec=focus "Bosom pals under scrutiny", The Star. 29 Julai 2010.]</ref> Pada 31 Julai 2010, pengerusi jawatankuasa disiplin DAP berkata beliau dan speaker DUN negeri Teng Chang Khim akan dipanggil oleh jawatankuasa disiplin DAP pada 12 Ogos 2010 berhubung isu surat sokongan. Beliau diarah memberi penjelasan berhubung dakwaan yang dibuat oleh ahli Majlis Perbandaran Klang, Tee Boon Hock bahawa dia telah diarahkan oleh Ronnie supaya menandatangani surat-surat sokongan tersebut.<ref>[http://www.malaysiakini.com/news/138886 "Ronnie, Teng dipanggil jawatankuasa disiplin DAP", Malaysiakini.com. 31 Julai 2010.]</ref> Pada 3 September 2010, jawatankuasa disiplin DAP telah memecat Yap Hock Siew kerana mengeluarkan surat sokongan bagi mencadangkan syarikat yang dimilikinya bersama untuk kontrak kerajaan negeri. Jawatankuasa itu juga memutuskan untuk menggantung keahlian seorang lagi ahlinya, Ong Chai Huat untuk selama dua tahun kerana dia adalah pemilik bersama syarikat berkenaan. Menurut pengerusi jawatankuasa disiplin DAP itu, Tan Kok Wai - Yap mengeluarkan surat sokongan itu pada 17 Jun lalu atas kedudukannya sebagai ketua kampung, Kampung Baru Pandaran. Yap adalah pengerusi cawangan Pasar Pandamaran DAP manakala Ong pula adalah naib pengerusi di cawangan yang sama.<ref>[http://www.malaysiakini.com/news/141854 "Surat sokongan: DAP pecat 1, gantung 1", Malaysiakini.com. 3 September 2010.]</ref> ==Keputusan Pilihan Raya== ==Rujukan== {{Reflist}} {{Ahli Dewan Negeri Selangor, Parlimen Malaysia ke-14}} [[Kategori:Kelahiran 1958]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Bekas anggota Parti Tindakan Demokratik]] [[Kategori:Ahli Dewan Negeri Selangor ke-14]] [[Kategori:Ahli Dewan Undangan Negeri Selangor ke-12]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Cina]] [[Kategori:EXCO Kerajaan Negeri Selangor ke-12]] ic1nugwamp6m9w53wz6intfhsvulxyb 6844266 6844264 2026-05-08T15:34:28Z ~2026-27921-72 398897 6844266 wikitext text/x-wiki '''Ronnie Liu Tian Khiew''' adalah ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Cina]] Tongsan yang juga merupakan Exco Jawatankuasa Tetap Kerajaan Tempatan, Kajian dan Penyelidikan Negeri Selangor dan juga Ahli Dewan Negeri (ADN) Pandamaran, [[Selangor]] selepas [[Pilihan Raya Umum Malaysia 2008]] dari parti [[DAP]]. Di peringkat akar umbi, beliau merupakan setiausaha internasional [[DAP]].<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2005&dt=0918&pub=Utusan_Malaysia&sec=Rencana&pg=re_04.htm&arc=hive Polemik ideologi selepas runtuhnya fahaman komunis]</ref> {{Kotak info pemegang jawatan | honorific-prefix = | honorific-suffix = | name = Ronnie Liu Tian Khiew | image = | width = | height = | caption = | birth_name = | birth_date = 29 Mac 1958<br>(67 tahun) | birth_place = | residence = | death_date = | death_place = | party = {{PH DAP}} (-2023) | office2 = Ahli [[Dewan Negeri Selangor]]<br>bagi {{DUN|Sungai Pelek}} | term_start2 = 9 Mei 2018 | term_end2 = 18 Jun 2023 | predecessor2 = {{Logo kecil DAP}} [[Lai Nyuk Lan]] | successor2 = {{PH DAP}} [[Lwi Kian Keong]] | majority2 = 6,586 (PRU-14)<br/>1,972 (PRU-13) | office3 = Ahli [[Dewan Negeri Selangor]]<br>bagi {{DUN|Pandamaran}} | term_start3 = 8 Mac 2008 | term_end3 = 22 April 2013 | predecessor3 = {{BN MCA}} [[Teh Kim Poo]] | successor3 = {{Logo kecil DAP}} [[Tan Pok Shyong]] | majority3 = 5,398 (PRU-12) }} ==Latar belakang politik== Menteri Besar Selangor melantik beliau menjadi Pengerusi Jawatankuasa Tetap Kerajaan Tempatan, Kajian dan Penyelidikan Negeri Selangor menerusi formula 4:4:2 ( 4 Exco PKR : 4 Exco DAP :2 Exco PAS ) .Pada 24 Mac 2008, beliau bersama Exco Selangor yang lain mengangkat sumpah di hadapan [[Sultan Selangor]] [[Sultan Sharafuddin Idris Shah]] di [[Istana Alam Shah]] di [[Klang]].<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=0324&pub=Utusan_Malaysia&sec=Terkini&pg=bt_04.htm 10 Exco Selangor termasuk 4 wanita angkat sumpah]</ref> ==Isu dan kontroversi== ===Chin Peng pejuang kemerdekaan=== Tulisan Ronnie dalam laman web [[DAP]] [www.dapmalaysia.org] pada 1 September 2005 kononnya ketua [[Parti Komunis Malaya]] ([[PKM]]), [[Chin Peng]] sebagai pejuang kemerdekaan telah menyinggung bekas perajurit seperti [[Kanang anak Langkau]]. Pengganas PKM telah membunuh banyak nyawa sepanjang perjuangan mereka untuk menubuhkan negara Komunis. Kanang sendiri dianugerahkan Pingat Gagah Berani kerana berjuang menentang keganasan komunis. Tulisan itu menafikan para pemimpin [[UMNO]] termasuk [[Bapa Kemerdekaan]], [[Tunku Abdul Rahman]] sebagai pejuang sebenar kemerdekaan. DAP dan Ronnie sendiri menafikan menolak sumbangan Tunku Abdul Rahman. <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2005&dt=0906&pub=Utusan_Malaysia&sec=Politik&pg=po_01.htm Khairy pegang kenyataan, Ronnie dakwa diputar belit]</ref> <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2005&dt=0906&pub=Utusan_Malaysia&sec=Politik&pg=po_02.htm Kanang sifatkan tulisan Ronnie Liu berbahaya]</ref> ===Menghalang operasi MPSJ=== Pada 3 November 2007, polis dari Balai Polis Puchong menyiasat Ronnie Liu mengikut Seksyen 186 Kanun Keseksaan kerana menghalang pegawai penguatkuasa Majlis Perbandaran Subang Jaya (MPSJ) menjalankan operasi mencegah maksiat di sebuah hotel di Bandar Puchong Jaya, Selangor. Ronnie menetap di Petaling Jaya Utara . Penyitaan dilakukan oleh pasukan polis dan anggota penguat kuasa Majlis Perbandaran Subang Jaya (MPSJ). 22 pelacur warga asing dan 12 lelaki dipercayai pelanggan telah ditangkap. Hotel itu memang tidak berlesen termasuk melanggar undang-undang lain. Dalang sindiket pelacuran dan pemilik hotel akan disiasat. Ketua Polis Daerah Subang Jaya, Asisten Komisioner Zainal Rashid Abu Bakar menyatakan Ronnie diberi amaran 5 kali dalam masa sejam tetapi masih enggan memberi kerjasama. Polis telah menyerbu hotel itu beberapa kali tetapi gagal menangkap pelacur kerana ada lorong rahsia. <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2007&dt=1103&pub=utusan_malaysia&sec=Terkini&pg=bt_05.htm&arc=hive AJK DAP ditahan ganggu tugas kerja penyitaan hotel]</ref> Pada 6 Oktober 2008, Ronnie Liu menyaman bekas [[Menteri Besar Selangor]], Datuk Seri Dr. [[Mohamad Khir Toyo]] kerana didakwa memfitnahnya dengan mengaitkan beliau dalam usaha menghalang penghapusan kegiatan pelacuran itu . Writ saman difailkan oleh Ronnie selaku plaintif melalui firma guaman Tetuan Gobind Singh Deo & Co. di Pejabat Pendaftar Mahkamah Tinggi Shah Alam.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1007&pub=Utusan_Malaysia&sec=Mahkamah&pg=ma_02.htm Ronnie Liu saman Khir Toyo]</ref> Pada 12 November 2008, jam 1.55 petang Ronnie ditangkap kerana berkumpul di Bangunan Sultan Salahuddin Abdul Aziz Shah (SSAAS), Shah Alam . Polis membawa Ronnie ke Balai Polis Puchong tetapi dilepaskan dengan jaminan lisan RM2,000 sejam kemudian . Ronnie diarahkan hadir ke Mahkamah Sesyen Petaling Jaya pada pukul 9 pagi, 17 November 2008 Pada 13 november 2008, Ronnie memfailkan notis usul agar Mahkamah Tinggi Shah Alam menyemak semula dan mengetepikan waran tangkap yang dikeluarkan terhadapnya oleh Mahkamah Majistret Petaling Jaya . Beliau diwakili oleh peguam Gobind Singh Deo. <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1112&pub=Utusan_Malaysia&sec=Terkini&pg=bt_20.htm Ronnie Liu ditahan polis]</ref>. Ketua Polis Selangor, Datuk Khalid Abu Bakar menjelaskan penahanannya bukan atas alasan politik tetapi menghalang tugas penjawat awam pada tahun 2007. <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1114&pub=Utusan_Malaysia&sec=Politik&pg=po_13.htm Ronnie Liu mohon ketepi waran tangkap]</ref>Menteri Dalam Negeri, Datuk Seri [[Syed Hamid Albar]] menyeru pembangkang agar bersikap rasional dan tidak membuat kenyataan emosi terhadap polis yang bertindak kepada mereka.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1114&pub=Utusan_Malaysia&sec=Parlimen&pg=pa_08.htm Penahanan Ronnie Liu bukan 'balas dendam']</ref> ===Laporan polis terhadap bekas Menteri Besar Selangor=== Pada 13 Mac 2008, Ronnie Liu membuat laporan polis terhadap Datuk Seri Dr. [[Mohamad Khir Toyo]] yang menandatangani satu kontrak perniagaan melibatkan kerajaan negeri Selangor selepas Parlimen dibubarkan pada 26 Februari 2008. Khir Toyo dikatakan membenarkan pemeteraian urus niaga antara Perbadanan Negeri Selangor Berhad (PNSB) dengan Puncak Niaga (M) Sdn. Bhd. berhubung operasi rawatan dan penyelenggaraan loji air Sungai Sireh, Tanjong Karang pada 7 Mac 2008 iaitu sehari sebelum tarikh pembuangan undi berlangsung. Sepatutnya selepas kerajaan negeri dibubarkan, tiada sebarang urus niaga kerana beliau tidak lagi berhak berbuat demikian. <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/special.asp?pr=pilihanraya2008&y=2008&dt=0314&pub=Utusan_Malaysia&sec=Politik&pg=po_08.htm DAP buat laporan polis kepada bekas MB Selangor]</ref><ref>[http://announcements.bursamalaysia.com Laman web Bursa Malaysia]</ref> ===Sistem pilihan raya dalam Majlis PBT=== Pada 29 Mei 2008, Ronnie mencadangkan ahli majlis pihak berkuasa tempatan (PBT) dipilih melalui sistem pilihan raya. Sehubungan itu Kerajaan Pusat atau Kementerian Perumahan dan Kerajaan Tempatan (KPKT) hendaklah meminda Akta Kerajaan Tempatan 1956 . Kerajaan Pakatan Rakyat di Selangor memilih 25 %ahli majlis PBT dari kalangan profesional, pertubuhan bukan kerajaan (NGO) dan orang kurang upaya (OKU), manakala selebihnya ahli politik daripada pakatan pembangkang. <ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=0529&pub=Utusan_Malaysia&sec=Kota&pg=wk_06.htm Selangor cadang KPKT pinda Akta Kerajaan Tempatan]</ref> ===Servis Proton Perdana V6 === Pada 31 Oktober 2008, Ronnie Liu Tan Khiew mencadangkan agar kerajaan Selangor menukar kenderaan rasmi yang digunakan sekarang iaitu Proton Perdana V6 dengan kereta lain seperti Toyota Camry. Sebelum itu, pusat servis Proton di Glenmarie enggan membaiki hud kereta rasminya dengan alasan Dewan Undangan Negeri (DUN) Selangor tidak membayar wang penyelenggaraan. Datuk Seri Dr [[Khir Toyo]] menyindir agar mereka menggunakan Mercedes-Benz atau Lexus sebagaimana Tan Sri Abdul Khalid Ibrahim.<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1101&pub=utusan_malaysia&sec=Dalam_Negeri&pg=dn_23.htm&arc=hive Exco Selangor cadang henti guna Proton]</ref> ===Isu Tee Boon Hock=== Pada 29 Julai 2010, akhbar The Star melaporkan [[Tee Boon Hock]], seorang ahli majlis perbandaran Klang didakwa telah menggunakan surat dan cop rasmi beliau bagi mengeluarkan surat sokongan untuk kroni dan anggota keluarganya untuk mendapatkan kontrak.<ref>[http://thestar.com.my/news/story.asp?file=/2010/7/29/focus/6753417&sec=focus "Bosom pals under scrutiny", The Star. 29 Julai 2010.]</ref> Pada 31 Julai 2010, pengerusi jawatankuasa disiplin DAP berkata beliau dan speaker DUN negeri Teng Chang Khim akan dipanggil oleh jawatankuasa disiplin DAP pada 12 Ogos 2010 berhubung isu surat sokongan. Beliau diarah memberi penjelasan berhubung dakwaan yang dibuat oleh ahli Majlis Perbandaran Klang, Tee Boon Hock bahawa dia telah diarahkan oleh Ronnie supaya menandatangani surat-surat sokongan tersebut.<ref>[http://www.malaysiakini.com/news/138886 "Ronnie, Teng dipanggil jawatankuasa disiplin DAP", Malaysiakini.com. 31 Julai 2010.]</ref> Pada 3 September 2010, jawatankuasa disiplin DAP telah memecat Yap Hock Siew kerana mengeluarkan surat sokongan bagi mencadangkan syarikat yang dimilikinya bersama untuk kontrak kerajaan negeri. Jawatankuasa itu juga memutuskan untuk menggantung keahlian seorang lagi ahlinya, Ong Chai Huat untuk selama dua tahun kerana dia adalah pemilik bersama syarikat berkenaan. Menurut pengerusi jawatankuasa disiplin DAP itu, Tan Kok Wai - Yap mengeluarkan surat sokongan itu pada 17 Jun lalu atas kedudukannya sebagai ketua kampung, Kampung Baru Pandaran. Yap adalah pengerusi cawangan Pasar Pandamaran DAP manakala Ong pula adalah naib pengerusi di cawangan yang sama.<ref>[http://www.malaysiakini.com/news/141854 "Surat sokongan: DAP pecat 1, gantung 1", Malaysiakini.com. 3 September 2010.]</ref> ==Keputusan Pilihan Raya== ==Rujukan== {{Reflist}} {{Ahli Dewan Negeri Selangor, Parlimen Malaysia ke-14}} [[Kategori:Kelahiran 1958]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Bekas anggota Parti Tindakan Demokratik]] [[Kategori:Ahli Dewan Negeri Selangor ke-14]] [[Kategori:Ahli Dewan Undangan Negeri Selangor ke-12]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Cina]] [[Kategori:EXCO Kerajaan Negeri Selangor ke-12]] powsq8pad2oqt8s3whmx5uiubl9j1ay 0 128974 6844479 6826132 2026-05-09T04:05:15Z ~2026-27968-79 398938 /* Saluran terdahulu */ 6844479 wikitext text/x-wiki '''Astro Mobile TV''' ialah perkhidmatan penstriman video ke telefon bimbit (OTT) yang diperkenalkan pada penghujung tahun 2008 oleh syarikat pengendali televisyen satelit, [[Astro Malaysia]] sebagai komponen penting dalam perkhidmatan interaktif mudah alih yang ditawarkan. Pada masa itu, perkhidmatan ini hanya menawarkan sekitar 20 saluran kepada pelanggan yang menggunakan Kad SIM [[Maxis]] yang memiliki telefon bimbit [[2G|2.5G]] atau [[3G]]. Maxis menawarkan khidmat TV seumpama ini iaitu [[Maxis TV]] yang menawarkan saluran yang serupa dengan Astro Mobile TV. Setelah 5 tahun beroperasi,Astro Mobile TV telah menghentikan operasinya pada tahun 2012 dan ia di gantikan dengan '''''Astro On-The Go''''' (kini [[Astro Go]]) untuk perkhidmatan telefon pintar 4G dan 5G kini kerana peredaran zaman kini. ==Am== Secara amnya, Astro Mobile TV khusus untuk pengguna telefon bimbit yang berbeza di saluran di platform dekoder Astro (pada ketika itu, Astro DTH Thompson Silver atau [[Astro B.yond]]). Saluran-saluran demikian merangkumi rakaman video antara satu hingga empat jam yang sentiasa diulang tayang sepanjang masa. Saluran-saluran ini dikemaskini secara seharian atau mingguan. Bagaimanapun, sesetengah mobil adalah sama dan [[Siaran langsung televisyen|bersiaran langsung]] serentak dengan versi TV (lihat [[#Senarai_saluran|senarai saluran]] di bawah). Video yang disiarkan kepada telefon bimbit berformatkan video [[:en:Real_Media|Real Media]] atau [[3GP]], bergantung pada model telefon itu. Serta ,pengguna ini juga tidak boleh memuat turun atau merakam video-video berkenaan kerana hak terpelihara. ==Senarai saluran== ===Basic Pack=== {| class="wikitable" |+ !Saluran Berita !Dokumentari !Video On-Demand !Lain-lain !Kanak-kanak !Gaya Hidup !Hiburan |- |[[Bloomberg Television]] |[[History (saluran TV Asia Tenggara)|History]] |Astro Hollywood Mobile |[[Animax (saluran TV Asia)|Animax Mobile]] |[[Disney Channel Asia|Disney Channel@Play]] |[[Asian Food Network|Asian Food Channel]] |[[Astro Ria|Astro Ria Mobile]] |- | rowspan="6" |[[CNN International]] | rowspan="6" |[[Discovery Channel|Discovery Mobile]] |Stadium Astro Mobile | |[[Cartoon Network]] |[[Astro Oasis|Astro Oasis Mobile]] |[[Astro Vaanavil|Astro Vaanavil Mobile]] |- |[[Nickelodeon (saluran TV Malaysia)|Nickelodeon VOD]] | | | |[[Astro AEC|Astro AEC Mobile]] |- | rowspan="4" |[[MTV Asia Tenggara|MTV2Go]] | | | |[[Astro Prima|Astro Prima Mobile]] |- | | | |[[Astro Ceria|Astro Ceria Mobile]] |- | | | |[[Astro Aruna|Astro Aruna Mobile]] |- | | | |Astro Hollywood Mobile |} === Lain-lain === Saluran-saluran berikut tidak terdapat dalam Basic Pack dan perlu dipilih secara berasingan daripada Basic Pack. Selain itu, ia menawarkan saluran percuma (FreeView) yang menerangkan rancangan-rancangan menarik yang disiarkan pada setiap saluran di Astro Mobile TV. === Saluran terdahulu === * [[Saluran Jia Yu|Jia Yu Entertaiment]] * [[Saluran Jia Yu|Jia Yu News]] ==Langganan== ===Kaedah=== Pelanggan Maxis yang berlengkapkan kemudahan 2.5G atau 3G boleh mencapai laman langganan Astro Mobile TV melalui dua cara, iaitu menghantar SMS atau membuka pautan berkenaan di [[pelayar web]] mudah alih. Pengguna melakukan proses langganan langkah demi langkah di pelayar web.<ref>[http://www.astro.com.my/mobiletv/subscription.asp Subscription]</ref> ===Caj=== '''Peringatan''': Harga-harga berikut adalah tepat pada Disember 2008. {|class=wikitable !width=100| Pakej !!width=500| Yuran |- |Basic Pack || RM9.99 ''sebulan'' untuk mana-mana ''tiga'' saluran |- |Add-On || RM3.00 ''sebulan'' untuk setiap ''satu'' saluran tambahan di samping Basic Pack |- |Per Channel || RM5.00 ''sebulan'' untuk mana-mana ''satu'' saluran |- |Day Pass || RM1.00 ''sehari'' untuk mana-mana ''satu'' saluran |} Caj data tidak dikenakan terhadap khidmat langganan dan penggunaan Astro Mobile TV, kecuali mungkin ada sekiranya pengguna berada di luar Malaysia.<ref name=faq/> == Sekarang (Selepas penghentian) == [[file:Astro GO.png|thumb|'''Logo Astro GO''']] Selepas penghentian Astro Mobile TV, pada tahun 2012, [[Astro Malaysia|Astro]] melancarkan sebuah aplikasi perstriman (OTT) kedua, iaitu [[Astro Go|Astro On-The Go]] (kini Astro GO) yang merupakan aplikasi perstriman pertama dari Astro bertujuan untuk pengguna [[IOS]], [[Android]], laman web (dihentikan), [[Windows 11|Windows]] dan [[MacOS]] bagi perstriman televisyen langganan (kecuali dari [[Media Prima Berhad|Media Prima]] dan [[NHK|NHK Premium News]]) (melalui bil semasa Astro anda), radio (kini, perkhidmatan tersebut dipindahkan ke Raku, kini [[SYOK]]) dan On-Demand (2014-kini). ==Rujukan== {{reflist}} ==Lihat juga== *[[Astro (syarikat)]] *[[Maxis TV]] ==Pautan luar== *[https://www.astro.com.my Laman Web Rasmi] {{Astro All Asia Networks}} rfn8ve1yrbv8wudfitq0zjspwxawyi5 0 143702 6844516 6779790 2026-05-09T05:41:44Z CommonsDelinker 5738 Fail GBK_Complex_at_night_(cropped).jpg telah dibuang kerana ia telah dihapuskan di Commons oleh Krd 6844516 wikitext text/x-wiki {{redirect|Gelora Bung Karno|stadium berukuran lebih kecil di dekatnya|Stadium Madya Gelora Bung Karno|seluruh kompleks olahraga di sekitarnya|Gelanggang Olahraga Bung Karno}} {{coord|6|13|6.88|S|106|48|9.04|E|region:ID_type:landmark_scale:3700|display=title}} {{Infobox stadium | stadium_name = Stadium Utama Gelora Bung Karno | nickname = SUGBK | image = | location = [[Gelora, Tanah Abang|Gelora]], [[Tanah Abang]], [[Jakarta Pusat]], [[Indonesia]] | coordinates = {{coord|6|13|7|S|106|48|9|E|type:landmark}} | broke_ground = 8 Februari 1960 (seluruh kompleks) | opened = 21 Juli 1962 | reopened = 14 Januari 2018 | former_names = {{nowrap|Stadium Utama Senayan}}<br>(sampai 24 September 1962)<br>{{nowrap|Stadium Utama Gelora Senayan}}<br>(1969–17 Januari 2001) | closed = 2016–2018 | renovated = 2016–2018 | demolished = | publictransit = '''[[KAI Commuter]]''': {{unbulleted list|[[Stasiun Sudirman]] ({{rint|jakarta|yellow}})<BR>[[Stasiun Palmerah]] ({{rint|jakarta|green}})}} '''[[MRT Jakarta]]''': [[Stasiun MRT Istora|Stasiun Istora]] ({{rint|jakarta|m1}})<br>'''[[Transjakarta|BRT Transjakarta]]''': {{unbulleted list|[[Gelora Bung Karno (Transjakarta)|Halte Gelora Bung Karno]] ({{rint|jakarta|tjk1}} {{rint|jakarta|tjk4}} {{rint|jakarta|tjk9c}} {{rint|jakarta|tjk13}})|[[Senayan JCC (Transjakarta)|Halte Senayan JCC]] ({{rint|jakarta|tjk3}} {{rint|jakarta|tjk9}} {{rint|jakarta|tjk9A}} {{rint|jakarta|tjk10}})}} '''[[Transjakarta|Lintas Perbatasan Transjakarta]]''': B21, S21, T11<BR>'''[[Transjakarta|Bus Kota Transjakarta]]''': 1B, 1F, 1N, 1P, 4A, 6M, GR1 | website = [http://gbk.id GBK.id] | owner = [[Kementerian Sekretariat Negara Republik Indonesia]] | operator = Pusat Pengelolaan Kompleks Gelora Bung Karno | surface = [[Zoysia|Zeon Zoysia]]<ref>{{cite web| author = Rindi Nuris Velarosdela |date=4 September 2018 |url=https://megapolitan.kompas.com/read/2018/09/04/21141231/mengenal-rumput-zeon-zoysia-jenis-rumput-terbaik-yang-dipasang-di-stadion |title= Mengenal Rumput Zeon Zoysia, Jenis Rumput Terbaik yang Dipasang di Stadion GBK|work=Kompas.com |access-date=15 September 2018}}</ref> | architect = [[Frederich Silaban]] | cost = [[Dolar Amerika Serikat|$]]12,500,000 (1958, seluruh kompleks)<br>[[Rupiah|Rp]] 769.69 miliar (2016–2018)<ref>{{cite news | first = Ahmad Fawwaz | last = Usman |date=8 Agustus 2017 |url=http://bola.liputan6.com/read/3051374/menuju-asian-games-2018-renovasi-gbk-nyaris-rampung |title= Menuju Asian Games 2018, Renovasi GBK Nyaris Rampung|work=Liputan6.com |access-date=30 November 2017}}</ref> | tenants = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia]] | capacity = 77.193<ref name="cap">{{cite web |url=https://reservation.gbk.id/venue/id_stadion-utama-gelora-bung-karno |title= E-Booking Stadion Utama Gelora Bung Karno |website=gbk.id |access-date=3 October 2018}}</ref><br><small>{{Collapsible list|title=Sejarah kapasitas|110.000 (1962–2007)<br>88.083 (2007–2016)<br>77.193 (2018–sekarang)}}</small> | record_attendance = {{formatnum: 150,000}}<br>{{nowrap|[[Persib Bandung]] v [[PSMS Medan]]}}<br>(23 Februari 1985)<ref name=psms>{{cite web|url=http://bola.kompas.com/read/2017/03/25/11131398/jelang.psms.vs.persib.kenangan.rekor.150.000.penonton.di.senayan|title=Jelang PSMS vs Persib, Kenangan Rekor 150.000 Penonton di Senayan|publisher=Kompas Gramedia Group|work=[[Kompas.com]]|date=25 Maret 2017|accessdate=10 Desember 2017}}</ref> | dimensions = {{convert|105|by|68|m|abbr=on}} | suites = 4<ref>{{Cite news|url=https://sport.detik.com/sepakbola/foto-sepakbola/d-3812384/stadion-utama-gbk-juga-dilengkapi-empat-sky-box/|title=Stadion Utama GBK juga Dilengkapi Empat Sky Box|last=Zafna|first=Grandyos|work=[[Detik.com]]|access-date=21 Januari 2018|date=12 Januari 2018}}</ref> }} '''Stadion Utama Gelora Bung Karno''' atau biasa disingkat '''SUGBK'''<ref name=autogenerated1>[http://www.asiarooms.com/travel-guide/indonesia/jakarta/entertainment-in-jakarta/sport-in-jakarta/major-sports-venues-in-jakarta/bung-karno-stadium-in-jakarta.html Bung Karno Stadium in Jakarta], Asiarooms</ref> merupakan stadium pelbagai guna yang terletak di [[Jakarta|Jakarta selatan]], [[Indonesia]]. Luas stadium ini 227 km dan dinamakan sempena nama presiden pertama [[Indonesia]], ''[[Soekarno|Ir. Soekarno]]''.<ref>[https://archive.is/20120716130126/search.japantimes.co.jp/cgi-bin/sp20070721mm.html Schwarzer gives kind assessment of Kawaguchi], The Japan Times Online</ref> Pada tahun 1984 di masa regim diktator [[Soeharto]] nama stadium ini diubah menjadi [[Stadium Utama Senayan]] namun diubah kembali ke nama asal ''Stadium Utama Gelora Bung Karno'' pada tahun 1998. == Kejohanan sukan == Stadium ini menjadi pentas perlawanan akhir [[Piala Asia 2007]] dan perlawanan peringkat kumpulan [[Piala Asia 2007]]. Stadium ini turut menjadi tuan rumah [[Kejohanan Bola Sepak ASEAN]]. Selain itu, stadium ini pernah menjadi tuan rumah [[Sukan Asia 1962]] serta [[Sukan Asia Tenggara]] 1979, 1987, 1997, dan 2011. Stadium itu juga menjadi tuan rumah untuk Sukan Asia ke-18 pada tahun 2018.<ref>https://panditfootball.com</ref> <ref>{{cite web|url=https://www.shukanbunshun.com|title=GBK Tempat Utama Asian Games|language=Indonesian|accessdate=28 December 2017}}</ref> == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Stadium di Indonesia|Bung]] [[Kategori:Stadium Sukan Asia|Bung]] [[Kategori:Stadium Piala Asia|Bung]] 3zsg59iqeufvcz3ugft9wx4h0rxg0tr 0 150169 6844604 6656777 2026-05-09T08:59:22Z Afzan.azam.98 378300 /* */ 6844604 wikitext text/x-wiki {{See also|Sekolah jenis kebangsaan Tamil}} '''Sekolah Jenis Kebangsaan''' (SJK) merupakan lanjutan sekolah vernakular, berasaskan kaum di [[Malaysia]]. Jenis sekolah rendah ini terbahagi 2 iaitu SJK (Cina) dan [[Sekolah jenis kebangsaan Tamil|SJK (Tamil)]]. Asalnya sekolah-sekolah ini dibiayai oleh masyarakat [[orang Cina Malaysia|Cina]], masyarakat [[Orang India Malaysia|India]] dan pentadbiran [[British]]. Namun kini sekolah jenis ini dibiayai sebahagiannya oleh [[Kementerian Pelajaran Malaysia]]<ref>[http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/ex-judge-claims-vernacular-schools-not-protected-by-federal-constitution], The Malay Mail</ref><ref>[http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/want-to-stop-politicisation-of-vernacular-schools-just-fund-them-fully-mca], The Malay Mail</ref> dan dikira sebagai sekolah bantuan kerajaan.<ref>[http://azmanlin.blogspot.com/2009/04/hanya-tiga-kategori-sekolah-tahun-2010.html], Bernama</ref> Sukatan pelajaran dan gaji guru di Sekolah Jenis Kebangsaan dibiayai oleh kerajaan. Kurikulum sekolah ini dengan Sekolah Kebangsaan juga sama, yang berbeza ialah bahasa pengantar yang digunakan. Selain itu, kebanyakan bangunan pula dibiayai oleh lembaga amanah sekolah. Dalam [[Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris]] di sekolah rendah, bahasa pengantar untuk subjek [[Sains]] dan [[Matematik]] ialah [[Bahasa Cina]] dan [[Bahasa Tamil]]. Pada [[27 Jun]] [[2009]], [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] merangkap [[Menteri Pelajaran Malaysia]], [[Tan Sri Muhyiddin Yassin]] menyatakan kerajaan Malaysia sedia membantu sekolah-sekolah jenis kebangsaan, sekolah persendirian dan lain jika mereka tidak bercanggah dengan '''Dasar Pendidikan Nasional'''. RM 1.8 bilion diperuntukkan untuk membayar gaji guru-guru yang bertugas di sekolah jenis kebangsaan pada tahun 2008.<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v3/bm/news_lite.php?id=421244 RM1.8 Bilion Bayar Gaji Guru Sekolah Jenis Kebangsaan], Bernama</ref> '''Sekolah Wawasan''' ialah perkongsian kemudahan oleh [[Sekolah rendah kebangsaan| Sekolah kebangsaan]] dan sekolah jenis kebangsaan yang disyorkan oleh bekas [[Perdana Menteri Malaysia]] [[Mahathir Mohamad]]. Tujuannya bagi mewujudkan perpaduan dan mengurangkan polarisasi kaum dalam sistem pendidikan di Malaysia.<ref>[http://pmr.penerangan.gov.my/index.php?option=com_content&view=article&id=1199%3Asekolah-wawasan&catid=180%3Ajenis-jenis&Itemid=10 Sekolah Wawasan], Pusat Maklumat Rakyat</ref> == Lihat juga == * [[Pendidikan di Malaysia]] * [[Senarai Sekolah Rendah Tamil di Malaysia]] * Senarai sekolah rendah Cina di Malaysia == Pautan Luar == * [http://eprints.utm.my/16124/ Penggunaan sumber kuasa guru besar dalam pembentukan kecemerlangan akademik di sekolah jenis kebangsaan (cina) daerah Kulaijaya ] == Rujukan == {{reflist}} {{Pendidikan di Malaysia}} [[Kategori:Pendidikan di Malaysia]] [[Kategori:Sekolah jenis kebangsaan di Malaysia]] [[Kategori:Sekolah di Malaysia mengikut jenis]] edrdwnyxbsjorgdzsuj181w16wppgfd 0 175764 6844622 6688109 2026-05-09T09:43:01Z ~2026-28098-29 398969 6844622 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician | honorific-prefix = Yang Berbahagia <br />Tan Sri Datuk Patinggi | honorific-suffix = <small> PSM (Malaysia); DP, DA (Sarawak) | name = Leonard Linggi Jugah | image = | imagesize = 212px | width = | height = | caption = | birth_date = {{birth year and age|1940}} | birth_place = {{flagicon|Sarawak }} [[Kapit]], [[Sarawak]] | residence = | death_date = | death_place = | predecessor2 = {{BN PBB}} Abit Angkin | successor2 = {{BN PBB}} [[James Jimbun Pungga]] | term_start2 = 1978 | term_end2 = 1986 | constituency_MP2 = {{Parlimen|Kapit}}, [[Sarawak]] | parliament2 = Malaysia | party = | religion = | occupation = Ahli politik | majority = | father = [[Temenggung Jugah Anak Barieng|Temenggung Jugah anak Barieng]] | relations = | spouse = mendiang Datin Patinggi Puan Sri Datin Amar Margaret Guning Banyang | civil partner = | children = [[Alexander Nanta Linggi]] | website = | footnotes = | profession = Peguam | alma_mater = University of Hull (LLB) }} [[Tan Sri]] [[Datuk Patinggi Bintang Kenyalang|Datuk Patinggi]] '''Leonard Linggi Jugah''' (kelahiran 1940) ialah ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Dayak]]. Beliau merupakan mantan Ahli Parlimen {{Parlimen|Kapit}} selama dua penggal (1978-1986). Di peringkat beliau merupakan mantan Setiausaha Agung [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] dan mantan Setiausaha Agung [[Barisan Nasional]] sebelum bersara dari politik pada tahun 2002<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2018/02/23/kapit-mp-alexander-is-grandson-of-famous-iban-chief-tun-jugah/</ref>. ==Yayasan Tun Jugah== Beliau adalah Pengerusi Yayasan Tun Jugah. Atas jasanya, pada 18 Oktober 2011, beliau dianugerahi darjah Panglima Setia Mahkota (PSM) yang membawa gelaran 'Tan Sri'. [[Yang di-Pertuan Agong]] [[Sultan Mizan Zainal Abidin]] mengurniakan anugerah itu di [[Balairong Seri]], [[Istana Negara]].<ref>[http://mstar.com.my/cerita.asp?sec=mstar_berita&file=/2011/10/18/mstar_berita/20111018123635 Yang Di-Pertuan Agong Anugerah Darjah Kebesaran Kepada 241 Penerima]{{Pautan putus|date=Ogos 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Mstar</ref> ==Anugerah== * [[File: Coat of arms of Sarawak.svg|30px]] {{Flag|Sarawak}} : ** [[File:MY-SAR Order of the Star of the Hornbill (Bintang Kenyalang) - 1. Knight Grand Commander (DP).svg|60px]] [[Darjah Yang Amat Mulia Bintang Kenyalang Sarawak]] Pangkat Pertama, [[Datuk Patinggi|Datuk Patinggi Bintang Kenyalang]] (DP) - '''Datuk Patinggi ''' (2024) ** [[File:MY-SAR Order of the Star of the Hornbill (Bintang Kenyalang) - 2. Knight Commander (DA).svg|60px]] [[Darjah Yang Amat Mulia Bintang Kenyalang Sarawak]] Pangkat Kedua, [[Datuk Amar|Datuk Amar Bintang Kenyalang]] (DA) - '''Datuk Amar''' * [[File: Coat of arms of Malaysia.svg|30px]] {{Flag|Malaysia}} : ** [[File:Order of Loyalty to the Crown of Malaysia - PSM.svg|60px]] [[Darjah Yang Mulia Setia Mahkota Malaysia]] Pangkat Kedua, [[Panglima Setia Mahkota]] (PSM) - '''Tan Sri ''' ==Lihat juga== * [[Keputusan Pilihan Raya Umum Malaysia 1978]] ==Rujukan== {{reflist}} [[Kategori:Kelahiran 1940]] [[Kategori:Anggota Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-5]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-6]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Iban]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Dayak]] [[Kategori:Anak ahli politik Malaysia]] cx5kt7vhcq9tz6dx671zpnecdfc46th 6844623 6844622 2026-05-09T09:43:42Z ~2026-28098-29 398969 6844623 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician | honorific-prefix = Yang Berbahagia <br />Tan Sri Datuk Patinggi | honorific-suffix = <small> PSM (Malaysia); DP, DA (Sarawak) | name = Leonard Linggi Jugah | image = | imagesize = 212px | width = | height = | caption = | birth_date = {{birth year and age|1940}} | birth_place = {{flagicon|Sarawak }} [[Kapit]], [[Sarawak]] | residence = | death_date = | death_place = | predecessor2 = {{BN PBB}} Abit Angkin | successor2 = {{BN PBB}} [[James Jimbun Pungga]] | term_start2 = 1978 | term_end2 = 1986 | constituency_MP2 = {{Parlimen|Kapit}}, [[Sarawak]] | parliament2 = Malaysia | party = | religion = | occupation = Ahli politik | majority = | father = [[Temenggung Jugah Anak Barieng|Temenggung Jugah anak Barieng]] | relations = | spouse = mendiang Datin Patinggi Puan Sri Datin Amar Margaret Guning Banyang | civil partner = | children = [[Alexander Nanta Linggi]] | website = | footnotes = | profession = Peguam | alma_mater = University of Hull (LLB) }} [[Tan Sri]] [[Datuk Patinggi Bintang Kenyalang|Datuk Patinggi]] '''Leonard Linggi anak Jugah''' (kelahiran 1940) ialah ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Dayak]]. Beliau merupakan mantan Ahli Parlimen {{Parlimen|Kapit}} selama dua penggal (1978-1986). Di peringkat beliau merupakan mantan Setiausaha Agung [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] dan mantan Setiausaha Agung [[Barisan Nasional]] sebelum bersara dari politik pada tahun 2002<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2018/02/23/kapit-mp-alexander-is-grandson-of-famous-iban-chief-tun-jugah/</ref>. ==Yayasan Tun Jugah== Beliau adalah Pengerusi Yayasan Tun Jugah. Atas jasanya, pada 18 Oktober 2011, beliau dianugerahi darjah Panglima Setia Mahkota (PSM) yang membawa gelaran 'Tan Sri'. [[Yang di-Pertuan Agong]] [[Sultan Mizan Zainal Abidin]] mengurniakan anugerah itu di [[Balairong Seri]], [[Istana Negara]].<ref>[http://mstar.com.my/cerita.asp?sec=mstar_berita&file=/2011/10/18/mstar_berita/20111018123635 Yang Di-Pertuan Agong Anugerah Darjah Kebesaran Kepada 241 Penerima]{{Pautan putus|date=Ogos 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Mstar</ref> ==Anugerah== * [[File: Coat of arms of Sarawak.svg|30px]] {{Flag|Sarawak}} : ** [[File:MY-SAR Order of the Star of the Hornbill (Bintang Kenyalang) - 1. Knight Grand Commander (DP).svg|60px]] [[Darjah Yang Amat Mulia Bintang Kenyalang Sarawak]] Pangkat Pertama, [[Datuk Patinggi|Datuk Patinggi Bintang Kenyalang]] (DP) - '''Datuk Patinggi ''' (2024) ** [[File:MY-SAR Order of the Star of the Hornbill (Bintang Kenyalang) - 2. Knight Commander (DA).svg|60px]] [[Darjah Yang Amat Mulia Bintang Kenyalang Sarawak]] Pangkat Kedua, [[Datuk Amar|Datuk Amar Bintang Kenyalang]] (DA) - '''Datuk Amar''' * [[File: Coat of arms of Malaysia.svg|30px]] {{Flag|Malaysia}} : ** [[File:Order of Loyalty to the Crown of Malaysia - PSM.svg|60px]] [[Darjah Yang Mulia Setia Mahkota Malaysia]] Pangkat Kedua, [[Panglima Setia Mahkota]] (PSM) - '''Tan Sri ''' ==Lihat juga== * [[Keputusan Pilihan Raya Umum Malaysia 1978]] ==Rujukan== {{reflist}} [[Kategori:Kelahiran 1940]] [[Kategori:Anggota Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-5]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-6]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Iban]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Dayak]] [[Kategori:Anak ahli politik Malaysia]] rott2v67i9q5aya2ar1q7i20xlv5c22 0 175857 6844624 6823487 2026-05-09T09:45:24Z ~2026-28098-29 398969 6844624 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician | honorific-prefix = [[Rujukan kehormat|Yang Berhormat]] [[Darjah kebesaran Melayu|Dato Sri]] | honorific-suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100%|PJN|PNBS|JBS|ABS|AP}} | name = Alexander Nanta Linggi | native_name = | image = | width = | height = | caption = | birth_name = Alexander Nanta Linggi | birth_date = {{birth date and age|1958|06|16|df=y}} | birth_place = {{Bendera Sarawak}} Crown Colony of Sarawak {{small|(Sekarang [[Sarawak]], [[Malaysia]])}} | residence = | death_date = | death_place = | office4 = [[Menteri Kerja Raya Malaysia]] | term_start4 = 3 Disember 2022 | term_end4 = | monarch4 = {{flagicon image|Flag of the Supreme Head of Malaysia.svg}} {{flagicon|Pahang}} [[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] <br> {{flagicon image|Flag of the Supreme Head of Malaysia.svg}} {{flagicon|Johor}} [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] | primeminister4 = {{PH PKR}} [[Anwar Ibrahim]] | predecessor4 = {{GPS PBB}} [[Fadillah Yusof]] | successor4 = | deputy4 = {{BN UMNO}} [[Abdul Rahman Mohamad]] (2022-2023)<br>{{BN UMNO}} [[Ahmad Maslan]] (2023-kini) | office5 = [[Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | term_start5 = 3 Disember 2025 | term_end5 = 16 Disember 2025 | predecessor5 = {{PH UPKO}} [[Ewon Benedick]] | successor5 = [[Steven Sim Chee Keong]] | deputy5 = {{PH PKR}} [[Ramanan Ramakrishnan]] | status5 = Pemangku | constituency_MP6 = [[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]], [[Sarawak]] | parliament6 = Malaysia | term_start6 = 1999 | term_end6 = | majority6 = 12,402 (PRU-15)<br>10,479 (PRU-14)<br>9,731 (PRU-13)<br>MTB (PRU-12)<br>MTB (PRU-11)<br>11,016 (PRU-10) | predecessor6 = {{BN PBB}} [[James Jimbun Pungga]] | successor6 = | office7 = [[Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup Malaysia|Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna Malaysia]] | monarch7 = {{flagicon image|Flag of the Supreme Head of Malaysia.svg}} {{flagicon|Pahang}} [[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] | primeminister7 = {{BN UMNO}} [[Ismail Sabri Yaakob]] | deputy7 = {{PN PPBM}} [[Rosol Wahid]] | term_start7 = 30 Ogos 2021 | term_end7 = 10 Oktober 2022 | predecessor7 = {{PN PPBM}} [[Azmin Ali]] | successor7 = {{PH AMANAH}} [[Salahuddin Ayub]] | term_start8 = 10 Mac 2020 | term_end8 = 16 Ogos 2021 | predecessor8 = {{PH PKR}} [[Saifuddin Nasution Ismail]] | successor8 = | monarch8 = {{flagicon image|Flag of the Supreme Head of Malaysia.svg}} {{flagicon|Pahang}} [[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] | primeminister8 = {{PN PPBM}} [[Muhyiddin Yassin]] | deputy8 = {{PN PPBM}} [[Rosol Wahid]] | office9 = [[Timbalan Menteri Pembangunan Luar Bandar Malaysia|Timbalan Menteri Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah Malaysia]] | primeminister9 = {{BN UMNO}} [[Najib Razak]] | minister9 = {{BN UMNO}} [[Shafie Apdal]] {{small|(2013-2015)}}<br /> {{BN UMNO}}[[Ismail Sabri Yaakob]] {{small|(2015-2018)}} | term_start9 = 16 Mei 2013 | term_end9 = 10 Mei 2018 | alongside9 = <br> {{BN UMNO}} [[Ahmad Jazlan Yaakub]] | predecessor9 = [[Joseph Entulu Belaun]] | successor9 = {{PH PKR}} [[Sivarasa Rasiah]] | monarch9 = {{flagicon image|Flag of the Supreme Head of Malaysia.svg}} {{flagicon|Kedah}} [[Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah ibni Almarhum Sultan Badlishah|Sultan Abdul Halim]]<br />{{flagicon image|Flag of the Supreme Head of Malaysia.svg}} {{flagicon|Kelantan}} [[Sultan Muhammad V|Sultan Muhammad V]] | nationality = {{Flag|Malaysia}} | party = [[Fail:PBB.jpg|30px]] [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak (PBB)]] (1985-Kini) | otherparty = [[Image:BN-100px.jpg|border|25px|Barisan Nasional]] [[Barisan Nasional|Barisan Nasional (BN)]] (1989-2018) <br /> [[File:Logo GPS.png|30px]] [[Gabungan Parti Sarawak|Gabungan Parti Sarawak (GPS)]] (2018-Kini) | occupation = Ahli Politik | relations = | spouse = YBhg. Datin Sri Dato Angelina Celestine Ujang | relatives = [[Leonard Linggi Jugah]] (Bapa)<br>[[Jugah anak Barieng]] (Datuk)<br>[[Wilson Ugak Kumbong]] (sepupu) | children = | salary = RM43,637.33 sebulan <ref name="SPRM">{{cite web|url=https://mydeclaration.sprm.gov.my/|title=Portal Pengisytiharan Harta|website=[[Suruhanjaya Pencegahan Rasuah Malaysia]]|access-date=23 Oktober 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200817042419/https://mydeclaration.sprm.gov.my/|archive-date=24 Ogos 2020}}</ref> | net_worth = RM8.5 ke 10 juta <ref name="SPRM /> | cabinet = [[Kabinet Anwar pertama|Kabinet Malaysia 2022]] <br> [[Kabinet Anwar kedua|Kabinet Malaysia 2023]] <br> [[Kabinet Malaysia 2020]] | website = | footnotes = }} [[Dato'|Dato Sri]] '''Alexander Nanta Linggi''' (lahir 16 Jun 1958) merupakan ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Dayak]] yang aktif di [[Sarawak]]. Beliau kini menjawat sebagai [[Menteri Kerja Raya Malaysia|Menteri Kerja Raya]] dan merangkap Ahli Parlimen [[Kapit]] sejak 1999. Di peringkat akar umbi, beliau merupakan Setiausaha Agung bagi [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] (PBB) dan [[Gabungan Parti Sarawak]] (GPS). == Keputusan Pilihan Raya == {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ '''[[Dewan Rakyat Malaysia|Parlimen Malaysia]]'''<ref name="election results">{{cite web|url=http://semak.spr.gov.my/spr/laporan/5_KedudukanAkhir.php |title=Keputusan Pilihan Raya Umum Parlimen/Dewan Undangan Negeri |publisher=Suruhanjaya Pilihanraya Malaysia |accessdate=24 April 2010 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110906083741/http://semak.spr.gov.my/spr/laporan/5_KedudukanAkhir.php |archivedate=6 September 2011 }}.</ref> !|Tahun !|Kawasan pilihan raya !colspan=2| !|Undian !|Peratusan !colspan=2|Lawan(s) !|Undian !|Peratusan !|Jumlah !|% !|Majoriti |- |rowspan="2" |[[Pilihan raya umum Malaysia 1999|1999]] |rowspan="6" |[[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]] |rowspan="2" {{Party shading/Barisan Nasional}} | |rowspan="2" |{{nowrap|'''Alexander Nanta<br />Linggi'''}} ([[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]]) |rowspan="2" align="right" |'''12,157''' |rowspan="2" align="right" |'''85.97%''' |{{Party shading/Independent}} | |Richard Nujong Abit ([[Bebas (ahli politik)|BEBAS]]) |align="right" |1,141 |align="right" |8.07% |rowspan="2" align="right" |14,442 |rowspan="2" align="right" |65.75 |rowspan="2" align="right" |11,016 |- |{{Party shading/Keadilan}} | |Nor Azman Abdullah @ Baginda Minda ([[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]) |align="right" |843 |align="right" |5.96% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 2004|2004]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''Alexander Nanta<br />Linggi'''}} ([[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]]) |align="right" | |align="right" | |{{Party shading/Independent}} | |Tidak bertanding |align="right" | |align="right" | |align="right" | |align="right" | |align="right" | |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 2008|2008]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''Alexander Nanta<br />Linggi'''}} ([[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]]) |align="right" | |align="right" | |{{Party shading/Independent}} | |Tidak bertanding |align="right" | |align="right" | |align="right" | |align="right" | |align="right" | |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 2013|2013]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''Alexander Nanta<br />Linggi'''}} ([[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]]) |align="right" |'''13,446''' |align="right" |'''78.35%''' |{{Party shading/Democratic Action Party}} | |Ramli Malaka ([[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]) |align="right" |3,715 |align="right" |21.65% |align="right" |17,474 |align="right" |66.71 |align="right" |9,731 |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 2018|2018]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''Alexander Nanta<br />Linggi'''}} ([[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]]) |align="right" |'''14,302''' |align="right" |'''78.91%''' |{{Party shading/Democratic Action Party}} | |Paren Nyawi ([[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]) |align="right" |3,823 |align="right" |21.09% |align="right" |18,485 |align="right" |57.82 |align="right" |10,479 |} === Pilihan raya Malaysia 2008 === Dalam [[Pilihan Raya Umum Malaysia 2008]], Alexander Nanta Linggi bertanding menggunakan tiket [[Barisan Nasional]]. Beliau telah bertanding di kawasan [[parlimen]] [[Kapit]] , negeri [[Sarawak]]. Alexander Nanta Linggi telah menang tanpa bertanding. == Anugerah == * [[File: Coat of arms of Malaysia.svg|30px]]. {{Flag|Malaysia}} : ** [[File:MY Darjah Jasa Negara - Order of Meritorious Service - PJN.svg|50px]] Panglima Jasa Negara (PJN) - '''Datuk''' (2010) <ref>{{cite web|url=http://www.istiadat.gov.my/index.php/component/semakanlantikanskp/|title=Semakan Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat|publisher=Prime Minister's Department (Malaysia)|access-date=2020-03-28|archive-date=2019-07-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20190719195551/http://www.istiadat.gov.my/index.php/component/semakanlantikanskp|url-status=dead}}</ref> ** [[Fail:MY_Pingat_Pertabalan_Yang_di-Pertuan_Agong_XVII_ribbon.png|50x50px]] Penerima Pingat Pertabalan [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Yang di-Pertuan Agong ke-17]] (2024) * [[File: Coat of arms of Sarawak.svg|30px]] {{flag|Sarawak}} : ** [[File:MY-SAR Order of the Star of Sarawak - 2 ribbon PNBS -JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50px]] [[Darjah Yang Amat Mulia Bintang Kenyalang Sarawak|Panglima Negara Bintang Sarawak]] (PNBS) - '''Dato Sri''' (2020) <ref>{{cite web|url=https://www.bernama.com/bm/news.php?id=1888382|title=Manyin dahului senarai penerima pingat kebesaran sempena hari jadi Yang Dipertua Negeri Sarawak|date=10 Oktober 2020|author=Bernama}}</ref> ** [[Fail:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]] Pingat Johan Bintang Sarawak (JBS) ** [[Fail:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]] Pingat Ahli Bintang Sarawak (ABS) ** [[Fail:MY-SAR_Sarawak_Independence_Golden_Jubilee_Medal.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MY-SAR_Sarawak_Independence_Golden_Jubilee_Medal.png|50x50px]] Penerima Pingat Perak Jubli Intan Kemerdekaan Sarawak (2013) ** [[Fail:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|50x50px]] Penerima Pingat Emas Jubli Intan Kemerdekaan Sarawak (2023) == Lihat juga == * [[Analisis Prestasi Barisan Nasional 2008]] == Rujukan == {{reflist}} {{Kabinet Anwar Ibrahim}} {{Kabinet Ismail 2021}} {{Kabinet Malaysia 2021}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14}} {{Menteri Kerja Raya Malaysia}} {{Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna Malaysia}} {{Gabungan Parti Sarawak}} {{Barisan Nasional MY}} {{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu}} {{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Kelahiran 1958]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Dayak]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Iban]] [[Kategori:Anggota Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-10]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-11]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-12]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-13]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15]] [[Kategori:Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Hal Ehwal Pengguna Malaysia]] [[Kategori:Anak ahli politik Malaysia]] 0kxsr12fdbq3jr98irj4u3ib9cic00c 0 188775 6844545 6838881 2026-05-09T06:28:56Z Kistara 116343 6844545 wikitext text/x-wiki {|{{Infobox ship begin}} {{Infobox ship image | Ship image=File:KD_Tunku_Abdul_Rahman_at_Hari_Terbuka_Armada_2026.jpg | Ship caption=KD ''Tunku Abdul Rahman'' berlabuh di [[Sepanggar]] pada Mei 2026 sempena Hari Terbuka Armada }} {{Infobox ship career | Hide header= | Ship country= Malaysia | Ship flag= {{Shipboxflag|Malaysia|naval}} | Ship name=KD ''Tunku Abdul Rahman'' | Ship namesake= [[Tunku Abdul Rahman]] | Ship ordered=Jun 2002<ref name="naval-technology">{{cite web |url= http://www.naval-technology.com/projects/scorpene/ |title=SSK Scorpene Class Attack Submarine |work=naval-technology.com |year=2012 |accessdate=28 September 2012}}</ref> | Ship awarded= | Ship builder=[[Naval Group]] & [[Navantia]] | Ship original cost= | Ship yard number= | Ship way number= | Ship laid down=Disember 2003 | Ship launched=Oktober 2007<ref name="naval-technology"/> | Ship sponsor= | Ship christened= | Ship completed= | Ship acquired= | Ship commissioned=Januari 2009<ref name="naval-technology"/> | Ship decommissioned= | Ship in service= | Ship out of service= | Ship renamed= | Ship reclassified= | Ship refit= | Ship struck= | Ship reinstated= | Ship homeport= [[Sepanggar]] | Ship identification= | Ship motto= | Ship nickname= | Ship honours= | Ship fate= | Ship status= Aktif | Ship notes= | Ship badge= }} {{Infobox ship characteristics | Hide header= | Header caption=<ref>{{cite web |url=http://www.navy.mil.my/index.php/mengenai-kami/62-rmn-asset-sejarah/700-kd-tunku-abdul-rahman |title=KD Tunku Abdul Rahman |work=Royal Malaysian Navy Official Portal |year=2012 |accessdate=28 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831191615/http://navy.mil.my/index.php/mengenai-kami/62-rmn-asset-sejarah/700-kd-tunku-abdul-rahman |archive-date=31 August 2012 |url-status=dead }}</ref> | Ship class= {{sclass|Scorpène|Kapal selam}} | Ship type= | Ship tonnage= | Ship displacement=*{{Convert|1577|LT|t|0|lk=on|abbr=on}} permukaan *{{Convert|1711|LT|t|0|abbr=on}} menyelam | Ship length= {{Convert|67.4|m|ftin|abbr=on}} | Ship beam= {{Convert|6.2|m|ftin|abbr=on}} | Ship height= | Ship draft= {{Convert|5.4|m|ftin|abbr=on}} | Ship depth= | Ship decks= | Ship deck clearance= | Ship power= | Ship propulsion=* 2 × enjin diesel SEMT-Pielstick 12 PA4 200SM DS * 1 × motor Jeumont Industrie * {{Convert|4700|hp|0|abbr=on}} * 1 x aci | Ship speed=* {{Convert|12|kn|lk=in}} permukaan * {{Convert|20.5|kn|abbr=on}} menyelam | Ship range=* {{Convert|6000|nmi|abbr=on}} pada {{Convert|8|kn|abbr=on}} permukaan * {{Convert|360|nmi|abbr=on}} pada {{Convert|4|kn|abbr=on}} menyelam | Ship endurance= | Ship test depth= Tidak lebih {{Convert|300|m|abbr=on}} | Ship boats= | Ship complement=32 | Ship sensors=* Radar navigasi band-I * Sonar frekuensi sederhana, lekapan badan, pencari dan penyerang aktif/pasif | Ship EW=Penerima Thales DR 3000 tactical [[Electronic warfare support measures|ESM]] |Ship armament= 6 × tiub torpedo {{convert|533|mm|in|abbr=on|0}} untuk 18 buah torpedo berat [[torpedo Black Shark|Whitehead Alenia Sistemi Subacquei Black Shark]] dan peluru berpandu anti kapal [[Exocet|SM-39 Exocet]] dan 30 buah [[periuk api laut|periuk api]] sekiranya torpedo tidak digunakan | Ship armour= | Ship notes= }} |} '''KD Tunku Abdul Rahman''' adalah [[kapal selam]] pertama negara [[Malaysia]]. [[Tentera Laut Diraja Malaysia]] membeli dua kapal selam [[Kelas Perdana Menteri|Scorpene]] dengan kos RM3.4 bilion. Ia dibina di pelabuhan [[Toulon]], [[Perancis]] dan [[Cartagena, Sepanyol]]. Dilancar pada 23 Oktober 2007, ia tiba di Malaysia pada 3 September 2009. Malaysia merupakan negara ketiga di [[Asia Tenggara]] memiliki aset itu selepas [[Singapura]] dan [[Indonesia]]. == Spesifikasi == * Kapal selam [[Scorpene]] ini merupakan kapal selam jenis tempur konvensional yang berkemampuan membawa 10 [[torpedo]] dan 30 pemusnah [[periuk api]]. Kapal selam Scorpene ini lengkap dengan 6 tiub peluru berpandu yang boleh dilancarkan serentak iaitu peluru berpandu anti kapal permukaan dan torpedo anti kapal selam. <ref>[http://www.bernama.com/bernama/v3/bm/news_lite.php?id=475150 Masalah Teknikal Punca KD Tunku Abdul Rahman Tidak Boleh Menyelam]</ref> * Ia mampu beroperasi mengawasi perairan Malaysia pada kedalaman 100 hingga 200 meter. Perairan [[Selat Melaka]] , [[Laut China Selatan]], [[Laut Sulu]] dan [[Laut Sulawesi]] perlu diawasi dari pencerobohan tentera musuh.<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v3/bm/news_lite.php?id=475150 Masalah Teknikal Punca KD Tunku Abdul Rahman Tidak Boleh Menyelam]</ref> * Kapal selam ini menggunakan diesel-elektronik generasi baru . * Kelajuannya 20 knot . Ia lengkap dengan sistem navigasi tercanggih, sistem tempur yang dikenali sebagai SUBTICS. * Kontraktor pembina ialah Defence Conseil National (DCN) iaitu syarikat perkapalan Perancis dengan rakan kongsi dari [[Sepanyol]], [[Navantia]].<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v3/bm/news_lite.php?id=462318 2009 Tahun Perkukuh Pertahanan Negara]</ref> ==Pelayaran dari Perancis== KD Tunku Abdul Rahman mengambil masa 55 hari berlayar dari [[Toulon]] , [[Perancis]] sejak 11 Julai 2009. Ia merentasi 6000 batu nautika dan singgah di 3 pelabuhan iaitu di pelabuhan [[Jeddah]], [[Djibouti]] dan [[Cochin]] sebelum sampai di [[pelabuhan Klang]]. Pada 3 September 2009 kapal selam ini dengan 35 krew diketuai Komander Zulhelmy Ithnain tiba di Malaysia. Ia berlabuh di [[Pangkalan KD Sultan Abdul Aziz Shah]], [[Pulau Indah]], [[Pelabuhan Klang]], [[Selangor]]. [[Yang di-Pertuan Agong]] [[Sultan Mizan Zainal Abidin]] melancarkan setem kenangan dan sampul surat hari pertama sempena kapal selam pertama negara itu. Turut hadir ialah [[Sultan Selangor]] [[Sultan Sharafuddin Idris Shah Al-Haj]].<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v3/bm/news_lite.php?id=437712 Perolehan Kapal Selam Jamin Kedaulatan Perairan Malaysia] Bernama</ref> == Kerosakan == Pada Disember 2009, kerosakan komponen Forward Seawater Cooling System (bahagian sistem penyejuk air laut) dikesan ketika menyertai Pameran Udara dan Maritim Antarabangsa Langkawi ([[LIMA 2009]]) di [[Langkawi]] .Justeru itu, jurutera menasihatkan untuk kapal selam ini tidak menyelam kerana dikhuatiri membahayakan.<ref>{{Cite web |url=http://www.harakahdaily.net/v2/index.php?option=com_content&view=article&id=24912:kapal-selam-lagi-episod-aib-negara&catid=1:utama&Itemid=50 |title=Kapal selam: Lagi episod aib negara |access-date=2010-02-12 |archive-date=2010-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100215205403/http://www.harakahdaily.net/v2/index.php?option=com_content&view=article&id=24912:kapal-selam-lagi-episod-aib-negara&catid=1:utama&Itemid=50 |url-status=dead }}</ref>Menteri Pertahanan ketika itu, Datuk Seri Dr [[Ahmad Zahid Hamidi]] juga berpendapat ia membahayakan dan tidak perlu menyelam sehingga kerosakan dibaikpulih.<ref>[http://bernama.com/bernama/v3/bm/news_lite.php?id=454498 No Submarine Ride For MPs]</ref> Pada 11 Februari 2010, Panglima Tentera Laut, Jeneral Laksamana Tan Sri [[Abdul Aziz Jaafar]] mengesahkan kapal selam KD Tunku Abdul Rahman mengalami sedikit kecacatan pada komponen (defect high pressure air blowing) yang boleh menjejaskan keselamatan kapal berkenaan jika ia menyelam. Kerosakan itu melibatkan bahagian yang menyalurkan tekanan air keluar masuk yang menyebabkan kapal itu berbahaya untuk dilancarkan ke bawah permukaan air. Pada 17 Januari 2010, kapal selam itu tidak dibenarkan menyelam kerana kerosakan mekanikal dikesan pada kapal selam [[Scorpene]] binaan [[Perancis]] itu dikhuatiri membahayakan kru kapal. Setelah baikpulih dilakukan oleh kontraktor yang dilantik, pada 22 Februari 2010 kapal selam ini dibenarkan untuk beroperasi kembali. Menteri Pertahanan ketika itu, Datuk Seri [[Ahmad Zahid Hamidi]] menyatakan kerosakan kecil telah diperbaiki oleh pihak pembekal kerana masih dalam tempoh jaminan.<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v3/bm/news_lite.php?id=476606 KD TAR Sudah Dibaikpulih]</ref>. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Kapal Tentera Laut Diraja Malaysia]] [[Kategori:Kapal selam kelas Scorpène]] kzvsw48g59i3x393qeke4vf0rrgbz5m 0 188776 6844544 6381543 2026-05-09T06:27:31Z Kistara 116343 Gambar 6844544 wikitext text/x-wiki [[File:KD Tun Razak Scorpène-class submarine.jpg|250px|thumbnail|Tun Abdul Razak ketika LIMA 2011 di Langkawi]] '''KD Tun Abdul Razak''' merupakan [[kapal selam]] kedua milik [[Tentera Laut Diraja Malaysia]]. KD Tun Abdul Razak dibawa pulang dari [[Toulon]], [[Perancis]] pada 30 April 2010 dan tiba di Malaysia pada 2 Julai 2010 di pangkalan TLDM [[Lumut]] . Ia diserahkan kepada TLDM pada 25 Januari 2010.<ref>[http://www.thestar.com.my/news/story.asp?file=/2010/1/12/nation/20100112161310&sec=nation Second Scorpene sub here in June] TheStar</ref> KD Tun Razak dinamakan bersempena [[Perdana Menteri Malaysia]] ke-2, [[Tun Abdul Razak]] sebagai mengenang jasa negarawan ulung itu atas sumbangannya kepada kemerdekaan, permodenan, pentadbiran dan pembangunan negara. ==Pembinaan== Kapal [[kelas Perdana Menteri]] itu dalam fasa percubaan kedua pengeluar [[Sepanyol]], [[Navantia]] di [[Cartanega]], [[Sepanyol]].<ref>[http://bernama.com/bernama/v3/bm/news_lite.php?id=438410 KD Tun Razak To Depart For Home On Jan 26 Next Year] Bernama</ref> Kapal selam ini untuk peperangan bawah permukaan, aras permukaan dan anti-udara. Ia dikatakan paling senyap di dunia dan amat sukar dikesan serta dijejaki pihak lawan. Ia bergerak menggunakan tenaga [[diesel]] dan boleh beroperasi sehingga kedalaman lebih 300 meter.<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v3/bm/news_lite.php?id=510521 Kapal Selam Kedua Negara Tiba Di Lumut]</ref> ==Tiba di Malaysia== Kapal selama ini membuat 85 % selaman di dalam laut iaitu 40 hari daripada 47 hari berada di laut. Pelayaran mengambil masa 64 hari melibatkan 7,283 batu nautika atau 13,488 kilometer merentasi [[Laut Mediterranean]], [[Laut Merah]], [[Teluk Aden]], [[Laut Arab]], [[Lautan Hindi]] dan [[Selat Melaka]]. Dalam 68 hari itu, mereka singgah di empat pelabuhan bagi tujuan ulang bekal iaitu di Pelabuhan [[Iskandariah]] ([[Mesir]]), [[Jeddah]] ([[Arab Saudi]]), [[Salalah]] ([[Oman]]) dan [[Cochin]] ([[India]]) Kapal selam ini dibawa / dikendalikan sepenuhnya 21 pegawai dan 11 anggota TLDM lain-lain pangkat. Ketibaan di [[Lumut]] disambut oleh [[Sultan Perak]] [[Sultan Azlan Shah]] dan [[Raja Dihilir Perak]] [[Raja Jaafar Raja Muda Musa]]. [[Sultan Selangor]] [[Sultan Sharafuddin Idris Shah]] yang menjadi Kapten Yang Dipertua TLDM menaiki kapal selam itu dari [[Langkawi]], [[Kedah]]. Panglima TLDM Laksamana Tan Sri [[Abdul Aziz Jaafar]] memberi amaran pembatalan kontrak jika rahsia aset strategik negara dibocorkan.<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v3/bm/news_lite.php?id=510529 TLDM Sedia Cadangkan Pembatalan Kontrak Syarikat Jika Sebar Maklumat]</ref> == Lihat juga == * [[KD Tunku Abdul Rahman]] tiba di [[Pelabuhan Klang]] pada 3 September 2009. == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Kapal Tentera Laut Diraja Malaysia]] [[Kategori:Kapal selam kelas Scorpène]] mbvuh1u7vu89rmqu4308xurnjfsvwda 0 208085 6844224 2818713 2026-05-08T14:06:12Z CommonsDelinker 5738 Bot: Menggantikan Aurora_Greek_Goddess.jpg dengan Aurora_and_Tithonus_by_Francesco_De_Mura.jpg. 6844224 wikitext text/x-wiki {{Other uses|Aurora (nyahkekaburan)}} [[Fail:Aurora and Tithonus by Francesco De Mura.jpg|thumb|200px|right|''Aurora e Titone'': Aurora, dewi Fajar dan Tithonus, Putera Troy, dilukis oleh [[Francesco de Mura]]]] '''Aurora''' adalah satu perkataan yang berasal dari [[bahasa Latin]] bermaksud '''fajar''', dan merujuk kepada dewi fajar di dalam mitos Rom dan sajak-sajak Latin. Aurora boleh disamakan dengan [[dewa Greek]] iaitu [[Eos]], meskipun Aurora tidak memiliki ciri-ciri dewa kuno yang agung. [[Kategori:Dewa-dewi Rom]] [[Kategori:Dewa-dewi suria]] {{tunas}} a9ue6bx5rioiu7ou2x9tn2jozxhoqxh 0 209059 6844127 6816263 2026-05-08T12:17:40Z ~2026-27888-41 398814 6844127 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn |Logo Sekolah =https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiQIeZXohc3jDIR8i-YzjQT7dn0GcPzex-wiSxEc3g3J8JanZb5aToVCl64nKNyFCjPVht-E74LKhg-jNd_uqwRvIIrRWLAj2oXN7Y9lEF6wFKRwh2gheEgrDAzMvaqV4CIwqyxjF7hJUQ/s1600/Untitled-2.jpg |Moto = Bermuafakat, Berusaha, Cemerlang |Tarikh = |TarikhRasmi = |Jenis Sekolah = [[Sekolah kebangsaan]], [[sekolah kerajaan]] |Pengetua = |Guru Besar = En. Hasbullah bin Hassan |GPK 1 = Pn. Khasidah bt Mokhtar |GPK HEM =En. Mohd Salmi bin Nasruddin |GPK KOKO =En. Zakariah bin Sakimen |GPK PTG =Puan Maizatul Akmam binti Hashim |GPK PRA-U = |GPK Sukan = |GPK Pendidikan Khas = |Pengerusi PIBG = Dato' Mohd Norul Haffisz bin Nordin |Ketua Pelajar = |Kod sekolah = WBA0061 |Bandar = Jalan Jelatek, Keramat |Daerah = Keramat |Negeri = [[Kuala Lumpur]] |Negara = {{MAS}} |Kemasukan = |Singkatan =SKDTHO |Laman =https://www.facebook.com/skdthowba0061/ |Telefon = 03-4143 6808 / +60 11-5661 4648 |Faks = 03-4149 3613 |footnotes = |Poskod=54200|PPD=Pejabat Pelajaran Daerah Keramat}} '''Sekolah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn''' merupakan sebuah Sekolah Rendah Kebangsaan yang terletak di Desa Tun Hussein Onn, Jln. Jelatek, Keramat, [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]]. Sekolah ini terletak di dalam kawasan perumahan Angkatan Tentera Malaysia, iaitu Desa Tun Hussein Onn. Pada 2026, Sekolah ini memiliki hampir 873 pelajar lelaki dan 890 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1763 orang. Ia mempunyai seramai 110 orang guru.²⁰⁰⁹ == Sejarah Awal == Pada 1 Disember 1994, Sekolah ini telah memulakan operasinya dengan dengan menumpang bangunan Sekolah Menengah Desa Tun Hussein Onn kerana ketika itu bangunan sekolah ini masih dalam pembinaan dan tidak siap sepenuhnya lagi. Warga SKDTHO pada ketika itu hanya seramai 560 murid dan 17 guru sahaja. Pada tanggal 24 Mei 1995, Warga perintis ini telah melangkau jauh ke bangunan sendiri. Pada awal penubuhan sekolah ini, Guru besarnya diterajui oleh Encik Zidane Zaquan Bin Shukri Musbar (1995 hingga 1997), seterusnya diambil alih oleh Encik Md.Zain Bin Hamzah (1997-2010), kemudiannya Encik Rooslan B. Ahmad amw (2010-2017) dan terkini Encik Hasbullah Bin Hassan (2017). == Misi dan Visi == ====== Misi ====== <blockquote>Melahirkan murid-murid celik 3M,berpengetahuan dan baik sahsiah.</blockquote><blockquote>Meningkatkan kecemerlangan kurikulum</blockquote><blockquote>Meningkatkan kecemerlangan kokurikulum</blockquote><blockquote>Mewujudkan persekitaran sekolah yang ceria,kondusif dan bermaklumat</blockquote> ====== Visi ====== <blockquote>Guru Gemilang,Murid Cemerlang,Sekolah Terbilang.</blockquote> == Bangunan dan Kemudahan Sekolah == Bangunan sekolah ini terdiri daripada 3 blok bangunan dan 4 tingkat iaitu Blok Seri Anggerik,Seri Bougainvilla dan Seri Cempaka sari. Jumlah kesemua bilik darjah adalah sebanyak 31 buah. Kemudahan guru pula adalah seperti Bilik Guru, Bilik Mesyuarat,Bilik Seri Visi,Bilik Bahan Bantu Mengajar (BBM),Bilik Pendidikan Seni Visual, (PSV),Bilik Muzik,Bilik Cetak dan stor peralatan teknikal. Kemudahan guru dan murid untuk sesi pengajaran dan pembelajaran adalah seperti Pusat Sumber Sekolah, Bilik Media,Bilik J-QAF (pada asalnya adalah bilik PAK @ Pendidikan Abad Ke-21),Makmal Komputer,Makmal Sains, Bengkel Kemahiran Hidup (KH),Bilik Muzik,Bilik Pendidikan Moral,Bilik SPBT (Skim Pinjaman Buku Teks)dan Stor peralatan Sukan dan Kokurikulum. Bimbingan dan Kaunseling juga turut disedikan bilik Bimbingan dan Kaunseling, (B@K) dan Bilik Pemulihan Khas Tunas Cemerlang. Terdapat juga kemudahan lain seperti Dewan Seri Cemerlang,Surau Al-Hidayah,Klinik Kesihatan dan Pergigian,Kantin Sekolah,Kedai Buku Sekolah,Gelanggang Takraw,Badminton,Bola Tampar dan Bola Baling. == Maksud Disebalik Lencana @ Logo Sekolah == === Lambang Warna === ===== Warna Merah ===== Melambang kesungguhan setiap warga sekolah untuk meningkatkan prestasi dalam segenap bidang yang diceburi. ===== Warna Biru ===== Melambangkan wujudnya perpaduan dikalangan setiap warga sekolah. ===== Warna Kuning ===== Melambangkan kemuliaan hati setiap warga sekolah dalam melaksanakan tugas dan tanggungjawab yang diberi. ===== Warna Hijau ===== Melambangkan keindahan prasarana sekolah dan penuntutnya yang terdiri dari anak anggota tentera. === Lambang Objek === ===== Buku ===== Melambangkan khazanah ilmu yang tidak ternilai didalamnya. ===== Penyukat ===== Melambangkan usaha setiap warganya yang berterusan dalam memberi dan menimba ilmu. ===== Jentera ===== Melambangkan wujudnya perkembangan teknologi dalam membantu melaksanakan visi dan misi sekolah ===== Piala dan Sijil ===== Melambangkan kejayaan yang dikecapi oleh seluruh warga sekolah Logo @ Lencana Sekolah ini dicipta sendiri hasil dari idea Pn. Wan Noraini Bt Wan Ahmad dan En.Effendy Bin Abd Rahman. == Piagam Pelanggan == Melayani dan memberi kerjasama yang terbaik kepada ibu bapa yang berurusan dengan pihak sekolah. Mewujudkan budaya sekolah yang mematuhi disiplin,bersopan-santun,hormat-menghormati dan berketrampilan dalam menghadapi cabaran. Menyediakan kakitangan bertanggungjawab,berdisiplin komited,bermuafakat dan mengamalkan urusan kerja "Berat sama dipikul,Ringan sama dijinjing" Mewudukan sekolah yang penyayang dan menghidupsuburkan budaya ilmu dengan penumpuan kepada keyakinan bahawa setiap anak didik adalah berhak kepada pendidikan,belas kasihan,berpontensi dan berkebolehan untuk bertanding dengan dirinya sendiri demi mencapai kecermerlangan. == Alamat== :Sekolah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn :Desa Tun Hussein Onn, Jln. Jelatek,54200, [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] :Telefon = 0341436808 / +60 11-5661 4648 :Fax = 0341493613 == Pautan luar == * [http://skdtho.zoom-a.com/ Sekolah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn.] *[https://www.facebook.com/skdthowba0061/ Facebook Rasmi Sekolah] * {{Kuala Lumpur}} [[Kategori: Sekolah kebangsaan di Kuala Lumpur|Desa Tun Hussein Onn]] [[Kategori: Sekolah rendah di Kuala Lumpur|Desa Tun Hussein Onn]] 3v52vuqtbo8kty2nuf7a6e8iyn0r19j 6844132 6844127 2026-05-08T12:19:39Z ~2026-27888-41 398814 6844132 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn |Logo Sekolah =https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiQIeZXohc3jDIR8i-YzjQT7dn0GcPzex-wiSxEc3g3J8JanZb5aToVCl64nKNyFCjPVht-E74LKhg-jNd_uqwRvIIrRWLAj2oXN7Y9lEF6wFKRwh2gheEgrDAzMvaqV4CIwqyxjF7hJUQ/s1600/Untitled-2.jpg |Moto = Bermuafakat, Berusaha, Cemerlang |Tarikh = |TarikhRasmi = |Jenis Sekolah = [[Sekolah kebangsaan]], [[sekolah kerajaan]] |Pengetua = |Guru Besar = En. Hasbullah bin Hassan |GPK 1 = Pn. Khasidah bt Mokhtar |GPK HEM =En. Mohd Salmi bin Nasruddin |GPK KOKO =En. Zakariah bin Sakimen |GPK PTG =Puan Maizatul Akmam binti Hashim |GPK PRA-U = |GPK Sukan = |GPK Pendidikan Khas = |Pengerusi PIBG = Dato' Mohd Norul Haffisz bin Nordin |Ketua Pelajar = |Kod sekolah = WBA0061 |Bandar = Jalan Jelatek, Keramat |Daerah = Keramat |Negeri = [[Kuala Lumpur]] |Negara = {{MAS}} |Kemasukan = |Singkatan =SKDTHO |Laman =https://www.facebook.com/skdthowba0061/ |Telefon = 03-4143 6808 / +60 11-5661 4648 |Faks = 03-4149 3613 |footnotes = |Poskod=54200|PPD=Pejabat Pelajaran Daerah Keramat}} '''Sekolah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn''' merupakan sebuah Sekolah Rendah Kebangsaan yang terletak di Desa Tun Hussein Onn, Jln. Jelatek, Keramat, [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]]. Sekolah ini terletak di dalam kawasan perumahan Angkatan Tentera Malaysia, iaitu Desa Tun Hussein Onn. Pada 2026, Sekolah ini memiliki hampir 873 pelajar lelaki dan 890 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1763 orang. Ia mempunyai seramai 110 orang guru.²⁰⁰⁹ == Sejarah Awal == Pada 1 Disember 1994, Sekolah ini telah memulakan operasinya dengan dengan menumpang bangunan Sekolah Menengah Desa Tun Hussein Onn kerana ketika itu bangunan sekolah ini masih dalam pembinaan dan tidak siap sepenuhnya lagi. Warga SKDTHO pada ketika itu hanya seramai 560 murid dan 17 guru sahaja. Pada tanggal 24 Mei 1995, Warga perintis ini telah melangkau jauh ke bangunan sendiri. Pada awal penubuhan sekolah ini, Guru besarnya diterajui oleh Encik Baharuddin Bin Yahya (1995 hingga 1997), seterusnya diambil alih oleh Encik Md.Zain Bin Hamzah (1997-2010), kemudiannya Encik Rooslan B. Ahmad amw (2010-2017) dan terkini Encik Hasbullah Bin Hassan (2017). == Misi dan Visi == ====== Misi ====== <blockquote>Melahirkan murid-murid celik 3M,berpengetahuan dan baik sahsiah.</blockquote><blockquote>Meningkatkan kecemerlangan kurikulum</blockquote><blockquote>Meningkatkan kecemerlangan kokurikulum</blockquote><blockquote>Mewujudkan persekitaran sekolah yang ceria,kondusif dan bermaklumat</blockquote> ====== Visi ====== <blockquote>Guru Gemilang,Murid Cemerlang,Sekolah Terbilang.</blockquote> == Bangunan dan Kemudahan Sekolah == Bangunan sekolah ini terdiri daripada 3 blok bangunan dan 4 tingkat iaitu Blok Seri Anggerik,Seri Bougainvilla dan Seri Cempaka sari. Jumlah kesemua bilik darjah adalah sebanyak 31 buah. Kemudahan guru pula adalah seperti Bilik Guru, Bilik Mesyuarat,Bilik Seri Visi,Bilik Bahan Bantu Mengajar (BBM),Bilik Pendidikan Seni Visual, (PSV),Bilik Muzik,Bilik Cetak dan stor peralatan teknikal. Kemudahan guru dan murid untuk sesi pengajaran dan pembelajaran adalah seperti Pusat Sumber Sekolah, Bilik Media,Bilik J-QAF (pada asalnya adalah bilik PAK @ Pendidikan Abad Ke-21),Makmal Komputer,Makmal Sains, Bengkel Kemahiran Hidup (KH),Bilik Muzik,Bilik Pendidikan Moral,Bilik SPBT (Skim Pinjaman Buku Teks)dan Stor peralatan Sukan dan Kokurikulum. Bimbingan dan Kaunseling juga turut disedikan bilik Bimbingan dan Kaunseling, (B@K) dan Bilik Pemulihan Khas Tunas Cemerlang. Terdapat juga kemudahan lain seperti Dewan Seri Cemerlang,Surau Al-Hidayah,Klinik Kesihatan dan Pergigian,Kantin Sekolah,Kedai Buku Sekolah,Gelanggang Takraw,Badminton,Bola Tampar dan Bola Baling. == Maksud Disebalik Lencana @ Logo Sekolah == === Lambang Warna === ===== Warna Merah ===== Melambang kesungguhan setiap warga sekolah untuk meningkatkan prestasi dalam segenap bidang yang diceburi. ===== Warna Biru ===== Melambangkan wujudnya perpaduan dikalangan setiap warga sekolah. ===== Warna Kuning ===== Melambangkan kemuliaan hati setiap warga sekolah dalam melaksanakan tugas dan tanggungjawab yang diberi. ===== Warna Hijau ===== Melambangkan keindahan prasarana sekolah dan penuntutnya yang terdiri dari anak anggota tentera. === Lambang Objek === ===== Buku ===== Melambangkan khazanah ilmu yang tidak ternilai didalamnya. ===== Penyukat ===== Melambangkan usaha setiap warganya yang berterusan dalam memberi dan menimba ilmu. ===== Jentera ===== Melambangkan wujudnya perkembangan teknologi dalam membantu melaksanakan visi dan misi sekolah ===== Piala dan Sijil ===== Melambangkan kejayaan yang dikecapi oleh seluruh warga sekolah Logo @ Lencana Sekolah ini dicipta sendiri hasil dari idea Pn. Wan Noraini Bt Wan Ahmad dan En.Effendy Bin Abd Rahman. == Piagam Pelanggan == Melayani dan memberi kerjasama yang terbaik kepada ibu bapa yang berurusan dengan pihak sekolah. Mewujudkan budaya sekolah yang mematuhi disiplin,bersopan-santun,hormat-menghormati dan berketrampilan dalam menghadapi cabaran. Menyediakan kakitangan bertanggungjawab,berdisiplin komited,bermuafakat dan mengamalkan urusan kerja "Berat sama dipikul,Ringan sama dijinjing" Mewudukan sekolah yang penyayang dan menghidupsuburkan budaya ilmu dengan penumpuan kepada keyakinan bahawa setiap anak didik adalah berhak kepada pendidikan,belas kasihan,berpontensi dan berkebolehan untuk bertanding dengan dirinya sendiri demi mencapai kecermerlangan. == Alamat== :Sekolah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn :Desa Tun Hussein Onn, Jln. Jelatek,54200, [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] :Telefon = 0341436808 / +60 11-5661 4648 :Fax = 0341493613 == Pautan luar == * [http://skdtho.zoom-a.com/ Sekolah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn.] *[https://www.facebook.com/skdthowba0061/ Facebook Rasmi Sekolah] * {{Kuala Lumpur}} [[Kategori: Sekolah kebangsaan di Kuala Lumpur|Desa Tun Hussein Onn]] [[Kategori: Sekolah rendah di Kuala Lumpur|Desa Tun Hussein Onn]] 0ap0hoo6babouc8z2r5fvfkuawcvdaw 0 211178 6844148 6843794 2026-05-08T12:31:21Z ~2026-27868-87 398878 6844148 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = '''Sekolah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn ''' |Logo Sekolah = |Moto = '''BERILMU,BERIMAN,BERAMAL''' |Tarikh =1 Disember 1994 |TarikhRasmi = 1994 |Jenis Sekolah = [[ Sekolah Menengah Kebangsaan ]], [[ Sekolah Kerajaan ]] |Pengetua = Muhammad Aidil Akmal Basiroh bin Muhammad Azrul |GPK 1 =Encik Norazhar bin Mahmud |GPK HEM = Puan Rukiah Binti Hussin |GPK KOKO = Encik Shahrulnizam Bin Ahmad |Penyelia petang = Puan Azrina binti Zainal Abidin |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = WEA0226<ref>[https://www.moe.gov.my/index.php/my/statistik-kpm/bilangan-sekolah-mengikut-kumpulan-jenis-dan-negeri Senarai Sekolah Mengikut Kumpulan Jenis Dan Negeri]</ref> |Bandar = Desa Tun Hussein Onn, Jalan Jelatek |Daerah = [[Kuala Lumpur]] |Negeri = [[Wilayah Persekutuan]] |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan =DesTHO |Laman = |Telefon = 03-41436806 |Faks = 03-41437860 |footnotes = |Kelas=|Slogan=Be The Best , Beat The Rest|Lagu Sekolah=Sekolah Menengah Desa Tun Hussein Onn|GPK PTG=Puan Azlina Binti Zainal Abidin|Kelas Ditawarkan=Science Stream ( Sains Tulen ) , Ekonomi , Perniagaan , Seni Visual , TekVok ( Menservis Motosikal MPV , Asas Kelestarian , Grafik Komunikasi Teknikal )}} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn''' merupakan sebuah Sekolah Menengah Kebangsaan yang terletak di Perumahan Tentera, Jalan Jelatek, [[Kuala Lumpur]]. Pada 2009, Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn memiliki 751 pelajar lelaki dan 720 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murId seramai 1471 orang. Ia mempunyai seramai 105 orang guru.²⁰⁰⁹ Mempunyai 9 Buah Kelas iaitu '''Amanah , Bakti , Cekal , Dedikasi , Gigih , Harmoni , Ikhlas , Jujur dan Mulia''' . '''<big><u>VISI DAN MISI</u></big>''' '''VISI''' MENJADIKAN DesTHO SEKOLAH YANG CEMERLANG DAN BERKUALITI MENJELANG 2022 / 2023 . '''MISI''' MEREALISASIKAN KEMENJADIAN MURID YANG BERILMU , CELIK TEKNOLOGI MAKLUMAT , SAHSIAH CEMERLANG , MAMPU BERDAYA SAING DALAM PELBAGAI BIDANG . '''FALSAFAH SMKDTHO''' Semua Murid Memiliki Potensi Yang Boleh Dimajukan Dan Mampu Belajar Dan Diajar Oleh Semua Guru . DesTHO Mempunyai Keupayaan , Kemampuan , Keterampilan Dan Semangat Kerjasama Bagi Mengimbangkan Potensi Jasmani , Emosi , Rohani Dan Intelek Murid Dengan Memberikan Pengajaran Dan Peluang Pekerjaaan Yang Adil . BE THE BEST, BEAT THE REST ==Sejarah == Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn pernah ditumpangi dengan Sekolah Rendah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn.Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn bekas penjara banduan Tentera Jepun dan Tapak perkuburan tentera Jepun ==Pencapaian == Pencapaian SPM 2025 (Keputusan 2026): SMKDTHO mencatat keputusan cemerlang dengan Gred Purata Sekolah (GPS) 4.09. Peningkatan Akademik (SPM): Berlaku lonjakan prestasi yang ketara, dengan GPS meningkat kepada 4.40 bagi SPM 2024 berbanding 5.00 pada SPM 2023. Pencapaian Kokurikulum: Sekolah ini juga aktif dalam sukan, contohnya memperbaiki pencapaian dalam Kejohanan Bola Tampar Bawah 15 Tahun. Pencapaian Peringkat Negeri: Sekolah pernah diiktiraf dalam Simposium Hal Ehwal Murid (HEM) peringkat Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur. == Alamat== :Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn :Desa Tun Hussein Onn, Jalan Jelatek, [[Kuala Lumpur]] :54200, Kuala Lumpur :Telefon = 341436806 :Fax = 341437860 == Rujukan == <references/> == Pautan luar == * [[Kategori: Sekolah menengah di Kuala Lumpur|Desa Tun Hussein Onn]] 5til8vouondv2ez1m0xwd4inkyxuwmw 6844150 6844148 2026-05-08T12:32:50Z ~2026-27868-87 398878 6844150 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = '''Sekolah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn ''' |Logo Sekolah = |Moto = '''BERILMU,BERIMAN,BERAMAL''' |Tarikh =1 Disember 1994 |TarikhRasmi = 1994 |Jenis Sekolah = [[ Sekolah Menengah Kebangsaan ]], [[ Sekolah Kerajaan ]] |Pengetua = Puan Dahanum binti Soyono |GPK 1 =Encik Norazhar bin Mahmud |GPK HEM = Puan Rukiah Binti Hussin |GPK KOKO = Encik Shahrulnizam Bin Ahmad |Penyelia petang = Puan Azrina binti Zainal Abidin |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = WEA0226<ref>[https://www.moe.gov.my/index.php/my/statistik-kpm/bilangan-sekolah-mengikut-kumpulan-jenis-dan-negeri Senarai Sekolah Mengikut Kumpulan Jenis Dan Negeri]</ref> |Bandar = Desa Tun Hussein Onn, Jalan Jelatek |Daerah = [[Kuala Lumpur]] |Negeri = [[Wilayah Persekutuan]] |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan =DesTHO |Laman = |Telefon = 03-41436806 |Faks = 03-41437860 |footnotes = |Kelas=|Slogan=Be The Best , Beat The Rest|Lagu Sekolah=Sekolah Menengah Desa Tun Hussein Onn|GPK PTG=Puan Azlina Binti Zainal Abidin|Kelas Ditawarkan=Science Stream ( Sains Tulen ) , Ekonomi , Perniagaan , Seni Visual , TekVok ( Menservis Motosikal MPV , Asas Kelestarian , Grafik Komunikasi Teknikal )}} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn''' merupakan sebuah Sekolah Menengah Kebangsaan yang terletak di Perumahan Tentera, Jalan Jelatek, [[Kuala Lumpur]]. Pada 2009, Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn memiliki 751 pelajar lelaki dan 720 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murId seramai 1471 orang. Ia mempunyai seramai 105 orang guru.²⁰⁰⁹ Mempunyai 9 Buah Kelas iaitu '''Amanah , Bakti , Cekal , Dedikasi , Gigih , Harmoni , Ikhlas , Jujur dan Mulia''' . '''<big><u>VISI DAN MISI</u></big>''' '''VISI''' MENJADIKAN DesTHO SEKOLAH YANG CEMERLANG DAN BERKUALITI MENJELANG 2022 / 2023 . '''MISI''' MEREALISASIKAN KEMENJADIAN MURID YANG BERILMU , CELIK TEKNOLOGI MAKLUMAT , SAHSIAH CEMERLANG , MAMPU BERDAYA SAING DALAM PELBAGAI BIDANG . '''FALSAFAH SMKDTHO''' Semua Murid Memiliki Potensi Yang Boleh Dimajukan Dan Mampu Belajar Dan Diajar Oleh Semua Guru . DesTHO Mempunyai Keupayaan , Kemampuan , Keterampilan Dan Semangat Kerjasama Bagi Mengimbangkan Potensi Jasmani , Emosi , Rohani Dan Intelek Murid Dengan Memberikan Pengajaran Dan Peluang Pekerjaaan Yang Adil . BE THE BEST, BEAT THE REST ==Sejarah == Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn pernah ditumpangi dengan Sekolah Rendah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn.Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn bekas penjara banduan Tentera Jepun dan Tapak perkuburan tentera Jepun ==Pencapaian == Pencapaian SPM 2025 (Keputusan 2026): SMKDTHO mencatat keputusan cemerlang dengan Gred Purata Sekolah (GPS) 4.09. Peningkatan Akademik (SPM): Berlaku lonjakan prestasi yang ketara, dengan GPS meningkat kepada 4.40 bagi SPM 2024 berbanding 5.00 pada SPM 2023. Pencapaian Kokurikulum: Sekolah ini juga aktif dalam sukan, contohnya memperbaiki pencapaian dalam Kejohanan Bola Tampar Bawah 15 Tahun. Pencapaian Peringkat Negeri: Sekolah pernah diiktiraf dalam Simposium Hal Ehwal Murid (HEM) peringkat Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur. == Alamat== :Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn :Desa Tun Hussein Onn, Jalan Jelatek, [[Kuala Lumpur]] :54200, Kuala Lumpur :Telefon = 341436806 :Fax = 341437860 == Rujukan == <references/> == Pautan luar == * [[Kategori: Sekolah menengah di Kuala Lumpur|Desa Tun Hussein Onn]] lknimuiwhjgqksbwughj8nl5vjxveqz 6844425 6844150 2026-05-09T01:26:29Z ~2026-27954-99 398927 Hi 6844425 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = '''Sekolah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn ''' |Logo Sekolah = |Moto = '''BERILMU,BERIMAN,BERAMAL''' |Tarikh =1 Disember 1994 |TarikhRasmi = 1994 |Jenis Sekolah = [[ Sekolah Menengah Kebangsaan ]], [[ Sekolah Kerajaan ]] |Pengetua = Puan Dahanum binti Soyono |GPK 1 =Encik Norazhar bin Mahmud |GPK HEM = Puan Rukiah Binti Hussin |GPK KOKO = Encik Shahrulnizam Bin Ahmad |Penyelia petang = Puan Azrina binti Zainal Abidin |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = WEA0226<ref>[https://www.moe.gov.my/index.php/my/statistik-kpm/bilangan-sekolah-mengikut-kumpulan-jenis-dan-negeri Senarai Sekolah Mengikut Kumpulan Jenis Dan Negeri]</ref> |Bandar = Desa Tun Hussein Onn, Jalan Jelatek |Daerah = [[Kuala Lumpur]] |Negeri = [[Wilayah Persekutuan]] |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan =DesTHO |Laman = |Telefon = 03-41436806 |Faks = 03-41437860 |footnotes = |Kelas=|Slogan=Be The Plop , Beat The Plop|Lagu Sekolah=Sekolah Menengah Desa Tun Hussein Onn|GPK PTG=Puan Azlina Binti Zainal Abidin|Kelas Ditawarkan=Science Stream ( Sains Tulen ) , Ekonomi , Perniagaan , Seni Visual , TekVok ( Menservis Motosikal MPV , Asas Kelestarian , Grafik Komunikasi Teknikal )}} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn''' merupakan sebuah Sekolah Menengah Kebangsaan yang terletak di Perumahan Tentera, Jalan Jelatek, [[Kuala Lumpur]]. Pada 2009, Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn memiliki 751 pelajar lelaki dan 720 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murId seramai 1471 orang. Ia mempunyai seramai 105 orang guru.²⁰⁰⁹ Mempunyai 9 Buah Kelas iaitu '''Amanah , Bakti , Cekal , Dedikasi , Gigih , Harmoni , Ikhlas , Jujur dan Mulia''' . '''<big><u>VISI DAN MISI</u></big>''' '''VISI''' MENJADIKAN DesTHO SEKOLAH YANG CEMERLANG DAN BERKUALITI MENJELANG 2022 / 2023 . '''MISI''' MEREALISASIKAN KEMENJADIAN MURID YANG BERILMU , CELIK TEKNOLOGI MAKLUMAT , SAHSIAH CEMERLANG , MAMPU BERDAYA SAING DALAM PELBAGAI BIDANG . '''FALSAFAH SMKDTHO''' Semua Murid Memiliki Potensi Yang Boleh Dimajukan Dan Mampu Belajar Dan Diajar Oleh Semua Guru . DesTHO Mempunyai Keupayaan , Kemampuan , Keterampilan Dan Semangat Kerjasama Bagi Mengimbangkan Potensi Jasmani , Emosi , Rohani Dan Intelek Murid Dengan Memberikan Pengajaran Dan Peluang Pekerjaaan Yang Adil . BE THE BEST, BEAT THE REST ==Sejarah == Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn pernah ditumpangi dengan Sekolah Rendah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn.Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn bekas penjara banduan Tentera Jepun dan Tapak perkuburan tentera Jepun ==Pencapaian == Pencapaian SPM 2025 (Keputusan 2026): SMKDTHO mencatat keputusan cemerlang dengan Gred Purata Sekolah (GPS) 4.09. Peningkatan Akademik (SPM): Berlaku lonjakan prestasi yang ketara, dengan GPS meningkat kepada 4.40 bagi SPM 2024 berbanding 5.00 pada SPM 2023. Pencapaian Kokurikulum: Sekolah ini juga aktif dalam sukan, contohnya memperbaiki pencapaian dalam Kejohanan Bola Tampar Bawah 15 Tahun. Pencapaian Peringkat Negeri: Sekolah pernah diiktiraf dalam Simposium Hal Ehwal Murid (HEM) peringkat Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur. == Alamat== :Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn :Desa Tun Hussein Onn, Jalan Jelatek, [[Kuala Lumpur]] :54200, Kuala Lumpur :Telefon = 341436806 :Fax = 341437860 == Rujukan == <references/> == Pautan luar == * [[Kategori: Sekolah menengah di Kuala Lumpur|Desa Tun Hussein Onn]] d77em5x9p4negwa1pi1uiuf7y290fnl 6844426 6844425 2026-05-09T01:27:24Z ~2026-27954-99 398927 Hi 2 6844426 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = '''Sekolah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn ''' |Logo Sekolah = |Moto = '''BERILMU,BERIMAN,BERAMAL''' |Tarikh =1 Disember 1994 |TarikhRasmi = 1994 |Jenis Sekolah = [[ Sekolah Menengah Kebangsaan ]], [[ Sekolah Kerajaan ]] |Pengetua = Puan Dahanum binti Soyono |GPK 1 =Encik Norazhar bin Mahmud |GPK HEM = Puan Rukiah Binti Hussin |GPK KOKO = Encik Shahrulnizam Bin Ahmad |Penyelia petang = Puan Azrina binti Zainal Abidin |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = WEA0226<ref>[https://www.moe.gov.my/index.php/my/statistik-kpm/bilangan-sekolah-mengikut-kumpulan-jenis-dan-negeri Senarai Sekolah Mengikut Kumpulan Jenis Dan Negeri]</ref> |Bandar = Desa Tun Hussein Onn, Jalan Jelatek |Daerah = [[Kuala Lumpur]] |Negeri = [[Wilayah Persekutuan]] |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan =DesTHO |Laman = |Telefon = 03-41436806 |Faks = 03-41437860 |footnotes = |Kelas=|Slogan=Be The Best, Beat The Rest|Lagu Sekolah=Sekolah Menengah Desa Tun Hussein Onn|GPK PTG=Puan Azlina Binti Zainal Abidin|Kelas Ditawarkan=Science Stream ( Sains Tulen ) , Ekonomi , Perniagaan , Seni Visual , TekVok ( Menservis Motosikal MPV , Asas Kelestarian , Grafik Komunikasi Teknikal )}} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn''' merupakan sebuah Sekolah Menengah Kebangsaan yang terletak di Perumahan Tentera, Jalan Jelatek, [[Kuala Lumpur]]. Pada 2009, Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn memiliki 751 pelajar lelaki dan 720 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murId seramai 1471 orang. Ia mempunyai seramai 105 orang guru.²⁰⁰⁹ Mempunyai 9 Buah Kelas iaitu '''Amanah , Bakti , Cekal , Dedikasi , Gigih , Harmoni , Ikhlas , Jujur dan Mulia''' . '''<big><u>VISI DAN MISI</u></big>''' '''VISI''' MENJADIKAN DesTHO SEKOLAH YANG CEMERLANG DAN BERKUALITI MENJELANG 2022 / 2023 . '''MISI''' MEREALISASIKAN KEMENJADIAN MURID YANG BERILMU , CELIK TEKNOLOGI MAKLUMAT , SAHSIAH CEMERLANG , MAMPU BERDAYA SAING DALAM PELBAGAI BIDANG . '''FALSAFAH SMKDTHO''' Semua Murid Memiliki Potensi Yang Boleh Dimajukan Dan Mampu Belajar Dan Diajar Oleh Semua Guru . DesTHO Mempunyai Keupayaan , Kemampuan , Keterampilan Dan Semangat Kerjasama Bagi Mengimbangkan Potensi Jasmani , Emosi , Rohani Dan Intelek Murid Dengan Memberikan Pengajaran Dan Peluang Pekerjaaan Yang Adil . BE THE BEST, BEAT THE REST ==Sejarah == Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn pernah ditumpangi dengan Sekolah Rendah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn.Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn bekas penjara banduan Tentera Jepun dan Tapak perkuburan tentera Jepun ==Pencapaian == Pencapaian SPM 2025 (Keputusan 2026): SMKDTHO mencatat keputusan cemerlang dengan Gred Purata Sekolah (GPS) 4.09. Peningkatan Akademik (SPM): Berlaku lonjakan prestasi yang ketara, dengan GPS meningkat kepada 4.40 bagi SPM 2024 berbanding 5.00 pada SPM 2023. Pencapaian Kokurikulum: Sekolah ini juga aktif dalam sukan, contohnya memperbaiki pencapaian dalam Kejohanan Bola Tampar Bawah 15 Tahun. Pencapaian Peringkat Negeri: Sekolah pernah diiktiraf dalam Simposium Hal Ehwal Murid (HEM) peringkat Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur. == Alamat== :Sekolah Menengah Kebangsaan Desa Tun Hussein Onn :Desa Tun Hussein Onn, Jalan Jelatek, [[Kuala Lumpur]] :54200, Kuala Lumpur :Telefon = 341436806 :Fax = 341437860 == Rujukan == <references/> == Pautan luar == * [[Kategori: Sekolah menengah di Kuala Lumpur|Desa Tun Hussein Onn]] 74mcuzgtz9wwoiadvjemdw4i1jwle28 0 218424 6844192 6765634 2026-05-08T13:03:59Z ~2026-27873-97 398884 6844192 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Kebangsaan Seri Makmur |Logo Sekolah = |Moto = '''Usaha Jaya''' |Tarikh =1949 |TarikhRasmi = |Jenis Sekolah = [[Sekolah Kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Guru Besar = Cikgu Saharuddin bin Mohd Hashim |GPK 1 =Cikgu Rohani binti Sampor |GPK HEM =Cikgu Aminah binti hj Basri |GPK KOKO =Cikgu Baiti binti Saarani |Penyelia petang = |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = BBA6001<ref>[https://www.moe.gov.my/index.php/my/statistik-kpm/bilangan-sekolah-mengikut-kumpulan-jenis-dan-negeri Senarai Sekolah Mengikut Kumpulan Jenis Dan Negeri]</ref> |Bandar = {{MAS}} Jalan Parit 1 Barat |Daerah = SUNGAI BESAR |Negeri = Selangor |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan = |Laman = |Telefon = 60332242224 |Faks = 60332242224 |footnotes = }} '''Sekolah Kebangsaan Seri Makmur''' atau nama ringkasnya ''SK Seri Makmur'', merupakan sebuah Sekolah Kebangsaan yang terletak di Jalan Parit 1 Barat. Pada 2009, Sekolah Kebangsaan Seri Makmur memiliki 723 pelajar lelaki dan 628 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1351 orang. Ia mempunyai seramai 89 orang guru.²⁰⁰⁹ ==Sejarah == Sejarah Penubuhan Sekolah: Pada awal tahun 1947 terdapat '''tiga''' buah '''Sekolah Rakyat''' yang didirikan disekitar Kampung Sungai Besar. Sekolah-sekolah tersebut ialah : 1.SEKOLAH PARIT SATU BARAT ''yang terletak di bawah bangunan Pegawai Kerajaan Jepun (Rumah Tojo).'' 2.SEKOLAH PARIT DUA SUNGAI BESAR ''terletak di bawah surau.'' 3.SEKOLAH PARIT TIGA CABANG ''juga terletak di bawah surau.'' '''Guru-Guru bertugas pula terdiri dari :''' 1.Cikgu Mohd Jais b Abd Majid dan Cikgu Abdul Majid b Abu Bakar ''di Sekolah Parit Satu Barat.'' 2.Cikgu Abu Samah b Nordin dan Cikgu Ahmad b Jamilidin ''di Sekolah Parit Dua.'' 3.Cikgu Hj Sulaiman b Hj Yunus dan Cikgu Salikun b Abd Samad ''mengajar di Sekolah Parit Tiga Cabang.'' Pada tahun 1949, ketiga-tiga sekolah ini telah dicantumkan di bawah satu pentadbiran kerajaan dan diberi nama Sekolah Melayu Sungai Besar. Guru Besar yang mula bertugas pada tahun tertubuhnya sekolah itu ialah '''Cikgu Shoib b Abdul Samad'''. Bilangan guru-guru yang bertugas seramai empat orang termasuk Guru Besar. Murid-murid yang belajar pada tahun tersebut seramai 213 orang dari Darjah Satu hingga Darjah 4. Sekolah ini telah mengalami beberapa pertukaran nama yang bermula dari Sekolah Melayu telah bertukar menjadi Sekolah Umum. Kemudian ditukar pula dengan nama Sekolah Kebangsaan Parit Satu Sungai Besar. Setelah itu nama tersebut ditukar sekali lagi menjadi Sekolah Kebangsaan Seri Makmur,sehingga ke hari ini. ==Pencapaian == sekolah ini telah 79 tahun dan sekolah ini adalah sekolah terlama di sungai besar == Alamat== :Sekolah Kebangsaan Seri Makmur :Jalan Parit 1 Barat :Selangor, Malaysia :Telefon = 60332242224 :Fax = 60332242224 == Rujukan == http://www.findglocal.com/MY/Sungai-Besar/139985939468070/Sek-Keb-Seri-Makmur<references/> == Pautan luar == * [http://skserimakmur.blogspot.com/ Sekolah Kebangsaan Seri Makmur] * [http://skserimakmursb.blogspot.com/ Sekolah Kebangsaan Seri Makmur] * [https://www.facebook.com/pages/Sk-Seri-Makmur/113435432025981 Facebook Sekolah Kebangsaan Seri Makmur] [[Kategori:Sekolah kebangsaan di Selangor|Seri Makmur]] [[Kategori:Sekolah rendah di Selangor|Seri Makmur]] c00oc9sqac3o83fyy7qrzromk63th7l 6844411 6844192 2026-05-09T00:21:10Z ~2026-27811-98 398925 6844411 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Kebangsaan Seri Makmur |Logo Sekolah = |Moto = '''Usaha Jaya''' |Tarikh =1949 |TarikhRasmi = |Jenis Sekolah = [[Sekolah Kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Guru Besar = Cikgu Saharuddin bin Mohd Hashim |GPK 1 =Cikgu Rohani binti Sampor |GPK HEM =Cikgu Aminah binti hj Basri |GPK KOKO =Cikgu Baiti binti Saarani |Penyelia petang = |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = BBA6001<ref>[https://www.moe.gov.my/index.php/my/statistik-kpm/bilangan-sekolah-mengikut-kumpulan-jenis-dan-negeri Senarai Sekolah Mengikut Kumpulan Jenis Dan Negeri]</ref> |Bandar = {{MAS}} Jalan Parit 1 Barat |Daerah = SUNGAI BESAR |Negeri = Selangor |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan = |Laman = |Telefon = 60332242224 |Faks = 60332242224 |footnotes = }} '''Sekolah Kebangsaan Seri Makmur''' atau nama ringkasnya ''SK Seri Makmur'', merupakan sebuah Sekolah Kebangsaan yang terletak di Jalan Parit 1 Barat. Pada 2009, Sekolah Kebangsaan Seri Makmur memiliki 723 pelajar lelaki dan 628 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1351 orang. Ia mempunyai seramai 89 orang guru.²⁰⁰⁹ ==Sejarah == Sejarah Penubuhan Sekolah: Pada awal tahun 1947 terdapat '''tiga''' buah '''Sekolah Rakyat''' yang didirikan disekitar Kampung Sungai Besar. Sekolah-sekolah tersebut ialah : 1.SEKOLAH PARIT SATU BARAT ''yang terletak di bawah bangunan Pegawai Kerajaan Jepun (Rumah Tojo).'' 2.SEKOLAH PARIT DUA SUNGAI BESAR ''terletak di bawah surau.'' 3.SEKOLAH PARIT TIGA CABANG ''juga terletak di bawah surau.'' '''Guru-Guru bertugas pula terdiri dari :''' 1.Cikgu Mohd Jais b Abd Majid dan Cikgu Abdul Majid b Abu Bakar ''di Sekolah Parit Satu Barat.'' 2.Cikgu Abu Samah b Nordin dan Cikgu Ahmad b Jamilidin ''di Sekolah Parit Dua.'' 3.Cikgu Hj Sulaiman b Hj Yunus dan Cikgu Salikun b Abd Samad ''mengajar di Sekolah Parit Tiga Cabang.'' Pada tahun 1949, ketiga-tiga sekolah ini telah dicantumkan di bawah satu pentadbiran kerajaan dan diberi nama Sekolah Melayu Sungai Besar. Guru Besar yang mula bertugas pada tahun tertubuhnya sekolah itu ialah '''Cikgu Shoib b Abdul Samad'''. Bilangan guru-guru yang bertugas seramai empat orang termasuk Guru Besar. Murid-murid yang belajar pada tahun tersebut seramai 213 orang dari Darjah Satu hingga Darjah 4. Sekolah ini telah mengalami beberapa pertukaran nama yang bermula dari Sekolah Melayu telah bertukar menjadi Sekolah Umum. Kemudian ditukar pula dengan nama Sekolah Kebangsaan Parit Satu Sungai Besar. Setelah itu nama tersebut ditukar sekali lagi menjadi Sekolah Kebangsaan Seri Makmur,sehingga ke hari ini. ==siapakah yang tinggal di rumah atok mohd jais? itu cuma ialah rumah complex kerana atok jais ialah seorang guru di sekolah parit satu barat pada tahun 1947 lepas dia meniggal rumah itu jadi tempat kenangan == == Alamat== :Sekolah Kebangsaan Seri Makmur :Jalan Parit 1 Barat :Selangor, Malaysia :Telefon = 60332242224 :Fax = 60332242224 == Rujukan == http://www.findglocal.com/MY/Sungai-Besar/139985939468070/Sek-Keb-Seri-Makmur<references/> == Pautan luar == * [http://skserimakmur.blogspot.com/ Sekolah Kebangsaan Seri Makmur] * [http://skserimakmursb.blogspot.com/ Sekolah Kebangsaan Seri Makmur] * [https://www.facebook.com/pages/Sk-Seri-Makmur/113435432025981 Facebook Sekolah Kebangsaan Seri Makmur] [[Kategori:Sekolah kebangsaan di Selangor|Seri Makmur]] [[Kategori:Sekolah rendah di Selangor|Seri Makmur]] 2a76mfbl76viffsr6237x0hbbxys8gb 6844416 6844411 2026-05-09T00:24:55Z ~2026-27811-98 398925 atok mohd jais ialah guru di sekolah parit 1 barat pada tahun 1947. setelah dia meniggal rumah atok mohd jais jadi rumah kenangan / complex bagi sk seri makmur 6844416 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Kebangsaan Seri Makmur |Logo Sekolah = |Moto = '''Usaha Jaya''' |Tarikh =1949 |TarikhRasmi = |Jenis Sekolah = [[Sekolah Kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Guru Besar = Cikgu Saharuddin bin Mohd Hashim |GPK 1 =Cikgu Rohani binti Sampor |GPK HEM =Cikgu Aminah binti hj Basri |GPK KOKO =Cikgu Baiti binti Saarani |Penyelia petang = |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = BBA6001<ref>[https://www.moe.gov.my/index.php/my/statistik-kpm/bilangan-sekolah-mengikut-kumpulan-jenis-dan-negeri Senarai Sekolah Mengikut Kumpulan Jenis Dan Negeri]</ref> |Bandar = {{MAS}} Jalan Parit 1 Barat |Daerah = SUNGAI BESAR |Negeri = Selangor |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan = |Laman = |Telefon = 60332242224 |Faks = 60332242224 |footnotes = }} '''Sekolah Kebangsaan Seri Makmur''' atau nama ringkasnya ''SK Seri Makmur'', merupakan sebuah Sekolah Kebangsaan yang terletak di Jalan Parit 1 Barat. Pada 2009, Sekolah Kebangsaan Seri Makmur memiliki 723 pelajar lelaki dan 628 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1351 orang. Ia mempunyai seramai 89 orang guru.²⁰⁰⁹ ==Sejarah == Sejarah Penubuhan Sekolah: Pada awal tahun 1947 terdapat '''tiga''' buah '''Sekolah Rakyat''' yang didirikan disekitar Kampung Sungai Besar. Sekolah-sekolah tersebut ialah : 1.SEKOLAH PARIT SATU BARAT ''yang terletak di bawah bangunan Pegawai Kerajaan Jepun (Rumah Tojo).'' 2.SEKOLAH PARIT DUA SUNGAI BESAR ''terletak di bawah surau.'' 3.SEKOLAH PARIT TIGA CABANG ''juga terletak di bawah surau.'' '''Guru-Guru bertugas pula terdiri dari :''' 1.Cikgu Mohd Jais b Abd Majid dan Cikgu Abdul Majid b Abu Bakar ''di Sekolah Parit Satu Barat.'' 2.Cikgu Abu Samah b Nordin dan Cikgu Ahmad b Jamilidin ''di Sekolah Parit Dua.'' 3.Cikgu Hj Sulaiman b Hj Yunus dan Cikgu Salikun b Abd Samad ''mengajar di Sekolah Parit Tiga Cabang.'' Pada tahun 1949, ketiga-tiga sekolah ini telah dicantumkan di bawah satu pentadbiran kerajaan dan diberi nama Sekolah Melayu Sungai Besar. Guru Besar yang mula bertugas pada tahun tertubuhnya sekolah itu ialah '''Cikgu Shoib b Abdul Samad'''. Bilangan guru-guru yang bertugas seramai empat orang termasuk Guru Besar. Murid-murid yang belajar pada tahun tersebut seramai 213 orang dari Darjah Satu hingga Darjah 4. Sekolah ini telah mengalami beberapa pertukaran nama yang bermula dari Sekolah Melayu telah bertukar menjadi Sekolah Umum. Kemudian ditukar pula dengan nama Sekolah Kebangsaan Parit Satu Sungai Besar. Setelah itu nama tersebut ditukar sekali lagi menjadi Sekolah Kebangsaan Seri Makmur,sehingga ke hari ini. ==rumah atok mohd jais == == Alamat== :Sekolah Kebangsaan Seri Makmur :Jalan Parit 1 Barat :Selangor, Malaysia :Telefon = 60332242224 :Fax = 60332242224 == Rujukan == http://www.findglocal.com/MY/Sungai-Besar/139985939468070/Sek-Keb-Seri-Makmur<references/> == Pautan luar == * [http://skserimakmur.blogspot.com/ Sekolah Kebangsaan Seri Makmur] * [http://skserimakmursb.blogspot.com/ Sekolah Kebangsaan Seri Makmur] * [https://www.facebook.com/pages/Sk-Seri-Makmur/113435432025981 Facebook Sekolah Kebangsaan Seri Makmur] [[Kategori:Sekolah kebangsaan di Selangor|Seri Makmur]] [[Kategori:Sekolah rendah di Selangor|Seri Makmur]] 4xe7tv0xymbn5pirintonkf6flx0tu4 6844420 6844416 2026-05-09T00:31:59Z ~2026-27811-98 398925 orang yang tulis ni adalah murid sksm 11 tahun pada tahun 2026 iaitu muhammad ikhwan hamdi 6844420 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Kebangsaan Seri Makmur |Logo Sekolah = |Moto = '''Usaha Jaya''' |Tarikh =1949 |TarikhRasmi = |Jenis Sekolah = [[Sekolah Kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Guru Besar = Cikgu Saharuddin bin Mohd Hashim |GPK 1 =Cikgu Rohani binti Sampor |GPK HEM =Cikgu Aminah binti hj Basri |GPK KOKO =Cikgu Baiti binti Saarani |Penyelia petang = |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = BBA6001<ref>[https://www.moe.gov.my/index.php/my/statistik-kpm/bilangan-sekolah-mengikut-kumpulan-jenis-dan-negeri Senarai Sekolah Mengikut Kumpulan Jenis Dan Negeri]</ref> |Bandar = {{MAS}} Jalan Parit 1 Barat |Daerah = SUNGAI BESAR |Negeri = Selangor |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan = |Laman = |Telefon = 60332242224 |Faks = 60332242224 |footnotes = }} '''Sekolah Kebangsaan Seri Makmur''' atau nama ringkasnya ''SK Seri Makmur'', merupakan sebuah Sekolah Kebangsaan yang terletak di Jalan Parit 1 Barat. Pada 2009, Sekolah Kebangsaan Seri Makmur memiliki 723 pelajar lelaki dan 628 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1351 orang. Ia mempunyai seramai 89 orang guru.²⁰⁰⁹ ==Sejarah == Sejarah Penubuhan Sekolah: Pada awal tahun 1947 terdapat '''tiga''' buah '''Sekolah Rakyat''' yang didirikan disekitar Kampung Sungai Besar. Sekolah-sekolah tersebut ialah : 1.SEKOLAH PARIT SATU BARAT ''yang terletak di bawah bangunan Pegawai Kerajaan Jepun (Rumah Tojo).'' 2.SEKOLAH PARIT DUA SUNGAI BESAR ''terletak di bawah surau.'' 3.SEKOLAH PARIT TIGA CABANG ''juga terletak di bawah surau.'' '''Guru-Guru bertugas pula terdiri dari :''' 1.Cikgu Mohd Jais b Abd Majid dan Cikgu Abdul Majid b Abu Bakar ''di Sekolah Parit Satu Barat.'' 2.Cikgu Abu Samah b Nordin dan Cikgu Ahmad b Jamilidin ''di Sekolah Parit Dua.'' 3.Cikgu Hj Sulaiman b Hj Yunus dan Cikgu Salikun b Abd Samad ''mengajar di Sekolah Parit Tiga Cabang.'' Pada tahun 1949, ketiga-tiga sekolah ini telah dicantumkan di bawah satu pentadbiran kerajaan dan diberi nama Sekolah Melayu Sungai Besar. Guru Besar yang mula bertugas pada tahun tertubuhnya sekolah itu ialah '''Cikgu Shoib b Abdul Samad'''. Bilangan guru-guru yang bertugas seramai empat orang termasuk Guru Besar. Murid-murid yang belajar pada tahun tersebut seramai 213 orang dari Darjah Satu hingga Darjah 4. Sekolah ini telah mengalami beberapa pertukaran nama yang bermula dari Sekolah Melayu telah bertukar menjadi Sekolah Umum. Kemudian ditukar pula dengan nama Sekolah Kebangsaan Parit Satu Sungai Besar. Setelah itu nama tersebut ditukar sekali lagi menjadi Sekolah Kebangsaan Seri Makmur,sehingga ke hari ini. ==Rumah Atok Mohd Jais == Atok Mohd Jais ialah seorang guru yang mengajar di sekolah parit 1 barat pada tahun 1947. setelah dia meninggal, rumah Atok Mohd Jais telah menjadi rumah kenangan / complex bagi sekolah kebangsaan seri makmur. == Alamat== :Sekolah Kebangsaan Seri Makmur :Jalan Parit 1 Barat :Selangor, Malaysia :Telefon = 60332242224 :Fax = 60332242224 == Rujukan == http://www.findglocal.com/MY/Sungai-Besar/139985939468070/Sek-Keb-Seri-Makmur<references/> == Pautan luar == * [http://skserimakmur.blogspot.com/ Sekolah Kebangsaan Seri Makmur] * [http://skserimakmursb.blogspot.com/ Sekolah Kebangsaan Seri Makmur] * [https://www.facebook.com/pages/Sk-Seri-Makmur/113435432025981 Facebook Sekolah Kebangsaan Seri Makmur] [[Kategori:Sekolah kebangsaan di Selangor|Seri Makmur]] [[Kategori:Sekolah rendah di Selangor|Seri Makmur]] 5bszq6q3xh1t5o49lxv2vi05b19okej 0 221176 6844153 6831027 2026-05-08T12:35:07Z ~2026-27890-01 398881 6844153 wikitext text/x-wiki {{unreferenced|date=Ogos 2024}} {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist (Acs) |Logo Sekolah = |Moto = Kebijaksanaan Adalah Kuasa |Tarikh = '''1892''' |TarikhRasmi =1892 |Jenis Sekolah = [[Sekolah Menengah Kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Pengetua = YBrs. Dr. Annadurai a/L Murogaiah |GPK 1 = Puan Hajah Muslihah Binti Sarham |GPK HEM = ''KOSONG'' |GPK KOKO = Puan Nalinah a/P Nataraja |Penyelia petang = Puan Hajah Ustazah Noleza Binti Haji Ibrahim |Pengerusi PIBG = YBhg. Encik Zulkefli Bin Abdul Kadir |Kod sekolah = BEB0099 |Bandar = {{MAS}} Jalan Raya Barat |Daerah = KLANG |Negeri = Selangor |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = 1,201 pelajar |Singkatan = ACS |Laman = https://www.facebook.com/profile.php?id=100093819223377&mibextid=ZbWKwL |Telefon = +60333718814 |Faks = +60333732941 |footnotes = Sesi pagi dan petang |Warna=Biru & Kuning|Ketua Murid=Abu Backer Siddiq Bin Faheem Najeeb|GPK PTG=Puan Zalela Binti Ahmad|Sesi=Pagi & Petang|Agama=Sekolah Jenis Mubaligh|Imej=}} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist (ACS)''' atau nama ringkasnya ''SMK Methodist (ACS)'', merupakan sebuah Sekolah Menengah Kebangsaan yang terletak di Jalan Raya Barat. selepas pendudukan Jepun di [[Malayan Union]] sekolah ini beroperasi sebagai hospital oleh tentera British. Kemudian ia berfungsi semula pada 1948. ACS juga merupakan sekolah tertua di Klang dan sekolah Ketiga tertua di selangor. Pada 2025, Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist (ACS) memiliki 699 pelajar dan mempunyai seramai 76 orang guru. ==Sejarah == Pada tahun 1892, Pegawai Daerah Klang, Walter W Skeat dan Loke Yew dihadapi halangan apabila mengumpul wang untuk sebuah bangunan sekolah. Mereka akhirnya berjaya menyewa premis rumah Penghulu Mohid di Jalan Rembau untuk memulakan sekolah baru. ACS pendaftaran awal adalah 14 pelajar, dengan seorang guru. Sekolah ini telah dibuka dengan rasminya oleh Sir William Hood Treacher pada tahun 1893. Pada tahun 1896, sekolah ini menjadi sebuah sekolah awam British. Sekolah ini kemudiannya dihantar oleh Episcopal Methodist Mission dan ia dinamakan Anglo Chinese School pada tahun 1915. Pada tahun 1920, bangunan asal, yang diperbuat daripada kayu, hampir musnah oleh api. Pada tahun berikutnya, sebuah bangunan baru telah didirikan di Jalan Raya Barat, yang lokasi masa kini. Ia telah dibuka oleh Oliver Marks, seorang penduduk Selangor. Sultan Alaeddin Sulaiman turut hadir pada majlis perasmian sekolah. Tahun itu, apabila Reverend Abel Eklund dan isterinya Ruth Eklund tiba di Klang, terdapat 15 murid perempuan di ACS. Pada 24 Mei 1924, Ruth Eklund mengasaskan Sekolah Perempuan Methodist (MGS), sebuah sekolah semua kanak-kanak perempuan terletak di berdekatan ACS. [1] Pada tahun 1922, kumpulan pertama pelajar mengambil Peperiksaan Senior Cambridge. Dua tahun kemudian, majalah sekolah yang baru, yang dipanggil The School Review, telah diterbitkan. Pada tahun 1925, The First Klang Pengakap Troop diasaskan. Pada tahun 1941, sebuah bangunan baru telah dibina untuk menampung bilangan murid yang semakin meningkat. Dari tahun 1942 hingga 1945, dalam tempoh Perang Dunia II, sekolah ini menjadi ibu pejabat tentera Jepun. Pada tahun 1951, sebuah makmal sains baru dirasmikan oleh Sultan Hisamuddin Alam Shah Alhaj. Seluruh sekolah telah diubahsuai enam tahun kemudian. Pada tahun yang sama, Briged Boys Klang pertama 'ditubuhkan dengan bantuan dari Capten Peter Dawson dan Reverend Ronald Buttler-White. Pada tahun 1958, Matematik Tambahan dan Sains Tulen, yang merangkumi Fizik, Kimia dan Biologi, telah diperkenalkan ke Tingkatan 4 (berusia 16 tahun) pelajar. Pada tahun 1961, Persatuan ACS Old Boys 'telah didaftarkan, dengan Koh Liang Sih sebagai presiden. Pada tahun 1963, sebuah bangunan baru tiga tingkat telah siap. Ia mempunyai 11 bilik darjah, satu pejabat, lounge satu guru, dan satu bilik Geografi. Ia telah dirasmikan oleh Capten Abdul Hamid, Menteri Pelajaran Malaysia. Pada tahun 1973, Persatuan Ibu Bapa Guru (Melayu: Persatuan Ibu Bapa dan Guru; PIBG) ini ditubuhkan pada dewan sekolah. Pengerusi pertama adalah Adam bin Haji Yunus. Satu blok tiga tingkat dengan 11 bilik darjah, dan satu lagi blok empat tingkat yang menempatkan bilik guru, pejabat, dan sebuah perpustakaan berhawa dingin telah siap dibina pada tahun 1978. Ia telah dibuka secara rasmi oleh Y.B. Dato 'Musa Hitam, Menteri Pelajaran Malaysia pada masa itu. By 1979, baru Tingkatan Enam kelas telah diwujudkan. Pada tahun 1980, Hari Kad Laporan diperkenalkan, dan pada tahun 1981, hari Mini Kantin telah diadakan buat kali pertama. Pada tahun 1983, PIBG mengumpul dana untuk membina sebuah gelanggang basikal, gelanggang tenis, gelanggang sepak takraw, gelanggang bola keranjang dan ruang legar yang. Sepuluh tahun kemudian, sambutan telah diadakan untuk memperingati ulang tahun ke-100 ACS dalam kedua-dua sekolah rendah dan menengah. Pada tahun 1997, nama sekolah rendah telah ditukar kepada Sekolah Kebangsaan (SK) Methodist ACS Klang, manakala nama sekolah menengah kekal yang sama. Pada tahun 2006, kelab masyarakat alam semula jadi dan sekolah itu sendiri mempunyai menghadapi masalah besar, yang merupakan treler mana ia digunakan oleh kelab untuk menyimpan perkara kitar semula yang dikumpul terbakar. Sekolah ini memanggil bomba untuk memadamkan api tetapi malangnya pintu-pintu masuk ke kawasan sekolah ini telah dikunci dengan rantai tugas berat dan pad kunci. Pada tahun 2007, ACS menengah telah menjalani pengubahsuaian utama, termasuk bahagian luar sekolah, bersama-sama dengan bilik darjah dan koridor yang dicat semula, dan tandas diubahsuai secara besaran. Tandas sebelumnya tidak mempunyai pintu, boleh nampak pelajar menguruskan kerja-kerja amal dalam tandas, najis berterabur serata tandas, pelukis (upcoming picaso) meluarkan karya mereka dan macam - macam lagi. == Carta Organisasi Sekolah TERKINI == {| class="wikitable" !Jawatan !Nama |- |'''Pengetua''' |Dr. Annadurai A/L Murogaiah |- |'''PK Pentadbiran''' |Puan Hajah Muslihah Binti Sarham |- |'''PK Hal Ehwal Murid''' |Puan Halimah Binti Aman Shah |- |'''PK Kokurikulum''' |Puan Nalinah A/P Nataraja |- |'''PK Petang''' |Puan Zalela Binti Ahmad |- |'''Pembantu PK Petang''' |Encik Zahrin Bin Arshad |- |'''GKMP Kemanusiaan''' |Puan Hajah Ustazah Siti Alifah Binti Mohd Hamsin |- |'''GKMP Teknik & Vokasional''' |Puan Ku Salmi Binti Ku Shali |- |'''GKMP Bahasa''' |Puan Siti Rozana Binti Saleh |- |'''GKMP Matematik & Sains''' |Encik Aidil Fitri Bin Hamzah |- |'''S.U Kurikulum''' |Puan Nur Amalina Syahirah Binti Idris |- |'''S.U Hem''' |Puan Rahana Binti MD Rasad |- |'''S.U Koko''' |Puan Noraizah Binti Zakaria |- |'''S.U Sukan''' |Encik Nik Mohd Akram Bin Nik Rosli |- |'''S.U PIBG & Sekolah''' |Puan Sabarina Binti Mohd Ali |- |'''Ketua Guru Disiplin (PAGI)''' |Encik Najib Fauzi Bin Razali |- |'''Ketua Guru Disiplin (PETANG)''' |''Leftenan Dato Dr.'' M. Jayapragasam |- |'''Ketua Guru Pengawas (PAGI)''' |Cik Rahabaidah Binti Abdul Rahim @Ummi |- |'''Ketua Guru Pengawas (PETANG)''' |Puan Maszawani Binti Abdul Wahab |} rgs1v5gjp5ekl53q78e60rfq64hp4qh 6844155 6844153 2026-05-08T12:35:37Z ~2026-27890-01 398881 6844155 wikitext text/x-wiki {{unreferenced|date=Ogos 2024}} {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist (Acs) |Logo Sekolah = |Moto = Kebijaksanaan Adalah Kuasa |Tarikh = '''1892''' |TarikhRasmi =1892 |Jenis Sekolah = [[Sekolah Menengah Kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Pengetua = YBrs. Dr. Annadurai a/L Murogaiah |GPK 1 = Puan Hajah Muslihah Binti Sarham |GPK HEM = ''KOSONG'' |GPK KOKO = Puan Nalinah a/P Nataraja |Penyelia petang = Puan Hajah Ustazah Noleza Binti Haji Ibrahim |Pengerusi PIBG = YBhg. Encik Zulkefli Bin Abdul Kadir |Kod sekolah = BEB0099 |Bandar = {{MAS}} Jalan Raya Barat |Daerah = KLANG |Negeri = Selangor |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = 1,201 pelajar |Singkatan = ACS |Laman = https://www.facebook.com/profile.php?id=100093819223377&mibextid=ZbWKwL |Telefon = +60333718814 |Faks = +60333732941 |footnotes = Sesi pagi dan petang |Warna=Biru & Kuning|Ketua Murid=Abu Backer Siddiq Bin Faheem Najeeb|GPK PTG=Puan Zalela Binti Ahmad|Sesi=Pagi & Petang|Agama=Sekolah Jenis Mubaligh|Imej=}} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist (ACS)''' atau nama ringkasnya ''SMK Methodist (ACS)'', merupakan sebuah Sekolah Menengah Kebangsaan yang terletak di Jalan Raya Barat. selepas pendudukan Jepun di [[Malayan Union]] sekolah ini beroperasi sebagai hospital oleh tentera British. Kemudian ia berfungsi semula pada 1948. ACS juga merupakan sekolah tertua di Klang dan sekolah Ketiga tertua di selangor. Pada 2025, Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist (ACS) memiliki 699 pelajar dan mempunyai seramai 76 orang guru. ==Sejarah == Pada tahun 1892, Pegawai Daerah Klang, Walter W Skeat dan Loke Yew dihadapi halangan apabila mengumpul wang untuk sebuah bangunan sekolah. Mereka akhirnya berjaya menyewa premis rumah Penghulu Mohid di Jalan Rembau untuk memulakan sekolah baru. ACS pendaftaran awal adalah 14 pelajar, dengan seorang guru. Sekolah ini telah dibuka dengan rasminya oleh Sir William Hood Treacher pada tahun 1893. Pada tahun 1896, sekolah ini menjadi sebuah sekolah awam British. Sekolah ini kemudiannya dihantar oleh Episcopal Methodist Mission dan ia dinamakan Anglo Chinese School pada tahun 1915. Pada tahun 1920, bangunan asal, yang diperbuat daripada kayu, hampir musnah oleh api. Pada tahun berikutnya, sebuah bangunan baru telah didirikan di Jalan Raya Barat, yang lokasi masa kini. Ia telah dibuka oleh Oliver Marks, seorang penduduk Selangor. Sultan Alaeddin Sulaiman turut hadir pada majlis perasmian sekolah. Tahun itu, apabila Reverend Abel Eklund dan isterinya Ruth Eklund tiba di Klang, terdapat 15 murid perempuan di ACS. Pada 24 Mei 1924, Ruth Eklund mengasaskan Sekolah Perempuan Methodist (MGS), sebuah sekolah semua kanak-kanak perempuan terletak di berdekatan ACS. [1] Pada tahun 1922, kumpulan pertama pelajar mengambil Peperiksaan Senior Cambridge. Dua tahun kemudian, majalah sekolah yang baru, yang dipanggil The School Review, telah diterbitkan. Pada tahun 1925, The First Klang Pengakap Troop diasaskan. Pada tahun 1941, sebuah bangunan baru telah dibina untuk menampung bilangan murid yang semakin meningkat. Dari tahun 1942 hingga 1945, dalam tempoh Perang Dunia II, sekolah ini menjadi ibu pejabat tentera Jepun. Pada tahun 1951, sebuah makmal sains baru dirasmikan oleh Sultan Hisamuddin Alam Shah Alhaj. Seluruh sekolah telah diubahsuai enam tahun kemudian. Pada tahun yang sama, Briged Boys Klang pertama 'ditubuhkan dengan bantuan dari Capten Peter Dawson dan Reverend Ronald Buttler-White. Pada tahun 1958, Matematik Tambahan dan Sains Tulen, yang merangkumi Fizik, Kimia dan Biologi, telah diperkenalkan ke Tingkatan 4 (berusia 16 tahun) pelajar. Pada tahun 1961, Persatuan ACS Old Boys 'telah didaftarkan, dengan Koh Liang Sih sebagai presiden. Pada tahun 1963, sebuah bangunan baru tiga tingkat telah siap. Ia mempunyai 11 bilik darjah, satu pejabat, lounge satu guru, dan satu bilik Geografi. Ia telah dirasmikan oleh Capten Abdul Hamid, Menteri Pelajaran Malaysia. Pada tahun 1973, Persatuan Ibu Bapa Guru (Melayu: Persatuan Ibu Bapa dan Guru; PIBG) ini ditubuhkan pada dewan sekolah. Pengerusi pertama adalah Adam bin Haji Yunus. Satu blok tiga tingkat dengan 11 bilik darjah, dan satu lagi blok empat tingkat yang menempatkan bilik guru, pejabat, dan sebuah perpustakaan berhawa dingin telah siap dibina pada tahun 1978. Ia telah dibuka secara rasmi oleh Y.B. Dato 'Musa Hitam, Menteri Pelajaran Malaysia pada masa itu. By 1979, baru Tingkatan Enam kelas telah diwujudkan. Pada tahun 1980, Hari Kad Laporan diperkenalkan, dan pada tahun 1981, hari Mini Kantin telah diadakan buat kali pertama. Pada tahun 1983, PIBG mengumpul dana untuk membina sebuah gelanggang basikal, gelanggang tenis, gelanggang sepak takraw, gelanggang bola keranjang dan ruang legar yang. Sepuluh tahun kemudian, sambutan telah diadakan untuk memperingati ulang tahun ke-100 ACS dalam kedua-dua sekolah rendah dan menengah. Pada tahun 1997, nama sekolah rendah telah ditukar kepada Sekolah Kebangsaan (SK) Methodist ACS Klang, manakala nama sekolah menengah kekal yang sama. Pada tahun 2006, kelab masyarakat alam semula jadi dan sekolah itu sendiri mempunyai menghadapi masalah besar, yang merupakan treler mana ia digunakan oleh kelab untuk menyimpan perkara kitar semula yang dikumpul terbakar. Sekolah ini memanggil bomba untuk memadamkan api tetapi malangnya pintu-pintu masuk ke kawasan sekolah ini telah dikunci dengan rantai tugas berat dan pad kunci. Pada tahun 2007, ACS menengah telah menjalani pengubahsuaian utama, termasuk bahagian luar sekolah, bersama-sama dengan bilik darjah dan koridor yang dicat semula, dan tandas diubahsuai secara besaran. Tandas sebelumnya tidak mempunyai pintu, boleh nampak pelajar menguruskan kerja-kerja amal dalam tandas, najis berterabur serata tandas, pelukis (upcoming picaso) meluarkan karya mereka dan macam - macam lagi. == Carta Organisasi Sekolah TERKINI == {| class="wikitable" !Jawatan !Nama |- |'''Pengetua''' |Dr. Annadurai A/L Murogaiah |- |'''PK Pentadbiran''' |Puan Hajah Muslihah Binti Sarham |- |'''PK Hal Ehwal Murid''' |''KOSONG'' |- |'''PK Kokurikulum''' |Puan Nalinah A/P Nataraja |- |'''PK Petang''' |Puan Zalela Binti Ahmad |- |'''Pembantu PK Petang''' |Encik Zahrin Bin Arshad |- |'''GKMP Kemanusiaan''' |Puan Hajah Ustazah Siti Alifah Binti Mohd Hamsin |- |'''GKMP Teknik & Vokasional''' |Puan Ku Salmi Binti Ku Shali |- |'''GKMP Bahasa''' |Puan Siti Rozana Binti Saleh |- |'''GKMP Matematik & Sains''' |Encik Aidil Fitri Bin Hamzah |- |'''S.U Kurikulum''' |Puan Nur Amalina Syahirah Binti Idris |- |'''S.U Hem''' |Puan Rahana Binti MD Rasad |- |'''S.U Koko''' |Puan Noraizah Binti Zakaria |- |'''S.U Sukan''' |Encik Nik Mohd Akram Bin Nik Rosli |- |'''S.U PIBG & Sekolah''' |Puan Sabarina Binti Mohd Ali |- |'''Ketua Guru Disiplin (PAGI)''' |Encik Najib Fauzi Bin Razali |- |'''Ketua Guru Disiplin (PETANG)''' |''Leftenan Dato Dr.'' M. Jayapragasam |- |'''Ketua Guru Pengawas (PAGI)''' |Cik Rahabaidah Binti Abdul Rahim @Ummi |- |'''Ketua Guru Pengawas (PETANG)''' |Puan Maszawani Binti Abdul Wahab |} 0f1ss3lx0y2ke4icyclr47764vm4s9w 6844598 6844155 2026-05-09T08:42:51Z ~2026-28106-67 398964 6844598 wikitext text/x-wiki {{unreferenced|date=Ogos 2024}} {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist (Acs) |Logo Sekolah = |Moto = Kebijaksanaan Adalah Kuasa |Tarikh = '''1892''' |TarikhRasmi =1892 |Jenis Sekolah = [[Sekolah Menengah Kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Pengetua = YBrs. Dr. Annadurai a/L Murogaiah |GPK 1 = Puan Hajah Muslihah Binti Sarham |GPK HEM = ''KOSONG'' |GPK KOKO = Puan Nalinah a/P Nataraja |Penyelia petang = Puan Hajah Ustazah Noleza Binti Haji Ibrahim |Pengerusi PIBG = YBhg. Encik Zulkefli Bin Abdul Kadir |Kod sekolah = BEB0099 |Bandar = {{MAS}} Jalan Raya Barat |Daerah = KLANG |Negeri = Selangor |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = 1,201 pelajar |Singkatan = ACS |Laman = https://www.facebook.com/profile.php?id=100093819223377&mibextid=ZbWKwL |Telefon = +60333718814 |Faks = +60333732941 |footnotes = Sesi pagi dan petang |Warna=Biru & Kuning|Ketua Murid=Abu Backer Siddiq Bin Faheem Najeeb|GPK PTG=Puan Zalela Binti Ahmad|Sesi=Pagi & Petang|Agama=Sekolah Jenis Mubaligh|Imej=}} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist (ACS)''' atau nama ringkasnya ''SMK Methodist (ACS)'', merupakan sebuah Sekolah Menengah Kebangsaan yang terletak di Jalan Raya Barat. selepas pendudukan Jepun di [[Malayan Union]] sekolah ini beroperasi sebagai hospital oleh tentera British. Kemudian ia berfungsi semula pada 1948. ACS juga merupakan sekolah tertua di Klang dan sekolah Ketiga tertua di selangor. Pada 2025, Sekolah Menengah Kebangsaan Methodist (ACS) memiliki 699 pelajar dan mempunyai seramai 76 orang guru. ==Sejarah == Pada tahun 1892, Pegawai Daerah Klang, Walter W Skeat dan Loke Yew dihadapi halangan apabila mengumpul wang untuk sebuah bangunan sekolah. Mereka akhirnya berjaya menyewa premis rumah Penghulu Mohid di Jalan Rembau untuk memulakan sekolah baru. ACS pendaftaran awal adalah 14 pelajar, dengan seorang guru. Sekolah ini telah dibuka dengan rasminya oleh Sir William Hood Treacher pada tahun 1893. Pada tahun 1896, sekolah ini menjadi sebuah sekolah awam British. Sekolah ini kemudiannya dihantar oleh Episcopal Methodist Mission dan ia dinamakan Anglo Chinese School pada tahun 1915. Pada tahun 1920, bangunan asal, yang diperbuat daripada kayu, hampir musnah oleh api. Pada tahun berikutnya, sebuah bangunan baru telah didirikan di Jalan Raya Barat, yang lokasi masa kini. Ia telah dibuka oleh Oliver Marks, seorang penduduk Selangor. Sultan Alaeddin Sulaiman turut hadir pada majlis perasmian sekolah. Tahun itu, apabila Reverend Abel Eklund dan isterinya Ruth Eklund tiba di Klang, terdapat 15 murid perempuan di ACS. Pada 24 Mei 1924, Ruth Eklund mengasaskan Sekolah Perempuan Methodist (MGS), sebuah sekolah semua kanak-kanak perempuan terletak di berdekatan ACS. [1] Pada tahun 1922, kumpulan pertama pelajar mengambil Peperiksaan Senior Cambridge. Dua tahun kemudian, majalah sekolah yang baru, yang dipanggil The School Review, telah diterbitkan. Pada tahun 1925, The First Klang Pengakap Troop diasaskan. Pada tahun 1941, sebuah bangunan baru telah dibina untuk menampung bilangan murid yang semakin meningkat. Dari tahun 1942 hingga 1945, dalam tempoh Perang Dunia II, sekolah ini menjadi ibu pejabat tentera Jepun. Pada tahun 1951, sebuah makmal sains baru dirasmikan oleh Sultan Hisamuddin Alam Shah Alhaj. Seluruh sekolah telah diubahsuai enam tahun kemudian. Pada tahun yang sama, Briged Boys Klang pertama 'ditubuhkan dengan bantuan dari Capten Peter Dawson dan Reverend Ronald Buttler-White. Pada tahun 1958, Matematik Tambahan dan Sains Tulen, yang merangkumi Fizik, Kimia dan Biologi, telah diperkenalkan ke Tingkatan 4 (berusia 16 tahun) pelajar. Pada tahun 1961, Persatuan ACS Old Boys 'telah didaftarkan, dengan Koh Liang Sih sebagai presiden. Pada tahun 1963, sebuah bangunan baru tiga tingkat telah siap. Ia mempunyai 11 bilik darjah, satu pejabat, lounge satu guru, dan satu bilik Geografi. Ia telah dirasmikan oleh Capten Abdul Hamid, Menteri Pelajaran Malaysia. Pada tahun 1973, Persatuan Ibu Bapa Guru (Melayu: Persatuan Ibu Bapa dan Guru; PIBG) ini ditubuhkan pada dewan sekolah. Pengerusi pertama adalah Adam bin Haji Yunus. Satu blok tiga tingkat dengan 11 bilik darjah, dan satu lagi blok empat tingkat yang menempatkan bilik guru, pejabat, dan sebuah perpustakaan berhawa dingin telah siap dibina pada tahun 1978. Ia telah dibuka secara rasmi oleh Y.B. Dato 'Musa Hitam, Menteri Pelajaran Malaysia pada masa itu. By 1979, baru Tingkatan Enam kelas telah diwujudkan. Pada tahun 1980, Hari Kad Laporan diperkenalkan, dan pada tahun 1981, hari Mini Kantin telah diadakan buat kali pertama. Pada tahun 1983, PIBG mengumpul dana untuk membina sebuah gelanggang basikal, gelanggang tenis, gelanggang sepak takraw, gelanggang bola keranjang dan ruang legar yang. Sepuluh tahun kemudian, sambutan telah diadakan untuk memperingati ulang tahun ke-100 ACS dalam kedua-dua sekolah rendah dan menengah. Pada tahun 1997, nama sekolah rendah telah ditukar kepada Sekolah Kebangsaan (SK) Methodist ACS Klang, manakala nama sekolah menengah kekal yang sama. Pada tahun 2006, kelab masyarakat alam semula jadi dan sekolah itu sendiri mempunyai menghadapi masalah besar, yang merupakan treler mana ia digunakan oleh kelab untuk menyimpan perkara kitar semula yang dikumpul terbakar. Sekolah ini memanggil bomba untuk memadamkan api tetapi malangnya pintu-pintu masuk ke kawasan sekolah ini telah dikunci dengan rantai tugas berat dan pad kunci. Pada tahun 2007, ACS menengah telah menjalani pengubahsuaian utama, termasuk bahagian luar sekolah, bersama-sama dengan bilik darjah dan koridor yang dicat semula, dan tandas diubahsuai secara besaran. Tandas sebelumnya tidak mempunyai pintu, boleh nampak pelajar menguruskan kerja-kerja amal dalam tandas, najis berterabur serata tandas, pelukis (upcoming picaso) meluarkan karya mereka dan macam - macam lagi. == Carta Organisasi Sekolah TERKINI == {| class="wikitable" !Jawatan !Nama |- |'''Pengetua''' |Dr. Annadurai A/L Murogaiah |- |'''PK Pentadbiran''' |Puan Hajah Muslihah Binti Sarham |- |'''PK Hal Ehwal Murid''' |''KOSONG'' |- |'''PK Kokurikulum''' |Puan Nalinah A/P Nataraja |- |'''PK Petang''' |Puan Zalela Binti Ahmad |- |'''Pembantu PK Petang''' |Encik Zahrin Bin Arshad |- |'''GKMP Kemanusiaan''' |Puan Hajah Ustazah Siti Alifah Binti Mohd Hamsin |- |'''GKMP Teknik & Vokasional''' |YM Ku Salmi Binti Ku Shali |- |'''GKMP Bahasa''' |Puan Siti Rozana Binti Saleh |- |'''GKMP Matematik & Sains''' |Encik Aidil Fitri Bin Hamzah |- |'''S.U Kurikulum''' |Puan Nur Amalina Syahirah Binti Idris |- |'''S.U Hem''' |Puan Rahana Binti MD Rasad |- |'''S.U Koko''' |Puan Noraizah Binti Zakaria |- |'''S.U Sukan''' |Encik Nik Mohd Akram Bin Nik Rosli |- |'''S.U PIBG & Sekolah''' |Puan Sabarina Binti Mohd Ali |- |'''Ketua Guru Disiplin (PAGI)''' |Encik Najib Fauzi Bin Razali |- |'''Ketua Guru Disiplin (PETANG)''' |''Leftenan Dato Dr.'' M. Jayapragasam |- |'''Ketua Guru Pengawas (PAGI)''' |Cik Rahabaidah Binti Abdul Rahim @Ummi |- |'''Ketua Guru Pengawas (PETANG)''' |Puan Maszawani Binti Abdul Wahab |} j7wl95vqiklguvanmnt05iskhmxnh2t 0 234699 6844323 6297212 2026-05-08T17:45:52Z Ceball1923 253738 6844323 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Sultan Mahmud Iskandar Shah <br /> {{lang|ms| {{Script|Arab|محمود إسكندر شاه}}}} | title = Paduka Seri Sultan Perak | succession = [[Sultan Perak]] ke-11 | reign = 1653–1720 | predecessor = [[Sultan Mudzaffar Shah II]] | successor = [[Sultan Alauddin Mughayat Shah]] | birth_date = {{circa|1600}} | death_date = 1720 | burial_place = [[Geronggong]], Perak | full name = Paduka Sri Sultan Mahmud Iskandar Shah ibni Almarhum Sultan Muzaffar Shah | posthumous name = Marhum Besar Aulia Allah | house = Perak | father = [[Sultan Mudzaffar Shah II]] | mother = Raja Putri Fatima Putih | religion = Islam }} '''Sultan Mahmud Iskandar Shah ibni Almarhum Sultan Muzaffar Shah''' ({{Jawi|سلطان محمود إسكندر شاه ابن المرحوم سلطان مظفر شاه}}; 1600–1720) ialah [[Sultan Perak]] yang ke-11. Baginda telah memerintah [[Perak]] dari tahun 1653 sehingga 1720 dan merupakan Sultan yang paling lama memerintah Perak.<ref name="Senarai">{{cite web |work=Senarai Sultan Perak |title=11.Sultan Mahmud Iskandar Shah |url=http://sultan.perak.gov.my/informasi/senarai-sultan-perak.html |publisher=Pejabat D.Y.M.M. Sultan Perak Darul Ridzuan |date=Februari 2013 |accessdate=18 Mac 2014 |archive-date=2015-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509010825/http://sultan.perak.gov.my/informasi/senarai-sultan-perak.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |author=Raja Dr. Nazrin Shah |title=04/02/2014 |url=http://www.utusan.com.my/utusan/Rencana/20140204/re_01/Tujuh-peringatan-Sultan-Azlan-Shah |newspaper=Utusan Online |date=Tujuh peringatan Sultan Azlan Shah |accessdate=21 Februari 2014}}</ref> == Keluarga == Sultan Mahmud Iskandar Shah atau Raja Mahmud merupakan putera kepada [[Sultan Mudzaffar Shah II (Perak)|Sultan Mudzaffar Shah II]] dan Raja Putri Fatimah Putih.<ref name=PERAK3>{{cite web |author= |title=The Siak Dynasty - Genealogy - PERAK3 |url=http://www.royalark.net/Malaysia/perak3.htm |publisher=The Royal Ark |date=September 2008 |accessdate=18 Mac 2014}}</ref> Ayahanda baginda merupakan Sultan Perak pertama yang berasal dari dinasti yang berbeza dengan para Sultan sebelumnya, dan berketurunan Siak atau Johor, manakala bonda baginda berketurunan Sultan Perak kedua, [[Sultan Mansur Shah I|Sultan Mansur Shah]]. Melalui bonda baginda, susur galur Sultan Perak yang terdahulu masih diteruskan walaupun dinasti baharu diwarisi dari sebelah ayahanda baginda. == Pemerintahan == Setelah kemangkatan [[Sultan Mudzaffar Shah II]] pada tahun 1653, putera sulung baginda, Raja Mahmud telah mewarisi takhta Perak dengan gelaran Sultan Mahmud Iskandar Shah. Baginda memerintah sehingga mangkat pada usia kira-kira 120 tahun. Oleh kerana baginda tiada berputera, baginda diwarisi anakanda saudaranya [[Sultan Alauddin Mughayat Shah|Raja Radin]] ibni Yang di-Pertuan Muda Mansur Shah.<ref name="Senarai"/> Bonda baginda ialah Putri Fatima Puteh binti Raja Abdullah.<ref name=PERAK3/> ==Lihat juga== * [[Sultan Perak]] ==Nota kaki== {{reflist}} == Pautan luar == * [http://sultan.perak.gov.my/informasi/senarai-sultan-perak.html Pejabat D.Y.M.M. Sultan Perak Darul Ridzuan - Senarai Sultan Perak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150509010825/http://sultan.perak.gov.my/informasi/senarai-sultan-perak.html |date=2015-05-09 }} {{start box}} {{succession box| before=[[Sultan Mudzaffar Shah II]]| years=1653-1720| title=[[Sultan Perak]]| after=[[Sultan Alauddin Mughayat Shah]]}} {{end box}} {{Kehidupan|1641|1720}} [[Kategori:Sultan Perak abad ke-17]] [[Kategori:Sultan Perak abad ke-18]] {{tunas-bio}} 8sx53ew5oi09ufex43urt22wpo3jycc 6844329 6844323 2026-05-08T17:51:26Z Ceball1923 253738 /* Pemerintahan */ 6844329 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | name = Sultan Mahmud Iskandar Shah <br /> {{lang|ms| {{Script|Arab|محمود إسكندر شاه}}}} | title = Paduka Seri Sultan Perak | succession = [[Sultan Perak]] ke-11 | reign = 1653–1720 | predecessor = [[Sultan Mudzaffar Shah II]] | successor = [[Sultan Alauddin Mughayat Shah]] | birth_date = {{circa|1600}} | death_date = 1720 | burial_place = [[Geronggong]], Perak | full name = Paduka Sri Sultan Mahmud Iskandar Shah ibni Almarhum Sultan Muzaffar Shah | posthumous name = Marhum Besar Aulia Allah | house = Perak | father = [[Sultan Mudzaffar Shah II]] | mother = Raja Putri Fatima Putih | religion = Islam }} '''Sultan Mahmud Iskandar Shah ibni Almarhum Sultan Muzaffar Shah''' ({{Jawi|سلطان محمود إسكندر شاه ابن المرحوم سلطان مظفر شاه}}; 1600–1720) ialah [[Sultan Perak]] yang ke-11. Baginda telah memerintah [[Perak]] dari tahun 1653 sehingga 1720 dan merupakan Sultan yang paling lama memerintah Perak.<ref name="Senarai">{{cite web |work=Senarai Sultan Perak |title=11.Sultan Mahmud Iskandar Shah |url=http://sultan.perak.gov.my/informasi/senarai-sultan-perak.html |publisher=Pejabat D.Y.M.M. Sultan Perak Darul Ridzuan |date=Februari 2013 |accessdate=18 Mac 2014 |archive-date=2015-05-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150509010825/http://sultan.perak.gov.my/informasi/senarai-sultan-perak.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |author=Raja Dr. Nazrin Shah |title=04/02/2014 |url=http://www.utusan.com.my/utusan/Rencana/20140204/re_01/Tujuh-peringatan-Sultan-Azlan-Shah |newspaper=Utusan Online |date=Tujuh peringatan Sultan Azlan Shah |accessdate=21 Februari 2014}}</ref> == Keluarga == Sultan Mahmud Iskandar Shah atau Raja Mahmud merupakan putera kepada [[Sultan Mudzaffar Shah II (Perak)|Sultan Mudzaffar Shah II]] dan Raja Putri Fatimah Putih.<ref name=PERAK3>{{cite web |author= |title=The Siak Dynasty - Genealogy - PERAK3 |url=http://www.royalark.net/Malaysia/perak3.htm |publisher=The Royal Ark |date=September 2008 |accessdate=18 Mac 2014}}</ref> Ayahanda baginda merupakan Sultan Perak pertama yang berasal dari dinasti yang berbeza dengan para Sultan sebelumnya, dan berketurunan Siak atau Johor, manakala bonda baginda berketurunan Sultan Perak kedua, [[Sultan Mansur Shah I|Sultan Mansur Shah]]. Melalui bonda baginda, susur galur Sultan Perak yang terdahulu masih diteruskan walaupun dinasti baharu diwarisi dari sebelah ayahanda baginda. == Pemerintahan == Setelah kemangkatan [[Sultan Mudzaffar Shah II]] pada tahun 1653, putera sulung baginda, Raja Mahmud telah mewarisi takhta Perak dengan gelaran Sultan Mahmud Iskandar Shah. Oleh kerana tidak berputera, Sultan Mahmud Iskandar Shah telah melantik adindanya, Raja Mansur yang menetap di Pulau Tiga sebagai Yang di-Pertuan Muda. Namun, Raja Mansur telah mangkat sewaktu pemerintahannya. Baginda kemudiannya melantik putera Raja Mansur, iaitu Raja Radin sebagai pewaris takhta yang baharu. Baginda memerintah sehingga mangkat pada usia kira-kira 120 tahun. Oleh kerana baginda tiada berputera, baginda diwarisi anakanda saudaranya [[Sultan Alauddin Mughayat Shah|Raja Radin]] ibni Yang di-Pertuan Muda Mansur Shah.<ref name="Senarai"/> ==Lihat juga== * [[Sultan Perak]] ==Nota kaki== {{reflist}} == Pautan luar == * [http://sultan.perak.gov.my/informasi/senarai-sultan-perak.html Pejabat D.Y.M.M. Sultan Perak Darul Ridzuan - Senarai Sultan Perak] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150509010825/http://sultan.perak.gov.my/informasi/senarai-sultan-perak.html |date=2015-05-09 }} {{start box}} {{succession box| before=[[Sultan Mudzaffar Shah II]]| years=1653-1720| title=[[Sultan Perak]]| after=[[Sultan Alauddin Mughayat Shah]]}} {{end box}} {{Kehidupan|1641|1720}} [[Kategori:Sultan Perak abad ke-17]] [[Kategori:Sultan Perak abad ke-18]] {{tunas-bio}} dwuqpb6154dcibvka7fmvjr5edim056 0 255780 6844225 6844038 2026-05-08T14:11:06Z Afzan.azam.98 378300 /* */ 6844225 wikitext text/x-wiki '''Sekolah Menengah Kebangsaan''' (singkatan: '''SMK''') ialah institusi pendidikan menengah kerajaan di Malaysia yang berada di bawah kendalian [[Kerajaan Malaysia]] melalui [[Kementerian Pendidikan Malaysia]]. Sekolah ini menggunakan [[Bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar utama dan melaksanakan '''Kurikulum Kebangsaan Malaysia'''. SMK merupakan bentuk sekolah menengah paling umum dalam sistem pendidikan negara dan terbuka kepada pelajar pelbagai kaum dan agama. {{Infobox school | name = Sekolah Menengah Kebangsaan | native_name = | motto = | established = | logo = | city = | state = | country = {{MAS}} | other_name = SMK | type = [[Pendidikan di Malaysia|Pendidikan menengah]] | affiliations = | principal = | students = {{tree list}} Lebih kurang 1.95 juta ('''2025''') {{ref|https://www.moe.gov.my/download/penerbitan_dan_jurnal/buku-perangkaan-pendidikan-malaysia/Buku%20Perangkaan%20Pendidikan%20Malaysia%202025.pdf?}}<br> ** {{flagicon|Johor}} Johor: 23,842 ** {{flagicon|Kedah}} Kedah: 14,206 ** {{flagicon|Kelantan}} Kelantan: 17,360 ** {{flagicon|Melaka}} Melaka: 5,933 ** {{flagicon|Negeri Sembilan}} Negeri Sembilan: 7,847 ** {{flagicon|Pahang}} Pahang :16,211 ** {{flagicon|Perak}} Perak: 18,992 ** {{flagicon|Perlis}} Perlis: 2,694 ** {{flagicon|Pulau Pinang}} Pulau Pinang: 8,184 ** {{flagicon|Sabah}} Sabah: 29,533 ** {{flagicon|Sarawak}} Sarawak: 25,190 ** {{flagicon|Selangor}} Selangor: 28,439 ** {{flagicon|Terengganu}} Terengganu: 10,930 ** {{Flagicon|Wilayah Persekutuan}} Wilayah Persekutuan: *** {{flagicon|Kuala Lumpur}} Kuala Lumpur:4,335 *** {{flagicon|Labuan}} Labuan: 815 *** {{flagicon|Putrajaya}} Putrajaya:1,039 {{tree list/end}} | colours = | grades = Tingkatan 1 - 5 | classes = | houses = | medium of language = [[Bahasa Melayu]] | address = | district = | educational_authority = [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] | mascot = | newspaper = | yearbook = | campuses = ~2,100–2,200''' buah sekolah (2025–2026)<ref>{{cite web |url=https://www.moe.gov.my/download/penerbitan_dan_jurnal/buku-perangkaan-pendidikan-malaysia/Buku%20Perangkaan%20Pendidikan%20Malaysia%202025.pdf |title=Perangkaan Pendidikan Malaysia 2025 |publisher=Kementerian Pendidikan Malaysia |access-date=8 Mei 2026}}</ref> | alumni = | website = | footnotes = }} SMK terbahagi kepada dua peringkat menengah iaitu Menengah Rendah dari pelajar Tingkatan 1 hingga Tingkatan 3 dan selalunya akan menduduki peperiksaan seperti [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (dimansuhkan sejak 2022), [[Ujian Akhir Sesi Akademik]] (Pengganti PT3) dan [[Matrik Pembelajaran Malaysia]] untuk Tingkatan 3. Manakala, Menengah Atas pula dari pelajar Tingkatan 4 & 5. Mereka disini bersama-sama dengan subjek pilihan (elektif) berdasarkan keputusan dan minat pelajar dalam peperiksaan akhir semasa di Tingkatan 3. Dan mereka akan menduduki [[Sijil Pelajaran Malaysia]] jika mereka telah sampai ke akhir Tingkatan 5. [[File:Cmglee Penang Free School main gate.jpg|thumb|Gambar pagar Pinang Free School, Jelutong, Pulau Pinang]] [[File:SMK Chung Hua Miri.JPG|thumb|Gambar bangunan SMK Chung Hua, Miri, Sarawak]] [[File:Gate of Kuhara.jpg|thumb|Gambar pagar SMK Kuhara, Tawau, Sabah]] ==Sejarah== Sekolah Menengah Kebangsaan (atau SMK) di Malaysia telah melalui pelbagai fasa perkembangan bermula daripada zaman penjajahan British sehinggalah era kurikulum moden masa kini. Perkembangan ini dipengaruhi oleh faktor politik, ekonomi, sosial dan keperluan negara pada setiap zaman. === Era 1: Zaman Pra-Merdeka (Sebelum 1957) === ==== Zaman British Awal (1816–1941) ==== Sekolah menengah terawal di Tanah Melayu ialah '''Penang Free School''' yang ditubuhkan pada '''1816''' hasil usaha mubaligh Kristian, menjadi antara sekolah menengah terawal di Tanah Melayu. Pada awal abad ke-20, bagi menampung permintaan yang bertambah terhadap pendidikan menengah, '''Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK)''' diasaskan mengikut model ''English Grammar School'' pada tahun '''1905''' — walau bagaimanapun sekolah ini adalah khas untuk golongan '''bangsawan''' sahaja. Pada zaman ini wujud '''lima jenis persekolahan''' yang berasingan: * '''Sekolah Vernakular Melayu''' * '''Sekolah Vernakular Cina''' * '''Sekolah Vernakular India/Tamil''' * '''Sekolah Inggeris''' * '''Sekolah Agama''' (''Madrasah'') Ciri-ciri sebegini terbentuk kerana mengambil kira faktor '''politik, ekonomi, sosio-budaya''' dan '''agama''' masyarakat majmuk Tanah Melayu pada ketika itu. ==== Zaman Pendudukan Jepun (1941–1945) ==== Semasa '''Perang Dunia Kedua (1941–1945)''', negeri-negeri yang menganggotai Malaysia telah diduduki oleh tentera Jepun. Pendidikan menengah telah '''diberhentikan sepenuhnya''' dan sebagai gantinya telah ditubuhkan beberapa sekolah teknik dan maktab teknik untuk pengajian telekomunikasi, maritim, perikanan, pertanian dan pembinaan. Beberapa bangunan sekolah di bandar-bandar digunakan sebagai berek, setor, pusat perniagaan dan ibu pejabat pentadbiran tentera Jepun. Guru-guru tempatan diberi latihan tambahan untuk mengajar '''Bahasa Jepun'''. Kelas-kelas Bahasa Jepun juga diadakan untuk orang dewasa di kelab dan persatuan. Pendidikan pada zaman pemerintahan Jepun '''tidak mempunyai satu falsafah''' untuk tujuan perpaduan rakyat dan pembentukan identiti kebangsaan. ==== Selepas Perang (1945–1956) ==== Selepas tamat Perang Dunia Kedua pada '''1946''', Inggeris kembali semula ke Tanah Melayu. Keadaan sistem pendidikan waktu itu bercelaru — orang Melayu mula kuat semangat '''nasionalisme''' manakala masyarakat Cina dan India masih mahu kekal bermastautin di Malaya. Dua laporan penting mencorakkan hala tuju pendidikan menengah pada zaman ini: ; '''Laporan Barnes (1951)''' : Jawatankuasa yang dipengerusikan oleh ''L.J. Barnes'' ditugaskan untuk menyemak dan memperbaiki keadaan pendidikan orang Melayu, membawa kepada cadangan bahawa seluruh sistem pendidikan perlu dirombak semula. ; '''Laporan Razak (1956)''' : Diketuai oleh '''Tun Abdul Razak''', laporan ini mencadangkan penubuhan dua jenis aliran persekolahan — satu menggunakan '''Bahasa Melayu''' sebagai bahasa pengantar dan satu lagi menggunakan '''Bahasa Inggeris'''. Bahasa Inggeris akan menjadi pelajaran wajib bagi sekolah Melayu dan Bahasa Melayu akan menjadi pelajaran wajib bagi sekolah Inggeris. Laporan ini menjadi '''asas Dasar Pendidikan Kebangsaan''' sehingga kini. === Era 2: Selepas Merdeka (1957–1970) === '''[[Laporan Razak]] (1956)''' dan '''[[Laporan Rahman Talib]] (1960)''' telah menjadi asas penggubalan '''[[Dasar Pendidikan Kebangsaan]]'''. Dasar-dasar yang penting daripada kedua-dua laporan tersebut dimaktubkan ke dalam '''''Akta Pelajaran 1961'''''. '''Laporan Abdul Rahman Talib 1960''' mencadangkan menjadikan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar utama di sekolah rendah, sekolah menengah termasuk sekolah Cina dan Tamil, serta institusi pengajian tinggi. Setiap peperiksaan awam yang diadakan di sekolah menengah hendaklah dijalankan dalam bahasa rasmi sahaja iaitu '''Bahasa Inggeris atau Bahasa Melayu'''. Jawatankuasa ini turut mencadangkan agar umur persekolahan murid-murid dinaikkan secara automatik daripada 12 tahun ke 15 tahun, memberikan peluang pendidikan selama '''9 tahun''' iaitu 6 tahun di sekolah rendah dan 3 tahun di sekolah menengah rendah. Kronologi penting era ini: {| class="wikitable" ! Tahun !! Peristiwa Penting |- | '''1957''' || Malaya '''merdeka''' pada 31 Ogos |- | '''1961''' || '''''Akta Pelajaran 1961''''' dimaktubkan berdasarkan Laporan Razak dan Rahman Talib |- | '''1963''' || Penubuhan '''Malaysia''' menggabungkan Malaya, Sabah, Sarawak dan Singapura |- | '''1964''' || Peperiksaan Masuk Sekolah Menengah '''dimansuhkan''' |- | '''1965''' || Sistem '''Pendidikan Aneka Jurusan''' (''Comprehensive Education'') diperkenalkan |- | '''1967''' || Peperiksaan darjah lima diperkenalkan |- | '''1968''' || Jawatankuasa Perancangan Pelajaran Tinggi dibentuk, membawa kepada penubuhan '''Majlis Pelajaran Tinggi''' |} Peperiksaan menengah yang digunakan pada zaman ini: * '''''LCE''''' (''Lower Certificate of Education'') — peperiksaan Tingkatan 3 * '''''MCE''''' (''Malaysian Certificate of Education'') — peperiksaan Tingkatan 5, setara SPM hari ini === Era 3: Pembangunan dan Pengukuhan (1970–1988) === Pada era ini, '''Sekolah Menengah Teknik dan Vokasional''' ditubuhkan bagi memenuhi keperluan tenaga kerja mahir negara di bawah '''[[Dasar Ekonomi Baru]]'''. Sistem pendidikan diselaraskan melalui Polisi Pendidikan Kebangsaan serta '''[[Lembaga Peperiksaan Malaysia]]''' ditubuhkan. Perkembangan berlaku dalam tiga tahap utama: ; '''''Tahap Pertama (1963–1965)''''' : Perlaksanaan ''Akta Pelajaran 1961''. Peperiksaan Masuk Sekolah Menengah dimansuhkan (1964) dan sistem Pendidikan Aneka Jurusan diperkenalkan (1965). ; '''''Tahap Kedua (1966–1970)''''' : Di bawah '''Rancangan Malaysia Pertama'''. Penubuhan Sekolah Menengah Teknik dan Vokasional, penyelarasan sistem pendidikan melalui Polisi Pendidikan Kebangsaan serta penubuhan Lembaga Peperiksaan Malaysia. ; '''''Tahap Ketiga (1971–1975)''''' : Pengubahsuaian sistem pelajaran dan latihan untuk memenuhi keperluan perkembangan ekonomi serta mengeluarkan lebih ramai tenaga kerja mahir bagi melancarkan pelaksanaan '''Dasar Ekonomi Baru'''. Penekanan kepada peranan pendidikan dalam perpaduan (Rancangan Malaysia Kedua), penubuhan '''Rukun Negara''' dan Pusat Pengajian Sains. Sistem pendidikan sekolah menengah pada era ini terdiri daripada: # '''Sekolah Menengah Rendah (SMR)''' — Tingkatan 1 hingga 3 # '''Sekolah Menengah Atas (SMA)''' — Tingkatan 4 dan 5 # '''Pra Universiti''' — Tingkatan 6 Semua guru diletakkan di bawah satu perkhidmatan profesional dan '''Jemaah Nazir Persekutuan''' ditubuhkan bagi tujuan pemantauan kualiti pendidikan. Perubahan nama peperiksaan: * '''''LCE''''' → '''''SRP''''' (''Sijil Rendah Pelajaran'') — Tingkatan 3 * '''''MCE''''' → '''''SPM''''' (''[[Sijil Pelajaran Malaysia]]'') — Tingkatan 5, diperkenalkan pada tahun '''1975''' === Era 4: Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah — KBSM (1989–2016) === '''''[[Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah]] (KBSM)''''' dilaksanakan pada tahun '''1989''' berdasarkan '''Laporan Jawatankuasa Kabinet 1979'''. Prinsip utama KBSM ialah menjalin dan mengadunkan unsur-unsur '''ilmu dan kemahiran, bahasa, dan nilai-nilai''' dalam semua mata pelajaran. Buat kali pertama dalam sejarah pendidikan Malaysia, nilai perlu '''merentas kurikulum'''. Matlamat utama KBSM adalah untuk melahirkan individu yang '''seimbang dari segi ilmu pengetahuan dan kemahiran''' yang sesuai serta mempunyai '''moral dan nilai etika yang kukuh'''. Kronologi penting era KBSM: {| class="wikitable" ! Tahun !! Peristiwa Penting |- | '''1989''' || '''''KBSM''''' mula dilaksanakan di sekolah menengah seluruh Malaysia |- | '''1992''' || Kertas ''Bahasa Malaysia'' ditukar nama balik kepada '''Bahasa Melayu''' dalam peperiksaan SRP dan SPM |- | '''1993''' || '''''PMR''''' (''[[Penilaian Menengah Rendah]]'') menggantikan SRP sepenuhnya mengikut KBSM |- | '''1995''' || Peperiksaan SPM (Julai) bagi mata pelajaran Matematik diperkenalkan |- | '''1998''' || Peperiksaan Amali bagi mata pelajaran Sains Tulen dalam SPM diganti dengan '''PEKA''' |- | '''2000''' || SPM Julai ditukar menjadi '''''SPMU''''' (''Sijil Pelajaran Malaysia Ulangan''); Sistem Pensijilan Terbuka diperkenalkan |- | '''2002''' || Dasar '''''PPSMI''''' (''Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris'') diperkenalkan; '''ULBS''' (Ujian Lisan Berdasarkan Sekolah) bagi BM dan BI SPM diperkenalkan |- | '''2003''' || '''KBSM Semakan''' dilaksanakan |- | '''2007''' || PPSMI dilaksanakan secara keseluruhan di '''Sekolah Menengah''' |- | '''2008''' || PPSMI dilaksanakan di '''Sekolah Rendah''' |- | '''2010''' || '''Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS)''' diperkenalkan |- | '''2012''' || PPSMI '''dimansuhkan''' secara ''softlanding'' (beransur-ansur) |- | '''2014''' || '''''PT3''''' (''[[Pentaksiran Tingkatan Tiga]]'') menggantikan PMR |- | '''2016''' || Kohort terakhir KBSM di Tingkatan 1 |} ==== Dasar PPSMI (2002–2012) ==== Pada sesi persekolahan '''2007''', '''''PPSMI''''' dilaksanakan secara keseluruhan di Sekolah Menengah, manakala Sekolah Rendah pada sesi '''2008'''. Dasar ini bertujuan meningkatkan penguasaan '''Bahasa Inggeris''' dalam kalangan pelajar Malaysia sebagai persediaan menghadapi era globalisasi. Namun begitu, dasar ini akhirnya '''dimansuhkan''' secara berperingkat bermula '''2012''' berikutan pelbagai bantahan dan kajian yang menunjukkan ia tidak berkesan untuk pelajar luar bandar. ==== Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) ==== Pada '''2010''', '''''PBS''''' diperkenalkan, menyebabkan perubahan peperiksaan '''''PT3''''' pada '''2014'''. PBS mengubah paradigma penilaian daripada bergantung sepenuhnya kepada peperiksaan awam kepada pentaksiran berterusan di peringkat sekolah. Ini mencetuskan peralihan besar dalam cara guru menilai pencapaian murid. === Era 5: Kurikulum Standard Sekolah Menengah — KSSM (2017–kini) === '''''[[Kurikulum Standard Sekolah Menengah]] (KSSM)''''' dilaksanakan secara berperingkat mulai '''2017''', menggantikan KBSM yang telah dilaksanakan sejak 1989. Pelaksanaan ini bagi memenuhi hasrat yang terkandung dalam '''''[[Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia (PPPM) 2013–2025]]'''''. KSSM dirangka berdasarkan '''tanda aras antarabangsa''' bagi memastikan murid yang dilahirkan oleh sistem persekolahan negara ini memiliki kemahiran yang diperlukan untuk bersaing pada peringkat global. Enam tunjang utama KSSM ialah: # '''Komunikasi''' # '''Kerohanian, Sikap dan Nilai''' # '''Kemanusiaan''' # '''Perkembangan Fizikal dan Estetika''' # '''Sains dan Teknologi''' # '''Keterampilan Diri''' Pelaksanaan KSSM mengikut tingkatan: {| class="wikitable" ! Tingkatan !! Tahun Pelaksanaan KSSM |- | Tingkatan 1 || '''2017''' |- | Tingkatan 2 || '''2018''' |- | Tingkatan 3 || '''2019''' |- | Tingkatan 4 || '''2020''' |- | Tingkatan 5 || '''2021''' (SPM KSSM pertama) |} Ciri-ciri utama dan pembaharuan dalam KSSM: * '''Tiada lagi aliran Sains/Sastera''' — digantikan sistem '''Pakej Mata Pelajaran''' iaitu pakej '''''STEM''''' dan pakej '''''Sastera & Kemanusiaan''''' * Pentaksiran: '''''UASA''''' (''Ujian Akhir Sesi Akademik'') menggantikan peperiksaan akhir tahun pusat bagi Tingkatan 1–3 * '''PT3''' dikawal sepenuhnya oleh pihak sekolah mulai '''2020''' * '''SPM''' menggunakan format baharu mulai '''2021''' * Penekanan kepada '''''[[KBAT]]''''' (''Kemahiran Berfikir Aras Tinggi'') dan '''Kemahiran Abad Ke-21''' * Penggunaan '''''DSKP''''' (''Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran'') menggantikan sukatan pelajaran lama * Mata pelajaran '''Reka Bentuk dan Teknologi (RBT)''' dan '''Asas Sains Komputer (ASK)''' diperkenalkan di Menengah Rendah * Maksimum '''5 mata pelajaran elektif''' dibenarkan bagi Menengah Atas === Ringkasan Perubahan Kurikulum dan Peperiksaan === {| class="wikitable sortable" |+ '''Kronologi Kurikulum & Peperiksaan Sekolah Menengah Malaysia''' ! Tempoh !! Kurikulum !! Peperiksaan Tingkatan 3 !! Peperiksaan Tingkatan 5 |- | '''Sebelum 1957''' || ''Pelbagai Vernakular'' (British) || — || '''''LCE''''' / '''''MCE''''' |- | '''1957–1974''' || Pasca ''[[Laporan Razak]] 1956'' || '''''SRP''''' || '''''MCE''''' |- | '''1975–1988''' || '''KLSM''' (''Kurikulum Lama Sekolah Menengah'') || '''''SRP''''' || '''''SPM''''' |- | '''1989–1992''' || '''''KBSM''''' || '''''SRP''''' || '''''SPM''''' |- | '''1993–2002''' || '''''KBSM''''' || '''''PMR''''' || '''''SPM''''' |- | '''2003–2013''' || '''''KBSM Semakan''''' || '''''PMR''''' || '''''SPM''''' |- | '''2014–2016''' || '''''KBSM Semakan''''' || '''''PT3''''' || '''''SPM''''' |- | '''2017–kini''' || '''''KSSM''''' || •'''''PT3''''' ''(Pihak sekolah mengawal. Sehingga dimansuhkan pada tahun 2022)''<br>•'''''[[Ujian Akhir Sesi Akademik|UASA]]''''' ''(Selepas PT3 dimansuhkan)''|| '''''SPM''''' ''(format baharu 2021)'' |} ==Subjek yang ditawarkan== {| class="wikitable sortable" |+ Subjek Menengah Rendah (Tingkatan 1 - 3) ! Kod !! Mata Pelajaran !! Kategori !! Peperiksaan / Pentaksiran |- ! colspan="4" style="background:#1a3a5c; color:white;" | A — MATA PELAJARAN TERAS (Wajib Semua Pelajar) |- | 1103 || Bahasa Melayu || Teras || UASA / PT3 |- | 1119 || Bahasa Inggeris || Teras || UASA / PT3 |- | 1449 || Matematik || Teras || UASA / PT3 |- | 1511 || Sains || Teras || UASA / PT3 |- | 1249 || Sejarah || Teras || UASA / PT3 |- | 2280 || Geografi || Teras || UASA / PT3 |- | 1223 || Pendidikan Islam || Teras (Muslim) || UASA / PT3 |- | 1225 || Pendidikan Moral || Teras (Bukan Muslim) || UASA / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#1a3a5c; color:white;" | B — MATA PELAJARAN WAJIB |- | — || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan (PJPK) || Wajib || PBD |- | 2611 || Pendidikan Seni Visual (PSV) || Wajib || PBD / PT3 |- | — || Reka Bentuk dan Teknologi (RBT) || Wajib || PBD / PT3 |- | — || Asas Sains Komputer (ASK) || Wajib || PBD / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#154360; color:white;" | C — ELEKTIF BAHASA |- | 2361 || Bahasa Arab || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6351 || Bahasa Cina || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6354 || Bahasa Tamil || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6356 || Bahasa Iban || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6357 || Bahasa Kadazandusun || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | — || Bahasa Semai || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | — || Bahasa Punjabi || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#154360; color:white;" | D — ELEKTIF KESENIAN |- | 2621 || Pendidikan Muzik || Elektif Kesenian || PBD / PT3 |- | — || Seni Tari || Elektif Kesenian || PBD / PT3 |- | — || Seni Teater || Elektif Kesenian || PBD / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#0e4b2b; color:white;" | E — KURIKULUM BERSEPADU DINI (KBD) — Sekolah Agama |- | — || Usul Al-Din || KBD || Dalaman |- | — || Al-Syariah || KBD || Dalaman |- | — || Al-Lughah Al-Arabiah Al-Mu'asirah || KBD || Dalaman |} {| class="wikitable sortable" |+ Subjek Menengah Atas (Tingkatan 4 & 5) ! Kod !! Mata Pelajaran !! Kategori |- ! colspan="3" style="background:#2c3e50; color:white;" | A — MATA PELAJARAN TERAS |- | 1103 || Bahasa Melayu || Teras |- | 1119 || Bahasa Inggeris || Teras |- | 1449 || Matematik || Teras |- | 1511 || Sains || Teras |- | 1249 || Sejarah || Teras |- | 1223 || Pendidikan Islam || Teras |- | 1225 || Pendidikan Moral || Teras |- ! colspan="3" style="background:#2c3e50; color:white;" | B — MATA PELAJARAN WAJIB |- | — || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan (PJPK) || Wajib |- ! colspan="3" style="background:#1a5276; color:white;" | C — ELEKTIF BAHASA |- | 2361 || Bahasa Arab || Elektif Bahasa |- | 6351 || Bahasa Cina || Elektif Bahasa |- | 6354 || Bahasa Tamil || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Iban || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Kadazandusun || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Semai || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Perancis || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Jepun || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Jerman || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Korea || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Cina Komunikasi || Elektif Bahasa |- ! colspan="3" style="background:#1a5276; color:white;" | D — ELEKTIF KEMANUSIAAN DAN SASTERA IKHTISAS |- | 3756 || Prinsip Perakaunan || Elektif Kemanusiaan |- | 3767 || Ekonomi || Elektif Kemanusiaan |- | 3766 || Perniagaan || Elektif Kemanusiaan |- | — || Pengajian Keusahawanan ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif Kemanusiaan |- | 2611 || Pendidikan Seni Visual || Elektif Kemanusiaan |- | 2621 || Pendidikan Muzik || Elektif Kemanusiaan |- | 2280 || Geografi || Elektif Kemanusiaan |- | 2215 || Kesusasteraan Melayu Komunikatif || Elektif Kemanusiaan |- | 2205 || Kesusasteraan Inggeris || Elektif Kemanusiaan |- | — || Kesusasteraan Cina || Elektif Kemanusiaan |- | — || Kesusasteraan Tamil || Elektif Kemanusiaan |- ! colspan="3" style="background:#1a5276; color:white;" | E — ELEKTIF PENGAJIAN ISLAM |- | 5227 || Pendidikan Al-Quran dan As-Sunnah || Elektif Pengajian Islam |- | 5228 || Pendidikan Syariah Islamiah || Elektif Pengajian Islam |- | 5226 || Tasawwur Islam || Elektif Pengajian Islam |- ! colspan="3" style="background:#145a32; color:white;" | F — ELEKTIF STEM: Sains Tulen & Matematik |- | 4531 || Fizik || Elektif STEM Sains Tulen |- | 4541 || Kimia || Elektif STEM Sains Tulen |- | 4551 || Biologi || Elektif STEM Sains Tulen |- | 3472 || Matematik Tambahan || Elektif STEM Sains Tulen |- ! colspan="3" style="background:#145a32; color:white;" | G — ELEKTIF STEM: Sains Gunaan & Teknologi |- | — || Sains Tambahan || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3771 || Grafik Komunikasi Teknikal || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Asas Kelestarian || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3729 || Pertanian || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3769 || Sains Rumah Tangga || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3763 || Reka Cipta || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3770 || Sains Komputer || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 4572 || Sains Sukan || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Pengajian Kejuruteraan Awam ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Pengajian Kejuruteraan Mekanikal ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Pengajian Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Lukisan Kejuruteraan ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- ! colspan="3" style="background:#145a32; color:white;" | H — ELEKTIF STEM: Mata Pelajaran Vokasional (MPV) |- | — || Pembinaan Domestik || MPV |- | — || Pembuatan Perabot || MPV |- | — || Produksi Reka Tanda || MPV |- | — || Menservis Peralatan Elektronik Domestik || MPV |- | — || Rekaan dan Jahitan Pakaian || MPV |- | — || Katering dan Penyajian || MPV |- | — || Landskap dan Nurseri || MPV |- | — || Tanaman Makanan || MPV |- | — || Reka Bentuk Grafik Digital || MPV |- | — || Produksi Multimedia || MPV |- | — || Pemprosesan Makanan || MPV |- | — || Akuakultur dan Haiwan Rekreasi || MPV |- | — || Pendawaian Domestik || MPV |- | — || Menservis Automobil || MPV |- | — || Gerontologi Asas dan Geriatik || MPV |- | — || Penjagaan Muka dan Penggayaan Rambut || MPV |- | — || Asuhan dan Pendidikan Awal Kanak-Kanak || MPV |- | — || Hiasan Dalaman || MPV |- | — || Kerja Paip Domestik || MPV |- | — || Kimpalan Arka dan Gas || MPV |- | — || Menservis Motosikal || MPV |- | — || Menservis Peralatan Penyejuk dan Penyaman Udara || MPV |- ! colspan="3" style="background:#6e2f8a; color:white;" | I — KURIKULUM BERSEPADU DINI (KBD) |- | — || Usul Al-Din || KBD |- | — || Al-Syariah || KBD |- | — || Al-Lughah Al-Arabiah Al-Mu'asirah || KBD |- | — || Al-Adab wa Al-Balaghah || KBD |- | — || Al-Manahij Al-Ulum Al-Islami || KBD |- ! colspan="3" style="background:#6e2f8a; color:white;" | J — KURIKULUM BERSEPADU TAHFIZ (KBT) |- | — || Hifz Al-Quran || KBT |- | — || Maharat Al-Quran || KBT |- | — || Turath Dirasat Al-Islamiah || KBT |- | — || Turath Bahasa Arab || KBT |- | — || Turath Al-Quran wa Al-Sunnah || KBT |} ==Lihat juga== * [[Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan]] * [[Sekolah Menengah Kebangsaan Agama]] {{Pendidikan di Malaysia}} 28wf0mzq7q1wsxxl225kqhwa740me2g 6844226 6844225 2026-05-08T14:11:58Z Afzan.azam.98 378300 /* Lihat juga */ 6844226 wikitext text/x-wiki '''Sekolah Menengah Kebangsaan''' (singkatan: '''SMK''') ialah institusi pendidikan menengah kerajaan di Malaysia yang berada di bawah kendalian [[Kerajaan Malaysia]] melalui [[Kementerian Pendidikan Malaysia]]. Sekolah ini menggunakan [[Bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar utama dan melaksanakan '''Kurikulum Kebangsaan Malaysia'''. SMK merupakan bentuk sekolah menengah paling umum dalam sistem pendidikan negara dan terbuka kepada pelajar pelbagai kaum dan agama. {{Infobox school | name = Sekolah Menengah Kebangsaan | native_name = | motto = | established = | logo = | city = | state = | country = {{MAS}} | other_name = SMK | type = [[Pendidikan di Malaysia|Pendidikan menengah]] | affiliations = | principal = | students = {{tree list}} Lebih kurang 1.95 juta ('''2025''') {{ref|https://www.moe.gov.my/download/penerbitan_dan_jurnal/buku-perangkaan-pendidikan-malaysia/Buku%20Perangkaan%20Pendidikan%20Malaysia%202025.pdf?}}<br> ** {{flagicon|Johor}} Johor: 23,842 ** {{flagicon|Kedah}} Kedah: 14,206 ** {{flagicon|Kelantan}} Kelantan: 17,360 ** {{flagicon|Melaka}} Melaka: 5,933 ** {{flagicon|Negeri Sembilan}} Negeri Sembilan: 7,847 ** {{flagicon|Pahang}} Pahang :16,211 ** {{flagicon|Perak}} Perak: 18,992 ** {{flagicon|Perlis}} Perlis: 2,694 ** {{flagicon|Pulau Pinang}} Pulau Pinang: 8,184 ** {{flagicon|Sabah}} Sabah: 29,533 ** {{flagicon|Sarawak}} Sarawak: 25,190 ** {{flagicon|Selangor}} Selangor: 28,439 ** {{flagicon|Terengganu}} Terengganu: 10,930 ** {{Flagicon|Wilayah Persekutuan}} Wilayah Persekutuan: *** {{flagicon|Kuala Lumpur}} Kuala Lumpur:4,335 *** {{flagicon|Labuan}} Labuan: 815 *** {{flagicon|Putrajaya}} Putrajaya:1,039 {{tree list/end}} | colours = | grades = Tingkatan 1 - 5 | classes = | houses = | medium of language = [[Bahasa Melayu]] | address = | district = | educational_authority = [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] | mascot = | newspaper = | yearbook = | campuses = ~2,100–2,200''' buah sekolah (2025–2026)<ref>{{cite web |url=https://www.moe.gov.my/download/penerbitan_dan_jurnal/buku-perangkaan-pendidikan-malaysia/Buku%20Perangkaan%20Pendidikan%20Malaysia%202025.pdf |title=Perangkaan Pendidikan Malaysia 2025 |publisher=Kementerian Pendidikan Malaysia |access-date=8 Mei 2026}}</ref> | alumni = | website = | footnotes = }} SMK terbahagi kepada dua peringkat menengah iaitu Menengah Rendah dari pelajar Tingkatan 1 hingga Tingkatan 3 dan selalunya akan menduduki peperiksaan seperti [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (dimansuhkan sejak 2022), [[Ujian Akhir Sesi Akademik]] (Pengganti PT3) dan [[Matrik Pembelajaran Malaysia]] untuk Tingkatan 3. Manakala, Menengah Atas pula dari pelajar Tingkatan 4 & 5. Mereka disini bersama-sama dengan subjek pilihan (elektif) berdasarkan keputusan dan minat pelajar dalam peperiksaan akhir semasa di Tingkatan 3. Dan mereka akan menduduki [[Sijil Pelajaran Malaysia]] jika mereka telah sampai ke akhir Tingkatan 5. [[File:Cmglee Penang Free School main gate.jpg|thumb|Gambar pagar Pinang Free School, Jelutong, Pulau Pinang]] [[File:SMK Chung Hua Miri.JPG|thumb|Gambar bangunan SMK Chung Hua, Miri, Sarawak]] [[File:Gate of Kuhara.jpg|thumb|Gambar pagar SMK Kuhara, Tawau, Sabah]] ==Sejarah== Sekolah Menengah Kebangsaan (atau SMK) di Malaysia telah melalui pelbagai fasa perkembangan bermula daripada zaman penjajahan British sehinggalah era kurikulum moden masa kini. Perkembangan ini dipengaruhi oleh faktor politik, ekonomi, sosial dan keperluan negara pada setiap zaman. === Era 1: Zaman Pra-Merdeka (Sebelum 1957) === ==== Zaman British Awal (1816–1941) ==== Sekolah menengah terawal di Tanah Melayu ialah '''Penang Free School''' yang ditubuhkan pada '''1816''' hasil usaha mubaligh Kristian, menjadi antara sekolah menengah terawal di Tanah Melayu. Pada awal abad ke-20, bagi menampung permintaan yang bertambah terhadap pendidikan menengah, '''Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK)''' diasaskan mengikut model ''English Grammar School'' pada tahun '''1905''' — walau bagaimanapun sekolah ini adalah khas untuk golongan '''bangsawan''' sahaja. Pada zaman ini wujud '''lima jenis persekolahan''' yang berasingan: * '''Sekolah Vernakular Melayu''' * '''Sekolah Vernakular Cina''' * '''Sekolah Vernakular India/Tamil''' * '''Sekolah Inggeris''' * '''Sekolah Agama''' (''Madrasah'') Ciri-ciri sebegini terbentuk kerana mengambil kira faktor '''politik, ekonomi, sosio-budaya''' dan '''agama''' masyarakat majmuk Tanah Melayu pada ketika itu. ==== Zaman Pendudukan Jepun (1941–1945) ==== Semasa '''Perang Dunia Kedua (1941–1945)''', negeri-negeri yang menganggotai Malaysia telah diduduki oleh tentera Jepun. Pendidikan menengah telah '''diberhentikan sepenuhnya''' dan sebagai gantinya telah ditubuhkan beberapa sekolah teknik dan maktab teknik untuk pengajian telekomunikasi, maritim, perikanan, pertanian dan pembinaan. Beberapa bangunan sekolah di bandar-bandar digunakan sebagai berek, setor, pusat perniagaan dan ibu pejabat pentadbiran tentera Jepun. Guru-guru tempatan diberi latihan tambahan untuk mengajar '''Bahasa Jepun'''. Kelas-kelas Bahasa Jepun juga diadakan untuk orang dewasa di kelab dan persatuan. Pendidikan pada zaman pemerintahan Jepun '''tidak mempunyai satu falsafah''' untuk tujuan perpaduan rakyat dan pembentukan identiti kebangsaan. ==== Selepas Perang (1945–1956) ==== Selepas tamat Perang Dunia Kedua pada '''1946''', Inggeris kembali semula ke Tanah Melayu. Keadaan sistem pendidikan waktu itu bercelaru — orang Melayu mula kuat semangat '''nasionalisme''' manakala masyarakat Cina dan India masih mahu kekal bermastautin di Malaya. Dua laporan penting mencorakkan hala tuju pendidikan menengah pada zaman ini: ; '''Laporan Barnes (1951)''' : Jawatankuasa yang dipengerusikan oleh ''L.J. Barnes'' ditugaskan untuk menyemak dan memperbaiki keadaan pendidikan orang Melayu, membawa kepada cadangan bahawa seluruh sistem pendidikan perlu dirombak semula. ; '''Laporan Razak (1956)''' : Diketuai oleh '''Tun Abdul Razak''', laporan ini mencadangkan penubuhan dua jenis aliran persekolahan — satu menggunakan '''Bahasa Melayu''' sebagai bahasa pengantar dan satu lagi menggunakan '''Bahasa Inggeris'''. Bahasa Inggeris akan menjadi pelajaran wajib bagi sekolah Melayu dan Bahasa Melayu akan menjadi pelajaran wajib bagi sekolah Inggeris. Laporan ini menjadi '''asas Dasar Pendidikan Kebangsaan''' sehingga kini. === Era 2: Selepas Merdeka (1957–1970) === '''[[Laporan Razak]] (1956)''' dan '''[[Laporan Rahman Talib]] (1960)''' telah menjadi asas penggubalan '''[[Dasar Pendidikan Kebangsaan]]'''. Dasar-dasar yang penting daripada kedua-dua laporan tersebut dimaktubkan ke dalam '''''Akta Pelajaran 1961'''''. '''Laporan Abdul Rahman Talib 1960''' mencadangkan menjadikan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar utama di sekolah rendah, sekolah menengah termasuk sekolah Cina dan Tamil, serta institusi pengajian tinggi. Setiap peperiksaan awam yang diadakan di sekolah menengah hendaklah dijalankan dalam bahasa rasmi sahaja iaitu '''Bahasa Inggeris atau Bahasa Melayu'''. Jawatankuasa ini turut mencadangkan agar umur persekolahan murid-murid dinaikkan secara automatik daripada 12 tahun ke 15 tahun, memberikan peluang pendidikan selama '''9 tahun''' iaitu 6 tahun di sekolah rendah dan 3 tahun di sekolah menengah rendah. Kronologi penting era ini: {| class="wikitable" ! Tahun !! Peristiwa Penting |- | '''1957''' || Malaya '''merdeka''' pada 31 Ogos |- | '''1961''' || '''''Akta Pelajaran 1961''''' dimaktubkan berdasarkan Laporan Razak dan Rahman Talib |- | '''1963''' || Penubuhan '''Malaysia''' menggabungkan Malaya, Sabah, Sarawak dan Singapura |- | '''1964''' || Peperiksaan Masuk Sekolah Menengah '''dimansuhkan''' |- | '''1965''' || Sistem '''Pendidikan Aneka Jurusan''' (''Comprehensive Education'') diperkenalkan |- | '''1967''' || Peperiksaan darjah lima diperkenalkan |- | '''1968''' || Jawatankuasa Perancangan Pelajaran Tinggi dibentuk, membawa kepada penubuhan '''Majlis Pelajaran Tinggi''' |} Peperiksaan menengah yang digunakan pada zaman ini: * '''''LCE''''' (''Lower Certificate of Education'') — peperiksaan Tingkatan 3 * '''''MCE''''' (''Malaysian Certificate of Education'') — peperiksaan Tingkatan 5, setara SPM hari ini === Era 3: Pembangunan dan Pengukuhan (1970–1988) === Pada era ini, '''Sekolah Menengah Teknik dan Vokasional''' ditubuhkan bagi memenuhi keperluan tenaga kerja mahir negara di bawah '''[[Dasar Ekonomi Baru]]'''. Sistem pendidikan diselaraskan melalui Polisi Pendidikan Kebangsaan serta '''[[Lembaga Peperiksaan Malaysia]]''' ditubuhkan. Perkembangan berlaku dalam tiga tahap utama: ; '''''Tahap Pertama (1963–1965)''''' : Perlaksanaan ''Akta Pelajaran 1961''. Peperiksaan Masuk Sekolah Menengah dimansuhkan (1964) dan sistem Pendidikan Aneka Jurusan diperkenalkan (1965). ; '''''Tahap Kedua (1966–1970)''''' : Di bawah '''Rancangan Malaysia Pertama'''. Penubuhan Sekolah Menengah Teknik dan Vokasional, penyelarasan sistem pendidikan melalui Polisi Pendidikan Kebangsaan serta penubuhan Lembaga Peperiksaan Malaysia. ; '''''Tahap Ketiga (1971–1975)''''' : Pengubahsuaian sistem pelajaran dan latihan untuk memenuhi keperluan perkembangan ekonomi serta mengeluarkan lebih ramai tenaga kerja mahir bagi melancarkan pelaksanaan '''Dasar Ekonomi Baru'''. Penekanan kepada peranan pendidikan dalam perpaduan (Rancangan Malaysia Kedua), penubuhan '''Rukun Negara''' dan Pusat Pengajian Sains. Sistem pendidikan sekolah menengah pada era ini terdiri daripada: # '''Sekolah Menengah Rendah (SMR)''' — Tingkatan 1 hingga 3 # '''Sekolah Menengah Atas (SMA)''' — Tingkatan 4 dan 5 # '''Pra Universiti''' — Tingkatan 6 Semua guru diletakkan di bawah satu perkhidmatan profesional dan '''Jemaah Nazir Persekutuan''' ditubuhkan bagi tujuan pemantauan kualiti pendidikan. Perubahan nama peperiksaan: * '''''LCE''''' → '''''SRP''''' (''Sijil Rendah Pelajaran'') — Tingkatan 3 * '''''MCE''''' → '''''SPM''''' (''[[Sijil Pelajaran Malaysia]]'') — Tingkatan 5, diperkenalkan pada tahun '''1975''' === Era 4: Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah — KBSM (1989–2016) === '''''[[Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah]] (KBSM)''''' dilaksanakan pada tahun '''1989''' berdasarkan '''Laporan Jawatankuasa Kabinet 1979'''. Prinsip utama KBSM ialah menjalin dan mengadunkan unsur-unsur '''ilmu dan kemahiran, bahasa, dan nilai-nilai''' dalam semua mata pelajaran. Buat kali pertama dalam sejarah pendidikan Malaysia, nilai perlu '''merentas kurikulum'''. Matlamat utama KBSM adalah untuk melahirkan individu yang '''seimbang dari segi ilmu pengetahuan dan kemahiran''' yang sesuai serta mempunyai '''moral dan nilai etika yang kukuh'''. Kronologi penting era KBSM: {| class="wikitable" ! Tahun !! Peristiwa Penting |- | '''1989''' || '''''KBSM''''' mula dilaksanakan di sekolah menengah seluruh Malaysia |- | '''1992''' || Kertas ''Bahasa Malaysia'' ditukar nama balik kepada '''Bahasa Melayu''' dalam peperiksaan SRP dan SPM |- | '''1993''' || '''''PMR''''' (''[[Penilaian Menengah Rendah]]'') menggantikan SRP sepenuhnya mengikut KBSM |- | '''1995''' || Peperiksaan SPM (Julai) bagi mata pelajaran Matematik diperkenalkan |- | '''1998''' || Peperiksaan Amali bagi mata pelajaran Sains Tulen dalam SPM diganti dengan '''PEKA''' |- | '''2000''' || SPM Julai ditukar menjadi '''''SPMU''''' (''Sijil Pelajaran Malaysia Ulangan''); Sistem Pensijilan Terbuka diperkenalkan |- | '''2002''' || Dasar '''''PPSMI''''' (''Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris'') diperkenalkan; '''ULBS''' (Ujian Lisan Berdasarkan Sekolah) bagi BM dan BI SPM diperkenalkan |- | '''2003''' || '''KBSM Semakan''' dilaksanakan |- | '''2007''' || PPSMI dilaksanakan secara keseluruhan di '''Sekolah Menengah''' |- | '''2008''' || PPSMI dilaksanakan di '''Sekolah Rendah''' |- | '''2010''' || '''Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS)''' diperkenalkan |- | '''2012''' || PPSMI '''dimansuhkan''' secara ''softlanding'' (beransur-ansur) |- | '''2014''' || '''''PT3''''' (''[[Pentaksiran Tingkatan Tiga]]'') menggantikan PMR |- | '''2016''' || Kohort terakhir KBSM di Tingkatan 1 |} ==== Dasar PPSMI (2002–2012) ==== Pada sesi persekolahan '''2007''', '''''PPSMI''''' dilaksanakan secara keseluruhan di Sekolah Menengah, manakala Sekolah Rendah pada sesi '''2008'''. Dasar ini bertujuan meningkatkan penguasaan '''Bahasa Inggeris''' dalam kalangan pelajar Malaysia sebagai persediaan menghadapi era globalisasi. Namun begitu, dasar ini akhirnya '''dimansuhkan''' secara berperingkat bermula '''2012''' berikutan pelbagai bantahan dan kajian yang menunjukkan ia tidak berkesan untuk pelajar luar bandar. ==== Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) ==== Pada '''2010''', '''''PBS''''' diperkenalkan, menyebabkan perubahan peperiksaan '''''PT3''''' pada '''2014'''. PBS mengubah paradigma penilaian daripada bergantung sepenuhnya kepada peperiksaan awam kepada pentaksiran berterusan di peringkat sekolah. Ini mencetuskan peralihan besar dalam cara guru menilai pencapaian murid. === Era 5: Kurikulum Standard Sekolah Menengah — KSSM (2017–kini) === '''''[[Kurikulum Standard Sekolah Menengah]] (KSSM)''''' dilaksanakan secara berperingkat mulai '''2017''', menggantikan KBSM yang telah dilaksanakan sejak 1989. Pelaksanaan ini bagi memenuhi hasrat yang terkandung dalam '''''[[Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia (PPPM) 2013–2025]]'''''. KSSM dirangka berdasarkan '''tanda aras antarabangsa''' bagi memastikan murid yang dilahirkan oleh sistem persekolahan negara ini memiliki kemahiran yang diperlukan untuk bersaing pada peringkat global. Enam tunjang utama KSSM ialah: # '''Komunikasi''' # '''Kerohanian, Sikap dan Nilai''' # '''Kemanusiaan''' # '''Perkembangan Fizikal dan Estetika''' # '''Sains dan Teknologi''' # '''Keterampilan Diri''' Pelaksanaan KSSM mengikut tingkatan: {| class="wikitable" ! Tingkatan !! Tahun Pelaksanaan KSSM |- | Tingkatan 1 || '''2017''' |- | Tingkatan 2 || '''2018''' |- | Tingkatan 3 || '''2019''' |- | Tingkatan 4 || '''2020''' |- | Tingkatan 5 || '''2021''' (SPM KSSM pertama) |} Ciri-ciri utama dan pembaharuan dalam KSSM: * '''Tiada lagi aliran Sains/Sastera''' — digantikan sistem '''Pakej Mata Pelajaran''' iaitu pakej '''''STEM''''' dan pakej '''''Sastera & Kemanusiaan''''' * Pentaksiran: '''''UASA''''' (''Ujian Akhir Sesi Akademik'') menggantikan peperiksaan akhir tahun pusat bagi Tingkatan 1–3 * '''PT3''' dikawal sepenuhnya oleh pihak sekolah mulai '''2020''' * '''SPM''' menggunakan format baharu mulai '''2021''' * Penekanan kepada '''''[[KBAT]]''''' (''Kemahiran Berfikir Aras Tinggi'') dan '''Kemahiran Abad Ke-21''' * Penggunaan '''''DSKP''''' (''Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran'') menggantikan sukatan pelajaran lama * Mata pelajaran '''Reka Bentuk dan Teknologi (RBT)''' dan '''Asas Sains Komputer (ASK)''' diperkenalkan di Menengah Rendah * Maksimum '''5 mata pelajaran elektif''' dibenarkan bagi Menengah Atas === Ringkasan Perubahan Kurikulum dan Peperiksaan === {| class="wikitable sortable" |+ '''Kronologi Kurikulum & Peperiksaan Sekolah Menengah Malaysia''' ! Tempoh !! Kurikulum !! Peperiksaan Tingkatan 3 !! Peperiksaan Tingkatan 5 |- | '''Sebelum 1957''' || ''Pelbagai Vernakular'' (British) || — || '''''LCE''''' / '''''MCE''''' |- | '''1957–1974''' || Pasca ''[[Laporan Razak]] 1956'' || '''''SRP''''' || '''''MCE''''' |- | '''1975–1988''' || '''KLSM''' (''Kurikulum Lama Sekolah Menengah'') || '''''SRP''''' || '''''SPM''''' |- | '''1989–1992''' || '''''KBSM''''' || '''''SRP''''' || '''''SPM''''' |- | '''1993–2002''' || '''''KBSM''''' || '''''PMR''''' || '''''SPM''''' |- | '''2003–2013''' || '''''KBSM Semakan''''' || '''''PMR''''' || '''''SPM''''' |- | '''2014–2016''' || '''''KBSM Semakan''''' || '''''PT3''''' || '''''SPM''''' |- | '''2017–kini''' || '''''KSSM''''' || •'''''PT3''''' ''(Pihak sekolah mengawal. Sehingga dimansuhkan pada tahun 2022)''<br>•'''''[[Ujian Akhir Sesi Akademik|UASA]]''''' ''(Selepas PT3 dimansuhkan)''|| '''''SPM''''' ''(format baharu 2021)'' |} ==Subjek yang ditawarkan== {| class="wikitable sortable" |+ Subjek Menengah Rendah (Tingkatan 1 - 3) ! Kod !! Mata Pelajaran !! Kategori !! Peperiksaan / Pentaksiran |- ! colspan="4" style="background:#1a3a5c; color:white;" | A — MATA PELAJARAN TERAS (Wajib Semua Pelajar) |- | 1103 || Bahasa Melayu || Teras || UASA / PT3 |- | 1119 || Bahasa Inggeris || Teras || UASA / PT3 |- | 1449 || Matematik || Teras || UASA / PT3 |- | 1511 || Sains || Teras || UASA / PT3 |- | 1249 || Sejarah || Teras || UASA / PT3 |- | 2280 || Geografi || Teras || UASA / PT3 |- | 1223 || Pendidikan Islam || Teras (Muslim) || UASA / PT3 |- | 1225 || Pendidikan Moral || Teras (Bukan Muslim) || UASA / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#1a3a5c; color:white;" | B — MATA PELAJARAN WAJIB |- | — || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan (PJPK) || Wajib || PBD |- | 2611 || Pendidikan Seni Visual (PSV) || Wajib || PBD / PT3 |- | — || Reka Bentuk dan Teknologi (RBT) || Wajib || PBD / PT3 |- | — || Asas Sains Komputer (ASK) || Wajib || PBD / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#154360; color:white;" | C — ELEKTIF BAHASA |- | 2361 || Bahasa Arab || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6351 || Bahasa Cina || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6354 || Bahasa Tamil || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6356 || Bahasa Iban || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6357 || Bahasa Kadazandusun || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | — || Bahasa Semai || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | — || Bahasa Punjabi || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#154360; color:white;" | D — ELEKTIF KESENIAN |- | 2621 || Pendidikan Muzik || Elektif Kesenian || PBD / PT3 |- | — || Seni Tari || Elektif Kesenian || PBD / PT3 |- | — || Seni Teater || Elektif Kesenian || PBD / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#0e4b2b; color:white;" | E — KURIKULUM BERSEPADU DINI (KBD) — Sekolah Agama |- | — || Usul Al-Din || KBD || Dalaman |- | — || Al-Syariah || KBD || Dalaman |- | — || Al-Lughah Al-Arabiah Al-Mu'asirah || KBD || Dalaman |} {| class="wikitable sortable" |+ Subjek Menengah Atas (Tingkatan 4 & 5) ! Kod !! Mata Pelajaran !! Kategori |- ! colspan="3" style="background:#2c3e50; color:white;" | A — MATA PELAJARAN TERAS |- | 1103 || Bahasa Melayu || Teras |- | 1119 || Bahasa Inggeris || Teras |- | 1449 || Matematik || Teras |- | 1511 || Sains || Teras |- | 1249 || Sejarah || Teras |- | 1223 || Pendidikan Islam || Teras |- | 1225 || Pendidikan Moral || Teras |- ! colspan="3" style="background:#2c3e50; color:white;" | B — MATA PELAJARAN WAJIB |- | — || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan (PJPK) || Wajib |- ! colspan="3" style="background:#1a5276; color:white;" | C — ELEKTIF BAHASA |- | 2361 || Bahasa Arab || Elektif Bahasa |- | 6351 || Bahasa Cina || Elektif Bahasa |- | 6354 || Bahasa Tamil || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Iban || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Kadazandusun || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Semai || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Perancis || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Jepun || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Jerman || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Korea || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Cina Komunikasi || Elektif Bahasa |- ! colspan="3" style="background:#1a5276; color:white;" | D — ELEKTIF KEMANUSIAAN DAN SASTERA IKHTISAS |- | 3756 || Prinsip Perakaunan || Elektif Kemanusiaan |- | 3767 || Ekonomi || Elektif Kemanusiaan |- | 3766 || Perniagaan || Elektif Kemanusiaan |- | — || Pengajian Keusahawanan ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif Kemanusiaan |- | 2611 || Pendidikan Seni Visual || Elektif Kemanusiaan |- | 2621 || Pendidikan Muzik || Elektif Kemanusiaan |- | 2280 || Geografi || Elektif Kemanusiaan |- | 2215 || Kesusasteraan Melayu Komunikatif || Elektif Kemanusiaan |- | 2205 || Kesusasteraan Inggeris || Elektif Kemanusiaan |- | — || Kesusasteraan Cina || Elektif Kemanusiaan |- | — || Kesusasteraan Tamil || Elektif Kemanusiaan |- ! colspan="3" style="background:#1a5276; color:white;" | E — ELEKTIF PENGAJIAN ISLAM |- | 5227 || Pendidikan Al-Quran dan As-Sunnah || Elektif Pengajian Islam |- | 5228 || Pendidikan Syariah Islamiah || Elektif Pengajian Islam |- | 5226 || Tasawwur Islam || Elektif Pengajian Islam |- ! colspan="3" style="background:#145a32; color:white;" | F — ELEKTIF STEM: Sains Tulen & Matematik |- | 4531 || Fizik || Elektif STEM Sains Tulen |- | 4541 || Kimia || Elektif STEM Sains Tulen |- | 4551 || Biologi || Elektif STEM Sains Tulen |- | 3472 || Matematik Tambahan || Elektif STEM Sains Tulen |- ! colspan="3" style="background:#145a32; color:white;" | G — ELEKTIF STEM: Sains Gunaan & Teknologi |- | — || Sains Tambahan || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3771 || Grafik Komunikasi Teknikal || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Asas Kelestarian || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3729 || Pertanian || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3769 || Sains Rumah Tangga || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3763 || Reka Cipta || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3770 || Sains Komputer || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 4572 || Sains Sukan || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Pengajian Kejuruteraan Awam ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Pengajian Kejuruteraan Mekanikal ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Pengajian Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Lukisan Kejuruteraan ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- ! colspan="3" style="background:#145a32; color:white;" | H — ELEKTIF STEM: Mata Pelajaran Vokasional (MPV) |- | — || Pembinaan Domestik || MPV |- | — || Pembuatan Perabot || MPV |- | — || Produksi Reka Tanda || MPV |- | — || Menservis Peralatan Elektronik Domestik || MPV |- | — || Rekaan dan Jahitan Pakaian || MPV |- | — || Katering dan Penyajian || MPV |- | — || Landskap dan Nurseri || MPV |- | — || Tanaman Makanan || MPV |- | — || Reka Bentuk Grafik Digital || MPV |- | — || Produksi Multimedia || MPV |- | — || Pemprosesan Makanan || MPV |- | — || Akuakultur dan Haiwan Rekreasi || MPV |- | — || Pendawaian Domestik || MPV |- | — || Menservis Automobil || MPV |- | — || Gerontologi Asas dan Geriatik || MPV |- | — || Penjagaan Muka dan Penggayaan Rambut || MPV |- | — || Asuhan dan Pendidikan Awal Kanak-Kanak || MPV |- | — || Hiasan Dalaman || MPV |- | — || Kerja Paip Domestik || MPV |- | — || Kimpalan Arka dan Gas || MPV |- | — || Menservis Motosikal || MPV |- | — || Menservis Peralatan Penyejuk dan Penyaman Udara || MPV |- ! colspan="3" style="background:#6e2f8a; color:white;" | I — KURIKULUM BERSEPADU DINI (KBD) |- | — || Usul Al-Din || KBD |- | — || Al-Syariah || KBD |- | — || Al-Lughah Al-Arabiah Al-Mu'asirah || KBD |- | — || Al-Adab wa Al-Balaghah || KBD |- | — || Al-Manahij Al-Ulum Al-Islami || KBD |- ! colspan="3" style="background:#6e2f8a; color:white;" | J — KURIKULUM BERSEPADU TAHFIZ (KBT) |- | — || Hifz Al-Quran || KBT |- | — || Maharat Al-Quran || KBT |- | — || Turath Dirasat Al-Islamiah || KBT |- | — || Turath Bahasa Arab || KBT |- | — || Turath Al-Quran wa Al-Sunnah || KBT |} ==Lihat juga== * [[Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan]] * [[Sekolah Menengah Kebangsaan Agama]] {{Pendidikan di Malaysia}} ==Rujukan== o01dshhdbjnf3a5ayo3v1vhmwswj13g 6844228 6844226 2026-05-08T14:13:00Z Afzan.azam.98 378300 /* */ 6844228 wikitext text/x-wiki '''Sekolah Menengah Kebangsaan''' (singkatan: '''SMK''') ialah institusi pendidikan menengah kerajaan di Malaysia yang berada di bawah kendalian [[Kerajaan Malaysia]] melalui [[Kementerian Pendidikan Malaysia]]. Sekolah ini menggunakan [[Bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar utama dan melaksanakan '''Kurikulum Kebangsaan Malaysia'''. SMK merupakan bentuk sekolah menengah paling umum dalam sistem pendidikan negara dan terbuka kepada pelajar pelbagai kaum dan agama. {{Infobox school | name = Sekolah Menengah Kebangsaan | native_name = | motto = | established = | logo = | city = | state = | country = {{MAS}} | other_name = SMK | type = [[Pendidikan di Malaysia|Pendidikan menengah]] | affiliations = | principal = | students = {{tree list}} ~1.95 juta ('''2025''') <ref>{{cite web |url=https://www.moe.gov.my/download/penerbitan_dan_jurnal/buku-perangkaan-pendidikan-malaysia/Buku%20Perangkaan%20Pendidikan%20Malaysia%202025.pdf |title=Perangkaan Pendidikan Malaysia 2025 |publisher=Kementerian Pendidikan Malaysia |access-date=8 Mei 2026}}</ref><br> ** {{flagicon|Johor}} Johor: 23,842 ** {{flagicon|Kedah}} Kedah: 14,206 ** {{flagicon|Kelantan}} Kelantan: 17,360 ** {{flagicon|Melaka}} Melaka: 5,933 ** {{flagicon|Negeri Sembilan}} Negeri Sembilan: 7,847 ** {{flagicon|Pahang}} Pahang :16,211 ** {{flagicon|Perak}} Perak: 18,992 ** {{flagicon|Perlis}} Perlis: 2,694 ** {{flagicon|Pulau Pinang}} Pulau Pinang: 8,184 ** {{flagicon|Sabah}} Sabah: 29,533 ** {{flagicon|Sarawak}} Sarawak: 25,190 ** {{flagicon|Selangor}} Selangor: 28,439 ** {{flagicon|Terengganu}} Terengganu: 10,930 ** {{Flagicon|Wilayah Persekutuan}} Wilayah Persekutuan: *** {{flagicon|Kuala Lumpur}} Kuala Lumpur:4,335 *** {{flagicon|Labuan}} Labuan: 815 *** {{flagicon|Putrajaya}} Putrajaya:1,039 {{tree list/end}} | colours = | grades = Tingkatan 1 - 5 | classes = | houses = | medium of language = [[Bahasa Melayu]] | address = | district = | educational_authority = [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] | mascot = | newspaper = | yearbook = | campuses = ~2,100–2,200''' buah sekolah (2025)<ref>{{cite web |url=https://www.moe.gov.my/download/penerbitan_dan_jurnal/buku-perangkaan-pendidikan-malaysia/Buku%20Perangkaan%20Pendidikan%20Malaysia%202025.pdf |title=Perangkaan Pendidikan Malaysia 2025 |publisher=Kementerian Pendidikan Malaysia |access-date=8 Mei 2026}}</ref> | alumni = | website = | footnotes = }} SMK terbahagi kepada dua peringkat menengah iaitu Menengah Rendah dari pelajar Tingkatan 1 hingga Tingkatan 3 dan selalunya akan menduduki peperiksaan seperti [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (dimansuhkan sejak 2022), [[Ujian Akhir Sesi Akademik]] (Pengganti PT3) dan [[Matrik Pembelajaran Malaysia]] untuk Tingkatan 3. Manakala, Menengah Atas pula dari pelajar Tingkatan 4 & 5. Mereka disini bersama-sama dengan subjek pilihan (elektif) berdasarkan keputusan dan minat pelajar dalam peperiksaan akhir semasa di Tingkatan 3. Dan mereka akan menduduki [[Sijil Pelajaran Malaysia]] jika mereka telah sampai ke akhir Tingkatan 5. [[File:Cmglee Penang Free School main gate.jpg|thumb|Gambar pagar Pinang Free School, Jelutong, Pulau Pinang]] [[File:SMK Chung Hua Miri.JPG|thumb|Gambar bangunan SMK Chung Hua, Miri, Sarawak]] [[File:Gate of Kuhara.jpg|thumb|Gambar pagar SMK Kuhara, Tawau, Sabah]] ==Sejarah== Sekolah Menengah Kebangsaan (atau SMK) di Malaysia telah melalui pelbagai fasa perkembangan bermula daripada zaman penjajahan British sehinggalah era kurikulum moden masa kini. Perkembangan ini dipengaruhi oleh faktor politik, ekonomi, sosial dan keperluan negara pada setiap zaman. === Era 1: Zaman Pra-Merdeka (Sebelum 1957) === ==== Zaman British Awal (1816–1941) ==== Sekolah menengah terawal di Tanah Melayu ialah '''Penang Free School''' yang ditubuhkan pada '''1816''' hasil usaha mubaligh Kristian, menjadi antara sekolah menengah terawal di Tanah Melayu. Pada awal abad ke-20, bagi menampung permintaan yang bertambah terhadap pendidikan menengah, '''Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK)''' diasaskan mengikut model ''English Grammar School'' pada tahun '''1905''' — walau bagaimanapun sekolah ini adalah khas untuk golongan '''bangsawan''' sahaja. Pada zaman ini wujud '''lima jenis persekolahan''' yang berasingan: * '''Sekolah Vernakular Melayu''' * '''Sekolah Vernakular Cina''' * '''Sekolah Vernakular India/Tamil''' * '''Sekolah Inggeris''' * '''Sekolah Agama''' (''Madrasah'') Ciri-ciri sebegini terbentuk kerana mengambil kira faktor '''politik, ekonomi, sosio-budaya''' dan '''agama''' masyarakat majmuk Tanah Melayu pada ketika itu. ==== Zaman Pendudukan Jepun (1941–1945) ==== Semasa '''Perang Dunia Kedua (1941–1945)''', negeri-negeri yang menganggotai Malaysia telah diduduki oleh tentera Jepun. Pendidikan menengah telah '''diberhentikan sepenuhnya''' dan sebagai gantinya telah ditubuhkan beberapa sekolah teknik dan maktab teknik untuk pengajian telekomunikasi, maritim, perikanan, pertanian dan pembinaan. Beberapa bangunan sekolah di bandar-bandar digunakan sebagai berek, setor, pusat perniagaan dan ibu pejabat pentadbiran tentera Jepun. Guru-guru tempatan diberi latihan tambahan untuk mengajar '''Bahasa Jepun'''. Kelas-kelas Bahasa Jepun juga diadakan untuk orang dewasa di kelab dan persatuan. Pendidikan pada zaman pemerintahan Jepun '''tidak mempunyai satu falsafah''' untuk tujuan perpaduan rakyat dan pembentukan identiti kebangsaan. ==== Selepas Perang (1945–1956) ==== Selepas tamat Perang Dunia Kedua pada '''1946''', Inggeris kembali semula ke Tanah Melayu. Keadaan sistem pendidikan waktu itu bercelaru — orang Melayu mula kuat semangat '''nasionalisme''' manakala masyarakat Cina dan India masih mahu kekal bermastautin di Malaya. Dua laporan penting mencorakkan hala tuju pendidikan menengah pada zaman ini: ; '''Laporan Barnes (1951)''' : Jawatankuasa yang dipengerusikan oleh ''L.J. Barnes'' ditugaskan untuk menyemak dan memperbaiki keadaan pendidikan orang Melayu, membawa kepada cadangan bahawa seluruh sistem pendidikan perlu dirombak semula. ; '''Laporan Razak (1956)''' : Diketuai oleh '''Tun Abdul Razak''', laporan ini mencadangkan penubuhan dua jenis aliran persekolahan — satu menggunakan '''Bahasa Melayu''' sebagai bahasa pengantar dan satu lagi menggunakan '''Bahasa Inggeris'''. Bahasa Inggeris akan menjadi pelajaran wajib bagi sekolah Melayu dan Bahasa Melayu akan menjadi pelajaran wajib bagi sekolah Inggeris. Laporan ini menjadi '''asas Dasar Pendidikan Kebangsaan''' sehingga kini. === Era 2: Selepas Merdeka (1957–1970) === '''[[Laporan Razak]] (1956)''' dan '''[[Laporan Rahman Talib]] (1960)''' telah menjadi asas penggubalan '''[[Dasar Pendidikan Kebangsaan]]'''. Dasar-dasar yang penting daripada kedua-dua laporan tersebut dimaktubkan ke dalam '''''Akta Pelajaran 1961'''''. '''Laporan Abdul Rahman Talib 1960''' mencadangkan menjadikan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar utama di sekolah rendah, sekolah menengah termasuk sekolah Cina dan Tamil, serta institusi pengajian tinggi. Setiap peperiksaan awam yang diadakan di sekolah menengah hendaklah dijalankan dalam bahasa rasmi sahaja iaitu '''Bahasa Inggeris atau Bahasa Melayu'''. Jawatankuasa ini turut mencadangkan agar umur persekolahan murid-murid dinaikkan secara automatik daripada 12 tahun ke 15 tahun, memberikan peluang pendidikan selama '''9 tahun''' iaitu 6 tahun di sekolah rendah dan 3 tahun di sekolah menengah rendah. Kronologi penting era ini: {| class="wikitable" ! Tahun !! Peristiwa Penting |- | '''1957''' || Malaya '''merdeka''' pada 31 Ogos |- | '''1961''' || '''''Akta Pelajaran 1961''''' dimaktubkan berdasarkan Laporan Razak dan Rahman Talib |- | '''1963''' || Penubuhan '''Malaysia''' menggabungkan Malaya, Sabah, Sarawak dan Singapura |- | '''1964''' || Peperiksaan Masuk Sekolah Menengah '''dimansuhkan''' |- | '''1965''' || Sistem '''Pendidikan Aneka Jurusan''' (''Comprehensive Education'') diperkenalkan |- | '''1967''' || Peperiksaan darjah lima diperkenalkan |- | '''1968''' || Jawatankuasa Perancangan Pelajaran Tinggi dibentuk, membawa kepada penubuhan '''Majlis Pelajaran Tinggi''' |} Peperiksaan menengah yang digunakan pada zaman ini: * '''''LCE''''' (''Lower Certificate of Education'') — peperiksaan Tingkatan 3 * '''''MCE''''' (''Malaysian Certificate of Education'') — peperiksaan Tingkatan 5, setara SPM hari ini === Era 3: Pembangunan dan Pengukuhan (1970–1988) === Pada era ini, '''Sekolah Menengah Teknik dan Vokasional''' ditubuhkan bagi memenuhi keperluan tenaga kerja mahir negara di bawah '''[[Dasar Ekonomi Baru]]'''. Sistem pendidikan diselaraskan melalui Polisi Pendidikan Kebangsaan serta '''[[Lembaga Peperiksaan Malaysia]]''' ditubuhkan. Perkembangan berlaku dalam tiga tahap utama: ; '''''Tahap Pertama (1963–1965)''''' : Perlaksanaan ''Akta Pelajaran 1961''. Peperiksaan Masuk Sekolah Menengah dimansuhkan (1964) dan sistem Pendidikan Aneka Jurusan diperkenalkan (1965). ; '''''Tahap Kedua (1966–1970)''''' : Di bawah '''Rancangan Malaysia Pertama'''. Penubuhan Sekolah Menengah Teknik dan Vokasional, penyelarasan sistem pendidikan melalui Polisi Pendidikan Kebangsaan serta penubuhan Lembaga Peperiksaan Malaysia. ; '''''Tahap Ketiga (1971–1975)''''' : Pengubahsuaian sistem pelajaran dan latihan untuk memenuhi keperluan perkembangan ekonomi serta mengeluarkan lebih ramai tenaga kerja mahir bagi melancarkan pelaksanaan '''Dasar Ekonomi Baru'''. Penekanan kepada peranan pendidikan dalam perpaduan (Rancangan Malaysia Kedua), penubuhan '''Rukun Negara''' dan Pusat Pengajian Sains. Sistem pendidikan sekolah menengah pada era ini terdiri daripada: # '''Sekolah Menengah Rendah (SMR)''' — Tingkatan 1 hingga 3 # '''Sekolah Menengah Atas (SMA)''' — Tingkatan 4 dan 5 # '''Pra Universiti''' — Tingkatan 6 Semua guru diletakkan di bawah satu perkhidmatan profesional dan '''Jemaah Nazir Persekutuan''' ditubuhkan bagi tujuan pemantauan kualiti pendidikan. Perubahan nama peperiksaan: * '''''LCE''''' → '''''SRP''''' (''Sijil Rendah Pelajaran'') — Tingkatan 3 * '''''MCE''''' → '''''SPM''''' (''[[Sijil Pelajaran Malaysia]]'') — Tingkatan 5, diperkenalkan pada tahun '''1975''' === Era 4: Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah — KBSM (1989–2016) === '''''[[Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah]] (KBSM)''''' dilaksanakan pada tahun '''1989''' berdasarkan '''Laporan Jawatankuasa Kabinet 1979'''. Prinsip utama KBSM ialah menjalin dan mengadunkan unsur-unsur '''ilmu dan kemahiran, bahasa, dan nilai-nilai''' dalam semua mata pelajaran. Buat kali pertama dalam sejarah pendidikan Malaysia, nilai perlu '''merentas kurikulum'''. Matlamat utama KBSM adalah untuk melahirkan individu yang '''seimbang dari segi ilmu pengetahuan dan kemahiran''' yang sesuai serta mempunyai '''moral dan nilai etika yang kukuh'''. Kronologi penting era KBSM: {| class="wikitable" ! Tahun !! Peristiwa Penting |- | '''1989''' || '''''KBSM''''' mula dilaksanakan di sekolah menengah seluruh Malaysia |- | '''1992''' || Kertas ''Bahasa Malaysia'' ditukar nama balik kepada '''Bahasa Melayu''' dalam peperiksaan SRP dan SPM |- | '''1993''' || '''''PMR''''' (''[[Penilaian Menengah Rendah]]'') menggantikan SRP sepenuhnya mengikut KBSM |- | '''1995''' || Peperiksaan SPM (Julai) bagi mata pelajaran Matematik diperkenalkan |- | '''1998''' || Peperiksaan Amali bagi mata pelajaran Sains Tulen dalam SPM diganti dengan '''PEKA''' |- | '''2000''' || SPM Julai ditukar menjadi '''''SPMU''''' (''Sijil Pelajaran Malaysia Ulangan''); Sistem Pensijilan Terbuka diperkenalkan |- | '''2002''' || Dasar '''''PPSMI''''' (''Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris'') diperkenalkan; '''ULBS''' (Ujian Lisan Berdasarkan Sekolah) bagi BM dan BI SPM diperkenalkan |- | '''2003''' || '''KBSM Semakan''' dilaksanakan |- | '''2007''' || PPSMI dilaksanakan secara keseluruhan di '''Sekolah Menengah''' |- | '''2008''' || PPSMI dilaksanakan di '''Sekolah Rendah''' |- | '''2010''' || '''Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS)''' diperkenalkan |- | '''2012''' || PPSMI '''dimansuhkan''' secara ''softlanding'' (beransur-ansur) |- | '''2014''' || '''''PT3''''' (''[[Pentaksiran Tingkatan Tiga]]'') menggantikan PMR |- | '''2016''' || Kohort terakhir KBSM di Tingkatan 1 |} ==== Dasar PPSMI (2002–2012) ==== Pada sesi persekolahan '''2007''', '''''PPSMI''''' dilaksanakan secara keseluruhan di Sekolah Menengah, manakala Sekolah Rendah pada sesi '''2008'''. Dasar ini bertujuan meningkatkan penguasaan '''Bahasa Inggeris''' dalam kalangan pelajar Malaysia sebagai persediaan menghadapi era globalisasi. Namun begitu, dasar ini akhirnya '''dimansuhkan''' secara berperingkat bermula '''2012''' berikutan pelbagai bantahan dan kajian yang menunjukkan ia tidak berkesan untuk pelajar luar bandar. ==== Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) ==== Pada '''2010''', '''''PBS''''' diperkenalkan, menyebabkan perubahan peperiksaan '''''PT3''''' pada '''2014'''. PBS mengubah paradigma penilaian daripada bergantung sepenuhnya kepada peperiksaan awam kepada pentaksiran berterusan di peringkat sekolah. Ini mencetuskan peralihan besar dalam cara guru menilai pencapaian murid. === Era 5: Kurikulum Standard Sekolah Menengah — KSSM (2017–kini) === '''''[[Kurikulum Standard Sekolah Menengah]] (KSSM)''''' dilaksanakan secara berperingkat mulai '''2017''', menggantikan KBSM yang telah dilaksanakan sejak 1989. Pelaksanaan ini bagi memenuhi hasrat yang terkandung dalam '''''[[Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia (PPPM) 2013–2025]]'''''. KSSM dirangka berdasarkan '''tanda aras antarabangsa''' bagi memastikan murid yang dilahirkan oleh sistem persekolahan negara ini memiliki kemahiran yang diperlukan untuk bersaing pada peringkat global. Enam tunjang utama KSSM ialah: # '''Komunikasi''' # '''Kerohanian, Sikap dan Nilai''' # '''Kemanusiaan''' # '''Perkembangan Fizikal dan Estetika''' # '''Sains dan Teknologi''' # '''Keterampilan Diri''' Pelaksanaan KSSM mengikut tingkatan: {| class="wikitable" ! Tingkatan !! Tahun Pelaksanaan KSSM |- | Tingkatan 1 || '''2017''' |- | Tingkatan 2 || '''2018''' |- | Tingkatan 3 || '''2019''' |- | Tingkatan 4 || '''2020''' |- | Tingkatan 5 || '''2021''' (SPM KSSM pertama) |} Ciri-ciri utama dan pembaharuan dalam KSSM: * '''Tiada lagi aliran Sains/Sastera''' — digantikan sistem '''Pakej Mata Pelajaran''' iaitu pakej '''''STEM''''' dan pakej '''''Sastera & Kemanusiaan''''' * Pentaksiran: '''''UASA''''' (''Ujian Akhir Sesi Akademik'') menggantikan peperiksaan akhir tahun pusat bagi Tingkatan 1–3 * '''PT3''' dikawal sepenuhnya oleh pihak sekolah mulai '''2020''' * '''SPM''' menggunakan format baharu mulai '''2021''' * Penekanan kepada '''''[[KBAT]]''''' (''Kemahiran Berfikir Aras Tinggi'') dan '''Kemahiran Abad Ke-21''' * Penggunaan '''''DSKP''''' (''Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran'') menggantikan sukatan pelajaran lama * Mata pelajaran '''Reka Bentuk dan Teknologi (RBT)''' dan '''Asas Sains Komputer (ASK)''' diperkenalkan di Menengah Rendah * Maksimum '''5 mata pelajaran elektif''' dibenarkan bagi Menengah Atas === Ringkasan Perubahan Kurikulum dan Peperiksaan === {| class="wikitable sortable" |+ '''Kronologi Kurikulum & Peperiksaan Sekolah Menengah Malaysia''' ! Tempoh !! Kurikulum !! Peperiksaan Tingkatan 3 !! Peperiksaan Tingkatan 5 |- | '''Sebelum 1957''' || ''Pelbagai Vernakular'' (British) || — || '''''LCE''''' / '''''MCE''''' |- | '''1957–1974''' || Pasca ''[[Laporan Razak]] 1956'' || '''''SRP''''' || '''''MCE''''' |- | '''1975–1988''' || '''KLSM''' (''Kurikulum Lama Sekolah Menengah'') || '''''SRP''''' || '''''SPM''''' |- | '''1989–1992''' || '''''KBSM''''' || '''''SRP''''' || '''''SPM''''' |- | '''1993–2002''' || '''''KBSM''''' || '''''PMR''''' || '''''SPM''''' |- | '''2003–2013''' || '''''KBSM Semakan''''' || '''''PMR''''' || '''''SPM''''' |- | '''2014–2016''' || '''''KBSM Semakan''''' || '''''PT3''''' || '''''SPM''''' |- | '''2017–kini''' || '''''KSSM''''' || •'''''PT3''''' ''(Pihak sekolah mengawal. Sehingga dimansuhkan pada tahun 2022)''<br>•'''''[[Ujian Akhir Sesi Akademik|UASA]]''''' ''(Selepas PT3 dimansuhkan)''|| '''''SPM''''' ''(format baharu 2021)'' |} ==Subjek yang ditawarkan== {| class="wikitable sortable" |+ Subjek Menengah Rendah (Tingkatan 1 - 3) ! Kod !! Mata Pelajaran !! Kategori !! Peperiksaan / Pentaksiran |- ! colspan="4" style="background:#1a3a5c; color:white;" | A — MATA PELAJARAN TERAS (Wajib Semua Pelajar) |- | 1103 || Bahasa Melayu || Teras || UASA / PT3 |- | 1119 || Bahasa Inggeris || Teras || UASA / PT3 |- | 1449 || Matematik || Teras || UASA / PT3 |- | 1511 || Sains || Teras || UASA / PT3 |- | 1249 || Sejarah || Teras || UASA / PT3 |- | 2280 || Geografi || Teras || UASA / PT3 |- | 1223 || Pendidikan Islam || Teras (Muslim) || UASA / PT3 |- | 1225 || Pendidikan Moral || Teras (Bukan Muslim) || UASA / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#1a3a5c; color:white;" | B — MATA PELAJARAN WAJIB |- | — || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan (PJPK) || Wajib || PBD |- | 2611 || Pendidikan Seni Visual (PSV) || Wajib || PBD / PT3 |- | — || Reka Bentuk dan Teknologi (RBT) || Wajib || PBD / PT3 |- | — || Asas Sains Komputer (ASK) || Wajib || PBD / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#154360; color:white;" | C — ELEKTIF BAHASA |- | 2361 || Bahasa Arab || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6351 || Bahasa Cina || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6354 || Bahasa Tamil || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6356 || Bahasa Iban || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6357 || Bahasa Kadazandusun || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | — || Bahasa Semai || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | — || Bahasa Punjabi || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#154360; color:white;" | D — ELEKTIF KESENIAN |- | 2621 || Pendidikan Muzik || Elektif Kesenian || PBD / PT3 |- | — || Seni Tari || Elektif Kesenian || PBD / PT3 |- | — || Seni Teater || Elektif Kesenian || PBD / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#0e4b2b; color:white;" | E — KURIKULUM BERSEPADU DINI (KBD) — Sekolah Agama |- | — || Usul Al-Din || KBD || Dalaman |- | — || Al-Syariah || KBD || Dalaman |- | — || Al-Lughah Al-Arabiah Al-Mu'asirah || KBD || Dalaman |} {| class="wikitable sortable" |+ Subjek Menengah Atas (Tingkatan 4 & 5) ! Kod !! Mata Pelajaran !! Kategori |- ! colspan="3" style="background:#2c3e50; color:white;" | A — MATA PELAJARAN TERAS |- | 1103 || Bahasa Melayu || Teras |- | 1119 || Bahasa Inggeris || Teras |- | 1449 || Matematik || Teras |- | 1511 || Sains || Teras |- | 1249 || Sejarah || Teras |- | 1223 || Pendidikan Islam || Teras |- | 1225 || Pendidikan Moral || Teras |- ! colspan="3" style="background:#2c3e50; color:white;" | B — MATA PELAJARAN WAJIB |- | — || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan (PJPK) || Wajib |- ! colspan="3" style="background:#1a5276; color:white;" | C — ELEKTIF BAHASA |- | 2361 || Bahasa Arab || Elektif Bahasa |- | 6351 || Bahasa Cina || Elektif Bahasa |- | 6354 || Bahasa Tamil || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Iban || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Kadazandusun || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Semai || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Perancis || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Jepun || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Jerman || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Korea || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Cina Komunikasi || Elektif Bahasa |- ! colspan="3" style="background:#1a5276; color:white;" | D — ELEKTIF KEMANUSIAAN DAN SASTERA IKHTISAS |- | 3756 || Prinsip Perakaunan || Elektif Kemanusiaan |- | 3767 || Ekonomi || Elektif Kemanusiaan |- | 3766 || Perniagaan || Elektif Kemanusiaan |- | — || Pengajian Keusahawanan ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif Kemanusiaan |- | 2611 || Pendidikan Seni Visual || Elektif Kemanusiaan |- | 2621 || Pendidikan Muzik || Elektif Kemanusiaan |- | 2280 || Geografi || Elektif Kemanusiaan |- | 2215 || Kesusasteraan Melayu Komunikatif || Elektif Kemanusiaan |- | 2205 || Kesusasteraan Inggeris || Elektif Kemanusiaan |- | — || Kesusasteraan Cina || Elektif Kemanusiaan |- | — || Kesusasteraan Tamil || Elektif Kemanusiaan |- ! colspan="3" style="background:#1a5276; color:white;" | E — ELEKTIF PENGAJIAN ISLAM |- | 5227 || Pendidikan Al-Quran dan As-Sunnah || Elektif Pengajian Islam |- | 5228 || Pendidikan Syariah Islamiah || Elektif Pengajian Islam |- | 5226 || Tasawwur Islam || Elektif Pengajian Islam |- ! colspan="3" style="background:#145a32; color:white;" | F — ELEKTIF STEM: Sains Tulen & Matematik |- | 4531 || Fizik || Elektif STEM Sains Tulen |- | 4541 || Kimia || Elektif STEM Sains Tulen |- | 4551 || Biologi || Elektif STEM Sains Tulen |- | 3472 || Matematik Tambahan || Elektif STEM Sains Tulen |- ! colspan="3" style="background:#145a32; color:white;" | G — ELEKTIF STEM: Sains Gunaan & Teknologi |- | — || Sains Tambahan || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3771 || Grafik Komunikasi Teknikal || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Asas Kelestarian || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3729 || Pertanian || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3769 || Sains Rumah Tangga || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3763 || Reka Cipta || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3770 || Sains Komputer || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 4572 || Sains Sukan || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Pengajian Kejuruteraan Awam ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Pengajian Kejuruteraan Mekanikal ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Pengajian Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Lukisan Kejuruteraan ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- ! colspan="3" style="background:#145a32; color:white;" | H — ELEKTIF STEM: Mata Pelajaran Vokasional (MPV) |- | — || Pembinaan Domestik || MPV |- | — || Pembuatan Perabot || MPV |- | — || Produksi Reka Tanda || MPV |- | — || Menservis Peralatan Elektronik Domestik || MPV |- | — || Rekaan dan Jahitan Pakaian || MPV |- | — || Katering dan Penyajian || MPV |- | — || Landskap dan Nurseri || MPV |- | — || Tanaman Makanan || MPV |- | — || Reka Bentuk Grafik Digital || MPV |- | — || Produksi Multimedia || MPV |- | — || Pemprosesan Makanan || MPV |- | — || Akuakultur dan Haiwan Rekreasi || MPV |- | — || Pendawaian Domestik || MPV |- | — || Menservis Automobil || MPV |- | — || Gerontologi Asas dan Geriatik || MPV |- | — || Penjagaan Muka dan Penggayaan Rambut || MPV |- | — || Asuhan dan Pendidikan Awal Kanak-Kanak || MPV |- | — || Hiasan Dalaman || MPV |- | — || Kerja Paip Domestik || MPV |- | — || Kimpalan Arka dan Gas || MPV |- | — || Menservis Motosikal || MPV |- | — || Menservis Peralatan Penyejuk dan Penyaman Udara || MPV |- ! colspan="3" style="background:#6e2f8a; color:white;" | I — KURIKULUM BERSEPADU DINI (KBD) |- | — || Usul Al-Din || KBD |- | — || Al-Syariah || KBD |- | — || Al-Lughah Al-Arabiah Al-Mu'asirah || KBD |- | — || Al-Adab wa Al-Balaghah || KBD |- | — || Al-Manahij Al-Ulum Al-Islami || KBD |- ! colspan="3" style="background:#6e2f8a; color:white;" | J — KURIKULUM BERSEPADU TAHFIZ (KBT) |- | — || Hifz Al-Quran || KBT |- | — || Maharat Al-Quran || KBT |- | — || Turath Dirasat Al-Islamiah || KBT |- | — || Turath Bahasa Arab || KBT |- | — || Turath Al-Quran wa Al-Sunnah || KBT |} ==Lihat juga== * [[Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan]] * [[Sekolah Menengah Kebangsaan Agama]] {{Pendidikan di Malaysia}} ==Rujukan== p2rxz3o7daxiumjn9iscsk78y84dsjn 6844523 6844228 2026-05-09T06:01:26Z Afzan.azam.98 378300 /* Lihat juga */ 6844523 wikitext text/x-wiki '''Sekolah Menengah Kebangsaan''' (singkatan: '''SMK''') ialah institusi pendidikan menengah kerajaan di Malaysia yang berada di bawah kendalian [[Kerajaan Malaysia]] melalui [[Kementerian Pendidikan Malaysia]]. Sekolah ini menggunakan [[Bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar utama dan melaksanakan '''Kurikulum Kebangsaan Malaysia'''. SMK merupakan bentuk sekolah menengah paling umum dalam sistem pendidikan negara dan terbuka kepada pelajar pelbagai kaum dan agama. {{Infobox school | name = Sekolah Menengah Kebangsaan | native_name = | motto = | established = | logo = | city = | state = | country = {{MAS}} | other_name = SMK | type = [[Pendidikan di Malaysia|Pendidikan menengah]] | affiliations = | principal = | students = {{tree list}} ~1.95 juta ('''2025''') <ref>{{cite web |url=https://www.moe.gov.my/download/penerbitan_dan_jurnal/buku-perangkaan-pendidikan-malaysia/Buku%20Perangkaan%20Pendidikan%20Malaysia%202025.pdf |title=Perangkaan Pendidikan Malaysia 2025 |publisher=Kementerian Pendidikan Malaysia |access-date=8 Mei 2026}}</ref><br> ** {{flagicon|Johor}} Johor: 23,842 ** {{flagicon|Kedah}} Kedah: 14,206 ** {{flagicon|Kelantan}} Kelantan: 17,360 ** {{flagicon|Melaka}} Melaka: 5,933 ** {{flagicon|Negeri Sembilan}} Negeri Sembilan: 7,847 ** {{flagicon|Pahang}} Pahang :16,211 ** {{flagicon|Perak}} Perak: 18,992 ** {{flagicon|Perlis}} Perlis: 2,694 ** {{flagicon|Pulau Pinang}} Pulau Pinang: 8,184 ** {{flagicon|Sabah}} Sabah: 29,533 ** {{flagicon|Sarawak}} Sarawak: 25,190 ** {{flagicon|Selangor}} Selangor: 28,439 ** {{flagicon|Terengganu}} Terengganu: 10,930 ** {{Flagicon|Wilayah Persekutuan}} Wilayah Persekutuan: *** {{flagicon|Kuala Lumpur}} Kuala Lumpur:4,335 *** {{flagicon|Labuan}} Labuan: 815 *** {{flagicon|Putrajaya}} Putrajaya:1,039 {{tree list/end}} | colours = | grades = Tingkatan 1 - 5 | classes = | houses = | medium of language = [[Bahasa Melayu]] | address = | district = | educational_authority = [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] | mascot = | newspaper = | yearbook = | campuses = ~2,100–2,200''' buah sekolah (2025)<ref>{{cite web |url=https://www.moe.gov.my/download/penerbitan_dan_jurnal/buku-perangkaan-pendidikan-malaysia/Buku%20Perangkaan%20Pendidikan%20Malaysia%202025.pdf |title=Perangkaan Pendidikan Malaysia 2025 |publisher=Kementerian Pendidikan Malaysia |access-date=8 Mei 2026}}</ref> | alumni = | website = | footnotes = }} SMK terbahagi kepada dua peringkat menengah iaitu Menengah Rendah dari pelajar Tingkatan 1 hingga Tingkatan 3 dan selalunya akan menduduki peperiksaan seperti [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (dimansuhkan sejak 2022), [[Ujian Akhir Sesi Akademik]] (Pengganti PT3) dan [[Matrik Pembelajaran Malaysia]] untuk Tingkatan 3. Manakala, Menengah Atas pula dari pelajar Tingkatan 4 & 5. Mereka disini bersama-sama dengan subjek pilihan (elektif) berdasarkan keputusan dan minat pelajar dalam peperiksaan akhir semasa di Tingkatan 3. Dan mereka akan menduduki [[Sijil Pelajaran Malaysia]] jika mereka telah sampai ke akhir Tingkatan 5. [[File:Cmglee Penang Free School main gate.jpg|thumb|Gambar pagar Pinang Free School, Jelutong, Pulau Pinang]] [[File:SMK Chung Hua Miri.JPG|thumb|Gambar bangunan SMK Chung Hua, Miri, Sarawak]] [[File:Gate of Kuhara.jpg|thumb|Gambar pagar SMK Kuhara, Tawau, Sabah]] ==Sejarah== Sekolah Menengah Kebangsaan (atau SMK) di Malaysia telah melalui pelbagai fasa perkembangan bermula daripada zaman penjajahan British sehinggalah era kurikulum moden masa kini. Perkembangan ini dipengaruhi oleh faktor politik, ekonomi, sosial dan keperluan negara pada setiap zaman. === Era 1: Zaman Pra-Merdeka (Sebelum 1957) === ==== Zaman British Awal (1816–1941) ==== Sekolah menengah terawal di Tanah Melayu ialah '''Penang Free School''' yang ditubuhkan pada '''1816''' hasil usaha mubaligh Kristian, menjadi antara sekolah menengah terawal di Tanah Melayu. Pada awal abad ke-20, bagi menampung permintaan yang bertambah terhadap pendidikan menengah, '''Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK)''' diasaskan mengikut model ''English Grammar School'' pada tahun '''1905''' — walau bagaimanapun sekolah ini adalah khas untuk golongan '''bangsawan''' sahaja. Pada zaman ini wujud '''lima jenis persekolahan''' yang berasingan: * '''Sekolah Vernakular Melayu''' * '''Sekolah Vernakular Cina''' * '''Sekolah Vernakular India/Tamil''' * '''Sekolah Inggeris''' * '''Sekolah Agama''' (''Madrasah'') Ciri-ciri sebegini terbentuk kerana mengambil kira faktor '''politik, ekonomi, sosio-budaya''' dan '''agama''' masyarakat majmuk Tanah Melayu pada ketika itu. ==== Zaman Pendudukan Jepun (1941–1945) ==== Semasa '''Perang Dunia Kedua (1941–1945)''', negeri-negeri yang menganggotai Malaysia telah diduduki oleh tentera Jepun. Pendidikan menengah telah '''diberhentikan sepenuhnya''' dan sebagai gantinya telah ditubuhkan beberapa sekolah teknik dan maktab teknik untuk pengajian telekomunikasi, maritim, perikanan, pertanian dan pembinaan. Beberapa bangunan sekolah di bandar-bandar digunakan sebagai berek, setor, pusat perniagaan dan ibu pejabat pentadbiran tentera Jepun. Guru-guru tempatan diberi latihan tambahan untuk mengajar '''Bahasa Jepun'''. Kelas-kelas Bahasa Jepun juga diadakan untuk orang dewasa di kelab dan persatuan. Pendidikan pada zaman pemerintahan Jepun '''tidak mempunyai satu falsafah''' untuk tujuan perpaduan rakyat dan pembentukan identiti kebangsaan. ==== Selepas Perang (1945–1956) ==== Selepas tamat Perang Dunia Kedua pada '''1946''', Inggeris kembali semula ke Tanah Melayu. Keadaan sistem pendidikan waktu itu bercelaru — orang Melayu mula kuat semangat '''nasionalisme''' manakala masyarakat Cina dan India masih mahu kekal bermastautin di Malaya. Dua laporan penting mencorakkan hala tuju pendidikan menengah pada zaman ini: ; '''Laporan Barnes (1951)''' : Jawatankuasa yang dipengerusikan oleh ''L.J. Barnes'' ditugaskan untuk menyemak dan memperbaiki keadaan pendidikan orang Melayu, membawa kepada cadangan bahawa seluruh sistem pendidikan perlu dirombak semula. ; '''Laporan Razak (1956)''' : Diketuai oleh '''Tun Abdul Razak''', laporan ini mencadangkan penubuhan dua jenis aliran persekolahan — satu menggunakan '''Bahasa Melayu''' sebagai bahasa pengantar dan satu lagi menggunakan '''Bahasa Inggeris'''. Bahasa Inggeris akan menjadi pelajaran wajib bagi sekolah Melayu dan Bahasa Melayu akan menjadi pelajaran wajib bagi sekolah Inggeris. Laporan ini menjadi '''asas Dasar Pendidikan Kebangsaan''' sehingga kini. === Era 2: Selepas Merdeka (1957–1970) === '''[[Laporan Razak]] (1956)''' dan '''[[Laporan Rahman Talib]] (1960)''' telah menjadi asas penggubalan '''[[Dasar Pendidikan Kebangsaan]]'''. Dasar-dasar yang penting daripada kedua-dua laporan tersebut dimaktubkan ke dalam '''''Akta Pelajaran 1961'''''. '''Laporan Abdul Rahman Talib 1960''' mencadangkan menjadikan Bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar utama di sekolah rendah, sekolah menengah termasuk sekolah Cina dan Tamil, serta institusi pengajian tinggi. Setiap peperiksaan awam yang diadakan di sekolah menengah hendaklah dijalankan dalam bahasa rasmi sahaja iaitu '''Bahasa Inggeris atau Bahasa Melayu'''. Jawatankuasa ini turut mencadangkan agar umur persekolahan murid-murid dinaikkan secara automatik daripada 12 tahun ke 15 tahun, memberikan peluang pendidikan selama '''9 tahun''' iaitu 6 tahun di sekolah rendah dan 3 tahun di sekolah menengah rendah. Kronologi penting era ini: {| class="wikitable" ! Tahun !! Peristiwa Penting |- | '''1957''' || Malaya '''merdeka''' pada 31 Ogos |- | '''1961''' || '''''Akta Pelajaran 1961''''' dimaktubkan berdasarkan Laporan Razak dan Rahman Talib |- | '''1963''' || Penubuhan '''Malaysia''' menggabungkan Malaya, Sabah, Sarawak dan Singapura |- | '''1964''' || Peperiksaan Masuk Sekolah Menengah '''dimansuhkan''' |- | '''1965''' || Sistem '''Pendidikan Aneka Jurusan''' (''Comprehensive Education'') diperkenalkan |- | '''1967''' || Peperiksaan darjah lima diperkenalkan |- | '''1968''' || Jawatankuasa Perancangan Pelajaran Tinggi dibentuk, membawa kepada penubuhan '''Majlis Pelajaran Tinggi''' |} Peperiksaan menengah yang digunakan pada zaman ini: * '''''LCE''''' (''Lower Certificate of Education'') — peperiksaan Tingkatan 3 * '''''MCE''''' (''Malaysian Certificate of Education'') — peperiksaan Tingkatan 5, setara SPM hari ini === Era 3: Pembangunan dan Pengukuhan (1970–1988) === Pada era ini, '''Sekolah Menengah Teknik dan Vokasional''' ditubuhkan bagi memenuhi keperluan tenaga kerja mahir negara di bawah '''[[Dasar Ekonomi Baru]]'''. Sistem pendidikan diselaraskan melalui Polisi Pendidikan Kebangsaan serta '''[[Lembaga Peperiksaan Malaysia]]''' ditubuhkan. Perkembangan berlaku dalam tiga tahap utama: ; '''''Tahap Pertama (1963–1965)''''' : Perlaksanaan ''Akta Pelajaran 1961''. Peperiksaan Masuk Sekolah Menengah dimansuhkan (1964) dan sistem Pendidikan Aneka Jurusan diperkenalkan (1965). ; '''''Tahap Kedua (1966–1970)''''' : Di bawah '''Rancangan Malaysia Pertama'''. Penubuhan Sekolah Menengah Teknik dan Vokasional, penyelarasan sistem pendidikan melalui Polisi Pendidikan Kebangsaan serta penubuhan Lembaga Peperiksaan Malaysia. ; '''''Tahap Ketiga (1971–1975)''''' : Pengubahsuaian sistem pelajaran dan latihan untuk memenuhi keperluan perkembangan ekonomi serta mengeluarkan lebih ramai tenaga kerja mahir bagi melancarkan pelaksanaan '''Dasar Ekonomi Baru'''. Penekanan kepada peranan pendidikan dalam perpaduan (Rancangan Malaysia Kedua), penubuhan '''Rukun Negara''' dan Pusat Pengajian Sains. Sistem pendidikan sekolah menengah pada era ini terdiri daripada: # '''Sekolah Menengah Rendah (SMR)''' — Tingkatan 1 hingga 3 # '''Sekolah Menengah Atas (SMA)''' — Tingkatan 4 dan 5 # '''Pra Universiti''' — Tingkatan 6 Semua guru diletakkan di bawah satu perkhidmatan profesional dan '''Jemaah Nazir Persekutuan''' ditubuhkan bagi tujuan pemantauan kualiti pendidikan. Perubahan nama peperiksaan: * '''''LCE''''' → '''''SRP''''' (''Sijil Rendah Pelajaran'') — Tingkatan 3 * '''''MCE''''' → '''''SPM''''' (''[[Sijil Pelajaran Malaysia]]'') — Tingkatan 5, diperkenalkan pada tahun '''1975''' === Era 4: Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah — KBSM (1989–2016) === '''''[[Kurikulum Bersepadu Sekolah Menengah]] (KBSM)''''' dilaksanakan pada tahun '''1989''' berdasarkan '''Laporan Jawatankuasa Kabinet 1979'''. Prinsip utama KBSM ialah menjalin dan mengadunkan unsur-unsur '''ilmu dan kemahiran, bahasa, dan nilai-nilai''' dalam semua mata pelajaran. Buat kali pertama dalam sejarah pendidikan Malaysia, nilai perlu '''merentas kurikulum'''. Matlamat utama KBSM adalah untuk melahirkan individu yang '''seimbang dari segi ilmu pengetahuan dan kemahiran''' yang sesuai serta mempunyai '''moral dan nilai etika yang kukuh'''. Kronologi penting era KBSM: {| class="wikitable" ! Tahun !! Peristiwa Penting |- | '''1989''' || '''''KBSM''''' mula dilaksanakan di sekolah menengah seluruh Malaysia |- | '''1992''' || Kertas ''Bahasa Malaysia'' ditukar nama balik kepada '''Bahasa Melayu''' dalam peperiksaan SRP dan SPM |- | '''1993''' || '''''PMR''''' (''[[Penilaian Menengah Rendah]]'') menggantikan SRP sepenuhnya mengikut KBSM |- | '''1995''' || Peperiksaan SPM (Julai) bagi mata pelajaran Matematik diperkenalkan |- | '''1998''' || Peperiksaan Amali bagi mata pelajaran Sains Tulen dalam SPM diganti dengan '''PEKA''' |- | '''2000''' || SPM Julai ditukar menjadi '''''SPMU''''' (''Sijil Pelajaran Malaysia Ulangan''); Sistem Pensijilan Terbuka diperkenalkan |- | '''2002''' || Dasar '''''PPSMI''''' (''Pengajaran dan Pembelajaran Sains dan Matematik dalam Bahasa Inggeris'') diperkenalkan; '''ULBS''' (Ujian Lisan Berdasarkan Sekolah) bagi BM dan BI SPM diperkenalkan |- | '''2003''' || '''KBSM Semakan''' dilaksanakan |- | '''2007''' || PPSMI dilaksanakan secara keseluruhan di '''Sekolah Menengah''' |- | '''2008''' || PPSMI dilaksanakan di '''Sekolah Rendah''' |- | '''2010''' || '''Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS)''' diperkenalkan |- | '''2012''' || PPSMI '''dimansuhkan''' secara ''softlanding'' (beransur-ansur) |- | '''2014''' || '''''PT3''''' (''[[Pentaksiran Tingkatan Tiga]]'') menggantikan PMR |- | '''2016''' || Kohort terakhir KBSM di Tingkatan 1 |} ==== Dasar PPSMI (2002–2012) ==== Pada sesi persekolahan '''2007''', '''''PPSMI''''' dilaksanakan secara keseluruhan di Sekolah Menengah, manakala Sekolah Rendah pada sesi '''2008'''. Dasar ini bertujuan meningkatkan penguasaan '''Bahasa Inggeris''' dalam kalangan pelajar Malaysia sebagai persediaan menghadapi era globalisasi. Namun begitu, dasar ini akhirnya '''dimansuhkan''' secara berperingkat bermula '''2012''' berikutan pelbagai bantahan dan kajian yang menunjukkan ia tidak berkesan untuk pelajar luar bandar. ==== Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) ==== Pada '''2010''', '''''PBS''''' diperkenalkan, menyebabkan perubahan peperiksaan '''''PT3''''' pada '''2014'''. PBS mengubah paradigma penilaian daripada bergantung sepenuhnya kepada peperiksaan awam kepada pentaksiran berterusan di peringkat sekolah. Ini mencetuskan peralihan besar dalam cara guru menilai pencapaian murid. === Era 5: Kurikulum Standard Sekolah Menengah — KSSM (2017–kini) === '''''[[Kurikulum Standard Sekolah Menengah]] (KSSM)''''' dilaksanakan secara berperingkat mulai '''2017''', menggantikan KBSM yang telah dilaksanakan sejak 1989. Pelaksanaan ini bagi memenuhi hasrat yang terkandung dalam '''''[[Pelan Pembangunan Pendidikan Malaysia (PPPM) 2013–2025]]'''''. KSSM dirangka berdasarkan '''tanda aras antarabangsa''' bagi memastikan murid yang dilahirkan oleh sistem persekolahan negara ini memiliki kemahiran yang diperlukan untuk bersaing pada peringkat global. Enam tunjang utama KSSM ialah: # '''Komunikasi''' # '''Kerohanian, Sikap dan Nilai''' # '''Kemanusiaan''' # '''Perkembangan Fizikal dan Estetika''' # '''Sains dan Teknologi''' # '''Keterampilan Diri''' Pelaksanaan KSSM mengikut tingkatan: {| class="wikitable" ! Tingkatan !! Tahun Pelaksanaan KSSM |- | Tingkatan 1 || '''2017''' |- | Tingkatan 2 || '''2018''' |- | Tingkatan 3 || '''2019''' |- | Tingkatan 4 || '''2020''' |- | Tingkatan 5 || '''2021''' (SPM KSSM pertama) |} Ciri-ciri utama dan pembaharuan dalam KSSM: * '''Tiada lagi aliran Sains/Sastera''' — digantikan sistem '''Pakej Mata Pelajaran''' iaitu pakej '''''STEM''''' dan pakej '''''Sastera & Kemanusiaan''''' * Pentaksiran: '''''UASA''''' (''Ujian Akhir Sesi Akademik'') menggantikan peperiksaan akhir tahun pusat bagi Tingkatan 1–3 * '''PT3''' dikawal sepenuhnya oleh pihak sekolah mulai '''2020''' * '''SPM''' menggunakan format baharu mulai '''2021''' * Penekanan kepada '''''[[KBAT]]''''' (''Kemahiran Berfikir Aras Tinggi'') dan '''Kemahiran Abad Ke-21''' * Penggunaan '''''DSKP''''' (''Dokumen Standard Kurikulum dan Pentaksiran'') menggantikan sukatan pelajaran lama * Mata pelajaran '''Reka Bentuk dan Teknologi (RBT)''' dan '''Asas Sains Komputer (ASK)''' diperkenalkan di Menengah Rendah * Maksimum '''5 mata pelajaran elektif''' dibenarkan bagi Menengah Atas === Ringkasan Perubahan Kurikulum dan Peperiksaan === {| class="wikitable sortable" |+ '''Kronologi Kurikulum & Peperiksaan Sekolah Menengah Malaysia''' ! Tempoh !! Kurikulum !! Peperiksaan Tingkatan 3 !! Peperiksaan Tingkatan 5 |- | '''Sebelum 1957''' || ''Pelbagai Vernakular'' (British) || — || '''''LCE''''' / '''''MCE''''' |- | '''1957–1974''' || Pasca ''[[Laporan Razak]] 1956'' || '''''SRP''''' || '''''MCE''''' |- | '''1975–1988''' || '''KLSM''' (''Kurikulum Lama Sekolah Menengah'') || '''''SRP''''' || '''''SPM''''' |- | '''1989–1992''' || '''''KBSM''''' || '''''SRP''''' || '''''SPM''''' |- | '''1993–2002''' || '''''KBSM''''' || '''''PMR''''' || '''''SPM''''' |- | '''2003–2013''' || '''''KBSM Semakan''''' || '''''PMR''''' || '''''SPM''''' |- | '''2014–2016''' || '''''KBSM Semakan''''' || '''''PT3''''' || '''''SPM''''' |- | '''2017–kini''' || '''''KSSM''''' || •'''''PT3''''' ''(Pihak sekolah mengawal. Sehingga dimansuhkan pada tahun 2022)''<br>•'''''[[Ujian Akhir Sesi Akademik|UASA]]''''' ''(Selepas PT3 dimansuhkan)''|| '''''SPM''''' ''(format baharu 2021)'' |} ==Subjek yang ditawarkan== {| class="wikitable sortable" |+ Subjek Menengah Rendah (Tingkatan 1 - 3) ! Kod !! Mata Pelajaran !! Kategori !! Peperiksaan / Pentaksiran |- ! colspan="4" style="background:#1a3a5c; color:white;" | A — MATA PELAJARAN TERAS (Wajib Semua Pelajar) |- | 1103 || Bahasa Melayu || Teras || UASA / PT3 |- | 1119 || Bahasa Inggeris || Teras || UASA / PT3 |- | 1449 || Matematik || Teras || UASA / PT3 |- | 1511 || Sains || Teras || UASA / PT3 |- | 1249 || Sejarah || Teras || UASA / PT3 |- | 2280 || Geografi || Teras || UASA / PT3 |- | 1223 || Pendidikan Islam || Teras (Muslim) || UASA / PT3 |- | 1225 || Pendidikan Moral || Teras (Bukan Muslim) || UASA / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#1a3a5c; color:white;" | B — MATA PELAJARAN WAJIB |- | — || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan (PJPK) || Wajib || PBD |- | 2611 || Pendidikan Seni Visual (PSV) || Wajib || PBD / PT3 |- | — || Reka Bentuk dan Teknologi (RBT) || Wajib || PBD / PT3 |- | — || Asas Sains Komputer (ASK) || Wajib || PBD / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#154360; color:white;" | C — ELEKTIF BAHASA |- | 2361 || Bahasa Arab || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6351 || Bahasa Cina || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6354 || Bahasa Tamil || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6356 || Bahasa Iban || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | 6357 || Bahasa Kadazandusun || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | — || Bahasa Semai || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- | — || Bahasa Punjabi || Elektif Bahasa || UASA / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#154360; color:white;" | D — ELEKTIF KESENIAN |- | 2621 || Pendidikan Muzik || Elektif Kesenian || PBD / PT3 |- | — || Seni Tari || Elektif Kesenian || PBD / PT3 |- | — || Seni Teater || Elektif Kesenian || PBD / PT3 |- ! colspan="4" style="background:#0e4b2b; color:white;" | E — KURIKULUM BERSEPADU DINI (KBD) — Sekolah Agama |- | — || Usul Al-Din || KBD || Dalaman |- | — || Al-Syariah || KBD || Dalaman |- | — || Al-Lughah Al-Arabiah Al-Mu'asirah || KBD || Dalaman |} {| class="wikitable sortable" |+ Subjek Menengah Atas (Tingkatan 4 & 5) ! Kod !! Mata Pelajaran !! Kategori |- ! colspan="3" style="background:#2c3e50; color:white;" | A — MATA PELAJARAN TERAS |- | 1103 || Bahasa Melayu || Teras |- | 1119 || Bahasa Inggeris || Teras |- | 1449 || Matematik || Teras |- | 1511 || Sains || Teras |- | 1249 || Sejarah || Teras |- | 1223 || Pendidikan Islam || Teras |- | 1225 || Pendidikan Moral || Teras |- ! colspan="3" style="background:#2c3e50; color:white;" | B — MATA PELAJARAN WAJIB |- | — || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan (PJPK) || Wajib |- ! colspan="3" style="background:#1a5276; color:white;" | C — ELEKTIF BAHASA |- | 2361 || Bahasa Arab || Elektif Bahasa |- | 6351 || Bahasa Cina || Elektif Bahasa |- | 6354 || Bahasa Tamil || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Iban || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Kadazandusun || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Semai || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Perancis || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Jepun || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Jerman || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Korea || Elektif Bahasa |- | — || Bahasa Cina Komunikasi || Elektif Bahasa |- ! colspan="3" style="background:#1a5276; color:white;" | D — ELEKTIF KEMANUSIAAN DAN SASTERA IKHTISAS |- | 3756 || Prinsip Perakaunan || Elektif Kemanusiaan |- | 3767 || Ekonomi || Elektif Kemanusiaan |- | 3766 || Perniagaan || Elektif Kemanusiaan |- | — || Pengajian Keusahawanan ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif Kemanusiaan |- | 2611 || Pendidikan Seni Visual || Elektif Kemanusiaan |- | 2621 || Pendidikan Muzik || Elektif Kemanusiaan |- | 2280 || Geografi || Elektif Kemanusiaan |- | 2215 || Kesusasteraan Melayu Komunikatif || Elektif Kemanusiaan |- | 2205 || Kesusasteraan Inggeris || Elektif Kemanusiaan |- | — || Kesusasteraan Cina || Elektif Kemanusiaan |- | — || Kesusasteraan Tamil || Elektif Kemanusiaan |- ! colspan="3" style="background:#1a5276; color:white;" | E — ELEKTIF PENGAJIAN ISLAM |- | 5227 || Pendidikan Al-Quran dan As-Sunnah || Elektif Pengajian Islam |- | 5228 || Pendidikan Syariah Islamiah || Elektif Pengajian Islam |- | 5226 || Tasawwur Islam || Elektif Pengajian Islam |- ! colspan="3" style="background:#145a32; color:white;" | F — ELEKTIF STEM: Sains Tulen & Matematik |- | 4531 || Fizik || Elektif STEM Sains Tulen |- | 4541 || Kimia || Elektif STEM Sains Tulen |- | 4551 || Biologi || Elektif STEM Sains Tulen |- | 3472 || Matematik Tambahan || Elektif STEM Sains Tulen |- ! colspan="3" style="background:#145a32; color:white;" | G — ELEKTIF STEM: Sains Gunaan & Teknologi |- | — || Sains Tambahan || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3771 || Grafik Komunikasi Teknikal || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Asas Kelestarian || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3729 || Pertanian || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3769 || Sains Rumah Tangga || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3763 || Reka Cipta || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 3770 || Sains Komputer || Elektif STEM Sains Gunaan |- | 4572 || Sains Sukan || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Pengajian Kejuruteraan Awam ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Pengajian Kejuruteraan Mekanikal ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Pengajian Kejuruteraan Elektrik dan Elektronik ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- | — || Lukisan Kejuruteraan ''([[Kolej Vokasional]] sahaja)'' || Elektif STEM Sains Gunaan |- ! colspan="3" style="background:#145a32; color:white;" | H — ELEKTIF STEM: Mata Pelajaran Vokasional (MPV) |- | — || Pembinaan Domestik || MPV |- | — || Pembuatan Perabot || MPV |- | — || Produksi Reka Tanda || MPV |- | — || Menservis Peralatan Elektronik Domestik || MPV |- | — || Rekaan dan Jahitan Pakaian || MPV |- | — || Katering dan Penyajian || MPV |- | — || Landskap dan Nurseri || MPV |- | — || Tanaman Makanan || MPV |- | — || Reka Bentuk Grafik Digital || MPV |- | — || Produksi Multimedia || MPV |- | — || Pemprosesan Makanan || MPV |- | — || Akuakultur dan Haiwan Rekreasi || MPV |- | — || Pendawaian Domestik || MPV |- | — || Menservis Automobil || MPV |- | — || Gerontologi Asas dan Geriatik || MPV |- | — || Penjagaan Muka dan Penggayaan Rambut || MPV |- | — || Asuhan dan Pendidikan Awal Kanak-Kanak || MPV |- | — || Hiasan Dalaman || MPV |- | — || Kerja Paip Domestik || MPV |- | — || Kimpalan Arka dan Gas || MPV |- | — || Menservis Motosikal || MPV |- | — || Menservis Peralatan Penyejuk dan Penyaman Udara || MPV |- ! colspan="3" style="background:#6e2f8a; color:white;" | I — KURIKULUM BERSEPADU DINI (KBD) |- | — || Usul Al-Din || KBD |- | — || Al-Syariah || KBD |- | — || Al-Lughah Al-Arabiah Al-Mu'asirah || KBD |- | — || Al-Adab wa Al-Balaghah || KBD |- | — || Al-Manahij Al-Ulum Al-Islami || KBD |- ! colspan="3" style="background:#6e2f8a; color:white;" | J — KURIKULUM BERSEPADU TAHFIZ (KBT) |- | — || Hifz Al-Quran || KBT |- | — || Maharat Al-Quran || KBT |- | — || Turath Dirasat Al-Islamiah || KBT |- | — || Turath Bahasa Arab || KBT |- | — || Turath Al-Quran wa Al-Sunnah || KBT |} ==Lihat juga== * [[Sekolah rendah kebangsaan]] * [[Sekolah Menengah Jenis Kebangsaan]] * [[Sekolah Menengah Kebangsaan Agama]] {{Pendidikan di Malaysia}} ==Rujukan== r9pn2bg6lvf0n8x7b4wgr3ip5lzn17d 0 261589 6844602 6828130 2026-05-09T08:49:59Z ~2026-26450-91 398965 Updating 6844602 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Menengah Kebangsaan Gajah Berang |Logo Sekolah = [[imej:Lencana Sekolah Menengah Kebangsaan Gajah Berang.jpg|200px|center]] |Moto = Labor Omnia Vincit |Tarikh = 1956 |Jenis Sekolah = [[Sekolah menengah kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Pengetua =Puan Norul Akmar Bt Alang |GPK 1 =En. Mohammad Seri bin Abu Bakar |GPK HEM =Encik Lau Siong Du |GPK KOKO =Encik Omar bin Minhad |GPK T6 =Encik Chu Yuan Lye |Pengerusi PIBG =Dato' Ng Teng Yau |Kod sekolah =MEB2091<ref>{{Cite web |url=https://www.moe.gov.my/index.php/my/statistik-kpm/bilangan-sekolah-mengikut-kumpulan-jenis-dan-negeri |title=Senarai Sekolah Mengikut Kumpulan Jenis Dan Negeri. |access-date=2018-05-19 |archive-date=2018-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180710100827/http://moe.gov.my/index.php/my/statistik-kpm/bilangan-sekolah-mengikut-kumpulan-jenis-dan-negeri |url-status=dead }}</ref> |Bandar = Jalan Gajah Berang |Daerah = 75200, Melaka |Negeri = [[Melaka|Melaka Bandar Bersejarah]] |Negara = {{MAS}} |Laman = |Telefon = 06-2831476 |Faks = 06-2828691 }} <!-- Rencana Wikipedia BUKAN majalah sekolah. Tulis dengan pandangan yang berkecuali. Buangkan imej dan video yang tidak diperlukan untuk menerangkan topik rencana ini. -->{{Unreferenced|date=January 2023}}'''Sekolah Menengah Kebangsaan Gajah''' '''Berak JOHN''' sebuah sekolah menengah kebangsaan kerajaan yang terletak dalam daerah [[Melaka]] Tengah, Melaka. Kedudukannya terletak kira-kira 1.5 km dari pusat [[Bandar Melaka]]. Pada awal penubuhannya, sekolah ini dikenali sebagai '''''Gajah eraknoary School''''' dan kemudian ditukarkan kepada '''''Gajah Berang Secondary English School''''' (GBSEX). Pemberian nama sekolah dikaitkan dengan nama jalan yang berhadapan dengan sekolah iaitu Jalan Gajah Berang yang menghubungkan Jalan Tengkera di barat dan Jalan Hang Tuah, Bachang di timurnya serta bersebelahan dengan [[Chetty|perkampungan Chetti]]. Sekarang ketua baru Kim Jong un dipercayai bahawa dia seorang "master of goon" Dalam usia yang mencecah lebih daripada separuh abad, SMK Gajah Berang telah memperoleh kecemerlangan dan kegemilangan sama ada dalam bidang kurikulum atau kokurikulum. Selain itu, SMK Gajah Berang telah berjaya melahirkan generasi pelajar yang berilmu, bermoral dan berdaya saing. Kejayaan pelajar-pelajar SMK Gajah Berang telah mendapat pengiktirafan bukan sahaja di peringkat nasional malah di peringkat antarabangsa khususnya dalam bidang kokurikulum. ==Sejarah Sekolah == === Era Pascamerdeka (1956 -1957) === Pada tahun 1956 setahun sebelum [[Tanah Melayu British|Tanah Melayu]] mendapat kemerdekaan, kerajaan British menubuhkan sekolah ini. Lokasi yang dipilih terletak di atas sebuah tapak yang bertanah rendah dan berpaya seluas 7.5 [[ekar]]. Terdapat hanya sebatang jalan kecil sepanjang 50 meter ke Jalan Gajah Berang sebagai jalan penghubung ke sekolah. Pada awalnya, sekolah ini terdiri daripada sebuah blok bangunan batu 2 tingkat yang mengandungi 6 buah bilik darjah, bengkel-bengkel dan sebuah tandas. Sebuah bilik darjah dijadikan bilik guru. Terdapat juga sebuah binaan sementara yang beratap rumbia, tempat untuk menjual makanan. Walaupun bengkel-bengkel telah siap dibina, namun ia tidak dapat digunakan kerana pemasangan mesin-mesin belum lagi dilakukan. Sesi persekolahan bermula pada 9 Januari 1956. Bilangan pelajar ketika itu seramai 157 orang yang terdiri daripada pelajar lelaki sahaja. Bilangan tenaga pengajar pula seramai 6 orang. Pengetua pertama sekolah ini ialah En. Tan Gim Ann. Beliau menerajui dan memimpin sekolah sehingga tahun 1958 dengan bantuan 5 orang guru perintis yang lain iaitu Messrs. M.C. Kailasapathy, En. M.C. Oomen, En. Tan Teng Ghee, En. A.M. Narayanan dan En. Yoong Cheong Pin. Pelbagai masalah terpaksa dihadapi oleh pengetua dan para guru seperti bilangan bilik darjah yang terhad dan ketiadaan kemudahan padang permainan. Para pelajar hanya dapat menjalankan aktiviti permainan [[ping pong]] dan [[catur]] sahaja. Mereka dibahagikan kepada 4 buah rumah sukan iaitu ''Peng Soon'', ''Dhyan Chand'', ''Owens'' dan ''Hutton''. Rumah-rumah sukan tersebut diberi nama sempena tokoh-tokoh sukan yang terkemuka. Kerana sekolah ini tidak mempunyai makmal sains, guru-guru sains terpaksa meminjam dan menggunakan sepenuhnya makmal sains [[Sekolah Tinggi Melaka]] pada hari Selasa dan Khamis. En. Tan Gim Ann juga terpaksa membuat kerja-kerja perkeranian selama setahun tujuh bulan di samping menjalankan urusan pentadbiran sekolah sebelum ketibaan kerani. Kedatangan tahun 1957 membawa kepada peningkatan dalam jumlah keseluruhan pelajar iaitu seramai 226 orang. Kemasukan 75 orang pelajar baru Tingkatan 1 menyebabkan sekolah terpaksa bergelut dengan masalah kekurangan bilik darjah. Bilik darjah yang sedia ada tidak mencukupi untuk menampung keseluruhan pelajar. Untuk mengatasi keadaan ini, bilik guru, bilik bacaan dan bengkel logam terpaksa diubah suai menjadi bilik darjah.Para guru terpaksa menggunakan ruangan koridor sebagai tempat melakukan kerja-kerja di luar bilik darjah. Bilik pengetua pula telah dibahagi dua untuk menyediakan ruangan bagi Bilik Bacaan atau Kelas Bahasa Melayu. Pada akhir tahun, cogan kata sekolah ini telah dicipta dengan mengambil kata-kata [[Bahasa Latin|Latin]] iaitu "''Labor Omnia Vincit''" yang bermaksud "Usaha Mengatasi Segala-galanya". === Dekad Pertama (1958 - 1968) === Dalam sepuluh tahun pertama selepas era pasca merdeka, sekolah ini banyak mengalami transformasi dari segi pembangunan fizikalnya. Kerja-kerja pembinaan dan penambahan 3 blok baru bangunan sekolah dan padang giat dijalankan. Kesibukan dan bunyi bising dari kerja-kerja di tapak pembinaan tidak menghalang sesi persekolahan 1958 daripada diteruskan. Seramai 231 orang pelajar lelaki baru memasuki Tingkatan Satu dan Peralihan. 4 buah kelas tingkatan 1 dan 2 buah kelas peralihan terpaksa ditukarkan ke sesi petang kerana masalah kekurangan bilik darjah. Masalah ini hanya dapat diatasi selepas kerja-kerja pembinaan siap sepenuhnya pada penghujung bulan Mac. Tahun 1958 mengungkap beberapa peristiwa penting yang julung-julung kalinya berlaku di sekolah ini. Pada 3 April, sekolah ini menerima penghormatan yang tinggi apabila Ketua Pegawai Pelajaran Melaka, Dr F.J.A Rawcliffe membuat kunjungan rasmi kali pertama. Di samping itu, sekolah ini diserikan dengan kehadiran sekumpulan pertama pelajar perempuan Tingkatan 1 dan Peralihan seramai 106 orang pada bulan Mei. Persatuan Ibu Bapa dan Guru (PIBG) juga telah diasaskan bagi menjalinkan kerjasama rapat antara ibu bapa dan guru. Pengerusi pertamanya ialah Ahli Parlimen Melaka, Datuk Tambychik bin Karim. Seterusnya, kumpulan pertama pelajar tingkatan 3 telah menduduki Peperiksaan LCE dan keputusannya ialah 62%. Sebuah majalah sekolah yang pertama, ''The Torch'' telah berjaya diterbitkan pada tahun ini. ''The Torch'' melambangkan obor yang menyinari setiap pelajar yang menyertai sekolah ini. Padang sekolah SMK Gajah Berang telah siap pada penghujung bulan Disember selepas dua tahun ketiadaan padang. Sebelum ini, warga SMK Gajah Berang terpaksa menggunakan padang Sekolah Inggeris Tengkera dan Sekolah Anglo-Chinese untuk latihan sukan dan pertandingan. Selepas persaraan En. Tan Gim Ann, En. Tan Boon Lin dilantik sebagai pengetua baru pada tahun 1959. Tahun ini merupakan tahun yang bersejarah kerana upacara perasmian sekolah ini telah disempurnakan oleh mendiang [[Tun]] [[Tan Cheng Lock]] pada 16 Mei 1959. Kemuncak upacara tersebut ialah pembukaan tirai plak perasmian oleh Tun Tan Cheng Lock. Plak tersebut telah ditempah khas untuk mengabadikan detik bersejarah tersebut. Yang Dipertua Negeri Melaka yang kedua, Tuan Yang Terutama Tun Hj. [[:en:Abdul Malek bin Yusof|Abdul Malek bin Yusof]] telah mengadakan lawatan rasmi beliau yang pertama ke sekolah ini pada 18 Mei 1960. Beliau telah diiringi oleh Ketua Menteri Melaka, Yang Amat Berhormat [[Abdul Ghafar bin Baba|Encik Abdul Ghafar Baba,]] Ketua Pegawai Pelajaran Negeri Melaka dan beberapa orang pegawai penting kerajaan yang lain. Surat penghargaan telah diberikan kepada sekolah dan para pelajar. Pada 12 November pula, Hari Ucapan julung-julung kalinya diadakan. Ketua Menteri Melaka, YAB Encik Abdul Ghafar Baba telah sudi memenuhi jemputan sebagai tetamu kehormat untuk menyampaikan hadiah kepada para pelajar yang berjaya memperoleh keputusan yang cemerlang dalam peperiksaan. Pada tahun 1962, En. Khoo Heng Hock menjadi Pengetua ke-3 yang menggantikan tempat En. Tan Boon Lin. Di bawah pentadbiran beliau, beberapa perubahan telah dibuat. Antaranya termasuklah menukarkan nama-nama rumah sukan kepada nama tokoh-tokoh yang berjasa kepada sekolah dan Negeri Melaka iaitu Ee Yew Lin, Tan Cheng Lock, Tan Gim Ann, Hang Tuah dan Leong Yew Koh. Gelanggang [[tenis]] dan gelanggang [[bola keranjang]] juga telah dibina di bawah pimpinan beliau. Pengetua ke-5, En. Kok Swee Hong pula menumpukan usahanya dalam meningkatkan prestasi peperiksaan sekolah dan menambahkan lagi bangunan baru bagi menampung pertambahan bilangan pelajar setiap tahun. === Era Pembangunan (1969 - 2000) === Dari tahun 1969 hingga tahun 2000, sekolah ini berada di bawah pentadbiran 7 orang pengetua. Pelbagai usaha dan sumbangan telah dilakukan untuk membangunkan prasarana sekolah dan meningkatkan prestasi akademik serta kokurikulum para pelajar. Antaranya, pada tahun 1971, pengetua sekolah, Encik Tai Yen Chuan (1965-1975)  telah memulakan kelas bagi Tingkatan 6 Aliran Sains. Pelajar-pelajar lepasan Tingkatan 5 yang berjaya dalam aliran sains dari sekolah ini dapat melanjutkan pengajian ke Tingkatan 6. Wang sewa sebanyak RM40,000.00 dikeluarkan untuk melengkapkan makmal sains, menambah buku-buku teks dan rujukan Tingkatan Enam di perpustakaan serta menampung perbelanjaan lain. Pasukan ragbi sekolah  berjaya menjadi johan di peringkat kebangsaan.Pada tahun 1975, bangunan baharu yang terdiri daripada bengkel elektrik, kaji sawat, bilik makmal dan kelas Tingkatan 1 siap dibina di bahagian belakang kawasan sekolah yang berhampiran dengan padang. Bagi membantu murid-murid SMK Gajah Berang yang menghadapi masalah kewangan, pengetua sekolah yang ke-7, Encik Seow Kim Swee (1976-1979) telah mengambil inisiatif menubuhkan "Tabung Murid-murid Miskin". Pada tahun 1979, berkat tunjuk ajar para guru dan kegigihan pelajar-pelajar Tingkatan 6, SMK Gajah Berang berjaya mencapai keputusan tertinggi di seluruh Malaysia dalam Peperiksaan HSC (aliran Sains) dengan keputusan 71.4%. Di bawah kepimpinan pengetua yang ke-8, Encik Goh Kwee Meng, taraf sekolah ini dinaiktarafkan  kepada gred "A" kerana mempunyai kelas Peralihan hingga kelas Tingkatan 6 dan mempunyai jumlah pelajar yang melebihi 1200 orang. Beberapa penambahbaikan telah dilaksanakan oleh Encik A. Kalimutu, pengetua yang ke-9 semasa pentadbirannya seperti melengkapkan kemudahan-kemudahan bersukan, menggalakkan aktiviti bersukan pada waktu petang. Beliau juga melengkapkan kemudahan di perpustakaan dan mengadakan bilik rujukan untuk pelajar. Pada tahun 1982, beliau memperkenalkan tali leher sekolah untuk dipakai oleh semua murid dan guru sekolah. Ia merupakan satu langkah ke arah pembentukan dan mengekalkan suatu "identiti" sekolah ini serta menyemai semangat cintakan sekolah. Sistem merit dan demerit turut diperkenalkan bagi mempertingkatkan disiplin pelajar. Kutipan dana telah diusahakan oleh para pelajar untuk mendirikan jalan susur bagi menghubungkan bangunan-bangunan sekolah. Pada tahun 1986, "Skim Sarapan Untuk Murid-Murid Miskin" diperkenalkan untuk memberikan makanan dan minuman pagi kepada mereka yang memerlukannya. Skim ini dijalankan dengan wang bantuan daripada tabung murid-murid miskin SMGB. Pada tahun 1989, sekolah ini telah mula menerima pelajar perempuan di kelas Peralihan, Tingkatan Satu dan Tingkatan Empat. Penerimaan ini merupakan percubaan yang besar dalam sejarah sekolah ini. Pada 21 September 1989, Pusat Sumber sekolah ini telah dirasmikan oleh YB Datuk Mohd. Hj. Kamarudin, Timbalan Menteri Pelajaran Malaysia. Pada tahun 1992, Jabatan Pendidikan Negeri Melaka telah mencalonkan sekolah ini sebagai Sekolah Harapan. Ketika Encik Kassim bin Abbas menjadi pengetua, dua buah kedai koperasi   telah diwujudkan. Selain itu,   dataran taman, air pancut, kolam ikan, parkir kereta guru telah dibina untuk menambah keceriaan  sekolah Bilik media turut dilengkapkan untuk kemudahan pelajar. Sekolah ini turut menyertai pertandingan drama [[TV3]] peringkat kebangsaan dan telah memenangi tempat ke-3. Usaha-usaha menambahbaik kemudahan sekolah diteruskan oleh pengetua yang ke-11 iaitu Encik Cheng Sheng Hua. Beliau menambah 5 buah komputer di bilik komputer, menyediakan  pendingin hawa  di perpustakaan dan  bilik guru. Pada tahun 1997, Tuan Haji Yaamah bin Mohd. Dris selaku pengetua yang ke 12 telah melengkapkan kemudahan [[internet]] di sekolah dan menambah bangunan sekolah yang baharu untuk mengatasi masalah kekurangan bilik darjah. Beliau juga telah mewujudkan Homepage Pengakap dan Homepage SMK Gajah Berang.  === Bersama Milenium Menuai Kecemerlangan (2001 - 2010) === Dalam jangka masa 10 tahun selepas alaf baru, di bawah kepimpinan Encik Abu Hassan bin Ja'alam, dan Puan Hajah Umaizahrah Binti Alwi, SMK Gajah Berang mengorak langkah maju ke hadapan dan mencipta pentasnya yang tersendiri dalam arena pendidikan sama ada dalam bidang akademik mahupun kokurikulum. Pada tahun 2008, seramai 48 orang calon telah mendapat 8A dalam semua mata pelajaran dalam Peperiksaan Menengah Rendah. Keputusan ini adalah keputusan yang terbaik berbanding dengan tahun-tahun sebelumnya. Bagi Sijil Pelajaran Malaysia tahun 2008, SMK Gajah Berang juga mendapat keputusan yang memberangsangkan. Seorang calon mendapat 13A, 15 calon mendapat 12A, 15 calon mendapat 11A, 12 calon mendapt 10A dan 9 calon mendapat 9A. Bagi Sijil Tinggi Pelajaran Malaysia pula, 2 calon cemerlang mendapat 5A, 6 calon mendapat 4A dan 9 calon mendapat 3A. Dalam kokurikulum pelbagai pencapaian turut diperoleh pada tahun 2009. Antaranya, Pasukan St John Sekolah telah menjadi johan keseluruhan Pertandingan Pertolngan Cemas Dan Kawad kaki di peringkat kebangsaan. Persatuan Pandu Puteri berjaya menjadi johan peringkat negeri dalam Pertandingan Pengucapan Awam dan Pertandingan Senamrobik Anjuran Jabatan Belia dan Sukan Negeri.Persatuan Bahasa Melayu turut menjadi johan peringkat zon dalam pertandingan Bahas Ala Parlimen.Persatuan Sains Dan Matematik telah memenangi pingat emas dalam International Competition Assessment for School Anjuran New South Wales University. Pada 27 April 2009, Sambutan Jubli Emas telah diadakan bagi menyambut Ulangtahun ke-50 sekolah ini. Pengetua sekolah ketika itu ialah Puan Hajah Umaizahrah Binti Alwi. Pelbagai aktiviti telah diadakan seperti Majlis Makan Malam Jubli Emas Yang ke-50, cetakan buku Kenangan Jubli Emas, Hari Kokurikulum, penjualan cenderahati Jubli Emas ke-50 dan pertandingan rekabentuk logo Jubli Emas ke-50. Puan Hajah Umaizahrah Binti Alwi telah mencetuskan idea penubuhan Bilik Warisan SMK Gajah Berang dengan bermatlamatkan pemeliharaan warisan budaya sekolah bagi menjana kecemerlangan Institusi Pendidikan SMK Gajah Berang yang unggul. Dengan anggaran kos sebanyak RM25,000, Bilik Warisan telah berjaya diwujudkan hasil kerjasama ahli Panitia Sejarah, guru-guru cemerlang dan staf sokongan pada tahun 2009. === Era kecemerlangan (2011 - 2022) === Tahun 2011 hingga 2017 menyaksikan kemantapan pentadbiran SMK Gajah Berang di bawah dua orang pengetua iaitu Puan Hajah Umaizahrah Binti Alwi dan Encik Roszelan Bin Majid sehingga membawa kejayaan demi kejayaan bagi SMK Gajah Berang dalam akademik dan kokurikulum. SMK Gajah Berang juga mengalami transformasi dan perkembangan fizikal bagi memenuhi impian menjadikan sekolah sebagai 'The Better School' untuk para pelajarnya. SMK Gajah Berang turut mendapat kerjasama daripada Persatuan Ibu Bapa Dan Guru yang tidak pernah berhenti memberi sumbangan bagi kepentingan sekolah dan para pelajar. Beberapa sumbangan daripada Persatuan Ibu Bapa Dan Guru adalah membina Dataran Nilam telah dibina antara Blok Pusat Sumber dan Makmal Komputer bagi kemudahan pelajar dan guru untuk mengakses internet secara wireless (2011) ,memasang 30 kamera litar tertutup (CCTV) bagi menjaga keselamatan di persekitaran sekolah (2013) dan menyediakan 7 buah SMART TV bagi pemasangan di Makmal Sains dan Bengkel Kemahiran Hidup (2017) Pada tahun 2015, sekolah ini mendapat peruntukan daripada kerajaan untuk menukar sepenuhnya genting bumbung bangunan pentadbiran dan menaik taraf siling bangunan. Pengurusan sekolah juga telah mewujudkan bilik khas untuk pengurusan disiplin, bilik untuk Bimbingan dan Kaunseling juga bilik gerakan di bahagian atas blok pentadbiran. Bermula tahun 2016, sekolah ini terpilih untuk melaksanakan Program ''Dual Language Program'' (DLP) iaitu program pengajaran subjek Matematik dan Sains dalam [[Bahasa Inggeris]] bermula dari tingkatan 1 untuk semua murid. Pada tahun 2017, Sekolah Menengah Kebangsaan Gajah Berang mempunyai seramai 762 orang pelajar lelaki dan 599 orang pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1361 orang. Ia mempunyai seramai 112 orang guru yang terdiri daripada 25 orang guru lelaki dan 87 orang guru perempuan. Sekolah ini mempunyai sebanyak 52 buah kelas dari tingkatan 1 hingga tingkatan 6 atas. Terdapat 8 buah kelas untuk setiap untuk arus Perdana dari tingkatan 1 hingga Tingkatan 5. GBS juga mempunyai 12 kelas PRA Universiti aliran sains untuk rendah dan atas. == Lencana Sekolah == [[Fail:Lencana Sekolah Menengah Kebangsaan Gajah Berang.jpg|thumb|left|Lencana SMK Gajah Berang|300x300px]] '''Warna ''Maroon''''' Keberanian, dinamik, futuristik '''Warna Putih''' Kesucian dalam fikiran dan perbuatan. Kesopanan dan kesusilaan '''Warna Kuning''' Kesetiaan kepada sekolah, negeri, raja dan negara '''Gading Gajah''' # Simbolik kepada tangan murid-murid menimba ilmu pengetahuan kepada masyarakat. # Murid-murid yang progresif dalam keharmonian zaman sains dan teknologi moden. '''Labor Omnia Vincit''' Cogan kata atau moto sekolah SMK Gajah Berang ini telah dicipta pada tahun 1957 bagi membentuk identitinya yang tersendiri. Perkataan-perkataan ini berasal daripada [[bahasa Latin]] yang bermaksud Usaha Mengatasi Segala-galanya ( Works Conquers All ). == Lagu Sekolah == Pencipta lagu: Mah Khye Cheng/Raid<center> '''''SMK GAJAH BERANG''''' ''Sekolah Menengah Gajah Berang''<br />''Kaulah yang kami cinta''<br />''Berkorban untuk kami''<br />''Bertaat Setia''<br />''Mengharumkan nama anda''<br />''Kami pelajar sekolah ini''<br />''Berikrar maju jaya''<br />''Berbakti''<br /> ''Berpadu''<br /> ''Untuk kita semua''<br />''Negara makmur kaya''<br />''Gagah''<br /> ''Berani''<br />''Berdisiplin''<br />''Bertekun''<br />''Menghadapi cabaran''<br />''Maju dalam sukan dan pelajaran''<br />''Bakal pemimpin depan.'' <br /> </center> == Pengetua == Berikut merupakan senarai pengetua SMK Gajah Berang: {| class="wikitable" !Bil !Nama Pengetua !Tahun berkhidmat |- |1 |Encik Tan Gim Ann |1956 - 1958 |- |2 |Encik Tan Boon Lin |1959 - 1961 |- |3 |Encik Khoo Heng Hock |1962 - 1963 |- |4 |Encik Chan Yit Tat |1963 - 1964 |- |5 |Encik Kok Swee Hong |1964 - 1965 |- |6 |Encik Tai Yen Chuan |1965 - 1975 |- |7 |Encik Seow Kim Swee |1976 - 1979 |- |8 |Encik Goh Kee Meng |1980 - 1981 |- |9 |Encik A.Kalimuthu |1981 - 1993 |- |10 |Encik Kassim Bin Abas |1993 - 1994 |- |11 |Encik Chen Sheng Hua |1995 - 1997 |- |12 |Tuan Haji Yaamah Md Dris |1997 - 2000 |- |13 |Tuan Haji Abu Hasan Bin Hj Ja'alam |2001 - 2007 |- |14 |Puan Hajah Umaizahrah Binti Alwi |2007 - 2014 |- |15 |Encik Roszelan Bin Majid |2014 - 2019 |- |16 |Tuan Haji Mohd Nizam Bin Abdullah |2019 - 2022 |- |17 |Encik Kamis Bin Aman |2022 - 2025 |} == Barisan Pentadbir == Nadi utama kejayaan dan kecemerlangan SMK Gajah Berang terletak pada kewibawaan Tuan Pengetua iaitu Tuan Haji Mohd Nizam Bin Abdullah sebagai peneraju sekolah dan gandingan mantap jentera pentadbiran dan barisan guru yang berkaliber dan komited. Berikut ialah Barisan Pentadbir SMK Gajah Berang pada tahun 2018: {| class="wikitable" !Jawatan !Nama Pentadbir |- |Pengetua |Tuan Haji Mohd Nizam Bin Abdullah |- |Penolong Kanan 1 |Encik Kamis Bin Aman |- |Penolong Kanan Hal Ehwal Murid |Encik Lau Siong Du |- |Penolong Kanan Kokurikulum |Encik Omar Bin Minhad |- |Penolong Kanan Tingkatan 6 |Encik Chu Yuan Lye |- |GKMP Teknik & Vokasional |Puan Koh Li Luan |- |GKMP Sains & Matematik |Puan Teng Yiew Lay |- |GKMP Kemanusiaan |Puan Norhayati Binti Parlan |- |GKMP Bahasa |Puan Norashikin Binti Osman |} == Prasarana Sekolah == Dalam mencapat matlamat utama bagi mendidik dan melahirkan murid-murid yang berpengetahuan dan berpotensi, Sekolah Menengah Kebangsaan Gajah Berang berusaha menyediakan persekitaran pembelajaran yang kondusif , kemudahan fizikal dan prasarana yang mencukupi. Sekolah ini mempunyai 8 blok bangunan dua tingkat, 3 blok bangunan satu tingkat dan sebuah dewan utama. Sekolah ini juga mempunyai 54 bilik darjah, 7 buah Makmal Sains, 5 buah Bengkel Kemahiran Hidup, 1 bilik Pendidikan Seni, 1 Pusat Sumber, 1 Bilik Kaunseling, 1 Bilik Warisan, 1 surau, 1 Bilik Koperasi, 1 pasang bola sepak, 1 gelanggang badminton, 1 gelanggang tenis, 1 bilik jahitan, 1 bilik masakan, 2 bilik guru, 1 kantin, 6 pondok bacaan dan 9 tandas. Antara prasarana yang terdapat di SMK Gajah Berang ialah: {| class="wikitable" !Prasarana !Gambar !Prasarana !Gambar |- |8 Blok bangunan 2 tingkat | |3 Blok bangunan setingkat | |- |Dewan |[[Fail:Dewan SMK Gajah Berang.jpg|thumb]] |Pusat Sumber | |- |Makmal Sains | |Makmal Komputer |[[Fail:Makmal Komputer 1.jpg|thumb]] |- |Bengkel Kemahiran Hidup |[[Fail:Bengkel RBT.jpg|thumb]] |Bilik Pendidikan Seni |[[Fail:Bilik Seni SMK Gajah Berang.jpg|thumb]] |- |Bilik Warisan |[[Fail:Bilik Warisan GBS.jpg|thumb]] |Bilik Gerakan |[[Fail:Bilik Gerakan SMK Gajah Berang.jpg|thumb]] |- |Bilik Kaunseling |[[Fail:Bilik Kaunseling SMK Gajah Berang.jpg|thumb]] |Bilik Operasi SPBT | |- |Surau |[[Fail:Surau GBS.jpg|thumb]] |Stor Sukan |[[Fail:Stor Sukan GBS.jpg|thumb]] |- |Padang Bola Sepak |[[Fail:Padang Bola Sepak GBS.jpg|thumb]] |Gelanggang Bola Keranjang |[[Fail:Gelanggang Bola Keranjang.jpg|thumb]] |- |Sudut Bacaan |[[Fail:Sudut Bacaan.jpg|thumb]] |Kantin Sekolah |[[Fail:Kantin GBS.jpg|thumb]] |- |Parkir Kereta Guru |[[Fail:Tempat letak kereta.jpg|thumb]] |Garaj Basikal Dan Motosikal | |} == Bilik Warisan == === Sejarah penubuhan Bilik Warisan === Idea penubuhan Bilik Warisan SMK Gajah Berang dicetuskan oleh Pengetua sekolah yang ke-14 iaitu Pn Hajah Umaizahrah Bt Alwi. Usaha murni beliau adalah bermatlamatkan pemeliharaan warisan budaya sekolah bagi menjana kecemerlangan Institusi Pendidikan SMK Gajah Berang yang unggul. Justeru, beliau telah memperkenalkan Blok Warisan Budaya Sekolah yang meliputi sudut, galeri dan Bilik Warisan. Bilik ini telah dibina di blok utama pengurusan dan diuruskan bersama oleh ahli Panitia Sejarah, guru-guru cemerlang dan staf sokongan yang telah bertungkus lumus menjadikan cetusan idea puan pengetua satu kenyataan. Kos pembinaan bilik ini dianggarkan sebanyak RM 25,000. Secara keseluruhan, konsep Bilik warisan adalah mengikut tema-tema tertentu yang dapat menggambarkan sejarah dan perkembangan SMK Gajah Berang bermula dari tahun 1956 hingga masa kini. Pelbagai teknik pameran diguna pakai seperti diorama yang memaparkan peristiwa penting sekolah, artifak-artifak seperti lukisan-lukisan, bahan-bahan bergambar, peralatan sains, kemahiran hidup dan permainan.  === Objektif Bilik Warisan === # Sebagai tempat mengumpul, menyimpan dan mempamerkan bahan-bahan sejarah SMK Gajah Berang. # Sebagai pusat kajian dan penyelidikan sejarah. # Sebagai pusat informasi tentang sejarah SMK Gajah Berang. # Sebagai satu usaha penerapan dan penghayatan nilai patriotisme dan jati diri warga SMK Gajah Berang. # Sebagai produk pelancongan berunsurkan pendidikan yang boleh dimanfaatkan oleh pelbagai pihak khususnya murid dan penyelidik. === Galeri Warisan === Antara artifak yang terdapat di Bilik Warisan SMK Gajah Berang ialah: {| class="wikitable" !Artifak !Info !Pautan video |- | | * '''Rehal''' adalah alat yang digunakan oleh masyarakat [[Islam]] untuk meletakkan [[Al-Quran]] ketika membaca dan mempelajarinya. * Rehal yang juga dikenali sebagai rihal, dicipta khusus oleh orang-orang Islam secara simboliknya ''' '''untuk mengangkat kedudukan dan darjat Al-Quran sebagai satu cara menghormati dan memuliakan kitab Allah SWT iaitu Al-Quran. * Terdiri daripada papan bersilang yang boleh dibuka dan ditutup bagi memudahkan proses penyimpanan rehal tersebut. * Alat ini digunakan di dalam madrasah, masjid dan juga rumah orang-orang Islam. * Kebiasaannya, rehal diperbuat daripada kayu yang diukir dengan pelbagai bentuk dan corak tetapi dengan peredaran masa dan perkembangan teknologi, terdapat juga rehal yang dibperbuat daripada plastik. * Satu manfaat daripada penggunaan rehal adalah dapat memelihara jilid al-Quran. Bentuk 'V' yang terhasil daripada bentuk rehal memastikan tetulang jilidan sebuah kitab terpelihara apabila kerap kali dibuka dan ditutup. |[https://www.youtube.com/embed/f5DkRtU9Q7A Video] |- | | * '''Bakul Siah'''  atau bakul sia merupakan bakul tradisi bagi masyarakat Baba dan Nyonya di negeri Melaka. * Bakul ini terdiri daripada beberapa saiz dan tingkat. Oleh itu, harga bakul ini bergantung kepada saiz serta tingkatnya. * Kebiasaannya, bakul ini diperbuat daripada [[buluh]], [[kayu]] dan dibalut dengan kertas tebal atau kulit. Corak hiasan dan besar bakul ini bergantung kepada kemampuan dan tujuan yang dikehendaki oleh pemilik bakul tersebut. * Pada masa dahulu, bakul ni digunakan untuk pelbagai tujuan seperti hantaran perkahwinan dan untuk pemberian hadiah. Para tetamu terutamanya kaum ibu yang  pergi ke majlis perkahwinan biasanya akan membawa bakul siah bagi mengisi buah tangan atau hadiah dalam bentuk beras. Bakul siah ini diberikan kepada tuan rumah yang kemudiannya memasukkan beras tersebut ke dalam tong beras. Tuan rumah akan membalas pemberian beras tersebut  dengan memasukkan benda lain ke dalam bakul Sia seperti pulut kuning atau telur rebus. * Selain itu, bakul Siah  juga digunakan apabila ada kematian. Para ibu yang melawat rumah si mati akan mengisi beras di dalam bakul Sia dan memberikannya kepada tuan rumah. Berbeza daripada majlis perkahwinan, tiada balasan daripada tuan rumah apabila bakul ini dikembalikan. * Kini, Bakul Siah sesuai dijadikan sebagai cenderahati, hantaran, hiasan dan hamper. |[https://www.youtube.com/embed/FFFqE-6h2P0 Video] |- | | * '''Tepak sireh''' merupakan barang perhiasan yang digunakan oleh masyarakat Melayu khasnya  dalam upacara-upacara adat istiadat dan majlis perkahwinan. Tepak sirih terdiri daripada beberapa komponen iaitu bekas sirih, cembul, bujam epok, kacip, gobek, celepa dan ketur.  * Bekas sirih  diperbuat sama ada  daripada logam, perak atau gading gajah. Bekas ini berbentuk pipih iaitu ia lebar di bahagian mulut dan menguncup di bahagian bawahnya, Daun-daun sirih yang telah dipetik dan dibuang tangkainya akan dimasukkan ke dalam bekas ini dalam jumlah tujuh hingga sembilan helai. Ianya akan disajikan bersama tepak sirih atau puan kepada tetamu. * Cembul  digunakan untuk menyimpan ramuan sirih pinang dan  terdiri daripada lima sekawan iaitu untuk bekas pinang, kapur, gambir, tembakau dan bunga cengkih. Cembul-cembul ini seharusnya disusun mengikut peraturan yang telah ditetapkanCembul berbentuk bulat dan bertutup Di bahagian bawahnya terdapat tapak agar membolehkannya terletak dengan betul. Cembul untuk bekas kapur biasanya berbentuk silinder dan dan diperbuat daripada logam seperti tembaga, perak atau emas saduran dan berbeza sedikit daripada cembul yang lain. * Bujam epok adalah sejenis tas tangan atau kantung yang diperbuat daripada kain tebal yang ditenun dan disulam dengan pelbagai corak dan digunakan untuk mengisi piak-piak sirih atau tembakau. Bujam epok  akan disandang oleh tuan rumah atau orang kanan di majlis perkahwinan yang akan membahagi-bahagikan piak sirih kepada para tetamu undangan. Selain itu, bujam epok berfungi untuk menempatkan sumbangan yang berupa wang ringgit yang diterima daripada para jemputan. * Kacip mempunyai dua bilah mata yang bertaut dan mempunyai hulu atau tangkai dikedua-dua bilahnya. Kacip diperbuat daripada logam keras yang ditempa. Ia berfungsi untuk memotong atau mengacip  isi buah pinang Di dalam tepak sirih, kacip disusun bersebelahan dengan daun sirih. * Gobek terdiri daripada dua komponen iaitu ibu gobek dan anak. Ia berperanan seperti antan dan lesung. Tetapi diperbuat daripada logam berbentuk silinder dan berlubang di tengah dari hujung hingga ke pangkalnya.  Di bahagian hujungnya  disumbatkan dengan kayu yang sama besar dengan saiz lubang tersebut. Seulas piak sirih akan disumbatkan ke dalamnya dan ditujah-tujah sehingga lumat, setelah selesai, kayu dibahagian hujungnya akan ditolak dengan ''anak'' ke pangkal membolehkan piak yang lumat keluar dan sedia untuk dimakan. * [null Celepa] berbentuk bulat pipih, segi lapan atau sepuluh serta cembung dan bertutup kemas. Celepa digunakan untuk mengisi tembakau atau piak sirih.   * [null K]etur berfungsi sebagai tempat berludah bagi menjaga kebersihan kerana sepah dan ludah yang diluahkan darpadai proses bersirih berwarna merah pekat dan kotor. |[https://www.youtube.com/embed/Z1vzvQS-pdQ Video] |- | | * '''Terompah''' mempunyai kaitan dengan nilai warisan masyarakat Baba Nyonya, Melayu, Cina dan India. Terompah diperbuat daripada kayu dan dijadikan pilihan sebagai pengalas kaki bagi menggantikan kasut kerana terompah lebih murah, tahan lasak dan praktikal. Terompah juga boleh didapati dalam berbagai-bagai warna. * Di awal kegemilangannya iaitu di sekita tahun 50an dan 60an. , terompah bukan sahaja dipakai oleh golongan wanita, tetapi juga kaum lelaki Satu perbezaan terompah perempuan dan terompah lelaki adalah terompah perempuan berlekuk di tengahnya sementara terompah lelaki sama memanjang. * Terompah bercat merah sering menjadi pilihan untuk dipadankan dengan pakaian tradisi seperti baju kurung pesak atau kebaya nyonya oleh kaum wanita. Kaum lelaki menggunakan terompah untuk dipakai ke surau kerana sifat tahan lasaknya itu. * Bunyi terompah yang unik iaitu seperti bunyi ketukan mampu menarik perhatian orang berdekatan.apabila si pemakai berjalan. * Terompah dipakai sama ada dalam rumah mahupun kawasan luar kediaman. * Kini, terompah dikomersialkan sebagai barangan hiasan dan cenderahati yang dengan rekaan yang pelbagai bentuk yang menarik. |[https://www.youtube.com/embed/hraiXw8CDaI Video] |- | | * '''Kompang''' adalah sejenis alat muzik tradisonal Melayu yang termasuk dalam kategori gendang. Saiz ukur lilit biasa bagi sebuah kompang adalah enam belas inci. Biasanya, kompang dimainkan semasa perarakan, kenduri atau majlis-majlis perkahwinan masyarakat Melayu. * Berasal dari Tanah Arab dan dipercayai dibawa masuk ke Tanah Melayu sama ada pada Zaman Kesultanan Melayu Melaka oleh pedagang India Muslim atau melalui Jawa oleh pedagang Arab pada abad ke-13. * Terbahagi kepada dua bahagian iaitu bahagian badan yang dipanggil baluh dan bahagian muka iaitu belulang. Baluh bingkai kompang diperbuat daripada kayu pokok nangka manakala belulang pula daripada kulit binatang seperti kambing, lembu dan kerbau. * Sejenis rotan diletakkan yang dipanggil sedak diletakkan antara belulang dan baluh untuk menegangkan bahagian belulang dan menyedapkan bunyi kompang apabila dipalu. * Cara memainkan kompang ialah dengan memegang dengan sebelah tangan dan menepuk kulit kompang dengan bahagian jari-jari atau tapak tangan mengikut rentak. Bunyi yang berlainan dihasilkan dengan membezakan cara bukaan tapak tangan. Bunyi 'bum' di perolehi dengan tepukan di sisi kompang dan tapak tangan dirapatkan. Bunyi 'pak' dihasilkan dengan tepukan di tengah kompang dengan jari tangan yang terbuka. |[https://www.youtube.com/embed/51YvwdFBFKk Video] |- | | * '''Bola takraw''' ini dibuat daripada anyaman rotan yang berbentuk bundar seperti bola. Bola takraw digunakan dalam permainan [[sepak takraw]]. Sepak takraw merupakan sejenis [[permainan]] antara dua pasukan atau regu yang dianggotai oleh tiga orang pemain bagi setiap regu yang dipiisahkan oleh sebuah jaring dan dimainkan di dalam gelanggang yang berukuran sama seperti gelanggang [[badminton]]. Pemain sepak takraw terdiri daripada tekong, apit kiri dan kanan. * Perkataan 'sepak takraw' berasal daripada dua perkataan iaitu '''''"SEPAK"''''' daripada perkataan bahasa Melayu yang bererti menendang dan '''''"TAKRAW",''''' perkataan bahasa Thai yang berarti bola anyaman. Pemilihan nama untuk permainan ini merupakan kesepakatan dari dua buah negara pelopor permainan ini iaitu Malaysia dan Thailand. * Sepak takraw berasal daripada permainan sepak raga yang telah dimainkan semenjak Zaman Kesultanan Melayu Melaka lagi. Namun terdapat beberapa pengubahsuaian telah dibuat dalam permainan ini. [[Sepak raga]] dimainkan dengan menimang bola takraw dalam bulatan dengan menggunakan kaki atau kepala dengan ketiadaan jaring manakala [[sepak takraw]] mengadukan dua pasukan yang dipisahkan oleh jaring, |[https://www.youtube.com/embed/zXeBKqVIuFk Video] |- | | * '''Congkak''' ialah sejenis [[permainan]] tradisional Melayu yang sering dimainkan sebagai aktiviti dalaman atau sebagai pertandingan. Walau bagaimanapun, asal usul permainan congkak dipercayai dari dunia [[Afrika]] atau Arab yang telah tersebar ke Asia Tenggara melalui pedagang-pedagang Arab yang menjalankan aktiviti perdagangan di pelabuhan Melaka. Nama "congkak" pula dikatakan diambil daripada perkataan Bahasa Melayu iaitu "congak" yang bermaksud pengiraan mental. * Terdiri terdiri daripada satu papan congkak dan buah congkak. Bahan-bahan yang boleh dijadikan buah congkak termasuklah biji saga, guli atau batu-batu kecil. Papan congkak berbentuk sampan dan boleh diperbuat daripada pelbagai jenis kayu seperti   merbau, keruing, balau, kayu [[rambutan]] dan [[nangka]]. Terdapat lima atau tujuh lubang sebaris yang dikenali sebagai 'kampung' dan di kedua-dua hujungnya terdapat lubang ibu yang dikenali sebagai 'rumah'. 'Rumah' kepunyaan pemain terletak di lubang hujung sebelah kirinya. * Dalam permainan congkak, dua pemain diperlukan dan berkedudukan mengadap satu sama lain. Pemain akan memulakannya dengan serentak dengan mengisikan satu persatu buah congkak dalam setiap kampung dengan sama banyak menuju ke rumah masing-masing menurut arah pusingan jam sehingga salah seorang pemain berhenti di lubang yang kosong kerana kehabisan buah congkak dan dianggap mati. Pemain yang seorang lagi akan terus berjalan sehingga dia berhenti di lubang yang kosong. Setiap pemain akan bergilir berjalan sehingga buahnya mati. Permainan ini akan diulang sehingga salah seorang pemain tidak cukup buah bagi mengisi walau satu lubang sekalipun dan dianggap kalah.Sekiranya pemain telah membuat satu pusingan, iaitu melepasi lubang ibu dan kembali ke lubang sebelah pemain, ia boleh mengambil buah di sebelah lubang bertentangan sekiranya ia mati di sebelah sendiri. Ini dikenali sebagai "tembak". |[https://www.youtube.com/embed/3BsvXvC70UY Video] |} == Kurikulum == Bidang kurikulum yang menjadi teras perkhidmatan di sekolah sentiasa mengadakan pelbagai aktiviti sepanjang tahun untuk memastikan murid mencapai kecemerlangan dalam peperiksaan PT3, SPM dan STPM. Semua aktiviti panitia mata pelajaran dirancang dengan baik menggunakan peruntukan PCG mata pelajaran untuk manfaat murid SMK Gajah Berang. Penolong Kanan Kurikulum dan Guru Kanan Mata Pelajaran sentiasa menyediakan program-program inovatif dan terancang setiap tahun bagi peningkatan prestasi akademik sekolah dan pelajar. Penekanan dan pemantauan sering dilakukan agar program-program tersebut dilaksanakan dengan baik dan berkesan di bawah guru panitia masing masing.[http://meb2091.1bestarinet.net/app/os#!922cdd1babc9c6536d06bcaca7f21990/pt3] === Jawatankuasa Unit Kurikulum === {| class="wikitable" !Bidang Kemanusiaan !Bidang Teknik dan Vokasional !Bidang Sains dan Matematik !Bidang Bahasa |- |Sejarah |Reka Bentuk & Teknologi |Sains |Bahasa Melayu |- |Geografi |Kemahiran Hidup |Fizik |Bahasa Inggeris |- |Pendidikan Islam |Ekonomi/Ekonomi Asas |Biologi |Bahasa Cina |- |Pendidikan Moral |Prinsip Perakaunan/Prinsip Akaun |Kimia |Bahasa Tamil |- |Pendidikan Seni Visual |Perniagaan/Perdagangan |Matematik | |- |Pendidikan Jasmani dan Kesihatan |Asas Sains Komputer |Matematik Tambahan | |- |Pendidikan Sivik & Kewarganegaraan | | |} === Program-Program Tahun 2017 === # Program Jom Membaca. # Bengkel Penulisan Bahasa Melayu PT3. # Bengkel Teknik Menjawab Kemahiran Hidup PT3. # Ceramah Teknik menjawab Sejarah. # Ceramah Teknik Menjawab Prinsip Akaun. # Program Intensif Sukses (PIS) 2017 # Program Intan 2017. # ''Golden Holiday'' (''Go For A'') # Program Titian Gemilang. # Program Hidayah. # Program Jejak SPM. # Program 3P - Pengayaan, Pengukuhan dan Pemulihan. # Bulan Bahasa. # Bulan Matematik Dan Sains. # ''English Day''. # Hari bersama Pelanggan. # Anugerah Kecemerlangan. # Program Nilam. # Program ICC. # ''Ladap Digital Classroom Science''. '''Program-Program Tahun 2019''' # Bengkel Pendidikan Seni # Pertandingan Persahabatan Bola Keranjang antara SMK Gajah Berang dan SM Pay Fong # Program Pasca PT3: Lawatan ke KLESF # Program Hari Kesedaran Kerjaya # Program Titian Gemilang # Program Intan 2019 # Hari Bersama Pelanggan # Bulan Sains dan Matematik === Galeri Kurikulum === {{Galeri |title=Galeri Kurikulum |width=250 | height=250 |align=center |Fail: Program Membaca 10 min.jpg |alt1= Program Membaca 10 min |Program Membaca 10 min |Fail: Pelancaran Nilam.jpg |alt2= Pelancaran Nilam |Pelancaran Nilam |Fail: Teknik Menjawab Pengajian Am.jpg |alt3= Teknik Menjawab Pengajian Am |Teknik Menjawab Pengajian Am |Fail: English Day Presentation.jpg |alt4= English Day Presentation |English Day Presentation | |alt5=Cermah Teknik Menjawab Matematik Tambahan |Ceramah Teknik Menjawab Matematik Tambahan |Fail: Pertandingan Memasak Sempena Bulan Teknik & Vokasional.jpg |alt6= Pertandingan Memasak Sempena Bulan Teknik & Vokasional |Pertandingan Memasak Sempena Bulan Teknik & Vokasional |Fail: Taklimat PT3.jpg| alt7= Taklimat PT3 |Taklimat Pentaksiran Tingkatan 3 |Fail: Ceramah Sejarah SPM.jpg |alt8= Ceramah Sejarah SPM |Ceramah Sejarah SPM}} === Pencapaian Kurikulum === '''<u>KEPUTUSAN STPM 2016</u>''' * JUMLAH CALON  :  92  ORANG * BILANGAN LULUS SEKURANG-KURANGNYA 1P :  92  orang * BILANGAN MENDAPAT 5P DAN 4P  :  77.17 % * PERATUS LULUS : 100 %'''        ''' {| class="wikitable" !Bil !Nama Calon !Keputusan PNGK |- |1 |EDMUND CHUA MING WAI |4.00 |- |2 |POH JIN EN |4.00 |- |3 |LOO CHGE YIN |3.75 |- |4 |CHONG PEI JUIN |3.67 |- |5 |ONG WEN LE |3.67 |- |6 |NG LI TIAN |3.67 |- |7 |TOH CHEN LONG |3.59 |- |8 |DYLAN SALIM |3.59 |- |9 |LIM XIANG YUN |3.59 |- |10 |MAH CHEW YING |3.59 |- |11 |LOW PHAK HO |3.58 |- |12 |CHUA ZHUO SENG |3.58 |- |13 |LOO QIAO QIAN |3.58 |- |14 |TAY GUI XIN |3.50 |- |15 |VALERIE TAY SIEW LING |3.50 |- |16 |WONG WEE KIT |3.50 |} <u>'''KEPUTUSAN SPM 2016'''</u> * JUMLAH CALON : 231 ORANG * BILANGAN MENDAPAT SEMUA A+ : 2 CALON * BILANGAN MENDAPAT SEMUA A : 23 CALON * PERATUS SEMUA A : 10.82 {| class="wikitable" !Bil !Nama Calon !Bilangan A !Catatan |- |1 |TAN YOKE TENG |11A+ | rowspan="2" |'''Mendapat Semua A+''' |- |2 |TAN HONG ANN |9A+ |- |3 |CHERYL HONG |6A+, 4A, 1A- | rowspan="14" |'''Mendapat 11A''' |- |4 |CHUA WEI JING |5A+, 6A |- |5 |CHWA XIANG NING |6A+, 3A, 2A- |- |6 |GAN WEI LING |7A+, 3A, 1A- |- |7 |HAY JIE MIN, JASMINE |2A+, 6A, 3A- |- |8 |KOK SHIONG HUEY |7A+, 3A, 1A- |- |9 |LIM PING AN |6A+, 4A, 1A- |- |10 |LIM SHI QI |6A+, 5A |- |11 |LOW HUAN SIEN |7A+, 4A |- |12 |MAO JIT SWEN |3A+, 5A, 3A- |- |13 |NG HUI CHIN |9A+, 2A |- |14 |ONG HENG YON |6A+, 4A, 1A- |- |15 |TEO BOON KHANG |8A+, 2A, 1A- |- |16 |THEN DAO QING |8A+, 2A, 1A- |- |17 |ANDREW PANG |9A+, 1A | rowspan="3" |'''Mendapat 10A''' |- |18 |LEE MING ZE |6A+, 4A |- |19 |YONG JIE YING |4A+, 4A, 2A- |- |20 |LAI WEI HONG |6A+, 3A | rowspan="6" |'''Mendapat 9A''' |- |21 |LIEW YOU HONG |5A+, 4A |- |22 |TAN JUN AN |4A+, 5A |- |23 |TAN JUN CONG |5A+, 4A |- |24 |JOANNE LEE WEI MIN |4A+, 1A, 4A- |- |25 |TOH PEI WAH |2A+, 2A, 5A- |} <u>'''KEPUTUSAN PT3 2016'''</u> {| class="wikitable" !Bil !Nama Calon !Bilangan A |- |1 |NIKKO LAW |'''10A''' |- |2 |ANDY TAN HONG PIN | rowspan="5" |'''9A''' |- |3 |ARASH HADZIM HAIQAL |- |4 |CHIEIU HUI CHIN |- |5 |GRACE LEE XIN CI |- |6 |LIOW XING REN |- |7 |ANNIE TAN JING NI | rowspan="12" |'''8A''' |- |8 |CHEW ZHING YUE |- |9 |CHUA JIE LIN |- |10 |DAVID TAN LI WEI |- |11 |GAN WEI LIANG |- |12 |JONATHAN GOH JUEI REN |- |13 |LOW YI ZHUI |- |14 |NG TING SHENG |- |15 |SHARVIN A/L NADRRAJA |- |16 |TIU JIAN KAI |- |17 |GANESH A/L VELLASAMY |- |18 |RACHEL A/P MANICKAM |- |19 |CAROLYN ANG WEI SAN | rowspan="12" |'''7A''' |- |20 |GE ZI QING |- |21 |GOH KANG YUE |- |22 |LIM SUE WERN |- |23 |LIM ZE LONG |- |24 |MAHBUB SALMAN KHAN |- |25 |TAN CHZE YIN |- |26 |TEE LUAN QI |- |27 |TIEW MING HUI |- |28 |YANG YUAN KANG |- |29 |LIVENT A/L DURAIRAJOO |- |30 |YAP WEN JIEK |} '''<u>KEPUTUSAN SPM 2017</u>''' * JUMLAH CALON: 238 ORANG * BIL CALON MENDAPAT SEMUA A: 19 ORANG {| class="wikitable" |+ !Bil !Nama Calon !Bilangan A |- |1 |TAN EJIN | rowspan="6" |'''11A''' |- |2 |LAI LI SHA |- |3 |LIEW CUI SING |- |4 |GAN FONG TEE |- |5 |NG ZHE YAU |- |6 |CHAN YIK CHENG |- |7 |TAN CHIA YUAN | rowspan="12" |'''10A''' |- |8 |KHOO CHIA LING |- |9 |ADELE LEE FANNY |- |10 |YANG SZE JUE |- |11 |TAN ZI LIANG |- |12 |WONG E CHERN |- |13 |FU SHIN HUI |- |14 |GAN WEI HENG |- |15 |SEAN EE ZHI HAN |- |16 |LEONG GEOK BIN |- |17 |LEE HUI JOO |- |18 |MOK CHIN HONG |- |19 |YONG WEN SERN |'''9A''' |} '''<u>KEPUTUSAN SPM 2018</u>''' * JUMLAH CALON : 245 ORANG * BIL CALON MENDAPT SEMUA A: 20 ORANG {| class="wikitable" |+ !Bil !Nama calon !Bilangan A |- |1 |CHIEU HUI CHIN | rowspan="4" |'''11A''' |- |2 |TEE LUAN QI |- |3 |TAN WOON CONG |- |4 |LIM SUE WERN |- |5 |ANDY TAN HONG PIN | rowspan="12" |'''10A''' |- |6 |LIOW XING REN |- |7 |NG SHI CEN |- |8 |GAN WEI LIANG |- |9 |JONATHAN GOH JUEI REN |- |10 |NG TING SHENG |- |11 |GRACE LEE XIN |- |12 |CHONG ZHI YEE |- |13 |TIEW MING HUI |- |14 |GOH KANG YUE |- |15 |GAN YU HONG |- |16 |TEE YAN XUAN |- |17 |DAVID TAN LI WEI | rowspan="4" |'''9A''' |- |18 |YAN MUN KYE |- |19 |GAN WEI CHENG |- |20 |SOH ZEN REN |} <br /> == Kokurikulum == Kecemerlangan SMK Gajah Berang dalam kokurikulum memang tidak dapat disangkal lagi. Kejayaan demi kejayaaan diraih oleh para pelajar sekolah ini menerusi pertandingan dan kejohanan di peringkat daerah hingga ke arena antarabangsa melalui sukan permainan, badan beruniform, kelab dan persatuan. Nama SMK Gajah Berang tersohor setanding dengan sekolah-sekolah lain di Malaysia khususnya aspek kokurikulum negara. === Unit Kokurikulum === {| class="wikitable" !Badan beruniform !Persatuan !Kelab !Permainan |- |[[Pasukan Kadet Bersatu Malaysia]] |[[Bahasa Melayu]] |Koperasi |[[Bola sepak|Bola Sepak]] |- |[[Pasukan Kadet PDRM|Kadet Polis]] |[[Bahasa Inggeris]] |Seni Visual |[[Bola tampar|Bola Tampar]] |- |Kadet Remaja Sekolah |[[Bahasa Cina]] |Kemahiran Hidup |[[Bola keranjang|Bola Keranjang]] |- |[[Persekutuan Pengakap Malaysia|Pengakap Remaja]] |Sains dan Matematik |Muzik |[[Sofbol]] |- |[[Taekwondo|Taekwando]] |Sains Kemasyarakatan |Tarian |[[Olahraga]] |- |Pandu Puteri Remaja |[[Islam|Agama Islam]] |Kompang |[[Ping pong|Ping Pong]] |- |Pandu Puteri Renjer |[[Agama Buddha]] |Interact/Leo |[[Badminton]] |- |Bulan Sabit Merah Malaysia |[[Kristian|Agama Kristian]] |Rukun Negara |Sukan Elit |- |St John Ambulance |[[Kebudayaan India]] |Bimbingan Kaunseling |[[Gimnastik berirama|Gimrama]] |- |[[Wushu|Wusyu]] |[[Persatuan Pencinta Alam Malaysia|Pencinta Alam]] |Kerjaya/PPDA |Lawan Pedang |- |Pergerakan Puteri Islam |[[Gabungan Persatuan-persatuan Pengguna Malaysia|Pengguna]] |PRS |Petanque |- |Badan Khidmat Sukarela | |Fotografi |[[Catur]] |- | | |Pusat Sumber |[[Scrabble]] |- | | |SPBT |Carrom |- | | |Robotik |[[Bola jaring|Bola Jaring]] |- | | |Pencegahan Jenayah |Bola Baling |- | | |Gendang Bermusim |[[Sepak takraw|Sepak Takraw]] |} '''<big>Program-Program Tahun 2018</big>''' #Taklimat PAJSK & badan Beruniform Tingkatan Satu. # Pendaftaran Ahli Kelab Dan Persatuan. # Pendaftaran Ahli Sukan Dan Permainan. # Pendaftaran Ahli Badan Beruniform. # Hari Merentas Desa. # Kursus Kepimpinan Kokurikulum. # Perjumpaan Kelab Dan Persatuan. # Perjumpaan Sukan Dan Permainan. # Perjumpaan Badan Beruniform. # Latihan Rumah Sukan. # Sukantara. # Acara Saringan Sukan. # Kejohanan Sukan Tahunan. # Hari Anugerah Kokurikulum. # Hari Kokurikulum. # Gotong Royong Perdana. === Program-Program Tahun 2017 [http://meb2091.1bestarinet.net/app/os#!0a395b6f59840deb23185594c6ca86eb/badan-beruniform] === # Taklimat PAJSK & badan Beruniform Tingkatan Satu. # Pendaftaran Ahli Kelab Dan Persatuan. # Pendaftaran Ahli Sukan Dan Permainan. # Pendaftaran Ahli Badan Beruniform. # Hari Merentas Desa. # Kursus Kepimpinan Kokurikulum. # Perjumpaan Kelab Dan Persatuan. # Perjumpaan Sukan Dan Permainan. # Perjumpaan Badan Beruniform. # Latihan Rumah Sukan. # Sukantara. # Acara Saringan Sukan. # Kejohanan Sukan Tahunan. # Hari Anugerah Kokurikulum. # Hari Kokurikulum. # Gotong Royong Perdana. === Pencapaian Kokurikulum 2016 [http://meb2091.1bestarinet.net/app/os#!3ff4bd34d58f28aea695a1ab3b5840c7/badan-beruniform] === ==== <big>Sukan Dan Permainan</big> ==== {| class="wikitable" !Peringkat Daerah |- | * Memperoleh 1 Gangsa (Perempuan B18) dan tempat ke-4 (Perempuan B18) dalam Kejohanan Ping Pong MSS Kawasan Tanjung * Menyertai Kejohanan Bola Keranjang Piala Menteri Pendidikan (B14) Daerah Melaka Tengah * Memperoleh 1 emas, 1 perak dan 2 gangsa dalam Perlawanan Lawan Pedang Antara Sekolah |- !Peringkat Negeri |- | * Menyertai Kejohanan Ping Pong MSS Negeri Melaka * Memperoleh 1 gangsa (Lelaki B18) dalam Kejohanan Golf MSS Negeri Melaka * Memperoleh 1 perak dan dalam Kejohanan Gimrama MSS Negeri Melaka * Johan keseluruhan dalam Pertandingan Catur Cina Piala Dato' Soh Ah Leng * Memperoleh 1 gangsa (Beregu Campuran B18) dalam Kejohanan Badminton MSS Malaysia * Memperoleh 1 emas (Lelaki B15) dan 1 perak (Perempuan terbuka) dalam Kejohanan Akuatik MSS Negeri Melaka * Menyertai Kejohanan Tenis MSS Negeri Melaka * Menyertai LTAM Junior Tour Leg 8 (TENIS) * Menyertai Kejohanan Bola Keranjang MSS Negeri Melaka * Menyertai Kejohanan Petanque MSS Negeri Melaka |- !Peringkat Kebangsaan |- | * Menyertai Kejohanan Golf MSS Malaysia * Menyertai Pertandingan ASTAR Scrabble Challenge * Tempat ke-10 Beginner's Category dalam Pertandingan Scrabble Gala 5 * Naib johan dalam Pertandingan MSA National Scrabble Tournament Selangor * Tempat sagu hati dalam Pertandingan Scrabble Karnival Perpaduan Bahasa Inggeris * Naib johan (Lelaki B18), Tempat ke-15 (Lelaki B18), Tempat ke-6 (Perempuan B18), Tempat ke-10 (Perempuan B18), Tempat ke-16 (Perempuan B18) dalam Kejohanan Catur MSS Negeri Melaka * Tempat sagu hati dalam Kejohanan Catur MSSM * Memperoleh 1 emas (lelaki B18) dalam Kejohanan Akuatik MSSM 2016 Polo Air * Memperoleh 1 emas (lelaki B15) dan 1 perak (perempuan terbuka) dalam 52ND Malaysia National Age Group Water Polo * Menyertai Kejohanan Tenis MSSM * Memperoleh 1 emas (Perempuan terbuka) dan 1 perak (Lelaki B15) dalam 59th MILO/PRAM Malaysia Invitation Open Water Polo Championship |} ==== <big>Badan Beruniform</big> ==== {| class="wikitable" !Peringkat Daerah |- | * Tempat ke-3 (Kategori kadet) dalam Pertandingan Pertolongan Cemas Dan Perawatan Kawasan Melaka Tengah (St John Ambulans) |- !Peringkat Negeri |- | * Johan Kuiz Pandu Puteri Renjer * Johan Perawatan Kaki dan johan Kawad Kaki dalam Pertandingan Pertolongan Cemas Dan Perawatan Negeri Melaka (St John Ambulans) * Menyertai Pertandingan Menembak Senjatapi M-6 Peringkat Negeri * Menyertai Pertandingan Rentas Halangan Negeri Melaka * Memperoleh 1 emas, 1 gangsa dan tempat ke-4 dalam Kejohanan Taekwondo WTF (ITF) Sekolah-Sekolah Malaysia * Memperoleh 14 emas, 7 Perak dan 4 gangsa dalam Kejohanan Taekwondo (MGTF) Tertutup Antara Sekolah-Sekolah Sempena Hari Sukan Negara Peringkat Negeri Melaka * Memperoleh emas (bawah 36 kg), perak (59 – 63) kg, 2 gangsa (66 kg ke atas dan 73 kg ke atas) dalam KYORUGI Taekwomdo WTF (TTSC) Negeri Melaka Ke-22 * Memperoleh 1 perak dalam Kejohanan Taekwondo (WTF) Terbuka Speed Power Melaka 2016 * Memperoleh 3 emas, 4 Perak dan 2 Gangsa dalam Kejohanan PoomsaeTaekwondo WTF (TTSC) Negeri Melaka ke-7 * Memperoleh 2 emas, 5 perak, 1 gangsa dan 1 tempat ke-4 dalam Kejohanan Wusyu Peringkat Negeri Melaka Kali Ke-7 * Johan Negeri kategori Badan Uniform Terbaik Negeri Melaka Pasukan Pandu Puteri |- !Peringkat Kebangsaan |- | * Johan Pertandingan Menyanyi Berkumpulan Sambutan Hari Peringatan Sedunia (Pandu Puteri) * Johan Cabaran Kemahiran (Persatuan Pandu Puteri Malaysia) * Menyertai Majlis Pelancaran Sambutan 100 Tahun (Pandu Puteri) * Johan Kes Pendek dan Tempat ke-3 Perawatan Kategori Dewasa dalam Pertandingan Pertolongan Cemas Dan Perawatan Peringkat Kebangsaan (St John Ambulans) * Memperoleh 1 perak dan 1 gangsa dalam Taekwondo (ITP) Championship * Memperoleh 12 emas dan 5 perak dalam Kejohanan Taekwondo MGTF Tertutup Melaka 2016 * Memperoleh 2 emas, 5 perak dan 1 gangsa dalam Kejohanan Taekwondo MGTF Kolej Komuniti Jemputan Kebangsaan 2016 Kelolaan Kolej Komuniti Selandar * Memperoleh 1 emas, 1 perak, 3 gangsa dan 1 tempat ke-4 dalam Wusyu Union Cup * Tempat Keempat Badan Uniform Terbaik Anugerah Kebangsaan Pasukan Pandu Puteri |- !Peringkat Antarabangsa |- | * Memperoleh tempat ke-4, ke-5 dan ke-7 dalam 6th World Junior Wusyu Championships |} ==== <big>Kelab Dan Persatuan</big> ==== {| class="wikitable" !Peringkat Daerah |- | * Mendapat tempat ke-5 dalam Kuiz Bahasa Tamil * Menyertai Kuiz Pelaburan PNB ! Malaysia |- !Peringkat Negeri |- | * Mendapat hadiah sagu hati dalam Pertandingan Deklamasi Sajak Dan Syair Peringkat Negeri Melaka * Mendapat tempat ke-6 dalam Choral Speaking Competition * Mendapat tempat ke-4 dalam Poem Recitation * Naib johan dan tempat ke-5 (Menengah Atas) dan tempat ke-3 dan 5 dalam Pertandingan Deklamasi Sajak Bahasa Cina Peringkat Negeri Melaka * Mendapat hadiah sagu hati dalam Pertandingan Kaligrafi Bahasa Cina Peringkat negeri Melaka * Johan, naib johan dan mendapat 9 kepujian dalam Karnival Persatuan Bahasa Cina Kali ke-13 * Mendapat 6 hadiah cemerlang dan 2 hadiah kepujian dalam Peraduan Penulisan Kreatif Bahasa Cina Sekolah Menengah Peringkat Negeri * Naib johan dan tempat ke-8 dalam Pertandingan Melukis karnival Pendidikan Melaka * Mendapat tempat ke-5 dalam Pertandingan Melukis Bandaraya Melaka Bersejarah * Naib johan, tempat ke-3 dan 4 hadiah sagu hati Kuiz Kebangsaan BK 16 * Johan, naib johan dan 3 tempat ke-3 dalam Pertandingan Nyanyian Lagu Budhha, Mencipta Lagu & Lirik Buddha * Mendapat tempat ke-3 dalam Pertandingan Menghias Papan Buletin Peringkat Negeri Melaka Kali ke-27 (Persatuan Agama Buddha) * Mendapat 2 hadiah sagu hati dalam Ulasan Novel Sekolah Menengah Peringkat Negeri Melaka * Menyertai Cabaran Interaktif Pengguna CID KPS * Menyertai PetroScience Show Competition Peringkat Negeri Melaka * Mendapat 1 emas, 2 perak dan 1 gangsa dalam Pertandingan Young Innovate Peringkat negeri Melaka * Johan Kelab dan Persatuan Terbaik Anugerah Kokurikulum Negeri Melaka Kelab Bahasa Cina |- !Peringkat Kebangsaan |- | * Mendapat tempat ke-3 dalam Peraduan Penulisan Kreatif Bahasa Cina Sekolah Menengah Peringkat Kebangsaan * Menyertai Pertandingan Nyanyian Solo Peringkat Daerah * Mendapat tempat ke-3 dalam MIA-SUNWAY TES Accounting Quiz * Menyertai kategori T6 dan menengah atas dalam Pertandingan Robotik - Karnival Kebitaraan Kebangsaan * Johan UTS International IT Competition 2016 * Menyertai Pertandingan Young Innovate Peringkat Kebangsaan Anugerah sagu hati |- !Peringkat Antarabangsa |- | * Mendapat tempat ke-2 dalam Pertandingan Bertulis Kebudayaan Cina * Naib johan dalam Chinese Culture Contest Quiz For Overseas * Johan dan mendapat tempat ke-3 dalam Pertandingan Bahasa Tamil |} === Pencapaian Kokurikulum 2017 === ==== <big>Sukan Dan Permainan</big> ==== {| class="wikitable" !Peringkat Negeri |- | * Memperoleh 9 emas, 8 perak dan 9 gangsa dalam Kejohanan Taekwon-Do (MGTF) Tertutup Negeri Melaka 2017 * Memperoleh 7 emas, 1 perak dan 3 gangsa dalam Martial Arts Taekwon-Do Championship 2017 * Menyertai Kejohanan Catur MSS Negeri Melaka 2017 * Menyertai Kejohanan Petanque Angkasa Peringkat Negeri Melaka 2017 * Menyertai Kejohanan Ping Pong MSS Melaka 2017 * Menyertai Kejohanan Bola Keranjang MSS Melaka Peringkat Negeri 2017 * Memperoleh 1 perak dalam Kejohanan Sepak Takraw MSSM Peringkat Negeri Melaka * Johan Kejohanan Badminton T6 Peringkat Negeri Melaka |} ==== <big>Badan Beruniform</big> ==== {| class="wikitable" !Peringkat Negeri |- | * Menyertai Kempen Derma Darah Anjuran Bersama Hospital Besar Melaka (Bulan Sabit Merah Malaysia) * Menyertai Perkhemahan & Pertandingan Badan Beruniform PKBM (D) Negeri Melaka (Pasukan Kadet Bersatu Malaysia) * Menyertai Larian Fit Malaysia Melaka Bersempena Larian Obor Sukan SEA dan Paralimpik Kuala Lumpur 2017 (Pengakap Kelana T6) * Menyertai Larian Karnival Tingkatan 6 (Pengakap Kelana T6) * Menyertai March For Hope (Pandu Puteri/Renjer T6) * Menyertai Kerja Projek Tingkatan 6 Peringkat Negeri Melaka ‘Program Pembudayaan Landskap Khazanah Negara’ |- !Peringkat Kebangsaan |- | * Memperoleh 3 emas, 1 perak dan 1 gangsa dalam Kejohanan Wusyu WPM-KPM ke-7 * Menyertai 8th Walk For Autism Persatuan Kanner Melaka dengan kerjasama Majlis Perbandaran Melaka Bandaraya Bersejarah (Pengakap Remaja) * Anugerah Pingat Diraja dalam Persidangan Pesuruhjaya dan Mesyuarat Agung Tahunan Persatuan Pandu Puteri Malaysia 2016/2017 (Pandu Puteri Renjer T4-T5) * Johan Perandingan Kawad Kaki Senjata dalam Perkhemahan PKBM (D) * Memperoleh 1 emas dan 1 Gangsa dalam Kejohanan Taekwondo GTF |- !Peringkat Antarabangsa |- | * Memperoleh 1 perak dalam Pertandingan 4th Legend International Karate Club Championship 2017 (Karate Do) * Memperoleh 2 perak dalam Pertandingan 7th Borneo International Martial Arts Tournament (Wusyu). * Memperoleh 12 emas, 1 perak dan 1 gangsa dalam Pertandingan Malaysia International Wusyu Tournament 2017 (Wusyu) * Menyertai 101 Years Kuala Lumpur Girl Guides International Camp 2017 |} ==== <big>Kelab Dan Persatuan</big> ==== {| class="wikitable" !Peringkat Negeri |- | * Menyertai Pertandingan Bertulis Kebudayaan Cina Peringkat Kebangsaan 2017 (Persatuan Bahasa Cina) * Mendapat tempat ke-3 dalam Pertandingan Melukis dan Mewarna Karnival Pendidikan Melaka 2017 (Kelab Seni Visual) * Menyertai Pertandingan Menghias Papan Buletin Peringkat Negeri 2017 (Persatuan Agama Buddha) * Menyertai Perarakan Hari Wesak 2017 (Persatuan Agama Buddha) * Naib johan Pertandingan Debat Bahasa Cina (Persatuan Bahasa Cina) * Menyertai Pertandingan Cabaran Interaktif Pengguna Kelab Pengguna Sekolah 2017 (CIP KPS 2017) (Kelab Pengguna) * Johan Anugerah Innovatif Terbaik, mendapat 1 emas, 2 perak dan 3 gangsa dalam Pertandingan Young Innovate 2017 (Kelab Robotik) * Menyertai Inisiatif Strategi Lautan Biru Kebangsaan (NBOS) KPM (Kelab Bimbingan & Kaunseling) * Naib johan, tempat ke-3 dan mendapat 4 kepujian dalam Karnival Persatuan Bahasa Cina Kali ke-14 (Persatuan Bahasa Cina) |- !Peringkat Kebangsaan |- | * Menyertai Pertandingan Bertulis Kebudayaan Cina Peringkat Kebangsaan 2017 (Persatuan Bahasa Cina) * 2 Naib johan dan tempat ke-4 serta 2 hadiah sagu hati dalam 17th Regional National Postal Bible Knowledge Quiz 2017 (Kelab Agama Kristian) * Menyertai 8th Walk For Autism Persatuan Kanner Melaka dengan kerjasama Majlis Perbandaran Melaka Bandaraya Bersejarah (PRS) * Menyertai Pertandingan Young Innovators Challenge 2017 National Grand Finale (Kelab Robotik) * Menyertai A-Level Math & Logic Challenge (Persatuan Sains & Matematik) * Mendapat Tempat ke-3 dalam Pertandingan Penulisan Kreatif Bahasa Cina Sekolah Menengah Peringkat Kebangsaan (Persatuan Bahasa Cina) |} === Pencapaian Kokurikulum 2018 === ====<big>Sukan Dan Permainan</big>==== {| class="wikitable" !Peringkat Negeri |- | * Memperoleh Memperoleh 2 gangsa dalam Kejohanan Badminton Tingkatan 6 (T6 Badminton dan JPN Melaka). *Menyertai Kejohanan Bola Jaring MSSN Melaka (Bola Jaring). *Memperoleh 1 perak dan 1 gangsa dalam Program Kecergasan Hari Sukan Negara JPN Melaka 'Pertandingan Bola Keranjang 3 On 3' di SMK Malim (Bola Keranjang). *Menyertai Pertandingan Bola Keranjang MSSN Melaka (Bola Keranjang). *Menyertai Kejohanan Bola Tampar MSSN Melaka 2018 di Kolej Matrikulasi Melaka (Bola Tampar). *Memperoleh 1 gangsa dalam Kejohanan Catur MSSN Melaka (Catur). *Memperoleh 2 perak dan 2 gangsa dalam Pertandingan Gimrama MSSN Melaka (Gimrama). *Memperoleh 4 perak dan 1 gangsa dalam Kejohanan Olahraga MSSN Melaka (Sukan Olahraga). *Menyertai Kejohanan Petanque Angkasa (Koperasi). *Menyertai Pertandingan Ping Pong MSSN Melaka (Ping Pong). *Menyertai Pertandingan Sepak Takraw Peringkat MSSN Melaka (Sepak Takraw). *Memperoleh 1 emas dan 1 perak dalam Kejohanan Tenis MSSN Melaka (Sukan Elit). *Memperoleh 1 perak dalam Kejohanan Golf MSSN Melaka (Sukan Elit). *Memperoleh 4 emas, 2 perak dan 2 gangsa dalam Kejohanan Renang MSSN Melaka (Sukan Elit). *Menyertai Kejohanan Tenis MSSN Melaka (Sukan Elit). *Memperoleh 1 emas dalam Kejohanan Tenis MLTA Siri 3 2018 (Sukan Elit). *Memperoleh 1 emas dalam Kejohanan Tenis MLTA Siri 4 2018 (Sukan Elit). |- !Peringkat Kebangsaan |- | * Menyertai Kejohanan Bola Keranjang MSSM di Kluang, Johor (Bola Kerangjang). * Memperoleh 1 emas serta menerima Anugerah Pemain Terbaik dalam Pertandingan Sepak Takraw Peringkat MSSM di Larkin, Johor Bharu (Sepak Takraw). * Memperoleh 2 emas dalam Pertandingan Polo Air MSSM (Sukan Elit). * Memperoleh 4 emas dan 3 perak dalam ASUM/NSC/Milo Junior Splash Swim Leg 2018 (Sukan Elit). * Memperoleh 1 emas dalam Tennis Malaysia Junior Tour 2018 Anjuran Lawn Tennis Association of Malaysia di Pahang, Kuala Lumpur dan Johor (Sukan Elit). * Menyertai Kejohanan Tenis MSSM di Perlis (Sukan Elit). * Menyertai Kejohanan Renang MSSM 2018 (Sukan Elit). |- !Peringkat Antarabangsa |- | * Memperoleh 1 gangsa dalam 54th Milo Pram Malaysia Invitational Age Group Swimming Championship (Sukan Elit). * Memperoleh 2 emas dalam 54th Milo Pram Malaysia Invitational National Age Group Water Polo Championship 2018 (Sukan Elit). * Menyertai 61st Milo/Pram Malaysia Open Swimming Championship 2018 (Sukan Elit). |} ====<big>Badan Beruniform</big>==== {| class="wikitable" !Peringkat Negeri |- | * Memperoleh 2 gangsa dalam Majlis Perasmian Penutup Projek Cleanathon (Pandu Puteri). *Menyertai Program Khas Perarakan Hari Kemerdekaan 2018 (Pandu Puteri). *Menyertai Warrior Treasure Hunt anjuran National Cancer Society Malaysia (NCSM) (Pandu Puteri). *Berkhidmat sebagai Petugas di Pertandingan Kawad Kaki Kadet Polis (St John Ambulan). *Menyertai Kejohanan Poomsae Taekwondo WTF (TTSE) Melaka Ke-8 di SJKC Pay Fong 2, Melaka Taekwondo - WTF). |- !Peringkat Kebangsaan |- | * Memperoleh 1 emas dalam Perkhemahan Pasukan Badan Beruniform di Merlimau, Melaka (Pandu Puteri). *Memperoleh 2 Anugerah Khas Pandu Puteri DiRaja dalam Persidangan Pesuruhjaya dan Mesyuarat Agung Tahunan Pandu Puteri Malaysia 2017/2018 (Pandu Puteri). *Memperoleh 1 emas dan 1 perak dalam Perkhemahan Program Girls' Summit 2018 Majlis Pandu Puteri Renjer Kebangsaan (Pandu Puteri). *Memperoleh 1 emas dalam Bengkel Climate Change (Pandu Puteri). *Menyertai Bengkel Selalu Sedia 2018 (Pandu Puteri). *Memperoleh Anugerah Khas Remaja Perdana Tahap Perak 2018 (Pengakap). *Menyertai Perkhemahan Pasukan Badan Beruniform di Merlimau, Melaka (St John Ambulan). *Memperoleh 2 emas dan 3 gangsa dalam MGTF National Taekwondo Junior Championship in Conjuction With Malaysia Day 2018 di Elements Mall, Melaka (Taekwondo - GTF). *Memperoleh 2 perak dan 2 gangsa dalam Jemputan Kejohanan Taekwondo Sekolah-sekolah Malaysia di Kip Mart, Melaka (Taekwondo - GTF). *Memperoleh 1 emas dan 3 gangsa serta mendapat Anugerah Khas Junior Black Belt Championship Overall 1st Runner Up & MGTF National Championship Overall 2nd Runner Up dalam Kejohanan Taekwondo (MGTF) Kebangsaan & Jemputan Junior Black Belt Sempena Hari Kebangsaan 2018 di Kuantan Parade Main Concourse, Kuantan (Taekwondo - GTF). *Memperoleh 10 emas, 4 perak dan 8 gangsa serta mendapat Tempat Ketiga Keseluruhan dalam Kejohanan Taekwondo MGTF Jemputan Kebangsaan 2018 di SJKC Keh Seng, Melaka (Taekwondo - GTF). *Memperoleh 1 perak dan 3 gangsa dalam Kejohanan Taekwondo Jemputan Batu Pahat (Taekwondo - GTF). *Memperoleh 8 emas, 8 perak dan 1 gangsa dalam Greenfield Taekwondo International Open Championship 2018 di Melaka (Taekwondo - GTF). *Memperoleh 1 emas, 5 perak dan 3 gangsa dalam Martial Arts Taekwondo Championship 2018 di Ipoh, Perak (Taekwondo - GTF). *Memperoleh 3 emas dalam Karnival Bakat Pelapis (Wusyu). *Memperoleh 9 emas, 4 perak dan 1 gangsa dalam Kejohanan Wusyu KPM Ke-8, Sarawak 2018 (Wusyu). *Memperoleh 1 emas dan 2 perak dalam Sukma XIX Perak 2018 (Wusyu). * |- !Peringkat Antarabangsa |- | * Memperoleh 2 emas dan 1 perak dalam Georgetown Heritage City Girl Guide International Camp (Pandu Puteri). *Menyertai ArdenCamp London 2018 (Pandu Puteri). * Memperoleh 1 emas, 4 perak dan 1 gangsa dalam Pertandingan China Open International Taekwondo Championship 2018 di Hunan, China (Taekwondo - GTF). * Memperoleh 16 emas, 11 perak dan 8 gangsa serta mendapat Anugerah Khas Overall Champion Belt dalam Pertandingan Asian International Taekwondo Schools and Clubs Championship 2018 (Taekwondo - GTF). * Memperoleh 2 gangsa dan 1 perak dalam Taekwondo 3rd Heroes International Taekwondo Cup 2018 di Maba Stadium, Kuala Lumpur (Taekwondo - WTF). *Memperoleh 1 gangsa dalam Hypermax Open Taekwon Championship 2018 & Festival Event (Taekwondo - WTF). *Memperoleh 6 emas, 7 perak dan 1 gangsa dalam 4th Malaysia International Wusyu Championship 2018 (Wusyu). |} ====<big>Kelab Dan Persatuan</big>==== {| class="wikitable" !Peringkat Negeri |- | * Menyertai Pertandingan Nyanyian dan Ciptaan Lagu Buddha (Persatuan Agama Buddha). *Menyertai Perarakan Hari Wesak 2018 (Persatuan Agama Buddha). *Menyertai Majlis Amal Xing Guang (Persatuan Agama Buddha). *Menyertai Lawatan Wacana Ilmu ke Dominant OPTO Technologies dan Lawatan Penanda Aras ke Malaysian Flying Academy Anjuran CBC Melaka (Persatuan Agama Kristian). *Memperoleh 2 emas, 1 perak dan 3 gangsa dalam 18 Regional Bible Knowledge Quiz 2018 (Persatuan Agama Kristian). *Menyertai Perkhemahan Combine Meet Persatuan Agama Kristian Sekolah-sekolah Melaka Tengah Journey (Persatuan Agama Kristian). *Menyertai Pertandingan Nyanyian Lagu Rakyat Cina, Deklamasi Sajak Bahasa CIna dan Karnival Persatuan Bahasa Cina Sekolah-sekolah Rendah (Persatuan Bahasa Cina). *Memperoleh 1 emas dan 1 perak serta Anugerah Konduk Terbaik dalam Pertandingan Choral Speaking, Fotografi, dan Pembentangan Projek Jangka Pendek Anjuran MPMA-DOW (Kelab Fotografi). *Menyertai 9th Walk For Autism (Kelab Kerjaya dan PPDA). *Memperoleh 1 emas, 1 perak dan 1 gangsa dalam Pertandingan Robotik Kebangsaan NRC 2018 (Kelab Robotik). *Memperoleh 1 perak dalam MMU Robotics Challenge 2018 (Kelab Robotik). *Mendapat 1 gangsa dalam Pertandingan Robot Olympic di SMJK Yok Bin (Kelab Robotik). *Memperoleh 1 emas dan 1 perak dalam Combine Meet anjuran bersama Unit Kokurikulum, JPN Melaka (KP Tingkatan 6). *Menyertai Perkhemahan Eco-Ranger anjuran MPMA-DOW (Panatia Sains dan Matematik & Unit Kokurikulum). *Menyertai Pertandingan Kitar Semula Anjuran F&N (Kelab Pencinta Alam Sekitar). *Mendapat tempat ke-21 dalam Pertandingan Roket Air Koakademik Sains, Matematik dan Teknologi Sempena Karnival STEM 2018 (Persatuan Sains dan Matematik). *Mendapat tempat ke-5 serta memperoleh 3 saguhati dalam Pertandingan Melukis dan Mewarna Karnival Pendidikan Melaka (Kelab Seni Visual). |- !Peringkat Kebangsaan |- | * Memperoleh 6 emas dan 7 gangsa dalam 19th National Bible Knowledge Portal Quiz 2018 (Persatuan Agama Kristian). *Memperoleh 1 perak dalam Mind Competition 2018 (Kelab Kerjaya dan PPDA). *Memperoleh 1 perak dalam 4th IMU Science Discovery Challenge 2018 (Kelab Kerjaya dan PPDA). *Menyertai lawatan Sunway Ambassador Leadership Trek (Kelab Kerjaya dan PPDA). *23 pelajar memperoleh kelayakan dalam Skim Lencana Anti Dadah (Kelab Kerjaya dan PPDA). *Menyertai lawatan Taiwan Education Fair (Kelab Kerjaya dan PPDA). *Menyertai SME Bank Y-Biz Challenge 2018 (Kelab Robotik). *Menyertai Pertandingan Robot Maze Runner Petroscience (Kelab Robotik). *Menyertai Pertandingan KLSEF di Mines, Kuala Lumpur (Kelab Robotik). *Menyertai Pertandingan Kitar Semula (PERKISS) anjuran SW Corp Sdn. Bhd. (Kelab Pencinta Alam Sekitar). *Memperoleh 3 emas, 4 perak dan 6 gangsa dalam Malaysian Astronomy Olympiad (MYAO) Examination di SMK Seri Puteri dan Lawatan Sambil Belajar ke Planetarium Negara |} === Galeri Kokurikulum === {{Galeri |title=Galeri Kokurikulum |width=250 | height=250 |align=center |Fail:KARATE DO (2).jpg|alt1=Karate Do |''4th Legend International Karate Club Championship 2017'' ||alt2=Wushu |Kejohanan Wushu WPM-KPM Ke-7||alt3=Persidangan Pandu Puteri |Persidangan Pesuruhjaya dan Mesyuarat Agung Pandu Puteri|Fail: YOUNG INNOVATORS CHALLENGE.jpg |alt4= ''Young Innovators Challenge'' |''Young Innovators Challenge''||alt5= Persatuan Bahasa Cina |Karnival Persatuan Bahasa Cina Kali ke-14||alt6=Catur |Kejohanan Catur MSS Negeri Melaka ||alt7= ''Girl Guides 101 Years'' |''101 Kuala Lumpur Girl Guides International Camp''||alt8= Johan Kawad Kaki Senjatapi<!--Bukan senjata api?--> |Johan Kawad Kaki Senjatapi Perkhemahan PKBM (D) Peringkat Kebangsaan di Kelantan - Sarjan Usaamah B Hj Ramli}} {| class="wikitable mw-collapsible" |+ '''GALERI KOKURIKULUM 2018''' ! ! ! ! |- | | | | |- | | | | |- | | | | |} <br /> == Hal Ehwal Murid == Hal Ehwal Murid SMK Gajah Berang mempunyai keazaman dan komitmen terhadap prestasi murid khususnya dari aspek akhlak dan sahsiah serta keterampilan mereka. Berlandaskan dasar ini, pengurusan HEM sekolah ini bermatlamat untuk memastikan kebajikan, keselamatan dan disiplin murid pada tahap yang baik hingga dapat memberi sumbangan kepada masyarakat dan negara. Jatuh bangun sesebuah sekolah juga bergantung kepada pengurusan HEM yang efisien dan berkesan dalam mengawal disiplin murid supaya dapat mewujudkan persekitaran yang kondusif untuk sesi pengajaran dan pembelajaran yang berkesan seterusnya menyumbang kepada kecemerlangan akademik sekolah. Pada waktu yang sama, Persatuan Ibu Bapa dan Guru sentiasa memberi bekerjasama dalam menjayakan pelbagai program dan aktiviti yang dirancang bagi merealisasikan matlamat ini. === Program-Program Tahun 2017 === # Penyampaian Watikah Exco MPP. # Pelancaran 'Sayangi Buku SPBT' # Pelancaran 'Program Guru Penyayang'. # penyerahan Watikah Ketua Kelas & Pengawas SPBT. # Pelancaran Bulan 3K. # Gotong Royong. # Pameran Pendidikan & Kerjaya. # Kem Bina Insan. # Program Orientasi T6 bawah. # Kem Derma Darah. # Bulan PPDa. # Pelancaran Bulan Kemerdekaan. # Kem Motivasi T6. # Pelantikan Pengawas Am. # Ceramah Gangguan seksual. # Program Tak Nak Ponteng. # Program Kasturi. # Program Amal Datang Lewat Ke Sekolah. # Program RIMUP. === '''Program-Program Tahun 2018''' === #Penyampaian Watikah Exco MPP. # Pelancaran 'Sayangi Buku SPBT' # Pelancaran 'Program Guru Penyayang'. # Penyerahan Watikah Pemimpin Sekolah # Pelancaran Bulan 3K. # Gotong Royong. # Pameran Pendidikan & Kerjaya. # Kem Bina Insan. # Program Orientasi T6 bawah. # Kem Derma Darah. # Bulan PPDa. # Pelancaran Bulan Kemerdekaan. # Kem Motivasi T6. === Galeri Hal Ehwal Murid === {| class="wikitable" |+ ! ! ! ! |- | | | | |- | | | | |} == Sambutan Bulan Kemerdekaan 2017 == Telah menjadi tradisi di SMK Gajah Berang, di bawah pengelolaan Bidang Kemanusiaan dengan kerjasama daripada panitia-panitia mata pelajaran di bawahnya seperti Panitia Sejarah, Panitia Geografi, Panitia Pendidikan Seni, Panitia PJK, Pendidikan Islam dan Moral akan merangka program dan aktiviti bulan kemerdekaan pada bulan Ogos sempena menyambut ulangtahun kemerdekaan negara kita Malaysia. Pada tahun ini, bulan kemerdekaan telah berlangsung pada 1 Ogos 2017 hingga 16 September 2017 dengan bertemakan 'Negaraku Sehati Sejiwa' . Majlis penutupan akan diadakan pada 18 September 2017. <center> {| class="wikitable" ! colspan="1"|MONTAJ BULAN KEMERDEKAAN 2017 |- ! |}</center> === Matlamat Bulan Kemerdekaan === # Memupuk semangat patriotisme dalam kalangan warga SMK Gajah Berang. # Meningkatkan kesedaran dan penghayatan warga SMK Gajah Berang tentang sejarah dan perjuang tokoh-tokoh kemerdekaan negara. # Memupuk minat murid terhadap mata pelajaran sejarah. # Memperkukuh dan memperkasakan PdP mata pelajaran sejarah. # Menyemaikan nilai perpaduan di peringkat warga SMK Gajah Berang. === Aktiviti Yang Dijalankan === # Majlis Pelancaran Bulan Kemanusiaan dan Kemerdekaan. # Majlis Penutupan dan Gimik Bulan Kemanusiaan Dan Kemerdekaan. # Pertandingan Mewarna dan Mencipta Slogan Bulan Kemerdekaan. # Pertandingan Kuiz Bulan Kemerdekaan. # Pertandingan Melukis Banner Bulan Kemerdekaan. # Nyanyian Lagu-Lagu Patriotik. # Lawatan Ke Bilik Warisan SMK Gajah Berang. === Galeri Kemerdekaan === {{Galeri |title=Galeri Kemerdekaan |width=300 | height=300 |align=center | |alt1= Perarakan Bendera2 |Membawa Jalur Gemilang | |alt2= Penyerahan Bendera | Peryerahan Jalur Gemilang Kepada Pengetua |Fail: Bacaan Sajak 3 Versi.jpg |alt3= Bacaan Sajak 3 Versi |Bacaan Sajak Dalam Tiga Versi Bahasa | |alt4= Nyanyian Lagu Patriotik |Nyanyian Lagu Patriotik | |alt5=Nyanyian Patriotik2 |Nyanyian Lagu Patriotik Oleh Barisan Pentadbir | |alt6= Pertandingan Kuiz Sejarah | Pertandingan Kuiz Sejarah |Fail: Pertandingan Mewarna Dan Mencipta Slogan.jpg |alt7= Pertandingan Mewarna Dan Mencipta Slogan | Pertandingan Mewarna Dan Mencipta Slogan |Fail: Pertandingan Membuat Banner.jpg |alt8= Pertandingan Membuat Sepanduk |Pertandingan Membuat Banner |Fail: Lawatan Ke Bilik Warisan.jpg |alt9= Lawatan Ke Bilik Warisan | Lawatan Ke Bilik Warisan }} == Rakaman Momen == Rakaman video menunjukkan beberapa aktiviti dan peristiwa yang berlaku di SMK Gajah Berang yang sempat dirakamkan untuk dikongsi bersama: {| class="wikitable" ! colspan="5"|RAKAMAN VIDEO |- ! ! ! ! |- ![[File:Rakaman Video Bengkel VLE Frog RIMUP Peringkat Kelompok 2017.webm|thumb|center|''Rakaman Video Bengkel VLE Frog RIMUP Peringkat Kelompok 2017'' |link=Special:FilePath/Rakaman_Video_Bengkel_VLE_Frog_RIMUP_Peringkat_Kelompok_2017.webm]] ! |} == Pengerusi PIBG == Berikut ialah barisan pengerusi PIBG SMK Gajah Berang: {| class="wikitable" !Bil !Nama pengerusi PIBG !Tahun berkhidmat |- |1 |Encik Tamby Chik b. Abdul Karim |1958 - 1975 |- |2 |Encik Ramli b. Mohd Said |1975 - 1977 |- |3 |Encik Pakir Mohd b Abdullah |1977 - 1983 |- |4 |Encik Abdul Aziz b. Abul Hamid |1983 - 1986 |- |5 |Haji Mohamad b. Haji Embong |1986 - 1987 |- |6 |Encik Mahmat b Osman |1987 - 1989 |- |7 |Encik Lee Ching Sen |1989 - 1993 |- |8 |Dato' Ng Peng Hay |1994 - 1997 |- |9 |Encik Syawal b Mat |1997 - 1998 |- |10 |Encik Abu Bakar b. Baharom |1999 - 2000 |- |11 |Dato' Ng Peng Hay |2001 - 2006 |- |12 |Dato' Ngoh Kinh Hua |2006 - 2010 |- |13 |Dato' Ng Teng Yau |2010 - kini |} === Sumbangan PIBG === {| class="wikitable" !Sumbangan PIBG |- | * Menyumbang bagi pemasangan 30 CCTV untuk kawasan sekolah * Memberi sumbangan untuk Majlis Jamuan Pengawas. * Memberi sumbangan angpau dan duit raya kepada murid miskin sempena sambutan perayaan Tahun Baru Cina, Hari raya dan Deepavali. * Pembelian penghawa dingin untuk bilik guru * Pemasangan papan putih di semua kelas tingkatan 1 dan 2 serta makmal sains. * Membeli 7 buah SMART TV bagi pemasangan di Makmal Sains dan Bengkel Kemahiran Hidup. * Sumbangan bagi Majlis Anugerah Kecemerlangan Pelajar dan Mesyuarat Agung PIBG. * Sumbangan bagi bayaran penceramah untuk program kecemerlangan PT3, SPM & STPM. * Menampung bil bulanan Streamyx sekolah. * Menyumbang untuk Majlis Persaraan Guru. * Sumbangan kepada Kelab Staf untuk T-shirt, jamuan guru dan jamuan akhir tahun. * Menampung pembelian peralatan Kelab Gendang. * Sumbangan untuk Kem Bina Insan bagi motivasi pelajar. * Sumbangan sebanyak 310 set kerusi dan meja murid bersama Alumni GBS * Sumbngan untuk Program INTAN calon SPM dan STPM setiap tahun * Sumbangan penyelengaraan peralatan ICT sekolah * Sumbangan komputer untuk bilik peperiksaan dan bilik PK kokurikulum |} == Alumni == Antara bekas pelajar SMK Gajah Berang ialah: {| class="wikitable" !Bil !Tokoh Alumni !Biografi/Latar belakang |- |1 | | * Tan Sri Hadenan Bin Abdul Jalil dilahirkan pada tanggal 22 Februari 1946 di Kampungku Sayang, Bukit Baru, Melaka.  * Beliau mendirikan rumahtangga dengan Y.Bhg. Puan Sri Faridah binti Abdul Hamid dan dikurniakan tiga orang cahaya mata. * Mendapat pendidikan awal di Tengkera English School dan seterusnya menyambung pendidikan menengah di ''Gajah Berang School'' sehingga tingkatan lima sebelum menyambung pengajian di peringkat menengah atas di Maktab Sultan Abu Bakar, Johor Bahru.  * Setelah menduduki peperiksaan ''Higher School Certificate'' (HSC), beliau mendapat tawaran biasiswa [[MARA]] untuk mengikuti program Ijazah Sarjana Muda Ekonomi (Kepujian) dengan pengkhususan dalam bidang perakaunan. * Beliau menyambung pengajian ke peringkat Ijazah Sarjana Pengurusan Perniagaan di Asian Institute of Management, Manila dan ke peringkat Ijazah Doktor Falsafah di Henley Management College / Brunel University, United Kingdom. * Setelah tamat pengajian di peringkat Ijazah Sarjana Muda dari [[Universiti Malaya]], beliau berkhidmat sebagai Pegawai Tadbir dan Diplomatik di Kementerian Kewangan pada tahun 1970. Usai pengajian diperingkat Ijazah Sarjana pada tahun 1975, beliau ditempatkan di Bahagian Cukai sebagai Ketua Penolong Setiausaha. * Pada tahun 1984, beliau dilantik sebagai Timbalan Setiausaha Bahagian Ekonomi dan Antarabangsa * Pada tahun 1986, beliau berkhidmat sebagai Timbalan Setiausaha Bahagian Kewangan. * Pada tahun 1991, beliau dilantik sebagai Setiausaha Bahagian Kewangan. * Setelah genap berkhidmat di Kementerian Kewangan selama hampir 28 tahun, beliau memegang jawatan Timbalan Ketua Setiausaha di Kementerian Perdagangan Antarabangsa dan Industri pada tahun 1998. * Sembilan bulan kemudian, beliau dilantik sebagai Ketua Setiausaha di Kementerian Kerja Raya. * Pada tahun 2000, Tan Sri Datuk Dr. Hadenan Bin Abdul Jalil telah dilantik sebagai Ketua Audit Negara di Jabatan Audit Negara sehingga tahun 2006. * Setelah bersara, Tan Sri Datuk Dr. Hadenan Bin Abdul Jalil masih aktif dalam bidang perniagaan dan sektor swasta. * Beliau merupakan Ahli Lembaga Pengarah Maybank Berhad, Ahli Lembaga Pengarah Maybank Islamic Berhad, Pengerusi Protasco Berhad, Pengerusi THP Sinar Sdn. Bhd., Pengarah Unilever (M) Sdn. Bhd., Penasihat Kumpulan Pembangunan Sinar Jernih Sdn. Bhd., Pengerusi PNB Commercial Sdn. Bhd. dan Ahli Supervisory Board ABBank Vietnam. |- |2<ref>{{Citeweb|url=https://www.rmp.gov.my/infor-korporate/ketua-polis-negara/tan-sri-abdul-rahim-bin-mohd-noor|title=Tan Sri Abdul Rahim Bin Mohd. Noor (1994 - 1999)|date=|access-date=14 September 2017|website=PDRM|last=|first=|archive-url=https://web.archive.org/web/20170913184121/https://www.rmp.gov.my/infor-korporate/ketua-polis-negara/tan-sri-abdul-rahim-bin-mohd-noor|archive-date=2017-09-13|dead-url=no|url-status=live}}</ref> | | * Tan Sri Abdul Rahim B Mohd Noor dilahirkan pada 6 Jun 1943 di Serkam, Melaka. * Mendapat pendidikan sekolah menengah di ''Gajah Berang School''. * Beliau dilantik sebagai Ketua Polis Negara yang kelima pada 16 Januari 1994. * Antara jawatan yang pernah disandang: # Pegawai Personel Cawangan Pentadbiran Bukit Aman - 9 Februari 1970 # TPP Perkhidmatan Pentadbiran Bukit Aman - 1 Disember 1973 # Supt. Perjawatan Pentadbiran Bukit Aman - 1 Oktober 1975 # PP Tatatertib Pentadbiran Bukit Aman - 18 April 1977 # Ketua Polis Daerah Pentadbiran Melaka Tengah - 28 Disember 1977 # Komandan Latihan / Maktab Polis, Kuala Kubu Bharu - 18 Januari 1979 # Penolong Pengarah Pentadbiran/Pengurusan - 1 September 1981 # Pegawai Turus Cawangan Khas Bukit Aman - 3 Januari 1984 # Ketua Polis Negeri Selangor - 21 Julai 1984 # Pesuruhjaya Polis Sabah - 27 November 1985 # Pengarah Cawangan Khas Bukit Aman - 20 Januari 1986 # Timbalan Ketua Polis Negara - 14 Jun 1989 # Ketua Polis Negara - 16 Januari 1994 |- |3 | | * Profesor Dato’ Dr. Sidek Baba berasal dari Kg.Pulau, Masjid Tanah, Melaka dan dilahirkan pada 12 Jun 1946. * Mendapat pendidikan awal di Sekolah Umum Jeram, Masjid Tanah, Melaka (1952-1958) dan menengah di Sekolah Menengah Inggeris Gajah Berang Melaka (1959-1963). * Beliau melanjutkan pelajaran ke Maktab Perguruan Sultan Idris di Tanjung Malim, Perak. * Mendapat ijazah pertama dalam Pengajian Melayu di Universiti Malaya * Menyambung pengajian di [[Universiti Kebangsaan Malaysia]] (UKM) dalam Diploma Pengajian Islam. * Beliau memperoleh Sarjana Sains Pendidikan dari Universiti Indiana Bloomington dan Doktor Pendidikan dalam bidang Kajian Dasar di Universiti Northern Illinois di Amerika Syarikat. * Berpengalaman menjadi pendidik selama 18 tahun dan pensyarah di Institut Aminuddin Baki, [[Genting Highlands|Genting Highland]] selama lima tahun. * Beliau dilantik sebagai Dekan Pusat Matrikulasi [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] (UIAM) selama dua tahun dan Timbalan Rektor Hal Ehwal Pelajar dan Disiplin selama lapan tahun. * Sebagai Profesor Pendidikan di Institut Pendidikan UIAM, beliau mengajar subjek Kajian Polisi Pendidikan, Integrasi dan Islamisasi ilmu, Isu-isu dalam Pendidikan, Kaedah Pengajaran dan Pembelajaran serta Sistem Nilai dalam Pendidikan. * Beliau turut menjadi anggota Lembaga Pengarah IKIM, Lembaga Pengarah Darul Quran Malaysia, Lembaga Pengarah IKMAS, JAKIM, Lembaga Pengarah Kolej Darul Hikmah, Lembaga Penasihat Pendidikan Institut Integriti Malaysia (IIM), Presiden Nadwah Persuratan Islam Malaysia (NAFIS), Eksko Pendidikan MUAFAKAT MARA, Malaysia, Eksko Akademi Ketamadunan, Ahli Majlis Agama Islam, Selangor, Ketua Dakwah, Majlis Agama Islam, Selangor, Lembaga Pengarah Kolej Universiti Islam, Selangor, Anggota Lembaga Penasihat Pendidikan Negara, Penasihat Syariah KFC, J’Corp, Ahli Majlis Perundingan Islam Malaysia dan lain-lain. * Beliau telah memberi sumbangan yang besar dengan menghasilkan lebih daripada 1000 kertas kerja yang dibentang di dalam dan luar negara dan menulis artikel di jurnal tempatan dan antarabangsa.  * Beliau juga terlibat dalam penulisan karya dalam ruangan akhbar dan majalah seperti Ufuk Minda ([[Berita Harian]]), Remaja Dan Islam ([[Utusan Malaysia]]), Pendidikan Rabbani ([[Majalah I]]), Cetusan, [[Majalah Solusi]], Pendidkan Dalam Perspektif, [[Majalah Pendidik]], Kolumnis Majalah Dakwah, Penulis Mingguan Tabloid I LOVE ISLAM, ruangan Fikir-Fikirkanlah dalam akhbar [[Sinar Harian]]. * Menulis lebih 25 buah buku mengenai pendidikan, Islam, remaja, autobiografi dan pengurusan sedang dalam percetakan. Antara buku yang dihasilkan beliau ialah Seteguh Tekad, Fikir Dan Zikir, Tajdid Ilmu Dan Pendidikan, Acuan Minda, Pendidikan Rabbani, Keluarga Sakinah, Jalur Berfikir Remaja Islam, Pembangunan Yang Fitrah, Hakikat Rukun, Memoir Dakwah, Pesan Untuk Remaja, Pengurusan Islami, dan ''Integrated And Collaborative Approach In Teaching And Learning''. |} == Alamat== :Sekolah Menengah Kebangsaan Gajah Berang :Jalan Gajah Berang :75200, Melaka :Melaka, Malaysia :Telefon = 06-2831476 :Faks = 06-2828691 :E-mel: MEB2091@gov.edu.my == Rujukan == <references /> == Rujukan == <references/> == Pautan luar == * [https://www.facebook.com/SMK-Gajah-Berang-130152650388299/ Laman Facebook rasmi Sekolah Menengah Kebangsaan Gajah Berang] * [http://www.gajahberangalumni.com/content/about-gbs Persatuan Bekas Pelajar-Pelajar Sekolah Menengah Kebangsaan Gajah Berang] * [http://gajahberangschool.blogspot.my/ Blog Sekolah Menengah Kebangsaan Gajah Berang] * {{en}} [https://smkgb.wordpress.com/ Sekolah Menengah Kebangsaan Gajah Berang] * [http://gajahberangschool.blogspot.my/ Gambar-gambar Sekolah Menengah Kebangsaan Gajah Berang] [[Kategori:Sekolah menengah kebangsaan di Melaka|Gajah Berang]] [[Kategori:Sekolah menengah di Melaka|Gajah Berang]] |} dv7mktoufw68t5ojj8ws6m9q4uc8su7 0 263110 6844505 6843735 2026-05-09T05:07:02Z ~2026-28112-73 398944 /* Dato’ Inas Chess Academy (DICA) */ 6844505 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Kebangsaan Dato' Inas |Logo Sekolah = |Moto = "BERUSAHA BERJAYA" |Tarikh = Sesi persekolahan tahun 1960 |TarikhRasmi = 28 Ogos 1960 |Jenis Sekolah = [[Sekolah kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Pengetua = Encik Suhaimi Bin Itam |GPK 1 = Encik Mohd Ramzu Nasri b Abd Razak |GPK HEM = Encik Mohd Zarihi bin Mohd Zaki |GPK KOKO = Puan Nooraini binti Abd Wahab |Penyelia petang = |Pengerusi PIBG = En Baharuddin Bin Mohamad Noor |Kod sekolah = NBA1016 |Bandar = {{MAS}} Kampung Ulu Inas |Daerah = 73100, Johol, |Negeri = [[Negeri Sembilan|Negeri Sembilan Darul Khusus]] |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan = SKDI |Laman = |Telefon = 6064369533 |Faks = 6064368180 |footnotes = }} '''Sekolah Kebangsaan Dato' Inas''' atau nama ringkasnya ''SK Dato' Inas / SKDINAS / SKDI'', merupakan sebuah Sekolah kebangsaan yang terletak di Kampung Ulu Inas. Sekolah ini adalah sekolah '''paling 'kecil'''' di dalam daerah Kuala Pilah dengan hanya 3 blok bangunan yang menempatkan kelas-kelas Tahun 1 hingga 6, Pejabat Pengurusan, Bilik Guru, Bilik Sains, Bilik RBT, Kantin serta Surau. Sekolah ini tiada kemudahan padang untuk sukan, walau bagaimanapun, kerjasama dan keprihatinan penduduk Kampung Ulu Inas telah membenarkan kegiatan sukan dan permainan di laksanakan di atas tanah bersebelahan. Pada 2009, Sekolah Kebangsaan Dato' Inas memiliki 29 pelajar lelaki dan 23 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 52 orang. Ia mempunyai seramai 12 orang guru. Pada tahun 2026, sekolah ini mempunyai kekuatan 12 Tenaga Pengajar dengan 29 orang murid dari tahun 1 sehingga tahun 6. '''VISI;''' '''“PENDIDIKAN BERKUALITI INSAN TERDIDIK NEGARA SEJAHTERA”''' '''MISI;''' '''“MELESTARIKAN SISTEM PENDIDIKAN YANG''' '''BERKUALITI UNTUK MEMBANGUNKAN POTENSI''' '''INDIVIDU BAGI MEMENUHI ASPIRASI NEGARA”''' =='''Sejarah''' == Sekolah Kebangsaan Dato’ Inas merupakan sekolah tertua yang dibina di Kampung Ulu Inas. Sekolah ini telah dibangunkan pada tahun 1958 tetapi telah didaftarkan pada 6 September 1966. Keadaan sekolah pada itu hanya beratapkan rumbia, berdinding pelupuh dan berlantai tanah. Tiada kemudahan elektrik dan terdapat kemudahan air telaga sahaja. Generasi pertama adalah seramai 15 orang murid dan 3 orang guru sahaja dan hanya berpakaian biasa dan tiada yuran dikenakan. Pemangku Yang Di-Pertuan Besar Negeri Sembilan, Tunku Nasser telah merasmikan pembukaan Sekolah Kebangsaan Dato' Inas pada tanggal 28 Ogos 1960. Sekolah ini telah dibina oleh Kerajaan Negeri Sembilan dengan menelan belanja sebanyak $19,000 dan mula dibangunkan pada tahun 1959 lagi. Jarak Sekolah Kebangsaan Dato' Inas yang baru ini dengan Pekan Kuala Pilah pada masa itu adalah kira-kira 16 batu. Baginda dalam titah perasmiannya menasihati supaya sekolah pemberian kerajaan ini jangan disia-siakan oleh penduduk Kampung Ulu Inas. "Jangan-lah pendudok2 dan Ibu Bapa hanya mengharapkan guru2 sahaja untok mendidek kanak2 lebeh lama masa-nya di-rumah daripada dalam persekolahan". Baginda telah berjalan kaki sejauh 2 batu dari Ulu Gating ke Ulu Inas dengan diiringi oleh penduduk dan murid-murid sekolah. Turut hadir ke majlis perasmian tersebut adalah Encik Abdul Samad bin Idris, Pengerusi Lembaga Pelajaran Negeri Sembilan, Lebai Kassim bin Saat, Wakil Rakyat Johol dan Penolong Pegawai Daerah Kuala Pilah. Sempena majlis ini juga, seekor kerbau telah disembelih untuk jamuan nasi. Pada tahun 1960, sekolah ini mempunyai 83 orang murid dan 2 tenaga pelajar. Ianya mempunyai satu bangunan daripada kayu yang menempatkan beberapa buah kelas dan sebuah pejabat pentadbiran. Sekolah inilah antara sekolah terawal yang dibina Kerajaan Negeri Sembilan selepas Merdeka. Pada waktu itu, usaha giat Kerajaan Negeri Sembilan untuk membina sekolah-sekolah di luar bandar dan menggantikan sekolah-sekolah lama yang berdindingkan pelepah. (Sumber; Berita Harian, 29 Ogos 1960, halaman 5) Di antara bekas murid SK Dato’ Inas yang berjaya adalah Tan Sri Aseh Che Mat. Sepanjang perkhidmatan beliau pernah memegang jawatan Presiden Perbadanan Putrajaya, Pengerusi Pos Malaysia, Ketua Setiausaha Kementerian Dalam Negeri dan Ketua Pengarah Imigresen Malaysia. '''Senarai Guru Besar'''                {| class="wikitable" |'''Bil''' |'''Nama Guru Besar''' |'''Tahun perkhidmatan''' |- |1. |En. Itam bin Husin |1989 - 1993 |- |2. |En. Mohd Nasir bin Yusuf |1993 - 1996 |- |3. |En. Kamaruzaman bin Joned |1996 - 1998 |- |4. |En. Hashim bin Awang |1998 - 2000 |- |5. |Pn. Halimaton binti Mansor |2000 - 2004 |- |6. |En. Harun bin Mohd Nor |2004 - 2006 |- |7. |En. Baharun bin Ismail |2006 - 2009 |- |8. |En. Shaharudin bin Md Isa |2009 - 2012 |- |9. |Tn. Hj Kamal bin Abd Rahman |2012 - 2016 |- |10 |Pn. Normaliza binti Zainal |2016 - 2018 |- |11 |Pn. Rosmah binti Mohd Talib |2018 - 2020 |- |12 |Pn. Siti Aida binti Mohamad |2020 - 2021 |- |13 |Pn. Noraini binti Mohd Zakaria |2021 - 2022 |- |14 |En. Suhaimi bin Itam |2022 - kini |} == '''Kebitaraan Sekolah Kebangsaan Dato' Inas''' == Sekolah Kebangsaan Dato' Inas dikenali sebagai sebuah sekolah luar bandar yang aktif dan berdaya saing dalam bidang kokurikulum, selaras dengan slogan sekolah, '''''“Walau Kecil Berjiwa Besar”'''''. Antara kebitaraan utama sekolah ialah dalam bidang Pengakap dan Catur yang telah menjadi identiti serta kebanggaan sekolah di daerah Kuala Pilah.<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/skdatoinas/?locale=ms_MY|title=|url-status=live}}</ref> === Pengakap Kumpulan 49 Kuala Pilah (KP Forty - Niners) === Pasukan Persekutuan Pengakap Malaysia Kumpulan 49 Daerah Kuala Pilah merupakan antara pasukan pengakap sekolah yang paling aktif dan menyerlah di daerah Kuala Pilah. Pasukan ini aktif dalam pelbagai program kepimpinan, perkhemahan, khidmat masyarakat, ikhtiar hidup serta aktiviti pembangunan sahsiah yang melibatkan penyertaan di peringkat daerah dan negeri. Keaktifan serta disiplin tinggi ahli pasukan telah menjadikan Kumpulan 49 sebagai antara pasukan pengakap sekolah rendah yang dikenali dan dihormati di daerah Kuala Pilah. Kecemerlangan pasukan ini turut terserlah apabila ahli pengakap sekolah berjaya dianugerahkan ''Anugerah Ketua Pesuruhjaya Pengakap Negeri (Rambu PKK)'', iaitu antara pengiktirafan tertinggi bagi Pengakap Kanak-Kanak di peringkat negeri. Pencapaian tersebut membuktikan kemampuan murid SK Dato’ Inas dalam melahirkan ahli pengakap yang berkualiti, berdisiplin, berkemahiran serta mempunyai jati diri kepimpinan yang tinggi. === Dato’ Inas Chess Academy (DICA) === SK Dato’ Inas turut dikenali sebagai antara '''kuasa besa'''r catur bawah 12 tahun di dalam daerah Kuala Pilah yang telah memonopoli kejohanan MSSD akhir-akhir ini. Pasukan Catur sekolah secara konsisten melahirkan pemain-pemain berbakat yang mewakili daerah Kuala Pilah ke peringkat negeri dalam pelbagai kejohanan Catur Negari. Ramai pemain catur muda yang aktif dan menyerlah di daerah Kuala Pilah juga merupakan alumni SK Dato’ Inas, sekali gus memperkukuhkan reputasi sekolah sebagai antara pusat pembangunan bakat catur peringkat sekolah rendah di daerah ini.<ref>{{Cite web|url=https://docs.google.com/presentation/d/1e8k-JR21yp3CNZojnYCTQJtIQpMdij_n/edit?usp=drive_link&ouid=104688471180096419621&rtpof=true&sd=true|title=Memuatkan Google Slides|website=docs.google.com|access-date=2026-05-08}}</ref> =='''Lagu Sekolah''' == SKDI sekolah tercinta, Panorama Indah, Aman Damai, Anak-anak gigih menimba ilmu, Menggalas impian, Ayah Bonda, Walau kecil, berjiwa besar, Guru-guru bersemangat waja, Menabur ilmu berbakti, Berusaha Berjaya, Motto keramat sekolah kami, Kami anak watan, Seiring sejalan, Di arus perdana, Bersama mencipta nama, Kelak lahir wira Negara, Terima kasih, SKDI tercinta. == '''Alamat'''== :Sekolah Kebangsaan Dato' Inas :Kampung Ulu Inas :73100, Johol :Negeri Sembilan, Malaysia :Telefon = 6064369533 :Fax = 6064368180 == '''Pautan luar''' == https://m.facebook.com/SK-DATO-INAS-2016-209734982545193/ [[Kategori: Sekolah kebangsaan di Negeri Sembilan|Dato' Inas]] [[Kategori: Sekolah rendah di Negeri Sembilan|Dato' Inas]] 6s9cx875qzr33fdmrbqvz4s6mwiatyc 0 266117 6844656 6743231 2026-05-09T11:38:24Z ~2026-28023-47 398983 6844656 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera |Logo Sekolah = Fail:Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera.jpg |Imej = File:SMK Seri Samudera skyview.jpg |Moto = Menjana Insan Kamil |Slogan = Leading Forward |Tarikh Tubuh = 3 Januari 2001 |Jenis Sekolah = [[Sekolah menengah kebangsaan]], [[Sekolah Kerajaan]], [[Sekolah Amanah]] |Pengetua = En. Khalid b. Ariffin |GPK 1 = En. Muhammad Shakuri b. Abu Hasan @ Mohd Said |GPK HEM = Pn. Rosidah bt. Baharuddin |GPK KOKO = En Ahmad Nizam b. Ahmad Khalil |Pengerusi PIBG = Kapten (B) Khalid b.Md Lepi |Kod sekolah = AEA1114 |Bandar = {{MAS}} Manjung Raya |Daerah = 32040, [[Seri Manjung]] |Negeri = [[Negeri Perak|Perak Darul Ridzwan]] |Negara = [[Malaysia]] |Singkatan = SMESSA |Laman = https://sites.google.com/moe-dl.edu.my/smkserisamudera/laman-utama |Telefon = 6056882140 |Nama Lama = SMK Pundut |Kapsyen Logo = Kemaskini 2026 oleh Pengetua En. Khalid Ariffin |PPD = PPD Manjung |Sesi = Pagi dan Petang |Bilangan Guru = 90 |Bilangan AKP = 11 |Bilangan Pelajar = 1300 |Bahasa Pengantar = Bahasa Melayu |Lagu Sekolah = Samudera Perkasa }} {{Div col|colwidth=20em}} {| class="wikitable" |+ Senarai Pengetua |- ! Bil !! Turutan Tahun !! Pengetua |- | 1 || 2001 – 2007 || Encik Adli b. Toh Keejo |- | 2 || 2007 – 2012 || Puan Hajah Rosidah bt. Abdul Shukor |- | 3 || 2012 - 2015 || Puan Hajah Khairizah bt. Hassan |- | 4 || 2015 - 2019 || Puan Sabarina bt. Jamaluddin |- | 5 || 2020 - 2025 || Puan Sahila bt. Shukor |- | 6 || 2025 - Kini || Encik Khalid b. Ariffin |} {| class="wikitable" |+ Maklumat Tambahan |- ! Perkara !! Maklumat |- | Penolong Kanan Petang || Pn Azizah bt. Samaruddin |- | Penolong Kanan Pendidikan Khas || Pn Nik Rohayu bt. Nik Yahya |- | Bahasa Pengantar|| [[Bahasa Melayu]], [[Bahasa Inggeris]] |- | Kemasukan || 1300 |- | Singkatan|| SMESSA |- | Sesi || Pagi dan Petang |- | Alumni ||Samuderians |- | Warna || Black {{colorbox|black}}, White{{colorbox|white}}, Yellow{{colorbox|yellow}} |- | Koordinat Lokasi || 4.207631, 100.657411 |} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera''' atau nama ringkasnya '''SMK Seri Samudera''' ('''SMESSA'''), merupakan sebuah sekolah menengah kebangsaan dan Sekolah Amanah yang terletak di [[Manjung Raya]]. Nama asal sekolah ini ialah Sekolah Menengah Kebangsaan Pundut.<ref name=":0">[http://smkserisamudera.blogspot.my/p/smk-seri-samudera-mula-ditubuhkan-pada.html Sejarah Sekolah]</ref> Pada 2018, Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera memiliki 677 orang pelajar lelaki dan 629 orang pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1306 orang. Ia mempunyai seramai 90 orang guru.²⁰¹⁸ ==Sejarah == '''SMK Seri Samudera''' terletak di kawasan Manjung Raya, [[Seri Manjung]], [[Negeri Perak|Perak]]. Pelajar-pelajar [[sekolah]] ini datang dari perumahan di sekelilingnya seperti Taman Desa Manjung Raya (''Venice Of Perak''), Taman Samudera Baru, Manjung Point Seksyen 1, 2, 3 dan 4, Taman Desa Bayu dan Taman Samudera. Moto sekolah ialah "Menjana Insan Kamil". Sekolah ini mula beroperasi pada tahun 2001. Pengetua pertama ialah En. Adli Toh Keejo. Pengetua kedua ialah Puan Hajah Rosidah binti Abdul Shukor. Pengetua ketiga ialah Pn. Hajah Khairizah Binti Hassan. Pengetua keempat ialah Puan Sabarina binti Jamaluddin dan yang kelima ialah Pn. Sahila binti Shukor. Pengetua sekarang ialah En. Khalid b. Ariffin. Pengerusi PIBG dipegang oleh Tuan Leftenan Komander Shamsudin bin Hashim. Pada tahun 2002, ada dilancarkan Program Kadet Remaja Satu Sekolah, iaitu hanya satu unit uniform iaitu Kadet Remaja Sekolah (KRS) sahaja yang ada di sekolah ini. Pada tahun 2011, program ini tidak lagi diteruskan. Unit uniform seperti Pengakap, PBSM, PPIM, Silat, Kadet bomba, JPJ dan Pandu Puteri telah ditubuhkan. Jumlah muridnya ialah seramai 1300 orang. Sekolah ini mempunyai sebuah Bilik Sumber Pendidikan Pencegahan Dadah yang mewakili negeri Perak dalam pertandingan Bilik Sumber PPDa 2008 dan 2009. Pencapaian terbaik ialah tempat ketiga peringkat kebangsaan pada tahun 2009. Bilik Ini menjadi pusat sehenti kepada pelajar, masyarakat daerah Manjung untuk mendapatkan maklumat berkaitan pendidikan pencegahan [[dadah]]. Bilik ini dirasmikan oleh Dato' Mohd Soud Bin Mohd Thani, Pegawai Pelajaran Daerah Manjung. SMESSA menyertai Program Sekolah Amanah mulai tahun 2017 dan melaksanakan reformasi dalam aspek pengurusan sekolah sehingga Tamat Tempoh Matang Intervensi Program (TTMIP) pada tahun 2022. Sekolah ini juga telah meraikan Sambutan Jubli Perak pada 7 Julai 2025 bagi memperingati genap 25 tahun penubuhannya. Pada tahun 2025, bilangan murid adalah seramai 1,248 orang dengan 45 buah kelas dalam 2 sesi. Prasarana sekolah terdiri daripada 3 blok utama iaitu A, B dan C serta 1 blok PPKI. Pada tahun 2027 di bawah RMK13, sekolah akan memperolehi blok baharu 3 tingkat bakal menempatkan pejabat, bengkel dan dewan terbuka di tingkat bawah. === Badan Beruniform === {{Div col|colwidth=20em}} * Malaysia School Youth Cadet Corps (Kadet Remaja Sekolah Malaysia) * 03rd Manjung Scout Troop (Pengakap) * Girl Guides (Pandu Puteri) * Red Crescent Society (Unit 18) (PBSM) * Firefighters' Cadet Corps (KBP) * Road Transport Department Cadet (JPJ) * Pergerakan Puteri Islam Malaysia (PPIM) * Samudera Silat Association (SILAT) {{Div col end}} === Kelab dan Persatuan === {{Div col|colwidth=20em}} * Malay Language * English Language * Librarian * Debating * Science & Mathematics * Islamic Studies * Cyber Brigades * Pencinta Alam * Musical & Cultural * Counselling & Career * Cooperative & Consumer * Invention and Robotics * Innovation * SPBT * Tamil Youth Movement{{Div col end}} === Sports and Games === {{Div col|colwidth=20em}} * Football * [[Track and field]] * [[Rugby]] * [[Badminton]] * [[Handball]] * [[Dodgeball]] * [[Sepak Takraw]] * [[Hockey]] * [[Basketball]] * [[Table Tennis]] * [[Volleyball]] * [[Tennis]] * [[Softball]] * [[Chess]] * [[Silat]] * [[Netball]] {{Div col end}} === Sports Houses === {{Div col|colwidth=20em}} * Red (Mars) * Yellow (Saturn) * Green (Jupiter) * Blue (Neptune){{Div col end}} == Untuk Hubungi== : Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera : Manjung Raya : 32040, [[Seri Manjung]] : [[Negeri Perak]], [[Malaysia]] : Telefon = 6056882140 : Email = AEA1114@moe.edu.my == Pautan luar == * [https://sites.google.com/moe-dl.edu.my/smkserisamudera/laman-utama Portal Rasmi SMK Seri Samudera] * [https://www.instagram.com/smkserisamudera/ Laman Rasmi Instagram SMK Seri Samudera] * [https://www.facebook.com/SmkSeriSamudera/ Facebook Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera] * [http://smkserisamudera.blogspot.my/p/smk-seri-samudera-mula-ditubuhkan-pada.html SMK Seri Samudera Sesi Petang] * [http://cikguhamizahsyinichy.blogspot.my/2015/03/latar-belakang-smk-seri-samudera.html Latar belakang SMK Seri Samudera.] * [https://www.facebook.com/ppkismkss/ Facebook PPKI SMESSA] * [https://sites.google.com/view/kvs-pembuatan-roti-ppkismkss/home Googlesite PPKI SMESSA] <references responsive="0" /> ==Lokasi Sekolah== {{Coord|4.207631|100.657411|dim:30_region:MAS_type:event|display=inline,title|name=accident site}} {{Location map|Malaysia Perak |width = 350 |length = 300 |float = left |alt = SMK Seri Samudera |position = left |mark = Red pog.svg <!--green dot--> |lat_deg = 4.207631|lat_min = 0.0005 <!-- default: lat_dir = N --> |lon_deg = 100.657411 |lon_min = 0.0001 <!-- default: lon_dir = E --> }} f3fskxajbxxv6u0rxbiu9fepe5h4e23 6844659 6844656 2026-05-09T11:48:18Z Finemotives 382711 6844659 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera [[Fail:LOGO SMESS 2026 BAHARU warp.png|thumb]] |Imej = File:SMK Seri Samudera skyview.jpg |Moto = Menjana Insan Kamil |Slogan = Leading Forward |Tarikh Tubuh = 3 Januari 2001 |Jenis Sekolah = [[Sekolah menengah kebangsaan]], [[Sekolah Kerajaan]], [[Sekolah Amanah]] |Pengetua = En. Khalid b. Ariffin |GPK 1 = En. Muhammad Shakuri b. Abu Hasan @ Mohd Said |GPK HEM = Pn. Rosidah bt. Baharuddin |GPK KOKO = En Ahmad Nizam b. Ahmad Khalil |Pengerusi PIBG = Kapten (B) Khalid b.Md Lepi |Kod sekolah = AEA1114 |Bandar = {{MAS}} Manjung Raya |Daerah = 32040, [[Seri Manjung]] |Negeri = [[Negeri Perak|Perak Darul Ridzwan]] |Negara = [[Malaysia]] |Singkatan = SMESSA |Laman = https://sites.google.com/moe-dl.edu.my/smkserisamudera/laman-utama |Telefon = 6056882140 |Nama Lama = SMK Pundut |PPD = PPD Manjung |Sesi = Pagi dan Petang |Bilangan Guru = 90 |Bilangan AKP = 11 |Bilangan Pelajar = 1300 |Lagu Sekolah = Samudera Perkasa }} {{Div col|colwidth=20em}} {| class="wikitable" |+ Senarai Pengetua |- ! Bil !! Turutan Tahun !! Pengetua |- | 1 || 2001 – 2007 || Encik Adli b. Toh Keejo |- | 2 || 2007 – 2012 || Puan Hajah Rosidah bt. Abdul Shukor |- | 3 || 2012 - 2015 || Puan Hajah Khairizah bt. Hassan |- | 4 || 2015 - 2019 || Puan Sabarina bt. Jamaluddin |- | 5 || 2020 - 2025 || Puan Sahila bt. Shukor |- | 6 || 2025 - Kini || Encik Khalid b. Ariffin |} {| class="wikitable" |+ Maklumat Tambahan |- ! Perkara !! Maklumat |- | Penolong Kanan Petang || Pn Azizah bt. Samaruddin |- | Penolong Kanan Pendidikan Khas || Pn Nik Rohayu bt. Nik Yahya |- | Bahasa Pengantar|| [[Bahasa Melayu]], [[Bahasa Inggeris]] |- | Kemasukan || 1300 |- | Singkatan|| SMESSA |- | Sesi || Pagi dan Petang |- | Alumni ||Samuderians |- | Warna || Black {{colorbox|black}}, White{{colorbox|white}}, Yellow{{colorbox|yellow}} |- | Koordinat Lokasi || 4.207631, 100.657411 |} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera''' atau nama ringkasnya '''SMK Seri Samudera''' ('''SMESSA'''), merupakan sebuah sekolah menengah kebangsaan dan Sekolah Amanah yang terletak di [[Manjung Raya]]. Nama asal sekolah ini ialah Sekolah Menengah Kebangsaan Pundut.<ref name=":0">[http://smkserisamudera.blogspot.my/p/smk-seri-samudera-mula-ditubuhkan-pada.html Sejarah Sekolah]</ref> Pada 2018, Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera memiliki 677 orang pelajar lelaki dan 629 orang pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1306 orang. Ia mempunyai seramai 90 orang guru.²⁰¹⁸ ==Sejarah == '''SMK Seri Samudera''' terletak di kawasan Manjung Raya, [[Seri Manjung]], [[Negeri Perak|Perak]]. Pelajar-pelajar [[sekolah]] ini datang dari perumahan di sekelilingnya seperti Taman Desa Manjung Raya (''Venice Of Perak''), Taman Samudera Baru, Manjung Point Seksyen 1, 2, 3 dan 4, Taman Desa Bayu dan Taman Samudera. Moto sekolah ialah "Menjana Insan Kamil". Sekolah ini mula beroperasi pada tahun 2001. Pengetua pertama ialah En. Adli Toh Keejo. Pengetua kedua ialah Puan Hajah Rosidah binti Abdul Shukor. Pengetua ketiga ialah Pn. Hajah Khairizah Binti Hassan. Pengetua keempat ialah Puan Sabarina binti Jamaluddin dan yang kelima ialah Pn. Sahila binti Shukor. Pengetua sekarang ialah En. Khalid b. Ariffin. Pengerusi PIBG dipegang oleh Tuan Leftenan Komander Shamsudin bin Hashim. Pada tahun 2002, ada dilancarkan Program Kadet Remaja Satu Sekolah, iaitu hanya satu unit uniform iaitu Kadet Remaja Sekolah (KRS) sahaja yang ada di sekolah ini. Pada tahun 2011, program ini tidak lagi diteruskan. Unit uniform seperti Pengakap, PBSM, PPIM, Silat, Kadet bomba, JPJ dan Pandu Puteri telah ditubuhkan. Jumlah muridnya ialah seramai 1300 orang. Sekolah ini mempunyai sebuah Bilik Sumber Pendidikan Pencegahan Dadah yang mewakili negeri Perak dalam pertandingan Bilik Sumber PPDa 2008 dan 2009. Pencapaian terbaik ialah tempat ketiga peringkat kebangsaan pada tahun 2009. Bilik Ini menjadi pusat sehenti kepada pelajar, masyarakat daerah Manjung untuk mendapatkan maklumat berkaitan pendidikan pencegahan [[dadah]]. Bilik ini dirasmikan oleh Dato' Mohd Soud Bin Mohd Thani, Pegawai Pelajaran Daerah Manjung. SMESSA menyertai Program Sekolah Amanah mulai tahun 2017 dan melaksanakan reformasi dalam aspek pengurusan sekolah sehingga Tamat Tempoh Matang Intervensi Program (TTMIP) pada tahun 2022. Sekolah ini juga telah meraikan Sambutan Jubli Perak pada 7 Julai 2025 bagi memperingati genap 25 tahun penubuhannya. Pada tahun 2025, bilangan murid adalah seramai 1,248 orang dengan 45 buah kelas dalam 2 sesi. Prasarana sekolah terdiri daripada 3 blok utama iaitu A, B dan C serta 1 blok PPKI. Pada tahun 2027 di bawah RMK13, sekolah akan memperolehi blok baharu 3 tingkat bakal menempatkan pejabat, bengkel dan dewan terbuka di tingkat bawah. === Badan Beruniform === {{Div col|colwidth=20em}} * Malaysia School Youth Cadet Corps (Kadet Remaja Sekolah Malaysia) * 03rd Manjung Scout Troop (Pengakap) * Girl Guides (Pandu Puteri) * Red Crescent Society (Unit 18) (PBSM) * Firefighters' Cadet Corps (KBP) * Road Transport Department Cadet (JPJ) * Pergerakan Puteri Islam Malaysia (PPIM) * Samudera Silat Association (SILAT) {{Div col end}} === Kelab dan Persatuan === {{Div col|colwidth=20em}} * Malay Language * English Language * Librarian * Debating * Science & Mathematics * Islamic Studies * Cyber Brigades * Pencinta Alam * Musical & Cultural * Counselling & Career * Cooperative & Consumer * Invention and Robotics * Innovation * SPBT * Tamil Youth Movement{{Div col end}} === Sports and Games === {{Div col|colwidth=20em}} * Football * [[Track and field]] * [[Rugby]] * [[Badminton]] * [[Handball]] * [[Dodgeball]] * [[Sepak Takraw]] * [[Hockey]] * [[Basketball]] * [[Table Tennis]] * [[Volleyball]] * [[Tennis]] * [[Softball]] * [[Chess]] * [[Silat]] * [[Netball]] {{Div col end}} === Sports Houses === {{Div col|colwidth=20em}} * Red (Mars) * Yellow (Saturn) * Green (Jupiter) * Blue (Neptune){{Div col end}} == Untuk Hubungi== : Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera : Manjung Raya : 32040, [[Seri Manjung]] : [[Negeri Perak]], [[Malaysia]] : Telefon = 6056882140 : Email = AEA1114@moe.edu.my == Pautan luar == * [https://sites.google.com/moe-dl.edu.my/smkserisamudera/laman-utama Portal Rasmi SMK Seri Samudera] * [https://www.instagram.com/smkserisamudera/ Laman Rasmi Instagram SMK Seri Samudera] * [https://www.facebook.com/SmkSeriSamudera/ Facebook Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera] * [http://smkserisamudera.blogspot.my/p/smk-seri-samudera-mula-ditubuhkan-pada.html SMK Seri Samudera Sesi Petang] * [http://cikguhamizahsyinichy.blogspot.my/2015/03/latar-belakang-smk-seri-samudera.html Latar belakang SMK Seri Samudera.] * [https://www.facebook.com/ppkismkss/ Facebook PPKI SMESSA] * [https://sites.google.com/view/kvs-pembuatan-roti-ppkismkss/home Googlesite PPKI SMESSA] <references responsive="0" /> ==Lokasi Sekolah== {{Coord|4.207631|100.657411|dim:30_region:MAS_type:event|display=inline,title|name=accident site}} {{Location map|Malaysia Perak |width = 350 |length = 300 |float = left |alt = SMK Seri Samudera |position = left |mark = Red pog.svg <!--green dot--> |lat_deg = 4.207631|lat_min = 0.0005 <!-- default: lat_dir = N --> |lon_deg = 100.657411 |lon_min = 0.0001 <!-- default: lon_dir = E --> }} 5bovr0hqfgrnva0fexldark4kc0gsme 6844660 6844659 2026-05-09T11:50:08Z Finemotives 382711 /* Sejarah */ 6844660 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera [[Fail:LOGO SMESS 2026 BAHARU warp.png|thumb]] |Imej = File:SMK Seri Samudera skyview.jpg |Moto = Menjana Insan Kamil |Slogan = Leading Forward |Tarikh Tubuh = 3 Januari 2001 |Jenis Sekolah = [[Sekolah menengah kebangsaan]], [[Sekolah Kerajaan]], [[Sekolah Amanah]] |Pengetua = En. Khalid b. Ariffin |GPK 1 = En. Muhammad Shakuri b. Abu Hasan @ Mohd Said |GPK HEM = Pn. Rosidah bt. Baharuddin |GPK KOKO = En Ahmad Nizam b. Ahmad Khalil |Pengerusi PIBG = Kapten (B) Khalid b.Md Lepi |Kod sekolah = AEA1114 |Bandar = {{MAS}} Manjung Raya |Daerah = 32040, [[Seri Manjung]] |Negeri = [[Negeri Perak|Perak Darul Ridzwan]] |Negara = [[Malaysia]] |Singkatan = SMESSA |Laman = https://sites.google.com/moe-dl.edu.my/smkserisamudera/laman-utama |Telefon = 6056882140 |Nama Lama = SMK Pundut |PPD = PPD Manjung |Sesi = Pagi dan Petang |Bilangan Guru = 90 |Bilangan AKP = 11 |Bilangan Pelajar = 1300 |Lagu Sekolah = Samudera Perkasa }} {{Div col|colwidth=20em}} {| class="wikitable" |+ Senarai Pengetua |- ! Bil !! Turutan Tahun !! Pengetua |- | 1 || 2001 – 2007 || Encik Adli b. Toh Keejo |- | 2 || 2007 – 2012 || Puan Hajah Rosidah bt. Abdul Shukor |- | 3 || 2012 - 2015 || Puan Hajah Khairizah bt. Hassan |- | 4 || 2015 - 2019 || Puan Sabarina bt. Jamaluddin |- | 5 || 2020 - 2025 || Puan Sahila bt. Shukor |- | 6 || 2025 - Kini || Encik Khalid b. Ariffin |} {| class="wikitable" |+ Maklumat Tambahan |- ! Perkara !! Maklumat |- | Penolong Kanan Petang || Pn Azizah bt. Samaruddin |- | Penolong Kanan Pendidikan Khas || Pn Nik Rohayu bt. Nik Yahya |- | Bahasa Pengantar|| [[Bahasa Melayu]], [[Bahasa Inggeris]] |- | Kemasukan || 1300 |- | Singkatan|| SMESSA |- | Sesi || Pagi dan Petang |- | Alumni ||Samuderians |- | Warna || Black {{colorbox|black}}, White{{colorbox|white}}, Yellow{{colorbox|yellow}} |- | Koordinat Lokasi || 4.207631, 100.657411 |} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera''' atau nama ringkasnya '''SMK Seri Samudera''' ('''SMESSA'''), merupakan sebuah sekolah menengah kebangsaan dan Sekolah Amanah yang terletak di [[Manjung Raya]]. Nama asal sekolah ini ialah Sekolah Menengah Kebangsaan Pundut.<ref name=":0">[http://smkserisamudera.blogspot.my/p/smk-seri-samudera-mula-ditubuhkan-pada.html Sejarah Sekolah]</ref> Pada 2018, Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera memiliki 677 orang pelajar lelaki dan 629 orang pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1306 orang. Ia mempunyai seramai 90 orang guru.²⁰¹⁸ ==Sejarah == '''SMK Seri Samudera''' terletak di kawasan Manjung Raya, [[Seri Manjung]], [[Negeri Perak|Perak]]. Pelajar-pelajar [[sekolah]] ini datang dari perumahan di sekelilingnya seperti Taman Desa Manjung Raya (''Venice Of Perak''), Taman Samudera Baru, Manjung Point Seksyen 1, 2, 3 dan 4, Taman Desa Bayu dan Taman Samudera. Moto sekolah ialah "Menjana Insan Kamil". Sekolah ini mula beroperasi pada tahun 2001. Pengetua pertama ialah En. Adli Toh Keejo. Pengetua kedua ialah Puan Hajah Rosidah binti Abdul Shukor. Pengetua ketiga ialah Pn. Hajah Khairizah Binti Hassan. Pengetua keempat ialah Puan Sabarina binti Jamaluddin dan yang kelima ialah Pn. Sahila binti Shukor. Pengetua sekarang ialah En. Khalid b. Ariffin. Pengerusi PIBG dipegang oleh Tuan Leftenan Komander Shamsudin bin Hashim. Pada tahun 2002, ada dilancarkan Program Kadet Remaja Satu Sekolah, iaitu hanya satu unit uniform iaitu Kadet Remaja Sekolah (KRS) sahaja yang ada di sekolah ini. Pada tahun 2011, program ini tidak lagi diteruskan. Unit uniform seperti Pengakap, PBSM, PPIM, Silat, Kadet bomba, JPJ dan Pandu Puteri telah ditubuhkan. Jumlah muridnya ialah seramai 1300 orang. Sekolah ini mempunyai sebuah Bilik Sumber Pendidikan Pencegahan Dadah yang mewakili negeri Perak dalam pertandingan Bilik Sumber PPDa 2008 dan 2009. Pencapaian terbaik ialah tempat ketiga peringkat kebangsaan pada tahun 2009. Bilik Ini menjadi pusat sehenti kepada pelajar, masyarakat daerah Manjung untuk mendapatkan maklumat berkaitan pendidikan pencegahan [[dadah]]. Bilik ini dirasmikan oleh Dato' Mohd Soud Bin Mohd Thani, Pegawai Pelajaran Daerah Manjung. SMESSA menyertai Program Sekolah Amanah mulai tahun 2017 dan melaksanakan reformasi dalam aspek pengurusan sekolah sehingga Tamat Tempoh Matang Intervensi Program (TTMIP) pada tahun 2022. Sekolah ini juga telah meraikan Sambutan Jubli Perak pada 7 Julai 2025 bagi memperingati genap 25 tahun penubuhannya. Pada tahun 2025, bilangan murid adalah seramai 1,248 orang dengan 45 buah kelas dalam 2 sesi. Prasarana sekolah terdiri daripada 3 blok utama iaitu A, B dan C serta 1 blok PPKI. Pada tahun 2027 di bawah RMK13, sekolah akan memperolehi blok baharu 3 tingkat bakal menempatkan pejabat, bengkel, surau serta beberapa kelas PPKI di tingkat bawah. === Badan Beruniform === {{Div col|colwidth=20em}} * Malaysia School Youth Cadet Corps (Kadet Remaja Sekolah Malaysia) * 03rd Manjung Scout Troop (Pengakap) * Girl Guides (Pandu Puteri) * Red Crescent Society (Unit 18) (PBSM) * Firefighters' Cadet Corps (KBP) * Road Transport Department Cadet (JPJ) * Pergerakan Puteri Islam Malaysia (PPIM) * Samudera Silat Association (SILAT) {{Div col end}} === Kelab dan Persatuan === {{Div col|colwidth=20em}} * Malay Language * English Language * Librarian * Debating * Science & Mathematics * Islamic Studies * Cyber Brigades * Pencinta Alam * Musical & Cultural * Counselling & Career * Cooperative & Consumer * Invention and Robotics * Innovation * SPBT * Tamil Youth Movement{{Div col end}} === Sports and Games === {{Div col|colwidth=20em}} * Football * [[Track and field]] * [[Rugby]] * [[Badminton]] * [[Handball]] * [[Dodgeball]] * [[Sepak Takraw]] * [[Hockey]] * [[Basketball]] * [[Table Tennis]] * [[Volleyball]] * [[Tennis]] * [[Softball]] * [[Chess]] * [[Silat]] * [[Netball]] {{Div col end}} === Sports Houses === {{Div col|colwidth=20em}} * Red (Mars) * Yellow (Saturn) * Green (Jupiter) * Blue (Neptune){{Div col end}} == Untuk Hubungi== : Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera : Manjung Raya : 32040, [[Seri Manjung]] : [[Negeri Perak]], [[Malaysia]] : Telefon = 6056882140 : Email = AEA1114@moe.edu.my == Pautan luar == * [https://sites.google.com/moe-dl.edu.my/smkserisamudera/laman-utama Portal Rasmi SMK Seri Samudera] * [https://www.instagram.com/smkserisamudera/ Laman Rasmi Instagram SMK Seri Samudera] * [https://www.facebook.com/SmkSeriSamudera/ Facebook Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera] * [http://smkserisamudera.blogspot.my/p/smk-seri-samudera-mula-ditubuhkan-pada.html SMK Seri Samudera Sesi Petang] * [http://cikguhamizahsyinichy.blogspot.my/2015/03/latar-belakang-smk-seri-samudera.html Latar belakang SMK Seri Samudera.] * [https://www.facebook.com/ppkismkss/ Facebook PPKI SMESSA] * [https://sites.google.com/view/kvs-pembuatan-roti-ppkismkss/home Googlesite PPKI SMESSA] <references responsive="0" /> ==Lokasi Sekolah== {{Coord|4.207631|100.657411|dim:30_region:MAS_type:event|display=inline,title|name=accident site}} {{Location map|Malaysia Perak |width = 350 |length = 300 |float = left |alt = SMK Seri Samudera |position = left |mark = Red pog.svg <!--green dot--> |lat_deg = 4.207631|lat_min = 0.0005 <!-- default: lat_dir = N --> |lon_deg = 100.657411 |lon_min = 0.0001 <!-- default: lon_dir = E --> }} sybyzexainsk4o6fjtqne64xqc2p889 6844662 6844660 2026-05-09T11:52:26Z Finemotives 382711 6844662 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera [[Fail:LOGO SMESS 2026 BAHARU warp.png|thumb]] |Imej = File:SMK Seri Samudera skyview.jpg |Moto = Menjana Insan Kamil |Slogan = Leading Forward |Tarikh Tubuh = 3 Januari 2001 |Jenis Sekolah = [[Sekolah menengah kebangsaan]], [[Sekolah Kerajaan]], [[Sekolah Amanah]] |Pengetua = En. Khalid b. Ariffin |GPK 1 = En. Muhammad Shakuri b. Abu Hasan @ Mohd Said |GPK HEM = Pn. Rosidah bt. Baharuddin |GPK KOKO = En Ahmad Nizam b. Ahmad Khalil |Pengerusi PIBG = Kapten (B) Khalid b.Md Lepi |Kod sekolah = AEA1114 |Bandar = {{MAS}} Manjung Raya |Daerah = 32040, [[Seri Manjung]] |Negeri = [[Negeri Perak|Perak Darul Ridzwan]] |Negara = [[Malaysia]] |Singkatan = SMESSA |Laman = https://sites.google.com/moe-dl.edu.my/smkserisamudera/laman-utama |Telefon = 6056882140 |Nama Lama = SMK Pundut |PPD = PPD Manjung |Sesi = Pagi dan Petang |Bilangan Guru = 90 |Bilangan AKP = 11 |Bilangan Pelajar = 1300 |Lagu Sekolah = Samudera Perkasa }} {{Div col|colwidth=20em}} {| class="wikitable" |+ Senarai Pengetua |- ! Bil !! Turutan Tahun !! Pengetua |- | 1 || 2001 – 2007 || Encik Adli b. Toh Keejo |- | 2 || 2007 – 2012 || Puan Hajah Rosidah bt. Abdul Shukor |- | 3 || 2012 - 2015 || Puan Hajah Khairizah bt. Hassan |- | 4 || 2015 - 2019 || Puan Sabarina bt. Jamaluddin |- | 5 || 2020 - 2025 || Puan Sahila bt. Shukor |- | 6 || 2025 - Kini || Encik Khalid b. Ariffin |} {| class="wikitable" |+ Maklumat Tambahan |- ! Perkara !! Maklumat |- | Penolong Kanan Petang || Pn Azizah bt. Samaruddin |- | Penolong Kanan Pendidikan Khas || Pn Nik Rohayu bt. Nik Yahya |- | Bahasa Pengantar|| [[Bahasa Melayu]], [[Bahasa Inggeris]] |- | Kemasukan || 1300 |- | Singkatan|| SMESSA |- | Sesi || Pagi dan Petang |- | Alumni ||Samuderians |- | Warna || Black {{colorbox|black}}, White{{colorbox|white}}, Yellow{{colorbox|yellow}} |- | Koordinat Lokasi || 4.207631, 100.657411 |} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera''' atau nama ringkasnya '''SMK Seri Samudera''' ('''SMESSA'''), merupakan sebuah sekolah menengah kebangsaan dan Sekolah Amanah yang terletak di [[Manjung Raya]]. Nama asal sekolah ini ialah Sekolah Menengah Kebangsaan Pundut.<ref name=":0">[http://smkserisamudera.blogspot.my/p/smk-seri-samudera-mula-ditubuhkan-pada.html Sejarah Sekolah]</ref> Pada 2018, Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera memiliki 677 orang pelajar lelaki dan 629 orang pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1306 orang. Kekuatan sekolah adalah 90 orang guru dan 11 AKP.²⁰¹⁸ ==Sejarah == '''SMK Seri Samudera''' terletak di kawasan Manjung Raya, [[Seri Manjung]], [[Negeri Perak|Perak]]. Pelajar-pelajar [[sekolah]] ini datang dari perumahan di sekelilingnya seperti Taman Desa Manjung Raya (''Venice Of Perak''), Taman Samudera Baru, Manjung Point Seksyen 1, 2, 3 dan 4, Taman Desa Bayu dan Taman Samudera. Moto sekolah ialah "Menjana Insan Kamil". Sekolah ini mula beroperasi pada tahun 2001. Pengetua pertama ialah En. Adli Toh Keejo. Pengetua kedua ialah Puan Hajah Rosidah binti Abdul Shukor. Pengetua ketiga ialah Pn. Hajah Khairizah Binti Hassan. Pengetua keempat ialah Puan Sabarina binti Jamaluddin dan yang kelima ialah Pn. Sahila binti Shukor. Pengetua sekarang ialah En. Khalid b. Ariffin. Pengerusi PIBG dipegang oleh Tuan Leftenan Komander Shamsudin bin Hashim. Pada tahun 2002, ada dilancarkan Program Kadet Remaja Satu Sekolah, iaitu hanya satu unit uniform iaitu Kadet Remaja Sekolah (KRS) sahaja yang ada di sekolah ini. Pada tahun 2011, program ini tidak lagi diteruskan. Unit uniform seperti Pengakap, PBSM, PPIM, Silat, Kadet bomba, JPJ dan Pandu Puteri telah ditubuhkan. Jumlah muridnya ialah seramai 1300 orang. Sekolah ini mempunyai sebuah Bilik Sumber Pendidikan Pencegahan Dadah yang mewakili negeri Perak dalam pertandingan Bilik Sumber PPDa 2008 dan 2009. Pencapaian terbaik ialah tempat ketiga peringkat kebangsaan pada tahun 2009. Bilik Ini menjadi pusat sehenti kepada pelajar, masyarakat daerah Manjung untuk mendapatkan maklumat berkaitan pendidikan pencegahan [[dadah]]. Bilik ini dirasmikan oleh Dato' Mohd Soud Bin Mohd Thani, Pegawai Pelajaran Daerah Manjung. SMESSA menyertai Program Sekolah Amanah mulai tahun 2017 dan melaksanakan reformasi dalam aspek pengurusan sekolah sehingga Tamat Tempoh Matang Intervensi Program (TTMIP) pada tahun 2022. Sekolah ini juga telah meraikan Sambutan Jubli Perak pada 7 Julai 2025 bagi memperingati genap 25 tahun penubuhannya. Pada tahun 2025, bilangan murid adalah seramai 1,248 orang dengan 45 buah kelas dalam 2 sesi. Prasarana sekolah terdiri daripada 3 blok utama iaitu A, B dan C serta 1 blok PPKI. Pada tahun 2027 di bawah RMK13, sekolah akan memperolehi blok baharu 3 tingkat bakal menempatkan pejabat, bengkel, surau serta beberapa kelas PPKI di tingkat bawah. === Badan Beruniform === {{Div col|colwidth=20em}} * Malaysia School Youth Cadet Corps (Kadet Remaja Sekolah Malaysia) * 03rd Manjung Scout Troop (Pengakap) * Girl Guides (Pandu Puteri) * Red Crescent Society (Unit 18) (PBSM) * Firefighters' Cadet Corps (KBP) * Road Transport Department Cadet (JPJ) * Pergerakan Puteri Islam Malaysia (PPIM) * Samudera Silat Association (SILAT) {{Div col end}} === Kelab dan Persatuan === {{Div col|colwidth=20em}} * Malay Language * English Language * Librarian * Debating * Science & Mathematics * Islamic Studies * Cyber Brigades * Pencinta Alam * Musical & Cultural * Counselling & Career * Cooperative & Consumer * Invention and Robotics * Innovation * SPBT * Tamil Youth Movement{{Div col end}} === Sports and Games === {{Div col|colwidth=20em}} * Football * [[Track and field]] * [[Rugby]] * [[Badminton]] * [[Handball]] * [[Dodgeball]] * [[Sepak Takraw]] * [[Hockey]] * [[Basketball]] * [[Table Tennis]] * [[Volleyball]] * [[Tennis]] * [[Softball]] * [[Chess]] * [[Silat]] * [[Netball]] {{Div col end}} === Sports Houses === {{Div col|colwidth=20em}} * Red (Mars) * Yellow (Saturn) * Green (Jupiter) * Blue (Neptune){{Div col end}} == Untuk Hubungi== : Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera : Manjung Raya : 32040, [[Seri Manjung]] : [[Negeri Perak]], [[Malaysia]] : Telefon = 6056882140 : Email = AEA1114@moe.edu.my == Pautan luar == * [https://sites.google.com/moe-dl.edu.my/smkserisamudera/laman-utama Portal Rasmi SMK Seri Samudera] * [https://www.instagram.com/smkserisamudera/ Laman Rasmi Instagram SMK Seri Samudera] * [https://www.facebook.com/SmkSeriSamudera/ Facebook Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera] * [http://smkserisamudera.blogspot.my/p/smk-seri-samudera-mula-ditubuhkan-pada.html SMK Seri Samudera Sesi Petang] * [http://cikguhamizahsyinichy.blogspot.my/2015/03/latar-belakang-smk-seri-samudera.html Latar belakang SMK Seri Samudera.] * [https://www.facebook.com/ppkismkss/ Facebook PPKI SMESSA] * [https://sites.google.com/view/kvs-pembuatan-roti-ppkismkss/home Googlesite PPKI SMESSA] <references responsive="0" /> ==Lokasi Sekolah== {{Coord|4.207631|100.657411|dim:30_region:MAS_type:event|display=inline,title|name=accident site}} {{Location map|Malaysia Perak |width = 350 |length = 300 |float = left |alt = SMK Seri Samudera |position = left |mark = Red pog.svg <!--green dot--> |lat_deg = 4.207631|lat_min = 0.0005 <!-- default: lat_dir = N --> |lon_deg = 100.657411 |lon_min = 0.0001 <!-- default: lon_dir = E --> }} 346ct8u2teosea6bpl4nuz8bb0p3ik6 6844663 6844662 2026-05-09T11:53:44Z Finemotives 382711 /* Sejarah */ 6844663 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera [[Fail:LOGO SMESS 2026 BAHARU warp.png|thumb]] |Imej = File:SMK Seri Samudera skyview.jpg |Moto = Menjana Insan Kamil |Slogan = Leading Forward |Tarikh Tubuh = 3 Januari 2001 |Jenis Sekolah = [[Sekolah menengah kebangsaan]], [[Sekolah Kerajaan]], [[Sekolah Amanah]] |Pengetua = En. Khalid b. Ariffin |GPK 1 = En. Muhammad Shakuri b. Abu Hasan @ Mohd Said |GPK HEM = Pn. Rosidah bt. Baharuddin |GPK KOKO = En Ahmad Nizam b. Ahmad Khalil |Pengerusi PIBG = Kapten (B) Khalid b.Md Lepi |Kod sekolah = AEA1114 |Bandar = {{MAS}} Manjung Raya |Daerah = 32040, [[Seri Manjung]] |Negeri = [[Negeri Perak|Perak Darul Ridzwan]] |Negara = [[Malaysia]] |Singkatan = SMESSA |Laman = https://sites.google.com/moe-dl.edu.my/smkserisamudera/laman-utama |Telefon = 6056882140 |Nama Lama = SMK Pundut |PPD = PPD Manjung |Sesi = Pagi dan Petang |Bilangan Guru = 90 |Bilangan AKP = 11 |Bilangan Pelajar = 1300 |Lagu Sekolah = Samudera Perkasa }} {{Div col|colwidth=20em}} {| class="wikitable" |+ Senarai Pengetua |- ! Bil !! Turutan Tahun !! Pengetua |- | 1 || 2001 – 2007 || Encik Adli b. Toh Keejo |- | 2 || 2007 – 2012 || Puan Hajah Rosidah bt. Abdul Shukor |- | 3 || 2012 - 2015 || Puan Hajah Khairizah bt. Hassan |- | 4 || 2015 - 2019 || Puan Sabarina bt. Jamaluddin |- | 5 || 2020 - 2025 || Puan Sahila bt. Shukor |- | 6 || 2025 - Kini || Encik Khalid b. Ariffin |} {| class="wikitable" |+ Maklumat Tambahan |- ! Perkara !! Maklumat |- | Penolong Kanan Petang || Pn Azizah bt. Samaruddin |- | Penolong Kanan Pendidikan Khas || Pn Nik Rohayu bt. Nik Yahya |- | Bahasa Pengantar|| [[Bahasa Melayu]], [[Bahasa Inggeris]] |- | Kemasukan || 1300 |- | Singkatan|| SMESSA |- | Sesi || Pagi dan Petang |- | Alumni ||Samuderians |- | Warna || Black {{colorbox|black}}, White{{colorbox|white}}, Yellow{{colorbox|yellow}} |- | Koordinat Lokasi || 4.207631, 100.657411 |} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera''' atau nama ringkasnya '''SMK Seri Samudera''' ('''SMESSA'''), merupakan sebuah sekolah menengah kebangsaan dan Sekolah Amanah yang terletak di [[Manjung Raya]]. Nama asal sekolah ini ialah Sekolah Menengah Kebangsaan Pundut.<ref name=":0">[http://smkserisamudera.blogspot.my/p/smk-seri-samudera-mula-ditubuhkan-pada.html Sejarah Sekolah]</ref> Pada 2018, Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera memiliki 677 orang pelajar lelaki dan 629 orang pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1306 orang. Kekuatan sekolah adalah 90 orang guru dan 11 AKP.²⁰¹⁸ ==Sejarah == '''SMK Seri Samudera''' terletak di kawasan Manjung Raya, [[Seri Manjung]], [[Negeri Perak|Perak]]. Pelajar-pelajar [[sekolah]] ini datang dari perumahan di sekelilingnya seperti Taman Desa Manjung Raya (''Venice Of Perak''), Taman Samudera Baru, Manjung Point Seksyen 1, 2, 3 dan 4, Taman Desa Bayu dan Taman Samudera. Moto sekolah ialah "Menjana Insan Kamil". Sekolah ini mula beroperasi pada tahun 2001. Pengetua pertama ialah En. Adli Toh Keejo. Pengetua kedua ialah Puan Hajah Rosidah binti Abdul Shukor. Pengetua ketiga ialah Pn. Hajah Khairizah Binti Hassan. Pengetua keempat ialah Puan Sabarina binti Jamaluddin dan yang kelima ialah Pn. Sahila binti Shukor. Pengetua sekarang ialah En. Khalid b. Ariffin. Pengerusi PIBG dipegang oleh Tuan Kapten (B) Khalid b. Md Lepi. Pada tahun 2002, ada dilancarkan Program Kadet Remaja Satu Sekolah, iaitu hanya satu unit uniform iaitu Kadet Remaja Sekolah (KRS) sahaja yang ada di sekolah ini. Pada tahun 2011, program ini tidak lagi diteruskan. Unit uniform seperti Pengakap, PBSM, PPIM, Silat, Kadet bomba, JPJ dan Pandu Puteri telah ditubuhkan. Jumlah muridnya ialah seramai 1300 orang. Sekolah ini mempunyai sebuah Bilik Sumber Pendidikan Pencegahan Dadah yang mewakili negeri Perak dalam pertandingan Bilik Sumber PPDa 2008 dan 2009. Pencapaian terbaik ialah tempat ketiga peringkat kebangsaan pada tahun 2009. Bilik Ini menjadi pusat sehenti kepada pelajar, masyarakat daerah Manjung untuk mendapatkan maklumat berkaitan pendidikan pencegahan [[dadah]]. Bilik ini dirasmikan oleh Dato' Mohd Soud Bin Mohd Thani, Pegawai Pelajaran Daerah Manjung. SMESSA menyertai Program Sekolah Amanah mulai tahun 2017 dan melaksanakan reformasi dalam aspek pengurusan sekolah sehingga Tamat Tempoh Matang Intervensi Program (TTMIP) pada tahun 2022. Sekolah ini juga telah meraikan Sambutan Jubli Perak pada 7 Julai 2025 bagi memperingati genap 25 tahun penubuhannya. Pada tahun 2025, bilangan murid adalah seramai 1,248 orang dengan 45 buah kelas dalam 2 sesi. Prasarana sekolah terdiri daripada 3 blok utama iaitu A, B dan C serta 1 blok PPKI. Pada tahun 2027 di bawah RMK13, sekolah akan memperolehi blok baharu 3 tingkat bakal menempatkan pejabat, bengkel, surau serta beberapa kelas PPKI di tingkat bawah. === Badan Beruniform === {{Div col|colwidth=20em}} * Malaysia School Youth Cadet Corps (Kadet Remaja Sekolah Malaysia) * 03rd Manjung Scout Troop (Pengakap) * Girl Guides (Pandu Puteri) * Red Crescent Society (Unit 18) (PBSM) * Firefighters' Cadet Corps (KBP) * Road Transport Department Cadet (JPJ) * Pergerakan Puteri Islam Malaysia (PPIM) * Samudera Silat Association (SILAT) {{Div col end}} === Kelab dan Persatuan === {{Div col|colwidth=20em}} * Malay Language * English Language * Librarian * Debating * Science & Mathematics * Islamic Studies * Cyber Brigades * Pencinta Alam * Musical & Cultural * Counselling & Career * Cooperative & Consumer * Invention and Robotics * Innovation * SPBT * Tamil Youth Movement{{Div col end}} === Sports and Games === {{Div col|colwidth=20em}} * Football * [[Track and field]] * [[Rugby]] * [[Badminton]] * [[Handball]] * [[Dodgeball]] * [[Sepak Takraw]] * [[Hockey]] * [[Basketball]] * [[Table Tennis]] * [[Volleyball]] * [[Tennis]] * [[Softball]] * [[Chess]] * [[Silat]] * [[Netball]] {{Div col end}} === Sports Houses === {{Div col|colwidth=20em}} * Red (Mars) * Yellow (Saturn) * Green (Jupiter) * Blue (Neptune){{Div col end}} == Untuk Hubungi== : Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera : Manjung Raya : 32040, [[Seri Manjung]] : [[Negeri Perak]], [[Malaysia]] : Telefon = 6056882140 : Email = AEA1114@moe.edu.my == Pautan luar == * [https://sites.google.com/moe-dl.edu.my/smkserisamudera/laman-utama Portal Rasmi SMK Seri Samudera] * [https://www.instagram.com/smkserisamudera/ Laman Rasmi Instagram SMK Seri Samudera] * [https://www.facebook.com/SmkSeriSamudera/ Facebook Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Samudera] * [http://smkserisamudera.blogspot.my/p/smk-seri-samudera-mula-ditubuhkan-pada.html SMK Seri Samudera Sesi Petang] * [http://cikguhamizahsyinichy.blogspot.my/2015/03/latar-belakang-smk-seri-samudera.html Latar belakang SMK Seri Samudera.] * [https://www.facebook.com/ppkismkss/ Facebook PPKI SMESSA] * [https://sites.google.com/view/kvs-pembuatan-roti-ppkismkss/home Googlesite PPKI SMESSA] <references responsive="0" /> ==Lokasi Sekolah== {{Coord|4.207631|100.657411|dim:30_region:MAS_type:event|display=inline,title|name=accident site}} {{Location map|Malaysia Perak |width = 350 |length = 300 |float = left |alt = SMK Seri Samudera |position = left |mark = Red pog.svg <!--green dot--> |lat_deg = 4.207631|lat_min = 0.0005 <!-- default: lat_dir = N --> |lon_deg = 100.657411 |lon_min = 0.0001 <!-- default: lon_dir = E --> }} 9cr7tbvguo7g69tego5afu4n0vo4rcq 0 271783 6844606 6841494 2026-05-09T09:03:54Z Afzan.azam.98 378300 /* */ 6844606 wikitext text/x-wiki '''Sekolah Menengah St. Patrick''' (atau '''SM St. Patrick'''), ialah sebuah sekolah menengah yang terletak di [[Tawau]], [[Sabah]].<ref>[ http://jpnsabah.moe.gov.my/esistem/schoollist.php?recordID=X030 SENARAI SEKOLAH DI PEJABAT PELAJARAN DAERAH TAWAU]</ref> {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Menengah St. Patrick, Tawau |Logo Sekolah = [[File:Smkstpatricklogo.png|thumb|centre]] |Moto = '''Servire Regnare''' |Tarikh = 1917 |TarikhRasmi = |Jenis Sekolah = [[Sekolah menengah kebangsaan|Sekolah Menengah]] |Pengetua =Lee Ken Voon |GPK 1 = |Slogan = SM St. Patrick Tidak Sama Setiap Hari! |GPK HEM = |GPK KOKO = |Penyelia petang = |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = XFE3044 |Bandar = {{MAS}} Peti Surat 124 |Daerah = 91007, Tawau |Negeri = [[Sabah|Sabah Negeri Di Bawah Bayu]] |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan =SM St. Patrick |Laman = https://smstpatrick.my/ |Telefon = 6089712043 |Faks = 6089714781 |footnotes = }} Pada 2009, Sekolah Menengah St. Patrick memiliki 746 pelajar lelaki dan 792 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1538 orang. Ia mempunyai seramai 78 orang guru. Sekolah ini berjiran dengan [[Sekolah Menengah Kebangsaan Kuhara]] di sebelah jalan. ==Sejarah<ref>{{Cite web|url=https://smstpatrick.my/history-of-the-school/|title=History of the school – SM ST PATRICK TAWAU|language=en-US|access-date=2026-05-05}}</ref> == ===Sejarah Awal (1917 - 1954)=== Sejarah awal Sekolah Menengah Kebangsaan St. Patrick Tawau telah direkodkan oleh seorang tokoh, Dr. K. M. George sehingga tahun 1954, dengan sebahagian maklumat turut dicatat lebih awal oleh Rev. Walter Newmarch. Rujukan terawal mengenai usaha penubuhan misi Gereja England di Tawau terdapat dalam catatan diari Father William Elton, paderi pertama [[Borneo Utara British]] yang berkhidmat di Sandakan sejak tahun 1888. Pada 10 Disember 1896, beliau telah melawat Tawau bagi tujuan mengenal pasti tapak untuk penubuhan misi dan pembukaan sekolah. Dalam lawatan tersebut, Residen Tawau ketika itu, Alexander Rankin Dunlop, telah menunjukkan beberapa lokasi yang berpotensi. Sekembalinya ke Sandakan, Elton memohon kepada pihak pengurusan syarikat agar memperuntukkan sebanyak $30 sebulan bagi gaji seorang guru. Walau bagaimanapun, permohonan tersebut tidak diluluskan, menyebabkan rancangan penubuhan misi di Tawau tidak dapat dilaksanakan pada ketika itu. Pada Mac 1917, misi '''Society for the Propagation of the Gospel (SPG)''' di bawah Gereja England telah berjaya menubuhkan sebuah sekolah di tapak yang sebelum ini dikenal pasti, iaitu di Jalan Dunlop berhampiran simpang Jalan Kuhara. Sekolah tersebut dikenali sebagai Sekolah Rendah St. Patrick. Guru besar pertama sekolah ini ialah Hiew Nyuk Yin, yang juga merupakan seorang katekis. Berdasarkan Laporan Tahunan Pendidikan Negeri bagi tahun 1917, sekolah ini merupakan sekolah campuran dengan bahasa pengantar utama bahasa Cina, serta mempunyai seramai 36 murid lelaki dan 10 murid perempuan. Hiew Nyuk Yin berkhidmat selama dua tahun sebelum digantikan oleh Lim Nyet Fun pada tahun 1919. Di bawah pentadbiran Lim, sekolah ini menawarkan pendidikan rendah dalam bahasa Inggeris dan Cina, dengan bantuan seorang katekis, Chin Hen Tat. Pada tahun 1927, Rev. Vun Nen Vun dilantik sebagai paderi di Tawau dan mengambil alih pengurusan sekolah secara bersendirian selama dua tahun sebelum dibantu oleh seorang guru lain. Pada tahun 1931, pengurusan sekolah diambil alih oleh Rev. Chin Phu Yin, yang meneruskan pentadbiran sekolah tersebut selama dua tahun. Sekolah menengah di Sekolah Menengah Kebangsaan St. Patrick Tawau telah ditubuhkan pada tahun 1954 oleh Rev. W. Newmarch di kawasan Gereja St. Patrick dengan jumlah awal seramai 90 orang pelajar. Pada tahun 1964, bahagian sekolah menengah telah dipindahkan ke Jalan Kuhara apabila jumlah pelajar meningkat kepada 930 orang. Menjelang tahun 2004, bilangan pelajar terus bertambah kepada 1,424 orang yang ditempatkan dalam 38 buah kelas, merangkumi kelas peralihan hingga Tingkatan 5. Sekolah ini telah mencapai status sebagai sebuah sekolah premier dengan pencapaian akademik yang cemerlang secara konsisten dari tahun ke tahun. Walaupun berdepan dengan perubahan dasar pendidikan serta kekangan sumber sepanjang tempoh tersebut, tahap kecemerlangan sekolah ini kekal terpelihara. Dari tahun 1917 hingga 1965, sekolah ini dikenali sebagai St. Patrick’s School. Pada tahun 1966, institusi tersebut telah dipecahkan kepada dua entiti berasingan, iaitu sekolah rendah dan sekolah menengah. Sepanjang tempoh perkembangannya, sekolah ini telah melalui pelbagai fasa di bawah kepimpinan pengetua yang berbeza. Setiap pengetua membawa kekuatan serta visi tersendiri yang membentuk hala tuju dan perkembangan sekolah. Sejak penubuhannya pada tahun 1917, Sekolah Menengah Kebangsaan St. Patrick Tawau terus memainkan peranan penting dalam bidang pendidikan, bukan sahaja di Tawau tetapi juga di peringkat negeri dan kebangsaan. Para pelajarnya turut menunjukkan peranan kepimpinan berteraskan khidmat dalam pelbagai bidang, termasuk sebagai pentadbir gereja, ahli politik, penjawat awam, ahli perniagaan dan golongan profesional. ===1954–1959=== Menurut catatan James Power, tempoh ini bermula dengan ketibaan Rev. Walter Newmarch bersama isterinya, Camille Newmarch, di Tawau pada tahun 1954. Mereka dihantar oleh Church Missionary Society (CMS) Australia untuk menjalankan misi di kawasan tersebut. Rev. Newmarch telah menamatkan pengajian matrikulasi sebelum berkhidmat di Borneo, khususnya di Balikpapan dan Tarakan, pada penghujung Perang Dunia Kedua. Pengalaman penting yang mengubah haluan hidupnya berlaku pada Hari Easter tahun 1945 apabila penduduk di Balikpapan bertanya tentang makna Easter, lalu beliau berpeluang memberikan penjelasan. Keperluan tersebut mendorong beliau untuk kembali ke Borneo bagi berkhidmat dalam bidang keagamaan. Hasrat tersebut direalisasikan selepas beliau menamatkan pengajian dalam bidang teologi (Licentiate of Theology) di Moore Theological College, Sydney, serta memperoleh Ijazah Sarjana Muda Sastera dari Universiti Sydney. Di Tawau, beliau berkhidmat sebagai pengetua sekolah di samping menjadi paderi yang bertanggungjawab terhadap paroki Tawau. Pada masa yang sama, David Wong berkhidmat sebagai guru besar bagi Sekolah Menengah Cina. Pada tahun 1955, kelas Tingkatan 1 aliran bahasa Inggeris telah diperkenalkan, diikuti dengan pembukaan kelas Tingkatan 2 pada tahun 1956. ====Peranan Rev. Vun Nen Vun dan cabaran awal==== Rev. Vun Nen Vun merupakan paderi pertama Gereja Anglican di Tawau. Sebelum memasuki pelayanan gereja, beliau pernah berkhidmat sebagai guru di St. James School di Kudat, dan hal ini mendorong minat yang mendalam terhadap bidang pendidikan. Gereja St. Patrick yang didirikan pada tahun 1929, sebahagian besarnya melalui usaha beliau, turut digunakan sebagai bilik darjah selama beberapa tahun. Apabila beliau berpindah ke tugas lain pada tahun 1931, tiada pengganti ditempatkan di Tawau. Akibatnya, Sekolah Menengah Kebangsaan St. Patrick Tawau tidak mempunyai paderi tetap selama kira-kira 20 tahun, sehinggalah beliau kembali semula. Rev. Vun Nen Vun pernah berkhidmat sebagai guru besar sekolah tersebut dari tahun 1927 hingga 1931, dan sekali lagi dari tahun 1951 hingga 1954. Sumbangan beliau dalam memastikan kelangsungan sekolah dalam tempoh yang mencabar amat dihargai. Sekolah ini dilaporkan ditutup sementara sebelum Jun 1932. ====Pengurusan sekolah dan zaman pendudukan Jepun==== Dari tahun 1933 hingga 1941, sekolah ini diuruskan oleh katekis Ngui Yin Liong serta Lim Piang Kong. Pada ketika itu, sekolah ini masih merupakan sekolah rendah dengan tiga buah bangunan kayu beratap nipah yang digunakan sebagai bilik darjah. Semasa zaman Pendudukan Jepun di Tanah Melayu dan Borneo, sekolah ini terpaksa ditutup. Bangunan gereja dan sekolah telah digunakan oleh pihak Jepun untuk pengeluaran garam. Akibatnya, struktur bangunan mengalami kerosakan, termasuk papan lantai yang reput dan bumbung yang bocor. Sebahagian papan juga telah ditanggalkan, dan perabot sekolah tidak lagi wujud. ====Pembukaan semula dan perkembangan selepas perang==== Sekolah ini hanya dibuka semula pada tahun 1951 apabila Rev. Vun Nen Vun dihantar kembali ke Tawau. Ketika itu, beliau mendapati sekolah beroperasi sebagai Yuk Chin. Setelah rundingan dilakukan, Yuk Chin berpindah ke lokasi lain, dan Rev. Vun membuka semula sekolah dengan aliran bahasa Inggeris dan Cina. Ramai pelajar yang terjejas akibat perang telah mendaftar, menyebabkan kewujudan pelajar berusia lebih tinggi menjadi satu cabaran dalam tahun-tahun berikutnya. Pada tahun 1952, David Wong dilantik sebagai guru besar dan telah menubuhkan Sekolah Menengah Rendah Cina. Usaha ini membuahkan hasil apabila seramai 126 orang pelajar berjaya lulus pada tahun 1955. Walaupun Rev. Vun berpindah semula pada tahun 1954, hubungan beliau dengan Tawau kekal melalui keluarganya. Salah seorang anak beliau, Mary Vun, yang mendapat pendidikan di St. Mary’s School di Kuching, menyertai tenaga pengajar sekolah pada tahun 1951. Beliau menyatakan bahawa yuran pelajar pada ketika itu ialah $7 sebulan, manakala gaji beliau ialah $10 sebulan. Mary Vun berkhidmat selama lebih tiga dekad, mengajar ratusan pelajar Tahun 1 sehingga persaraannya pada tahun 1990. ====Persaraan dan warisan==== Rev. Vun Nen Vun bersara daripada pelayanan gereja pada tahun 1962 dan menetap sementara di Labuan. Pada Mei tahun yang sama, beliau kembali ke Tawau, namun kesihatannya merosot dengan cepat. Beliau meninggal dunia pada 30 Jun 1962. Dalam upacara pengebumian di gereja keesokan harinya, pihak sekolah diwakili oleh pelajar-pelajar kelas atasan. Sekumpulan pelajar lelaki turut mengusung keranda dan mengiringi pengebumian beliau sebagai tanda penghormatan terakhir. ==Pencapaian == == Alamat== :Sekolah Menengah St. Patrick :Peti Surat 124 :91007, Tawau :Sabah, Malaysia :Telefon = 6089712043 :Fax = 6089714781 == Pautan luar == * [[Kategori: Sekolah menengah kebangsaan di Sabah|St. Patrick]] [[Kategori: Sekolah menengah di Sabah|St. Patrick]] m9gsp7jk8dmuumqca2n86qrtqejh300 0 272488 6844448 1509695 2026-05-09T02:46:56Z ~2026-28007-91 398932 /* Sejarah */ 6844448 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Kebangsaan Merpati |Logo Sekolah = |Moto = |Tarikh = |TarikhRasmi = |Jenis Sekolah = [[Sekolah kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Pengetua = |GPK 1 = |GPK HEM = |GPK KOKO = |Penyelia petang = |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = XBA2089 |Bandar = {{MAS}} Wdt 106 Wisma Persekutuan |Daerah = 90500, Sandakan, |Negeri = [[Sabah|Sabah Negeri Di Bawah Bayu]] |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan = |Laman = |Telefon = 6089671725 |Faks = 6089671725 |footnotes = }} '''Sekolah Kebangsaan Merpati''' atau nama ringkasnya ''SK Merpati'', merupakan sebuah Sekolah kebangsaan yang terletak di Wdt 106 Wisma Persekutuan. Pada 2009, Sekolah Kebangsaan Merpati,Sandakn,Sabah berjaya menubuhkan sekolah yang berstatus cemerlang dalam == Alamat== :Sekolah Kebangsaan Merpati :Wdt 106 Wisma Persekutuan :90500, Sandakan :Sabah, Malaysia :Telefon = 6089671725 :Fax = 6089671725 == Pautan luar == * [[Kategori: Sekolah kebangsaan di Sabah|Merpati]] [[Kategori: Sekolah rendah di Sabah|Merpati]] k9uxhy380xn8sd8681hsn8ydpyxkqv3 0 272893 6844437 6499972 2026-05-09T02:27:25Z Itz .k1me3 388031 /* Ibu daerah */ 6844437 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan '''senarai ibu kota di Malaysia'''. Ia menyenaraikan ibu kota bagi [[Negeri-Negeri di Malaysia|negeri]] dan [[Daerah di Malaysia|daerah]], di samping ibu negara ==Ibu negara== Ibu negara Malaysia ialah [[Kuala Lumpur]]. Ia kekal sebagai pusat utama bagi kegiatan kebudayaan, perniagaan serta kewangan di Malaysia. Parlimen Malaysia serta kediaman rasmi Yang di-Pertuan Agong juga terletak di Kuala Lumpur. Pada tahun 2001, pusat pentadbiran kerajaan dipindahkan dari Kuala Lumpur ke bandar raya terancang [[Putrajaya]] yang kemudiannya bertindak sebagai pusat pentadbiran persekutuan atau ada kalanya dirujuk sebagai ibu negara pentadbiran. Kedua-dua bandar raya tersebut, bersama-sama [[Labuan]], mempunyai status [[Wilayah Persekutuan]] Malaysia. == Ibu negeri == Kesemua negeri di Malaysia kecuali [[Melaka]], [[Pulau Pinang]], [[Sabah]], dan [[Sarawak]], merupakan [[raja berperlembagaan|monarki berperlembagaan]]. Empat negeri tidak beraja diketuai oleh [[Yang di-Pertua Negeri]] (Gabenor). Terdapat sembilan negeri yang beraja, dengan tujuh negeri diketuai oleh [[Sultan]], [[Negeri Sembilan]] diketuai oleh [[Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan|Yang di-Pertuan Besar]] dan [[Perlis]] dikepalai oleh [[Raja Perlis|Raja]]. Dengan itu, negeri-negeri beraja mempunyai [[bandar diraja]] atau bandar di mana terletaknya istana atau kediaman raja masing-masing. Bandar diraja ini boleh jadi berbeza daripada ibu negeri. Pentadbiran negeri dijalankan oleh kerajaan negeri masing-masing yang dibentuk selepas memenangi pilihan raya. {| class="wikitable" ! Negeri || Ibu negeri pentadbiran || Bandar diraja || Ibu negeri bersejarah |- | [[Johor|Johor Darul Ta'zim]]|| '''[[Johor Bahru]]''' || [[Bandar Maharani|Muar]] || [[Johor Lama]], [[Kota Tinggi]], Singapura, Batu Lama |- | [[Kedah|Kedah Darul Aman]] || '''[[Alor Setar]]''' || [[Alor Setar]] ([[Anak Bukit]]) || [[Lembah Bujang]] |- | [[Kelantan|Kelantan Darul Naim]] || '''[[Kota Bharu]]''' || [[Kubang Kerian]] || [[Kota Lama]] |- | [[Melaka|Melaka Bandaraya Bersejarah]] || '''[[Bandaraya Melaka]]''' || - || - |- | [[Negeri Sembilan|Negeri Sembilan Darul Khusus]] || '''[[Seremban]]''' || [[Seri Menanti]] || [[Seri Menanti]] |- | [[Pahang|Pahang Darul Makmur]] || '''[[Kuantan]]''' || [[Pekan, Pahang|Pekan]] || [[Temerloh]] ([[1400]]-[[1533]], [[1800]]-[[1889]]), [[Rompin]] ([[1533]]-[[1677]], [[1766]]-[[1800]]), [[Pekan, Pahang|Pekan]] (1677-1766, 1889&ndash;1898), [[Kuala Lipis]] (1898&ndash;1953) |- | [[Pulau Pinang|Pulau Pinang Pulau Mutiara]] || '''[[George Town, Pulau Pinang|George Town]]''' || - || - |- | [[Perak Darul Ridzuan]]|| '''[[Ipoh]]''' || [[Kuala Kangsar]] ||[[Teluk Intan]] (1528&ndash;1877), [[Taiping, Perak|Taiping]] (1875v-1937) |- | [[Perlis]] [[Indera Kayangan]] || '''[[Kangar]]''' || [[Arau]] || - |- | [[Sabah|Sabah Negeri di Bawah Bayu]] || '''[[Kota Kinabalu]]''' || - || [[Kudat]] (1882- 1883), [[Sandakan]] (1883-1946) |- | [[Sarawak]] [[Bumi Kenyalang]] || '''[[Kuching]]''' || - || - |- | [[Selangor|Selangor Darul Ehsan]] || '''[[Shah Alam]]''' || [[Klang]] || [[Kuala Selangor]] (1743&ndash;1827), [[Jugra]] (1827&ndash;1875), [[Klang]] (1875&ndash;1880) & (1974&ndash;1978), [[Kuala Lumpur]] (1880&ndash;1974) |- | [[Terengganu|Terengganu Darul Iman]] || '''[[Kuala Terengganu]]''' || [[Kuala Terengganu]] || - |} ==Ibu daerah== {| class="wikitable" ! Daerah || Ibu daerah || Bandar Lain |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 | '''[[Johor]]''' |- | [[Batu Pahat|Daerah Batu Pahat]] ||[[Batu Pahat (bandar)|Batu Pahat]] ||[[Yong Peng]] |- | [[Daerah Johor Bahru]] || [[Johor Bahru]]||[[Iskandar Puteri]], [[Pasir Gudang]] |- | [[Daerah Kluang]] ||[[Kluang]] ||[[Simpang Renggam]] |- | [[Daerah Kota Tinggi]] ||[[Kota Tinggi]] ||[[Pengerang]] |- | [[Daerah Kulai]] ||[[Kulai]] ||[[Senai]] |- | [[Mersing|Daerah Mersing]] ||[[Mersing]] || |- | [[Muar|Daerah Muar]] || [[Muar]] || [[Pagoh]] |- | [[Daerah Tangkak]] || [[Tangkak]] ||[[Bukit Gambir]], [[Tanjung Agas]] |- | [[Pontian|Daerah Pontian]] || [[Pontian Kechil]] || [[Pontian Besar]], [[Pekan Nenas]] |- | [[Segamat|Daerah Segamat]] ||[[Segamat]] ||[[Labis]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Kedah]]''' |- | [[Daerah Baling]] || [[Baling]] || - |- | [[Daerah Bandar Baharu]] ||[[Serdang, Kedah|Serdang]] || - |- | [[Daerah Kota Setar]] || [[Alor Setar]] || - |- | [[Daerah Kuala Muda]] || [[Sungai Petani]] || [[Gurun]] |- | [[Daerah Kubang Pasu]] || [[Jitra]] || - |- | [[Daerah Kulim]] || [[Kulim]] || [[Padang Serai]] |- | [[Langkawi|Daerah Pulau Langkawi]] || [[Kuah]] || - |- | [[Daerah Padang Terap]] || [[Kuala Nerang]] || - |- | [[Daerah Pendang]] || [[Pendang]] || - |- | [[Daerah Pokok Sena]] || [[Pokok Sena]] || - |- | [[Daerah Sik]] || [[Sik]] || - |- | [[Daerah Yan]] || [[Yan, Kedah|Yan]] || - |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Kelantan]]''' |- | [[Jajahan Bachok]] || [[Bachok]] || - |- | [[Jajahan Gua Musang]] || [[Gua Musang]] || [[Jajahan Kecil Lojing]] |- | [[Jajahan Jeli]] ||[[Jeli]] || - |- | [[Jajahan Kota Bharu]] ||[[Kota Bharu]] ||[[Ketereh]], [[Pengkalan Chepa]] |- | [[Jajahan Kuala Krai]] || [[Kuala Krai]] || [[Dabong]] |- | [[Jajahan Machang]] || [[Machang]] || - |- | [[Jajahan Pasir Mas]] ||[[Pasir Mas]] || [[Rantau Panjang]] |- | [[Jajahan Pasir Puteh]] || [[Pasir Puteh]] || |- | [[Jajahan Tanah Merah]] || [[Tanah Merah]] || [[Bukit Bunga]] |- | [[Jajahan Tumpat]] || [[Tumpat]] ||[[Wakaf Bahru]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Melaka]]''' |- | [[Daerah Alor Gajah]] || [[Alor Gajah]] || [[Masjid Tanah]], [[Pulau Sebang]], [[Durian Tunggal]] |- | [[Daerah Melaka Tengah]] || [[Ayer Keroh]] || [[Bandaraya Melaka]], [[Batu Berendam]], [[Krubong]] |- | [[Daerah Jasin]] || [[Jasin]] || [[Asahan, Melaka|Asahan]] , [[Merlimau]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Negeri Sembilan]]''' |- | [[Daerah Jelebu]] || [[Kuala Klawang]] || [[Simpang Pertang]] |- | [[Daerah Jempol]] || [[Bandar Seri Jempol]] || [[Bahau]], [[Batu Kikir]] |- | [[Daerah Kuala Pilah]] ||[[Kuala Pilah]] || - |- | [[Daerah Port Dickson]] ||[[Port Dickson]] || [[Lukut]] |- | [[Daerah Rembau]] || [[Rembau]] ||[[Pedas]] |- | [[Daerah Seremban]] || [[Seremban]] || [[Nilai, Negeri Sembilan|Nilai]], [[Bandar Sri Sendayan]], [[Seremban 2]], [[Senawang]] |- | [[Daerah Tampin]] ||[[Tampin]] ||[[Gemas]], [[Gemencheh]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Pahang]]''' |- | [[Daerah Bera]] || [[Bandar Bera]] || [[Teriang|Kuala Teriang]] |- | [[Daerah Bentong]] || [[Bentong]] || [[Genting Highlands]] |- | [[Daerah Cameron Highlands]] ||[[Tanah Rata]] || [[Brinchang]] |- | [[Daerah Jerantut]] || [[Jerantut]] || [[Damak|Dhammark]], [[Jerantut Feri]], [[Pulau Tawar]] |- | [[Daerah Kuantan]] ||[[Kuantan]] ||[[Indera Mahkota]], [[Kota Sultan Ahmad Shah]] (KotaSAS), [[Gambang]] |- | [[Daerah Lipis]] || [[Kuala Lipis]] || [[Benta]], [[Padang Tengku]], [[Merapoh]], [[Kuala Medang]] |- | [[Daerah Maran]] || [[Maran]] || [[Bandar Tun Razak, Jengka]], [[Chenor]] |- | [[Daerah Pekan]] || [[Pekan, Pahang|Pekan]] || - |- | [[Daerah Raub]] || [[Raub]] ||[[Bukit Fraser]], [[Sungai Ruan]], [[Lembah Klau]], [[Tersang]] |- | [[Daerah Rompin]] || [[Kuala Rompin]] || [[Bandar Muadzam Shah]], [[Tioman]] |- | [[Daerah Temerloh]] ||[[Temerloh]] || [[Mentakab]], [[Kuala Krau]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Pulau Pinang]]''' |- | [[Timur Laut (Pulau Pinang)]] ||[[George Town, Pulau Pinang|George Town]] ||[[Jelutong]] |- | [[Barat Daya (Pulau Pinang)]] ||[[Bayan Lepas]] || [[Balik Pulau]] |- | [[Seberang Perai Utara]] ||[[Butterworth, Pulau Pinang|Butterworth]] || [[Kepala Batas]] |- | [[Seberang Perai Tengah]] || [[Bukit Mertajam]] || [[Perai]] |- | [[Seberang Perai Selatan]] || [[Sungai Jawi]] || [[Nibong Tebal]] ,[[Simpang Ampat, Pulau Pinang|Simpang Ampat]], [[Batu Kawan]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Negeri Perak|Perak]]''' |- | [[Daerah Bagan Datuk]] ||[[Bagan Datuk]] ||[[Hutan Melintang]] |- | [[Daerah Batang Padang]] ||[[Tapah]] ||[[Bidor]] |- | [[Daerah Hilir Perak]] ||[[Teluk Intan]] || |- | [[Daerah Hulu Perak]] ||[[Gerik]] ||[[Pengkalan Hulu]], [[Lenggong]] |- | [[Daerah Kampar]] ||[[Kampar]] ||[[Gopeng]] |- | [[Daerah Kerian]] ||[[Parit Buntar]] ||[[Bagan Serai]], [[Kuala Kurau]] |- | [[Daerah Kinta]] ||[[Batu Gajah, Perak|Batu Gajah]] || [[Ipoh]], [[Simpang Pulai]] |- | [[Daerah Kuala Kangsar]] ||[[Kuala Kangsar]] || [[Sungai Siput]] |- | [[Daerah Larut, Matang dan Selama]] ||[[Taiping]] ||[[Selama]] |- | [[Daerah Manjung]] ||[[Seri Manjung]] ||[[Sitiawan]], [[Lumut, Perak|Lumut]] |- | [[Daerah Muallim]] ||[[Tanjung Malim]] ||[[Behrang]], [[Slim River]] |- | [[Daerah Perak Tengah]] ||[[Seri Iskandar]] ||[[Pasir Salak]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Perlis]]''' |- | [[Perlis]] ||[[Kangar]] ||[[Arau]], [[Padang Besar]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Sabah]]''' |- | [[Beaufort, Sabah|Beaufort]] || [[Beaufort, Sabah|Beaufort]] || - |- | [[Beluran]] || [[Beluran]] || - |- | [[Keningau]] || [[Keningau]] || - |- | [[Kinabatangan]] ||[[Kinabatangan|Kota Kinabatangan]] || - |- | [[Kota Belud]] ||[[Kota Belud]] || - |- | [[Kota Kinabalu]] ||[[Kota Kinabalu]] || [[Inanam]] |- | [[Kota Marudu]] ||[[Kota Marudu]] || - |- | [[Kuala Penyu]] || [[Kuala Penyu]] || - |- | [[Kudat]] || [[Kudat]] || - |- | [[Kunak]] || [[Kunak]] || - |- | [[Lahad Datu]] ||[[Lahad Datu]] || - |- | [[Nabawan]] || [[Nabawan]] || - |- | [[Papar]] ||[[Papar]] || [[Kinarut]] |- | [[Penampang]] || [[Donggongon]] || - |- | [[Pitas]] || [[Pitas]] || - |- | [[Putatan]] || [[Putatan]] || - |- | [[Ranau]] || [[Ranau]] || - |- | [[Sandakan]] || [[Sandakan]] || - |- | [[Semporna]] ||[[Semporna]] || - |- | [[Sipitang]] || [[Sipitang]] || - |- | [[Tambunan]] || [[Tambunan]]|| - |- | [[Tawau]] || [[Tawau]] || - |- | [[Tenom]] || [[Tenom]] || - |- | [[Tongod]] || [[Telupid]] || - |- | [[Tuaran]] || [[Tuaran]] || |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Sarawak]]''' |- | [[Asajaya]] ||[[Asajaya]] || - |- | [[Bau]] || [[Bau]] || - |- | [[Belaga]] ||[[Belaga]] || - |- | [[Betong]] ||[[Betong]] || - |- | [[Bintulu]] ||[[Bintulu]] || - |- | [[Dalat]] ||[[Dalat]] || - |- | [[Daro]] || [[Daro]] || - |- | [[Julau]] || [[Julau]] || - |- | [[Kanowit]] ||[[Kanowit]] || |- | [[Kapit]] ||[[Kapit]] || |- | [[Kuching]] ||[[Kuching]] || |- | [[Lawas]] ||[[Lawas]] || |- | [[Limbang]] ||[[Limbang]] || |- | [[Lubok Antu]] ||[[Lubok Antu]] || |- | [[Lundu]] ||[[Lundu]] || |- | [[Marudi]] ||[[Marudi]] || |- | [[Matu]] ||[[Matu]] || |- | [[Meradong]] ||[[Bintangor]] || |- | [[Miri]] ||[[Miri]] || |- | [[Mukah]] ||[[Mukah]] || |- | [[Padawan]] ||[[Padawan]] || |- | [[Pakan]] ||[[Pakan]] || |- | [[Samarahan]] ||[[Samarahan|Kota Samarahan]] || |- | [[Saratok]] ||[[Saratok]] || |- | [[Sarikei]] ||[[Sarikei]] || |- | [[Selangau]] ||[[Selangau]] || |- | [[Serian]] ||[[Serian]] || |- | [[Sibu]] ||[[Sibu]] || |- | [[Simunjan]] ||[[Simunjan]] || |- | [[Song, Sarawak|Song]] ||[[Song, Sarawak|Song]] || |- | [[Sri Aman]] || [[Sri Aman]] || - |- | [[Tatau]] || [[Tatau]] || - |- | [[Tebedu]] || [[Tebedu]] || - |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Selangor]]''' |- | [[Daerah Gombak]] || [[Rawang]] ||[[Bandar Baru Selayang]] |- | [[Daerah Hulu Langat]] || [[Kajang]] || [[Bandar Baru Bangi]], [[Ampang Jaya]] |- | [[Daerah Hulu Selangor]] ||[[Kuala Kubu Bharu]] || [[Serendah]], [[Batang Kali]] |- | [[Daerah Klang]] || [[Klang]] ||[[Pelabuhan Klang]], [[Kapar]] |- | [[Daerah Kuala Langat]] ||[[Banting]] || [[Teluk Panglima Garang]] |- | [[Daerah Kuala Selangor]] ||[[Kuala Selangor]] || [[Tanjung Karang]] |- | [[Daerah Petaling]] || [[Subang Jaya]] || [[Petaling Jaya]], [[Shah Alam]] |- | [[Daerah Sabak Bernam]] || [[Sabak]] || [[Sungai Besar]], [[Sekinchan]] |- | [[Daerah Sepang]] || [[Cyberjaya]] || [[Salak Tinggi]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Terengganu]]''' |- | [[Daerah Besut]] || [[Kuala Besut]] || [[Jertih]] |- | [[Daerah Dungun]] || [[Kuala Dungun]] || [[Bandar Al-Muktafi Billah Shah]] |- | [[Daerah Hulu Terengganu]] || [[Kuala Berang]] || [[Ajil]] |- | [[Daerah Kemaman]] || [[Chukai]] ||[[Kerteh]] |- | [[Daerah Kuala Nerus]] || [[Kuala Nerus]] || [[Gong Badak]] |- | [[Daerah Kuala Terengganu]] ||[[Kuala Terengganu]] || - |- | [[Daerah Marang]] || [[Marang]] ||[[Wakaf Tapai]] |- | [[Daerah Setiu]] || [[Bandar Permaisuri]] || - |} == Bandar == Di [[Malaysia]] sesebuah kawasan di tentukan mengikut status iaitu status Bandaraya,Perbandaran dan akhir sekali Daerah. [[Selangor]] merupakan negeri di [[Malaysia]] yang mempunyai lebih daripada satu bandaraya dan bandar selain daripada [[Sabah]] dan [[Sarawak]]. {| class="wikitable" !Mukim || Daerah || Pihak Berkuasa Tempatan |- style="background-color=#cccccc" |align="center" colspan= 4| '''[[Selangor]]{{flagicon|Selangor}}''' |- |[[Shah Alam]] |[[Petaling]] |[[Majlis Bandaraya Shah Alam]] |- |[[Petaling Jaya]] |[[Petaling]] |[[Majlis Bandaraya Petaling Jaya]] |- |[[Subang]] |[[Petaling]] |[[Majlis Perbandaran Subang Jaya]] |- |[[Puchong]] |[[Petaling]] |[[Majlis Perbandaran Subang Jaya]] |- |[[Bandar Klang]] |[[Klang]] |[[Majlis Perbandaran Klang]] |- |[[Ampang]] |[[Gombak]] |[[Majlis Perbandaran Ampang Jaya]] |- |[[Ulu Kelang]] |[[Gombak]] |[[Majlis Perbandaran Ampang Jaya]] |- |[[Rawang]] |[[Gombak]] |[[Majlis Perbandaran Selayang]] |- |[[Cheras Batu 9]] |[[Hulu Langat]] |[[Majlis Perbandaran Kajang]] |- |[[Kajang]] |[[Hulu Langat]] |[[Majlis Perbandaran Kajang]] |- |[[Bangi]] |[[Hulu Langat]] |[[Majlis Perbandaran Kajang]] |} ==Lihat juga== *[[Ibu kota]] *[[Ibu negeri]] *[[Senarai negara yang berbilang ibu negara]] [[Kategori:Senarai berkaitan Malaysia|Ibu kota di Malaysia]] [[Kategori:Senarai ibu kota|Malaysia]] [[Kategori:Petempatan di Malaysia]] 63p21u5bcf3udd7vkkhtotq3j3g4xay 6844439 6844437 2026-05-09T02:31:05Z Itz .k1me3 388031 /* Ibu daerah */ 6844439 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan '''senarai ibu kota di Malaysia'''. Ia menyenaraikan ibu kota bagi [[Negeri-Negeri di Malaysia|negeri]] dan [[Daerah di Malaysia|daerah]], di samping ibu negara ==Ibu negara== Ibu negara Malaysia ialah [[Kuala Lumpur]]. Ia kekal sebagai pusat utama bagi kegiatan kebudayaan, perniagaan serta kewangan di Malaysia. Parlimen Malaysia serta kediaman rasmi Yang di-Pertuan Agong juga terletak di Kuala Lumpur. Pada tahun 2001, pusat pentadbiran kerajaan dipindahkan dari Kuala Lumpur ke bandar raya terancang [[Putrajaya]] yang kemudiannya bertindak sebagai pusat pentadbiran persekutuan atau ada kalanya dirujuk sebagai ibu negara pentadbiran. Kedua-dua bandar raya tersebut, bersama-sama [[Labuan]], mempunyai status [[Wilayah Persekutuan]] Malaysia. == Ibu negeri == Kesemua negeri di Malaysia kecuali [[Melaka]], [[Pulau Pinang]], [[Sabah]], dan [[Sarawak]], merupakan [[raja berperlembagaan|monarki berperlembagaan]]. Empat negeri tidak beraja diketuai oleh [[Yang di-Pertua Negeri]] (Gabenor). Terdapat sembilan negeri yang beraja, dengan tujuh negeri diketuai oleh [[Sultan]], [[Negeri Sembilan]] diketuai oleh [[Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan|Yang di-Pertuan Besar]] dan [[Perlis]] dikepalai oleh [[Raja Perlis|Raja]]. Dengan itu, negeri-negeri beraja mempunyai [[bandar diraja]] atau bandar di mana terletaknya istana atau kediaman raja masing-masing. Bandar diraja ini boleh jadi berbeza daripada ibu negeri. Pentadbiran negeri dijalankan oleh kerajaan negeri masing-masing yang dibentuk selepas memenangi pilihan raya. {| class="wikitable" ! Negeri || Ibu negeri pentadbiran || Bandar diraja || Ibu negeri bersejarah |- | [[Johor|Johor Darul Ta'zim]]|| '''[[Johor Bahru]]''' || [[Bandar Maharani|Muar]] || [[Johor Lama]], [[Kota Tinggi]], Singapura, Batu Lama |- | [[Kedah|Kedah Darul Aman]] || '''[[Alor Setar]]''' || [[Alor Setar]] ([[Anak Bukit]]) || [[Lembah Bujang]] |- | [[Kelantan|Kelantan Darul Naim]] || '''[[Kota Bharu]]''' || [[Kubang Kerian]] || [[Kota Lama]] |- | [[Melaka|Melaka Bandaraya Bersejarah]] || '''[[Bandaraya Melaka]]''' || - || - |- | [[Negeri Sembilan|Negeri Sembilan Darul Khusus]] || '''[[Seremban]]''' || [[Seri Menanti]] || [[Seri Menanti]] |- | [[Pahang|Pahang Darul Makmur]] || '''[[Kuantan]]''' || [[Pekan, Pahang|Pekan]] || [[Temerloh]] ([[1400]]-[[1533]], [[1800]]-[[1889]]), [[Rompin]] ([[1533]]-[[1677]], [[1766]]-[[1800]]), [[Pekan, Pahang|Pekan]] (1677-1766, 1889&ndash;1898), [[Kuala Lipis]] (1898&ndash;1953) |- | [[Pulau Pinang|Pulau Pinang Pulau Mutiara]] || '''[[George Town, Pulau Pinang|George Town]]''' || - || - |- | [[Perak Darul Ridzuan]]|| '''[[Ipoh]]''' || [[Kuala Kangsar]] ||[[Teluk Intan]] (1528&ndash;1877), [[Taiping, Perak|Taiping]] (1875v-1937) |- | [[Perlis]] [[Indera Kayangan]] || '''[[Kangar]]''' || [[Arau]] || - |- | [[Sabah|Sabah Negeri di Bawah Bayu]] || '''[[Kota Kinabalu]]''' || - || [[Kudat]] (1882- 1883), [[Sandakan]] (1883-1946) |- | [[Sarawak]] [[Bumi Kenyalang]] || '''[[Kuching]]''' || - || - |- | [[Selangor|Selangor Darul Ehsan]] || '''[[Shah Alam]]''' || [[Klang]] || [[Kuala Selangor]] (1743&ndash;1827), [[Jugra]] (1827&ndash;1875), [[Klang]] (1875&ndash;1880) & (1974&ndash;1978), [[Kuala Lumpur]] (1880&ndash;1974) |- | [[Terengganu|Terengganu Darul Iman]] || '''[[Kuala Terengganu]]''' || [[Kuala Terengganu]] || - |} ==Ibu daerah== {| class="wikitable" ! Daerah || Ibu daerah || Bandar Lain |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 | '''[[Johor]]''' |- | [[Batu Pahat|Daerah Batu Pahat]] ||[[Batu Pahat (bandar)|Batu Pahat]] ||[[Yong Peng]] |- | [[Daerah Johor Bahru]] || [[Johor Bahru]]||[[Iskandar Puteri]], [[Pasir Gudang]] |- | [[Daerah Kluang]] ||[[Kluang]] ||[[Simpang Renggam]] |- | [[Daerah Kota Tinggi]] ||[[Kota Tinggi]] ||[[Pengerang]] |- | [[Daerah Kulai]] ||[[Kulai]] ||[[Senai]] |- | [[Mersing|Daerah Mersing]] ||[[Mersing]] || |- | [[Muar|Daerah Muar]] || [[Muar]] || [[Pagoh]] |- | [[Daerah Tangkak]] || [[Tangkak]] ||[[Bukit Gambir]], [[Tanjung Agas]] |- | [[Pontian|Daerah Pontian]] || [[Pontian Kechil]] || [[Pontian Besar]], [[Pekan Nenas]] |- | [[Segamat|Daerah Segamat]] ||[[Segamat]] ||[[Labis]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Kedah]]''' |- | [[Daerah Baling]] || [[Baling]] || - |- | [[Daerah Bandar Baharu]] ||[[Serdang, Kedah|Serdang]] || - |- | [[Daerah Kota Setar]] || [[Alor Setar]] || - |- | [[Daerah Kuala Muda]] || [[Sungai Petani]] || [[Gurun]] |- | [[Daerah Kubang Pasu]] || [[Jitra]] || - |- | [[Daerah Kulim]] || [[Kulim]] || [[Padang Serai]] |- | [[Langkawi|Daerah Pulau Langkawi]] || [[Kuah]] || - |- | [[Daerah Padang Terap]] || [[Kuala Nerang]] || - |- | [[Daerah Pendang]] || [[Pendang]] || - |- | [[Daerah Pokok Sena]] || [[Pokok Sena]] || - |- | [[Daerah Sik]] || [[Sik]] || - |- | [[Daerah Yan]] || [[Yan, Kedah|Yan]] || - |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Kelantan]]''' |- | [[Jajahan Bachok]] || [[Bachok]] || - |- | [[Jajahan Gua Musang]] || [[Gua Musang]] || [[Jajahan Kecil Lojing]] |- | [[Jajahan Jeli]] ||[[Jeli]] || - |- | [[Jajahan Kota Bharu]] ||[[Kota Bharu]] ||[[Ketereh]], [[Pengkalan Chepa]] |- | [[Jajahan Kuala Krai]] || [[Kuala Krai]] || [[Dabong]] |- | [[Jajahan Machang]] || [[Machang]] || - |- | [[Jajahan Pasir Mas]] ||[[Pasir Mas]] || [[Rantau Panjang]] |- | [[Jajahan Pasir Puteh]] || [[Pasir Puteh]] || |- | [[Jajahan Tanah Merah]] || [[Tanah Merah]] || [[Bukit Bunga]] |- | [[Jajahan Tumpat]] || [[Tumpat]] ||[[Wakaf Bahru]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Melaka]]''' |- | [[Daerah Alor Gajah]] || [[Alor Gajah]] || [[Masjid Tanah]], [[Pulau Sebang]], [[Durian Tunggal]] |- | [[Daerah Melaka Tengah]] || [[Ayer Keroh]] || [[Bandaraya Melaka]], [[Batu Berendam]], [[Krubong]] |- | [[Daerah Jasin]] || [[Jasin]] || [[Asahan, Melaka|Asahan]] , [[Merlimau]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Negeri Sembilan]]''' |- | [[Daerah Jelebu]] || [[Kuala Klawang]] || [[Simpang Pertang]] |- | [[Daerah Jempol]] || [[Bandar Seri Jempol]] || [[Bahau]], [[Batu Kikir]] |- | [[Daerah Kuala Pilah]] ||[[Kuala Pilah]] || - |- | [[Daerah Port Dickson]] ||[[Port Dickson]] || [[Lukut]] |- | [[Daerah Rembau]] || [[Rembau]] ||[[Pedas]] |- | [[Daerah Seremban]] || [[Seremban]] || [[Nilai, Negeri Sembilan|Nilai]], [[Bandar Sri Sendayan]], [[Seremban 2]], [[Senawang]] |- | [[Daerah Tampin]] ||[[Tampin]] ||[[Gemas]], [[Gemencheh]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Pahang]]''' |- | [[Daerah Bera]] || [[Bandar Bera]] || [[Teriang|Kuala Teriang]] |- | [[Daerah Bentong]] || [[Bentong]] || [[Genting Highlands]] |- | [[Daerah Cameron Highlands]] ||[[Tanah Rata]] || [[Brinchang]] |- | [[Daerah Jerantut]] || [[Jerantut]] || [[Damak|Dhammark]], [[Jerantut Feri]], [[Pulau Tawar]] |- | [[Daerah Kuantan]] ||[[Kuantan]] ||[[Indera Mahkota]], [[Kota Sultan Ahmad Shah]] (KotaSAS), [[Gambang]] |- | [[Daerah Lipis]] || [[Kuala Lipis]] || [[Benta]], [[Padang Tengku]], [[Merapoh]], [[Kuala Medang]] |- | [[Daerah Maran]] || [[Maran]] || [[Bandar Tun Razak, Jengka]], [[Chenor]] |- | [[Daerah Pekan]] || [[Pekan, Pahang|Pekan]] || - |- | [[Daerah Raub]] || [[Raub]] ||[[Bukit Fraser]], [[Sungai Ruan]], [[Lembah Klau]], [[Tersang]] |- | [[Daerah Rompin]] || [[Kuala Rompin]] || [[Bandar Muadzam Shah]], [[Tioman]] |- | [[Daerah Temerloh]] ||[[Temerloh]] || [[Mentakab]], [[Kuala Krau]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Pulau Pinang]]''' |- | [[Timur Laut (Pulau Pinang)]] ||[[George Town, Pulau Pinang|George Town]] ||[[Jelutong]] |- | [[Barat Daya (Pulau Pinang)]] ||[[Bayan Lepas]] || [[Balik Pulau]] |- | [[Seberang Perai Utara]] ||[[Butterworth, Pulau Pinang|Butterworth]] || [[Kepala Batas]] |- | [[Seberang Perai Tengah]] || [[Bukit Mertajam]] || [[Perai]] |- | [[Seberang Perai Selatan]] || [[Sungai Jawi]] || [[Nibong Tebal]] ,[[Simpang Ampat, Pulau Pinang|Simpang Ampat]], [[Batu Kawan]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Negeri Perak|Perak]]''' |- | [[Daerah Bagan Datuk]] ||[[Bagan Datuk]] ||[[Hutan Melintang]] |- | [[Daerah Batang Padang]] ||[[Tapah]] ||[[Bidor]] |- | [[Daerah Hilir Perak]] ||[[Teluk Intan]] || |- | [[Daerah Hulu Perak]] ||[[Gerik]] ||[[Pengkalan Hulu]], [[Lenggong]] |- | [[Daerah Kampar]] ||[[Kampar]] ||[[Gopeng]] |- | [[Daerah Kerian]] ||[[Parit Buntar]] ||[[Bagan Serai]], [[Kuala Kurau]] |- | [[Daerah Kinta]] ||[[Batu Gajah, Perak|Batu Gajah]] || [[Ipoh]], [[Simpang Pulai]] |- | [[Daerah Kuala Kangsar]] ||[[Kuala Kangsar]] || [[Sungai Siput]] |- | [[Daerah Larut, Matang dan Selama]] ||[[Taiping]] ||[[Selama]] |- | [[Daerah Manjung]] ||[[Seri Manjung]] ||[[Sitiawan]], [[Lumut, Perak|Lumut]] |- | [[Daerah Muallim]] ||[[Tanjung Malim]] ||[[Behrang]], [[Slim River]] |- | [[Daerah Perak Tengah]] ||[[Seri Iskandar]] ||[[Pasir Salak]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Perlis]]''' |- | [[Perlis]] ||[[Kangar]] ||[[Arau]], [[Padang Besar]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Sabah]]''' |- | [[Beaufort, Sabah|Beaufort]] || [[Beaufort, Sabah|Beaufort]] || - |- | [[Beluran]] || [[Beluran]] || - |- | [[Keningau]] || [[Keningau]] || - |- | [[Kinabatangan]] ||[[Kinabatangan|Kota Kinabatangan]] || - |- | [[Kota Belud]] ||[[Kota Belud]] || - |- | [[Kota Kinabalu]] ||[[Kota Kinabalu]] || [[Inanam]] |- | [[Kota Marudu]] ||[[Kota Marudu]] || - |- | [[Kuala Penyu]] || [[Kuala Penyu]] || - |- | [[Kudat]] || [[Kudat]] || - |- | [[Kunak]] || [[Kunak]] || - |- | [[Lahad Datu]] ||[[Lahad Datu]] || - |- | [[Nabawan]] || [[Nabawan]] || - |- | [[Papar]] ||[[Papar]] || [[Kinarut]] |- | [[Penampang]] || [[Donggongon]] || - |- | [[Pitas]] || [[Pitas]] || - |- | [[Putatan]] || [[Putatan]] || - |- | [[Ranau]] || [[Ranau]] || - |- | [[Sandakan]] || [[Sandakan]] || - |- | [[Semporna]] ||[[Semporna]] || - |- | [[Sipitang]] || [[Sipitang]] || - |- | [[Tambunan]] || [[Tambunan]]|| - |- | [[Tawau]] || [[Tawau]] || - |- | [[Tenom]] || [[Tenom]] || - |- | [[Tongod]] || [[Telupid]] || - |- | [[Tuaran]] || [[Tuaran]] || |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Sarawak]]''' |- | [[Asajaya]] ||[[Asajaya]] || - |- | [[Bau]] || [[Bau]] || - |- | [[Belaga]] ||[[Belaga]] || - |- | [[Betong]] ||[[Betong]] || - |- | [[Bintulu]] ||[[Bintulu]] || - |- | [[Dalat]] ||[[Dalat]] || - |- | [[Daro]] || [[Daro]] || - |- | [[Julau]] || [[Julau]] || - |- | [[Kanowit]] ||[[Kanowit]] || |- | [[Kapit]] ||[[Kapit]] || |- | [[Kuching]] ||[[Kuching]] || |- | [[Lawas]] ||[[Lawas]] || |- | [[Limbang]] ||[[Limbang]] || |- | [[Lubok Antu]] ||[[Lubok Antu]] || |- | [[Lundu]] ||[[Lundu]] || |- | [[Marudi]] ||[[Marudi]] || |- | [[Matu]] ||[[Matu]] || |- | [[Meradong]] ||[[Bintangor]] || |- | [[Miri]] ||[[Miri]] || |- | [[Mukah]] ||[[Mukah]] || |- | [[Padawan]] ||[[Padawan]] || |- | [[Pakan]] ||[[Pakan]] || |- | [[Samarahan]] ||[[Samarahan|Kota Samarahan]] || |- | [[Saratok]] ||[[Saratok]] || |- | [[Sarikei]] ||[[Sarikei]] || |- | [[Selangau]] ||[[Selangau]] || |- | [[Serian]] ||[[Serian]] || |- | [[Sibu]] ||[[Sibu]] || |- | [[Simunjan]] ||[[Simunjan]] || |- | [[Song, Sarawak|Song]] ||[[Song, Sarawak|Song]] || |- | [[Sri Aman]] || [[Sri Aman]] || - |- | [[Tatau]] || [[Tatau]] || - |- | [[Tebedu]] || [[Tebedu]] || - |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Selangor]]''' |- | [[Daerah Gombak]] || [[Rawang]] ||[[Bandar Baru Selayang]] |- | [[Daerah Hulu Langat]] || [[Kajang]] || [[Bandar Baru Bangi]], [[Ampang Jaya]] |- | [[Daerah Hulu Selangor]] ||[[Kuala Kubu Bharu]] || [[Serendah]], [[Batang Kali]], [[Bukit Beruntung]] |- | [[Daerah Klang]] || [[Klang]] ||[[Pelabuhan Klang]], [[Kapar]] |- | [[Daerah Kuala Langat]] ||[[Banting]] || [[Teluk Panglima Garang]] |- | [[Daerah Kuala Selangor]] ||[[Kuala Selangor]] || [[Tanjung Karang]] |- | [[Daerah Petaling]] || [[Subang Jaya]] || [[Petaling Jaya]], [[Shah Alam]] |- | [[Daerah Sabak Bernam]] || [[Sabak]] || [[Sungai Besar]], [[Sekinchan]] |- | [[Daerah Sepang]] || [[Cyberjaya]] || [[Salak Tinggi]] |- style="background-color: #CCCCCC" | align="center" colspan=4 |'''[[Terengganu]]''' |- | [[Daerah Besut]] || [[Kuala Besut]] || [[Jertih]] |- | [[Daerah Dungun]] || [[Kuala Dungun]] || [[Bandar Al-Muktafi Billah Shah]] |- | [[Daerah Hulu Terengganu]] || [[Kuala Berang]] || [[Ajil]] |- | [[Daerah Kemaman]] || [[Chukai]] ||[[Kerteh]] |- | [[Daerah Kuala Nerus]] || [[Kuala Nerus]] || [[Gong Badak]] |- | [[Daerah Kuala Terengganu]] ||[[Kuala Terengganu]] || - |- | [[Daerah Marang]] || [[Marang]] ||[[Wakaf Tapai]] |- | [[Daerah Setiu]] || [[Bandar Permaisuri]] || - |} == Bandar == Di [[Malaysia]] sesebuah kawasan di tentukan mengikut status iaitu status Bandaraya,Perbandaran dan akhir sekali Daerah. [[Selangor]] merupakan negeri di [[Malaysia]] yang mempunyai lebih daripada satu bandaraya dan bandar selain daripada [[Sabah]] dan [[Sarawak]]. {| class="wikitable" !Mukim || Daerah || Pihak Berkuasa Tempatan |- style="background-color=#cccccc" |align="center" colspan= 4| '''[[Selangor]]{{flagicon|Selangor}}''' |- |[[Shah Alam]] |[[Petaling]] |[[Majlis Bandaraya Shah Alam]] |- |[[Petaling Jaya]] |[[Petaling]] |[[Majlis Bandaraya Petaling Jaya]] |- |[[Subang]] |[[Petaling]] |[[Majlis Perbandaran Subang Jaya]] |- |[[Puchong]] |[[Petaling]] |[[Majlis Perbandaran Subang Jaya]] |- |[[Bandar Klang]] |[[Klang]] |[[Majlis Perbandaran Klang]] |- |[[Ampang]] |[[Gombak]] |[[Majlis Perbandaran Ampang Jaya]] |- |[[Ulu Kelang]] |[[Gombak]] |[[Majlis Perbandaran Ampang Jaya]] |- |[[Rawang]] |[[Gombak]] |[[Majlis Perbandaran Selayang]] |- |[[Cheras Batu 9]] |[[Hulu Langat]] |[[Majlis Perbandaran Kajang]] |- |[[Kajang]] |[[Hulu Langat]] |[[Majlis Perbandaran Kajang]] |- |[[Bangi]] |[[Hulu Langat]] |[[Majlis Perbandaran Kajang]] |} ==Lihat juga== *[[Ibu kota]] *[[Ibu negeri]] *[[Senarai negara yang berbilang ibu negara]] [[Kategori:Senarai berkaitan Malaysia|Ibu kota di Malaysia]] [[Kategori:Senarai ibu kota|Malaysia]] [[Kategori:Petempatan di Malaysia]] aypchkn9a2iqr8u83zcx73brrz4toqz 0 277618 6844551 2077487 2026-05-09T06:48:59Z ~2026-28082-09 398956 /* Alamat */ tukar alamat 6844551 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Kebangsaan Menunggui |Logo Sekolah = |Moto = |Tarikh = |TarikhRasmi = |Jenis Sekolah = [[Sekolah kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Pengetua = |GPK 1 = |GPK HEM = |GPK KOKO = |Penyelia petang = |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = XBA5364 |Bandar = {{MAS}} SK . Menunggui, W.D.T 209 |Daerah = 89158, Kota Belud, |Negeri = [[Sabah|Sabah Negeri Di Bawah Bayu]] |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan = |Laman = |Telefon = 6088972907 |Faks = TIADA |footnotes = }} '''Sekolah Kebangsaan Menunggui''' atau nama ringkasnya ''SK Menunggui'', merupakan sebuah Sekolah kebangsaan yang terletak di Kampung Menunggui, Kota Belud, Sabah. Pada 2009, Sekolah Kebangsaan Menunggui memiliki 172 pelajar lelaki dan 140 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 312 orang. Ia mempunyai seramai 21 orang guru.²⁰⁰⁹ ==Sejarah == ==Pencapaian == == Alamat== :Sekolah Kebangsaan Menunggui :Kota Belud, W.D.T 209 :89158, Kota Belud :Sabah, Malaysia :Telefon = 6088972907 :Fax = TIADA == Pautan luar == * [[Kategori: Sekolah kebangsaan di Sabah|Menunggui]] [[Kategori: Sekolah rendah di Sabah|Menunggui]] s5guqz6dvp8a4u2zo5p69ms62rgq9tc 6844552 6844551 2026-05-09T06:50:12Z ~2026-28082-09 398956 /* Alamat */ 6844552 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Kebangsaan Menunggui |Logo Sekolah = |Moto = |Tarikh = |TarikhRasmi = |Jenis Sekolah = [[Sekolah kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Pengetua = |GPK 1 = |GPK HEM = |GPK KOKO = |Penyelia petang = |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = XBA5364 |Bandar = {{MAS}} SK . Menunggui, W.D.T 209 |Daerah = 89158, Kota Belud, |Negeri = [[Sabah|Sabah Negeri Di Bawah Bayu]] |Negara = [[Malaysia]] |Kemasukan = |Singkatan = |Laman = |Telefon = 6088972907 |Faks = TIADA |footnotes = }} '''Sekolah Kebangsaan Menunggui''' atau nama ringkasnya ''SK Menunggui'', merupakan sebuah Sekolah kebangsaan yang terletak di Kampung Menunggui, Kota Belud, Sabah. Pada 2009, Sekolah Kebangsaan Menunggui memiliki 172 pelajar lelaki dan 140 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 312 orang. Ia mempunyai seramai 21 orang guru.²⁰⁰⁹ ==Sejarah == ==Pencapaian == == Alamat== :Sekolah Kebangsaan Menunggui, :W.D.T 209 :89158, Kota Belud :Sabah, Malaysia :Telefon = 6088972907 :Fax = TIADA == Pautan luar == * [[Kategori: Sekolah kebangsaan di Sabah|Menunggui]] [[Kategori: Sekolah rendah di Sabah|Menunggui]] cqiuyxv813grwrq1nxueqnelo1a17pf 0 277939 6844605 6843991 2026-05-09T09:03:01Z Afzan.azam.98 378300 /* */ 6844605 wikitext text/x-wiki '''Sekolah Kebangsaan St. Patrick''' (atau '''SK St. Patrick''') ialah sebuah [[Sekolah rendah kebangsaan|Sekolah Rendah Kerajaan]] di [[Tawau]], [[Sabah]]. {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Kebangsaan St. Patrick |Logo Sekolah = [[imej:Sekolah Kebangsaan St. Patrick, Tawau.jpg|200px|center]] |Moto = '''Servire Regnare''' |Tarikh = |TarikhRasmi = |Jenis Sekolah = [[Sekolah rendah kebangsaan|Sekolah kebangsaan]], [[Sekolah kerajaan]] |Guru Besar = Fred Lajot JR. |GPK 1 = |GPK HEM = |GPK KOKO = |Penyelia petang = |Pengerusi PIBG = |Kod sekolah = XCA3043 |Bandar = Peti Surat 510 |Daerah = 91008, Tawau |Negeri = [[Sabah|Sabah Negeri Di Bawah Bayu]] |Negara = {{MAS}} |Kemasukan = |Singkatan = SK St. Patrick |Laman = [http://skstpatrick.wordpress.com/ Sekolah Kebangsaan St. Patrick] |Telefon = 089-715423 |Faks = 089-713184 |footnotes = }} Pada 2009, Sekolah Kebangsaan St. Patrick memiliki 510 pelajar lelaki dan 493 pelajar perempuan, menjadikan jumlah keseluruhan murid seramai 1003 orang. Ia mempunyai seramai 57 orang guru ==Sejarah == ===S.K ST PATRICK=== Maklumat mengenai missi dan sekolah ini telahpun dikutip dari diari Encik Elton (m/s. 40). Beliau mengatakan bahawa pada 10hb Dis. 1899 beliau telah ke bandar Tawau untuk mencari tapak yang sesuai untuk membuka missi dan sekolah. Encik A.R. Dunlop iaitu President Tawau pada masa itu telah mencadangkan beberapa kawasan yang sesuai. Sekembalinya Encik Elton ke Sandakan, Encik Elton telah menyampaikan sepucuk surat kepada Encik Cowie Pengarah Pengurusan Syt. Chartered untuk memohon Lembaga Pengurus Syt. Member $30.00 sebulan bagi gaji seorang guru. Lembaga Pengurus Syt. Menolak permohonan Encik Elton. Oleh itu missi dan sekolah yang telah dicadangkan itu tidak dapat diwujudkan. Walaubagainamapun missi SPG menubuhkan sekolah ini pada tahun 1917 di tapak yang kini menetapkan gereja Anglican St. Patrick Encik Hiew Hui Hin telah dilantik sebagai guru di sekolah tersebut. Menurut laporan tahunan Pendidikan negeri pada tahun 1917 sekolah tersebut merupakan sebuah sekolah campuran yang menggunakan Bahasa Cina sebagai bahasa Pengantaraan. Sekolah ini mempunyai 36 orang lelaki dan 10 orang perempuan. Encik Hiew Hui Yun telah bertugas selama dua tahun. Pada tahun 1919 Encik Li Nyet Fun mengambil alih dan bahasa pengantaraan ialah Bahasa Inggeris dan Bahasa Cina. Encik Limj dibantu oleh Encik Chin Henn tet seorang ketekist. Pada tahun 1927 Rev. Vun Nyen vun dilantik sebagai seorang paderi di Tawau. Beliau telah mengurus sekolah tersebut selama dua tahun tanpa bantuan sesiapapun. Pada akhirnya beliau dibantu oleh seorang guru. Rev. Chin Pui Yin mengambil alih pada tahun 1931 sehingga tahun 1933. Sekolah ini ditutup sementara sebelum jun 1933 dari tahun 1933-1941. Sekolah ini diurus oleh dua orang katekist. Mereka ialah Encik Ngui Yin liong dan Encik Lim Piang kong. Sekolah ini masih merupakan sebuah sekolah rendah dan diperbuat dari kayu dan bumbung atap. Semasa pemerintahan Jepun sekolah ini terpaksa ditutup kerana kedua-dua gereja dan sekolah pada ketika itu telah digunakan oleh tentera jepun sebagai tempat memproses garam. Lantaran itu, kawasan sekeliling bangunan sekolah menjadi usang. Setelah tentera Jepun meninggalkan bangunan ini, terdapat kebocoran yang besar pada bumbung bangunan tersebut. Beberapa keeping papan ditanggalkan manakala parabot sekolah langsung tidak kelihatan. Sekolah ini dibangunkan semula pada tahun 1951, ketika Rev. Vun Nen Vun talah dihantar ke Tawau semula untuk membantu usurtan sekolah ini. Pada mulanya seklha ini adalah dalam aliran bahasa Inggeris . Ramai murid yang terlepas peluang semasa penutupan sekolah tersebut ingin menyertai semula. Oleh itu, pada tahun berikut sekolah manghadapi masalah pelajar yang lanjut usia Pada tahun 1952 Encik David Wong telahpun dilantik sebagai Guru Besar. Pada tahun 1954 perkembangan dan kemajuan sekolah ini sangat ketara kerana pada tahun tahun itu juga seorang paderi Mr & Mrs W.H. Newmarch tiba dari Australia dan seterusnya mengurus sekolah ini. Pada tahun 1956 satu blok bilik darjah dirancangkan dan siap dibina pada 1957. Pada akhir tahun 1957, Encik James Power dan Isterinya tiba dari Australia dan mengambil aliih tugas Encik W.H. Newmarch. Mr james Power seterusnya menjadi Pengetua SM. St. Patrick dan Mrs Power sebagai Guru Besar SRK. St. Patrick. Sepanjang akhir limapuluhan ramai tenaga pengajaran datang dari negeri Australia seperti Cik K. barwick, Encik Ray Pearce dan isteri, Encik N. Bissett, Encik tony Nichite, Encik K. J. goodlet dan isteri, Encik Power Tow, Cik Barbara chare dan Cik Wanda Sums. Pada awal tahun 1957 jumlah murid di sekolah ini adalah seramai 90 orang dan pada tahun 1963 jumlah murid meningkat seramai 236 orang murid. Dua perkara besar telahpun berlaku pada tahun 1963. Projek pertama ialah menimbus tanah dikawasan dataran rendah. Kawasan ini digunakan sebagai kegiatan ko – kurikulum. Projek kedua ialah terbinanya satu lagi bangunan bilik darjah. Pada tahun 1967 semua bangunan sekolah dikawasan ini dfigunakan sepenuhnya oleh sekolah rendah St. Patirck. Manakala sekolah menengahnya pindah ke bangunan barunya di Jalan Kuhara batu 3 ½. Encik Lin Fen chong menjadi Guru Besar sehingga 1980. Pada tahun 1981 Encik Liew Kon Fen menjad Guru Besar sementara sehingga akhir tahun 1981. Mula tahun 1982 Mr. Guek Mee Tong mabil alih sehingga akhir tahun 1982. Pada tahun 1983 Encik Bryan Pual Lai, seorang anak watan yang sedang bertugas di S.M.K. Kuhara sebagai Penyelia Petang ditukar ke SRK. St. Patrick sebagai Guru Besar. Semasa beliau bertugas di sekolah ini beberapa perubahan besar berlaku. Satu diantaranya ialah penubuhan AJK pembangunan sekolah. AJK ini terdiri daripada Rev. Yong Ping Chung sebagai penasihat dan Puan Christina Hadikusumo sebagai Pengerusi. Jururunding aldalah Encik Tay dan Encik Chris Chew. Ajk lain Encik Francis Chong, Mr. henry Chong, Encik Ameenudeen, Puan Safinah Talip, Encik Tay, Encik Lucas Lo. Setelah berusaha bertungkus lumus, wang sebanyak setengahg juta dikutip. Sekolah ini berpindah ke tapak barunya pada bulan Mie 1991 dan dirasmi pembukaan oleh the Rt. Rev. Yong Ping Chung, Anglican Bishop Of Sabah pada 18 March 1992. Cerita ni tak betul. ==Lagu Sekolah == St. Patrick sekolah tercinta Bersyukur kita pada yang esa Marilah kita pelajar semua Masyurkan namanya Untuk kejayaan kita bersama Disamping Mendisiplinkan diri kita Demi mutu dan namanya St. Patrick Tetap ku puja ==Identiti Sekolah== ===Misi=== "Melestarikan sistem pendidikan yang berkualiti untuk membangunkan potensi individu bagi memenuhi aspirasi negara" ===Visi=== "Pendidikan berkualiti, insan terdidik, negara sejahtera" == Alamat== :Sekolah Kebangsaan St. Patrick :Peti Surat 510, 91008, [[Tawau]] :[[Sabah]], {{MAS}} :Telefon = 089-715423 :Fax = 089-713184 == Lokasi == Jalan James Power, 91000, [[Tawau]], [[Sabah]], [[Malaysia]] == Pautan luar == * [http://skstpatrick.wordpress.com/ Sekolah Kebangsaan St. Patrick] * [http://www.etawau.com/Education/SK/STPATRICK.htm Sekolah Kebangsaan St. Patrick] [[Kategori: Sekolah kebangsaan di Sabah|St. Patrick]] [[Kategori: Sekolah rendah di Sabah|St. Patrick]] 7fmogyksy3w6e9z9f34zlsbj53plqrb 0 278132 6844569 5228275 2026-05-09T07:12:50Z Kontributor 2K 322969 CoA @common file 6844569 wikitext text/x-wiki [[Fail:Blason ville fr Brée (Mayenne).svg|thumb|Jata bagi Brée.]] {{Infobox komun Perancis |name = Brée |region = Pays de la Loire |department = Mayenne |arrondissement = Laval |canton = Montsûrs |mayor = Claude Garnier |term = 2008&ndash;2014 |latitude = 48.1511111111 |longitude = -0.518055555556 |elevation m = 80 |elevation min m = 72 |elevation max m = 125 |area km2 = 16.41 |population = 456 |population date = 2006 |INSEE = 53043 |postal code = 53150 }} '''{{PAGENAME}}''' ialah [[Komun di Perancis|komun]] di [[Jabatan di Perancis|jabatan]] [[Mayenne]] di barat-laut [[Perancis]]. == Lihat juga == * [[Komun di jabatan Mayenne]] {{Mayenne-geo-stub}} {{Komun Mayenne}} [[Kategori:Komun di Mayenne]] dwgiyq21e6z2b025eoi08k270hy34t0 0 279960 6844476 6839152 2026-05-09T04:02:04Z Ihsan88888 372953 tambahan fakta baru, kemaskini list rujukan 6844476 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | image = | caption = Cap Mohor Universiti Teknologi MARA | name = Fakulti Undang-Undang, UiTM | free_label = Tagline | free = ''Where Law and Technology Meet'' | established = [[1968]] | type = Awam | dean = Profesor Madya Dr. Nur Ezan Rahmat | city = [[Shah Alam]] | state = [[Selangor]] | country = [[Malaysia]] | affiliations = [[Universiti Teknologi MARA]] [[Malaysia]] | students = 1144 | staff = 69 | annual tuition = RM 11,589 | campus = [[Bandar]] | website = http://www.law.uitm.edu.my }} '''Fakulti Undang-Undang, UiTM''' merupakan salah satu fakulti graduan profesional [[Universiti Teknologi MARA]] (UiTM) dan salah satu institusi pembelajaran perundangan yang terkemuka di Malaysia. Bertempat di bandar [[Shah Alam]], [[Selangor]] Fakulti Undang-Undang UiTM merupakan salah satu daripada institusi pengajian undang-undang yang tertua di Malaysia.<ref name=":6" /> Dekan yang megetuai fakulti ini adalah Profesor Madya Dr. Nur Ezan Rahmat yang telah dilantik semenjak tahun 2024.<ref name=":7">{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/corporate/directory/top-management|title=Top Management|last=Administrator|date=1970-01-01|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-14}}</ref><ref name=":8">{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/corporate/directory/academic-staff|title=Academic Staff|last=Administrator|date=1970-01-01|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DWCQB-_kt6R/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-04-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DHgkryZynB9/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-04-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.apn.gov.my/lembaga-pengurusan-ilkap|title=Akademi Perundangan Negara|website=www.apn.gov.my|access-date=2026-04-14}}</ref> Setiap kelas dalam program ijazah Sarjana Muda Pengajian Undang-Undang mempunyai kira-kira 800 pelajar. Selepas penghabisan program tiga tahun ini, para pelajar lazimnya akan menyambung dengan satu lagi program ijazah profesional yang dipanggil ijazah Sarjana Muda Undang-Undang (Kepujian). Program ini dikendalikan oleh sekumpulan pensyarah yang mempunyai pengalaman praktikal dan juga peguam-peguam yang beramal yang mempunyai gelaran tinggi dalam profesyen perundangan. Beberapa pemeriksa tempatan dan juga asing dilantik untuk memastikan bahawa piawaian antarabangsa yang tinggi terus berkekalan. Tidak seperti program-program undang-undang yang lain, para pelajar diberikan peluang untuk bekerja dalam persekitaran stimulasi pejabat undang-undang. Para pelajar dibekalkan dengan pejabat pengamal undang-undang dan dimestikan bekerja seakan-akan dalam firma guaman yang sebenar. Struktur program ini telah dibentuk untuk menyediakan para pelajar kepada cabaran-cabaran yang bakal ditempuhi di dunia luar.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/corporate/history|title=History|last=Administrator|date=1970-01-01|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-10}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/61495/1/61495.pdf|title=SEJARAH FAKULTI – KAJIAN PENTADBIRAN DAN UNDANG-UNDANG|last=UITM|date=2018|website=https://ir.uitm.edu.my|url-status=live|access-date=10 April 2026}}</ref> Antara graduan terkemuka yang menjadi pelajar di Fakulti Undang-Undang UiTM ini adalah Yang Berhormat Tan Sri Datuk Seri Panglima [[Richard Malanjum]], Mantan Ketua Hakim Negara yang ke-9<ref name=":9">{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/43180/1/43180.pdf|title=GOLDEN REFLECTIONS|first=UITM|date=2019|website=https://ir.uitm.edu.my|url-status=live|access-date=10 April 2026}}</ref>, [[Zaid Ibrahim]], senator, peguam dan ahli politik Malaysia yang pernah berkhidmat sebagai Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Undang-undang) yang telah mengasaskan firma guaman terbesar di Malaysia<ref name=":9" /> Hakim YA Datuk Hayatul Akmal binti Abdul Aziz<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/directory/ya-datuk-hayatul-akmal-binti-abdul-aziz|title=Direktori {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-19}}</ref>, YBhg. Dato’ Hasbi Binti Hasan, Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/node/164|title=Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-10}}</ref>, Dato' Masri bin Mohd Daud, Ketua Bahagian Pendakwaan AGC<ref>{{Cite web|url=https://www.amanahraya.my/about/leadership/|title=Leadership|website=AmanahRaya|language=en-US|access-date=2026-04-19}}</ref>, Dato’ Mohd. Roslan bin Mahayudin, Ketua Pengarah [[Perbadanan Harta Intelek Malaysia]] (MyIPO),<ref>{{Cite web|url=https://patentsworth.co/newly-appointed-director-general-of-myipo/|title=Newly Appointed Director General Of MyIPO - Patentsworth International|date=2019-01-16|language=en-US|access-date=2026-04-19}}</ref> Datuk Nor Azimah binti Abdul Aziz, Ketua Pegawai Eksekutif [[Suruhanjaya Syarikat Malaysia]] (SSM),<ref>{{Cite web|url=https://www.sc.com.my/aob/about-audit-oversight-board/board-members/datuk-nor-azimah-abdul-aziz|title=Datuk Nor Azimah Abdul Aziz - Board Members {{!}} Securities Commission Malaysia|website=www.sc.com.my|access-date=2026-04-19}}</ref> Dato' Seri Mohd. Khamil B Jamil, Ketua Pengarah [[DRB-HICOM]]<ref>{{Cite web|url=https://berita.rtm.gov.my/nasional/senarai-berita-nasional/senarai-artikel/mohd-khamil-dilantik-pengerusi-lembaga-pengarah-uitm-baharu/|title=Mohd Khamil dilantik Pengerusi Lembaga Pengarah UiTM baharu|date=2024-11-05|website=Portal Berita RTM|language=en-US|access-date=2026-04-10}}</ref>, pelakon terkenal Malaysia, [[Fahrin Ahmad]],<ref name=":11" /> [[Annahita Bakavoli]],<ref name=":12" /> [[Fathia Latiff]],<ref name=":13">{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2023/11/1178220/fathia-selesa-terokai-kerjaya-pentadbir-undang-undang|title=Fathia selesa terokai kerjaya pentadbir undang-undang|last=Sallehuddin|first=Serimah Mohd|date=2023-11-17|website=Berita Harian|language=en|access-date=2026-04-21}}</ref><ref name=":14">{{Cite web|url=https://sinarplus.sinarharian.com.my/Kisah-Masyarakat/beauty-with-brains-fathia-latiff-kini-pengamal-undang-undang-rupanya-graduan-law-uitm|title=Beauty with brains, Fathia Latiff kini pengamal undang-undang, rupanya graduan law UiTM|last=ML|first=Azma|date=2023-08-11|website=SinarPlus|language=ms-MY|access-date=2026-04-21}}</ref> dan penyanyi [[Indie (muzik)|Indie]] Malaysia yang terkemuka, [[Yunalis Zarai]].<ref name=":3">{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/124902/1/124902.pdf|title=Gemilang Alumni UiTM@Media|last=UITM|date=2016|website=https://ir.uitm.edu.my/|url-status=live|access-date=10 April 2026}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|url=https://eh.my/artikel/hiburan/selebriti-malaysia-ini-merupakan-graduan-uitm/|title=Selebriti Malaysia Ini Merupakan Graduan UiTM|last=Ain|first=Farah|date=2024-05-17|website=EH!|language=en-US|access-date=2026-04-10}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://beautifulnara.com/tahniahyunalis-zarai-habis-belajar-jua-akhirnya/|title=(TAHNIAH)Yunalis Zarai Habis Belajar Jua Akhirnya|last=AbangNara|date=2009-10-29|website=Beautifulnara -Terkini dan Sensasi {{!}} Beautifulnara -Terkini dan Sensasi, Gosip, Berita, Informasi & Video Viral Selebriti Malaysia Tempatan|language=en|access-date=2026-04-10}}</ref> ==Sejarah== [[Image:UiTM Law Faculty.jpg|thumb|widthpx|Fakulti Undang-Undang]] Fakulti Undang-Undang (dahulunya Sekolah Pentadbiran dan Perundangan dan Fakulti Pentadbiran dan Perundangan) diasaskan pada Jun 1968.<ref name=":10" /> Ia bermula sebagai pusat yang menawarkan program-program pengajian undang-undang dari [[United Kingdom]] iaitu LL.B (''London-External'') dan Institusi Setiausaha Berpiagam (kini Institusi Setiausaha dan Pentadbir Berpiagam). Satu-satunya program tempatan yang ditawarkan pada masa itu hanyalah Diploma dalam Pentadbiran Am dan Kerajaan Tempatan.<ref name=":10">{{Cite web |url=http://www.law.uitm.edu.my/index.php?option=com_content&task=view&id=14&Itemid=33 |title=UiTM Law Faculty Official Website |access-date=2011-03-31 |archive-date=2007-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070630233239/http://www.law.uitm.edu.my/index.php?option=com_content&task=view&id=14&Itemid=33 |url-status=dead }}</ref><ref name=":2" /> Pada tahun 1978 program LL.B (London-External) dimansuhkan dan digantikan dengan program Diploma Undang-Undang (''Diploma in Law'' atau DIL). Program DIL bersamaan dengan program LL.B yang ditawarkan di universiti-universti. Ia adalah program akademik tiga tahun berdasarkan struktur pengajian ijazah sarjana muda undang-undang universiti-universiti British. Namum, tidak seperti kebanyakan program universiti-universiti lainnya, program DIL dijalankan menurut sistem semester. Pada tahun 1982 Fakulti ini telah memperkenalkan program satu tahun Diploma Lanjutan (''Advanced Diploma in Law'' (ADIL)) yang mana graduan-graduan program DIL boleh terus sambung belajar. Program ADIL merupakan program simulasi yang direka untuk memberikan latihan profesional kepada para pelajar sebagai persediaan untuk beramal sebagai [[Peguam|Peguambela dan Peguamcara.]]<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Tidak lama kemudian, fakulti ini menamakan semula program-programnya dan program DIL menjadi LL.B manakala ADIL menjadi LL.B (Kepujian). Program LL.B pula menjadi ilazah Sarjana Muda Pengajian Undang-Undang (Kepujian) pada 2002 LL.B (Hons.) yang juga dikenali sebagai Sarjana Muda Undang-Undang (Kepujian) dikenalkan dan terus menjadi program terbaik para pelajar yang hendak beramal sebagai Peguambela dan Peguamcara.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Penyampaian kurikulum program-program yang ditawarkan menggunakan kaedah dan strategi simulasi atau pendekatan pembelajaran percubaan. Pengalaman unik yang didapati hasil latihan dalam program ini menyebabkan ia terkemuka dan diterima secara menyeluruh oleh para pengamal undang-undang Malaysia. Pada tahun 1995, Fakulti ini telah memperkenalkan ijazah Sarjana Muda Pentadbiran Koporat (Kepujian) untuk mengajar para pelajar [[Bumiputera]] untuk menjawat sebagai Setiausaha Syarikat dan juga ijazah Sarjana Muda Sains Pentadbiran (Kepujian) pada bulan Disember 2002. Para pelajar juga berpeluang menjadi Pengamal Syarie dengan mengambil program Diploma Lanjutan Syariah dan Amalan (DSLA).<ref name=":1" /><ref name=":2" /> ==Pemisahan fakulti== Semenjak 14 Januari 2004, Fakulti Pentadbiran dan Undang-Undang telah dibahagikan dan dipisahkan menjadi dua fakulti iaitu Fakulti Undang-Undang dan Fakulti Sains Pentadbiran dan Pengajian Polisi.<ref name=":2" /> [[Fail:Mahkamah Moot UiTM.jpg|bingkai|thumb|281x281px|Mahkamah Moot UiTM]] Fakulti Undang-Undang mempunyai hubungan baik dengan para pangamal undang-undang seperti [[Majlis Peguam Malaysia]], [[Jabatan Peguam Negara]] Malaysia dan Perkhidmatan Perundangan dan Kehakiman. Ia sentiasa membangunkan pilihan-pilihan bermutu dalam program-program ijazahnya dalam kedua-dua jurusan akademik dan profesional. Fakulti kini merangkumi 69 staf akademik. Ia mempunyai sebanyak 1144 pelajar yang mengikuti program Pra-Undang-Undang, BLS (Hons), LL.B dan LL.B (Hons) dan program-program pascasiswazah sarjana (LL.M) dan doktor falsafah (Ph.D.).<ref name=":2" /> ==Kampus== Fakulti Undang-Undang UiTM terletak dalam kawasan bandaraya [[Shah Alam]], [[Selangor]]. Bangunan utama terdapat di antara Fakulti Pengurusan Perniagaan berhampiran dengan Perpustakaan Tun Abdul Razak II yang turut mempunyai perpustakaan undang-undang di aras yang ke-3. Blok ini termasuk mahkamah moot (Mahkamah Moot I), bilik-bilik kuliah, pejabat-pejabat simulasi firma guaman pelajar, pejabat pentadbiran program LL.B (Hons), surau dan ''foyer'' fakulti. Pengluasan dan kemasukan pelajar baru yang berkembang maju membuatkan fakulti turut diluaskan di bangunan Kolej Kediaman Pelajar Cempaka yang terletak berhampiran yang kini dikenali sebagai Kompleks Cempaka. Bangunan yang telah direnovasikan semula ini turut mempunyai perkakas-perkakas ICT yang terkini dan Mahkamah Moot II, mahkamah moot terbaru fakulti, pejabat layanan awam, pejabat pentadbiran, pejabat program asasi, bilik-bilik kuliah, bilik-bilik tutorial, bilik-bilik seminar, surau, kafeteria, kawasan pelajar dan auditorium yang boleh memuatkan sebanyak 200 pelajar pada masa yang sama. Pada tahun 2010, kawasan riadah dan berehat terbuka baru dibina dengan Jam Menara diletakkan di tengah-tengahnya yang juga dikenali sebagai Dataran Fakulti Undang-undang UiTM.<ref>{{Citation|title=Taklimat Fakulti Undang-Undang UiTM {{!}} JOM MASUK UNIVERSITI 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=6eOzRitWQJA|date=2026-03-04|accessdate=2026-04-21|last=UiTM Channel}}</ref> Di sini juga terletak tangga FUU yang dikenali sebagai "''The Roman Steps"'' dikalangan pelajar UiTM pada tahun 70an di kawasan Kompleks Cempaka.<ref name=":9" /> == Senarai Dekan<ref name=":6">{{Cite web|url=https://library.uitm.edu.my/uitmmemory/ptj/fakulti/fakulti-pentadbiran-dan-undang-undang|title=Fakulti Pentadbiran Dan Undang-Undang - Fakulti Undang - Undang|last=Korporat|first=Memori|website=Memori UiTM|language=en-gb|access-date=2026-04-10}}</ref> == {| class="wikitable" |'''Bil.''' |'''Tahun''' |'''Ketua Pengajian / Dekan''' |- |16 |15 Mac 2024 - Kini |Prof. Madya Dr. Nur Ezan Rahmat<ref name=":7" /> |- |15 |31 Disember 2018 - 14 Mac 2024 |Prof. Madya Dr. Hartini Saripan |- |14 |1 April 2017 - 15 November 2018 |Prof. Dato’ Dr. Rahmat Mohamad |- |13 |1 Ogos 2013 - 14 Mac 2017 |Prof. Madya Dr. Haidar Dziyauddin |- |12 |1 Disember 2007 - 31 Disember 2011 |Prof. Madya Datin Paduka Saudah Sulaiman |- |11 |16 Jun 2006 - 30 November 2007 |Prof. Madya Dr. Musrifah Sapardi |- |10 |1 Januari 2003 - 15 Jun 2005 |Prof. Madya Ramlah Mohd Noh |- |9 |1 Januari 1999 - 31 Disember 2002 |Prof. Madya Mohd Darbi Hashim |- |8 |15 Ogos 1993 – 31 Disember 1998 |Prof. Madya Zita Hj Mohd Fahmi |- |7 |15 Januari 1988 – 15 Julai 1993 |En. Khalid Yusof |- |6 |1 Jun 1986 – 14 Januari 1988 |Prof. Madya Mohd Darbi Hashim |- |5 |22 Mac 1983 – 30 Mei 1986 |Prof. Madya Ibrahim Lamat |- |4 |1 Julai 1979 - 22 Mac 1983 |Tuan Haji Mohd Bokhari Shariff |- |3 |1 Julai 1976 - 30 Jun 1978 |En. Joginder Singh |- |2 |1 Mei 1970 - 30 Jun 1976 |En. Ong Kim Huah |- |1 |1 Nov 1968 - 30 April 1970 |En. Lim Seah Ong |} ==Matlamat Fakulti== [[Image:Law Dining & Etiquette.jpg|thumb|widthpx|Makan malam ''Law Dining and Etiquette 2010'']] *Untuk menghasilkan pelajar graduan dengan CGPA yang lebih daripada 3.00 ke sebanyak 20% dalam masa tiga tahun. *Untuk menambahbaik peratusan tenaga pengajar yang mempunyai Ph.D atau kelayakan profesional sebanyak 30% menjelang 2008. *Pengenalan program-program akademik baru dalam jangka masa 3 tahun dan mengkaji semula program-program yang wujud kini. *Memastikan bahawa 80% projek penyelidikan yang berdaftar dengan UiTM pada peringkat kebangsaan dan antarabangsa diimplementasikan menurut jadual. *Memastikan penglibatan staf akademik dalam penulisan akademik dicapai pada nisbah satu penerbitan satu staf setiap tahun. ==Misi dan Visi Fakulti== ===Misi=== [[Image:Chief Justice.jpg|thumb|Mantan Dekan FUU UiTM, Prof. Madya Datin Paduka Saudah Sulaiman serta Puan Mimi Sintia Mohd Bajury bersama Tun Zaki Tun Azmi, Mantan Hakim Negara Malaysia. ]] *Menjalankan program untuk graduan-graduan [[Bumiputera]] profesional yang didasarkan etika profesional yang kompetatif dan boleh dijadikan contoh. ===Visi=== *Penubuhan fakulti yang cemerlang, boleh dicontohi dan berkelas dunia dalam bidang pendidikan, latihan dan penyelidikan undang-undang. ==Program-program yang Ditawarkan== ===Melalui Pengajaran === *LW213 - Ijazah Sarjana Muda Pengajian Undang-Undang (BLS) (Kepujian)<ref>{{Cite web|url=https://iceps.uitm.edu.my/images/iceps/akademik/prog_structure/degree/2020/pelan_lw213_modss_4thn_11092020.pdf|title=PELAN PENGAJIAN PROGRAM SARJANA MUDA PENGAJIAN UNDANG-UNDANG (KEPUJIAN) (LW213) (SETARA SEPENUH MASA) (4 TAHUN)|first=UNIVERSITI TEKNOLOGI MARA FAKULTI UNDANG-UNDANG|date=2026|website=https://iceps.uitm.edu.my|url-status=live|access-date=10 April 2026}}</ref> *LW224 - Ijazah Sarjana Muda Undang-Undang (LL.B) (Kepujian)<ref>{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/home/undergraduate|title=Undergraduate|last=Administrator|date=2020-09-25|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-09}}</ref> *LW601 - Diploma Lanjutan Syariah dan Amalan (DSLA) / Diploma Lepasan Ijazah Syariah dan Amalan<ref>{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/home/postgraduate/postgraduate-diploma-in-syariah-law-and-practice|title=Postgraduate Diploma in Syariah Law and Practice|last=Administrator|date=1970-01-01|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-09}}</ref> *LW700 - Sarjana Undang-Undang (LL.M)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/home/postgraduate/master-degree|title=Master Degree|last=Administrator|date=1970-01-01|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-09}}</ref> *LW707 - Sarjana Penguatkuasaan Undang-Undang (LL.M) (''Enforcement Law'')<ref name=":0" /> ===Melalui Penyelidikan=== *LW 751 - Sarjana Undang-Undang (LL.M)<ref name=":0" /> *LW 951 - Ijazah Kedoktoran dalam Undang-Undang (Ph.D.)<ref>{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/home/postgraduate/doctor-of-philosophy-in-law|title=Doctor of Philosophy in Law|last=Administrator|date=1970-01-01|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-09}}</ref> ==Pusat-pusat Kecemerlangan== Pusat-pusat ini mengadakan konferensi, seminar, bengkel dan kerja penyelidikan dalam bidang masing-masing. *Klinik Bantuan Guaman Fakulti Undang-Undang<ref>{{Cite web|url=https://library.uitm.edu.my/uitmmemory/acara/majlis-pelancaran-klinik-bantuan-guaman-fakulti-undang-undang|title=Majlis Pelancaran Klinik Bantuan Guaman Fakulti Undang-Undang|last=Universiti|first=Bahagian Arkib|website=Memori UiTM|language=en-gb|access-date=2026-04-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/uitmlegalaid/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.linkedin.com/posts/uitm-legal-aid-clinic_sharebecausewecare-uitmdihatiku-globallyrenownedlocallyrooted-activity-7270787121316040704-JTQ5|title=#sharebecausewecare #uitmdihatiku #globallyrenownedlocallyrooted {{!}} UiTM Legal Aid Clinic|website=LinkedIn|language=ms|access-date=2026-05-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.utusan.com.my/nasional/2023/09/uitm-wujud-klinik-bantuan-guaman/|title=UiTM wujud Klinik Bantuan Guaman|last=IDRIS|first=ABDUL RAZAK|date=2023-09-19|website=Utusan Malaysia|language=ms-MY|access-date=2026-05-03}}</ref> *Pusat Undang-Undang Antarabangsa *Pusat Undang-Undang dan Polisi Siber *Pusat Pengajian Keadilan Jenayah ==Kelab dan Persatuan Pelajar Undang-undang== Fakulti Undang-Undang UiTM mempunyai beberapa persatuan dan kelab untuk membantu para pelajar menjadi lebih bebas, bertanggungjawab dan individu yang seimbang. *Sekreteriat Mahasiswa Fakulti Undang-Undang<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/smfuuofficial/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-04-10}}</ref> *Law Society (LAWSOC)<ref>{{Cite web|url=https://my.linkedin.com/company/lawsocuitm#:~:text=Perihal%20kami,registered%20under%20the%20Law%20Faculty.|title=Law Society (LAWSOC) UiTM Shah Alam|first=LAWSOC|date=10 April 2026|website=https://my.linkedin.com/|url-status=live|access-date=10 April 2026}}</ref> *Kelab Moot<ref>{{Cite web|url=https://mootclubuitm.blogspot.com/|title=Moot Club UiTM|website=mootclubuitm.blogspot.com|language=en-GB|access-date=2026-04-10}}</ref> *Students' Community Law Club (SCLC)<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/sclcuitm/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-04-10}}</ref> *Environmental Law & Awareness Club (EnLAC)<ref>{{Cite web|url=https://enlacuitm.wixsite.com/enlacuitm|title=EnLAC UiTM {{!}} Faculty of Law {{!}} Shah Alam|website=enlacuitm|language=en|access-date=2026-04-10}}</ref> *H-Coy Kesatria Negara<ref>{{Cite web|url=https://library.uitm.edu.my/uitmmemory/kursus-program/sejarah-penubuhan-unit-kesatria-uitm|title=Sejarah Penubuhan Unit Kesatria UiTM|last=Digital|first=Perpustakaan|website=Memori UiTM|language=en-gb|access-date=2026-04-10}}</ref> ==Profesor-profesor<ref name=":8" />== *Adjunct Professor The Right Honourable Chief Justice of Malaysia, Tun Datuk Seri [[Zaki Azmi|Zaki Tun Azmi]]<ref>[https://utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2010&dt=0316&pub=utusan_malaysia&sec=Kampus&pg=ka_01.htm&arc=hive Tun Zaki dilantik Profesor Adjung UiTM, 16 March 2010, Utusan Malaysia (in ][[Bahasa Malaysia]])</ref> *[[Profesor Emeritus]]. Datuk Dr. [[Shad Saleem Faruqi]] * Profesor Dr. Rahmat Mohamed * Profesor Dr. Lim Heng Gee<ref>{{Cite web|url=https://expert.uitm.edu.my/V2/page-detail.php?id=3WChX5eLxgSWnq58RGA0+QnfGhpCEIHuSvcoyazD4Tk=|title=CV|website=expert.uitm.edu.my|access-date=2026-04-19}}</ref> * Datuk Profesor Dr. Hussin @ Mohamad Ab Rahman<ref>{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/86095/&ved=2ahUKEwjEiaiolvqTAxXOka8BHWzxIJgQFnoECBcQAQ&usg=AOvVaw2MYHFkCYEOf8r6U3pFNx1l|title=Transkrip wawancara bersama Professor Dato Doktor Hussin Abd Rahman Universiti Teknologi MARA Kampus Cawangan Machang / Muhammad Fahmi Ismail, Muhammad Ali Nur Haruddin and Mohd Ismi Shariff Izani|first=UiTM|date=2014|website=https://ir.uitm.edu.my|url-status=live|archive-url=https://ir.uitm.edu.my|archive-date=18 April 2026|access-date=18 April 2026}}</ref> * Adjunct Professor Datuk Ahmad Johari Tun Abdul Razak <ref>[http://utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2009&dt=0306&pub=utusan_malaysia&sec=Kampus&pg=ka_01.htm&arc=hive Ahmad Johari dilantik Profesor Adjung UiTM, 06 March 2009, Utusan Malaysia (in [[Bahasa Malaysia]])]</ref> * Adjunct Professor R. Rajeswaran a/l A.J Rajaratnam * Profesor Dr. Hartini Saripan<ref name=":8" /><ref>{{Cite web|url=https://expert.uitm.edu.my/V2/page-detail.php?id=BS+7DXURUv2PH9WBnJTqcGRWaWbbBJbOFoFndYLgvOU=|title=PROFESOR at JABATAN UNDANG-UNDANG|last=UITM|date=20 April 2026|website=https://expert.uitm.edu.my/|url-status=live|access-date=20 April 2026}}</ref> * Profesor Dr. Haswira Nor Bin Mohamad Hashim<ref name=":8" /> * Professor Dr. Irwin Ooi Ui Joo<ref name=":8" /> * Professor Dr. Nuraisyah Chua Abdullah<ref name=":8" /> ==Profesor-profesor Madya<ref name=":8" />== * Profesor Madya Dr. Nur Ezan Rahmat<ref name=":7" /> * Profesor Madya Datin Paduka Saudah Sulaiman * Profesor Madya Norha Abu Hanifah * Profesor Madya Dr. Haidar Dziyauddin * Profesor Madya Ibrahim Lamat * Profesor Madya Ramlah Mohd Noh * Profesor Madya Dr. Musrifah Sapardi * Profesor Madya Dr. Normawati Bte Hashim * Profesor Madya Dr.Zaiton Hamin * Profesor Madya Dr. Norazlina Binti Abdul Aziz<ref name=":8" /><ref>{{Cite web|url=https://expert.uitm.edu.my/V2/page-detail.php?id=YWEVpq4iXcbV7lCtWeJbOpCGWiTOfWu9BCqtMBNjSXk=|title=CV|website=expert.uitm.edu.my|access-date=2026-04-21}}</ref> * Profesor Madya Dr. Ibtisam @ Ilyana Binti Ilias<ref name=":8" /> * Profesor Madya Thalmalingam a/l M. Suppiah * Profesor Madya Dr. Daleleer Kaur Randawar<ref name=":8" /> * Profesor Madya Datuk Abdul Halim Sidek * Profesor Madya Hajjah Mahanum Adam * Profesor Madya Dr. Md Amin Haji Abdul Rahman * Profesor Madya Rohani Binti Md Shah<ref name=":8" /> * Profesor Madya Sue Valquis Md Mashhor * Profesor Madya Sheela A/P Jayabala Krishnan @ Jayabalan<ref name=":8" /> * Profesor Madya Dr. Syuhaeda Aeni Binti Mat Ali<ref name=":8" /><ref>{{Cite web|url=https://expert.uitm.edu.my/V2/page-detail.php?id=qCqw1hSwv60i5pG/OAPzpwAJ33U4u3+/iD5VrEzNloA=|title=CV|website=expert.uitm.edu.my|access-date=2026-04-21}}</ref> * Profesor Madya Dr. Nadzriah Ahmad<ref>{{Cite web|url=https://expert.uitm.edu.my/V2/page-detail.php?id=z7IS6HyNxQ8TvA1qdNTmFbPNV7upe77xKTVtvnbjavA=|title=CV|website=expert.uitm.edu.my|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.probonoconference.org/nadzriah-ahmad/|title=Nadzriah Ahmad|last=Wendy|date=2017-09-20|website=Asia Pro Bono Conference & Access to Justice Exchange|language=en-US|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DQdTV_mki6n/?hl=en|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-04-27}}</ref> ==Pensyarah-pensyarah kanan<ref name=":8" />== * Dr. Mohd Bahrin Othman<ref name=":8" /> * Dr. Adlan Bin Abdul Razak<ref name=":8" /> * Tuan Lee Chong Fook * Dr. Irini Ibrahim * Dr. Siti Sarah Binti Sulaiman<ref name=":8" /> * Nur Asma Binti Yahya * Habibah Binti Omar<ref name=":8" /> * Dr. Mohammad Rizal Abidin<ref name=":8" /> * Dr. Nuraziah Abdul Jabar<ref name=":8" /> * Mohd Basir Suleiman * Norliza binti Abdul Hamid * Dr. Mohd Haris Abd Rani<ref>{{Cite web|url=https://expert.uitm.edu.my/V2/page-detail.php?id=vx0DeABoKj9opovcZ07M1CUFxha5JdlCa0sWsXvVoJY=|title=CV|website=expert.uitm.edu.my|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://rsis.international/reviewers/dr-mohd-haris-abdul-rani/|title=Dr. Mohd Haris Abdul Rani - RSIS International|newspaper=RSIS International|access-date=2026-04-27|language=en-US}}</ref> * Dr. Muhammad Umar Bin Abdul Razak<ref name=":7" /> ==Alumni Terkenal== === Kehakiman === * Yang Berhormat Tan Sri Datuk Seri Panglima [[Richard Malanjum]], Ketua Hakim Negara yang ke-9 (Bersara)<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/node/369|title=YAA Tun Datuk Seri Panglima Richard Malanjum {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-03}}</ref> * YA Datuk Ismail Brahim, Hakim Mahkamah Rayuan<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/node/447|title=YA Datuk Ismail bin Brahim {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref> * YA Datuk Hayatul Akmal binti Abdul Aziz, Hakim Mahkamah Rayuan<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/directory/ya-datuk-hayatul-akmal-binti-abdul-aziz|title=Direktori {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DHF72q3yWz1/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-03}}</ref> * YA Dato' Ahmad Shahrir bin Mohd Salleh, Hakim Mahkamah Rayuan<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/node/466|title=YA Dato' Ahmad Shahrir bin Mohd Salleh {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-03}}</ref> * YA Dr. Shahnaz Binti Sulaiman, Hakim Mahkamah Rayuan<ref>{{Cite web|url=https://selangor.kehakiman.gov.my/en/node/360|title=YA Dr Shahnaz Binti Sulaiman {{!}} Portal Rasmi Mahkamah Negeri Selangor|website=selangor.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/directory/ya-datuk-drshahnaz-binti-sulaiman|title=Direktori {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DMsJQ6pT2_y/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-09}}</ref> * YA Tuan Dean Wayne Daly, Hakim Mahkamah Rayuan<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/uitmlaw/p/DXrcqyMEj4n/?hl=my|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/index.php/en/directory/hon-justice-dean-wayne-daly|title=Directory {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref> * Datuk Linton Albert, Hakim Mahkamah Rayuan (Bersara)<ref name=":9" /> * YA Dato' Haji Mohamad Shariff Bin Haji Abu Samah, Pesuruhjaya Kehakiman, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/133574/1/133574.pdf|title=Alumni, Staff & Young Talents: UiTM Law Gives Back|first=UITM|date=20 APRIL 2026|website=https://ir.uitm.edu.my|url-status=live|access-date=20 APRIL 2026}}</ref> * YA Tuan Mat Ghani bin Abdullah, Pesuruhjaya Kehakiman, Mahkamah Tinggi Johor Bahru, Johor<ref name=":9" /> * Datuk Douglas Cristo Primus Sikayun, Hakim Mahkamah Tinggi, Tawau, Sabah (Bersara)<ref name=":9" /> * YA Puan Jamhirah Binti Ali, Hakim Mahkamah Tinggi, Mantan Pengarah Lembaga Kelayakan Profesion Undang-Undang Malaysia<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://kl.kehakiman.gov.my/ms/node/1603|title=YA Puan Jamhirah Binti Ali {{!}} Portal Rasmi Mahkamah Kuala Lumpur|website=kl.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-27}}</ref> * YA Dato Raja Rozela Binti Raja Toran, Pesuruhjaya Kehakiman, Mahkamah Tinggi Shah Alam, Selangor<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://selangor.kehakiman.gov.my/en/node/870|title=YA Dato' Raja Rozela binti Raja Toran {{!}} Portal Rasmi Mahkamah Negeri Selangor|website=selangor.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-27}}</ref> * YA Tuan Shamsul Bahrin bin Abdul Manaf. Pesuruhjaya Kehakiman Kota Bharu, Kelantan<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/index.php/ms/node/1825|title=YA Tuan Shamsul Bahrin bin Abdul Manaf {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DNUgBI5v_pt/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-09}}</ref> * YA Tuan Samry bin Masri, Pesuruhjaya Kehakiman, Mahkamah Tinggi Kuantan, Pahang<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/en/node/1817|title=The Hon. Judicial Commisioner Tuan Samry bin Masri {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-27}}</ref> * YA Tuan Nixon anak Kennedy Kumbong, Pesuruhjaya Kehakiman, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur<ref>{{Cite web|url=https://kl.kehakiman.gov.my/en/pesuruhjaya-kehakiman/hon-judicial-commissioner-nixon-anak-kennedy-kumbong|title=The Hon. Judicial Commissioner Nixon Anak Kennedy Kumbong {{!}} Portal Rasmi Mahkamah Kuala Lumpur|website=kl.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DXrcqyMEj4n/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-09}}</ref> * YA Tuan Steve Ritikos, Pesuruhjaya Kehakiman, Mahkamah Tinggi Tawau, Sabah<ref>{{Cite web|url=https://sabah.kehakiman.gov.my/en/ya-tuan-steve-ritikos|title=YA Tuan Steve Ritikos {{!}} Portal Rasmi Mahkamah Negeri Sabah|website=sabah.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DPRbuN3kuIa/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sabah.kehakiman.gov.my/en/directory/high-court-tawau|title=Directory {{!}} Portal Rasmi Mahkamah Negeri Sabah|website=sabah.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref> * YBhg. Dato’ Hasbi Binti Hasan, Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/node/164|title=Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-10}}</ref> * Dato' Masri bin Mohd Daud, Ketua Bahagian Pendakwaan AGC<ref>{{Cite web|url=https://www.amanahraya.my/about/leadership/|title=Leadership|website=AmanahRaya|language=en-US|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":9" /> * Dato' Ishak bin Mohd Yusoff, Timbalan Ketua Bahagian I, Bahagian Pendakwaan, Jabatan Peguam Negara<ref name=":9" /> * Amir bin Nasruddin, Ketua Unit, Jenayah Am dan Ketenteraman Awam, Jabatan Peguam Negara<ref name=":9" /> * Dato' Salim bin Soib @ Hamid, Penasihat Undang-undang Negeri Selangor<ref name=":9" /> === Politik === * Datuk [[Zaid Ibrahim]], pengasas firma undang-undang terbesar di Malaysia, bekas Senator dan Menteri di Jabatan Perdana Menteri dan ahli Majlis Pimpinan Pusat [[Parti Keadilan Rakyat]] dan kini mengasas [[Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air]] (KITA)<ref name=":9" /> * YB [[Baru Bian]], Menteri Kerja Raya; Ahli Parlimen Selangau, Sarawak (2018); Ahli Dewan Undangan Negeri Sarawak, Ba’ Kelalan (2011)<ref name=":9" /> * YB [[Eddin Syazlee Shith|Eddin Syazlee bin Shith]], Timbalan Menteri, Kementerian Komunikasi dan Multimedia; Ahli Parlimen Kuala Pilah (2018)<ref name=":9" /> * YB Encik Abdullah bin Haji Saidol, Pembantu Menteri di Pejabat Ketua Menteri (Hal Ehwal Korporat), Sarawak; Ahli Dewan Undangan Negeri Sarawak, Semop (2011)<ref name=":9" /> * YB [[Masidi Manjun|Datuk Seri Panglima Masidi Manjun]], Bekas Menteri Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar, Sabah; Ahli Dewan Undangan Negeri Sabah, Karanaan (2004)<ref name=":9" /> * YB [[Ahmad Saidi Mohamad Daud|Ahmad Saidi bin Mohammad Daud]], Ahli Dewan Undangan [[Perak|Negeri Perak]], [[Changkat Jering]] (2018-2022)<ref name=":9" /> === Ketenteraan & Keselamatan === * Leftenan Jeneral Dato' Abdul Halim bin Jalal, Naib Canselor, [[Universiti Pertahanan Nasional Malaysia]]<ref name=":9" /> * Leftenan Jeneral Dato' Azizan bin Md Delin, Panglima Medan Tentera Darat Barat, Markas Medan Tentera Darat<ref name=":9" /> * Mejar Jeneral Datuk Zakaria bin Hj Yadi, Panglima Markas Bahagian Ke-4 Infantri Malaysia<ref name=":9" /> * Kolonel Zainurin bin Mohd Dom, Pengarah Cawangan Perundangan, Tentera Udara Diraja Malaysia<ref name=":9" /> * Kolonel Azlan Iskandar Bin Dato' Abdul Ghani, Ketua Pengajian Strategik dan Hubungan Antarabangsa, [https://library.mod.gov.my/Mindef/index.php/perpustakaan-pusat-latihan/#:~:text=Alamat:%20Maktab%20Pertahanan%20Angkatan%20Tentera%20(MPAT)%20Jalan,Kuala%20Lumpur%20Telefon:%2003%2D20712067%2C%2003%2D20716316.%20Fax:%2003%2D26981517. Kolej Pertahanan Angkatan Tentera Malaysia], Kuala Lumpur<ref name=":9" /> * SAC Rusdi Mohd Isa, Ketua Jabatan Siasatan Jenayah (JSJ), Pasukan Polis Kuala Lumpur<ref name=":9" /> * Pesuruhjaya Penjara Abdul Aziz Mohamad, Pengarah Penjara Negeri Melaka<ref name=":9" /> * Major (R) Mohd Ramli bin Othman, CEO [[Tabung Haji|Tabung Haji Travel & Tours]] === Agensi Kerajaan === * Dato’ Mohd. Roslan bin Mahayudin, Ketua Pengarah [[Perbadanan Harta Intelek Malaysia]] ([[Perbadanan Harta Intelek Malaysia|MyIPO]])<ref>{{Cite web|url=https://patentsworth.co/newly-appointed-director-general-of-myipo/|title=Newly Appointed Director General Of MyIPO - Patentsworth International|date=2019-01-16|language=en-US|access-date=2026-04-19}}</ref> * Datuk Nor Azimah binti Abdul Aziz, Ketua Pegawai Eksekutif [[Suruhanjaya Syarikat Malaysia|Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM)]]<ref>{{Cite web|url=https://www.sc.com.my/aob/about-audit-oversight-board/board-members/datuk-nor-azimah-abdul-aziz|title=Datuk Nor Azimah Abdul Aziz - Board Members {{!}} Securities Commission Malaysia|website=www.sc.com.my|access-date=2026-04-19}}</ref> * Dato' Mohd Ruslan Mahayudin, Pengarah Bahagian Penguatkuasaan, [[Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan]]<ref name=":9" /> * Mejar Jeneral (B) Dato' Paduka Che Hasni Che Ahmad, Pengurus Kanan Bahagian Penguatkuasaan, [[Agensi Pengangkutan Awam Darat|Suruhanjaya Pengangkutan Awam Darat (SPAD)]]<ref name=":9" /> * Laksamana Maritim Datuk Zulkifli Abu Bakar, Ketua Pengarah [[Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia|Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia (APMM)]]<ref name=":9" /> * Dharliza Idris, Ketua Undang-Undang, [[Suruhanjaya Persaingan Malaysia]]<ref name=":9" /> * Saiful Edris Zainuddin, Pengarah Hal Ehwal Undang-Undang, [[Kastam Diraja Malaysia]]<ref name=":9" /> * Prof. Dr. Rahmat Mohamad, Setiausaha Agung, Asian African Legal Consultative Organization (AALCO)<ref>{{Cite web|url=https://uitm.academia.edu/RahmatMohamad/CurriculumVitae|title=Rahmat Mohamad Resume/CV {{!}} Universiti Teknologi Mara, Faculty of Law, Faculty Member|website=uitm.academia.edu|access-date=2026-04-19}}</ref> === Dunia Korporat === * Tan Sri Khamil bin Jamil, Bekas Pengarah Urusan Kumpulan dan Pengerusi Bukan Eksekutif, [[DRB-HICOM]]<ref name=":9" /> * Datin Paduka Juma’ah Mokhtar, Bekas Pengarah Urusan Kumpulan Perangsang Darul Ehsan Bhd. (KDEB) (1997–Ogos 2007); Bekas Pengarah Northport (Malaysia) Bhd.<ref name=":9" /> * Dato Amirul Rahman bin Abdul Rahim, Pengerusi Eksekutif Kumpulan COLLA, Palmsphere (L) Berhad, LOYAL Group; Pengarah Eksekutif Beijing Enterprises Water Group BEWG (M) Sdn Bhd<ref name=":9" /> * Haliza Aini Othman, Pengarah AmanahRaya<ref>{{Cite web|url=https://www.arim.com.my/about-us/board-of-directors.php|title=Board of Directors - Amanahraya Investment Management Sdn Bhd|website=www.arim.com.my|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.artrustees.my/board-of-directors.html|title=Board Of Directors {{!}} AmanahRaya Trustees Berhad|website=www.artrustees.my|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/1284/1/PP_HALIZA%20AINI%20OTHMAN%20LW%2086_5%201.pdf|title=A MALAY DILEMMA|first=UITM|date=20 APRIL 2026|website=https://ir.uitm.edu.my|url-status=live}}</ref> * Faizah Ahmad, Naib Presiden (Undang-Undang), Terengganu Incorporated<ref name=":9" /> * Syed Moheeb Syed Kamarulzaman, Presiden dan [[CEO]] Takaful Ikhlas Sdn Bhd<ref>{{Cite web|url=https://www.slideshare.net/slideshow/tokoh-kewangan-islam/141135776|title=Client Challenge|website=www.slideshare.net|access-date=2026-04-19}}</ref> === Guaman === * Datuk [[Zaid Ibrahim]], pengasas firma undang-undang terbesar di Malaysia, bekas Senator dan Menteri di Jabatan Perdana Menteri dan ahli Majlis Pimpinan Pusat [[Parti Keadilan Rakyat]] dan kini mengasas [[Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air]] (KITA)<ref name=":9" /> * Tuan Zainur Zakaria, Presiden Majlis Peguam Malaysia (1993–1995)<ref name=":9" /> * Dato Othman bin Hashim, Pengasas Othman Hashim & Co<ref name=":9" /> * Mohd Sofiyuddin Ahmad Tabrani, Rakan Kongsi, Zaid Ibrahim & Co<ref name=":9" /> * Datuk Syed Azimal bin Syed Abu Bakar, Rakan Kongsi, Messrs Sharif Ridzuan & Co; Pengerusi Majlis Peguam Pahang (2007–2009)<ref name=":9" /> * Raja Ahmad Mohzanuddin Shah Raja Mohzan, Rakan Kongsi, Azmi & Associates<ref name=":9" /> * Puan Sri Rusila Abdul Razak, Ahli Lembaga Pemegang Amanah Yayasan Arshad Ayub; Rakan Kongsi, Francis Pereira & Shan; Bekas Penasihat Undang-Undang Kumpulan, Imperial Chemical Industries, PLC<ref name=":9" /> * Datuk Wan Azmir Wan Majid, Managing Partner di Hafarizam Wan & Aisha Mubarak, penasihat perundangan KNKV Group<ref>{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/103544/|title=Program Podcast Zaman Now bersama Datuk Wan Azmir Wan Majid|last=Perpustakaan Tun Abdul Razak|first=Bahagian Korporat dan Kolaborasi|date=2025-05|website=IQRA': Buletin Perpustakaan Tun Abdul Razak|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.knkvgroup.com/ybhg-datuk-wan-azmir-wan-majid/|title=Ybhg. Datuk Wan Azmir Wan Majid|website=KNKV Group|language=en-US|access-date=2026-05-09}}</ref> * Nurainie Haziqah binti Shafi'I, Aktivis Sosial; Ahli Majlis Bandaraya Petaling Jaya; Rakan Kongsi, Fareez Shah & Partners<ref name=":9" /> * Ahmad Fakhri Abu Samah, Orang Malaysia pertama yang menawan tujuh puncak di tujuh benua dunia (2011–2015); Rakan Kongsi, Azwar & Partners<ref name=":9" /> === Kemanusiaan & Kesenian === * [[Syamsul Debat|Syamsul Amri bin Ismail]], juga dikenali sebagai Syamsul Debat, Personaliti TV Al-Hijrah; Presiden Pertubuhan Alumni Debat Malaysia (ADAM)<ref>{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/480559412/Biodata-Ustaz-Syamsul-Debat-docx|title=Client Challenge|website=www.scribd.com|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://library.uitm.edu.my/alumni/items/show/28|title=YBrs. Syamsul Amri bin Ismail (Syamsul Debat) · UiTM Alumni visit Library|website=library.uitm.edu.my|access-date=2026-04-27}}</ref> * [[Siti Rosmizah Semail|Siti Rosmizah binti Semail]], Peguam & Novelis; Pemenang Anugerah Buku Pilihan Pembaca Popular [[Berita Harian]] (Fiksyen Bahasa Melayu) 2009<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/rencana/sastera/2020/09/735768/berkongsi-ilmu-dalam-prosa|title=Berkongsi ilmu dalam prosa|last=Iszahanid|first=Hafizah|date=2020-09-27|website=Berita Harian|language=en|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosmo.com.my/2020/09/29/naratif-berhujah-siti-rosmizah/|title=Naratif berhujah Siti Rosmizah, sisi peguam novelis 7 Hari Mencintaiku|last=SHADAN|first=MUHAMAD ADHAM|date=2020-09-29|website=Kosmo Digital|language=ms-MY|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://anyflip.com/woohl/cpad/basic|title=E-majalah AZLIN AZWA - Membalik Buku Halaman 1-34 {{!}} AnyFlip|website=anyflip.com|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/437206820/Ulasan-Novel-7-Hari-Mencintaiku|title=Client Challenge|website=www.scribd.com|access-date=2026-04-27}}</ref> * [[Annahita Bakavoli]], pelakon terkenal<ref name=":12">{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/view/divisions/lw/2005.html|title=Items where Division is "Faculty of Law" and Year is 2005 - UiTM Institutional Repository|website=ir.uitm.edu.my|access-date=2026-04-19}}</ref> * [[Fahrin Ahmad]], pelakon terkenal<ref name=":11">{{Cite web|url=https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2019/05/487363/showbiz-i-never-thought-wed-end-together-fahrin-ahmad|title=#Showbiz: 'I never thought we'd end up together' - Fahrin Ahmad {{!}} New Straits Times|last=Chua|first=Dennis|date=2019-05-10|website=NST Online|language=en|access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sinarplus.sinarharian.com.my/selebriti-hiburan/hiburan-lokal/1999-classmate-law-school-2015-my-love-genap-10-tahun-elena-eleas-bahagia-jadi-suri-hati-fahrin-ahmad|title='1999 classmate Law School, 2015 my love.' Genap 10 tahun, Elena Eleas bahagia jadi suri hati Fahrin Ahmad|last=LAZIM|first=AZMA MOHD|date=2025-05-11|website=SinarPlus|language=ms-MY|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":9" /> * [[Fathia Latiff]], pelakon terkenal<ref name=":13" /><ref name=":14" /> * [[Yunalis Zarai]], penyanyi terkenal indie Malaysia<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /> ==Rujukan== <references/> ==Pautan luar== *[http://www.law.uitm.edu.my/ Laman Sesawang Rasmi Fakulti Undang-Undang UiTM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203075800/http://law.uitm.edu.my/ |date=2011-02-03 }} *[http://mootclubuitm.blogspot.com/ Laman Sesawang Rasmi Kelab Moot UiTM] *[http://legumalumni.com/web/ Laman Sesawang Rasmi Alumni Fakulti Undang-Undang UiTM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110106193731/http://legumalumni.com/web/ |date=2011-01-06 }} {{Universiti Teknologi MARA}} [[Kategori:Universiti Teknologi MARA]] [[Kategori:Sekolah undang-undang di Malaysia]] 0l6lw5b5kterdnv4c1zgwvtg91u6j2d 6844483 6844476 2026-05-09T04:10:56Z Ihsan88888 372953 6844483 wikitext text/x-wiki {{Infobox university | image = | caption = Cap Mohor Universiti Teknologi MARA | name = Fakulti Undang-Undang, UiTM | free_label = Tagline | free = ''Where Law and Technology Meet'' | established = [[1968]] | type = Awam | dean = Profesor Madya Dr. Nur Ezan Rahmat | city = [[Shah Alam]] | state = [[Selangor]] | country = [[Malaysia]] | affiliations = [[Universiti Teknologi MARA]] [[Malaysia]] | students = 1144 | staff = 69 | annual tuition = RM 11,589 | campus = [[Bandar]] | website = http://www.law.uitm.edu.my }} '''Fakulti Undang-Undang, UiTM''' merupakan salah satu fakulti graduan profesional [[Universiti Teknologi MARA]] (UiTM) dan salah satu institusi pembelajaran perundangan yang terkemuka di Malaysia. Bertempat di bandar [[Shah Alam]], [[Selangor]] Fakulti Undang-Undang UiTM merupakan salah satu daripada institusi pengajian undang-undang yang tertua di Malaysia.<ref name=":6" /> Dekan yang megetuai fakulti ini adalah Profesor Madya Dr. Nur Ezan Rahmat yang telah dilantik semenjak tahun 2024.<ref name=":7">{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/corporate/directory/top-management|title=Top Management|last=Administrator|date=1970-01-01|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-14}}</ref><ref name=":8">{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/corporate/directory/academic-staff|title=Academic Staff|last=Administrator|date=1970-01-01|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DWCQB-_kt6R/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-04-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DHgkryZynB9/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-04-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.apn.gov.my/lembaga-pengurusan-ilkap|title=Akademi Perundangan Negara|website=www.apn.gov.my|access-date=2026-04-14}}</ref> Setiap kelas dalam program ijazah Sarjana Muda Pengajian Undang-Undang mempunyai kira-kira 800 pelajar. Selepas penghabisan program tiga tahun ini, para pelajar lazimnya akan menyambung dengan satu lagi program ijazah profesional yang dipanggil ijazah Sarjana Muda Undang-Undang (Kepujian). Program ini dikendalikan oleh sekumpulan pensyarah yang mempunyai pengalaman praktikal dan juga peguam-peguam yang beramal yang mempunyai gelaran tinggi dalam profesyen perundangan. Beberapa pemeriksa tempatan dan juga asing dilantik untuk memastikan bahawa piawaian antarabangsa yang tinggi terus berkekalan. Tidak seperti program-program undang-undang yang lain, para pelajar diberikan peluang untuk bekerja dalam persekitaran stimulasi pejabat undang-undang. Para pelajar dibekalkan dengan pejabat pengamal undang-undang dan dimestikan bekerja seakan-akan dalam firma guaman yang sebenar. Struktur program ini telah dibentuk untuk menyediakan para pelajar kepada cabaran-cabaran yang bakal ditempuhi di dunia luar.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/corporate/history|title=History|last=Administrator|date=1970-01-01|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-10}}</ref><ref name=":2">{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/61495/1/61495.pdf|title=SEJARAH FAKULTI – KAJIAN PENTADBIRAN DAN UNDANG-UNDANG|last=UITM|date=2018|website=https://ir.uitm.edu.my|url-status=live|access-date=10 April 2026}}</ref> Antara graduan terkemuka yang menjadi pelajar di Fakulti Undang-Undang UiTM ini adalah Yang Berhormat Tan Sri Datuk Seri Panglima [[Richard Malanjum]], Mantan Ketua Hakim Negara yang ke-9<ref name=":9">{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/43180/1/43180.pdf|title=GOLDEN REFLECTIONS|first=UITM|date=2019|website=https://ir.uitm.edu.my|url-status=live|access-date=10 April 2026}}</ref>, [[Zaid Ibrahim]], senator, peguam dan ahli politik Malaysia yang pernah berkhidmat sebagai Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Undang-undang) yang telah mengasaskan firma guaman terbesar di Malaysia<ref name=":9" /> Hakim YA Datuk Hayatul Akmal binti Abdul Aziz<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/directory/ya-datuk-hayatul-akmal-binti-abdul-aziz|title=Direktori {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-19}}</ref>, YBhg. Dato’ Hasbi Binti Hasan, Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/node/164|title=Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-10}}</ref>, Dato' Masri bin Mohd Daud, Ketua Bahagian Pendakwaan AGC<ref>{{Cite web|url=https://www.amanahraya.my/about/leadership/|title=Leadership|website=AmanahRaya|language=en-US|access-date=2026-04-19}}</ref>, Dato’ Mohd. Roslan bin Mahayudin, Ketua Pengarah [[Perbadanan Harta Intelek Malaysia]] (MyIPO),<ref>{{Cite web|url=https://patentsworth.co/newly-appointed-director-general-of-myipo/|title=Newly Appointed Director General Of MyIPO - Patentsworth International|date=2019-01-16|language=en-US|access-date=2026-04-19}}</ref> Datuk Nor Azimah binti Abdul Aziz, Ketua Pegawai Eksekutif [[Suruhanjaya Syarikat Malaysia]] (SSM),<ref>{{Cite web|url=https://www.sc.com.my/aob/about-audit-oversight-board/board-members/datuk-nor-azimah-abdul-aziz|title=Datuk Nor Azimah Abdul Aziz - Board Members {{!}} Securities Commission Malaysia|website=www.sc.com.my|access-date=2026-04-19}}</ref> Dato' Seri Mohd. Khamil B Jamil, Ketua Pengarah [[DRB-HICOM]]<ref>{{Cite web|url=https://berita.rtm.gov.my/nasional/senarai-berita-nasional/senarai-artikel/mohd-khamil-dilantik-pengerusi-lembaga-pengarah-uitm-baharu/|title=Mohd Khamil dilantik Pengerusi Lembaga Pengarah UiTM baharu|date=2024-11-05|website=Portal Berita RTM|language=en-US|access-date=2026-04-10}}</ref>, pelakon terkenal Malaysia, [[Fahrin Ahmad]],<ref name=":11" /> [[Annahita Bakavoli]],<ref name=":12" /> [[Fathia Latiff]],<ref name=":13">{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2023/11/1178220/fathia-selesa-terokai-kerjaya-pentadbir-undang-undang|title=Fathia selesa terokai kerjaya pentadbir undang-undang|last=Sallehuddin|first=Serimah Mohd|date=2023-11-17|website=Berita Harian|language=en|access-date=2026-04-21}}</ref><ref name=":14">{{Cite web|url=https://sinarplus.sinarharian.com.my/Kisah-Masyarakat/beauty-with-brains-fathia-latiff-kini-pengamal-undang-undang-rupanya-graduan-law-uitm|title=Beauty with brains, Fathia Latiff kini pengamal undang-undang, rupanya graduan law UiTM|last=ML|first=Azma|date=2023-08-11|website=SinarPlus|language=ms-MY|access-date=2026-04-21}}</ref> dan penyanyi [[Indie (muzik)|Indie]] Malaysia yang terkemuka, [[Yunalis Zarai]].<ref name=":3">{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/124902/1/124902.pdf|title=Gemilang Alumni UiTM@Media|last=UITM|date=2016|website=https://ir.uitm.edu.my/|url-status=live|access-date=10 April 2026}}</ref><ref name=":4">{{Cite web|url=https://eh.my/artikel/hiburan/selebriti-malaysia-ini-merupakan-graduan-uitm/|title=Selebriti Malaysia Ini Merupakan Graduan UiTM|last=Ain|first=Farah|date=2024-05-17|website=EH!|language=en-US|access-date=2026-04-10}}</ref><ref name=":5">{{Cite web|url=https://beautifulnara.com/tahniahyunalis-zarai-habis-belajar-jua-akhirnya/|title=(TAHNIAH)Yunalis Zarai Habis Belajar Jua Akhirnya|last=AbangNara|date=2009-10-29|website=Beautifulnara -Terkini dan Sensasi {{!}} Beautifulnara -Terkini dan Sensasi, Gosip, Berita, Informasi & Video Viral Selebriti Malaysia Tempatan|language=en|access-date=2026-04-10}}</ref> ==Sejarah== [[Image:UiTM Law Faculty.jpg|thumb|widthpx|Fakulti Undang-Undang]] Fakulti Undang-Undang (dahulunya Sekolah Pentadbiran dan Perundangan dan Fakulti Pentadbiran dan Perundangan) diasaskan pada Jun 1968.<ref name=":10" /> Ia bermula sebagai pusat yang menawarkan program-program pengajian undang-undang dari [[United Kingdom]] iaitu LL.B (''London-External'') dan Institusi Setiausaha Berpiagam (kini Institusi Setiausaha dan Pentadbir Berpiagam). Satu-satunya program tempatan yang ditawarkan pada masa itu hanyalah Diploma dalam Pentadbiran Am dan Kerajaan Tempatan.<ref name=":10">{{Cite web |url=http://www.law.uitm.edu.my/index.php?option=com_content&task=view&id=14&Itemid=33 |title=UiTM Law Faculty Official Website |access-date=2011-03-31 |archive-date=2007-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070630233239/http://www.law.uitm.edu.my/index.php?option=com_content&task=view&id=14&Itemid=33 |url-status=dead }}</ref><ref name=":2" /> Pada tahun 1978 program LL.B (London-External) dimansuhkan dan digantikan dengan program Diploma Undang-Undang (''Diploma in Law'' atau DIL). Program DIL bersamaan dengan program LL.B yang ditawarkan di universiti-universti. Ia adalah program akademik tiga tahun berdasarkan struktur pengajian ijazah sarjana muda undang-undang universiti-universiti British. Namum, tidak seperti kebanyakan program universiti-universiti lainnya, program DIL dijalankan menurut sistem semester. Pada tahun 1982 Fakulti ini telah memperkenalkan program satu tahun Diploma Lanjutan (''Advanced Diploma in Law'' (ADIL)) yang mana graduan-graduan program DIL boleh terus sambung belajar. Program ADIL merupakan program simulasi yang direka untuk memberikan latihan profesional kepada para pelajar sebagai persediaan untuk beramal sebagai [[Peguam|Peguambela dan Peguamcara.]]<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Tidak lama kemudian, fakulti ini menamakan semula program-programnya dan program DIL menjadi LL.B manakala ADIL menjadi LL.B (Kepujian). Program LL.B pula menjadi ilazah Sarjana Muda Pengajian Undang-Undang (Kepujian) pada 2002 LL.B (Hons.) yang juga dikenali sebagai Sarjana Muda Undang-Undang (Kepujian) dikenalkan dan terus menjadi program terbaik para pelajar yang hendak beramal sebagai Peguambela dan Peguamcara.<ref name=":1" /><ref name=":2" /> Penyampaian kurikulum program-program yang ditawarkan menggunakan kaedah dan strategi simulasi atau pendekatan pembelajaran percubaan. Pengalaman unik yang didapati hasil latihan dalam program ini menyebabkan ia terkemuka dan diterima secara menyeluruh oleh para pengamal undang-undang Malaysia. Pada tahun 1995, Fakulti ini telah memperkenalkan ijazah Sarjana Muda Pentadbiran Koporat (Kepujian) untuk mengajar para pelajar [[Bumiputera]] untuk menjawat sebagai Setiausaha Syarikat dan juga ijazah Sarjana Muda Sains Pentadbiran (Kepujian) pada bulan Disember 2002. Para pelajar juga berpeluang menjadi Pengamal Syarie dengan mengambil program Diploma Lanjutan Syariah dan Amalan (DSLA).<ref name=":1" /><ref name=":2" /> ==Pemisahan fakulti== Semenjak 14 Januari 2004, Fakulti Pentadbiran dan Undang-Undang telah dibahagikan dan dipisahkan menjadi dua fakulti iaitu Fakulti Undang-Undang dan Fakulti Sains Pentadbiran dan Pengajian Polisi.<ref name=":2" /> [[Fail:Mahkamah Moot UiTM.jpg|bingkai|thumb|281x281px|Mahkamah Moot UiTM]] Fakulti Undang-Undang mempunyai hubungan baik dengan para pangamal undang-undang seperti [[Majlis Peguam Malaysia]], [[Jabatan Peguam Negara]] Malaysia dan Perkhidmatan Perundangan dan Kehakiman. Ia sentiasa membangunkan pilihan-pilihan bermutu dalam program-program ijazahnya dalam kedua-dua jurusan akademik dan profesional. Fakulti kini merangkumi 69 staf akademik. Ia mempunyai sebanyak 1144 pelajar yang mengikuti program Pra-Undang-Undang, BLS (Hons), LL.B dan LL.B (Hons) dan program-program pascasiswazah sarjana (LL.M) dan doktor falsafah (Ph.D.).<ref name=":2" /> ==Kampus== Fakulti Undang-Undang UiTM terletak dalam kawasan bandaraya [[Shah Alam]], [[Selangor]]. Bangunan utama terdapat di antara Fakulti Pengurusan Perniagaan berhampiran dengan Perpustakaan Tun Abdul Razak II yang turut mempunyai perpustakaan undang-undang di aras yang ke-3. Blok ini termasuk mahkamah moot (Mahkamah Moot I), bilik-bilik kuliah, pejabat-pejabat simulasi firma guaman pelajar, pejabat pentadbiran program LL.B (Hons), surau dan ''foyer'' fakulti. Pengluasan dan kemasukan pelajar baru yang berkembang maju membuatkan fakulti turut diluaskan di bangunan Kolej Kediaman Pelajar Cempaka yang terletak berhampiran yang kini dikenali sebagai Kompleks Cempaka. Bangunan yang telah direnovasikan semula ini turut mempunyai perkakas-perkakas ICT yang terkini dan Mahkamah Moot II, mahkamah moot terbaru fakulti, pejabat layanan awam, pejabat pentadbiran, pejabat program asasi, bilik-bilik kuliah, bilik-bilik tutorial, bilik-bilik seminar, surau, kafeteria, kawasan pelajar dan auditorium yang boleh memuatkan sebanyak 200 pelajar pada masa yang sama. Pada tahun 2010, kawasan riadah dan berehat terbuka baru dibina dengan Jam Menara diletakkan di tengah-tengahnya yang juga dikenali sebagai Dataran Fakulti Undang-undang UiTM.<ref>{{Citation|title=Taklimat Fakulti Undang-Undang UiTM {{!}} JOM MASUK UNIVERSITI 2026|url=https://www.youtube.com/watch?v=6eOzRitWQJA|date=2026-03-04|accessdate=2026-04-21|last=UiTM Channel}}</ref> Di sini juga terletak tangga FUU yang dikenali sebagai "''The Roman Steps"'' dikalangan pelajar UiTM pada tahun 70an di kawasan Kompleks Cempaka.<ref name=":9" /> == Senarai Dekan<ref name=":6">{{Cite web|url=https://library.uitm.edu.my/uitmmemory/ptj/fakulti/fakulti-pentadbiran-dan-undang-undang|title=Fakulti Pentadbiran Dan Undang-Undang - Fakulti Undang - Undang|last=Korporat|first=Memori|website=Memori UiTM|language=en-gb|access-date=2026-04-10}}</ref> == {| class="wikitable" |'''Bil.''' |'''Tahun''' |'''Ketua Pengajian / Dekan''' |- |16 |15 Mac 2024 - Kini |Prof. Madya Dr. Nur Ezan Rahmat<ref name=":7" /> |- |15 |31 Disember 2018 - 14 Mac 2024 |Prof. Madya Dr. Hartini Saripan |- |14 |1 April 2017 - 15 November 2018 |Prof. Dato’ Dr. Rahmat Mohamad |- |13 |1 Ogos 2013 - 14 Mac 2017 |Prof. Madya Dr. Haidar Dziyauddin |- |12 |1 Disember 2007 - 31 Disember 2011 |Prof. Madya Datin Paduka Saudah Sulaiman |- |11 |16 Jun 2006 - 30 November 2007 |Prof. Madya Dr. Musrifah Sapardi |- |10 |1 Januari 2003 - 15 Jun 2005 |Prof. Madya Ramlah Mohd Noh |- |9 |1 Januari 1999 - 31 Disember 2002 |Prof. Madya Mohd Darbi Hashim |- |8 |15 Ogos 1993 – 31 Disember 1998 |Prof. Madya Zita Hj Mohd Fahmi |- |7 |15 Januari 1988 – 15 Julai 1993 |En. Khalid Yusof |- |6 |1 Jun 1986 – 14 Januari 1988 |Prof. Madya Mohd Darbi Hashim |- |5 |22 Mac 1983 – 30 Mei 1986 |Prof. Madya Ibrahim Lamat |- |4 |1 Julai 1979 - 22 Mac 1983 |Tuan Haji Mohd Bokhari Shariff |- |3 |1 Julai 1976 - 30 Jun 1978 |En. Joginder Singh |- |2 |1 Mei 1970 - 30 Jun 1976 |En. Ong Kim Huah |- |1 |1 Nov 1968 - 30 April 1970 |En. Lim Seah Ong |} ==Matlamat Fakulti== [[Image:Law Dining & Etiquette.jpg|thumb|widthpx|Makan malam ''Law Dining and Etiquette 2010'']] *Untuk menghasilkan pelajar graduan dengan CGPA yang lebih daripada 3.00 ke sebanyak 20% dalam masa tiga tahun. *Untuk menambahbaik peratusan tenaga pengajar yang mempunyai Ph.D atau kelayakan profesional sebanyak 30% menjelang 2008. *Pengenalan program-program akademik baru dalam jangka masa 3 tahun dan mengkaji semula program-program yang wujud kini. *Memastikan bahawa 80% projek penyelidikan yang berdaftar dengan UiTM pada peringkat kebangsaan dan antarabangsa diimplementasikan menurut jadual. *Memastikan penglibatan staf akademik dalam penulisan akademik dicapai pada nisbah satu penerbitan satu staf setiap tahun. ==Misi dan Visi Fakulti== ===Misi=== [[Image:Chief Justice.jpg|thumb|Mantan Dekan FUU UiTM, Prof. Madya Datin Paduka Saudah Sulaiman serta Puan Mimi Sintia Mohd Bajury bersama Tun Zaki Tun Azmi, Mantan Hakim Negara Malaysia. ]] *Menjalankan program untuk graduan-graduan [[Bumiputera]] profesional yang didasarkan etika profesional yang kompetatif dan boleh dijadikan contoh. ===Visi=== *Penubuhan fakulti yang cemerlang, boleh dicontohi dan berkelas dunia dalam bidang pendidikan, latihan dan penyelidikan undang-undang. ==Program-program yang Ditawarkan== ===Melalui Pengajaran === *LW213 - Ijazah Sarjana Muda Pengajian Undang-Undang (BLS) (Kepujian)<ref>{{Cite web|url=https://iceps.uitm.edu.my/images/iceps/akademik/prog_structure/degree/2020/pelan_lw213_modss_4thn_11092020.pdf|title=PELAN PENGAJIAN PROGRAM SARJANA MUDA PENGAJIAN UNDANG-UNDANG (KEPUJIAN) (LW213) (SETARA SEPENUH MASA) (4 TAHUN)|first=UNIVERSITI TEKNOLOGI MARA FAKULTI UNDANG-UNDANG|date=2026|website=https://iceps.uitm.edu.my|url-status=live|access-date=10 April 2026}}</ref> *LW224 - Ijazah Sarjana Muda Undang-Undang (LL.B) (Kepujian)<ref>{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/home/undergraduate|title=Undergraduate|last=Administrator|date=2020-09-25|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-09}}</ref> *LW601 - Diploma Lanjutan Syariah dan Amalan (DSLA) / Diploma Lepasan Ijazah Syariah dan Amalan<ref>{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/home/postgraduate/postgraduate-diploma-in-syariah-law-and-practice|title=Postgraduate Diploma in Syariah Law and Practice|last=Administrator|date=1970-01-01|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-09}}</ref> *LW700 - Sarjana Undang-Undang (LL.M)<ref name=":0">{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/home/postgraduate/master-degree|title=Master Degree|last=Administrator|date=1970-01-01|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-09}}</ref> *LW707 - Sarjana Penguatkuasaan Undang-Undang (LL.M) (''Enforcement Law'')<ref name=":0" /> ===Melalui Penyelidikan=== *LW 751 - Sarjana Undang-Undang (LL.M)<ref name=":0" /> *LW 951 - Ijazah Kedoktoran dalam Undang-Undang (Ph.D.)<ref>{{Cite web|url=https://law.uitm.edu.my/index.php/home/postgraduate/doctor-of-philosophy-in-law|title=Doctor of Philosophy in Law|last=Administrator|date=1970-01-01|website=Faculty of Law UiTM Official|language=en-gb|access-date=2026-04-09}}</ref> ==Pusat-pusat Kecemerlangan== Pusat-pusat ini mengadakan konferensi, seminar, bengkel dan kerja penyelidikan dalam bidang masing-masing. *Klinik Bantuan Guaman Fakulti Undang-Undang<ref>{{Cite web|url=https://library.uitm.edu.my/uitmmemory/acara/majlis-pelancaran-klinik-bantuan-guaman-fakulti-undang-undang|title=Majlis Pelancaran Klinik Bantuan Guaman Fakulti Undang-Undang|last=Universiti|first=Bahagian Arkib|website=Memori UiTM|language=en-gb|access-date=2026-04-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/uitmlegalaid/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.linkedin.com/posts/uitm-legal-aid-clinic_sharebecausewecare-uitmdihatiku-globallyrenownedlocallyrooted-activity-7270787121316040704-JTQ5|title=#sharebecausewecare #uitmdihatiku #globallyrenownedlocallyrooted {{!}} UiTM Legal Aid Clinic|website=LinkedIn|language=ms|access-date=2026-05-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.utusan.com.my/nasional/2023/09/uitm-wujud-klinik-bantuan-guaman/|title=UiTM wujud Klinik Bantuan Guaman|last=IDRIS|first=ABDUL RAZAK|date=2023-09-19|website=Utusan Malaysia|language=ms-MY|access-date=2026-05-03}}</ref> *Pusat Undang-Undang Antarabangsa *Pusat Undang-Undang dan Polisi Siber *Pusat Pengajian Keadilan Jenayah ==Kelab dan Persatuan Pelajar Undang-undang== Fakulti Undang-Undang UiTM mempunyai beberapa persatuan dan kelab untuk membantu para pelajar menjadi lebih bebas, bertanggungjawab dan individu yang seimbang. *Sekreteriat Mahasiswa Fakulti Undang-Undang<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/smfuuofficial/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-04-10}}</ref> *Law Society (LAWSOC)<ref>{{Cite web|url=https://my.linkedin.com/company/lawsocuitm#:~:text=Perihal%20kami,registered%20under%20the%20Law%20Faculty.|title=Law Society (LAWSOC) UiTM Shah Alam|first=LAWSOC|date=10 April 2026|website=https://my.linkedin.com/|url-status=live|access-date=10 April 2026}}</ref> *Kelab Moot<ref>{{Cite web|url=https://mootclubuitm.blogspot.com/|title=Moot Club UiTM|website=mootclubuitm.blogspot.com|language=en-GB|access-date=2026-04-10}}</ref> *Students' Community Law Club (SCLC)<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/sclcuitm/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-04-10}}</ref> *Environmental Law & Awareness Club (EnLAC)<ref>{{Cite web|url=https://enlacuitm.wixsite.com/enlacuitm|title=EnLAC UiTM {{!}} Faculty of Law {{!}} Shah Alam|website=enlacuitm|language=en|access-date=2026-04-10}}</ref> *H-Coy Kesatria Negara<ref>{{Cite web|url=https://library.uitm.edu.my/uitmmemory/kursus-program/sejarah-penubuhan-unit-kesatria-uitm|title=Sejarah Penubuhan Unit Kesatria UiTM|last=Digital|first=Perpustakaan|website=Memori UiTM|language=en-gb|access-date=2026-04-10}}</ref> ==Profesor-profesor<ref name=":8" />== *Adjunct Professor The Right Honourable Chief Justice of Malaysia, Tun Datuk Seri [[Zaki Azmi|Zaki Tun Azmi]]<ref>[https://utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2010&dt=0316&pub=utusan_malaysia&sec=Kampus&pg=ka_01.htm&arc=hive Tun Zaki dilantik Profesor Adjung UiTM, 16 March 2010, Utusan Malaysia (in ][[Bahasa Malaysia]])</ref> *[[Profesor Emeritus]]. Datuk Dr. [[Shad Saleem Faruqi]] * Profesor Dr. Rahmat Mohamed * Profesor Dr. Lim Heng Gee<ref>{{Cite web|url=https://expert.uitm.edu.my/V2/page-detail.php?id=3WChX5eLxgSWnq58RGA0+QnfGhpCEIHuSvcoyazD4Tk=|title=CV|website=expert.uitm.edu.my|access-date=2026-04-19}}</ref> * Datuk Profesor Dr. Hussin @ Mohamad Ab Rahman<ref>{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/86095/&ved=2ahUKEwjEiaiolvqTAxXOka8BHWzxIJgQFnoECBcQAQ&usg=AOvVaw2MYHFkCYEOf8r6U3pFNx1l|title=Transkrip wawancara bersama Professor Dato Doktor Hussin Abd Rahman Universiti Teknologi MARA Kampus Cawangan Machang / Muhammad Fahmi Ismail, Muhammad Ali Nur Haruddin and Mohd Ismi Shariff Izani|first=UiTM|date=2014|website=https://ir.uitm.edu.my|url-status=live|archive-url=https://ir.uitm.edu.my|archive-date=18 April 2026|access-date=18 April 2026}}</ref> * Adjunct Professor Datuk Ahmad Johari Tun Abdul Razak <ref>[http://utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2009&dt=0306&pub=utusan_malaysia&sec=Kampus&pg=ka_01.htm&arc=hive Ahmad Johari dilantik Profesor Adjung UiTM, 06 March 2009, Utusan Malaysia (in [[Bahasa Malaysia]])]</ref> * Adjunct Professor R. Rajeswaran a/l A.J Rajaratnam * Profesor Dr. Hartini Saripan<ref name=":8" /><ref>{{Cite web|url=https://expert.uitm.edu.my/V2/page-detail.php?id=BS+7DXURUv2PH9WBnJTqcGRWaWbbBJbOFoFndYLgvOU=|title=PROFESOR at JABATAN UNDANG-UNDANG|last=UITM|date=20 April 2026|website=https://expert.uitm.edu.my/|url-status=live|access-date=20 April 2026}}</ref> * Profesor Dr. Haswira Nor Bin Mohamad Hashim<ref name=":8" /> * Professor Dr. Irwin Ooi Ui Joo<ref name=":8" /> * Professor Dr. Nuraisyah Chua Abdullah<ref name=":8" /> ==Profesor-profesor Madya<ref name=":8" />== * Profesor Madya Dr. Nur Ezan Rahmat<ref name=":7" /> * Profesor Madya Datin Paduka Saudah Sulaiman * Profesor Madya Norha Abu Hanifah * Profesor Madya Dr. Haidar Dziyauddin * Profesor Madya Ibrahim Lamat * Profesor Madya Ramlah Mohd Noh * Profesor Madya Dr. Musrifah Sapardi * Profesor Madya Dr. Normawati Bte Hashim * Profesor Madya Dr.Zaiton Hamin * Profesor Madya Dr. Norazlina Binti Abdul Aziz<ref name=":8" /><ref>{{Cite web|url=https://expert.uitm.edu.my/V2/page-detail.php?id=YWEVpq4iXcbV7lCtWeJbOpCGWiTOfWu9BCqtMBNjSXk=|title=CV|website=expert.uitm.edu.my|access-date=2026-04-21}}</ref> * Profesor Madya Dr. Ibtisam @ Ilyana Binti Ilias<ref name=":8" /> * Profesor Madya Thalmalingam a/l M. Suppiah * Profesor Madya Dr. Daleleer Kaur Randawar<ref name=":8" /> * Profesor Madya Datuk Abdul Halim Sidek * Profesor Madya Hajjah Mahanum Adam * Profesor Madya Dr. Md Amin Haji Abdul Rahman * Profesor Madya Rohani Binti Md Shah<ref name=":8" /> * Profesor Madya Sue Valquis Md Mashhor * Profesor Madya Sheela A/P Jayabala Krishnan @ Jayabalan<ref name=":8" /> * Profesor Madya Dr. Syuhaeda Aeni Binti Mat Ali<ref name=":8" /><ref>{{Cite web|url=https://expert.uitm.edu.my/V2/page-detail.php?id=qCqw1hSwv60i5pG/OAPzpwAJ33U4u3+/iD5VrEzNloA=|title=CV|website=expert.uitm.edu.my|access-date=2026-04-21}}</ref> * Profesor Madya Dr. Nadzriah Ahmad<ref>{{Cite web|url=https://expert.uitm.edu.my/V2/page-detail.php?id=z7IS6HyNxQ8TvA1qdNTmFbPNV7upe77xKTVtvnbjavA=|title=CV|website=expert.uitm.edu.my|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.probonoconference.org/nadzriah-ahmad/|title=Nadzriah Ahmad|last=Wendy|date=2017-09-20|website=Asia Pro Bono Conference & Access to Justice Exchange|language=en-US|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DQdTV_mki6n/?hl=en|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-04-27}}</ref> ==Pensyarah-pensyarah kanan<ref name=":8" />== * Dr. Mohd Bahrin Othman<ref name=":8" /> * Dr. Adlan Bin Abdul Razak<ref name=":8" /> * Tuan Lee Chong Fook * Dr. Irini Ibrahim * Dr. Siti Sarah Binti Sulaiman<ref name=":8" /> * Nur Asma Binti Yahya * Habibah Binti Omar<ref name=":8" /> * Dr. Mohammad Rizal Abidin<ref name=":8" /> * Dr. Nuraziah Abdul Jabar<ref name=":8" /> * Mohd Basir Suleiman * Norliza binti Abdul Hamid * Dr. Mohd Haris Abd Rani<ref>{{Cite web|url=https://expert.uitm.edu.my/V2/page-detail.php?id=vx0DeABoKj9opovcZ07M1CUFxha5JdlCa0sWsXvVoJY=|title=CV|website=expert.uitm.edu.my|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://rsis.international/reviewers/dr-mohd-haris-abdul-rani/|title=Dr. Mohd Haris Abdul Rani - RSIS International|newspaper=RSIS International|access-date=2026-04-27|language=en-US}}</ref> * Dr. Muhammad Umar Bin Abdul Razak<ref name=":7" /> ==Alumni Terkenal== === Kehakiman === * Yang Berhormat Tan Sri Datuk Seri Panglima [[Richard Malanjum]], Ketua Hakim Negara yang ke-9 (Bersara)<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/node/369|title=YAA Tun Datuk Seri Panglima Richard Malanjum {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-03}}</ref> * YA Datuk Ismail Brahim, Hakim Mahkamah Rayuan<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/node/447|title=YA Datuk Ismail bin Brahim {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/27987/|title=The negligent nuisance / Ismail Brahim|last=Brahim|first=Ismail|date=1986|website=ir.uitm.edu.my|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref> * YA Datuk Hayatul Akmal binti Abdul Aziz, Hakim Mahkamah Rayuan<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/directory/ya-datuk-hayatul-akmal-binti-abdul-aziz|title=Direktori {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DHF72q3yWz1/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-03}}</ref> * YA Dato' Ahmad Shahrir bin Mohd Salleh, Hakim Mahkamah Rayuan<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/node/466|title=YA Dato' Ahmad Shahrir bin Mohd Salleh {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-03}}</ref> * YA Dr. Shahnaz Binti Sulaiman, Hakim Mahkamah Rayuan<ref>{{Cite web|url=https://selangor.kehakiman.gov.my/en/node/360|title=YA Dr Shahnaz Binti Sulaiman {{!}} Portal Rasmi Mahkamah Negeri Selangor|website=selangor.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/directory/ya-datuk-drshahnaz-binti-sulaiman|title=Direktori {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DMsJQ6pT2_y/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-09}}</ref> * YA Tuan Dean Wayne Daly, Hakim Mahkamah Rayuan<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/uitmlaw/p/DXrcqyMEj4n/?hl=my|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/index.php/en/directory/hon-justice-dean-wayne-daly|title=Directory {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref> * Datuk Linton Albert, Hakim Mahkamah Rayuan (Bersara)<ref name=":9" /> * YA Dato' Haji Mohamad Shariff Bin Haji Abu Samah, Pesuruhjaya Kehakiman, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/133574/1/133574.pdf|title=Alumni, Staff & Young Talents: UiTM Law Gives Back|first=UITM|date=20 APRIL 2026|website=https://ir.uitm.edu.my|url-status=live|access-date=20 APRIL 2026}}</ref> * YA Tuan Mat Ghani bin Abdullah, Pesuruhjaya Kehakiman, Mahkamah Tinggi Johor Bahru, Johor<ref name=":9" /> * Datuk Douglas Cristo Primus Sikayun, Hakim Mahkamah Tinggi, Tawau, Sabah (Bersara)<ref name=":9" /> * YA Puan Jamhirah Binti Ali, Hakim Mahkamah Tinggi, Mantan Pengarah Lembaga Kelayakan Profesion Undang-Undang Malaysia<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://kl.kehakiman.gov.my/ms/node/1603|title=YA Puan Jamhirah Binti Ali {{!}} Portal Rasmi Mahkamah Kuala Lumpur|website=kl.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-27}}</ref> * YA Dato Raja Rozela Binti Raja Toran, Pesuruhjaya Kehakiman, Mahkamah Tinggi Shah Alam, Selangor<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://selangor.kehakiman.gov.my/en/node/870|title=YA Dato' Raja Rozela binti Raja Toran {{!}} Portal Rasmi Mahkamah Negeri Selangor|website=selangor.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-27}}</ref> * YA Tuan Shamsul Bahrin bin Abdul Manaf. Pesuruhjaya Kehakiman Kota Bharu, Kelantan<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/index.php/ms/node/1825|title=YA Tuan Shamsul Bahrin bin Abdul Manaf {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DNUgBI5v_pt/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-09}}</ref> * YA Tuan Samry bin Masri, Pesuruhjaya Kehakiman, Mahkamah Tinggi Kuantan, Pahang<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/en/node/1817|title=The Hon. Judicial Commisioner Tuan Samry bin Masri {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-27}}</ref> * YA Tuan Nixon anak Kennedy Kumbong, Pesuruhjaya Kehakiman, Mahkamah Tinggi Kuala Lumpur<ref>{{Cite web|url=https://kl.kehakiman.gov.my/en/pesuruhjaya-kehakiman/hon-judicial-commissioner-nixon-anak-kennedy-kumbong|title=The Hon. Judicial Commissioner Nixon Anak Kennedy Kumbong {{!}} Portal Rasmi Mahkamah Kuala Lumpur|website=kl.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DXrcqyMEj4n/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-09}}</ref> * YA Tuan Steve Ritikos, Pesuruhjaya Kehakiman, Mahkamah Tinggi Tawau, Sabah<ref>{{Cite web|url=https://sabah.kehakiman.gov.my/en/ya-tuan-steve-ritikos|title=YA Tuan Steve Ritikos {{!}} Portal Rasmi Mahkamah Negeri Sabah|website=sabah.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/DPRbuN3kuIa/|title=Instagram|website=www.instagram.com|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sabah.kehakiman.gov.my/en/directory/high-court-tawau|title=Directory {{!}} Portal Rasmi Mahkamah Negeri Sabah|website=sabah.kehakiman.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref> * YBhg. Dato’ Hasbi Binti Hasan, Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia<ref>{{Cite web|url=https://www.kehakiman.gov.my/ms/node/164|title=Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia {{!}} Portal Rasmi Pejabat Ketua Pendaftar Mahkamah Persekutuan Malaysia|website=www.kehakiman.gov.my|access-date=2026-04-10}}</ref> * Dato' Masri bin Mohd Daud, Ketua Bahagian Pendakwaan AGC<ref>{{Cite web|url=https://www.amanahraya.my/about/leadership/|title=Leadership|website=AmanahRaya|language=en-US|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":9" /> * Dato' Ishak bin Mohd Yusoff, Timbalan Ketua Bahagian I, Bahagian Pendakwaan, Jabatan Peguam Negara<ref name=":9" /> * Amir bin Nasruddin, Ketua Unit, Jenayah Am dan Ketenteraman Awam, Jabatan Peguam Negara<ref name=":9" /> * Dato' Salim bin Soib @ Hamid, Penasihat Undang-undang Negeri Selangor<ref name=":9" /> === Politik === * Datuk [[Zaid Ibrahim]], pengasas firma undang-undang terbesar di Malaysia, bekas Senator dan Menteri di Jabatan Perdana Menteri dan ahli Majlis Pimpinan Pusat [[Parti Keadilan Rakyat]] dan kini mengasas [[Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air]] (KITA)<ref name=":9" /> * YB [[Baru Bian]], Menteri Kerja Raya; Ahli Parlimen Selangau, Sarawak (2018); Ahli Dewan Undangan Negeri Sarawak, Ba’ Kelalan (2011)<ref name=":9" /> * YB [[Eddin Syazlee Shith|Eddin Syazlee bin Shith]], Timbalan Menteri, Kementerian Komunikasi dan Multimedia; Ahli Parlimen Kuala Pilah (2018)<ref name=":9" /> * YB Encik Abdullah bin Haji Saidol, Pembantu Menteri di Pejabat Ketua Menteri (Hal Ehwal Korporat), Sarawak; Ahli Dewan Undangan Negeri Sarawak, Semop (2011)<ref name=":9" /> * YB [[Masidi Manjun|Datuk Seri Panglima Masidi Manjun]], Bekas Menteri Pelancongan, Kebudayaan dan Alam Sekitar, Sabah; Ahli Dewan Undangan Negeri Sabah, Karanaan (2004)<ref name=":9" /> * YB [[Ahmad Saidi Mohamad Daud|Ahmad Saidi bin Mohammad Daud]], Ahli Dewan Undangan [[Perak|Negeri Perak]], [[Changkat Jering]] (2018-2022)<ref name=":9" /> === Ketenteraan & Keselamatan === * Leftenan Jeneral Dato' Abdul Halim bin Jalal, Naib Canselor, [[Universiti Pertahanan Nasional Malaysia]]<ref name=":9" /> * Leftenan Jeneral Dato' Azizan bin Md Delin, Panglima Medan Tentera Darat Barat, Markas Medan Tentera Darat<ref name=":9" /> * Mejar Jeneral Datuk Zakaria bin Hj Yadi, Panglima Markas Bahagian Ke-4 Infantri Malaysia<ref name=":9" /> * Kolonel Zainurin bin Mohd Dom, Pengarah Cawangan Perundangan, Tentera Udara Diraja Malaysia<ref name=":9" /> * Kolonel Azlan Iskandar Bin Dato' Abdul Ghani, Ketua Pengajian Strategik dan Hubungan Antarabangsa, [https://library.mod.gov.my/Mindef/index.php/perpustakaan-pusat-latihan/#:~:text=Alamat:%20Maktab%20Pertahanan%20Angkatan%20Tentera%20(MPAT)%20Jalan,Kuala%20Lumpur%20Telefon:%2003%2D20712067%2C%2003%2D20716316.%20Fax:%2003%2D26981517. Kolej Pertahanan Angkatan Tentera Malaysia], Kuala Lumpur<ref name=":9" /> * SAC Rusdi Mohd Isa, Ketua Jabatan Siasatan Jenayah (JSJ), Pasukan Polis Kuala Lumpur<ref name=":9" /> * Pesuruhjaya Penjara Abdul Aziz Mohamad, Pengarah Penjara Negeri Melaka<ref name=":9" /> * Major (R) Mohd Ramli bin Othman, CEO [[Tabung Haji|Tabung Haji Travel & Tours]] === Agensi Kerajaan === * Dato’ Mohd. Roslan bin Mahayudin, Ketua Pengarah [[Perbadanan Harta Intelek Malaysia]] ([[Perbadanan Harta Intelek Malaysia|MyIPO]])<ref>{{Cite web|url=https://patentsworth.co/newly-appointed-director-general-of-myipo/|title=Newly Appointed Director General Of MyIPO - Patentsworth International|date=2019-01-16|language=en-US|access-date=2026-04-19}}</ref> * Datuk Nor Azimah binti Abdul Aziz, Ketua Pegawai Eksekutif [[Suruhanjaya Syarikat Malaysia|Suruhanjaya Syarikat Malaysia (SSM)]]<ref>{{Cite web|url=https://www.sc.com.my/aob/about-audit-oversight-board/board-members/datuk-nor-azimah-abdul-aziz|title=Datuk Nor Azimah Abdul Aziz - Board Members {{!}} Securities Commission Malaysia|website=www.sc.com.my|access-date=2026-04-19}}</ref> * Dato' Mohd Ruslan Mahayudin, Pengarah Bahagian Penguatkuasaan, [[Kementerian Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi dan Kepenggunaan]]<ref name=":9" /> * Mejar Jeneral (B) Dato' Paduka Che Hasni Che Ahmad, Pengurus Kanan Bahagian Penguatkuasaan, [[Agensi Pengangkutan Awam Darat|Suruhanjaya Pengangkutan Awam Darat (SPAD)]]<ref name=":9" /> * Laksamana Maritim Datuk Zulkifli Abu Bakar, Ketua Pengarah [[Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia|Agensi Penguatkuasaan Maritim Malaysia (APMM)]]<ref name=":9" /> * Dharliza Idris, Ketua Undang-Undang, [[Suruhanjaya Persaingan Malaysia]]<ref name=":9" /> * Saiful Edris Zainuddin, Pengarah Hal Ehwal Undang-Undang, [[Kastam Diraja Malaysia]]<ref name=":9" /> * Prof. Dr. Rahmat Mohamad, Setiausaha Agung, Asian African Legal Consultative Organization (AALCO)<ref>{{Cite web|url=https://uitm.academia.edu/RahmatMohamad/CurriculumVitae|title=Rahmat Mohamad Resume/CV {{!}} Universiti Teknologi Mara, Faculty of Law, Faculty Member|website=uitm.academia.edu|access-date=2026-04-19}}</ref> === Dunia Korporat === * Tan Sri Khamil bin Jamil, Bekas Pengarah Urusan Kumpulan dan Pengerusi Bukan Eksekutif, [[DRB-HICOM]]<ref name=":9" /> * Datin Paduka Juma’ah Mokhtar, Bekas Pengarah Urusan Kumpulan Perangsang Darul Ehsan Bhd. (KDEB) (1997–Ogos 2007); Bekas Pengarah Northport (Malaysia) Bhd.<ref name=":9" /> * Dato Amirul Rahman bin Abdul Rahim, Pengerusi Eksekutif Kumpulan COLLA, Palmsphere (L) Berhad, LOYAL Group; Pengarah Eksekutif Beijing Enterprises Water Group BEWG (M) Sdn Bhd<ref name=":9" /> * Haliza Aini Othman, Pengarah AmanahRaya<ref>{{Cite web|url=https://www.arim.com.my/about-us/board-of-directors.php|title=Board of Directors - Amanahraya Investment Management Sdn Bhd|website=www.arim.com.my|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.artrustees.my/board-of-directors.html|title=Board Of Directors {{!}} AmanahRaya Trustees Berhad|website=www.artrustees.my|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/1284/1/PP_HALIZA%20AINI%20OTHMAN%20LW%2086_5%201.pdf|title=A MALAY DILEMMA|first=UITM|date=20 APRIL 2026|website=https://ir.uitm.edu.my|url-status=live}}</ref> * Faizah Ahmad, Naib Presiden (Undang-Undang), Terengganu Incorporated<ref name=":9" /> * Syed Moheeb Syed Kamarulzaman, Presiden dan [[CEO]] Takaful Ikhlas Sdn Bhd<ref>{{Cite web|url=https://www.slideshare.net/slideshow/tokoh-kewangan-islam/141135776|title=Client Challenge|website=www.slideshare.net|access-date=2026-04-19}}</ref> === Guaman === * Datuk [[Zaid Ibrahim]], pengasas firma undang-undang terbesar di Malaysia, bekas Senator dan Menteri di Jabatan Perdana Menteri dan ahli Majlis Pimpinan Pusat [[Parti Keadilan Rakyat]] dan kini mengasas [[Parti Kesejahteraan Insan Tanah Air]] (KITA)<ref name=":9" /> * Tuan Zainur Zakaria, Presiden Majlis Peguam Malaysia (1993–1995)<ref name=":9" /> * Dato Othman bin Hashim, Pengasas Othman Hashim & Co<ref name=":9" /> * Mohd Sofiyuddin Ahmad Tabrani, Rakan Kongsi, Zaid Ibrahim & Co<ref name=":9" /> * Datuk Syed Azimal bin Syed Abu Bakar, Rakan Kongsi, Messrs Sharif Ridzuan & Co; Pengerusi Majlis Peguam Pahang (2007–2009)<ref name=":9" /> * Raja Ahmad Mohzanuddin Shah Raja Mohzan, Rakan Kongsi, Azmi & Associates<ref name=":9" /> * Puan Sri Rusila Abdul Razak, Ahli Lembaga Pemegang Amanah Yayasan Arshad Ayub; Rakan Kongsi, Francis Pereira & Shan; Bekas Penasihat Undang-Undang Kumpulan, Imperial Chemical Industries, PLC<ref name=":9" /> * Datuk Wan Azmir Wan Majid, Managing Partner di Hafarizam Wan & Aisha Mubarak, penasihat perundangan KNKV Group<ref>{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/id/eprint/103544/|title=Program Podcast Zaman Now bersama Datuk Wan Azmir Wan Majid|last=Perpustakaan Tun Abdul Razak|first=Bahagian Korporat dan Kolaborasi|date=2025-05|website=IQRA': Buletin Perpustakaan Tun Abdul Razak|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.knkvgroup.com/ybhg-datuk-wan-azmir-wan-majid/|title=Ybhg. Datuk Wan Azmir Wan Majid|website=KNKV Group|language=en-US|access-date=2026-05-09}}</ref> * Nurainie Haziqah binti Shafi'I, Aktivis Sosial; Ahli Majlis Bandaraya Petaling Jaya; Rakan Kongsi, Fareez Shah & Partners<ref name=":9" /> * Ahmad Fakhri Abu Samah, Orang Malaysia pertama yang menawan tujuh puncak di tujuh benua dunia (2011–2015); Rakan Kongsi, Azwar & Partners<ref name=":9" /> === Kemanusiaan & Kesenian === * [[Syamsul Debat|Syamsul Amri bin Ismail]], juga dikenali sebagai Syamsul Debat, Personaliti TV Al-Hijrah; Presiden Pertubuhan Alumni Debat Malaysia (ADAM)<ref>{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/480559412/Biodata-Ustaz-Syamsul-Debat-docx|title=Client Challenge|website=www.scribd.com|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://library.uitm.edu.my/alumni/items/show/28|title=YBrs. Syamsul Amri bin Ismail (Syamsul Debat) · UiTM Alumni visit Library|website=library.uitm.edu.my|access-date=2026-04-27}}</ref> * [[Siti Rosmizah Semail|Siti Rosmizah binti Semail]], Peguam & Novelis; Pemenang Anugerah Buku Pilihan Pembaca Popular [[Berita Harian]] (Fiksyen Bahasa Melayu) 2009<ref name=":9" /><ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/rencana/sastera/2020/09/735768/berkongsi-ilmu-dalam-prosa|title=Berkongsi ilmu dalam prosa|last=Iszahanid|first=Hafizah|date=2020-09-27|website=Berita Harian|language=en|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kosmo.com.my/2020/09/29/naratif-berhujah-siti-rosmizah/|title=Naratif berhujah Siti Rosmizah, sisi peguam novelis 7 Hari Mencintaiku|last=SHADAN|first=MUHAMAD ADHAM|date=2020-09-29|website=Kosmo Digital|language=ms-MY|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://anyflip.com/woohl/cpad/basic|title=E-majalah AZLIN AZWA - Membalik Buku Halaman 1-34 {{!}} AnyFlip|website=anyflip.com|access-date=2026-04-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/437206820/Ulasan-Novel-7-Hari-Mencintaiku|title=Client Challenge|website=www.scribd.com|access-date=2026-04-27}}</ref> * [[Annahita Bakavoli]], pelakon terkenal<ref name=":12">{{Cite web|url=https://ir.uitm.edu.my/view/divisions/lw/2005.html|title=Items where Division is "Faculty of Law" and Year is 2005 - UiTM Institutional Repository|website=ir.uitm.edu.my|access-date=2026-04-19}}</ref> * [[Fahrin Ahmad]], pelakon terkenal<ref name=":11">{{Cite web|url=https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2019/05/487363/showbiz-i-never-thought-wed-end-together-fahrin-ahmad|title=#Showbiz: 'I never thought we'd end up together' - Fahrin Ahmad {{!}} New Straits Times|last=Chua|first=Dennis|date=2019-05-10|website=NST Online|language=en|access-date=2026-04-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sinarplus.sinarharian.com.my/selebriti-hiburan/hiburan-lokal/1999-classmate-law-school-2015-my-love-genap-10-tahun-elena-eleas-bahagia-jadi-suri-hati-fahrin-ahmad|title='1999 classmate Law School, 2015 my love.' Genap 10 tahun, Elena Eleas bahagia jadi suri hati Fahrin Ahmad|last=LAZIM|first=AZMA MOHD|date=2025-05-11|website=SinarPlus|language=ms-MY|access-date=2026-04-19}}</ref><ref name=":9" /> * [[Fathia Latiff]], pelakon terkenal<ref name=":13" /><ref name=":14" /> * [[Yunalis Zarai]], penyanyi terkenal indie Malaysia<ref name=":3" /><ref name=":4" /><ref name=":5" /> ==Rujukan== <references/> ==Pautan luar== *[http://www.law.uitm.edu.my/ Laman Sesawang Rasmi Fakulti Undang-Undang UiTM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203075800/http://law.uitm.edu.my/ |date=2011-02-03 }} *[http://mootclubuitm.blogspot.com/ Laman Sesawang Rasmi Kelab Moot UiTM] *[http://legumalumni.com/web/ Laman Sesawang Rasmi Alumni Fakulti Undang-Undang UiTM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110106193731/http://legumalumni.com/web/ |date=2011-01-06 }} {{Universiti Teknologi MARA}} [[Kategori:Universiti Teknologi MARA]] [[Kategori:Sekolah undang-undang di Malaysia]] stne8gw4cip0qqoyi0lf0tbj5f7ju3g 0 290884 6844300 6714591 2026-05-08T16:35:05Z ~2026-27936-43 398899 6844300 wikitext text/x-wiki {{Infobox televisyen | child = | tajuk = Majalah 3 | imej = Majalah 3 Logo 2024.webp | kapsyen = | tajuk_2 = | genre = [[Filem dokumentari|Dokumentari]] dan [[Majalah]] | format = | pencipta = TVN | pemaju = | penulis = | pengarah = | pengarah_kreatif = | pengacara = | dibintangi = | juri = | pelakon_suara = | suara_latar = | komposer_muzik_tema = Peter Lim | lagu_pembukaan = | lagu_penutup = | komposer = | negara = [[Malaysia]] | bahasa = [[Bahasa Melayu|Melayu]] | bil_musim = | bil_episod = | senarai_episod = | penerbit_eksekutif = Nurul Fariha Onn (EP) Christine Lee (SP) | penerbit = *Mohd Rose Abdullah *Nor Izzati Lockman *Zerry Francais *Nur Wanah Kiramli *Haseena Zol Azlan (AP) | penyunting = | lokasi = Balai Berita, [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] | sinematografi = | kamera = | tempoh = 1 JAM | syarikat = STMB/ MEDIA PRIMA BERHAD | pengedar = | saluran = [[TV3]] | format_gambar = | format_audio = | negara_pertama = | mula_siaran = 1 Januari 1985 | tamat_siaran = kini | status = | rekod tinggi = | sebelum = | selepas = | musim sebelumnya = | musim selanjutnya = | berkaitan = | tapak_sesawang = | tapak_sesawang_penerbitan = }}'''Majalah 3''' adalah siri [[dokumentari]] popular [[Malaysia]] yang ditayangkan di stesen [[TV3]]. Ia disiarkan untuk tontonan umum setiap Isnin jam 9:00 malam. Rancangan dokumentari ini sungguh unik kerana kandungan fakta dan penjelasannya adalah mudah difahami, padat dan mesra penonton selain penonton dari kalangan warganegara Malaysia mudah untuk menyesuaikan dengan maklumat yang dipaparkan. Majalah 3 mula diasaskan pada tahun 1985 sekaligus adalah rancangan dokumentari terbitan TV3 yang pertama dan tertua di stesen televisyen tersebut. Setiap tahun Majalah Tiga telah berjaya menarik 3 juta penonton dari seluruh negara bagi menontonnya pada setiap hari Isnin malam. Pelbagai topik dan paparan berstruktur segar dan mudah difahami yang diketengahkan dan dijelaskan dengan terang, antara topik berkisar tentang [[alam semulajadi]], [[budaya]], isu masyarakat, Gaya Hidup, isu kemanusiaan, [[sains]], [[teknologi]], [[inovasi]], [[automotif]] dan lain-lain. == Suara Latar/Wartawan == * [[Nurul Fariha Onn]] (Suara Latar) * Irin Putri Azmi, pengkaji (Suara Latar) * Mohd Izzul Iswat Mohd Azman (Suara Latar) == Bekas pengacara/wartawan == * Aidid Marcello * Azura Abdul Karim * [[Wan Zaleha Radzi]] * Nor Azlina Redzuan * Norzie Pak Wan Chek * [[Nurul Syuhada Nurul Ain Mohd Zain|Nurul Syuhada Ain]] * Irin Putri Azmi * Abdullah Sidek Majin * Mazidul Akmal Sidek * Mohd Izzul Iswat Mohd Azman * Khaleeq Shahzada Manja * Ramai lagi ==Anugerah dan pencapaian== {|class="wikitable" !Tahun !Anugerah !Kategori !Keputusan |- |1987 - kini |Pelbagai Anugerah |Dokumentari Terbaik |{{won}} |} ==Pautan luar== * {{Facebook|Majalah3TV3}} * {{Instagram|majalah_3}} [[Kategori:Rancangan TV3]] q7uw6icc4iha1rfk1dmi693apja4qfx 6844639 6844300 2026-05-09T10:59:55Z ~2026-27936-43 398899 6844639 wikitext text/x-wiki {{Infobox televisyen | child = | tajuk = Majalah 3 | imej = Majalah 3 Logo 2024.webp | kapsyen = | tajuk_2 = | genre = [[Filem dokumentari|Dokumentari]] dan [[Majalah]] | format = | pencipta = TVN | pemaju = | penulis = | pengarah = | pengarah_kreatif = | pengacara = | dibintangi = | juri = | pelakon_suara = | suara_latar = | komposer_muzik_tema = Peter Lim | lagu_pembukaan = | lagu_penutup = | komposer = | negara = [[Malaysia]] | bahasa = [[Bahasa Melayu|Melayu]] | bil_musim = | bil_episod = | senarai_episod = | penerbit_eksekutif = Nurul Fariha Onn (EP) Christine Lee (SP) | penerbit = *Mohd Rose Abdullah *Nor Izzati Lockman *Zerry Francais *Nur Wanah Kiramli *Haseena Zol Azlan (AP) | penyunting = | lokasi = Balai Berita, [[Bangsar]], [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] | sinematografi = | kamera = | tempoh = 1 JAM | syarikat = STMB/ MEDIA PRIMA BERHAD | pengedar = | saluran = [[TV3]] | format_gambar = | format_audio = | negara_pertama = | mula_siaran = 1 Januari 1985 | tamat_siaran = kini | status = | rekod tinggi = | sebelum = | selepas = | musim sebelumnya = | musim selanjutnya = | berkaitan = | tapak_sesawang = | tapak_sesawang_penerbitan = }}'''Majalah 3''' adalah siri [[dokumentari]] popular [[Malaysia]] yang ditayangkan di stesen [[TV3]]. Ia disiarkan untuk tontonan umum setiap Isnin jam 9:00 malam. Rancangan dokumentari ini sungguh unik kerana kandungan fakta dan penjelasannya adalah mudah difahami, padat dan mesra penonton selain penonton dari kalangan warganegara Malaysia mudah untuk menyesuaikan dengan maklumat yang dipaparkan. Majalah 3 mula diasaskan pada tahun 1985 sekaligus adalah rancangan dokumentari terbitan TV3 yang pertama dan tertua di stesen televisyen tersebut. Setiap tahun Majalah Tiga telah berjaya menarik 3 juta penonton dari seluruh negara bagi menontonnya pada setiap hari Isnin malam. Pelbagai topik dan paparan berstruktur segar dan mudah difahami yang diketengahkan dan dijelaskan dengan terang, antara topik berkisar tentang [[alam semulajadi]], [[budaya]], isu masyarakat, Gaya Hidup, isu kemanusiaan, [[sains]], [[teknologi]], [[inovasi]], [[automotif]] dan lain-lain. == Suara Latar/Wartawan == * [[Nurul Fariha Onn]] (Suara Latar) * Irin Putri Azmi, pengkaji (Suara Latar) * Mohd Izzul Iswat Mohd Azman (Suara Latar) == Bekas pengacara/wartawan == * Aidid Marcello * Azura Abdul Karim * [[Wan Zaleha Radzi]] * Nor Azlina Redzuan * Norzie Pak Wan Chek * [[Nurul Syuhada Nurul Ain Mohd Zain|Nurul Syuhada Ain]] * Irin Putri Azmi * Abdullah Sidek Majin * Mazidul Akmal Sidek * Mohd Izzul Iswat Mohd Azman * Khaleeq Shahzada Manja * Ramai lagi ==Anugerah dan pencapaian== {|class="wikitable" !Tahun !Anugerah !Kategori !Keputusan |- |1985 - kini |Pelbagai Anugerah |Dokumentari Terbaik |{{won}} |} ==Pautan luar== * {{Facebook|Majalah3TV3}} * {{Instagram|majalah_3}} [[Kategori:Rancangan TV3]] m51bm219zf6w4ewowejf9k77hzvosii 0 301861 6844592 6805196 2026-05-09T08:37:12Z Normal rookie 279720 6844592 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician |honorific-prefix = [[Rujukan kehormat|Yang Berbahagia]] Prof Emeritus [[Tan Sri]] [[Dato']] Dr. Haji |name = Abdul Shukor Husin |honorific-suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100%|PSM|DIMP|DSNS|JSM}} |native_name = |image = |imagesize = |caption = |office = Pengerusi Jawatankuasa Fatwa [[Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia]] |term_start = 2005 |term_end = 2017 | | |predecessor = Prof. Dato' Wira Dr. [[Ismail Ibrahim]] |successor = Datuk Haji [[Wan Zahidi bin Wan Teh]] |majority = |office1 = Naib Canselor [[Universiti Sains Islam Malaysia]] |term_start1 = 2005 |term_end1 = 2010 | | | | |predecessor1 = ''Jawatan diwujudkan'' |successor1 = Profesor Dato' Dr [[Muhamad Muda]] |office2 = Tok Ketua Kampung Tebing Tinggi |predecessor2 = |successor2 = |office3 = Ketua UMNO Cawaran Pulau Tawar, Jerantut, Pahang |predecessor3 = 0 |successor3 = |office4 = Ketua Permuda UMNO Cawaran Pulau Tawar, Jerantut, Pahang |predecessor4 = |successor4 = |birth_name = Abdul Shukkor bin Hussin |birth_date = {{birth date and age|1942|7|25}} |birth_place = Kampung Tebing Tinggi, [[Mukim Pedah]], [[Jerantut]], [[Pahang]] |death_date = |death_place = |burial_place = |residence = |spouse = Puan Sri Ramah binti Haji Abdul Manan |children = 06 orang |nationality = Malaysia |height = | |party = UMNO |otherparty = BN |relations = |occupation = [[Ulama]] | = 0 |website = |module = - |footnotes = }} Prof. Emeritus Tan Sri Dato' Dr '''Abdul Shukor Husin''' merupakan seorang agamawan di Malaysia. Beliau merupakan mantan Pengerusi Jawatankuasa Fatwa, [[Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia]] bermula 2005 hingga 2017. Beliau terlibat dalam [[Kongres Majlis Agama Islam Negeri Seluruh Malaysia]].<ref>{{cite web|first=Mohd. Shah|last=Che Ahmad|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2011&dt=1014&pub=Utusan_Malaysia&sec=Bicara_Agama&pg=ba_02.htm|title=Terus martabat agama Islam|website=[[Utusan Malaysia]]|date=14 Oktober 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111015185334/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2011&dt=1014&pub=Utusan_Malaysia&sec=Bicara_Agama&pg=ba_02.htm|archive-date=15 Oktober 2011}}</ref><ref>{{cite web|first=Mohd. Shah|last=Che Ahmad|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2011&dt=1014&pub=Utusan_Malaysia&sec=Bicara_Agama&pg=ba_01.htm|title=Perluas skop, fungsi MAIN|website=Utusan Malaysia|date=14 Oktober 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111128042112/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2011&dt=1014&pub=Utusan_Malaysia&sec=Bicara_Agama&pg=ba_01.htm|archive-date=12 November 2011}}</ref> Beliau juga merupakan mantan Rektor Kolej Universiti Islam Malaysia (KUIM) pada 1998 hingga 2005 sebelum dinaik taraf sebagai Universiti Sains Islam Malaysia (USIM) dan kemudiannya beliau dilantik sebagai Naib Canselor pertama universiti tersebut bermula 2005 hingga 2010. Pada 27 November 2011, beliau dianugerahkan [[Penerima Anugerah Maal Hijrah di Malaysia|Tokoh Maal Hijrah Kebangsaan]] 2011 oleh [[Yang di-Pertuan Agong]] [[Sultan Mizan Zainal Abidin]] di [[Pusat Konvensyen Antarabangsa Putrajaya]].<ref>{{cite web|url=http://www.mstar.com.my/berita/cerita.asp?file=/2011/11/27/mstar_berita/20111127143227&sec=mstar_berita|title=Menteri Haji Arab Saudi Dianugerah Tokoh Maal Hijrah Antarabangsa|website=MStar|date=27 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20161123133049/http://www.mstar.com.my/berita/berita-semasa/2011/11/27/menteri-haji-arab-saudi-dianugerah-tokoh-maal-hijrah-antarabangsa/|archive-date=23 November 2016}}</ref> ==Latar belakang== Abdul Shukor dilahirkan pada tanggal 10 April 1942 di Kampung Tebing Tinggi, Jerantut, negeri Pahang. Bapa beliau bernama sebagai Haji Husin bin Said manakala ibu beliau bernama Mariam binti Haji Taha. Haji Husin merupakan seorang guru agama kampung dan Hajah Mariam pula ialah seorang suri rumah tangga. Haji Husin berkahwin buat kali kedua dengan seorang wanita yang bernama Hajah Aishah binti Haji Bedul setelah Hajah Mariam meninggall dunia pada tahun 1969. Abdul Shukor mempunyai seorang adik tiri yang bernama Maaishah.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://www.ukm.my/isoit/wp-content/uploads/2018/09/Liyana-Mustafa-Kamarudin-Salleh.pdf|title=Tan Sri Profesor Emeritus Dr. Abdul Shukor Husin: Kajian Biografi Ringkas|last=Kamarudin Salleh & Liyana Mustafa|first=|publisher=Universiti Kebangsaan Malaysia|year=2018|isbn=|location=Bangi|pages=}}</ref> Abdul Shukor mempunyai seorang isteri yang bernama Puan Sri Ramah Haji Abdul Manan, yang merupakan anak kelahiran Singapura. Hasil perkahwinan mereka dikurniakan empat cahaya mata dan kesemuanya adalah perempuan. Nama-nama yang diberikan kepada keempat-kempat puteri beliau ialah Syahirah, Syaimak, Syadiyah dan Syadwa.<ref name=":0" /> Beliau bersekolah di Sekolah Melayu Tebing Tinggi. Kemudian sambung belajar peringkat menengah di Sekolah Al-Junid, [[Singapura]].<ref>{{cite web|url=http://muamalat.islam.gov.my/pengerusi-jkf|title=Senarai Pengerusii Jawatankuasa Fatwa Malaysia|website=muamalat.islam.gov.my|archive-url=https://web.archive.org/web/20110821044129/http://muamalat.islam.gov.my/pengerusi-jkf|archive-date=21 Ogos 2011}}</ref> == Penglibatan == Antara jawatan yang pernah disandang oleh Abdul Shukor ialah: * Naib Pengerusi Akademi Fiqh Sedunia (Wakil Malaysia), 2004-kini * Pengerusi Jawatankuasa Fatwa, Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia (MKI), 2005-2017 * Ahli Lembaga Tabung Haji, 2005 sehingga kini * Ahli Lembaga International Shariah Research for Islamic Finance (ISRA), Bank Negara Malaysia, 2008-2011 * Ahli Lembaga Pengarah Universiti Islam Antarabangsa Madinah (2010 sehingga sekarang) * Ahli Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam (MKI), Jabatan Perdana Menteri, 2005-kini * Pengerusi Lajnah Tashih (Lembaga Semakan Pakar), Tafsir Pedoman Muttaqin Terbitan JAKIM, 2007 sehingga sekarang * Pengerusi Panel Syariah Kumpulan Silver Bird Berhad, 2008 sehingga 2011 * Ahli Lembaga Pengurus Kolej Islam Pahang Sultan Ahmad Shah (KIPSAS), 1995 sehingga sekarang * Ahli Lembaga Penasihat Syariah KFC bermula pada tahun 1987 sehingga 1991 * Ahli Jawatankuasa Petugas Khas Kolej Islam Darul Ridzuan pada tahun 2004 * Ahli Institut Kefahaman Islam Malaysia (IKIM), 1995 sehingga sekarang * Ahli Lembaga Akademik Kolej Islam Selangor sehingga 1999 * Ahli Jawatankuasa Saham Wakaf Negeri Pahang pada tahun 1998. * Pengerusi Panel Akidah, Pusat Islam, Jabatan Perdana Menteri sehingga 1988 * Ahli Jawatankuasa Persatuan Bekas Mahasiswa Islam Timur Tengah sehingga 1998 * Pengerusi Jawatankuasa Struktur Kurikulum Pengajian Islam, Universiti Brunei Darussalam bermula pada tahun 1985 sehingga 1986 * Ahli Lembaga Penasihat Pendidikan Islam (LEPAI) Jabatan Perdana Menteri sehingga 1998 * Ahli Jumaah Pengelola Kuliah Sultan Abu Bakar Pekan Pahang sehingga sekarang * Ahli Jawatankuasa Pendidikan Islam Majlis Ugama Islam Negeri Pahang sehingga sekarang * Pengerusi Jawatankuasa Terjemahan Hadith Sohih al-Bukhari, Pusat Islam, Jabatan Perdana Menteri sehingga 2000 * Ahli Jawatankuasa Penilaian Semula Kertas Syariah dan Usuluddin (STPM) Majlis Peperiksaan Malaysia bermula pada tahun 1989 sehingga tahun 1990 * Pengerusi Jawatankuasa Istilah Islam Dewan Bahasa dan Pustaka, Kuala Lumpur bermula tahun 1986 sehingga tahun 1992 * Pengerusi Panel Syariah Lembaga Tabung Haji, 2010 sehingga sekarang * Ahli Lembaga Penasihat Pensijilan Halal Malaysia, JAKIM * Ahli Badan Perunding Islam Jabatan Perdana Menteri, 2007 sehingga sekarang * Ahli Jawatankuasa Perundingan Hukum Syarak (Fatwa) Negeri Pahang, 1989 sehingga sekarang * Ahli Majlis Ugama Islam dan Adat Resam Melayu Negeri Pahang, 1989 sehingga sekarang * Pengerusi Panel Kajian Sosial Umat Islam Malaysia, Pusat Islam, Jabatan Perdana Menteri sehingga 1998 * Ahli Jawatankuasa Kecil Kelayakan Sastera dan Sains Kemasyarakatan Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA), Kuala Lumpur, sehingga tahun 1988 == Karya penulisan == Beliau banyak menghasilkan karya penulisan yang merangkumi aspek akhlak, syariah dan akidah. Karya tersebut didatangkan dalam pelbagai bentuk seperti buku-buku ilmiah, artikel-artikel dalam Jurnal dan pelbagai lagi. Antara karya masyhur ialah: === Artikel === * Al-Quran Sumber Tasawwuf (Terjemahan) RUHANIYAT, Pusat Islam Malaysia, Jabatan Perdana Menteri (Mac 1991) * Kritik-Kritik Ulama Fiqah Terhadap Aliran Tasawwuf (Terjemahan) RUHANIYAT, Pusat Islam Malaysia, Jabatan Perdana Menteri (Disember 1990) * Pengertian Tajdid dalam Islam, UMMAH (November 1991) * Matlamat Pemikiran Muhammad Abduh, UMMAH (Mac 1992) * Kemunduran Umat Islam (Menurut Muhammad Abduh), UMMAH (Mei 1992) * “Wahyu Membimbing Akal”, AL-MAUIZAH, Fakulti Pengajian Islam, Universiti Kebangsaan Malaysia (1986) * Wahyu Menurut al-Quran, AL-MAUIZAH, Fakulti Pengajian Islam, Universiti Kebangsaan Malaysia (1986) * Manhaj al-Mutakkallimin Wa al-Falasifah al-Muslimin Fi alIstidlal ala alAqidah, ISLAMIYYAT, jld.8, Universiti Kebangsaan Malaysia (1988) * Peranan Intelek dan Skopnya, ASPIRASI, Persatuan Mahasiswa, Universiti Kebangsaan Malaysia (1989) * Ilmu Syariah Zahir dan Batin, RUHANIYAT, Pusat Islam Malaysia, Jabatan Perdana Menteri (Disember 1990) === Buku === * Al-Nubuwah Baina al-Aqli wa alNaqli. Bangi: Fakulti Pengajian Islam. Universiti Kebangsaan Malaysia (1984) * Tajdid dan Reformasi Islam Menurut Perspektif Mohammad Abduh (terjemahan) Penerbit al-Rahmaniah (1987) * Tamadun Islam dan Ideologi-Ideologi Masa Kini (Bersama) (1986) * Kamus Istilah Islam (Usuluddin dan Falsafah Islam), (Bersama) Penerbit Dewan Bahasa dan Pustaka (1992) * Manusia dari Mana ke Mana (1985) * "Ahli Sunah Waljamaah: Pemahaman Semula", Syarahan Perdana Profesor 1988 di UKM == Anugerah == * {{flag|Malaysia}} ** [[File:Order of Loyalty to the Crown of Malaysia - PSM.svg|50px]] [[Panglima Setia Mahkota]] (PSM) – '''Tan Sri''' (2010)<ref>{{cite web|url=https://www.istiadat.gov.my/wp-content/uploads/2020/08/Tahun_2010.pdf|title=Senarai Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat Persekutuan Tahun 2010|website=www.istiadat.gov.my}}</ref> ** [[File:Order of Loyalty to the Crown of Malaysia - SSM.svg|50px]] [[Johan Setia Mahkota]] (JSM) (1995)<ref>{{cite web|url=https://www.istiadat.gov.my/wp-content/uploads/2020/08/1995.pdf|title=Senarai Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat Persekutuan Tahun 1995|website=www.istiadat.gov.my}}</ref> * {{flag|Negeri Sembilan}} ** [[File:MY-NEG Order of Loyalty to Negeri Sembilan - Knight Commander ribbon BAR.svg|50px]] Darjah Dato' Setia Negeri Sembilan (DSNS) – '''Dato'''' (2006)<ref>{{cite web|url=https://ipingatns.ns.gov.my/carian_penerima_pingat_warta.php|title=CARIAN PENERIMA DARJAH KEBESARAN / BINTANG / PINGAT TAHUN 1981 - 2010|website=ipingatns.ns.gov.my}}</ref> * {{flag|Pahang}} ** [[File:MY-PAH Order of the Crown of Pahang - Knight Companion - DIMP.svg|50px]] [[Darjah Indera Mahkota Pahang]] (DIMP) – '''Dato'''' (1991) ==Rujukan== {{reflist}} {{Kawalan kewibawaan}} {{Tokoh Maal Hijrah Malaysia}} {{Kepimpinan Islam Peringkat Persekutuan di Malaysia}} [[Kategori:Pengerusi Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan Malaysia]] [[Kategori:Kelahiran 1942]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Orang dari Pahang]] [[Kategori:Tokoh Maal Hijrah]] [[Kategori:Naib Canselor Universiti Sains Islam Malaysia]] e4myrr90w3srca15nzzln4pgl02nky9 6844595 6844592 2026-05-09T08:40:46Z Normal rookie 279720 6844595 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician |honorific-prefix = [[Rujukan kehormat|Yang Berbahagia]] [[Profesor|Prof Emeritus]] [[Tan Sri]] [[Dato']] [[Kedoktoran|Dr.]] [[Haji]] |name = Abdul Shukor Husin |honorific-suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100%|PSM|DIMP|DSNS|JSM}} |native_name = |image = |imagesize = |caption = |office = Pengerusi Jawatankuasa Fatwa [[Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia]] |term_start = 2005 |term_end = 2017 | | |predecessor = Prof. Dato' Wira Dr. [[Ismail Ibrahim]] |successor = Datuk Haji [[Wan Zahidi bin Wan Teh]] |majority = |office1 = Naib Canselor [[Universiti Sains Islam Malaysia]] |term_start1 = 2005 |term_end1 = 2010 | | | | |predecessor1 = ''Jawatan diwujudkan'' |successor1 = Profesor Dato' Dr [[Muhamad Muda]] |office2 = Tok Ketua Kampung Tebing Tinggi |predecessor2 = |successor2 = |office3 = Ketua UMNO Cawaran Pulau Tawar, Jerantut, Pahang |predecessor3 = 0 |successor3 = |office4 = Ketua Permuda UMNO Cawaran Pulau Tawar, Jerantut, Pahang |predecessor4 = |successor4 = |birth_name = Abdul Shukkor bin Hussin |birth_date = {{birth date and age|1942|7|25}} |birth_place = Kampung Tebing Tinggi, [[Mukim Pedah]], [[Jerantut]], [[Pahang]] |death_date = |death_place = |burial_place = |residence = |spouse = Puan Sri Ramah binti Haji Abdul Manan |children = 06 orang |nationality = Malaysia |height = | |party = UMNO |otherparty = BN |relations = |occupation = [[Ulama]] | = 0 |website = |module = - |footnotes = }} Prof. Emeritus Tan Sri Dato' Dr '''Abdul Shukor Husin''' merupakan seorang agamawan di Malaysia. Beliau merupakan mantan Pengerusi Jawatankuasa Fatwa, [[Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia]] bermula 2005 hingga 2017. Beliau terlibat dalam [[Kongres Majlis Agama Islam Negeri Seluruh Malaysia]].<ref>{{cite web|first=Mohd. Shah|last=Che Ahmad|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2011&dt=1014&pub=Utusan_Malaysia&sec=Bicara_Agama&pg=ba_02.htm|title=Terus martabat agama Islam|website=[[Utusan Malaysia]]|date=14 Oktober 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111015185334/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2011&dt=1014&pub=Utusan_Malaysia&sec=Bicara_Agama&pg=ba_02.htm|archive-date=15 Oktober 2011}}</ref><ref>{{cite web|first=Mohd. Shah|last=Che Ahmad|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2011&dt=1014&pub=Utusan_Malaysia&sec=Bicara_Agama&pg=ba_01.htm|title=Perluas skop, fungsi MAIN|website=Utusan Malaysia|date=14 Oktober 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111128042112/http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2011&dt=1014&pub=Utusan_Malaysia&sec=Bicara_Agama&pg=ba_01.htm|archive-date=12 November 2011}}</ref> Beliau juga merupakan mantan Rektor Kolej Universiti Islam Malaysia (KUIM) pada 1998 hingga 2005 sebelum dinaik taraf sebagai Universiti Sains Islam Malaysia (USIM) dan kemudiannya beliau dilantik sebagai Naib Canselor pertama universiti tersebut bermula 2005 hingga 2010. Pada 27 November 2011, beliau dianugerahkan [[Penerima Anugerah Maal Hijrah di Malaysia|Tokoh Maal Hijrah Kebangsaan]] 2011 oleh [[Yang di-Pertuan Agong]] [[Sultan Mizan Zainal Abidin]] di [[Pusat Konvensyen Antarabangsa Putrajaya]].<ref>{{cite web|url=http://www.mstar.com.my/berita/cerita.asp?file=/2011/11/27/mstar_berita/20111127143227&sec=mstar_berita|title=Menteri Haji Arab Saudi Dianugerah Tokoh Maal Hijrah Antarabangsa|website=MStar|date=27 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20161123133049/http://www.mstar.com.my/berita/berita-semasa/2011/11/27/menteri-haji-arab-saudi-dianugerah-tokoh-maal-hijrah-antarabangsa/|archive-date=23 November 2016}}</ref> ==Latar belakang== Abdul Shukor dilahirkan pada tanggal 10 April 1942 di Kampung Tebing Tinggi, Jerantut, negeri Pahang. Bapa beliau bernama sebagai Haji Husin bin Said manakala ibu beliau bernama Mariam binti Haji Taha. Haji Husin merupakan seorang guru agama kampung dan Hajah Mariam pula ialah seorang suri rumah tangga. Haji Husin berkahwin buat kali kedua dengan seorang wanita yang bernama Hajah Aishah binti Haji Bedul setelah Hajah Mariam meninggall dunia pada tahun 1969. Abdul Shukor mempunyai seorang adik tiri yang bernama Maaishah.<ref name=":0">{{Cite book|url=http://www.ukm.my/isoit/wp-content/uploads/2018/09/Liyana-Mustafa-Kamarudin-Salleh.pdf|title=Tan Sri Profesor Emeritus Dr. Abdul Shukor Husin: Kajian Biografi Ringkas|last=Kamarudin Salleh & Liyana Mustafa|first=|publisher=Universiti Kebangsaan Malaysia|year=2018|isbn=|location=Bangi|pages=}}</ref> Abdul Shukor mempunyai seorang isteri yang bernama Puan Sri Ramah Haji Abdul Manan, yang merupakan anak kelahiran Singapura. Hasil perkahwinan mereka dikurniakan empat cahaya mata dan kesemuanya adalah perempuan. Nama-nama yang diberikan kepada keempat-kempat puteri beliau ialah Syahirah, Syaimak, Syadiyah dan Syadwa.<ref name=":0" /> Beliau bersekolah di Sekolah Melayu Tebing Tinggi. Kemudian sambung belajar peringkat menengah di Sekolah Al-Junid, [[Singapura]].<ref>{{cite web|url=http://muamalat.islam.gov.my/pengerusi-jkf|title=Senarai Pengerusii Jawatankuasa Fatwa Malaysia|website=muamalat.islam.gov.my|archive-url=https://web.archive.org/web/20110821044129/http://muamalat.islam.gov.my/pengerusi-jkf|archive-date=21 Ogos 2011}}</ref> == Penglibatan == Antara jawatan yang pernah disandang oleh Abdul Shukor ialah: * Naib Pengerusi Akademi Fiqh Sedunia (Wakil Malaysia), 2004-kini * Pengerusi Jawatankuasa Fatwa, Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia (MKI), 2005-2017 * Ahli Lembaga Tabung Haji, 2005 sehingga kini * Ahli Lembaga International Shariah Research for Islamic Finance (ISRA), Bank Negara Malaysia, 2008-2011 * Ahli Lembaga Pengarah Universiti Islam Antarabangsa Madinah (2010 sehingga sekarang) * Ahli Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam (MKI), Jabatan Perdana Menteri, 2005-kini * Pengerusi Lajnah Tashih (Lembaga Semakan Pakar), Tafsir Pedoman Muttaqin Terbitan JAKIM, 2007 sehingga sekarang * Pengerusi Panel Syariah Kumpulan Silver Bird Berhad, 2008 sehingga 2011 * Ahli Lembaga Pengurus Kolej Islam Pahang Sultan Ahmad Shah (KIPSAS), 1995 sehingga sekarang * Ahli Lembaga Penasihat Syariah KFC bermula pada tahun 1987 sehingga 1991 * Ahli Jawatankuasa Petugas Khas Kolej Islam Darul Ridzuan pada tahun 2004 * Ahli Institut Kefahaman Islam Malaysia (IKIM), 1995 sehingga sekarang * Ahli Lembaga Akademik Kolej Islam Selangor sehingga 1999 * Ahli Jawatankuasa Saham Wakaf Negeri Pahang pada tahun 1998. * Pengerusi Panel Akidah, Pusat Islam, Jabatan Perdana Menteri sehingga 1988 * Ahli Jawatankuasa Persatuan Bekas Mahasiswa Islam Timur Tengah sehingga 1998 * Pengerusi Jawatankuasa Struktur Kurikulum Pengajian Islam, Universiti Brunei Darussalam bermula pada tahun 1985 sehingga 1986 * Ahli Lembaga Penasihat Pendidikan Islam (LEPAI) Jabatan Perdana Menteri sehingga 1998 * Ahli Jumaah Pengelola Kuliah Sultan Abu Bakar Pekan Pahang sehingga sekarang * Ahli Jawatankuasa Pendidikan Islam Majlis Ugama Islam Negeri Pahang sehingga sekarang * Pengerusi Jawatankuasa Terjemahan Hadith Sohih al-Bukhari, Pusat Islam, Jabatan Perdana Menteri sehingga 2000 * Ahli Jawatankuasa Penilaian Semula Kertas Syariah dan Usuluddin (STPM) Majlis Peperiksaan Malaysia bermula pada tahun 1989 sehingga tahun 1990 * Pengerusi Jawatankuasa Istilah Islam Dewan Bahasa dan Pustaka, Kuala Lumpur bermula tahun 1986 sehingga tahun 1992 * Pengerusi Panel Syariah Lembaga Tabung Haji, 2010 sehingga sekarang * Ahli Lembaga Penasihat Pensijilan Halal Malaysia, JAKIM * Ahli Badan Perunding Islam Jabatan Perdana Menteri, 2007 sehingga sekarang * Ahli Jawatankuasa Perundingan Hukum Syarak (Fatwa) Negeri Pahang, 1989 sehingga sekarang * Ahli Majlis Ugama Islam dan Adat Resam Melayu Negeri Pahang, 1989 sehingga sekarang * Pengerusi Panel Kajian Sosial Umat Islam Malaysia, Pusat Islam, Jabatan Perdana Menteri sehingga 1998 * Ahli Jawatankuasa Kecil Kelayakan Sastera dan Sains Kemasyarakatan Jabatan Perkhidmatan Awam (JPA), Kuala Lumpur, sehingga tahun 1988 == Karya penulisan == Beliau banyak menghasilkan karya penulisan yang merangkumi aspek akhlak, syariah dan akidah. Karya tersebut didatangkan dalam pelbagai bentuk seperti buku-buku ilmiah, artikel-artikel dalam Jurnal dan pelbagai lagi. Antara karya masyhur ialah: === Artikel === * Al-Quran Sumber Tasawwuf (Terjemahan) RUHANIYAT, Pusat Islam Malaysia, Jabatan Perdana Menteri (Mac 1991) * Kritik-Kritik Ulama Fiqah Terhadap Aliran Tasawwuf (Terjemahan) RUHANIYAT, Pusat Islam Malaysia, Jabatan Perdana Menteri (Disember 1990) * Pengertian Tajdid dalam Islam, UMMAH (November 1991) * Matlamat Pemikiran Muhammad Abduh, UMMAH (Mac 1992) * Kemunduran Umat Islam (Menurut Muhammad Abduh), UMMAH (Mei 1992) * “Wahyu Membimbing Akal”, AL-MAUIZAH, Fakulti Pengajian Islam, Universiti Kebangsaan Malaysia (1986) * Wahyu Menurut al-Quran, AL-MAUIZAH, Fakulti Pengajian Islam, Universiti Kebangsaan Malaysia (1986) * Manhaj al-Mutakkallimin Wa al-Falasifah al-Muslimin Fi alIstidlal ala alAqidah, ISLAMIYYAT, jld.8, Universiti Kebangsaan Malaysia (1988) * Peranan Intelek dan Skopnya, ASPIRASI, Persatuan Mahasiswa, Universiti Kebangsaan Malaysia (1989) * Ilmu Syariah Zahir dan Batin, RUHANIYAT, Pusat Islam Malaysia, Jabatan Perdana Menteri (Disember 1990) === Buku === * Al-Nubuwah Baina al-Aqli wa alNaqli. Bangi: Fakulti Pengajian Islam. Universiti Kebangsaan Malaysia (1984) * Tajdid dan Reformasi Islam Menurut Perspektif Mohammad Abduh (terjemahan) Penerbit al-Rahmaniah (1987) * Tamadun Islam dan Ideologi-Ideologi Masa Kini (Bersama) (1986) * Kamus Istilah Islam (Usuluddin dan Falsafah Islam), (Bersama) Penerbit Dewan Bahasa dan Pustaka (1992) * Manusia dari Mana ke Mana (1985) * "Ahli Sunah Waljamaah: Pemahaman Semula", Syarahan Perdana Profesor 1988 di UKM == Anugerah == * {{flag|Malaysia}} ** [[File:Order of Loyalty to the Crown of Malaysia - PSM.svg|50px]] [[Panglima Setia Mahkota]] (PSM) – '''Tan Sri''' (2010)<ref>{{cite web|url=https://www.istiadat.gov.my/wp-content/uploads/2020/08/Tahun_2010.pdf|title=Senarai Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat Persekutuan Tahun 2010|website=www.istiadat.gov.my}}</ref> ** [[File:Order of Loyalty to the Crown of Malaysia - SSM.svg|50px]] [[Johan Setia Mahkota]] (JSM) (1995)<ref>{{cite web|url=https://www.istiadat.gov.my/wp-content/uploads/2020/08/1995.pdf|title=Senarai Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat Persekutuan Tahun 1995|website=www.istiadat.gov.my}}</ref> * {{flag|Negeri Sembilan}} ** [[File:MY-NEG Order of Loyalty to Negeri Sembilan - Knight Commander ribbon BAR.svg|50px]] Darjah Dato' Setia Negeri Sembilan (DSNS) – '''Dato'''' (2006)<ref>{{cite web|url=https://ipingatns.ns.gov.my/carian_penerima_pingat_warta.php|title=CARIAN PENERIMA DARJAH KEBESARAN / BINTANG / PINGAT TAHUN 1981 - 2010|website=ipingatns.ns.gov.my}}</ref> * {{flag|Pahang}} ** [[File:MY-PAH Order of the Crown of Pahang - Knight Companion - DIMP.svg|50px]] [[Darjah Indera Mahkota Pahang]] (DIMP) – '''Dato'''' (1991) ==Rujukan== {{reflist}} {{Kawalan kewibawaan}} {{Tokoh Maal Hijrah Malaysia}} {{Kepimpinan Islam Peringkat Persekutuan di Malaysia}} [[Kategori:Pengerusi Jawatankuasa Fatwa Kebangsaan Malaysia]] [[Kategori:Kelahiran 1942]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Orang dari Pahang]] [[Kategori:Tokoh Maal Hijrah]] [[Kategori:Naib Canselor Universiti Sains Islam Malaysia]] 703aws2m9qdenffyrjz8gu1y4mdob4a 0 312938 6844537 6779721 2026-05-09T06:22:32Z Azlanamran22 388067 closed 2016 6844537 wikitext text/x-wiki {{Infobox TV channel | nama = Asian Broadcasting Network | logofile = ABNxcess.JPG| | logosize = 200px | logo_caption = Logo ABNxcess | logo2 = | dilancarkan = {{start date and age|2011|4|7}} | picture format = | share = | share as of = | pemilik = Asian Broadcasting Network (M) Sdn Bhd (514935-T) | orang_penting = Y. BHG ADMIRAL TAN SRI DATO' SETIA MOHD ANWAR BIN HJ MOHD NOR (Retd)<br /> Y. BHG Tan Sri Dato' Seri Mohamad Noor bin Abdul Rahim<br /> Y. BHG Dato' Kamaruddin Bin Mohd Jamal<br /> Y. BHG Dato' Vijaya kumar a/l t.chornalingam | negara = {{flagicon|Malaysia}} [[Malaysia]] | broadcast area = | ibu_pejabat = Pusat Perniagaan Suria Puchong, [[Puchong]], [[Selangor]] | web = | terr serv 1 = Televisyen Satelit Swasta | terr chan 1 = | sat serv 1 = | sat chan 1 = | adsl serv 1 = | adsl chan 1 = | online serv 1 = | online chan 1 = | slogan = Access For All<br>Akses Untuk Semua }} '''''Asian Broadcasting Network''''' (Singkatan: '''ABN''') ialah penyedia perkhidmatan televisyen terrestrial digital berbayar di [[Malaysia]]. Dimiliki sepenuhnya oleh '''Asian Broadcasting Network (M) Sdn. Bhd.''' Ia sudah bermula bersiaran mulai tahun [[2011]]. dihentikan pada Tahun [[2016]] == Saluran yang Ditawarkan == Berikut merupakan saluran-saluran yang terdapat di '''ABNXcess''' mengikut pakej yang ditawarkan. == Pautan Luar == {{Saluran televisyen di Malaysia}} [[Kategori:Stesen televisyen di Malaysia]] [[Kategori:Pembubaran 2016 di Malaysia]] rgqi8sgu4f09yot3hmqagyoak36nv1y 0 321858 6844471 6836017 2026-05-09T03:47:42Z ~2026-27980-68 398937 6844471 wikitext text/x-wiki {{Infobox Sekolah Malaysia |Nama Sekolah = Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Medan |Logo Sekolah = [[imej:Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Medan.jpg|200px|center]] |Moto = SINERGI MENCIPTA KECEMERLANGAN |Tarikh = 1965 |TarikhRasmi = 1973 |Jenis Sekolah = [[Sekolah menengah kebangsaan]] |Pengetua = Hj. Masrom Bin Rahmat (2024) |GPK 1 = Puan Fadillah Binti Osman (2025) |GPK HEM = Encik Mohd Hisyam Bin Jemain (2026) |GPK KOKO = Encik Mohd Noor Bin Mohd Salim (2025) |GPK Petang = Puan Siti Nazura Binti Konaen (2025) |Pengerusi PIBG = Encik Januri Bin Parno (2025) |Kod sekolah = JEA0014 |Bandar = Sri Medan,83400 |Daerah = Batu Pahat |Negeri = [[Johor|Johor Darul Takzim]] |Negara = {{MAS}} |Kemasukan = |Singkatan = |Laman = [http://smkserimedan.blogspot.com/ SMK Seri Medan] |Telefon = 07- 4850243 |Faks = Tiada |Emel Rasmi = jea0014@moe.edu.my }} '''Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Medan ''' atau nama ringkasnya ''SMK Seri Medan'', merupakan sebuah sekolah menengah ''yang'' ''mantap'' yang terletak di [[Seri Medan]], [[Batu Pahat]], [[Johor]] ==Sejarah== Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Medan telah ditubuhkan pada 1 Januari 1965. Pada awalnya pelajar-pelajar sekolah ini menumpang di bangunan [[Sekolah Kebangsaan Seri Medan]] pada tahun 1965 dengan bilangan pelajarnya seramai 72 orang dan tenaga pengajarnya seramai 4 orang.Oleh kerana bilangan pelajarnya semakin bertambah ramai, sebahagian daripada pelajar-pelajar terpaksa menumpang di [[Sekolah Jenis Kebangsaan (C) Chong Hwa Sri Medan|Sekolah Rendah Jenis Kebangsaan Cina Chong Hwa]], Seri Medan pada 1 Januari 1970. Pada ketika itu, bilangan pelajarnya telah bertambah menjadi 342 orang dan guru-gurunya seramai 14 orang. Memandangkan bilangan pelajar yang semakin bertambah ramai dan perlunya sebuah sekolah yang tersendiri serta mewujudkan identitinya yang tersendiri, maka kerja-kerja membina bangunan sekolah ini di tapak yang ada sekarang telah dimulakan pada tahun 1971. Bangunan ini telah dapat disiapkan pada penghujung tahun 1972. bangunan baru dan blok ini mempunyai 8 buah bilik darjah, 2 buah bilik SRT, 2 buah bilik makmak Sains Panduan, 1 bilik buah pejabat, 1 bilik setor, tandas pelajar lelaki dan perempuan dan tandas guru lelaki dan perempuan. Sebuah kantin yang sederhana besarnya juga telah didirikan.Pada 16 Januari 1973, pelajar-pelajar dan guru-guru yang menumpang di Sekolah Kebangsaan Seri Medan dan Sekolah Rendah Jenis Kebangsaan Cina Chung Hwa berhijrah kebangunan baru dengan semangat dan azam baru. Pada tahun yang sama juga, sekolah ini mendapat perhatian dari [[Kementerian Pendidikan Malaysia|Kementerian Pendidikan]] kerana dengan berkat usaha gigih pelajar-pelajar, guru-guru PIBG dan masyarakat setempat, [[Menteri Pendidikan Malaysia]], YB Tuan Haji Mohamed bin Yaacob telah sudi merasmikan sekolah ini pada 8 September 1973 dalam satu majlis yang gilang gemilang. Sebelum sekolah ini ditubuhkan, ramai pelajar yang hendak melanjutkan pelajaran menegah dari Kawasan Seri Medan ini terpaksa pergi ke Bandar Batu Pahat yang jaraknya kira-kira 20 kilometer. Oleh kerana ramai pelajar yang tinggal di kawasan pendalaman di Seri Medan dan menghadapi masalah pengangkutan, maka keciciran tidak dapat dielakkan dari berlaku. Dengan terdirinya sekolah menengah ini ia merupakan satu rahmat bagi penduduk di kawasan ini. Murid-murid dari [[Sekolah Kebangsaan Seri Medan]], [[Sekolah Kebangsaan Seri Sejati]], [[Sekolah Kebangsaan Seri Pematang Rengas]], [[Sekolah Kebangsaan Tenaga Setia]], [[Sekolah Kebangsaan Seri Pasir]], [[Sekolah Kebangsaan Seri Dayong]] dan[[Sekolah Kebangsaan Sejagong]] berpeluang untuk melanjutkan pelajaran menengah mereka. Dengan ini masalah keciciran telah dapat dikurangkan. ==Pengasas== Sumbangan bakti tokoh-tokoh tempatan yang menjadi pengasas dan penggerak sekolah ini perlu diberi perhatian dan tempat yang sewajarnya. Diantara tokoh-tokoh yang jasanya patut menjadi kenangan ialah:<br> 1. YB Dr. Awang bin Hassan, Wakil Rakyat Kawasan [[Muar]] Selatan. (sekarang Tun Dato’ Dr. Awang Hassan) <br> 2. Allahyarham M. Philip Philips, Pengurus Lombong Seri Medan yang merupakan bapa kepada pengasas tudung Ariani, Datin Hjh Nur Farah Haryani binti M. Philip ==Menaiktaraf== Memandangkan pertambahan yang begitu pesat dari segi bilangan pelajar dan guru, bangunan yang sedia ada tidak dapat menampung jumlah yang begitu besar. Oleh itu pada tahun 1981 sebuah bangunan tambahan telah didirikan. Bangunan dua tingkat itu mengandungi 8 bilik darjah, sebuah perpustakaan dan sebuah bilik makmal Sains Panduan. Sebuah blok bangunan Seni Perusahaan juga didirikan. Selepas tahun 1981, bilangan pelajar sekolah ini semakin bertambah ramai.Pada tahun 1982 pelajarnya berjumlah 1288 orang dan pada tahun 1983 pula angkanya meningkat kepada 1301 orang. Untuk menampung jumlah pelajar yang begitu ramai, pada tahun 1985 didirikan sebuah lagi bangunan tambahan satu tingkat yang mengandungi 6 bilik darjah dalam projek pasang siap. Kini dengan perlaksanaan KBSM dan untuk memastikan mata pelajaran Kemahiran Hidup dapat dijalankan denga teratur dan sempurna, sebuah lagi bangunan satu tingkat yang mengandungi 4 buah bilik darjah telah dibina dan disiapkan dalam tahun 1989. Bangunan tambahan ini adalah projek gotong royong. Pada hujung tahun 1991 sebuah bangunan tiga tingkat siap dibina. Bangunan ini mengandungi 3 buah makmal Sains Tulin, 12 buah bilik darjah, 4 bilik kecil dan tandas guru. Dengan terbinanya bangunan ini, lengkaplah keperluan bilik darjah bagi pelajar-pelajar sekolah ini. Mulai permulaan sessi 1992 waktu pelajaran di Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Medan hanya dalam sidang pagi sahaja. ==Pusat Pemindahan Banjir== Banjir besar selalu melanda kawasan Seri Medan. Ia merupakan masalah tahunan yang dihadapi oleh sekolah ini sejak tahun 70an hingga pertengahan tahun 80an. Apabila banjir besar berlaku, sekolah ini kerapkali dijadikan pusat pemindahan dan penempatan mangsa-mangsa banjir. Pada tahun 1985 sekolah ini telah dijadikan pusat pemindahan selama 3 bulan. Pada tahun 1987 pula, sekolah dijadikan pusat pemindahan mangsa banjir selama sebulan khas untuk 689 orang pelajar sekolah ini. Banjir yang saban tahun melanda daerah ini menyebabkan sekolah terpaksa ditutup dan dibuka kepada penduduk kampung. ==Kunjungan== Sekolah yang terletak diluar bandar ini juga pernah menerima kunjungan pegawai-pegawai dari Kementerian Pendidikan, Jabatan Pendidikan Negeri Johor dan juga orang-orang kenamaan dan pembesar-pembesar negara. Di antaranya adalah seperti berikut : 17 Julai 1975 - En. Omar b. Md. Hashim (Pengarah Pendidikan Johor) <br> 9 Jun 1976 - Datuk A.Kadir b. Talib (Ketua Setiausaha Kementerian Pendidikan Malaysia) <br> 10 Januari 1978 - En. Idris b. Tain ( Pengarah Pendidikan Negeri Johor) <br> 26 Disember 1982 - Duli Yang Maha Mulia [[Sultan Johor]] <br> 19 Februari 1983 - [[Menteri Besar Johor]], [[Abdul Ajib Ahmad]] <br> 28 Mei 1985 - Perdana Menteri [[Mahathir Mohamad]] 16 Mac 1986 - DYMM [[Tengku Mahkota Johor]] <br> 15 Januari 1987 - Menteri Besar Johor ke-13, Timbalan Perdana Menteri Malaysia ke-10, Perdana Menteri Malaysia ke-8, Presiden BERSATU dan Pengerusi Perikatan Nasional, Tan Sri Dato' Haji [[Muhyiddin Yassin|Muhyiddin bin Haji Mohd Yassin]] 15 September 1988 - Tn. Hj. Ibrahim Yahya (Timbalan Pengarah Pendidikan Johor 1) <br> ==Senarai Pengetua== 1.1.1965 hingga 31.12.1968 - En. Johar b. Abu Bakar (Allahyarham)<br> 1.1.1969 hingga 31.12.1969 - Tn. Hj. Ahmad b. Abd. Rahman 1.1.1970 hingga 31.12.1979 - Tn. Hj. Omar b. Othman 1.1.1980 hingga 31.12.1983 - Tn. Hj. Paiman b. Hussein(Allahyarham). 1.1.1984 hingga 30.04.1988 - Tn. Hj. Mohd. Fahmi b. Mohd. Yusof. 1.5.1988 hingga 16.10.1992 - En. Yaacob b. A. Kadir 17.10.1992 hingga 5.8.1994 - Tn. Hj. Ismail b. Mohd. Talib 1.01.1995 hingga 15.5.1995 - En. Mohamed Anuar b. Jaafar 16.8.1995 hingga 30.6.1997 - Pn. Hjh. Jamiliah bt. Md. Noh ==Pautan Luar== *[http://smkserimedan.blogspot.com/ SMK Seri Medan] * [http://mimia.tripod.com/index.html Sekolah Menengah Kebangsaan Seri Medan] [[Kategori:Sekolah menengah kebangsaan di Johor|Seri Medan]] [[Kategori:Sekolah menengah di Johor|Seri Medan]] hr7dxzvplfr9fpv1kyf6zamrocshs1d 0 342634 6844219 6641310 2026-05-08T13:49:32Z ~2026-27843-34 398886 Membatalkan semakan [[Special:Diff/6634754|6634754]] oleh [[Special:Contributions/~2025-51112-8|~2025-51112-8]] ([[User talk:~2025-51112-8|bincang]]) 6844219 wikitext text/x-wiki {{Kotak info agensi kerajaan | agency_name = Jabatan Pengairan dan Saliran | nativename = جابتن ڤڠايرن دان ساليرن | nativename_a = | nativename_r = | logo = JPS Malaysia logo.png | logo_width = | logo_caption = | seal = Coat of arms of Malaysia.svg | seal_width = 100px | seal_caption = | picture = Pontian Department of Irrigation and Drainage.jpg | picture_width = 150px | picture_caption = Jabatan Pengairan dan Saliran [[Pontian]] | formed = {{start date and age|1932|1|1|df=y}} | preceding1 = | preceding2 = | dissolved = | superseding = | jurisdiction = | headquarters = Jalan Sultan Salahuddin, 50626 [[Kuala Lumpur]] | latd = | latm = | lats = | latNS = | longd = | longm = | longs = | longEW = | region_code = MS | employees = | budget = | nama_menteri = [[Fadillah Yusof|Dato Sri Fadillah Yusof]] | pfo_menteri = [[Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | deputyminister_name= [[Akmal Nasrullah Mohd Nasir|Tuan Akmal Nasrullah Mohd Nasir]] | deputyminister_pfo = [[Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | chief1_name = Ahmad Anuar b. Hassan | chief1_position = Ketua Pengarah | chief2_name = | chief2_position = | agency_type = Kerajaan | parent_agency = [[Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | child1_agency = | keydocument1 = | website = {{url|https://www.water.gov.my/}} | footnotes = | map = | map_width = | map_caption = }} '''Jabatan Pengairan dan Saliran''' ([[Tulisan Jawi]]: جابتن ڤڠايرن دان ساليرن; singkatan: '''JPS''') ialah sebuah jabatan yang bertanggungjawab terhadap semua isu [[air]] di negara [[Malaysia]]. == Latar belakang == <!--sesiapa boleh olah kembali, dialu-alukan--> Sebelum pembentukan Jabatan parit dan Tali Air (JPT) pada tahun 1932, semua kerja yang berkaitan dengan parit dan tali air menjadi tanggungjawab [[Jabatan Kerja Raya Malaysia]]. Ekoran kemerosotan industri timah dan getah pada lewat tahun 1920-an dan keadaan beras yang menjadi semakin runcing di negara ini, Pesuruhjaya Tinggi British pada waktu itu melantik Jawatankuasa Penanaman Padi pada tahun 1930 untuk menentukan "langkah terbaik yang perlu diambil bagi menggalakkan penanaman padi di Tanah Melayu". Stelah membuat kajian yang menyeluruh, jawatankuasa ini menerbitkan laporannya pada tahun 1931. Salah satu saranan utamanya adalah "sebuah Jabatan Parit dan Tali Air hendaklah ditubuhkan untuk Negeri-Negeri Selat dan Negeri-Negeri Melayu Bersekutu dan penasihat di Negeri-Negeri Melayu Tak Bersekutu, yang akan menyerapkan Cawangan Hidraulik Jabatan Kerja Raya, Negeri-Negeri Melayu Bersekutu". Saranan ini telah diterima sebagai sebuah jabatan yang berasingan pada 1 Januari 1932. Dalam masa 10 tahun pertama kewujudan Jabatan ini sehingga pendudukan Jepun, 20,000 hektar tanah padi baru telah dimajukan dan dibangunkan, kemudahan pengairan dan saliran telah disediakan untuk lebih kurang 50,000 hektar tanah padi yang sedia ada. Jabatan telah mengambil alih kerja-kerja penyenggaraan saliran bagi 40,000 hektar tanah estet dan pekebun kecil di Selangor dan Perak. Pembinaan semula kerja-kerja ini dan penyambungannya telah menaikkan jumlah kawasan kepada kira-kira 80,000 hektar pada tahun 1942. Semasa pendudukan Jepun, sedikit atau tiada langsung pembangunan baru selain penyiapan beberapa struktur yang separuh siap apabila perang berlaku. Di kawasan-kawasan saliran, pengabaian mengakibatkan parit penuh dengan kelodak dan semak, dan dalam keadaan tertentu hampir-hampir tertimbus sepenuhnya. Sewaktu penjajahan semula Tanah Melayu pada tahun 1945, penekanan telah diberikan terhadap pemulihan kerja-kerja pengairan. Dasar Kerajaan telah dibentuk untuk mengurangkan pergantungan negara terhadap bekalan makanan import, dengan penekanan ke arah mampu diri beras, dan semua usaha telah dibuat bagi meningkatkan pengeluaran padi tempatan. Berikutan Kemerdekaan Tanah Melayu pada tahun 1957, penekanan yang lebih besar diberikan terhadap peningkatan pendapatan dan peluang pekerjaan rakyat miskin luar bandar. Berikutan pembentukan Malaysia pada tahun 1963, Jabatan Parit dan Tali Air Negeri tambahan telah ditubuhkan di Sabah dan Sarawak dan ini menambah bilangan Jabatan-jabatan Negeri kepada tiga belas dengan Ibu Pejabat Persekutuan dipertanggungjawabkan dengan hal ehwal parit dan tali air keseluruhan negara ini. Peningkatan yang besar dalam pembangunan selepas tahun 1957 dibayangkan dengan kawasan yang disediakan dengan kemudahan pengairan yang meningkat daripada 205,000 hektar (3,000 hektar dengan kemudahan penanaman dua kali setahun) kepada 332,000 hektar (249,000 hektar dengan kemudahan penanaman dua kali setahun) menjelang akhir tahun 1981. Kawasan yang disediakan dengan kemudahan saliran, juga telah bertambah daripada 142,000 hektar kepada 476,000 hektar dalam tempoh yang sama. Kawasan yang disediakan dengan kemudahan saliran, juga telah bertambah daripada 142,000 hektar kepada 476,000 hektar dalam tempoh yang sama. Berikutan kejadian ini, tebatan banjir telah dijadikan tanggungjawab tambahan Jabatan daripada tahun 1972 dan seterusnya. Sejak tahun 1986, kejuruteraan pinggir laut telah menjadi satu lagi fungsi tambahan JPS.<ref name=LatarBelakangKami>{{petik web|title=Latar Belakang Kami|url=http://www.water.gov.my/our-background-about-us-507?lang=my|accessdate=22 September 2014|year=2011|archive-date=2017-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20170518110441/http://www.water.gov.my/our-background-about-us-507?lang=my|url-status=dead}}</ref> == Fungsi Utama JPS == * Pengurusan Banjir * Pengurusan Pengairan dan Saliran Pertanian * Pengurusan Lembangan Sungai * Pengurusan Zon Pantai * Pengurusan Sumber Air dan Hidrologi * Pengurusan Air Larian Hujan == Bidang Kepakaran == * Perkhidmatan Mekanikal dan Elektrikal * Rekabentuk Empangan * Pusat Hidrologi Tropika Lembap Serantau dan Sumber Air untuk Asia Tenggara dan Pasifik * Bangunan dan Infrastruktur (AP.182) == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == * [https://www.water.gov.my/ Laman rasmi Jabatan Pengairan dan Saliran] {{Kerajaan Persekutuan Malaysia}} [[Kategori:Air di Malaysia]] [[Kategori:Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia|Pengairan dan Saliran‏]] tfahym28muiovza7a46k9ev4a430xme 0 343633 6844114 6835475 2026-05-08T12:02:06Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844114 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician | honorific-prefix = [[Ustaz]] [[Doktor|Dr]] | name = Riduan Mohamad Nor |honorific-suffix = <small> KMN | native_name = {{font color|green|رضوان بن محمد نور}} | image = Riduan Mohamad Nor.png | imagesize = | caption = 0 |office = ||||||||||||||||||||||||||| |constituency_AM2 = [[Jerteh (kawasan negeri)|Jerteh]] |assembly2 = Negeri Terengganu |term_start2 = 2023 |predecessor2 = Muhammad Pehimi Yusof | office3 = Pegawai Penyelaras Parlimen Besut | title3 = Lantikan [[Kerajaan Negeri Terengganu]] | term_start3 = 2018 | term_end3 = 2023 | office4 = Ahli [[Jawatankuasa Kerja PAS Pusat]] | term_start4 = 2013 | president4 = [[Abdul Hadi Awang]] | majority3 = | | birth_date = {{birth date and age|1971|6|1}} | birth_place = [[Jerteh]], [[Besut]], [[Terengganu]], [[Malaysia]] | death_date = | death_place = | |residence = {{flagicon|Terengganu}} [[Terengganu]] | party = {{PAS}} | relations = | spouse = Dr Uzaimah Ibrahim | children = 0 | occupation = [[Ahli politik]] | website = | footnotes = }} [[Ustaz]] [[Doktor|Dr]] '''Riduan Mohamad Nor''' ({{Jawi|رضوان بن محمد نور}}; lahir 1 Jun 1971) ialah seorang ahli politik [[Malaysia]] berbangsa [[Melayu]] dari [[Parti Islam Se-Malaysia]] yang juga merupakan seorang penulis. Di peringkat parti, beliau merupakan Ahli Jawatankuasa Kerja PAS Pusat. ==Pendidikan dan kerjaya== Riduan memiliki B.A (Hons) UM. DIP. ED. UM. M.A UKM) dan berasal dari [[Besut]], [[Terengganu]]. Dilahirkan pada 1 Jun 1971. Beliau pernah menjadi Exco Pemuda PAS Wilayah semenjak zaman belajar di UM (Dip. Ed), juga sebagai SU DDD [[Lembah Pantai]]. Beliau pernah menjadi guru selama 13 tahun sebelum berhenti. Beliau pernah mengajar di SMK Khatolik PJ, SMK La Salle PJ, SMK Perempuan Taman Petaling, Yayasan Anda Akademik dan Victoria Institution KL. == Politik == Pasca[[pemilihan kepimpinan Parti Islam Se-Malaysia 2021]], beliau telah dipilih sekali lagi sebagai Ahli Jawatankuasa Kerja PAS Pusat<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-politik/muktamar-pas-tiga-penyandang-naib-presiden-pas-kekal-329539|title=Muktamar Pas :Tiga penyandang Naib Presiden Pas kekal|last=Nur Fazlizai Ali|date=7 November 2021|website=Astro Awani|url-status=live|access-date=15 November 2021}}</ref>. Riduan mula menyertai Jawatankuasa Kerja PAS Pusat sejak 2013. Beliau pernah menyandang tugas sebagai Pengerusi Lajnah Kebudayaan dan Kesenian PAS Pusat. == Anugerah dan pengiktirafan == === Darjah kebesaran === * {{Flag|Malaysia}}: ** [[Fail:MY_Darjah_Yang_Mulia_Pangkuan_Negara_(Defender_of_the_Realm)_-_SMN.svg|50x50px]] [[Kesatria Mangku Negara]] (K.M.N.) – (2021)<ref>{{Cite web|url=https://www.istiadat.gov.my/wp-content/uploads/2021/11/9.-Senarai-Media-Penerima-DKBPP-Tahun-2021-K.M.N..pdf|title=Senarai nama penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat Persekutuan Tahun 2021 - Kesatria Mangku Negara|date=13 November 2021|website=Bahagian Istiadat dan Urusetia Antarabangsa|url-status=live|access-date=13 November 2021}}</ref> == Karya penulisan == Beliau telah menghasilkan beberapa buah buku secara perseorangan atau bersama penulis lain .Antaranya ialah : # Pertembungan Iman dan Kufur # Sejarah Pemalsuan Al-Quran # Ahzab Moden dan Masa Depan Islam # Tajuk-Tajuk Utama Ramadhan (bersama dengan Nazri Chik) # Duka Acheh Luka Kita # Catatan Pilu Tragedi Gempa Bumi Pakistan # Gaza Menangis # Tokoh-tokoh Gerakan Islam Abad Moden # Catatan Kanvas Kehidupan # Tsunami Politik Permatang Pauh # Analisis Pilihan Raya Umum ke-12 # Potret Perjuangan Mahasiswa Dalamm Cerminan Dekad # Ulama Dalam Sorotan Perjuangan Kemerdekaan # Memperingati 100 Tahun Hassan Al Banna # Penghinaan Terhadap Rasulullah SAW - Implikasi Hulum , Menelusuri Sejarah dan Isu Kontemporari # Peperangan Rasulullah SAW # Siri Serangan Pemikiran - Islam Liberal dan Pluralisme Agama # Murtad - Implikasi Hukum dan Fenomena # Menggengam Bara - Menelusuri Perjuangan 50 Tahun Dewan Pemuda Pas Pusat dan Kezaliman ISA # Aku, Cinta dan Bulan # Menerjang badai: 60 tahun Mempersada Perjuangan # Makkal Sakhti 2008: Analisis Pilihanraya Umum Ke-12 ==Kembara== Ustaz Riduan Mohd Nor pernah sampai ke [[Banda Acheh]], [[Meulabuh]], [[Blang Pidie]], [[Brastagi]], [[Batak Karo]], [[Medan]], [Bandung]], [[Tasik Malaya]], [[Cipanas]], [[Pangandaran]], [[Jogjakarta]], [[Solo]], [[Jakarta]], [[Bogor]], [[Puncak]],Pnom penh, Preai Riem, [[Chennang]], ([[Kemboja]]), [[Fukuoka]], [[Oita]] ([[Jepun]]), [[Irbid]], [[Muktah]] ,[[Amman]], ([[Jordan]]), [[Beirut]] , [[Damascus]], [[Nawar]], ([[Syria]]), [[Mekah]], [[Madinah]], [[Jeddah]], ([[Arab Saudi]]), [[Dubai]], [[Brunei]], [[Singapura]], [[Bangkok]], [[Yala]], [[Karachi]], [[Islamabad]], [[Rawalpindi]], [[Balakot]] ([[Pakistan]]) ,[[Muzaffarabad]] ([[Kashmir]]), melintasi [[Asia Timur]] seperti [[Macau]], [[Guang Dhong]], [[Canton]] dan [[Hong Kong]].<ref>[http://tintajundi.wordpress.com/biodata/ Biodata Ustaz Riduan Mohd Nor]</ref> ==Rujukan== {{reflist}} {{Kawalan kewibawaan}} {{Parti Islam Se-Malaysia}}{{Kehidupan|1971}} [[Kategori:Penulis Malaysia]] [[Kategori:Anggota Parti Islam Se-Malaysia]] [[Kategori:Aktivis Malaysia]] [[Kategori:Alumni Universiti Kebangsaan Malaysia]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Ahli Dewan Undangan Negeri Terengganu ke-15|PN-PAS]] eos1shl8d2qy8qh5lcoeytqil075x97 6844121 6844114 2026-05-08T12:09:57Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844121 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician |honorific-prefix = Yang Berhormat [[Ustaz]] [[Doktor|Dr]] |name = Riduan Mohamad Nor |honorific-suffix = <small> KMN, |native_name = {{font color|green|رضوان بن محمد نور}} |image = YB Dr Riduan Mohamad Nor.png |imagesize = |caption = 0 |office = ||||||||||||||| |office2 = Ahli [[Dewan Negeri Terengganu]] |constituency_AM2 = [[Jerteh (kawasan negeri)|Jerteh]] |assembly2 = Negeri Terengganu |term_start2 = 2023 |predecessor2 = Muhammad Pehimi Yusof |successor2 = 0 |constituency2 = 0 |majority2 = 0 |office3 = Pegawai Penyelaras Parlimen Besut |title3 = Lantikan [[Kerajaan Negeri Terengganu]] |term_start3 = 2018 |term_end3 = 2023 | | office4 = Ahli [[Jawatankuasa Kerja PAS Pusat]] |term_start4 = 2013 | |president4 = [[Abdul Hadi Awang]] | |majority4 = 0 | |birth_date = {{birth date and age|1971|6|1}} |birth_place = [[Jerteh]], [[Besut]], [[Terengganu]], [[Malaysia]] | death_date = | death_place = | |residence = {{flagicon|Terengganu}} [[Terengganu]] | | |party = {{PAS}} | | relations = 0 | spouse = Dr Uzaimah Ibrahim | children = 0 | occupation = ADUN, guru agama (ustaz), [[Ahli politik]] | website = 0 | | | footnotes = 0 }} [[Ustaz]] [[Doktor|Dr]] '''Riduan Mohamad Nor''' ({{Jawi|رضوان بن محمد نور}}; lahir 1 Jun 1971) ialah seorang ahli politik [[Malaysia]] berbangsa [[Melayu]] dari [[Parti Islam Se-Malaysia]] yang juga merupakan seorang penulis. Di peringkat parti, beliau merupakan Ahli Jawatankuasa Kerja PAS Pusat. ==Pendidikan dan kerjaya== Riduan memiliki B.A (Hons) UM. DIP. ED. UM. M.A UKM) dan berasal dari [[Besut]], [[Terengganu]]. Dilahirkan pada 1 Jun 1971. Beliau pernah menjadi Exco Pemuda PAS Wilayah semenjak zaman belajar di UM (Dip. Ed), juga sebagai SU DDD [[Lembah Pantai]]. Beliau pernah menjadi guru selama 13 tahun sebelum berhenti. Beliau pernah mengajar di SMK Khatolik PJ, SMK La Salle PJ, SMK Perempuan Taman Petaling, Yayasan Anda Akademik dan Victoria Institution KL. == Politik == Pasca[[pemilihan kepimpinan Parti Islam Se-Malaysia 2021]], beliau telah dipilih sekali lagi sebagai Ahli Jawatankuasa Kerja PAS Pusat<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-politik/muktamar-pas-tiga-penyandang-naib-presiden-pas-kekal-329539|title=Muktamar Pas :Tiga penyandang Naib Presiden Pas kekal|last=Nur Fazlizai Ali|date=7 November 2021|website=Astro Awani|url-status=live|access-date=15 November 2021}}</ref>. Riduan mula menyertai Jawatankuasa Kerja PAS Pusat sejak 2013. Beliau pernah menyandang tugas sebagai Pengerusi Lajnah Kebudayaan dan Kesenian PAS Pusat. == Anugerah dan pengiktirafan == === Darjah kebesaran === * {{Flag|Malaysia}}: ** [[Fail:MY_Darjah_Yang_Mulia_Pangkuan_Negara_(Defender_of_the_Realm)_-_SMN.svg|50x50px]] [[Kesatria Mangku Negara]] (K.M.N.) – (2021)<ref>{{Cite web|url=https://www.istiadat.gov.my/wp-content/uploads/2021/11/9.-Senarai-Media-Penerima-DKBPP-Tahun-2021-K.M.N..pdf|title=Senarai nama penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat Persekutuan Tahun 2021 - Kesatria Mangku Negara|date=13 November 2021|website=Bahagian Istiadat dan Urusetia Antarabangsa|url-status=live|access-date=13 November 2021}}</ref> == Karya penulisan == Beliau telah menghasilkan beberapa buah buku secara perseorangan atau bersama penulis lain .Antaranya ialah : # Pertembungan Iman dan Kufur # Sejarah Pemalsuan Al-Quran # Ahzab Moden dan Masa Depan Islam # Tajuk-Tajuk Utama Ramadhan (bersama dengan Nazri Chik) # Duka Acheh Luka Kita # Catatan Pilu Tragedi Gempa Bumi Pakistan # Gaza Menangis # Tokoh-tokoh Gerakan Islam Abad Moden # Catatan Kanvas Kehidupan # Tsunami Politik Permatang Pauh # Analisis Pilihan Raya Umum ke-12 # Potret Perjuangan Mahasiswa Dalamm Cerminan Dekad # Ulama Dalam Sorotan Perjuangan Kemerdekaan # Memperingati 100 Tahun Hassan Al Banna # Penghinaan Terhadap Rasulullah SAW - Implikasi Hulum , Menelusuri Sejarah dan Isu Kontemporari # Peperangan Rasulullah SAW # Siri Serangan Pemikiran - Islam Liberal dan Pluralisme Agama # Murtad - Implikasi Hukum dan Fenomena # Menggengam Bara - Menelusuri Perjuangan 50 Tahun Dewan Pemuda Pas Pusat dan Kezaliman ISA # Aku, Cinta dan Bulan # Menerjang badai: 60 tahun Mempersada Perjuangan # Makkal Sakhti 2008: Analisis Pilihanraya Umum Ke-12 ==Kembara== Ustaz Riduan Mohd Nor pernah sampai ke [[Banda Acheh]], [[Meulabuh]], [[Blang Pidie]], [[Brastagi]], [[Batak Karo]], [[Medan]], [Bandung]], [[Tasik Malaya]], [[Cipanas]], [[Pangandaran]], [[Jogjakarta]], [[Solo]], [[Jakarta]], [[Bogor]], [[Puncak]],Pnom penh, Preai Riem, [[Chennang]], ([[Kemboja]]), [[Fukuoka]], [[Oita]] ([[Jepun]]), [[Irbid]], [[Muktah]] ,[[Amman]], ([[Jordan]]), [[Beirut]] , [[Damascus]], [[Nawar]], ([[Syria]]), [[Mekah]], [[Madinah]], [[Jeddah]], ([[Arab Saudi]]), [[Dubai]], [[Brunei]], [[Singapura]], [[Bangkok]], [[Yala]], [[Karachi]], [[Islamabad]], [[Rawalpindi]], [[Balakot]] ([[Pakistan]]) ,[[Muzaffarabad]] ([[Kashmir]]), melintasi [[Asia Timur]] seperti [[Macau]], [[Guang Dhong]], [[Canton]] dan [[Hong Kong]].<ref>[http://tintajundi.wordpress.com/biodata/ Biodata Ustaz Riduan Mohd Nor]</ref> ==Rujukan== {{reflist}} {{Kawalan kewibawaan}} {{Parti Islam Se-Malaysia}}{{Kehidupan|1971}} [[Kategori:Penulis Malaysia]] [[Kategori:Anggota Parti Islam Se-Malaysia]] [[Kategori:Aktivis Malaysia]] [[Kategori:Alumni Universiti Kebangsaan Malaysia]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Ahli Dewan Undangan Negeri Terengganu ke-15|PN-PAS]] 1sa0dgpjyajs5k40c870n1ruxfvrr2b 6844125 6844121 2026-05-08T12:15:52Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844125 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician |honorific-prefix = Yang Berhormat [[Ustaz]] [[Doktor|Dr]] |name = Riduan Mohamad Nor |honorific-suffix = <small> KMN, |native_name = {{font color|green|رضوان بن محمد نور}} |image = YB Dr Riduan Mohamad Nor.png |imagesize = |caption = 0 |office = Ketua PAS Kawasan Besut | | |deputy = 0 |president = 0 |predecessor = 0 |successor = 0 ||||||| | |majority = 0 |office2 = Ahli [[Dewan Negeri Terengganu]] |constituency_AM2 = [[Jerteh (kawasan negeri)|Jerteh]] |assembly2 = Negeri Terengganu |term_start2 = 2023 |predecessor2 = Muhammad Pehimi Yusof |successor2 = 0 |constituency2 = 0 |majority2 = 0 |office3 = Pegawai Penyelaras Parlimen Besut |title3 = Lantikan [[Kerajaan Negeri Terengganu]] |term_start3 = 2018 |term_end3 = 2023 | | office4 = Ahli [[Jawatankuasa Kerja PAS Pusat]] |term_start4 = 2013 | |president4 = [[Abdul Hadi Awang]] | |majority4 = 0 | |birth_date = {{birth date and age|1971|6|1}} |birth_place = [[Jerteh]], [[Besut]], [[Terengganu]], [[Malaysia]] | death_date = | death_place = | |residence = {{flagicon|Terengganu}} [[Terengganu]] | | |party = {{PAS}} | | relations = 0 | spouse = Dr Uzaimah Ibrahim | children = 0 |occupation = adun, guru agama (ustaz), penulis buku / beluk, [[Ahli politik]] | website = 0 | | | footnotes = 0 }} [[Ustaz]] [[Doktor|Dr]] '''Riduan Mohamad Nor''' ({{Jawi|رضوان بن محمد نور}}; lahir 1 Jun 1971) ialah seorang ahli politik [[Malaysia]] berbangsa [[Melayu]] dari [[Parti Islam Se-Malaysia]] yang juga merupakan seorang penulis. Di peringkat parti, beliau merupakan Ahli Jawatankuasa Kerja PAS Pusat. ==Pendidikan dan kerjaya== Riduan memiliki B.A (Hons) UM. DIP. ED. UM. M.A UKM) dan berasal dari [[Besut]], [[Terengganu]]. Dilahirkan pada 1 Jun 1971. Beliau pernah menjadi Exco Pemuda PAS Wilayah semenjak zaman belajar di UM (Dip. Ed), juga sebagai SU DDD [[Lembah Pantai]]. Beliau pernah menjadi guru selama 13 tahun sebelum berhenti. Beliau pernah mengajar di SMK Khatolik PJ, SMK La Salle PJ, SMK Perempuan Taman Petaling, Yayasan Anda Akademik dan Victoria Institution KL. == Politik == Pasca[[pemilihan kepimpinan Parti Islam Se-Malaysia 2021]], beliau telah dipilih sekali lagi sebagai Ahli Jawatankuasa Kerja PAS Pusat<ref>{{Cite web|url=https://www.astroawani.com/berita-politik/muktamar-pas-tiga-penyandang-naib-presiden-pas-kekal-329539|title=Muktamar Pas :Tiga penyandang Naib Presiden Pas kekal|last=Nur Fazlizai Ali|date=7 November 2021|website=Astro Awani|url-status=live|access-date=15 November 2021}}</ref>. Riduan mula menyertai Jawatankuasa Kerja PAS Pusat sejak 2013. Beliau pernah menyandang tugas sebagai Pengerusi Lajnah Kebudayaan dan Kesenian PAS Pusat. == Anugerah dan pengiktirafan == === Darjah kebesaran === * {{Flag|Malaysia}}: ** [[Fail:MY_Darjah_Yang_Mulia_Pangkuan_Negara_(Defender_of_the_Realm)_-_SMN.svg|50x50px]] [[Kesatria Mangku Negara]] (K.M.N.) – (2021)<ref>{{Cite web|url=https://www.istiadat.gov.my/wp-content/uploads/2021/11/9.-Senarai-Media-Penerima-DKBPP-Tahun-2021-K.M.N..pdf|title=Senarai nama penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat Persekutuan Tahun 2021 - Kesatria Mangku Negara|date=13 November 2021|website=Bahagian Istiadat dan Urusetia Antarabangsa|url-status=live|access-date=13 November 2021}}</ref> == Karya penulisan == Beliau telah menghasilkan beberapa buah buku secara perseorangan atau bersama penulis lain .Antaranya ialah : # Pertembungan Iman dan Kufur # Sejarah Pemalsuan Al-Quran # Ahzab Moden dan Masa Depan Islam # Tajuk-Tajuk Utama Ramadhan (bersama dengan Nazri Chik) # Duka Acheh Luka Kita # Catatan Pilu Tragedi Gempa Bumi Pakistan # Gaza Menangis # Tokoh-tokoh Gerakan Islam Abad Moden # Catatan Kanvas Kehidupan # Tsunami Politik Permatang Pauh # Analisis Pilihan Raya Umum ke-12 # Potret Perjuangan Mahasiswa Dalamm Cerminan Dekad # Ulama Dalam Sorotan Perjuangan Kemerdekaan # Memperingati 100 Tahun Hassan Al Banna # Penghinaan Terhadap Rasulullah SAW - Implikasi Hulum , Menelusuri Sejarah dan Isu Kontemporari # Peperangan Rasulullah SAW # Siri Serangan Pemikiran - Islam Liberal dan Pluralisme Agama # Murtad - Implikasi Hukum dan Fenomena # Menggengam Bara - Menelusuri Perjuangan 50 Tahun Dewan Pemuda Pas Pusat dan Kezaliman ISA # Aku, Cinta dan Bulan # Menerjang badai: 60 tahun Mempersada Perjuangan # Makkal Sakhti 2008: Analisis Pilihanraya Umum Ke-12 ==Kembara== Ustaz Riduan Mohd Nor pernah sampai ke [[Banda Acheh]], [[Meulabuh]], [[Blang Pidie]], [[Brastagi]], [[Batak Karo]], [[Medan]], [Bandung]], [[Tasik Malaya]], [[Cipanas]], [[Pangandaran]], [[Jogjakarta]], [[Solo]], [[Jakarta]], [[Bogor]], [[Puncak]],Pnom penh, Preai Riem, [[Chennang]], ([[Kemboja]]), [[Fukuoka]], [[Oita]] ([[Jepun]]), [[Irbid]], [[Muktah]] ,[[Amman]], ([[Jordan]]), [[Beirut]] , [[Damascus]], [[Nawar]], ([[Syria]]), [[Mekah]], [[Madinah]], [[Jeddah]], ([[Arab Saudi]]), [[Dubai]], [[Brunei]], [[Singapura]], [[Bangkok]], [[Yala]], [[Karachi]], [[Islamabad]], [[Rawalpindi]], [[Balakot]] ([[Pakistan]]) ,[[Muzaffarabad]] ([[Kashmir]]), melintasi [[Asia Timur]] seperti [[Macau]], [[Guang Dhong]], [[Canton]] dan [[Hong Kong]].<ref>[http://tintajundi.wordpress.com/biodata/ Biodata Ustaz Riduan Mohd Nor]</ref> ==Rujukan== {{reflist}} {{Kawalan kewibawaan}} {{Parti Islam Se-Malaysia}}{{Kehidupan|1971}} [[Kategori:Penulis Malaysia]] [[Kategori:Anggota Parti Islam Se-Malaysia]] [[Kategori:Aktivis Malaysia]] [[Kategori:Alumni Universiti Kebangsaan Malaysia]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Ahli Dewan Undangan Negeri Terengganu ke-15|PN-PAS]] fclals4aekh914jztmpmrehqzxvk4c8 0 358954 6844449 6128748 2026-05-09T02:48:36Z Zayn al aziz 117578 6844449 wikitext text/x-wiki {{About|Jeneral Heinz Guderian Perang Dunia II|anak beliau|Heinz Günther Guderian}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generaloberst]]'' | name = Heinz Guderian | honorific_suffix = | image = [[File:Heinz_Guderian_portrait.jpg|280px]] | image_upright = | alt = | caption = ''Generaloberst'' Guderian pada Julai 1941 | birth_name = Heinz Wilhelm Guderian | other_name = | nickname = Schneller Heinz<br />Hammering Heinz{{sfn|Boot|2006|p=223}} | office = [[Staf Am Jerman|Ketua Staf Am]]<br /> [[Oberkommando des Heeres|Markas Besar Tentera Darat Jerman]] | term_start = 21 Julai 1944 | term_end = 28 Mac 1945 | leader = [[Adolf Hitler]] | president = | predecessor = [[Adolf Heusinger]] | successor = [[Hans Krebs (Jeneral)|Hans Krebs]] | birth_date = {{Birth date|1888|6|17|df=y}} | birth_place = Kulm, [[Prusia Barat]], [[Kerajaan Prusia|Prusia]], [[Empayar Jerman]] (sekarang [[Chełmno]], Poland) | death_date = {{death date and age|1954|5|14|1888|6|17|df=y}} | death_place = [[Schwangau]], [[Bavaria]], [[Jerman Barat]] | placeofburial = | placeofburial_label = | allegiance = {{flag|German Empire}} (1907–1918)<br />{{flag|Weimar Republic}} (1919–1933)<br />{{flag|Nazi Germany}} (1933–1945) | branch = [[Tentera Darat Imperial Jerman]]<br />[[Reichswehr|Reichsheer]]<br />[[Tentera Darat Jerman (1935–1945)|Tentera Darat Jerman]] | branch_label = Cabang | serviceyears = 1907–1945 | serviceyears_label = | rank = ''[[Generaloberst]]'' | rank_label = | servicenumber = | unit = [[Panzer]] | commands = [[Divisyen Ke-2 Panzer (Wehrmacht)|Divisyen Ke-2 Panzer]] <br />[[Kor XVI (Wehrmacht)|Kor XVI]] <br />[[Kor XIX]]<br />[[Tentera Darat Ke-2 Panzer]] | battles = {{tree list}} '''[[Perang Dunia I]]''' ** [[Pertempuran Verdun]] {{hr}}'''[[Perang Saudara Rusia]]''' ** [[Perang Kemerdekaan Estonia]] {{hr}}'''[[Perang Dunia II]]''' * [[Pencerobohan Poland]] * [[Pertempuran Perancis]] ** [[Pertempuran Sedan (1940)|Pertempuran Sedan]] * [[Operasi Barbarossa]] ** [[Pertempuran Białystok–Minsk]] ** [[Pertempuran Smolensk (1941)|Pertempuran Smolensk]] ** [[Pertempuran Kiev (1941)|Pertempuran Kiev]] ** [[Pertempuran Moscow]]{{Tree list/end}} | battles_label = | awards = [[Knight Cross of the Iron Cross#Knight Cross berserta Daun Oak|Knight Cross of the Iron Cross berserta Daun Oak]] | spouse = {{marriage|Margarete Goerne|1913}} | children = {{hlist|[[Heinz Günther Guderian|Heinz Günther]]|Kurt}} | relations = | signature = Guderian Signature.svg | signature_size = | signature_alt = | module = }} '''Heinz Wilhelm Guderian''' (17 Jun 1888&ndash;14 Mei 1954) ialah seorang [[Jeneral]] tentera [[Jerman]] semasa [[Perang Dunia Kedua]]. Beliau seorang pelopor [[peperangan berperisai]], dan merupakan seorang pendokong penggunaan [[kereta kebal]] dan penjenteraan [[Wehrmacht]] (Angkatan Tentera Jerman). Pasukan ''[[panzer]]'' (armor) Jerman dibangunkan di bawah arahannya sebagai Ketua Pasukan Bergerak. Beliau merupakan komander pasukan panzer yang berjaya dalam beberapa kempen Perang Dunia Kedua, dan menjadi Inspektor Jeneral Pasukan Armor, dinaikkan pangkat ke ''[[Kolonel Jeneral|Generaloberst]]'' ("Kolonel Jeneral"), dan merupakan [[OKH|Ketua Staf Am]] ''Heer'' (Tentera Darat Jerman) pada tahun terakhir Perang Dunia Kedua. == Teori Guderian == [[File:Bundesarchiv Bild 101I-769-0229-12A, Frankreich, Guderian, "Enigma".jpg|thumb|175px|Heinz Guderian semasa [[Pertempuran Perancis]] dengan sebuah mesin [[Enigma]]]] Tentera Darat Jerman mencetuskan idea menembusi barisan statik dengan meengguna penumpuan angkatan gabungan kesemua cabang tentera semasa [[Perang Dunia Pertama]], yang mereka gerakkan pada [[Serangan Musim Bunga]] pada tahun 1918. Namun, mereka gagal mendapat keputusan muktamad oleh sebab unsur-unsur bulus berjalan kaki dan tidak dapat mengekalkan momentum serangan awal. Infantri berkenderaan merupakan kunci pengekalan penerobosan, dan sehingga tahun 1930-an, idea itu tidak dapat dilaksanakan. Marsyal [[Soviet]] [[Mikhail Tukhachevsky]] mengembangkan idea itu akan tetapi doktrinnya dicemuh sebagai bertentangan dengan prinsip-prinsip [[Komunis]] dan beliau di hukum mati pada tahun 1937. Guderianlah orang yang pertama yang mengembang serta menyokong strategi ''[[blitzkrieg]]'' dan mengilap doktrin ke dalam bentuk lengkapnya. Beliau meringkaskan taktik bitzkrieg scabai cari bagi mewujudkan angkatan di mana divisyen-divisyen armor dan berkenderaan bekerja bersama-sama dan saling membantu demi mencapai kejayaan muktamad. Dalam bukunya ''[[Ketua Panzer (buku)|Ketua Panzer]]'', beliau menulis: <blockquote>Dalam tahun ini (1929) saya menjadi yakin bahawa kereta kebal yang bergerak dalam kelompok sendir atau bersama-sama infantri tidak akan dapat mencapai kejayaan bermakna. Kajian sejarah saya; latihan ketenteraan yang dilakukan di England dan pengalaman kita dengan pengolokan armor meyakinkan saya bahawa kereta kebal tidak akan dapat memberi kesan penuh jika senjata bantuan yang diperlukan tidak dinaik taraf ke standard kereta kebal dari segi kelajuan dan prestasi merentas desa. Dalam formasi sedemikian, kereta kebal semestinya perlu memainkan peranan utama; senjata-senjata lain digunakan mengikut keperluan armor. Adalah salah jika kereta kebal diletakkan dalam divisyen infantri: apa yang diperlukan ialah divisyen armor yang dimasukkan kesemua pasukan agar dapat bertempur dengan kesan sepenuhnya.<ref>p. 13</ref></blockquote> Guderian mempercayai bahawa perkembangan teknologi tertentu perlu berlaku selari dengan blitzkrieg bagi memastikan kejayaan keseluruhan teori, terutamanya dalam bidang komunikasi dan peralatan visual khusus yang perlu dibekalkan kepada divisyen armor amnya, dan kereta kebal khususnya. Dalam tahun 1933 Guderian berkeras, dalam pemerintahan tinggi, bahawa setiap kereta kebal dalam angkatan [[armor]] Jerman perlu dilengkapi [[radio]] dan peraltan visual agar dapat membolehkan komander kereta kebal berkomunikasi dan berperanan sebagai penentu dalam blitzkrieg.<ref>Guderian, [[Ketua Panzer (buku)|''Ketua Panzer'']], ms. 20.</ref> == Perang Dunia Kedua == [[File:Armia Czerwona,Wehrmacht 23.09.1939 wspólna parada.jpg|thumb|Guderian (tengah) dan [[Semyon Krivoshein]] (kanan) di perbarisan Jerman–Soviet military di Brest-Litovsk, [[Belarus]], 22 September 1939.]] [[File:Bundesarchiv Bild 101I-139-1112-17, Heinz Guderian.jpg|thumb|Guderian di perbatasan timur, Julai 1941]] Pada Perang Dunia Kedua, Guderian mula-mula berkhidmat sebagai panglima Kor ke-XIX dalam [[Penjajahan Poland|serangan terhadap Poland]]. Beliau sendiri memimpin angkatan Jerman dalam [[Pertempuran Wizna]] dan [[Pertempuran Kobryn]], sekaligus menguji teorinya dengan keadaan nyata peperangan buat kali pertama. Selepas serangan itu beliau mengusir tuan punya hartanah (orang Poland) di kawasan Warthegau Poland dan mengambil alih hartanah tersebut. <ref>James V. Koch, [http://www.ess.uwe.ac.uk/genocide/reviewstr74.htm review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050306224754/http://www.ess.uwe.ac.uk/GENOCIDE/reviewstr74.htm |date=2005-03-06 }} of ''Guderian: Panzer General'' by Kenneth Macksey</ref> Guderian memaklumkan [[Erich von Manstein]] bahawa beliau diberi senarai estet Poland yang dikajinya buat beberapa hari sebelum membuat keputusan hartanah mana yang akan diambilnya; selepas Perang, beliau menukar haribulan dan keadaan pemilikan hartanah bagi menggambarkan bahawa pemilikan hartanah tersebut sebagai hadiah sah buat persaraannya.<ref>Corrupt Histories Emmanuel Kreike, William Chester Jordan, page 123, University of Rochester Press 2005</ref> Dalam operasi ''[[Pertempuran Perancis|Fall Gelb]]'', beliau memimpin serangan yang merentasi Hutan Ardennes, menyeberangi [[sungai Meuse]] dan menembusi barisan pertahanan Perancis di [[Sedan (Perancis|Sedan]]. Sewaktu kempen Perancis, beliau mengetaui pasukan ''[[Panzer]]''nya dalam kemaraan pantas ala ''[[blitzkrieg]]'' dan diberi nama cembung ''"Der schnelle Heinz"'' (Heinz yang pantas) oleh anggotanya.<ref>Guderian, ''Panzer Leader''.</ref> Grup panzer Guderian mengepalai "perlumbaan ke laut" yang membahagikan kepada dua tentera Berikat, dan seterusnya menghalang tentera Perancis dan [[Pasukan Ekspedisi British]] (''British Expeditionary Force, BEF'') di utara Perancis dan [[Belgium]] daripada mendapat bekalan minyak, makanan, alat ganti, dan peluru. Berhadapan dengan perintah para ketuanya yang kerisauan agar beliau berhenti mara pada satu ketika, beliau berjaya meneruskan kemaraannya dengan menyatakan bahawa beliau sedang melakukan "tinjauan dengan kekuatan". Jajaran Guderian tidak diberi peluang untuk menghancurkan pertapakan Berikat di Dunkirk berikutan perintah masyhur daripada pemerintahan tingginya. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Fähnrich]]'' - 28 Februari 1907 * ''[[Leutnant]]'' - 27 Januari 1908 * ''[[Oberleutnant]]'' - 8 November 1914 * ''[[Hauptmann]]'' - 18 Disember 1915 * ''[[Major]]'' - 1 Februari 1927 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 1 Februari 1931 * ''[[Oberst]]'' - 1 Oktober 1933 * ''[[Generalmajor]]'' - 1 Ogos 1936 * ''[[Generalleutnant]]'' - 10 Februari 1938 * ''[[General der Panzertruppe]]'' - 23 November 1938 * ''[[Generaloberst]]'' - 19 Julai 1940 == Anugerah kebesaran == * [[Iron Cross]] (1914) Kelas 1: 8 November 1916 * [[Iron Cross]] (1914) Kelas 2: 17 September 1914 * Pingat Kesatria Kelas 2 [[Darjah Friedrich Wurttemberg]] berserta Pedang * [[Medal Peringatan Perang]] Austria berserta Pedang * [[Medal Peringatan Perang]] Hungary berserta Pedang * [[Pingat Kehormatan]] Pejuang (1934) * [[Pingat Khidmat Lama Angkatan Tentera]] Kelas 4 hingga Kelas 1 * [[Medal Peringatan Anschluss]] (13 Mac 1938) * [[Medal Peringatan Sudetenland]] berserta Lencana Istana Prague (1 Oktober 1938) * [[Lencana 1939|Lencana Iron Cross]] (1939) Kelas 1: 13 September 1939 * [[Lencana 1939|Lencana Iron Cross]] (1939) Kelas 2: 5 September 1939 * [[Lencana Panzer]] warna Perak * [[Knight Cross of the Iron Cross]]: 27 Oktober 1939 * Darjah Daun Oak bagi [[Knight Cross of the Iron Cross]]: 17 Julai 1941 * Nama Guderian disebut lima kali dalam [[Wehrmachtbericht]] (Laporan Angkatan Tentera) iaitu pada 6 Ogos 1941, 7 Ogos 1941, 21 September 1941, 18 Oktober 1941 dan 19 Oktober 1941. Ini membolehkan beliau tersenarai dalam Daftar Kehormat Tentera Darat Jerman. (Orang-orang atau unit-unit tentera yang disebut dalam Wehrmachtbericht dianggap satu penghormatan besar tentera dan dipandang tinggi) == Lihat juga == * [[Hermann Goering]] * [[Gerd von Rundstedt]] * [[Erich Raeder]] * [[Fedor von Bock]] * [[Wilhelm Ritter von Leeb]] * [[Walther von Brauchitsch]] * [[Wilhelm Keitel]] * [[Walther von Reichenau]] * [[Erwin von Witzleben]] * [[Gunther von Kluge]] * [[Wilhelm List]] * [[Georg von Kuchler]] * [[Erich von Manstein]] * [[Friedrich Paulus]] * [[Ernst Busch]] * [[Ewald von Kleist]] * [[Maximilian Freiherr von Weichs]] * [[Walter Model]] * [[Ferdinand Schorner]] * [[Erwin Rommel]] * [[Alfred Jodl]] * [[Panzer]] == Bibliografi == * {{cite book | author=Guderian, Heinz | title=Achtung - Panzer! | publisher=Sterling Press| year=1937 | edition=reissue|isbn=0-304-35285-3}} Guderian reviews the development of armoured forces in the European nations and Soviet Russia, and describes what he felt was essential for the effective use of armoured forces. * {{cite book | author=Guderian, Heinz | title=Mit Den Panzern in Ost und West | publisher=Volk & Reich Verlag | year=1942}} * {{cite book | author=Guderian, Heinz | title=Kann Westeuropa verteidigt werden? | publisher=Plesse-Verlag | year=1950}} * {{cite book | author=Guderian, Heinz | title=[[Ketua Panzer (buku)|Ketua Panzer]] | publisher=Da Capo Press Reissue edition, 2001. New York: [[Da Capo Press]] | year=1952 | isbn=0-306-81101-4}} Guderian describes his time as an officer in charge of various German armoured forces. Originally published in German, titled ''Erinnerungen eines Soldaten'' (Memories of a Soldier) (Kurt Vowinckel Verlag, Heidelberg 1950; 10th edition 1977). * Alman, Karl (2008). ''Panzer vor - Die dramtische Geschichte der deutschen Panzerwaffe und ihre tapferen Soldaten''. Würzburg, Germany: Flechsig Verlag. ISBN 978-3-88189-638-2. * [[Hermann Balck|Balck, Hermann]] ''General Hermann Balck : an interview 12 January 1979''. Merriam Press, Bennington, Vermont, 2000. ISBN * Clark, Alan (1965). ''Barbarossa: The Russian-German Conflict 1941-45''. New York: HarpersCollins. ISBN 978-0-688-04268-4. * {{Cite book |last=Fellgiebel |first=Walther-Peer |authorlink=Walther-Peer Fellgiebel |year=2000 |title=Die Träger des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939–1945 – Die Inhaber der höchsten Auszeichnung des Zweiten Weltkrieges aller Wehrmachtsteile |trans_title=The Bearers of the Knight's Cross of the Iron Cross 1939–1945 — The Owners of the Highest Award of the Second World War of all Wehrmacht Branches |language=German |location=Friedberg, Germany |publisher=Podzun-Pallas |isbn=978-3-7909-0284-6 }} * {{cite book |last = Guderian |first = Heinz |title = Achtung - Panzer! |publisher = Sterling Press |location = |year = 1937 |isbn = 0-304-35285-3 |ref = harv }} * {{cite book |last = Guderian |first = Heinz |title = Panzer Leader |publisher = Da Capo |location = New York |year = 1952 |isbn = 0-306-81101-4. |ref = harv }} * {{cite book |last = Rommel |first = Erwin |editor-last = Liddell Hart |editor-first = B. H. |editor-link = B. H. Liddell Hart |year = 1982 |title = The Rommel Papers |location = New York |publisher = Da Capo Press |origyear = 1953 |isbn = 978-0-306-80157-0 |ref = {{sfnRef|Liddell Hart 1953}} }} * {{Cite book |last=Schaulen |first=Fritjof |year=2003 |title=Eichenlaubträger 1940 – 1945 Zeitgeschichte in Farbe I Abraham – Huppertz |trans_title=Oak Leaves Bearers 1940 – 1945 Contemporary History in Color I Abraham – Huppertz |language=German |location=Selent, Germany |publisher=Pour le Mérite |isbn=978-3-932381-20-1 }} * Williamson, Gordon and Bujeiro, Ramiro (2004). ''Knight's Cross and Oak Leaves Recipients 1939-40''. Osprey Publishing Ltd. ISBN 1-84176-641-0. * {{cite book | last = Young | first = Desmond | year = 1950 | title = Rommel The Desert Fox | publisher = Harper & Row | location = New York | oclc = 48067797 | ref = harv }} * Zimmer, Phil (October 2013) "Blitzkrieg Author" ''World War II History'' pp.&nbsp;10–15, Volume 12, Number 6. {{refend}} == Nota == {{reflist}} == Bacaan lanjut == * [[Antony Beevor|Beevor, Antony]], ''Berlin: The Downfall'' (2002) * Corum, James, ''The Roots of Blitzkrieg'' (1992) * [[Ian Kershaw|Kershaw, Ian]], ''Hitler 1936–1945: Nemesis'' (2001) * [[Kenneth Macksey|Macksey, Kenneth]], ''Guderian: Panzer General'' (1992, revision of ''Guderian, Creator of the Blitzkrieg'', 1976) * Searle, Alaric, ''Wehrmacht Generals, West German Society, and the Debate on Rearmament, 1949-1959'', Praeger Pub., (2003). * [[Karl J. Walde|Walde, Karl J.]], ''Guderian'' (1978) == Pautan luar == {{commons category|Heinz Guderian}} {{wikiquote}} *[http://www.mindef.gov.sg/imindef/publications/pointer/journals/2003/v29n3/personality_profile.html Personality Profile - General Heinz Guderian] by the ''Journal of the [[Singapore Armed Forces]]'' *[http://www.achtungpanzer.com/gen2.htm Generaloberst Heinz Wilhelm Guderian] at ''Achtung Panzer!'' *[http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=11939863 Guderian's grave at Find-A-Grave] *song ''Roads to Moscow'', Al Stewart [http://www.elyrics.net/read/a/al-stewart-lyrics/roads-to-moscow-lyrics.html] {{s-start}} {{s-mil}} {{succession box | before = — | after = Generaloberst [[Rudolf Schmidt]] | title = Panglima ''[[2nd Panzer Army|2. Panzer-Armee]]'' | years = 5 Oktober 1941 – 25 Disember 1941 }} {{succession box|before=[[Kurt Zeitzler]]|title=Ketua Staf Am [[OKH]] |years=Julai 1944 – Mac 1945|after=[[Hans Krebs]]}} {{s-ach}} {{s-bef|before=[[Alexander Novikov]]}} {{s-ttl|title=[[Time (majalah)|Kulit Depan Majalah Time]]|years=7 Ogos1944}} {{s-aft|after=[[Sir Arthur Coningham]]}} {{s-end}} {{Generaloberst Reich Ketiga}} {{Ketua Staf Wehrmacht}} [[Kategori:Kelahiran 1884]] [[Kategori:Kematian 1954]] [[Kategori:Perang Dunia Kedua|Guderian]] [[Kategori:Jeneral Tentera Jerman]] [[Kategori:Orang Jerman]] h8k5osv04ndrunzi9akbdrn6evy4imh 6844450 6844449 2026-05-09T02:50:57Z Zayn al aziz 117578 6844450 wikitext text/x-wiki {{About|Jeneral Heinz Guderian Perang Dunia II|anak beliau|Heinz Günther Guderian}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generaloberst]]'' | name = Heinz Guderian | honorific_suffix = | image = [[File:Heinz_Guderian_portrait.jpg|280px]] | image_upright = | alt = | caption = ''Generaloberst'' Guderian pada Julai 1941 | birth_name = Heinz Wilhelm Guderian | other_name = | nickname = Schneller Heinz<br />Hammering Heinz{{sfn|Boot|2006|p=223}} | office = [[Staf Am Jerman|Ketua Staf Am]]<br /> [[Oberkommando des Heeres|Markas Besar Tentera Darat Jerman]] | term_start = 21 Julai 1944 | term_end = 28 Mac 1945 | leader = [[Adolf Hitler]] | president = | predecessor = [[Adolf Heusinger]] | successor = [[Hans Krebs (Jeneral)|Hans Krebs]] | birth_date = {{Birth date|1888|6|17|df=y}} | birth_place = Kulm, [[Prusia Barat]], [[Kerajaan Prusia|Prusia]], [[Empayar Jerman]] (sekarang [[Chełmno]], Poland) | death_date = {{death date and age|1954|5|14|1888|6|17|df=y}} | death_place = [[Schwangau]], [[Bavaria]], [[Jerman Barat]] | placeofburial = | placeofburial_label = | allegiance = {{flag|German Empire}} (1907–1918)<br />{{flag|Weimar Republic}} (1919–1933)<br />{{flag|Nazi Germany}} (1933–1945) | branch = [[Tentera Darat Imperial Jerman]]<br />[[Reichswehr|Reichsheer]]<br />[[Tentera Darat Jerman (1935–1945)|Tentera Darat Jerman]] | branch_label = Cabang | serviceyears = 1907–1945 | serviceyears_label = | rank = ''[[Generaloberst]]'' | rank_label = | servicenumber = | unit = [[Panzer]] | commands = [[Divisyen Ke-2 Panzer (Wehrmacht)|Divisyen Ke-2 Panzer]] <br />[[Kor XVI (Wehrmacht)|Kor XVI]] <br />[[Kor XIX]]<br />[[Tentera Darat Ke-2 Panzer]] | battles = {{tree list}} '''[[Perang Dunia I]]''' ** [[Pertempuran Verdun]] {{hr}}'''[[Perang Saudara Rusia]]''' ** [[Perang Kemerdekaan Estonia]] {{hr}}'''[[Perang Dunia II]]''' * [[Pencerobohan Poland]] * [[Pertempuran Perancis]] ** [[Pertempuran Sedan (1940)|Pertempuran Sedan]] * [[Operasi Barbarossa]] ** [[Pertempuran Białystok–Minsk]] ** [[Pertempuran Smolensk (1941)|Pertempuran Smolensk]] ** [[Pertempuran Kiev (1941)|Pertempuran Kiev]] ** [[Pertempuran Moscow]]{{Tree list/end}} | battles_label = | awards = [[Knight Cross of the Iron Cross#Knight Cross berserta Daun Oak|Knight Cross of the Iron Cross berserta Daun Oak]] | spouse = {{marriage|Margarete Goerne|1913}} | children = {{hlist|[[Heinz Günther Guderian|Heinz Günther]]|Kurt}} | relations = | signature = Guderian Signature.svg | signature_size = | signature_alt = | module = }} '''Heinz Wilhelm Guderian''' (17 Jun 1888&ndash;14 Mei 1954) ialah seorang [[Jeneral]] tentera [[Jerman]] semasa [[Perang Dunia Kedua]]. Beliau seorang pelopor [[peperangan berperisai]], dan merupakan seorang pendokong penggunaan [[kereta kebal]] dan penjenteraan [[Wehrmacht]] (Angkatan Tentera Jerman). Pasukan ''[[panzer]]'' (armor) Jerman dibangunkan di bawah arahannya sebagai Ketua Pasukan Bergerak. Beliau merupakan komander pasukan panzer yang berjaya dalam beberapa kempen Perang Dunia Kedua, dan menjadi Inspektor Jeneral Pasukan Armor, dinaikkan pangkat ke ''[[Kolonel Jeneral|Generaloberst]]'' ("Kolonel Jeneral"), dan merupakan [[OKH|Ketua Staf Am]] ''Heer'' (Tentera Darat Jerman) pada tahun terakhir Perang Dunia Kedua. == Teori Guderian == [[File:Bundesarchiv Bild 101I-769-0229-12A, Frankreich, Guderian, "Enigma".jpg|thumb|175px|Heinz Guderian semasa [[Pertempuran Perancis]] dengan sebuah mesin [[Enigma]]]] Tentera Darat Jerman mencetuskan idea menembusi barisan statik dengan meengguna penumpuan angkatan gabungan kesemua cabang tentera semasa [[Perang Dunia Pertama]], yang mereka gerakkan pada [[Serangan Musim Bunga]] pada tahun 1918. Namun, mereka gagal mendapat keputusan muktamad oleh sebab unsur-unsur bulus berjalan kaki dan tidak dapat mengekalkan momentum serangan awal. Infantri berkenderaan merupakan kunci pengekalan penerobosan, dan sehingga tahun 1930-an, idea itu tidak dapat dilaksanakan. Marsyal [[Soviet]] [[Mikhail Tukhachevsky]] mengembangkan idea itu akan tetapi doktrinnya dicemuh sebagai bertentangan dengan prinsip-prinsip [[Komunis]] dan beliau di hukum mati pada tahun 1937. Guderianlah orang yang pertama yang mengembang serta menyokong strategi ''[[blitzkrieg]]'' dan mengilap doktrin ke dalam bentuk lengkapnya. Beliau meringkaskan taktik bitzkrieg scabai cari bagi mewujudkan angkatan di mana divisyen-divisyen armor dan berkenderaan bekerja bersama-sama dan saling membantu demi mencapai kejayaan muktamad. Dalam bukunya ''[[Ketua Panzer (buku)|Ketua Panzer]]'', beliau menulis: <blockquote>Dalam tahun ini (1929) saya menjadi yakin bahawa kereta kebal yang bergerak dalam kelompok sendir atau bersama-sama infantri tidak akan dapat mencapai kejayaan bermakna. Kajian sejarah saya; latihan ketenteraan yang dilakukan di England dan pengalaman kita dengan pengolokan armor meyakinkan saya bahawa kereta kebal tidak akan dapat memberi kesan penuh jika senjata bantuan yang diperlukan tidak dinaik taraf ke standard kereta kebal dari segi kelajuan dan prestasi merentas desa. Dalam formasi sedemikian, kereta kebal semestinya perlu memainkan peranan utama; senjata-senjata lain digunakan mengikut keperluan armor. Adalah salah jika kereta kebal diletakkan dalam divisyen infantri: apa yang diperlukan ialah divisyen armor yang dimasukkan kesemua pasukan agar dapat bertempur dengan kesan sepenuhnya.<ref>p. 13</ref></blockquote> Guderian mempercayai bahawa perkembangan teknologi tertentu perlu berlaku selari dengan blitzkrieg bagi memastikan kejayaan keseluruhan teori, terutamanya dalam bidang komunikasi dan peralatan visual khusus yang perlu dibekalkan kepada divisyen armor amnya, dan kereta kebal khususnya. Dalam tahun 1933 Guderian berkeras, dalam pemerintahan tinggi, bahawa setiap kereta kebal dalam angkatan [[armor]] Jerman perlu dilengkapi [[radio]] dan peraltan visual agar dapat membolehkan komander kereta kebal berkomunikasi dan berperanan sebagai penentu dalam blitzkrieg.<ref>Guderian, [[Ketua Panzer (buku)|''Ketua Panzer'']], ms. 20.</ref> [[File:Guderian Heinz (2-12705) (cropped) (2).jpg|thumb|250px|Guderian pada Mei 1940]] == Perang Dunia Kedua == [[File:Armia Czerwona,Wehrmacht 23.09.1939 wspólna parada.jpg|thumb|Guderian (tengah) dan [[Semyon Krivoshein]] (kanan) di perbarisan Jerman–Soviet military di Brest-Litovsk, [[Belarus]], 22 September 1939.]] [[File:Bundesarchiv Bild 101I-139-1112-17, Heinz Guderian.jpg|thumb|Guderian di perbatasan timur, Julai 1941]] Pada Perang Dunia Kedua, Guderian mula-mula berkhidmat sebagai panglima Kor ke-XIX dalam [[Penjajahan Poland|serangan terhadap Poland]]. Beliau sendiri memimpin angkatan Jerman dalam [[Pertempuran Wizna]] dan [[Pertempuran Kobryn]], sekaligus menguji teorinya dengan keadaan nyata peperangan buat kali pertama. Selepas serangan itu beliau mengusir tuan punya hartanah (orang Poland) di kawasan Warthegau Poland dan mengambil alih hartanah tersebut. <ref>James V. Koch, [http://www.ess.uwe.ac.uk/genocide/reviewstr74.htm review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050306224754/http://www.ess.uwe.ac.uk/GENOCIDE/reviewstr74.htm |date=2005-03-06 }} of ''Guderian: Panzer General'' by Kenneth Macksey</ref> Guderian memaklumkan [[Erich von Manstein]] bahawa beliau diberi senarai estet Poland yang dikajinya buat beberapa hari sebelum membuat keputusan hartanah mana yang akan diambilnya; selepas Perang, beliau menukar haribulan dan keadaan pemilikan hartanah bagi menggambarkan bahawa pemilikan hartanah tersebut sebagai hadiah sah buat persaraannya.<ref>Corrupt Histories Emmanuel Kreike, William Chester Jordan, page 123, University of Rochester Press 2005</ref> Dalam operasi ''[[Pertempuran Perancis|Fall Gelb]]'', beliau memimpin serangan yang merentasi Hutan Ardennes, menyeberangi [[sungai Meuse]] dan menembusi barisan pertahanan Perancis di [[Sedan (Perancis|Sedan]]. Sewaktu kempen Perancis, beliau mengetaui pasukan ''[[Panzer]]''nya dalam kemaraan pantas ala ''[[blitzkrieg]]'' dan diberi nama cembung ''"Der schnelle Heinz"'' (Heinz yang pantas) oleh anggotanya.<ref>Guderian, ''Panzer Leader''.</ref> Grup panzer Guderian mengepalai "perlumbaan ke laut" yang membahagikan kepada dua tentera Berikat, dan seterusnya menghalang tentera Perancis dan [[Pasukan Ekspedisi British]] (''British Expeditionary Force, BEF'') di utara Perancis dan [[Belgium]] daripada mendapat bekalan minyak, makanan, alat ganti, dan peluru. Berhadapan dengan perintah para ketuanya yang kerisauan agar beliau berhenti mara pada satu ketika, beliau berjaya meneruskan kemaraannya dengan menyatakan bahawa beliau sedang melakukan "tinjauan dengan kekuatan". Jajaran Guderian tidak diberi peluang untuk menghancurkan pertapakan Berikat di Dunkirk berikutan perintah masyhur daripada pemerintahan tingginya. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Fähnrich]]'' - 28 Februari 1907 * ''[[Leutnant]]'' - 27 Januari 1908 * ''[[Oberleutnant]]'' - 8 November 1914 * ''[[Hauptmann]]'' - 18 Disember 1915 * ''[[Major]]'' - 1 Februari 1927 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 1 Februari 1931 * ''[[Oberst]]'' - 1 Oktober 1933 * ''[[Generalmajor]]'' - 1 Ogos 1936 * ''[[Generalleutnant]]'' - 10 Februari 1938 * ''[[General der Panzertruppe]]'' - 23 November 1938 * ''[[Generaloberst]]'' - 19 Julai 1940 == Anugerah kebesaran == * [[Iron Cross]] (1914) Kelas 1: 8 November 1916 * [[Iron Cross]] (1914) Kelas 2: 17 September 1914 * Pingat Kesatria Kelas 2 [[Darjah Friedrich Wurttemberg]] berserta Pedang * [[Medal Peringatan Perang]] Austria berserta Pedang * [[Medal Peringatan Perang]] Hungary berserta Pedang * [[Pingat Kehormatan]] Pejuang (1934) * [[Pingat Khidmat Lama Angkatan Tentera]] Kelas 4 hingga Kelas 1 * [[Medal Peringatan Anschluss]] (13 Mac 1938) * [[Medal Peringatan Sudetenland]] berserta Lencana Istana Prague (1 Oktober 1938) * [[Lencana 1939|Lencana Iron Cross]] (1939) Kelas 1: 13 September 1939 * [[Lencana 1939|Lencana Iron Cross]] (1939) Kelas 2: 5 September 1939 * [[Lencana Panzer]] warna Perak * [[Knight Cross of the Iron Cross]]: 27 Oktober 1939 * Darjah Daun Oak bagi [[Knight Cross of the Iron Cross]]: 17 Julai 1941 * Nama Guderian disebut lima kali dalam [[Wehrmachtbericht]] (Laporan Angkatan Tentera) iaitu pada 6 Ogos 1941, 7 Ogos 1941, 21 September 1941, 18 Oktober 1941 dan 19 Oktober 1941. Ini membolehkan beliau tersenarai dalam Daftar Kehormat Tentera Darat Jerman. (Orang-orang atau unit-unit tentera yang disebut dalam Wehrmachtbericht dianggap satu penghormatan besar tentera dan dipandang tinggi) == Lihat juga == * [[Hermann Goering]] * [[Gerd von Rundstedt]] * [[Erich Raeder]] * [[Fedor von Bock]] * [[Wilhelm Ritter von Leeb]] * [[Walther von Brauchitsch]] * [[Wilhelm Keitel]] * [[Walther von Reichenau]] * [[Erwin von Witzleben]] * [[Gunther von Kluge]] * [[Wilhelm List]] * [[Georg von Kuchler]] * [[Erich von Manstein]] * [[Friedrich Paulus]] * [[Ernst Busch]] * [[Ewald von Kleist]] * [[Maximilian Freiherr von Weichs]] * [[Walter Model]] * [[Ferdinand Schorner]] * [[Erwin Rommel]] * [[Alfred Jodl]] * [[Panzer]] == Bibliografi == * {{cite book | author=Guderian, Heinz | title=Achtung - Panzer! | publisher=Sterling Press| year=1937 | edition=reissue|isbn=0-304-35285-3}} Guderian reviews the development of armoured forces in the European nations and Soviet Russia, and describes what he felt was essential for the effective use of armoured forces. * {{cite book | author=Guderian, Heinz | title=Mit Den Panzern in Ost und West | publisher=Volk & Reich Verlag | year=1942}} * {{cite book | author=Guderian, Heinz | title=Kann Westeuropa verteidigt werden? | publisher=Plesse-Verlag | year=1950}} * {{cite book | author=Guderian, Heinz | title=[[Ketua Panzer (buku)|Ketua Panzer]] | publisher=Da Capo Press Reissue edition, 2001. New York: [[Da Capo Press]] | year=1952 | isbn=0-306-81101-4}} Guderian describes his time as an officer in charge of various German armoured forces. Originally published in German, titled ''Erinnerungen eines Soldaten'' (Memories of a Soldier) (Kurt Vowinckel Verlag, Heidelberg 1950; 10th edition 1977). * Alman, Karl (2008). ''Panzer vor - Die dramtische Geschichte der deutschen Panzerwaffe und ihre tapferen Soldaten''. Würzburg, Germany: Flechsig Verlag. ISBN 978-3-88189-638-2. * [[Hermann Balck|Balck, Hermann]] ''General Hermann Balck : an interview 12 January 1979''. Merriam Press, Bennington, Vermont, 2000. ISBN * Clark, Alan (1965). ''Barbarossa: The Russian-German Conflict 1941-45''. New York: HarpersCollins. ISBN 978-0-688-04268-4. * {{Cite book |last=Fellgiebel |first=Walther-Peer |authorlink=Walther-Peer Fellgiebel |year=2000 |title=Die Träger des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939–1945 – Die Inhaber der höchsten Auszeichnung des Zweiten Weltkrieges aller Wehrmachtsteile |trans_title=The Bearers of the Knight's Cross of the Iron Cross 1939–1945 — The Owners of the Highest Award of the Second World War of all Wehrmacht Branches |language=German |location=Friedberg, Germany |publisher=Podzun-Pallas |isbn=978-3-7909-0284-6 }} * {{cite book |last = Guderian |first = Heinz |title = Achtung - Panzer! |publisher = Sterling Press |location = |year = 1937 |isbn = 0-304-35285-3 |ref = harv }} * {{cite book |last = Guderian |first = Heinz |title = Panzer Leader |publisher = Da Capo |location = New York |year = 1952 |isbn = 0-306-81101-4. |ref = harv }} * {{cite book |last = Rommel |first = Erwin |editor-last = Liddell Hart |editor-first = B. H. |editor-link = B. H. Liddell Hart |year = 1982 |title = The Rommel Papers |location = New York |publisher = Da Capo Press |origyear = 1953 |isbn = 978-0-306-80157-0 |ref = {{sfnRef|Liddell Hart 1953}} }} * {{Cite book |last=Schaulen |first=Fritjof |year=2003 |title=Eichenlaubträger 1940 – 1945 Zeitgeschichte in Farbe I Abraham – Huppertz |trans_title=Oak Leaves Bearers 1940 – 1945 Contemporary History in Color I Abraham – Huppertz |language=German |location=Selent, Germany |publisher=Pour le Mérite |isbn=978-3-932381-20-1 }} * Williamson, Gordon and Bujeiro, Ramiro (2004). ''Knight's Cross and Oak Leaves Recipients 1939-40''. Osprey Publishing Ltd. ISBN 1-84176-641-0. * {{cite book | last = Young | first = Desmond | year = 1950 | title = Rommel The Desert Fox | publisher = Harper & Row | location = New York | oclc = 48067797 | ref = harv }} * Zimmer, Phil (October 2013) "Blitzkrieg Author" ''World War II History'' pp.&nbsp;10–15, Volume 12, Number 6. {{refend}} == Nota == {{reflist}} == Bacaan lanjut == * [[Antony Beevor|Beevor, Antony]], ''Berlin: The Downfall'' (2002) * Corum, James, ''The Roots of Blitzkrieg'' (1992) * [[Ian Kershaw|Kershaw, Ian]], ''Hitler 1936–1945: Nemesis'' (2001) * [[Kenneth Macksey|Macksey, Kenneth]], ''Guderian: Panzer General'' (1992, revision of ''Guderian, Creator of the Blitzkrieg'', 1976) * Searle, Alaric, ''Wehrmacht Generals, West German Society, and the Debate on Rearmament, 1949-1959'', Praeger Pub., (2003). * [[Karl J. Walde|Walde, Karl J.]], ''Guderian'' (1978) == Pautan luar == {{commons category|Heinz Guderian}} {{wikiquote}} *[http://www.mindef.gov.sg/imindef/publications/pointer/journals/2003/v29n3/personality_profile.html Personality Profile - General Heinz Guderian] by the ''Journal of the [[Singapore Armed Forces]]'' *[http://www.achtungpanzer.com/gen2.htm Generaloberst Heinz Wilhelm Guderian] at ''Achtung Panzer!'' *[http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=11939863 Guderian's grave at Find-A-Grave] *song ''Roads to Moscow'', Al Stewart [http://www.elyrics.net/read/a/al-stewart-lyrics/roads-to-moscow-lyrics.html] {{s-start}} {{s-mil}} {{succession box | before = — | after = Generaloberst [[Rudolf Schmidt]] | title = Panglima ''[[2nd Panzer Army|2. Panzer-Armee]]'' | years = 5 Oktober 1941 – 25 Disember 1941 }} {{succession box|before=[[Kurt Zeitzler]]|title=Ketua Staf Am [[OKH]] |years=Julai 1944 – Mac 1945|after=[[Hans Krebs]]}} {{s-ach}} {{s-bef|before=[[Alexander Novikov]]}} {{s-ttl|title=[[Time (majalah)|Kulit Depan Majalah Time]]|years=7 Ogos1944}} {{s-aft|after=[[Sir Arthur Coningham]]}} {{s-end}} {{Generaloberst Reich Ketiga}} {{Ketua Staf Wehrmacht}} [[Kategori:Kelahiran 1884]] [[Kategori:Kematian 1954]] [[Kategori:Perang Dunia Kedua|Guderian]] [[Kategori:Jeneral Tentera Jerman]] [[Kategori:Orang Jerman]] r27h7mx7gvwofv2v0zei8mf5mobw0nd 6844453 6844450 2026-05-09T03:05:53Z Zayn al aziz 117578 /* Perang Dunia Kedua */ 6844453 wikitext text/x-wiki {{About|Jeneral Heinz Guderian Perang Dunia II|anak beliau|Heinz Günther Guderian}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generaloberst]]'' | name = Heinz Guderian | honorific_suffix = | image = [[File:Heinz_Guderian_portrait.jpg|280px]] | image_upright = | alt = | caption = ''Generaloberst'' Guderian pada Julai 1941 | birth_name = Heinz Wilhelm Guderian | other_name = | nickname = Schneller Heinz<br />Hammering Heinz{{sfn|Boot|2006|p=223}} | office = [[Staf Am Jerman|Ketua Staf Am]]<br /> [[Oberkommando des Heeres|Markas Besar Tentera Darat Jerman]] | term_start = 21 Julai 1944 | term_end = 28 Mac 1945 | leader = [[Adolf Hitler]] | president = | predecessor = [[Adolf Heusinger]] | successor = [[Hans Krebs (Jeneral)|Hans Krebs]] | birth_date = {{Birth date|1888|6|17|df=y}} | birth_place = Kulm, [[Prusia Barat]], [[Kerajaan Prusia|Prusia]], [[Empayar Jerman]] (sekarang [[Chełmno]], Poland) | death_date = {{death date and age|1954|5|14|1888|6|17|df=y}} | death_place = [[Schwangau]], [[Bavaria]], [[Jerman Barat]] | placeofburial = | placeofburial_label = | allegiance = {{flag|German Empire}} (1907–1918)<br />{{flag|Weimar Republic}} (1919–1933)<br />{{flag|Nazi Germany}} (1933–1945) | branch = [[Tentera Darat Imperial Jerman]]<br />[[Reichswehr|Reichsheer]]<br />[[Tentera Darat Jerman (1935–1945)|Tentera Darat Jerman]] | branch_label = Cabang | serviceyears = 1907–1945 | serviceyears_label = | rank = ''[[Generaloberst]]'' | rank_label = | servicenumber = | unit = [[Panzer]] | commands = [[Divisyen Ke-2 Panzer (Wehrmacht)|Divisyen Ke-2 Panzer]] <br />[[Kor XVI (Wehrmacht)|Kor XVI]] <br />[[Kor XIX]]<br />[[Tentera Darat Ke-2 Panzer]] | battles = {{tree list}} '''[[Perang Dunia I]]''' ** [[Pertempuran Verdun]] {{hr}}'''[[Perang Saudara Rusia]]''' ** [[Perang Kemerdekaan Estonia]] {{hr}}'''[[Perang Dunia II]]''' * [[Pencerobohan Poland]] * [[Pertempuran Perancis]] ** [[Pertempuran Sedan (1940)|Pertempuran Sedan]] * [[Operasi Barbarossa]] ** [[Pertempuran Białystok–Minsk]] ** [[Pertempuran Smolensk (1941)|Pertempuran Smolensk]] ** [[Pertempuran Kiev (1941)|Pertempuran Kiev]] ** [[Pertempuran Moscow]]{{Tree list/end}} | battles_label = | awards = [[Knight Cross of the Iron Cross#Knight Cross berserta Daun Oak|Knight Cross of the Iron Cross berserta Daun Oak]] | spouse = {{marriage|Margarete Goerne|1913}} | children = {{hlist|[[Heinz Günther Guderian|Heinz Günther]]|Kurt}} | relations = | signature = Guderian Signature.svg | signature_size = | signature_alt = | module = }} '''Heinz Wilhelm Guderian''' (17 Jun 1888&ndash;14 Mei 1954) ialah seorang [[Jeneral]] tentera [[Jerman]] semasa [[Perang Dunia Kedua]]. Beliau seorang pelopor [[peperangan berperisai]], dan merupakan seorang pendokong penggunaan [[kereta kebal]] dan penjenteraan [[Wehrmacht]] (Angkatan Tentera Jerman). Pasukan ''[[panzer]]'' (armor) Jerman dibangunkan di bawah arahannya sebagai Ketua Pasukan Bergerak. Beliau merupakan komander pasukan panzer yang berjaya dalam beberapa kempen Perang Dunia Kedua, dan menjadi Inspektor Jeneral Pasukan Armor, dinaikkan pangkat ke ''[[Kolonel Jeneral|Generaloberst]]'' ("Kolonel Jeneral"), dan merupakan [[OKH|Ketua Staf Am]] ''Heer'' (Tentera Darat Jerman) pada tahun terakhir Perang Dunia Kedua. == Teori Guderian == [[File:Bundesarchiv Bild 101I-769-0229-12A, Frankreich, Guderian, "Enigma".jpg|thumb|175px|Heinz Guderian semasa [[Pertempuran Perancis]] dengan sebuah mesin [[Enigma]]]] Tentera Darat Jerman mencetuskan idea menembusi barisan statik dengan meengguna penumpuan angkatan gabungan kesemua cabang tentera semasa [[Perang Dunia Pertama]], yang mereka gerakkan pada [[Serangan Musim Bunga]] pada tahun 1918. Namun, mereka gagal mendapat keputusan muktamad oleh sebab unsur-unsur bulus berjalan kaki dan tidak dapat mengekalkan momentum serangan awal. Infantri berkenderaan merupakan kunci pengekalan penerobosan, dan sehingga tahun 1930-an, idea itu tidak dapat dilaksanakan. Marsyal [[Soviet]] [[Mikhail Tukhachevsky]] mengembangkan idea itu akan tetapi doktrinnya dicemuh sebagai bertentangan dengan prinsip-prinsip [[Komunis]] dan beliau di hukum mati pada tahun 1937. Guderianlah orang yang pertama yang mengembang serta menyokong strategi ''[[blitzkrieg]]'' dan mengilap doktrin ke dalam bentuk lengkapnya. Beliau meringkaskan taktik bitzkrieg scabai cari bagi mewujudkan angkatan di mana divisyen-divisyen armor dan berkenderaan bekerja bersama-sama dan saling membantu demi mencapai kejayaan muktamad. Dalam bukunya ''[[Ketua Panzer (buku)|Ketua Panzer]]'', beliau menulis: <blockquote>Dalam tahun ini (1929) saya menjadi yakin bahawa kereta kebal yang bergerak dalam kelompok sendir atau bersama-sama infantri tidak akan dapat mencapai kejayaan bermakna. Kajian sejarah saya; latihan ketenteraan yang dilakukan di England dan pengalaman kita dengan pengolokan armor meyakinkan saya bahawa kereta kebal tidak akan dapat memberi kesan penuh jika senjata bantuan yang diperlukan tidak dinaik taraf ke standard kereta kebal dari segi kelajuan dan prestasi merentas desa. Dalam formasi sedemikian, kereta kebal semestinya perlu memainkan peranan utama; senjata-senjata lain digunakan mengikut keperluan armor. Adalah salah jika kereta kebal diletakkan dalam divisyen infantri: apa yang diperlukan ialah divisyen armor yang dimasukkan kesemua pasukan agar dapat bertempur dengan kesan sepenuhnya.<ref>p. 13</ref></blockquote> Guderian mempercayai bahawa perkembangan teknologi tertentu perlu berlaku selari dengan blitzkrieg bagi memastikan kejayaan keseluruhan teori, terutamanya dalam bidang komunikasi dan peralatan visual khusus yang perlu dibekalkan kepada divisyen armor amnya, dan kereta kebal khususnya. Dalam tahun 1933 Guderian berkeras, dalam pemerintahan tinggi, bahawa setiap kereta kebal dalam angkatan [[armor]] Jerman perlu dilengkapi [[radio]] dan peraltan visual agar dapat membolehkan komander kereta kebal berkomunikasi dan berperanan sebagai penentu dalam blitzkrieg.<ref>Guderian, [[Ketua Panzer (buku)|''Ketua Panzer'']], ms. 20.</ref> [[File:Guderian Heinz (2-12705) (cropped) (2).jpg|thumb|250px|Guderian pada Mei 1940]] == Perang Dunia Kedua == [[File:Armia Czerwona,Wehrmacht 23.09.1939 wspólna parada.jpg|thumb|Guderian (tengah) dan [[Semyon Krivoshein]] (kanan) di perbarisan Jerman–Soviet military di Brest-Litovsk, [[Belarus]], 22 September 1939.]] [[File:Bundesarchiv Bild 101I-139-1112-17, Heinz Guderian.jpg|thumb|Guderian di perbatasan timur, Julai 1941]] [[File:German General Heinz Guderian, possibly in Russia, c. 1944. (41575739691).jpg|thumb|250px|Guderian pada 1944]] Pada Perang Dunia Kedua, Guderian mula-mula berkhidmat sebagai panglima Kor ke-XIX dalam [[Penjajahan Poland|serangan terhadap Poland]]. Beliau sendiri memimpin angkatan Jerman dalam [[Pertempuran Wizna]] dan [[Pertempuran Kobryn]], sekaligus menguji teorinya dengan keadaan nyata peperangan buat kali pertama. Selepas serangan itu beliau mengusir tuan punya hartanah (orang Poland) di kawasan Warthegau Poland dan mengambil alih hartanah tersebut. <ref>James V. Koch, [http://www.ess.uwe.ac.uk/genocide/reviewstr74.htm review] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050306224754/http://www.ess.uwe.ac.uk/GENOCIDE/reviewstr74.htm |date=2005-03-06 }} of ''Guderian: Panzer General'' by Kenneth Macksey</ref> Guderian memaklumkan [[Erich von Manstein]] bahawa beliau diberi senarai estet Poland yang dikajinya buat beberapa hari sebelum membuat keputusan hartanah mana yang akan diambilnya; selepas Perang, beliau menukar haribulan dan keadaan pemilikan hartanah bagi menggambarkan bahawa pemilikan hartanah tersebut sebagai hadiah sah buat persaraannya.<ref>Corrupt Histories Emmanuel Kreike, William Chester Jordan, page 123, University of Rochester Press 2005</ref> Dalam operasi ''[[Pertempuran Perancis|Fall Gelb]]'', beliau memimpin serangan yang merentasi Hutan Ardennes, menyeberangi [[sungai Meuse]] dan menembusi barisan pertahanan Perancis di [[Sedan (Perancis|Sedan]]. Sewaktu kempen Perancis, beliau mengetaui pasukan ''[[Panzer]]''nya dalam kemaraan pantas ala ''[[blitzkrieg]]'' dan diberi nama cembung ''"Der schnelle Heinz"'' (Heinz yang pantas) oleh anggotanya.<ref>Guderian, ''Panzer Leader''.</ref> Grup panzer Guderian mengepalai "perlumbaan ke laut" yang membahagikan kepada dua tentera Berikat, dan seterusnya menghalang tentera Perancis dan [[Pasukan Ekspedisi British]] (''British Expeditionary Force, BEF'') di utara Perancis dan [[Belgium]] daripada mendapat bekalan minyak, makanan, alat ganti, dan peluru. Berhadapan dengan perintah para ketuanya yang kerisauan agar beliau berhenti mara pada satu ketika, beliau berjaya meneruskan kemaraannya dengan menyatakan bahawa beliau sedang melakukan "tinjauan dengan kekuatan". Jajaran Guderian tidak diberi peluang untuk menghancurkan pertapakan Berikat di Dunkirk berikutan perintah masyhur daripada pemerintahan tingginya. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Fähnrich]]'' - 28 Februari 1907 * ''[[Leutnant]]'' - 27 Januari 1908 * ''[[Oberleutnant]]'' - 8 November 1914 * ''[[Hauptmann]]'' - 18 Disember 1915 * ''[[Major]]'' - 1 Februari 1927 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 1 Februari 1931 * ''[[Oberst]]'' - 1 Oktober 1933 * ''[[Generalmajor]]'' - 1 Ogos 1936 * ''[[Generalleutnant]]'' - 10 Februari 1938 * ''[[General der Panzertruppe]]'' - 23 November 1938 * ''[[Generaloberst]]'' - 19 Julai 1940 == Anugerah kebesaran == * [[Iron Cross]] (1914) Kelas 1: 8 November 1916 * [[Iron Cross]] (1914) Kelas 2: 17 September 1914 * Pingat Kesatria Kelas 2 [[Darjah Friedrich Wurttemberg]] berserta Pedang * [[Medal Peringatan Perang]] Austria berserta Pedang * [[Medal Peringatan Perang]] Hungary berserta Pedang * [[Pingat Kehormatan]] Pejuang (1934) * [[Pingat Khidmat Lama Angkatan Tentera]] Kelas 4 hingga Kelas 1 * [[Medal Peringatan Anschluss]] (13 Mac 1938) * [[Medal Peringatan Sudetenland]] berserta Lencana Istana Prague (1 Oktober 1938) * [[Lencana 1939|Lencana Iron Cross]] (1939) Kelas 1: 13 September 1939 * [[Lencana 1939|Lencana Iron Cross]] (1939) Kelas 2: 5 September 1939 * [[Lencana Panzer]] warna Perak * [[Knight Cross of the Iron Cross]]: 27 Oktober 1939 * Darjah Daun Oak bagi [[Knight Cross of the Iron Cross]]: 17 Julai 1941 * Nama Guderian disebut lima kali dalam [[Wehrmachtbericht]] (Laporan Angkatan Tentera) iaitu pada 6 Ogos 1941, 7 Ogos 1941, 21 September 1941, 18 Oktober 1941 dan 19 Oktober 1941. Ini membolehkan beliau tersenarai dalam Daftar Kehormat Tentera Darat Jerman. (Orang-orang atau unit-unit tentera yang disebut dalam Wehrmachtbericht dianggap satu penghormatan besar tentera dan dipandang tinggi) == Lihat juga == * [[Hermann Goering]] * [[Gerd von Rundstedt]] * [[Erich Raeder]] * [[Fedor von Bock]] * [[Wilhelm Ritter von Leeb]] * [[Walther von Brauchitsch]] * [[Wilhelm Keitel]] * [[Walther von Reichenau]] * [[Erwin von Witzleben]] * [[Gunther von Kluge]] * [[Wilhelm List]] * [[Georg von Kuchler]] * [[Erich von Manstein]] * [[Friedrich Paulus]] * [[Ernst Busch]] * [[Ewald von Kleist]] * [[Maximilian Freiherr von Weichs]] * [[Walter Model]] * [[Ferdinand Schorner]] * [[Erwin Rommel]] * [[Alfred Jodl]] * [[Panzer]] == Bibliografi == * {{cite book | author=Guderian, Heinz | title=Achtung - Panzer! | publisher=Sterling Press| year=1937 | edition=reissue|isbn=0-304-35285-3}} Guderian reviews the development of armoured forces in the European nations and Soviet Russia, and describes what he felt was essential for the effective use of armoured forces. * {{cite book | author=Guderian, Heinz | title=Mit Den Panzern in Ost und West | publisher=Volk & Reich Verlag | year=1942}} * {{cite book | author=Guderian, Heinz | title=Kann Westeuropa verteidigt werden? | publisher=Plesse-Verlag | year=1950}} * {{cite book | author=Guderian, Heinz | title=[[Ketua Panzer (buku)|Ketua Panzer]] | publisher=Da Capo Press Reissue edition, 2001. New York: [[Da Capo Press]] | year=1952 | isbn=0-306-81101-4}} Guderian describes his time as an officer in charge of various German armoured forces. Originally published in German, titled ''Erinnerungen eines Soldaten'' (Memories of a Soldier) (Kurt Vowinckel Verlag, Heidelberg 1950; 10th edition 1977). * Alman, Karl (2008). ''Panzer vor - Die dramtische Geschichte der deutschen Panzerwaffe und ihre tapferen Soldaten''. Würzburg, Germany: Flechsig Verlag. ISBN 978-3-88189-638-2. * [[Hermann Balck|Balck, Hermann]] ''General Hermann Balck : an interview 12 January 1979''. Merriam Press, Bennington, Vermont, 2000. ISBN * Clark, Alan (1965). ''Barbarossa: The Russian-German Conflict 1941-45''. New York: HarpersCollins. ISBN 978-0-688-04268-4. * {{Cite book |last=Fellgiebel |first=Walther-Peer |authorlink=Walther-Peer Fellgiebel |year=2000 |title=Die Träger des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939–1945 – Die Inhaber der höchsten Auszeichnung des Zweiten Weltkrieges aller Wehrmachtsteile |trans_title=The Bearers of the Knight's Cross of the Iron Cross 1939–1945 — The Owners of the Highest Award of the Second World War of all Wehrmacht Branches |language=German |location=Friedberg, Germany |publisher=Podzun-Pallas |isbn=978-3-7909-0284-6 }} * {{cite book |last = Guderian |first = Heinz |title = Achtung - Panzer! |publisher = Sterling Press |location = |year = 1937 |isbn = 0-304-35285-3 |ref = harv }} * {{cite book |last = Guderian |first = Heinz |title = Panzer Leader |publisher = Da Capo |location = New York |year = 1952 |isbn = 0-306-81101-4. |ref = harv }} * {{cite book |last = Rommel |first = Erwin |editor-last = Liddell Hart |editor-first = B. H. |editor-link = B. H. Liddell Hart |year = 1982 |title = The Rommel Papers |location = New York |publisher = Da Capo Press |origyear = 1953 |isbn = 978-0-306-80157-0 |ref = {{sfnRef|Liddell Hart 1953}} }} * {{Cite book |last=Schaulen |first=Fritjof |year=2003 |title=Eichenlaubträger 1940 – 1945 Zeitgeschichte in Farbe I Abraham – Huppertz |trans_title=Oak Leaves Bearers 1940 – 1945 Contemporary History in Color I Abraham – Huppertz |language=German |location=Selent, Germany |publisher=Pour le Mérite |isbn=978-3-932381-20-1 }} * Williamson, Gordon and Bujeiro, Ramiro (2004). ''Knight's Cross and Oak Leaves Recipients 1939-40''. Osprey Publishing Ltd. ISBN 1-84176-641-0. * {{cite book | last = Young | first = Desmond | year = 1950 | title = Rommel The Desert Fox | publisher = Harper & Row | location = New York | oclc = 48067797 | ref = harv }} * Zimmer, Phil (October 2013) "Blitzkrieg Author" ''World War II History'' pp.&nbsp;10–15, Volume 12, Number 6. {{refend}} == Nota == {{reflist}} == Bacaan lanjut == * [[Antony Beevor|Beevor, Antony]], ''Berlin: The Downfall'' (2002) * Corum, James, ''The Roots of Blitzkrieg'' (1992) * [[Ian Kershaw|Kershaw, Ian]], ''Hitler 1936–1945: Nemesis'' (2001) * [[Kenneth Macksey|Macksey, Kenneth]], ''Guderian: Panzer General'' (1992, revision of ''Guderian, Creator of the Blitzkrieg'', 1976) * Searle, Alaric, ''Wehrmacht Generals, West German Society, and the Debate on Rearmament, 1949-1959'', Praeger Pub., (2003). * [[Karl J. Walde|Walde, Karl J.]], ''Guderian'' (1978) == Pautan luar == {{commons category|Heinz Guderian}} {{wikiquote}} *[http://www.mindef.gov.sg/imindef/publications/pointer/journals/2003/v29n3/personality_profile.html Personality Profile - General Heinz Guderian] by the ''Journal of the [[Singapore Armed Forces]]'' *[http://www.achtungpanzer.com/gen2.htm Generaloberst Heinz Wilhelm Guderian] at ''Achtung Panzer!'' *[http://www.findagrave.com/cgi-bin/fg.cgi?page=gr&GRid=11939863 Guderian's grave at Find-A-Grave] *song ''Roads to Moscow'', Al Stewart [http://www.elyrics.net/read/a/al-stewart-lyrics/roads-to-moscow-lyrics.html] {{s-start}} {{s-mil}} {{succession box | before = — | after = Generaloberst [[Rudolf Schmidt]] | title = Panglima ''[[2nd Panzer Army|2. Panzer-Armee]]'' | years = 5 Oktober 1941 – 25 Disember 1941 }} {{succession box|before=[[Kurt Zeitzler]]|title=Ketua Staf Am [[OKH]] |years=Julai 1944 – Mac 1945|after=[[Hans Krebs]]}} {{s-ach}} {{s-bef|before=[[Alexander Novikov]]}} {{s-ttl|title=[[Time (majalah)|Kulit Depan Majalah Time]]|years=7 Ogos1944}} {{s-aft|after=[[Sir Arthur Coningham]]}} {{s-end}} {{Generaloberst Reich Ketiga}} {{Ketua Staf Wehrmacht}} [[Kategori:Kelahiran 1884]] [[Kategori:Kematian 1954]] [[Kategori:Perang Dunia Kedua|Guderian]] [[Kategori:Jeneral Tentera Jerman]] [[Kategori:Orang Jerman]] 8sbrfjl5nw1ursfpv0uwxpkej6c0p4e 0 418229 6844310 6565305 2026-05-08T17:14:15Z Zayn al aziz 117578 /* Pautan luar */ 6844310 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name =''[[Reichsmarschall]]''<br/> Hermann Göring | birth_name=Hermann Wilhelm Göring | image = [[File:Hermann Göring - Röhr.jpg|350px]] | caption = Göring pada Januari 1943 | office = [[Senarai Presiden Reichstag|Presiden Reichstag]] | term_start = 30 Ogos 1932 | term_end = 23 April 1945 | president = {{plainlist | * [[Paul von Hindenburg]] * [[Adolf Hitler]] <small>([[Führer]])</small> }} | chancellor = {{Collapsible list | {{plainlist | * [[Heinrich Brüning]] * [[Franz von Papen]] * [[Kurt von Schleicher]] * [[Adolf Hitler]] }} }} | predecessor = [[Paul Löbe]] | successor = ''tiada, jawatan dimansuhkan'' |office1 = [[Naib Canselor Jerman]] |chancellor1 = [[Adolf Hitler]] |term_start1 = 10 Februari 1941 |term_end1 = 23 April 1945 |predecessor1 = [[Franz von Papen]] |successor1 = [[Franz Blücher]] | office2 = [[Ketua Menteri Prusia]] | term_start2 = 10 April 1933{{sfn|Manvell|2011|p=110}} | term_end2 = 23 April 1945 | governor2 = {{plainlist | * [[Adolf Hitler]] * Diri sendiri <small>(''Gabenor'')</small> }} | predecessor2 = [[Franz von Papen]] | successor2 = Prusia dibubarkan | office3 = ''[[Reichsstatthalter]]'' [[Prusia]] (Pemangku) | term_start3 = 30 Januari 1935 | term_end3 = 23 April 1945 | primeminister3 = Diri sendiri | predecessor3 = [[Adolf Hitler]] | successor3 = Prusia dibubarkan | office4 = [[Kabinet Hitler|Menteri Ekonomi Reich]] | term_start4 = 26 November 1937 | term_end4 = 15 Januari 1938 | chancellor4 = [[Adolf Hitler]] | predecessor4 = Jawatan ditubuhkan | successor4 = [[Walther Funk]] | office5 = [[RLM|Menteri Penerbangan Reich]] | term_start5 = 27 April 1933 | term_end5 = 23 April 1945 | president5 = {{plainlist | * [[Paul von Hindenburg]] * [[Adolf Hitler]] <small>([[Führer]])</small> }} | chancellor5 = [[Adolf Hitler]] | predecessor5 = Posisi baru | successor5 = [[Robert Ritter von Greim]] | office6 = [[Kabinet Hitler|Menteri Perhutanan Reich]] | term_start6 = Julai 1934 | term_end6 = 23 April 1945 | president6 = {{plainlist | * [[Paul von Hindenburg]] * [[Adolf Hitler]] <small>([[Führer]])</small> }} | chancellor6 = [[Adolf Hitler]] | predecessor6 = Jawatan ditubuhkan | successor6 = Tiada | office7 = [[OKL|Panglima Besar Tentera Udara Jerman]] | term_start7 = 1 Mac 1935 | term_end7 = 23 April 1945 | president7 = {{plainlist | * [[Adolf Hitler]] <small>([[Führer]])</small> }} | chancellor7 = [[Adolf Hitler]] | predecessor7 = Posisi baru | successor7 = [[Robert Ritter von Greim]] | birth_date = {{birth date|df=yes|1893|1|12}}{{sfn|Manvell|2011|p=21}} | birth_place = [[Rosenheim]], [[Bavaria]], [[Empayar Jerman]] | death_date = {{death date and age|df=yes|1946|10|15|1893|1|12}}{{sfn|Kershaw|2008|p=964}} | death_place = [[Nuremberg]], [[Jerman]] <br /> (Bunuh diri dengan racun) | constituency = | party = [[Parti Buruh Jerman Sosialis Nasional]] (Parti Nazi) (1922–1945) | spouse = {{plainlist | * [[Carin Göring|Carin von Kantzow]] <br /> (1923–1931, mati) * [[Emmy Göring|Emmy Sonnemann]] <br /> (1935–1946) }} | children = [[Edda Göring]] | occupation = Tentera, Juruterbang, Ahli Politik | profession = | cabinet = [[Kabinet Hitler]] | signature = Hermann Göring Signature.svg | allegiance = {{plainlist | * {{Flag|Empayar Jerman}} (1912–1918) * {{Flag|Republik Weimar}} (1923-1933) * {{Flag|Jerman Nazi}} (1933–1945) }} | nickname = | branch = {{Collapsible list | {{plainlist | * [[Image:Flag of the German Empire.svg|23px]] [[Tentera Darat (Empayar Jerman)|Tentera Darat Imperial]] * [[Image:Cross-Pattee-Heraldry.svg|23px]] [[Luftstreitkräfte]] * [[Luftwaffe]] }} }} | serviceyears= {{plainlist | * 1912–1918 * 1923–1945 }} | rank = {{Collapsible list | {{plainlist | * ''[[Pasukan SA|SA]]-[[Obergruppenführer]]'' (hingga 1945) * ''[[Fil Marsyal|Generalfeldmarschall]]'' (1938–1940) * ''[[Reichsmarschall]]'' (1940–1945) }} }} | commands = Luftwaffe (1935–1945) | battles = {{plainlist | * Perang Dunia I * Perang Dunia II }} | awards = {{Collapsible list | {{plainlist | * [[Iron Cross]] Kelas 1 * [[Knight Cross of the Iron Cross]] * [[Order of the Zähringer Lion|Zaehring Lion]] with swords * [[Friedrich Order]] * [[House Order of Hohenzollern]] with swords third class * ''[[Pour le Merite]]'' * [[Grand Cross of the Iron Cross]] }} }} }} '''Hermann Wilhelm Göring''' (atau '''Goering'''; {{IPA-de|ˈɡøːʁɪŋ|lang|De-HermannWGoering.ogg}}; 12 Januari 1893&nbsp;– 15 Oktober 1946), ialah seorang ahli politik Jerman, pemimpin tentera, anggota utama [[Parti Nazi]] (''NSDAP'') dan secara rasminya pemimpin kedua bagi [[Reich Ketiga]] selepas [[Adolf Hitler]]. Seorang juruterbang pesawat [[ace|pejuang ace]] dalam [[Perang Dunia Pertama]], beliau adalah penerima pingat [[Pour le Merite]] yang didambakan, juga dikenali sebagai "Blue Max".Beliau merupakan komander terakhir Jagdgeschwader 1, unit sayap pejuang yang pernah dipimpin oleh [[Manfred von Richthofen]], dikenali sebagai "Red Baron". Seorang ahli NSDAP sejak awalnya lagi, Göring tercedera pada tahun 1923 semasa rampasan kuasa yang gagal yang dikenali sebagai [[Beer Hall Putsch]]. Beliau menjadi penagih kekal [[morfin]] selepas dirawat dengan dadah tersebut bagi kecederaannya. Selepas membantu [[Adolf Hitler]] mengambil kuasa pada tahun 1933, beliau menjadi orang kedua paling berkuasa di Jerman. Beliau mengasaskan [[Gestapo]] pada tahun 1933. Göring dilantik sebagai panglima tertinggi [[Luftwaffe]] (tentera udara) pada tahun 1935, jawatan yang dipegangnya sehingga hari terakhir [[Perang Dunia Kedua]]. Pada tahun 1940 beliau berada di kemuncak kuasa dan pengaruhnya; sebagai menteri yang memimpin [[Rancangan Empat Tahun]], beliau bertanggungjawab bagi kebanyakan fungsi ekonomi Jerman semasa pembinaannya hingga Perang Dunia Kedua. Hitler menaikkan pangkatnya ke [[Reichsmarschall]], iaitu pangkat paling kanan berbanding semua panglima [[Wehrmacht]] yang lain, dan pada tahun 1941 Hitler melantik beliau sebagai pengganti dan timbalannya bagi semua jawatannya. Menjelang tahun 1942 hubungan baik Goring dengan Hitler semakin merosot, ini disebabkan ''Luftwaffe'' gagal mencapai komitmennya dan gerakan perang Jerman terhalang di kedua-dua barisan. Oleh itu Goring berundur seketika daripada tabir tentera serta politik dan memberi tumpuan kepada pemerolehan harta dan karya seni, yang kebanyakkannya dirampas dari orang yahudi yang menjadi mangsa [[Holocaust]]. Dimaklumkan pada 22 April 1945 yang Hitler merancang untuk membunuh diri, Goring menghantar sekeping [[Telegram Göring|telegram kepada Hitler]] memohon untuk mengambil alih pemerintahan Reich. Melihat ia satu tindakan pengkhianatan, Hitler memecat Goring daripada semua jawatan serta parti dan mengarahkan penangkapannya. Selepas Perang Dunia II, Goring telah disabitkan dengan [[jenayah perang]] dan [[jenayah terhadap kemanusiaan]] di [[Perbicaraan Nuremberg]]; beliau merupakan pegawai tertinggi Nazi yang dibicarakan disana. Beliau telah dijatuhi hukuman gantung sampai mati tetapi [[Bunuh diri|membunuh diri]] dengan meminum [[racun sianida]] pada malam sebelum hukuman mati dijalankan. [[File:Göring Augsburg 1945.jpg|thumb|Hermann Göring di [[Augsburg]] semasa ditahan oleh pihak Amerika, 11 Mei 1945 [[File:Hermann Göring Signature.svg|thumb|Tandatangan Göring]]]] == Awal kehidupan == == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Fähnrich]]'' - 13 May 1911 * ''[[Leutnant]]'' - 20 Januari 1914 * ''[[Oberleutnant]]'' - 18 Ogos 1917 * ''[[Hauptmann]]'' (Kehormat) - 8 Jun 1920 * ''[[General der Infanterie]]'' (Kehormat) - 31 Ogos 1933 * ''[[General der Flieger]]'' - 1 Mac 1935 * ''[[Generaloberst]]'' - 20 April 1936 * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 4 Februari 1938 * ''[[Reichsmarschall]]'' - 19 Julai 1940 == Anugerah kebesaran == * [[Iron Cross]] (1914) Kelas 1: 22 Mac 1915 * [[Iron Cross]] (1914) Kelas 2: 15 September 1914 * [[Lencana Pesawat Pemerhati Diraja Prusia]]: 15 November 1914 * Pingat Kesatria Kelas 2 [[Darjah Singa Zahringer]] Grand Duke Baden berserta Pedang: 8 Julai 1915 * [[Lencana Juruterbang Diraja Prusia]]: 12 Oktober 1915 * [[''Piala Kehormat bagi Pemenang Kombat Udara'']]: 15 April 1916 * Pingat Kesatria [[Darjah Kepujian Tentera Duke Karl-Friedrich Baden]]: 20 Oktober 1917 * Pingat Kesatria [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] berserta Pedang: 20 Oktober 1917 * [[Lencana Cedera|Lencana Cedera warna Hitam]]: 1918 * [[Medal Bulan Sabit Besi]] (Bintang Gallipoli) Turki * [[Pour le Merite]]: 2 Jun 1918 * [[Pingat Berdarah]] Parti Nazi (tanpa nombor) (Medal Peringatan 9 November 1923): 9 November 1933 * [[Lencana Emas Parti|Lencana Emas Kehormat Parti Nazi]]: 1 Disember 1933 * Pingat Utama [[Darjah Tentera Savoy]] Itali * [[Pingat Palang Merah Jerman]] dengan Riben leher berserta Bintang dada, Gred khas * Pingat Utama [[Darjah Kerabat Duke Saxon-Ernestine]] (Model 2) * [[Lencana Penerbangan]] (dizahirkan oleh Goring pada 19 Januari 1935) * [[Lencana Juruterbang Pemerhati|Lencana Emas Juruterbang Pemerhati bertahta Berlian]]: 16 Mac 1935 * [[Cuff title]] (''gegelang nama'') "Jagdgeschwader Frhr.v.Richthofen Nr.1 1917/1918": Oktober 1935 * [[Pingat Kehormatan]] Pejuang (1934) * [[Lencana Kehormat "Helang Perak" NSDAP Daerah Thuringia]]: 20 April 1937 * [[Lencana Emas Kehormat NSDAP Daerah Berlin]] * [[Darjah Matahari Terbit]] Jepun Kelas 1 berserta Selepang dan Bintang: 9 November 1937 * [[Pingat Kehormat Pertahanan Udara]] Gred 1: 20 April 1938 * Pingat Utama [[Darjah Dannebrog]] berserta Berlian dan Rantai (Darjah Tertinggi Denmark): 6 Ogos 1938 * Pingat Utama [[Darjah Saint Maurice dan Lazarus]] Itali: 1938 * Pingat Utama [[Darjah Pedang Diraja]] Sweden berserta Rantai: 2 Februari 1939 * [[Pingat Khidmat Lama Angkatan Tentera]] Kelas 4 * [[Lencana 1939|Lencana Iron Cross]] (1939) Kelas 1 dan 2: 30 September 1939 * [[Knight Cross of the Iron Cross]]: 30 September 1939 * [[Pingat Danzig]] Kelas 2 dan 1: Oktober 1939 * Kalung Besar Kesatria [[Darjah Yang Maha Utama Hari Pengisytiharan Suci]] Itali: 22 Mei 1940 * Pingat Utama [[Darjah Mahkota Itali]]: 1940 * Kalung Besar Gred 1 [[Darjah Busur dan Anak Panah Imperial]] Sepanyol * [[Grand Cross of the Iron Cross]]: 19 Julai 1940 * [[Darjah Michael the Brave]] Romania Kelas 3 hingga Kelas 1: 21 Oktober 1941 * Pingat Utama [[Darjah Tentera Savoy]] Itali berserta Bintang dan Selepang: 27 November 1941 * Pingat Utama [[Darjah Kebebasan Finland]] berserta Pedang: 25 Mac 1942 * [[Darjah Bunga Paulownia]] Jepun Kelas 1: 29 September 1943 * [[Pingat Kemenangan Perang]] Slovakia Kelas 1 * Pingat Komander [[Darjah Aeronautik yang Dihormati]] Romania berserta Bintang Perang dan Pedang * Pingat Utama [[Darjah Singa Finland]] berserta Pedang * Pingat Utama [[Darjah Bunga Ros Putih Finland]] berserta Pedang * [[Pedang Utama Perpaduan Nasional Jepun Shochoku Seishin Shinkokai]] * Pingat Utama [[Darjah Bintang Diraja Itali]] * [[Lencana Perang Kapal Selam]] (1939) bertahta Berlian * [[Lencana Juruterbang Romania]] == Lihat juga == * [[Parti Nazi]] * [[Luftwaffe]] * [[OKL]] Pemimpin Jerman * [[Adolf Hitler]] * [[Rudolf Hess]] * [[Joseph Goebbels]] * [[Heinrich Himmler]] * [[Joachim von Ribbentrop]] * [[Albert Speer]] * [[Martin Bormann]] * [[Alfred Rosenberg]] * [[Robert Ley]] * [[Wilhelm Frick]] Fil Marsyal dan Laksamana Besar Jerman * [[Werner von Blomberg]] * [[Gerd von Rundstedt]] * [[Erich Raeder]] * [[Fedor von Bock]] * [[Wilhelm Ritter von Leeb]] * [[Walther von Brauchitsch]] * [[Wilhelm Keitel]] * [[Walther von Reichenau]] * [[Erwin von Witzleben]] * [[Gunther von Kluge]] * [[Albert Kesselring]] * [[Hugo Sperrle]] * [[Wilhelm List]] * [[Erhard Milch]] * [[Eduard Freiherr von Bohm-Ermolli]] * [[Erwin Rommel]] * [[Georg von Kuchler]] * [[Erich von Manstein]] * [[Friedrich Paulus]] * [[Ernst Busch]] * [[Ewald von Kleist]] * [[Maximilian Freiherr von Weichs]] * [[Karl Donitz]] * [[Wolfram Freiherr von Richthofen]] * [[Walter Model]] * [[Ferdinand Schorner]] * [[Robert Ritter von Greim]] == Petikan == {{reflist|20em}} == Sumber == * {{cite book | last = Bungay | first = Stephen | authorlink = Stephen Bungay | title = The Most Dangerous Enemy: A History of the Battle of Britain | year = 2000 | publisher = Aurum Press | location = London | isbn = 978-1-85410-721-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Beevor | first = Antony | authorlink = Antony Beevor | title = The Battle for Spain: The Spanish Civil War 1936–1939 | year = 2006 | publisher = Phoenix | location = London | isbn = 978-0-7538-2165-7 | ref = harv }} * {{cite book | last1 = Block | first1 = Maxine | last2 = Trow | first2 = E. Mary | title = Current Biography: Who's News and Why 1941 | year = 1971 | publisher = H.W. Wilson | location = New York | oclc = 16655369 | ref = harv }} * {{cite book | last = Bullock | first = Alan | authorlink = Alan Bullock | title = Hitler: A Study in Tyranny | year = 1999 | origyear = 1952 | publisher = Konecky & Konecky | location = New York | isbn = 978-1-56852-036-0 | ref = harv }} * {{cite book | last = Evans | first = Richard J. | authorlink = Richard J. Evans | year = 2003 | title = The Coming of the Third Reich | publisher = Penguin | location = New York | isbn = 978-0-14-303469-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Evans | first = Richard J. | year = 2005 | title = The Third Reich in Power | publisher = Penguin | location = New York | isbn = 978-0-14-303790-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Evans | first = Richard J. | year = 2008 | title = The Third Reich at War | publisher = Penguin | location = New York | isbn = 978-0-14-311671-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Fellgiebel | first = Walther-Peer | authorlink = Walther-Peer Fellgiebel | title = Die Trager Des Ritterkreuzes Des Eisernen Kreuzes, 1939–1945 | publisher = Podzun-Pallas | location = Friedberg | year = 2000 | origyear = 1986 | language = German | isbn = 978-3-7909-0284-6 | ref = harv }} * {{cite book | last = Franks | first = Norman | title = Above the Lines: The Aces and Fighter Units of the German Air Service, Naval Air Service and Flanders Marine Corps, 1914–1918 | publisher = Grub Street | location = Oxford | year = 1993 | isbn = 978-0-948817-19-9 | ref = harv }} * {{cite book | last = Fussell | first = Paul | title = Uniforms: Why We Are What We Wear | year = 2002 | publisher = Houghton Mifflin | location = New York | isbn = 978-0-618-38188-3 | ref = harv }} * {{cite book | last = Gerwarth | first = Robert | authorlink = Robert Gerwarth | year = 2011 | title = Hitler's Hangman: The Life of Heydrich | publisher = Yale University Press | location = New Haven, CT | isbn = 978-0-300-11575-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Gilbert | first = Gustave | authorlink = Gustave Gilbert | title = Nuremberg Diary | publisher = Da Capo Press | location = New York | year = 1995 | isbn =978-0-306-80661-2 | ref = harv }} * {{cite book | last = Goldhagen | first = Daniel | authorlink = Daniel Goldhagen | title = [[Hitler's Willing Executioners|Hitler's Willing Executioners: Ordinary Germans and the Holocaust]] | year = 1996 | publisher = Knopf | location = New York | isbn = 978-0-679-44695-8 | ref = harv }} * {{cite book | last = Hitler | first = Adolf | authorlink = Adolf Hitler | title = Hitler's Table Talk, 1941–1944 | publisher = Oxford University Press | location = Oxford; New York | year = 1988 | isbn = 978-0-19-285180-2 | ref = harv }} * {{cite book | last = Hooton | first = Edward | authorlink = E. R. Hooton | title = Phoenix Triumphant: The Rise and Rise of the Luftwaffe | publisher = Arms & Armour | location = Garden City | year = 1999 | isbn = 1-85409-181-6 | ref = harv }} * {{cite book | last = Kershaw | first = Ian | authorlink = Ian Kershaw | year = 2008 | title = Hitler: A Biography | publisher = W. W. Norton & Company | location = New York, NY | isbn = 978-0-393-06757-6 | ref = harv }} * {{cite book | last = Kilduff | first = Peter | title = Herman Göring, Fighter Ace: The World War I Career of Germany's Most Infamous Airman | year = 2013 | publisher = Grub Street | location = London | isbn = 978-1-906502-66-9 | ref = harv }} * {{cite book | last = Manvell | first = Roger | title = Goering | publisher = Skyhorse | location = London | year = 2011 | origyear = 1962 | isbn = 978-1-61608-109-6 | ref = harv }} * {{cite book | last = Maser | first = Werner | title = Fälschung, Dichtung und Wahrheit über Hitler und Stalin | publisher = Olzog | location = Munich | language = German | year = 2004 | isbn = 3-7892-8134-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Raeder | first = Erich | title = Erich Rader, Grand Admiral: The Personal Memoir of the Commander in Chief of the German Navy From 1935 Until His Final Break With Hitler in 1943 | publisher = New York: Da Capo Press. United States Naval Institute | location = London | year = 2001 | origyear = | isbn = ISBN 0-306-80962-1 | ref = harv }} * {{cite book | last = Shirer | first = William L. | authorlink = William L. Shirer | title = [[The Rise and Fall of the Third Reich]] | publisher = Simon & Schuster | location = New York | year = 1960 | isbn = 978-0-671-62420-0 | ref = harv }} * {{cite book | last = Speer | first = Albert | authorlink = Albert Speer | origyear = 1969 | year = 1971 | title = [[Inside the Third Reich]] | publisher = Avon | location = New York | isbn = 978-0-380-00071-5 | ref = harv }} *{{cite journal | last = Stolfi | first = Russel | title = Barbarossa Revisited: A Critical Reappraisal of the Opening Stages of the Russo-German Campaign (June–December 1941) | journal = [[Journal of Modern History]] | year = 1982 | month = March | volume = 54 | issue = 1 | pages = 27–46 | doi = 10.1086/244076 | ref = harv }} * {{cite book | last = Taylor | first = Telford | title = The Anatomy of the Nuremberg Trials | publisher = Knopf | location = New York | year = 1992 | isbn = 978-0-394-58355-6 | ref = harv }} '''Sumber dalam talian''' * {{Cite news | title = Guard 'gave Goering suicide pill' | work = BBC News | date = 8 February 2005 | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/americas/4247069.stm | accessdate = 8 May 2012 | ref = {{sfnRef|BBC News|2005}} }} * {{cite web | title = Judgment of International Military Tribunal on Hermann Goering | work = The Avalon Project | publisher = Yale Law School, Lillian Goldman Law Library | location = New Haven, Connecticut | date = 30 September 1946 | url = http://avalon.law.yale.edu/imt/judgoeri.asp | accessdate = 8 May 2012 | ref = {{sfnRef|International Military Tribunal|1946}} }} * {{cite web | title = Nuremberg Trial Proceedings, Volume 9: Eighty-fourth day, Monday, 18 March 1946, morning session | work = The Avalon Project | publisher = Yale Law School, Lillian Goldman Law Library | location = New Haven, Connecticut | url = http://avalon.law.yale.edu/imt/03-18-46.asp | accessdate = 28 March 2012 | ref = {{sfnRef|Nuremberg Trial Proceedings, 18 March 1946}} }} * {{cite journal | last = Rothfeld | first = Anne | title = Nazi Looted Art: The Holocaust Records Preservation Project, Part 1 | year = 2002 | journal = Prologue Magazine | publisher = U.S. National Archives and Records Administration | volume = 34 | issue = 3 | url = http://www.archives.gov/publications/prologue/2002/summer/nazi-looted-art-1.html | ref = harv }} == Bacaan lanjut == * {{cite book | last = Brandenburg | first = Erich | title = Die Nachkommen Karls Des Grossen | publisher = Degener | location = Neustadt/Aisch | year = 1995 | isbn = 3-7686-5102-9 }} * {{cite book | last = Burke | first = William Hastings | title = Thirty Four | authorlink = | year = 2009 | publisher = Wolfgeist | location = London | isbn = 978-0-9563712-0-1 }} * {{cite book | last = Butler | first = Ewan | title = Marshal Without Glory | authorlink = | coauthors = | year = 1951 | publisher = Hodder & Stoughton | location = London | oclc = 1246848 }} * {{cite book | last = Fest | first = Joachim | authorlink = Joachim Fest | title = Inside Hitler's Bunker | publisher = Farrar, Strauss and Giroux | location = New York | year = 2004 | isbn = 0-374-13577-0 }} * {{cite book | last = Frischauer | first = Willi | year = 1951 | title = The Rise and Fall of Hermann Goering | publisher = Ballantine Books }} * {{cite book | last = Göring | first = Hermann | title = Germany Reborn | year = 1934 | publisher = E. Mathews & Marrot | location = London | oclc = 570220 | url = http://www.third-reich-books.com/x-567-hermann-goering-germany-reborn.htm }} * {{cite book | last = Leffland | first = Ella | year = 1990 | title = The Knight, Death and the Devil | publisher = Morrow | location = New York | isbn = 0-688-05836-1 }} * {{cite book | last = Maser | first = Werner | year = 2000 | title = Hitlers janusköpfiger Paladin: die politische Biographie | location = Berlin | language = German | isbn = 3-86124-509-4 }} * {{cite book | last = Mosley | first = Leonard | authorlink = Leonard Mosley | title = The Reich Marshal: A Biography of Hermann Goering | publisher = Doubleday | location = Garden City | year = 1974 | isbn = 0-385-04961-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Overy | first = Richard | authorlink = Richard Overy | title = Goering | publisher = Phoenix Press | location = London | year = 2000 | isbn = 1-84212-048-4 }} * {{cite book | last = Paul | first = Wolfgang | title = Wer War Hermann Göring: Biographie | publisher = Bechtle | location = Esslingen | language = German | year = 1983 | isbn = 3-7628-0427-3 }} == Pautan luar == {{Commons|Hermann Wilhelm Göring}} {{wikiquote}} * [http://avalon.law.yale.edu/imt/03-13-46.asp#Goering1 Nuremberg Trial Proceedings Vol. 9] Transcript of Goering's testimony at the trial * [http://www.historynet.com/lost-prison-interview-with-hermann-goring-the-reichsmarschalls-revelations.htm "Lost Prison Interview with Hermann Goring: The Reichsmarschall's Revelations"] published by [http://www.thehistorynet.com ''World War II Magazine''] * [http://langbrosjukhus.se/hermann-goring Göring at Långbro asylum] {{s-start}} {{s-mil}} |- {{s-bef|before=Erich Wieland}} {{s-ttl|title=Pegawai Memerintah [[Jasta 27|''Jasta'' 27]]|years=1917–1918}} {{s-aft|after=[[Hermann Frommherz]]}} |- {{s-bef|before=[[Wilhelm Reinhard]]}} {{s-ttl|title=Pegawai Memerintah [[Jagdgeschwader 1 (World War I)|''Jagdgeschwader'' 1]]|years=1918}} {{s-aft|after=[[Erich von Wedel]]}} |- {{s-bef|before=[[Erich von Wedel]]}} {{s-ttl|title=Pegawai Memerintah [[Jagdgeschwader 1 (World War I)|''Jagdgeschwader'' 1]]|years=1918}} {{s-non|reason=Unit dibubarkan}} |- {{s-new|reason=Luftwaffe ditubuhkan semula}} {{s-ttl|title=Panglima Besar [[Luftwaffe]]|years=1935–1945}} {{s-aft|after=[[Robert Ritter von Greim]]}} |- {{s-off}} {{s-bef|before=Hans Ulrich Klintzsche}} {{s-ttl|title=[[Oberste SA-Führer|Ketua SA]] |years=1923}} {{s-vac|next=Franz Pfeffer von Salomon}} |- {{s-bef|before=Paul Löbe}} {{s-ttl|title=[[Yang di-Pertua Reichstag]] |years=1932–1945}} {{s-non|reason=Reichstag dibubarkan}} |- {{s-bef|before=[[Franz von Papen]] <br /> (''Pesuruhjaya'')}} {{s-ttl|title=[[Perdana Menteri Prusia]] |years=1933–1945}} {{s-non|reason=[[Prussia#The End of Prussia|Prusia dibubarkan]]}} |- {{s-bef|before=[[Adolf Hitler]]}} {{s-ttl|title=[[Gabenor Prusia]]|years=1935–1945}} {{s-non|reason=Prusia dibubarkan}} |- {{s-bef|before=Hjalmar Schacht}} {{s-ttl|title=[[Members of Hitler's cabinet|Menteri Ekonomi]]|years=1937–1938}} {{s-aft|after=Walter Funk}} {{s-end}} {{Nazisme}} {{Kabinet Hitler}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Naib Canselor Jerman}} {{FMJermanPDII}} {{Penghuni terakhir Führerbunker}} {{Defendan Utama Nuremberg}} [[Kategori:Kelahiran 1893]] [[Kategori:Kematian 1946]] [[Kategori:Perang Dunia Kedua]] [[Kategori:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Kategori:Naib Canselor Jerman]] [[Kategori:Pemimpin Nazi]] [[Kategori:Jenayah perang]] [[Kategori:Ahli politik Jerman]] [[Kategori:Nazi]] [[Kategori:Luftwaffe]] [[Kategori:Orang Jerman]] [[Kategori:Kematian akibat bunuh diri]] [[Kategori:Orang yang dibicarakan oleh Tribunal Tentera Antarabangsa di Nuremberg]] 72jf6hbr6gkfhl2lv3yh0ydur4qoytt 0 428828 6844402 6836387 2026-05-09T00:00:26Z Amir Hamzah 2008 17303 6844402 wikitext text/x-wiki {{Tentang|dingo Australia}} {{Lencong|Warrigal|tumbuhan yang dikenali sebagai Warrigal di Australia|Tetragonia tetragonioides}} {{Kotak spesies | fossil_range = [[Holosen]] (3,450 tahun [[Sebelum Kini|sebelum kini]] – kini)<ref name="Greig2015"/><ref name="Jackson2015"/> | image = Dingo (Canis lupus dingo) Kakadu 2.jpg | image_caption = [[Taman Negara Kakadu]], [[Wilayah Utara (Australia)|Wilayah Utara]] | genus = Canis | species = familiaris | authority = Linnaeus, 1758 | synonyms = {{Bulleted list|''Canis familiaris dingo'' <small>Meyer, 1793</small><ref name="Blumenbach1799"/>|''[[Canis lupus dingo]]'' <small>Meyer, 1793</small>|''Canis dingo'' <small>Meyer, 1793</small>}} | range_map = Dingo-Distribution-Fleming.png | range_map_caption = Taburan dingo: dingo di selatan [[Pagar Dingo]] (garis hitam) mungkin mempunyai prevalens lebih tinggi bagi penghibridan. }} [[Fail:Canis lupus dingo, Fraser Island.jpg|thumb|Di pantai di [[K'gari]], Queensland]] '''Dingo'''{{Efn|{{Jawi|ديڠو‎‎}}}} (sama ada termasuk dalam [[spesies]] '''''Canis familiaris''''', atau dianggap sebagai salah satu [[takson]] bebas berikut: '''''Canis familiaris dingo''''', '''''Canis dingo''''', atau '''''Canis lupus dingo''''') ialah satu zuriat bagi [[anjing]]<ref name="Jackson2020"/><ref name="Field2022"/> yang terdapat di [[Australia]]. Pengelasan [[taksonomi]]nya diperdebatkan seperti yang ditunjukkan oleh pelbagai nama saintifik yang digunakan sekarang dalam terbitan berlainan. Ia dianggap sebagai satu bentuk [[anjing|anjing bela jinak]] yang tidak mewajarkan pengiktirafan sebagai [[subspesies]], subspesies anjing atau [[serigala]], atau spesies penuh tersendiri. Dingo ialah [[Canis|kanin]] bersaiz sederhana yang mempunyai tubuh langsing dan tahan lasak yang disesuaikan untuk kelajuan, ketangkasan, dan stamina. Tiga warna lapis bulu utama dingo merupakan halia muda atau sawo matang, hitam dan sawo matang, atau putih berkrim. Tengkoraknya berbentuk baji dan kelihatan besar secara berperkadaran dengan tubuh. Dingo berkait rapat dengan [[anjing menyanyi New Guinea]]: zuriat bagi kedua-duanya berpecah awal-awal daripada zuriat yang membawa kepada anjing bela jinak kini dan dapat dijejak kembali melalui [[Asia Tenggara Maritim]] ke Asia. Tinggalan dingo tertua yang ditemukan di Australia berusia sekitar 3,500 tahun. Kawanan dingo biasanya terdiri daripada pasangan mengawan, anak-anak kepada pasangan tersebut dari tahun semasa, dan kadang-kadang anak-anak dari tahun sebelumnya. ==Etimologi== [[Fail:George Stubbs, A portrait of a large Dog from New Holland (Dingo), 1772.jpg|thumb|''[[Portrait of a Large Dog]] from [[New Holland (Australia)|New Holland]]'' oleh [[George Stubbs]], 1772. [[Muzium Maritim Kebangsaan]], Greenwich]] Nama "dingo" berasal daripada [[bahasa Dharug]] yang digunakan oleh [[Peribumi Australia]] di kawasan [[Sydney]].<ref name="Simpson2008"/> Penjajah British pertama yang tiba di Australia pada tahun 1788 mengasaskan petempatan di [[Port Jackson]] dan mencatatkan "dingo" yang tinggal bersama dengan Peribumi Australia.<ref name="Tench1789"/> Namanya pertama kali dicatatkan pada tahun 1789 oleh [[Watkin Tench]] dalam karya beliau ''[[Journals of the First Fleet#Watkin Tench|Narrative of the Expedition to Botany Bay]]'' ("Naratif Ekspedisi ke Botany Bay"): {{Petikan|Satu-satunya haiwan bela jinak yang dipunyai oleh mereka ialah anjing, yang dalam bahasa mereka dipanggil dingo, dan banyak yang menyerupai anjing rubah dari England. Haiwan ini sama-sama malu dengan kita, dan terikat dengan orang asli. Salah seekor kini dimiliki oleh Gabenor, dan dapat didamaikan dengan baik dengan tuan baharunya.<ref name="Tench1789"/>}} Perkataan bahasa Dharug yang berkaitan termasuk "''ting-ko''", yang memaksudkan "anjing betina", dan "''tun-go-wo-re-gal''", yang memaksudkan "anjing besar".<ref name="Simpson2008"/> Dingo mempunyai nama berlainan dalam [[bahasa orang asli Australia]] berlainan, seperti ''boolomo'', ''dwer-da'', ''joogoong'', ''kal'', ''kurpany'', ''maliki'', ''mirigung'', ''noggum'', ''papa-inura'', dan ''wantibirri''.<ref name="Corbett2004"/> Di [[K'gari]] (dahulunya Pulau Fraser) di Queensland, yang mempunyai populasi dingo yang lama berasas dan cukup terkenal, ''wongari'' mempunyai tempat bermakna dalam budaya [[gelaran asli di Australia#Pemilik tradisional|para pemilik tradisional]] bagi pulau itu, iaitu [[orang Butchulla]].<ref name="Butler2026">{{Kutip web|last1=Butler|first1=Dan|last2=Rennie|first2=Michael|date=5 Februari 2026|url=https://www.sbs.com.au/nitv/article/butchulla-community-have-held-an-emotional-ceremony-on-kgari-for-the-family-piper-james/bk0zkxyab|title=Butchulla Aboriginal Corporation have called for a full review of K'gari's management|trans-title=Butchulla Aboriginal Corporation telah menyeru semakan penuh bagi pengurusan K'gari|language=en|publisher=[[Special Broadcasting Service]]|access-date=14 Februari 2026}}</ref> Sesetengah pengarang mencadangkan bahawa perbezaan wujud antara dingo kem dengan dingo liar kerana kedua-duanya mempunyai nama berlainan dalam kalangan [[orang asli Australia]].<ref name="Ryan1964"/> Penduduk rantau [[Yarralin, Wilayah Utara]], kerap memanggil dingo yang tinggal bersama dengan mereka ''walaku'' dan yang tinggal di alam liar ''ngurakin''.<ref name="Rose1992C10"/> Mereka juga menggunakan nama ''walaku'' untuk merujuk kedua-dua dingo dan anjing.<ref name="Rose1992C06"/> Peneroka kolonial New South Wales menggunakan nama dingo hanya untuk anjing kem.<ref name="Walters1995"/> Ada cadangan{{By whom|date=Februari 2026}} bahawa, di New South Wales, dingo kem menjadi liar hanya selepas pemusnahan kolonial bagi masyarakat Orang Asli.<ref name="Jackson2015"/> ==Taksonomi== {{Selanjutnya|Canis lupus dingo#Perdebatan taksonomi}} [[Fail:Dog of New South Wales.jpg|thumb|"Dog of New South Wales" diilustrasikan dalam ''The Voyage of [[Arthur Phillip|Governor Phillip]] to [[Teluk Botany|Botany Bay]]'' pada 1788<ref name="Mazell1789"/>]] Anjing yang dikaitkan dengan orang peribumi pertama kali dicatatkan oleh [[Jan Carstenszoon]] di kawasan [[Semenanjung Cape York]] pada tahun 1623.<ref name="Iredale1947"/> Pada tahun 1699, Kapten [[William Dampier]] melawat pinggir laut di tempat yang kini merupakan [[Australia Barat]] dan mencatatkan bahawa "orang-orang saya melihat dua atau tiga ekor binatang seperti serigala lapar, langsing seperti banyak rangka, bukan apa-apa melainkan kulit dan tulang".<ref name="Dampier1699"/> Pada tahun 1788, [[Armada Pertama]] tiba di Teluk Botany atas perintah gabenor kolonial pertama Australia, [[Arthur Phillip]], yang mengambil alih pemilikan seekor dingo<ref name="Tench1789"/> dan dalam jurnal beliau membuat keterangan ringkas dengan ilustrasi "Anjing New South Wales".<ref name="Mazell1789"/> Pada tahun 1793, berdasarkan keterangan ringkas dan ilustrasi Phillip, "Anjing New South Wales" dikelaskan oleh [[Friedrich Albrecht Anton Meyer|Friedrich Meyer]] sebagai ''Canis dingo''.<ref name="Meyer1793"/> Pada tahun 1999, sebuah kajian tentang zuriat ibu melalui penggunaan [[DNA mitokondrion]] (mDNA) sebagai [[penanda genetik]] menunjukkan bahawa dingo dan anjing menyanyi New Guinea berkembang pada masa populasi manusia lebih terasing antara satu sama lain.<ref name="Wayne1999"/> Dalam edisi ketiga ''[[Mammal Species of the World]]'', yang diterbitkan pada tahun 2005, ahli mamalogi [[Wallace Christopher Wozencraft|W. Christopher Wozencraft]] menyenaraikan subspesies liarnya di bawah serigala ''Canis lupus'' dan mencadangkan dua subspesies tambahan: "''familiaris'' Linnaeus, 1758 [anjing bela jinak]" dan "''dingo'' Meyer , 1793 [anjing bela jinak]". Wozencraft menyertakan ''hallstromi''—anjing menyanyi New Guinea—sebagai [[sinonim (taksonomi)|sinonim taksonomi]] untuk dingo. Beliau merujuk kajian mDNA sebagai salah satu panduan dalam membentuk keputusan beliau.<ref name="Wozencraft2005"/> Penyertaan ''familiaris'' dan ''dingo'' di bawah klad "anjing bela jinak" telah dicatatkan oleh ahli mamalogi lain<ref name="Jackson2017"/> dan pengelasan kedua-duanya di bawah serigala telah diperdebatkan.<ref name="Smith2015C01"/> Pada tahun 2019, bengkel yang dianjurkan oleh Kumpulan Pakar Kanid [[Kesatuan Pemuliharaan Alam Sekitar Antarabangsa|IUCN]]/SSC menganggap anjing menyanyi New Guinea dan dingo sebagai anjing jalang (''Canis familiaris'') yang, oleh itu, tidak patut ditaksir untuk [[Senarai Merah IUCN]].<ref name="Álvares2019"/> Pada tahun 2020, [[Persatuan Ahli Mamalogi Amerika Syarikat]] menganggap dingo sebagai sinonim bagi anjing bela jinak.<ref>{{BioRef|asm|id=1005940|title=''Canis familiaris''|version=1.5|access-date=6 April 2024}}</ref> [[Penjujukan DNA]] terkini bagi dingo liar 'tulen' dari Australia Selatan mencadangkan bahawa dingo mempunyai pola [[pemetilan DNA]] berbeza berbanding dengan anjing gembala Jerman.<ref name="Field2022"/> Pada tahun 2024, sebuah kajian mendapati bahawa dingo dan anjing menyanyi New Guinea menunjukkan 5.5% introgresi genom daripada leluhur bagi [[serigala Jepun]] yang pupus baru-baru ini sambil anjing-anjing Jepun yang menunjukkan 4% introgresi genom. Introgresi ini berlaku sebelum leluhur bagi serigala Jepun tiba di Jepun.<ref name="Gojobori2024"/> ===Status bela jinak=== Dingo dianggap sebagai anjing [[organisma jalang|jalang]] kerana ia diturunkan daripada leluhur bela jinak.<ref name="Greig2015"/><ref name="Jackson2017"/> Hubungan dingo dengan Peribumi Australia ialah hubungan [[komensalisme]], iaitu apabila dua organisma hidup dalam pergaulan rapat tetapi tidak bergantung pada satu sama lain untuk kemandirian. Kedua-dua organisma berburu dan tidur bersama-sama. Oleh itu, dingo cukup selesa di sekeliling manusia untuk bergaul dengan mereka tetapi masih mampu hidup berdikari.<ref name="Pierotti2017"/> Mana-mana [[anjing bebas merantau]] dan tidak berpemilik dapat disosialisasikan untuk menjadi anjing berpemilik, seperti yang dilakukan oleh sesetengah dingo apabila menyertai keluarga manusia.<ref name="Miklósi2015"/> Walaupun dingo wujud di alam liar,<ref name="Smith2015C03"/> ia bergaul dengan manusia tetapi tidak [[pembiakbakaan terpilih|dibiakbakakan]] secara terpilih, tidak seperti haiwan [[pembelajinakan|bela jinak]] lain.<ref name="Jackson2015"/><ref name="Smith2015C03"/> Oleh itu, statusnya sebagai haiwan bela jinak adalah tidak jelas.<ref name="Jackson2015"/> Sama ada dingo ialah spesies liar atau bela jinak tidak dijelaskan daripada keterangan asli Meyer, yang diterjemahkan daripada bahasa Jerman yang berbunyi: {{Petikan|Tidak ada pengetahuan sama ada ia merupakan satu-satunya spesies anjing di New South Wales, mahupun sama ada ia juga masih dapat ditemukan dalam keadaan liar; walau bagaimanapun, setakat ini ia kelihatan telah kehilangan sedikit keadaan liarnya; tambahan pula, tiada keragaman mencapah yang telah ditemukan.<ref name="Meyer1793"/>}} ===Sejarah=== Tinggalan dingo terawal yang diketahui, yang ditemukan di Australia Barat, bertarikh ke 3,450 tahun lalu.<ref name="Greig2015"/><ref name="Jackson2015"/><ref name="Smith2015C03"/> Berdasarkan perbandingan dingo moden dengan tinggalan awal ini, morfologi dingo tidak berubah selama beribu-ribu tahun itu. Ini mencadangkan bahawa tiada pemilihan buatan yang telah digunakan sepanjang tempoh itu dan dingo mewakili suatu bentuk awal bagi anjing.<ref name="Smith2015C03"/> Ia telah hidup, membiak, dan melalui pemilihan semula jadi di alam liar, terasing daripada anjing lain sehingga ketibaan peneroka Eropah, lalu menghasilkan baka unik.<ref name="Clutton-Brock2015"/><ref name="Crowther2014"/> Pada tahun 2020, sebuah kajian yang menggunakan [[DNA mitokondrion]] daripada tinggalan-tinggalan anjing purba dari lembangan [[Sungai Kuning]] dan lembangan [[Sungai Panjang, China|Sungai Panjang]] di China selatan menunjukkan bahawa kebanyakan anjing purba ini tergolong dalam zuriat kelompok haplo A1b; zuriat ini juga terdapat pada frekuensi tinggi dalam kalangan dingo Australia dan anjing prapenjajahan di Lautan Pasifik tetapi terdapat pada frekuensi rendah di China kini.<ref name="Zhang2020a"/> Anjing yang tergolong dalam kelompok haplo ini pernah tertabur secara meluas di China selatan, kemudian tersebar melalui Asia Tenggara ke New Guinea dan ke Oseania, tetapi digantikan di China oleh anjing daripada zuriat lain pada 2,000 tahun [[Sebelum Kini|sebelum kini]].<ref name="Zhang2020a"/> Tarikh boleh percaya tertua untuk tinggalan anjing yang ditemukan di Asia Tenggara tanah besar adalah dari Vietnam pada 4,000 tahun sebelum kini dan di [[Asia Tenggara Maritim|Kepulauan Asia Tenggara]] dari [[Timor Leste]] pada 3,000 tahun sebelum kini.<ref name="Balme2018"/> Tinggalan dingo terawal di [[Selat Torres]] bertarikh ke 2,100 tahun sebelum kini. Di New Guinea, tinggalan anjing terawal bertarikh ke 2,500–2,300 tahun sebelum kini dari Caution Bay dekat dengan [[Port Moresby]], tetapi tiada tinggalan anjing menyanyi New Guinea purba yang telah ditemukan.<ref name="Greig2015"/> Tinggalan rangka dingo terawal di Australia dianggarkan pada 3,450 tahun sebelum kini dari Gua Madura di [[Dataran Nullarbor]], [[Australia Barat]] tenggara;<ref name="Greig2015"/><ref name="Jackson2015"/> 3,320 tahun sebelum kini dari Woombah Midden dekat dengan [[Woombah, New South Wales]]; dan 3,170 tahun sebelum kini dari Fromme's Landing di [[Sungai Murray]] dekat dengan [[Mannum]], Australia Selatan.<ref name="Jackson2015"/> Serpihan tulang dingo ditemukan di dalam tempat perlindungan batu yang terletak di [[Mount Burr, Australia Selatan]], di dalam lapisan yang pada asalnya bertarikh 7,000-8,500 tahun sebelum kini.<ref name="Milham1976"/> Penggalian kemudian menunjukkan bahawa paras-paras telah terganggu dan tinggalan dingo "barang kali bergerak ke paras lebih awal."<ref name="Smith2015C01"/><ref name="Gollan1984"/> Pentarikhan bagi fosil-fosil dingo awal Australia ini membawa kepada kepercayaan meluas bahawa dingo mula-mula tiba di Australia 4,000 tahun sebelum kini dan kemudian mengambil masa 500 tahun untuk tersebar ke sekeliling benua itu.<ref name="Smith2015C03"/> Walau bagaimanapun, masa bagi tinggalan rangka ini adalah berdasarkan pentarikhan endapan yang di dalamnya tinggalan tersebut ditemukan, dan bukannya pentarikhan spesimen itu sendiri.<ref name="Balme2018"/> Pada tahun 2018, tulang rangka tertua dari Gua Madura adalah ditarikhkan secara karbon secara langsung pada antara 3,348 dengan 3,081 tahun sebelum kini, lalu menyediakan bukti terawal bagi dingo dan bahawa dingo mungkin telah tiba lebih lewat daripada yang telah dicadangkan sebelum ini. Masa paling boleh percaya seterusnya adalah berdasarkan daging kering yang bertarikh 2,200 tahun sebelum kini dari Thylacine Hole, 110 km ke barat Eucla di Dataran Nullarbor, Australia Barat tenggara. Semasa dingo mula-mula tiba, ia sepatutnya dibela oleh Peribumi Australia, yang kemudian menyediakan rangkaian untuk perpindahan cepat mereka ke sekeliling benua. Berdasarkan masa taburan tercatat untuk anjing di serata Tasmania dan kucing di serata Australia sebaik sahaja peribumi Australia memperoleh haiwan-haiwan tersebut, persebaran dingo dari tempat pendaratan sehingga ia menduduki benua Australia dicadangkan telah mengambil masa hanya 70 tahun.<ref name="Balme2018"/> Rubah merah dianggarkan telah tersebar ke serata benua dalam tempoh 60–80 tahun sahaja.<ref name="Smith2015C03"/> Pada penghujung [[maksimum glasier terakhir]] dan kenaikan aras laut berkaitan, Tasmania menjadi terpisah dari tanah besar Australia 12,000 tahun sebelum kini<ref name="Ryan2012"/> dan New Guinea 6,500<ref name="Cairns2016"/>–8,500 tahun sebelum kini<ref name="Cairns2016"/><ref name="Bourke2009"/> pembanjiran [[Pentas Sahul]].<ref name="UniversitiMonash"/> Tinggalan-tinggalan fosil di Australia bertarikh ke sekitar 3,500 tahun sebelum kini dan tiada tinggalan dingo yang telah didedahkan di Tasmania. Jadi, dingo dianggarkan telah tiba di Australia pada masa antara 3,500 dengan 12,000 tahun sebelum kini. Untuk mencapai Australia melalui [[Asia Tenggara Maritim|Kepulauan Asia Tenggara]] walaupun pada aras laut paling rendah pada maksimum glasier terakhir, perjalanan sekurang-kurangnya sejauh {{Convert|50|km|mi}} menyeberangi laut lepas di antara [[Pentas Sunda|Sunda]] purba dengan Sahul adalah perlu. Jadi, ia mesti telah menemani manusia di atas bot.<ref name="Savolainen2004"/> ===Filogeni=== {{Selanjutnya|Canis lupus dingo#Zuriat}} [[Imej:Map of Sunda and Sahul.png|thumb|upright=1.35|[[Pentas Sahul]] dan [[Pentas Sunda]] semasa 12,000 tahun lalu: Tasmania terpisah daripada tanah besar 12,000 [[Sebelum Kini|tahun sebelum kini]],<ref name="Ryan2012"/> dan New Guinea terpisah daripada tanah besar 6,500<ref name="Cairns2016"/>–8,500 tahun sebelum kini.<ref name="Cairns2016"/><ref name="Bourke2009"/>]] [[Susunan genom keseluruhan|Penjujukan seluruh genom]] menunjukkan bahawa, walaupun anjing ialah subspesies [[pencapahan genetik|mencapah secara genetik]] bagi serigala kelabu,<ref name="Fan2015"/> anjing bukan keturunan serigala kelabu ekstan. Sebaliknya, haiwan-haiwan ini merupakan takson bersaudara yang mengongsi leluhur bersama daripada [[populasi hantu]] bagi serigala yang menghilang pada penghujung [[Pleistosen Akhir]].<ref name="Freedman2014"/> Anjing dan dingo tidak dianggap sebagai spesies berasingan oleh semua penyelidik;<ref name="Fan2015"/> yang menganggap dingo sebagai anggota bagi ''C. familiaris'' merujuknya sebagai "[[basal (filogenetik)|baka basal]]", di samping [[basenji]].{{Efn|"Istilah ''[[basal (filogenetik)|takson basal]]'' merujuk zuriat yang mencapah awal-awal dalam sejarah kelompok tersebut dan terletak pada cabang yang berasal dekat dengan leluhur bersama bagi kelompok tersebut."{{Nowrap|— Reece (2015)<ref name="Reece2014"/>}}}}<ref name="Fan2015"/><ref name="Koepfli2015"/><ref name="Freedman2014"/> Jujukan-jujukan [[DNA mitokondrion|genom mitokondrion]] menunjukkan bahawa dingo tergolong dalam klad anjing bela jinak<ref name="Thalmann2013"/> dan bahawa anjing menyanyi New Guinea adalah lebih dekat secara genetik dengan dingo yang hidup di Australia tenggara berbanding dengan dingo yang hidup di barat laut.<ref name="Cairns2016"/> Zuriat dingo dan anjing menyanyi New Guinea dapat dijejak kembali dari Kepulauan Asia Tenggara ke Asia Tenggara Tanah Besar.<ref name="Greig2015"/> [[Aliran gen]] daripada [[serigala Himalaya|serigala Tibet]] yang mencapah secara genetik membentuk 2% daripada genom dingo,<ref name="Fan2015"/> yang berkemungkinan mewakili percampuran purba di Eurasia timur.<ref name="Freedman2014"/><ref name="Wang2015"/> Menjelang penutup [[tempoh glasier terakhir|zaman ais terakhir]] 11,700 tahun lalu, lima zuriat anjing leluhur telah menjadi pelbagai daripada satu sama lain, dengan salah satu yang sedang diwakili kini oleh anjing menyanyi New Guinea.<ref name="Bergström2020"/> Pada tahun 2020, penjujukan seluruh [[genom]] pertama bagi dingo dan anjing menyanyi New Guinea dijalankan. Kajian menunjukkan bahawa zuriat leluhur bagi klad dingo/anjing menyanyi New Guinea bangkit di [[Asia Timur]] timur, berhijrah melalui Kepulauan Asia Tenggara 9,900 tahun sebelum kini, dan mencapai Australia 8,300 tahun sebelum kini; walau bagaimanapun, populasi manusia yang membawanya masih belum diketahui. Genom dingo menunjukkan bahawa ia pernah menjadi anjing bela jinak yang memulakan proses [[organisma jalang|penjalangan]] sejak ketibaannya 8,300 tahun lalu, dengan persekitaran baharu yang membawa kepada perubahan di kawasan-kawasan genomik yang mengawal atur metabolisme, pembangunan saraf, dan pembiakan.<ref name="Zhang2020b"/> Sebuah kajian genetik tahun 2016 menunjukkan bahawa zuriat bagi dingo yang terdapat kini di bahagian barat laut benua Australia berpisah daripada zuriat anjing menyanyi New Guinea dan dingo tenggara 8,300 tahun lalu, diikuti oleh perpisahan antara zuriat anjing menyanyi New Guinea daripada zuriat dingo tenggara 7,800 tahun lalu. Kajian itu mencadangkan bahawa dua penghijrahan dingo berlaku semasa aras laut adalah lebih rendah dan Australia dan New Guinea membentuk sebidang daratan bernama [[Pentas Sahul|Sahul]]<ref name="Cairns2016"/><ref name="Cairns2017"/> yang wujud sehingga 6,500–8,000 tahun lalu.<ref name="Smith2015C03"/><ref name="Cairns2016"/><ref name="Cairns2017"/> Analisis seluruh genom bagi dingo menunjukkan bahawa terdapat tiga subpopulasi yang wujud di Australia Timur Laut (Tropika), di Australia Tenggara (Alp), dan di Australia Barat/Tengah (Gurun).<ref name="Zhang2020b"/> Data morfologi menunjukkan tengkorak dingo dari Australia Tenggara (dingo Alp) yang agak berbeza daripada ekotip-ekotip lain. Penjujukan [[genomik]] dan [[DNA mitokondrion]] menunjukkan sekurang-kurangnya dua haplotip mtDNA dingo yang menjajah Australia.<ref name="Ballard2023"/> Pada tahun 2020, sebuah kajian genetik mendapati bahawa [[anjing menyanyi New Guinea#Anjing liar Tanah Tinggi New Guinea|anjing liar Tanah Tinggi New Guinea]] merupakan [[kumpulan bersaudara|saudara]] kepada dingo dan anjing menyanyi New Guinea.<ref name="Br.Surbakti2020"/> ==Perihal== [[Fail:Dingo (Canis lupus dingo) skeleton at the Royal Veterinary College anatomy museum.JPG|thumb|Rangka]] Dingo ialah kanid bersaiz sederhana dengan tubuh langsing dan tahan lasak yang disesuaikan untuk kelajuan, ketangkasan, dan stamina. Kepalanya ialah bahagian tubuh paling lebar, berbentuk baji, dan besar menurut perkadaran dengan tubuh.<ref name="Smith2015C01"/> Dingo kurungan adalah lebih panjang dan lebih berat daripada dingo liar, kerana mempunyai akses kepada makanan dan penjagaan veterinar lebih baik. Dingo jantan liar purata berukuran seberat {{Convert|15.8|kg|lb|abbr=on}} dan betina seberat {{Convert|14.1|kg|lb|abbr=on}}, berbanding dengan jantan kurungan seberat {{Convert|18.9|kg|lb|abbr=on}} dan betina seberat {{Convert|16.2|kg|lb|abbr=on}}. Purata panjang dingo liar jantan ialah {{Convert|125|cm|in|abbr=on}} dan betina sepanjang {{Convert|122|cm|in|abbr=on}}, berbanding dengan jantan kurungan sepanjang {{Convert|136|cm|in|abbr=on}} dan betina sepanjang {{Convert|133|cm|in|abbr=on}}. Dingo liar jantan purata berdiri pada ketinggian bahu {{Convert|59|cm|in|abbr=on}} dan betina setinggi {{Convert|56|cm|in|abbr=on}}, berbanding dengan jantan kurungan {{Convert|56|cm|in|abbr=on}} dan betina kurungan {{Convert|53|cm|in|abbr=on}}. Dingo jarang membawa lemak berlebihan dan yang liar memaparkan rusuk terdedah.<ref name="Smith2015C01"/> Dingo dari Australia utara dan barat laut kerap bersaiz lebih besar daripada yang terdapat di Australia tengah dan selatan.<ref name="Corbett2004"/><ref name="Smith2015C01"/> Dingo adalah serupa dengan anjing menyanyi New Guinea dari segi morfologi selain ketinggian lebih besar pada paras [[kelasa]] bagi dingo.<ref name="Crowther2014"/> Dingo purata dapat mencapai kelajuan sehingga {{Convert|60|km/h|mph}}.<ref>{{Kutip web|url=https://www.dingoden.net/facts.html|url-status=live|title=Facts|trans-title=Fakta|language=en|publisher=Dingo Den Animal Rescue|archive-url=https://web.archive.org/web/20230207004021/https://www.dingoden.net/facts.html|archive-date=7 Februari 2023|access-date=6 April 2024}}</ref> Berbanding dengan anjing, dingo dapat memutarkan pergelangan tangannya dan dapat memusingkan tombol pintu atau menaikkan selak untuk melarikan diri dari kurungan. Sendi bahu dingo adalah luar biasa boleh lentur dan ia dapat memanjat pagar, tebing, pokok, dan batu. Penyesuaian ini membantu dingo untuk mendaki di rupa bumi sukar dan ia lebih menyukai tempat tinjau tinggi di sana. Penyesuaian serupa dapat ditemukan pada [[anjing pufin Norway]], yang dikembangkan di pulau-pulau terpencil di Norway untuk berburu di kawasan tebing dan berbatu. Serigala tidak mempunyai kebolehan ini.<ref name="Shipman2020"/> {{Berbilang imej | align = right | perrow = 2 | total_width = 380 | image1 = Dingoskull.jpg | caption1 = Lakaran tengkorak oleh [[Frédéric Cuvier]] | image2 = Wolf cranium labelled.jpg | caption2 = Ciri-ciri utama bagi tengkorak dan kegigian serigala }} Berbanding dengan tengkorak anjing, dingo memiliki [[muncung]] lebih panjang, [[gigi pencabik]] lebih panjang, [[gigi taring]] lebih panjang dan lebih langsing, [[bahagian timpanum tulang temporal|bula pendengaran]] lebih besar, [[tengkorak|kranium]] lebih rata dengan [[kresta sagital]] lebih besar, dan [[garisan nuka]] lebih besar.<ref name="Smith2015C01"/> Pada tahun 2014, sebuah kajian dijalankan ke atas spesimen dingo sebelum abad ke-20 yang tidak berkemungkinan dipengaruhi oleh penghibridan kemudian. Tengkorak dingo itu didapati berbeza berbanding dengan anjing bela jinak dengan [[lelangit]] lebih lebar, [[rostrum (anatomi)|rostrum]] lebih panjang, tengkorak kurang tinggi, dan kresta sagital lebih lebar.<ref name="Crowther2014"/> Walau bagaimanapun, ini disangkal dengan angka yang termasuk dalam julat lebih luas bagi anjing bela jinak<ref name="Jackson2017"/><ref name="Jackson2019"/> dan setiap baka anjing berbeza daripada yang lain dari segi ukuran tengkorak.<ref name="Jackson2019"/> Berdasarkan perbandingan dengan tinggalan seekor dingo yang ditemukan di Fromme's Landing, tengkorak dan rangka dingo itu tidak berubah lebih daripada 3,000 tahun lalu.<ref name="Smith2015C01"/> Berbanding dengan serigala, dingo mempunyai kranium [[neoteni|pedomorfik]] yang serupa dengan anjing bela jinak. Walau bagaimanapun, dingo mempunyai saiz otak lebih besar berbanding dengan anjing dengan berat badan sama, dengan dingo sebagai yang lebih setanding dengan serigala berbanding dengan anjing. Dalam hal ini, dingo menyerupai dua [[mesopredator]] serupa, iaitu [[anjing hutan]] dan koyote.<ref name="Smith2018"/> Mata berbentuk segi tiga (atau berbentuk badam) dan berwarna hazel hingga gelap dengan pinggir gelap. Telinganya [[arah relatif tubuh|tegak]] dan terletak tinggi-tinggi pada tengkorak.<ref name="Smith2015C01"/> ===Warna bulu=== {{Berbilang imej | align = right | perrow = 2 | total_width = 400 | image1 = Dingo walking - DPLA - 026a12b934a17352c2cba61e68a3a3c3.jpg | caption1 = Putih krim | image2 = Dingo of Fraser Island-20170215-092336.jpg | caption2 = Sawo matang atau halia cerah }} Tiga warna lapis bulu utama dingo diperihalkan sebagai halia cerah (atau sawo matang), hitam dan sawo matang, dan putih berkrim.<ref name="Smith2015C01"/><ref name="Purcell2010C3"/> Warna halia berkisar daripada karat pekat hingga krim pucat dan terdapat pada 74% dingo. Selalunya, tanda-tanda putih kecil terlihat pada hujung ekor, kaki, dan dada, tetapi tanpa tompok-tompok putih besar. Sesetengah dingo tidak mempamerkan hujung putih. Dingo hitam dan coklat mempunyai lapis bulu hitam dengan muncung, dada, perut, tungkai, dan kaki sawo matang serta terdapat pada 12% dingo. Putih padu terdapat pada 2% dingo dan hitam padu 1%. Hanya tiga gen yang mempengaruhi warna lapis bulu pada dingo berbanding dengan sembilan gen pada anjing bela jinak. Warna halia adalah dominan dan membawa tiga warna utama lain – hitam, sawo matang, dan putih. Dingo putih membiak dengan tulen dan dingo hitam dan sawo matang membiak dengan tulen; apabila kedua-dua ini bersilang, hasilnya adalah warna pasir.<ref name="Smith2015C01"/><ref name="Cairns2011"/> Lapis bulunya tidak berminyak dan juga tidak mempunyai bau mirip anjing. Dingo mempunyai lapis bulu tunggal di utara tropika Australia dan lapis bulu ganda tebal di pergunungan sejuk di selatan, dengan lapis bulu bawahnya yang berwarna kelabu serigala.<ref name="Smith2015C01"/> Warna lapis bulu bertompok dan ''brindle'' juga terdapat pada dingo tanpa keleluhuran anjing dan warna-warna ini adalah kurang lazim pada dingo berkeleluhuran bercampur.<ref name="Cairns2021a"/> ===Ekor=== Ekor dingo seakan-akan rata, meruncing selepas pertengahan panjang, dan tidak melengkung ke atas belakang, tetapi terbawa rendah-rendah.<ref name="Smith2015C01"/> ===Lenggok=== Apabila berjalan, kaki belakang dingo melangkah sejajar dengan kaki hadapan<ref name="Smith2015C01"/> dan kakinya tidak mempunyai [[kuku embun]].<ref name="Corbett2004"/> ===Jangka hayat=== Dingo di alam liar hidup sehingga usia 3–5 tahun dengan segelintir yang hidup melebihi usia 7–8 tahun. Sesetengah dingo telah dicatatkan hidup sehingga usia 10 tahun. Dalam kurungan, ia hidup sehingga usia 14–16 tahun.<ref name="Jackson2003"/> Seekor dingo telah dicatatkan hidup betul-betul kurang daripada 20 tahun.<ref name="Smith2015C11"/> ==Penyesuaian== ===Hibrid, taburan, dan habitat=== [[Fail:Dingo-Distribution-Fleming.png|thumb|Taburan: dingo di selatan [[Pagar Dingo]] (garis hitam) mungkin mempunyai prevalens lebih tinggi bagi [[hibrid anjing–dingo]].]] [[Evolusi serigala#Kanid mirip serigala|Kanid mirip serigala]] ialah sekumpulan karnivor besar yang berkait rapat secara genetik kerana bilangan [[kromosom]]nya 78; oleh itu, ia berpotensi untuk saling membiak untuk menghasilkan [[hibrid kanid|hibrid]] subur.<ref name="Wayne1999"/> Di alam liar Australia, terdapat dingo, anjing jalang, dan silangan antara kedua-dua ini, yang menghasilkan [[hibrid anjing–dingo]].<ref name="Fleming2001C1"/> Kebanyakan kajian yang meneliti taburan dingo tertumpu pada taburan hibrid anjing–dingo pula.<ref name="Smith2015C02"/> Dingo hadir di seluruh tanah besar Australia sebelum penjajahan Eropah.<ref name="PerkhidmatanTamandanHidupanLiarWilayahUtara"/><ref name="Fleming2001C1"/> Ia tidak terdapat dalam rekod fosil Tasmania, jadi, kelihatannya tiba di Australia selepas Tasmania telah berpisah dari tanah besar akibat peningkatan aras laut.<ref name="Purcell2010C2"/> Pengenalan pertanian mengurangkan taburan dingo dan pada awal tahun 1900-an, pagar-pagar sawar besar, termasuk [[Pagar Dingo]], mengecualikannya dari kawasan ragut biri-biri. Pembersihan tanah, peracunan, dan pemerangkapan menyebabkan kepupusan dingo dan hibrid dari kebanyakan bekas wilayahnya di Queensland selatan, di New South Wales, di Victoria, dan di Australia Selatan. Kini, ia tidak hadir di kebanyakan New South Wales, Victoria, sepertiga tenggara Australia Selatan, dan hujung barat daya Australia Barat. Ia jarang terdapat di separuh timur Australia Barat dan di kawasan bersebelahan di Wilayah Utara dan di Australia Selatan. Ia dianggap lazim di selebih benua.<ref name="PerkhidmatanTamandanHidupanLiarWilayahUtara"/><ref name="Fleming2001C1"/> Dingo dapat dianggap sebagai [[ekotip]] atau ekospesies yang telah menyesuaikan diri terhadap persekitaran unik Australia.<ref name="Smith2015p049"/> Taburan semasa dingo meliputi pelbagai habitat, termasuk kawasan sederhana di [[negeri-negeri timur Australia|Australia timur]], tanah mur alp di [[Banjaran Pemisah Besar|tanah tinggi timur]], gurun panas gersang di [[Australia Tengah]], dan hutan tropika dan tanah lembap di [[Australia Utara]].<ref name="Smith2015C02"/> Pendudukan habitat ini, dan penyesuaian terhadapnya, mungkin telah dibantu oleh hubungannya dengan peribumi Australia.<ref name="Purcell2010C3"/> ===Mangsa dan diet=== [[Fail:The Dingo Finds a Dead Fish.jpg|thumb|Dengan seekor ikan di [[K'gari]] (Pulau Fraser), [[Queensland]]]] Sebuah kajian selama 20 tahun tentang diet dingo dijalankan di seluruh Australia oleh pemerintah persekutuan dan pemerintah negeri. Ini memeriksa sejumlah 13,000 kandungan perut dan sampel tinja.<ref name="Corbett2001C07"/> Untuk sampel tinja, penentuan jejak sepadan daripada rubah dan kucing adalah mungkin tanpa menyertakan sampel ini dalam kajian, tetapi untuk membezakan antara jejak yang ditinggalkan oleh dingo dan jejak yang ditinggalkan oleh dingo atau anjing jalang adalah mustahil.<ref name="Corbett2001C02"/> Kajian mendapati bahawa kanin ini memangsakan 177 spesies yang diwakili oleh 72.3% mamalia (71 spesies), 18.8% burung (53 spesies), 3.3% tumbuh-tumbuhan (biji), 1.8% reptilia (23 spesies), dan 3.8% serangga, ikan, ketam, dan katak (28 spesies).<ref name="Corbett2001C07"/><ref name="Fleming2001C2"/><ref name="Smith2015C02"/> Perkadaran nisbi bagi mangsa adalah sama di seluruh Australia, selain lebih banyak burung yang dimakan di rantau pinggiru laut utara dan tenggara, dan lebih banyak biawak di Australia Tengah.<ref name="Corbett2001C07"/> Sekitar 80% daripada diet terdiri daripada 11 spesies: [[kanggaru merah]], [[walabi paya]], lembu, biri-biri, [[tikus muram]], [[angsa murai]], [[posum berekor berus biasa]], [[tikus berbulu panjang]], [[walabi tangkas]], [[arnab Eropah]], dan [[wombat biasa]].<ref name="Corbett2001A03"/><ref name="Fleming2001C2"/><ref name="Hintze2002"/> Antara mamalia yang dimakan, 20% dapat dianggap sebagai mamalia besar.<ref name="Corbett2001C07"/> Walau bagaimanapun, perkadaran relatif bagi saiz mamalia mangsa berbeza-beza merentasi rantau. Di rantau pinggir laut tropika di Australia utara, walabi tangkas, tikus muram, dan angsa murai membentuk 80% daripada diet. Di Australia Tengah pula, arnab telah menjadi pengganti untuk mamalia asli, dan semasa musim kemarau, bangkai lembu menyediakan kebanyakan makanan. Di [[Penara Barkly]], tiada arnab yang hadir dan tiada spesies asli yang mendominasi diet, kecuali tikus berbulu panjang yang membentuk wabak sekali-sekala. Di rantau [[Sungai Fortescue]], kanggaru merah besar dan [[walaru biasa]] mendominasi diet, kerana sedikit mamalia lebih kecil terdapat di kawasan ini. Di Dataran Nullarbor, arnab dan kanggaru merah mendominasi diet dan arnab dimakan sebanyak dua kali lebih jumlah kanggaru merah dalam diet. Di pergunungan sederhana di Australia timur, walabi paya dan [[walabi berleher merah]] mendominasi diet di cerun lebih rendah dan wombat di cerun lebih tinggi. Posum lazimnya dimakan di sini apabila ditemukan di atas tanah.<ref name="Corbett2001C07"/> Di rantau pinggir laut, dingo meronda di pantai untuk mencari ikan terdampar, [[anjing laut]], [[penguin]], dan burung lain.<ref name="Fleming2001C2"/> Dingo meminum kira-kira seliter air setiap hari pada musim panas dan setengah liter pada musim sejuk. Di rantau gersang semasa musim sejuk, dingo mungkin bertahan hidup daripada cecair di dalam tubuh [[pemangsaan|mangsa]]nya, selagi bilangan mangsa mencukupi. Di Australia Tengah yang gersang, anak-anak yang sudah cerai susu memperoleh sebahagian besar air daripada makanan. Di sana, regurgitasi air oleh betina untuk anak-anak diperhatikan. Semasa penyusuan, betina kurungan tidak memerlukan air lebih banyak daripada biasa, kerana ia menggunakan air kencing dan tinja anak-anak, dengan itu mengitar semula air dan menjaga kebersihan sarang.<ref name="Fleming2001C2"/> Dingo yang dijejak di [[Gurun Strzelecki]] kerap melawat titik air setiap 3–5 hari, dengan dua ekor dingo yang bertahan selama 22 hari tanpa air semasa musim sejuk dan musim panas.<ref name="Allen2012"/> ===Tingkah laku perburuan=== Dingo, hibrid dingo, dan anjing jalang biasanya menyerang dari belakang semasa mengejar mangsanya. Ia membunuh mangsanya dengan menggigit tekat, yang merosakkan [[trakea vertebrat|tenggorokan]] dan pembuluh darah utama leher.<ref name="Fleming2001C6"/> Saiz kawanan pemburu ditentukan oleh jenis mangsa yang disasarkan, dengan kawanan besar yang dibentuk untuk membantu memburu mangsa besar. Mangsa besar dapat termasuk kanggaru, lembu, kerbau, dan kuda jalang.<ref name="Fleming2001C2"/> Dingo mentaksir dan menyasarkan mangsa berdasarkan kebolehan mangsa untuk menyebabkan kerosakan. [[Kanggaru]] besar ialah mangsa yang paling lazim dibunuh. Taktik utama adalah untuk melihat kanggaru, menjaminnya, kemudian membunuhnya. Dingo biasanya memburu kanggaru besar dengan dingo memimpin yang mengejar buruan ke arah laluan rakan sekawanan, yang mahir memintas dalam pengejaran. Kanggaru menjadi letih dan kemudian dibunuh. Taktik sama ini digunakan oleh serigala, [[anjing liar Afrika]], dan [[dubuk]]. Satu lagi taktik yang dikongsi dengan anjing liar Afrika ialah pengejaran berganti-ganti sehingga mangsanya diletihkan. Sekawan dingo adalah tiga kali lebih berkemungkinan untuk menumbangkan kanggaru berbanding dengan dingo individu kerana pembunuhan dilakukan oleh yang mengikuti pengejar memimpin, yang juga telah menjadi letih.<ref name="Corbett2001C07"/> Dua corak terlihat untuk peringkat terakhir serangan. Kanggaru dewasa atau juvenil digigit pada hamstring tungkai belakang untuk memperlahankannya sebelum menyerang tenggorokan. Betina dewasa kecil atau juvenil digigit pada leher atau belakang oleh dingo yang berlari di sebelahnya.<ref name="Fleming2001C2"/> Di sebuah kawasan di Australia Tengah, dingo memburu kanggaru dengan mengejarnya ke dalam pagar kawat sehingga menjadi lumpuh buat sementara waktu. Kanggaru merah jantan terbesar cenderung untuk mengabaikan dingo, walaupun dingo sedang memburu jantan dan betina lebih muda. Seekor [[kanggaru kelabu timur]] besar berjaya menangkis serangan oleh seekor dingo yang berlangsung selama lebih daripada satu jam. Walabi diburu dengan cara serupa seperti kanggaru dengan perbezaan yang melibatkan dingo tunggal yang memburu dengan menggunakan bau dan bukan penglihatan dan perburuan yang mungkin berlangsung beberapa jam.<ref name="Corbett2001C07"/> Kawanan dingo mungkin menyerang lembu dan kerbau muda, tetapi sangat jarang dewasa sihat. Ia bertumpu pada yang sakit atau anak tercedera. Taktiknya termasuk penggangguan ibu dengan anak muda, pembangkitan kepanikan kawanan untuk memisahkan yang dewasa daripada yang muda, atau pengawasan kawanan dan pencarian sebarang tingkah laku luar biasa yang kemudian mungkin dieksploitasi.<ref name="Corbett2001C07"/> Sebuah kajian pada tahun 1992 di rantau [[Sungai Fortescue]] memerhatikan bahawa lembu mempertahankan anak lembu dengan mengelilingi anak lembu atau meluru secara agresif ke arah dingo. Dalam sebuah kajian tentang 26 pendekatan, 24 pendekatan dilakukan oleh lebih daripada seekor dingo dan hanya empat pendekatan menyebabkan anak lembu dibunuh. Dingo kerap melawat bangkai semula. Ia tidak menyentuh bangkai lembu segar sehingga kebanyakannya kulit dan tulang, dan walaupun ada banyak, ia lebih memilih untuk memburu kanggaru. Daripada 68 pengejaran biri-biri, 26 ekor biri-biri cedera parah, tetapi hanya lapan yang terbunuh. Walau bagaimanapun, di kawasan di sebelah Sungai Darling, dingo menyebabkan masalah untuk para pastoralis awal.<ref>{{Kutip web|url=https://trove.nla.gov.au/nla.obj-4105005209|title=Matilda's Story|trans-title=Kisah Matilda|language=en|publisher=[[Trove]]|access-date=14 Februari 2026}}</ref><ref>{{Kutip web|editor-last=Durrant|editor-first=Kerry|date=2016|url=https://archival.collections.slsa.sa.gov.au/d/D4701_Brougham_reminiscences_transcript.pdf|title=D 4701 My experiences and memoirs: reminiscences of life on famous stations 'west of the Darling' by Keith Brougham ca 1940|trans-title=D 4701 Pengalaman dan memoir saya: kenangan kehidupan di stesen-stesen masyhur 'di sebelah barat Sungai Darling' oleh Keith Brougham pada sekitar tahun 1940|format=pdf|language=en|publisher=[[Pemerintah Australia Selatan]]|access-date=14 Februari 2026}}</ref> Dingo dapat berlari lebih cepat daripada biri-biri dan biri-biri itu tidak berpertahanan. Walau bagaimanapun, dingo pada umumnya kelihatan tidak bermotivasi untuk membunuh biri-biri dan dalam banyak kes hanya berlari di samping biri-biri tersebut sebelum melencong untuk mengejar biri-biri lain. Untuk yang membunuh dan memakan biri-biri, sejumlah besar kanggaru masih dalam diet, yang menunjukkan sekali lagi keutamaan untuk kanggaru.<ref name="Thomson1992b"/> Dingo tunggal dapat berlari untuk menumbangkan arnab, tetapi lebih berjaya dengan menyasarkan anak dekat dengan sarang arnab. Dingo mengambil burung bersarang, sebagai tambahan kepada burung yang bersalin pelepah dan, oleh itu, tidak dapat terbang.<ref name="Corbett2001C07"/> Pemangsa kerap menggunakan teknik perburuan amat cerdas. Dingo di Pulau Fraser telah diperhatikan menggunakan ombak untuk memerangkap, meletihkan, dan membantu untuk melemaskan seekor walabi paya dewasa<ref name="Behrendorff2018"/> dan seekor ekidna.<ref name="Behrendorff2017"/> Di tanah lembap pinggir laut di Australia utara, dingo bergantung pada angsa murai untuk sebahagian besar dietnya dan dingo tunggal kadang-kadang mengalih perhatian haiwan ini sementara [[Burung Lang Siput|helang siput]] melakukan pembunuhan yang terlalu berat untuk dibawa pergi, dengan dingo yang kemudian menghalau helang laut itu. Ia juga memakan bangkai mangsa yang dijatuhkan dari pelantar sarang helang laut. Dingo tunggal mungkin memburu rodensia kecil dan belalang di rumput dengan menggunakan deria bau dan pendengarannya, kemudian menerkam buruan tersebut dengan kaki depannya.<ref name="Corbett2001C07"/> ===Pesaing=== Dingo dan hibridnya wujud bersama-sama dengan ''[[quoll]]'' asli. Ia juga hadir bersama-sama di wilayah sama dengan [[rubah merah]] dan [[kucing jalang]] Eropah yang diperkenalkan, tetapi hanya sedikit yang diketahui tentang hubungan antara ketiga-tiga ini. Dingo dan hibridnya mampu mengusir rubah daripada sumber air dan kadang-kadang memakan kucing jalang. Dingo dapat dibunuh oleh [[kerbau]] jalang dan [[lembu]] yang merodok dan menendangnya, akibat gigitan [[ular]], dan pemangsaan ke atas anak-anak (dan kadang-kadang dewasa) oleh [[helang ekor baji]].<ref name="Fleming2001C2"/><ref name="Olsen2005"/> ==Komunikasi== Seperti semua anjing bela jinak, dingo cenderung ke arah komunikasi [[fonetik]]. Walau bagaimanapun, berbeza dengan anjing bela jinak, dingo [[lolongan|melolong]] dan merengek dengan lebih banyak dan kurang [[salak (bunyi)|menyalak]]. Lapan [[tatatingkat kenyaringan|kelas bunyi]] dengan 19 jenis bunyi yang telah dikenal pasti.<ref name="Feddersen-Petersen2008"/> ===Salakan=== [[Fail:Nullarbor Dingo.jpg|thumb|Di [[Dataran Nullarbor]]]] Berbanding dengan kebanyakan anjing bela jinak, [[salak (bunyi)|salakan]] dingo adalah pendek dan ekasuku dan jarang digunakan. Salakan diperhatikan hanya membentuk 5% daripada [[komunikasi haiwan|penyuaraan]]. Salakan anjing sentiasa berbeza daripada salakan serigala.<ref name="Schassburger1987"/> Dingo Australia menyalak terutamanya dalam bunyi menyusup atau dalam campuran bunyi [[atonaliti|atonal]] dan bunyi [[nada (Linguistik)|tonal]]. Sebagai tambahan, salakan hampir digunakan secara eksklusif untuk memberikan amaran. Salakan amaran dalam urutan homotip dan sejenis "lolongan amaran" dalam urutan heterotip juga telah diperhatikan. Salakan-lolongan bermula dengan beberapa salakan dan kemudian memudar menjadi lolongan menaik dan menyurut dan barang kali (sama seperti batuk) digunakan untuk memberikan amaran kepada anak anjing dan anggota [[kawanan kanin|kawanan]]. Selain itu, dingo memancarkan sejenis bunyi "raungan", yang kebanyakannya digunakan apabila menghampiri lopak air, barang kali untuk memberikan amaran kepada dingo yang sedia hadir.<ref name="Corbett2004"/> Menurut pengetahuan semasa, usaha untuk membuat dingo Australia menyalak dengan lebih kerap dengan meletakkannya berhubungan dengan anjing bela jinak lain adalah mustahil. Walau bagaimanapun, ahli zoologi Jerman [[Alfred Brehm]] melaporkan seekor dingo yang mempelajari bentuk salakan lebih "tipikal" dan cara untuk menggunakannya, sementara saudaranya tidak begitu.<ref name="Brehm1900"/> Tidak ada kepastian sama ada dingo menyalak atau menyalak-lolong dengan kurang kerap pada umumnya.<ref name="Feddersen-Petersen2008"/> ===Lolongan=== Dingo mempunyai tiga bentuk asasi bagi lolongan (rintihan, salakan-lolongan, dan hembusan) dengan sekurang-kurangnya 10 variasi. Biasanya, tiga jenis lolongan dibezakan: panjang dan berterusan, menaik dan menyurut, dan pendek dan mendadak. Pemerhatian telah menunjukkan bahawa setiap jenis lolongan mempunyai beberapa variasi, walaupun tujuan tidak diketahui. Kekerapan lolongan berbeza-beza mengikut musim dan masa hari dan juga dipengaruhi oleh [[pembiakan di alam liar|pembiakan]], [[penghijrahan haiwan|penghijrahan]], [[penyusuan]], kestabilan sosial, dan tingkah laku [[sebaran biologi|persebaran]]. Lolongan dapat menjadi lebih kerap pada masa kekurangan makanan, kerana anjing menjadi tertabur dengan lebih meluas di dalam [[wilayah rumah]]nya.<ref name="Corbett2004"/> Selain itu, lolongan kelihatan mempunyai fungsi kelompok dan kadang-kadang merupakan ungkapan keriangan (contohnya, lolongan sapa). Secara keseluruhan, lolongan diperhatikan dengan kurang kerap pada dingo berbanding dengan sesama serigala kelabu. Mungkin ada kejadian bahawa seekor anjing mula melolong dan beberapa ekor atau semua anjing lain akan melolong kemabali dan menyalak dari semasa ke semasa. Di [[alam liar|belantara]], dingo melolong di sepanjang jarak jauh untuk menarik anggota kawanan lain, mencari anjing lain, atau menahan penceroboh. Dingo melolong dalam korus dengan nada-nada ketara dan dengan peningkatan bilangan anggota kawanan, kebolehubahan nada juga meningkat.<ref name="Corbett2001C05"/> Oleh itu, dingo disyaki dapat mengukur saiz kawanan tanpa perhubungan visual.<ref name="Fleming2001"/> Selain itu, lolongan korus yang sangat berubah-ubah telah dicadangkan untuk menghasilkan kesan mengelirukan kepada penerima dengan menjadikan saiz kawanan kelihatan lebih besar.<ref name="Ortolani2001"/> ===Bentuk lain=== Geraman, yang membentuk kira-kira 65% daripada penyuaraan, digunakan dalam konteks agonis untuk [[tatatingkat kedominanan|kedominanan]] dan sebagai bunyi pertahanan. Serupa dengan banyak anjing bela jinak, penggunaan reaktif bagi geraman pertahanan hanya jarang-jarang diperhatikan. Geraman sangat kerap berlaku dalam gabungan dengan bunyi-bunyi lain dan telah diperhatikan hampir secara eksklusif dalam bunyi menyusup (serupa dengan salakan).<ref name="Feddersen-Petersen2008"/> Semasa pemerhatian di [[Jerman]], dingo didengari menghasilkan bunyi yang telah dipanggil oleh para pemerhati ''schrappen'' ("mengikis"). Ini hanya diperhatikan dalam konteks agonis, kebanyakannya sebagai pertahanan terhadap anak menonjol atau untuk mempertahankan sumber. Ini diperihalkan sebagai niat gigitan, yang semasanya penerima tidak pernah disentuh atau disakiti. Hanya pertembungan gigi dapat didengari.<ref name="Feddersen-Petersen2008"/> Selain komunikasi suara, dingo berkomunikasi, seperti semua anjing bela jinak, melalui [[kencing#Spesies lain|penandaan bau]] pada objek spesifik (contohnya, ''[[Triodia (tumbuhan)|Spinifex]]'') atau tempat (seperti perairan, denai, dan tempat perburuan) dengan menggunakan [[wilayah (haiwan)#Penandaan bau|isyarat kimia daripada air kencing]], tinja, dan [[kelenjar bau]]. Jantan menandakan bau dengan lebih kerap berbanding dengan betina, terutamanya semasa [[pembiak bermusim#Musim pembiakan|musim pengawanan]]. Ia juga [[penggosokan bau|menggosok bau]], iaitu apabila anjing menggulingkan leher, bahu, atau belakangnya pada sesuatu yang biasanya dikaitkan dengan makanan atau tanda bau anjing lain.<ref name="Corbett2004"/> Tidak seperti serigala, dingo dapat bertindak balas terhadap isyarat sosial dan gerak isyarat daripada manusia.<ref>{{Kutip web|last=Young|first=Emma|date=4 Mac 2010|url=https://www.australiangeographic.com.au/topics/wildlife/2010/03/dingoes-skilled-at-reading-human-gestures/|title=Dingoes skilled at reading human gestures|trans-title=Dingo mahir membaca gerak isyarat manusia|language=en|publisher=[[Australian Geographic]]|access-date=13 Julai 2024}}</ref> ==Tingkah laku== Dingo cenderung untuk menjadi [[nokturnal]] di rantau lebih hangat, tetapi kurang sedemikian di rantau lebih dingin. Tempoh utama kegiatan adalah pada sekitar [[senja]] dan [[fajar]], yang menjadikannya spesies [[krepuskul]] dalam iklim lebih sejuk. Tempoh kegiatan adalah pendek (kerap kurang daripada 1 jam) dengan masa rehat singkat. Dingo mempunyai dua jenis pergerakan: pergerakan pencarian (kelihatan berkaitan dengan perburuan) dan pergerakan penerokaan (barang kali untuk perhubungan dan komunikasi dengan anjing lain).<ref name="Harden1985"/><ref name="Thomson1992a"/> Menurut kajian di [[Queensland]], anjing liar (hibrid dingo) di sana bergerak dengan bebas pada waktu malam melalui [[kawasan bandar]] dan melintas jalan dan kelihatan bertahan dengan agak baik.<ref name="PemerintahQueensland2013">{{Kutip web|url=http://www.daff.qld.gov.au/plants/weeds-pest-animals-ants/pest-animals/a-z-listing-of-pest-animals/photo-guide-to-pest-animals/wild-dog|url-status=dead|title=Wild dog (Canis familiaris)|trans-title=Anjing liar (''Canis familiaris'')|language=en|publisher=[[Pemerintah Queensland]]|date=23 Mei 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130917140051/http://www.daff.qld.gov.au/plants/weeds-pest-animals-ants/pest-animals/a-z-listing-of-pest-animals/photo-guide-to-pest-animals/wild-dog|archive-date=17 September 2013|access-date=6 April 2024}}</ref> ===Tingkah laku sosial=== Tingkah laku sosial dingo adalah lebih boleh lentur seperti tingkah laku sosial [[koyote]] atau serigala kelabu, yang mungkin merupakan salah satu sebab dingo pada asalnya dipercayai telah diturunkan daripada [[serigala India]].<ref>{{Kutip ensiklopedia|editor-last=Macdonald|editor-first=David Whyte|editor-link=David Macdonald (ahli biologi)|date=2006|title=Other Dogs|trans-title=Anjing Lain|encyclopedia=The Princeton Encyclopedia of Mammals|language=en|location=Princeton, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Princeton University Press]]|page=619}}</ref> Walaupun jantan muda kerap bersendirian dan bersifat nomad, dewasa membiak kerap membentuk kawasan tetap.<ref name="Wilson2001"/> Walau bagaimanapun, di kawasan habitat dingo dengan populasi tersebar jarang, pasangan pembiakan kekal bersama, terpisah daripada yang lain.<ref name="Wilson2001"/> Taburan dingo merupakan dingo tunggal, 73%; dua ekor dingo, 16%; tiga ekor dingo, 5%; empat ekor dingo, 3%; dan kawanan lima hingga tujuh ekor dingo, 3%. Kawanan dingo biasanya terdiri daripada pasangan mengawan, anak-anak dari tahun semasa, dan kadang-kadang anak-anak dari tahun sebelumnya.<ref name="Jackson2003"/> Bilamana keadaan sesuai dalam kalangan kawanan dingo, kawanan itu stabil dengan wilayah tersendiri dan sedikit pertindihan antara jiran.<ref name="Jackson2003"/> Saiz pek kerap kelihatan sepadan dengan saiz mangsa yang tersedia di wilayah kawanan tersebut.<ref name="Jackson2003"/> Kawasan gurun mempunyai kelompok lebih kecil bagi dingo dengan tingkah laku wilayah lebih longgar dan perkongsian tapak air.<ref name="Thomson1992c"/> Purata saiz kawanan bulanan dicatatkan antara tiga hingga 12 anggota.<ref name="Macpherson2000"/> Serupa dengan kanid lain, kawanan dingo sebahagian besarnya terdiri daripada pasangan mengawan, anak-anak tahun semasa, dan kadang-kadang anak-anak tahun sebelumnya.<ref name="Jackson2003"/> [[Tatatingkat kedominanan]] wujud antara jantan dengan betina dan dalam kalangan jantan dan betina, dengan jantan yang biasanya lebih dominan daripada betina.<ref name="Jackson2003"/> Walau bagaimanapun, segelintir pengecualian telah diperhatikan dalam kawanan kurungan.<ref name="Jackson2003"/> Semasa perjalanan, semasa memakan mangsa, atau apabila menghampiri sumber air untuk kali pertama, jantan membiak akan dilihat sebagai pemimpin, atau [[tatatingkat kedominanan|alfa]].<ref name="Miklósi2009"/> Dingo bawahan menghampiri anjing lebih dominan dalam postur sedikit menunduk, telinga rata, dan ekor ke bawah, untuk memastikan kedamaian dalam kawanan.<ref name="Jackson2003"/> Pengasasan kawanan buatan sesama dingo kurungan telah gagal.<ref name="Jackson2003"/> ===Pembiakan=== {{Lihat juga|Pembiakan kanin}} [[Fail:Dingowelpen Berlin.JPG|thumb|Anak]] Dingo membiak sekali setahun, bergantung kepada [[kitaran estrus]] betina, yang menurut kebanyakan sumber, hanya mendatangi estrus sekali setahun. Dingo betina dapat mendatangi estrus dua kali setahun, tetapi hanya dapat bunting sekali setahun, dengan kali kedua yang hanya kelihatan bunting.<ref name="Trumler1984"/><ref name="Jones1988"/> Jantan adalah viril sepanjang tahun di kebanyakan rantau, tetapi mempunyai pengeluaran sperma lebih rendah semasa musim panas dalam kebanyakan kes. Semasa kajian tentang dingo dari Dataran Tinggi Timur dan Australia Tengah dalam kurungan, tiada kitaran pembiakan tertentu yang dapat diperhatikan. Semuanya poten sepanjang tahun. Pembiakan hanya dikawal atur oleh estrus betina. Peningkatan [[testosteron]] diperhatikan pada jantan semasa musim pembiakan, tetapi ini diatributkan kepada estrus betina dan persanggamaan. Berbeza dengan dingo kurungan, dingo jantan tangkapan dari Australia Tengah memang menunjukkan bukti kitaran pembiakan jantan. Dingo tersebut tidak menunjukkan minat terhadap betina dalam estrus (kali ini anjing bela jinak lain) di luar musim pengawanan (Januari hingga Julai) dan tidak membiak dengan betina tersebut.<ref name="Catling1979"/> Musim pengawanan biasanya berlaku di Australia pada antara Mac dengan Mei (menurut sumber lain pada antara April dengan Jun). Semasa tempoh ini, dingo mungkin secara aktif mempertahankan wilayahnya dengan menggunakan penyuaraan, tingkah laku kedominanan, geraman, dan salakan.<ref name="Fleming2001"/> Kebanyakan betina di alam liar mula membiak pada usia 2 tahun. Dalam kawanan, betina alfa cenderung untuk mendatangi estrus sebelum betina bawahan dan secara aktif menindas percubaan pengawanan oleh betina lain. Jantan menjadi matang secara seks pada usia antara 1 dengan 3 tahun. Permulaan tepat bagi pembiakan berbeza-beza bergantung pada usia, status sosial, julat geografi, dan keadaan bermusim. Sesama dingo dalam kurungan, praestrus diperhatikan berlangsung selama 10–12 hari. Walau bagaimanapun, praestrus mungkin berlangsung selama 60 hari di alam liar.<ref name="Corbett2004"/> [[Fail:Look at me dad.jpg|thumb|Seekor jantan dengan anak-anaknya]] Pada umumnya, dingo dalam kawanan yang berjaya membiak merupakan pasangan alfa dan ahli kawanan lain membantu untuk membesarkan anak-anak. Individu bawahan secara aktif dicegah daripada pembiakan oleh pasangan alfa dan sesetengah betina bawahan mengalami [[kehamilan palsu|kebuntingan palsu]]. Dingo berpangkat rendah atau bersendirian dapat berjaya membiak jika struktur kawanan runtuh.<ref name="PerkhidmatanTamandanHidupanLiarWilayahUtara"/> Tempoh [[gestasi]] berlangsung selama 61–69 hari dan saiz perinduk dapat berkisar daripada 1 hingga 10 (biasanya 5) ekor anak, dengan bilangan jantan yang lahir yang cenderung lebih tinggi daripada bilangan betina. Anak kepada betina bawahan biasanya dibunuh oleh betina alfa, yang menyebabkan kerendahan pertambahan populasi walaupun pada masa baik. Tingkah laku ini mungkin berkembang sebagai penyesuaian kepada keadaan persekitaran berubah-ubah di Australia. Anak dingo biasanya lahir pada antara Mei dengan Ogos (tempoh musim sejuk), tetapi di kawasan tropika, pembiakan dapat berlaku pada bila-bila masa sepanjang tahun.<ref name="Corbett2004"/> Pada usia 3 minggu, anak dingo meninggalkan sarang buat kali pertama dan meninggalkannya sepenuhnya pada usia 8 minggu. Sarang kebanyakannya di bawah tanah. Laporan wujud tentang sarang di dalam korok arnab terbiar, formasi batu, di bawah batu tongkol di caruk kering, di bawah [[Triodia (tumbuhan)|spinifeks]] besar, di dalam balak lompang, dan korok tambahan bagi biawak dan korok wombat. Anak dingo biasanya berkeliaran di sekitar sarang dalam jejari {{Convert|3|km|mi|abbr=on|sigfig=1}} dan ditemani oleh jantan lebih tua semasa perjalanan lebih jauh. Peralihan kepada pengambilan makanan pepejal biasanya dicapai oleh semua anggota kawanan semasa usia 9 hingga 12 minggu. Selain pengalaman sendiri, anak dingo juga belajar melalui pemerhatian.<ref name="Moffitt1984"/> Dingo muda biasanya menjadi berdikari pada usia 3–6 bulan atau bersebaran pada usia 10 bulan, apabila musim pengawanan seterusnya bermula. ===Penghijrahan=== Dingo biasanya kekal di satu kawasan dan tidak melalui penghijrahan bermusim. Walau bagaimanapun, semasa [[kahat]], walaupun di kawasan yang biasanya "selamat", dingo berjalan ke kawasan [[pastoral]], yang mempunyai langkah kawalan intensif cetusan manusia yang dijalankan. Di [[Australia Barat]] pada tahun 1970-an, anjing muda didapati melakukan perjalanan jauh apabila perlu. Kira-kira 10% daripada jumlah anjing yang ditangkap—kesemuanya lebih muda daripada 12 bulan—kemudian ditangkap semula jauh dari lokasi pertama. Antaranya, purata jarak perjalanan untuk jantan ialah {{Convert|21.7|km|mi|abbr=on|sigfig=3}} dan untuk betina {{Convert|11|km|mi|abbr=on|sigfig=1}}. Oleh itu, dingo berjalan mempunyai peluang lebih rendah bagi kemandirian di wilayah asing dan kelihatan tidak berkemungkinan untuk bertahan dalam penghijrahan panjang melalui wilayah yang diduduki. Kejarangan laluan penghijrahan panjang kelihatan mengesahkan hal ini. Semasa penyiasatan di Dataran Nullarbor, laluan migrasi yang malah lebih panjang dicatatkan. Laluan penghijrahan tercatat terpanjang bagi dingo [[penjejakan haiwan GPS|berkolar radio]] ialah kira-kira {{Convert|24|-|32|km|mi|abbr=on|sigfig=2}}.<ref name="Hogstrom1986"/> ===Serangan terhadap manusia=== {{Utama|Serangan dingo}} Dingo pada umumnya mengelakkan konflik dengan manusia, tetapi ia cukup besar untuk menjadi berbahaya. Kebanyakan serangan melibatkan orang yang memberikan makan kepada dingo liar, khususnya di [[K'gari]] (dahulunya Pulau Fraser), yang merupakan pusat khas pelancongan berkaitan dengan dingo.<ref name="Butler2026"/><ref>{{Kutip web|url=https://parks.des.qld.gov.au/__data/assets/pdf_file/0020/157232/be-dingo-safe-flyer.pdf|url-status=live|title=The Wongari (Dingoes) of K'gari (Fraser Island)|trans-title=''Wongari'' (Dingo) di K'gari (Pulau Fraser)|format=pdf|language=en|publisher=[[Pemerintah Queensland]]|date=Oktober 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20250903020604/https://parks.des.qld.gov.au/__data/assets/pdf_file/0020/157232/be-dingo-safe-flyer.pdf|archive-date=3 September 2025|access-date=14 Februari 2026}}</ref> Sebilangan besar serangan dingo bersifat ringan, tetapi sesetengah dapat menjadi berat, dan segelintir telah membawa maut: kematian [[kematian Azaria Chamberlain|Azaria Chamberlain]] yang berusia dua bulan di [[Wilayah Utara (Australia)|Wilayah Utara]] pada tahun 1980 ialah salah satu peristiwa.<ref>{{Kutip berita|title=Dingo took Azaria Chamberlain, coroner finds|trans-title=Dingo korbankan Azaria Chamberlain, korona dapati|url=https://www.smh.com.au/national/dingo-took-azaria-chamberlain-coroner-finds-20120612-206wt.html|language=en|publisher=[[The Sydney Morning Herald]]|date=12 Jun 2012|access-date=25 April 2026}}</ref> ==Impak== ===Ekologi=== ====Kepupusan harimau Tasmania==== {{Lihat juga|Harimau Tasmania#Kepupusan di tanah besar Australia|l1=Kepupusan harimau Tasmania di Australia tanah besar}} Sesetengah penyelidik mencadangkan bahawa dingo menyebabkan kepupusan [[harimau Tasmania]], [[momok Tasmania]], dan [[ayam asli Tasmania]] dari tanah besar Australia kerana korelasi ruang dan masa dengan ketibaan dingo. Kajian terkini telah mempersoalkan cadangan ini dengan mencadangkan bahawa perubahan iklim dan peningkatan populasi manusia mungkin telah menjadi puncanya.<ref>{{Kutip web|author1=AAP|last2=MacDonald|first2=Fiona|date=9 September 2013|url=https://www.australiangeographic.com.au/news/2013/09/dingoes-cleared-of-mainland-extinctions/|url-status=live|title=Dingoes cleared of mainland extinctions|trans-title=Dingo dibersihkan daripada kepupusan di tanah besar|language=en|publisher=[[Australian Geographic]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20141020010232/http://www.australiangeographic.com.au/news/2013/09/dingoes-cleared-of-mainland-extinctions/|archive-date=20 Oktober 2014|access-date=6 April 2024}}</ref> Dingo tidak kelihatannya telah mempunyai kesan ekologi sama seperti [[rubah merah di Australia|rubah merah yang invasif]] pada zaman moden. Ini mungkin berkaitan dengan cara perburuan dingo dan saiz mangsa keutamaannya, serta bilangan rendah dingo pada masa sebelum penjajahan Eropah.<ref name="Short2001"/> Pada tahun 2017, sebuah kajian genetik mendapati bahawa populasi dingo barat laut telah mula berkembang sejak 4,000—6,000 tahun lalu. Ini dicadangkan sama ada kerana ketibaan pertamanya di Australia atau kerana permulaan kepupusan harimau Tasmania, dengan dingo yang berkembang ke bekas wilayah harimau Tasmania.<ref name="Cairns2017"/> ====Interaksi dengan manusia==== [[Fail:Dingo Fraser Is.jpg|thumb|Di K'gari (dahulunya Pulau Fraser), Queensland]] Penjajah [[Kerajaan Great Britain|British]] pertama yang menetap di [[Port Jackson]], pada tahun 1788, mencatatkan dingo yang hidup bersama dengan [[orang asli Australia|peribumi Australia]]<ref name="Tench1789"/> dan kemudian di [[Pulau Melville (Wilayah Utara)|Pulau Melville]], pada tahun 1818. Tambahan pula, ia dicatatkan di hilir [[Sungai Darling]] dan [[Sungai Murray]] pada tahun 1862, yang menunjukkan bahawa dingo mungkin separa bela jinak (atau sekurang-kurangnya digunakan dengan cara "[[simbiosis]]") oleh orang asli Australia.<ref name="Jackson2019"/> Apabila penternakan mula berkembang ke seluruh Australia, pada awal abad ke-19, dingo mula memangsakan biri-biri dan lembu. Banyak langkah kawalan populasi telah dilaksanakan sejak itu, termasuk projek pemagaran senegara, dengan hanya kejayaan terbatas.<ref name="Smith2015C05"/> [[Fail:1208 To Alice Springs - Baby Dingo.jpg|thumb|Sebagai haiwan peliharaan]] Dingo dapat menjadi jinak apabila ia kerap berhubungan dengan manusia.<ref name="Feddersen-Petersen2008"/> Tambahan pula, sesetengah dingo tinggal bersama dengan manusia. Ramai [[peribumi Australia]] dan peneroka Eropah awal tinggal bersama dengan dingo. Peribumi Australia dahulu mengambil anak dingo dari sarang dan menjinakkan anak dingo tersebut sehingga kematangan seks dan dewasa kemudian pergi.<ref name="Coppinger2001"/> Menurut David Jenkins, seorang rakan penyelidik di [[Universiti Charles Sturt]], pembiakbakaan dan pengenalan semula dingo tulen bukan pilihan mudah dan, setakat tahun 2007, tiada kajian yang serius menangani topik ini, terutamanya di kawasan dengan populasi dingo yang sudah sedia ada.<ref name="Beeby2007">{{Kutip berita|last=Beeby|first=Rosslyn|date=7 Februari 2007|title=Genetic dilution dogs dingoes|trans-title=Pencairan genetik anjingkan dingo|url=http://www.canberratimes.com.au/news/local/news/environment/genetic-dilution-dogs-dingoes/666292.aspx|url-status=dead|language=en|publisher=[[The Canberra Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090415072636/http://www.canberratimes.com.au/news/local/news/environment/genetic-dilution-dogs-dingoes/666292.aspx|archive-date=15 April 2009|access-date=6 April 2024}}</ref> ====Interaksi dengan haiwan lain==== Kebanyakan tempat dingo sekarang dalam ekosistem Australia, terutamanya di kawasan bandar, masih belum diketahui. Walaupun peranan ekologi bagi dingo di Australia Utara dan Tengah difahami dengan baik, hal sama tidak terpakai untuk peranan dingo di timur benua itu. Berbeza dengan sesetengah dakwaan,<ref name="SOS-News">{{Kutip berita|title=Breeding Leathal Weapons of Mass Distruction Sanctioned|trans-title=Pembiakan Senjata Maut Kemusnahan Besar Disanksi|url=http://www.sosnews.org/attachments/dingo2.htm|url-status=dead|language=en|publisher=SOS-News|archive-url=https://web.archive.org/web/20081208182733/http://www.sosnews.org/attachments/dingo2.htm|archive-date=8 Disember 2008|access-date=6 April 2024}}</ref> dingo diandaikan memberikan kesan positif kepada biokepelbagaian di kawasan yang mempunyai rubah jalang.<ref name="Letnic2013"/> Baru-baru ini, populasi terbesar yang diketahui bagi [[nuri malam]] yang terancam genting ditemukan di sebuah kawasan yang dikekalkan bebas daripada pemangsa yang diperkenalkan oleh dingo.<ref name="RenjerNgururrpa2024"/> Dingo juga telah direkodkan kerap mengunjungi sarang busut anai-anai bagi satu lagi spesies terancam, iaitu [[nuri berbahu keemasan]], dengan kejayaan pengasuhan nuri ini yang dicatatkan oleh penyelidik sebagai bukti bahawa dingo secara aktif mengusir pemangsa lain dari kawasan itu.<ref>{{Kutip berita|last=Sexton-McGrath|first=Kristy|date=6 September 2022|title=Desperate race underway to save Cape York's golden-shouldered parrot from extinction|trans-title=Perlumbaan mendesak berlangsung untuk selamatkan nuri berbahu keemasan Cape York daripada kepupusan|url=https://www.abc.net.au/news/2022-09-06/golden-shouldered-parrot-indigenous-extinct-cape-york/101399068|language=en-AU|publisher=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|access-date=16 Ogos 2025}}</ref> Dingo dianggap sebagai [[pemangsa puncak]] dan melaksanakan fungsi ekologi kekunci di dalam benua Australia. Yang semakin meningkat, bukti sains menunjukkan bahawa ia mengawal kepelbagaian ekosistem dengan membatasi populasi spesies mangsa dan mengawal persaingan. Dingo memburu haiwan ternakan jalang seperti kambing dan babi, serta [[spesies ceroboh|haiwan lain yang diperkenalkan]] dan spesies hidupan liar asli. Bilangan rendah bagi [[kambing jalang di Australia|kambing jalang]] di Australia Utara mungkin disebabkan oleh kehadiran dingo, tetapi sama ada ia mengawal bilangan kambing masih dipertikaikan. Kajian dari tahun 1995 di hutan basah utara di Australia mendapati bahawa dingo di sana tidak mengurangkan bilangan [[babi jalang]], tetapi pemangsaannya hanya menjejaskan populasi babi bersama dengan kehadiran kerbau (yang menghalang akses bagi babi kepada makanan).<ref name="Corbett1995"/> Pemerhatian mengenai interaksi antara dingo dengan populasi rubah merah dan kucing jalang mencadangkan bahawa dingo membatasi capaian oleh pemangsa-pemangsa ini kepada sumber tertentu. Hasilnya, pengurangan populasi dingo mungkin menyebabkan peningkatan bilangan rubah merah dan [[kucing jalang]] dan, oleh itu, tekanan lebih tinggi ke atas haiwan asli. Kajian ini mendapati bahawa kehadiran dingo ialah salah satu faktor yang mengekalkan kerendahan bilangan rubah di sesebuah kawasan dan, oleh itu, mengurangkan tekanan ke atas haiwan asli, yang kemudian tidak lenyap dari kawasan tersebut. Bilangan rubah merah di seluruh negara adalah amat tinggi terutamanya di kawasan yang mempunyai bilangan dingo yang rendah, tetapi faktor lain mungkin bertanggungjawab atas ini, bergantung pada kawasan.<ref name="Claridge2008"/> Bukti didapati untuk persaingan antara dingo dengan rubah merah di [[Pergunungan Biru (New South Wales)|Pergunungan Biru]] di New South Wales, kerana banyak pertindihan berlaku dalam spektrum mangsa pilihan, tetapi hanya bukti untuk persaingan tempatan, bukan dalam skala besar, didapati.<ref name="Mitchell2005"/> Dingo dapat hidup bersama dengan rubah merah dan kucing jalang tanpa mengurangkan bilangan kedua-duanya di kawasan dengan sumber makanan mencukupi (contohnya, bilangan arnab tinggi) dan tempat persembunyian. Sangat sedikit maklumat diketahui tentang hubungan antara dingo dengan kucing jalang, kecuali bahawa kedua-duanya cenderung untuk tinggal di kawasan sama. Walaupun dingo juga diketahui memakan kucing, sama ada ini dengan ketara menjejaskan populasi kucing adalah tidak jelas.<ref name="Claridge2008"/> Selain itu, kehilangan dingo mungkin meningkatkan prevalens kanggaru, arnab, dan [[ayam belanda semak Australia]]. Di kawasan di luar Pagar Dingo, bilangan [[emu]] adalah lebih rendah berbanding dengan yang di kawasan di dalam. Walau bagaimanapun, bilangannya berubah bergantung pada habitat. Memandangkan persekitaran adalah sama di kedua-dua belah pagar, dingo kelihatannya merupakan faktor ketara untuk pengawalaturan spesies-spesies ini.<ref name="Pople2000"/> Oleh itu, ramai ahli pemuliharaan mencadangkan agar bilangan dingo patut diizinkan untuk meningkat atau dingo diperkenalkan semula di kawasan dengan populasi dingo rendah untuk mengurangkan tekanan ke atas populasi terancam spesies asli dan untuk membantu pengenalan semula spesies-spesies ini di kawasan tertentu. Sebagai tambahan, kehadiran ayam belanda semak Australia di Queensland meningkat dengan ketara selepas pengumpanan dingo dijalankan.<ref>{{Kutip berita|last=Williams|first=Brian|date=5 April 2013|title=Stuff the turkeys, dingoes need a break|trans-title=''Stuff the turkeys'', dingo perlukan rehat|url=https://www.couriermail.com.au/news/stuff-the-turkeys-dingoes-need-a-break/news-story/8380390ca724c1a55ff8ca2e29c28f31|language=en|publisher=[[The Courier-Mail]]|access-date=6 April 2024}}</ref> Habitat dingo meliputi kebanyakan Australia, tetapi ia sebahagian besarnya tidak hadir di tenggara dan di [[Tasmania]] dan di sebuah kawasan di barat daya (lihat peta).<ref name="Smith2015C02"/> Sebagai pemangsa darat ekstan terbesar Australia,<ref>{{Kutip web|last1=Doherty|first1=Timothy S.|last2=Dickman|first2=Christopher Richard|author2-link=Christopher Dickman|last3=Nimmo|first3=Dale G.|last4=Ritchie|first4=Euan G.|last5=Newsome|first5=Thomas Malcolm|date=19 Oktober 2018|url=https://theconversation.com/dingo-dinners-whats-on-the-menu-for-australias-top-predator-103846|url-status=live|title=Dingo dinners: what's on the menu for Australia's top predator?|trans-title=Makan malam dingo: ada apa dalam menu untuk pemangsa puncak Australia?|language=en|publisher=[[The Conversation (tapak web)|The Conversation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181019101539/http://theconversation.com/dingo-dinners-whats-on-the-menu-for-australias-top-predator-103846|archive-date=19 Oktober 2018|access-date=6 April 2024}}</ref> dingo memangsakan mamalia sehingga sebesar [[kanggaru merah]] besar, sebagai tambahan kepada [[kanggaru kelabu]], [[wombat]], [[walabi]], ''[[quoll]]'', [[posum]],<ref name="Hintze2002">{{Kutip web|last=Hintze|first=Mary|date=2002|url=https://animaldiversity.org/accounts/Canis_lupus_dingo/|url-status=live|title=''Canis lupus dingo''|language=en|publisher=[[Animal Diversity Web]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230201181111/https://www.animaldiversity.org/accounts/Canis_lupus_dingo/|archive-date=1 Februari 2023|access-date=6 April 2024}}</ref> dan kebanyakan [[marsupial]] lain; ia kerap mengejar burung, cicak, ikan, ketam, udang getak, belut, ular, katak, buaya muda, serangga lebih besar, siput, bangkai, sampah manusia,<ref name="Hintze2002"/> dan kadang-kadang buah-buahan atau benih gugur. Dingo juga dapat menjadi bakal manfaat kepada persekitarannya, kerana ia memburu banyak spesies Australia yang diperkenalkan dan invasif. Ini termasuk haiwan yang diperkenalkan oleh manusia seperti rusa dan keturunannya ([[rusa sambar]], [[rusa bintik]], dan [[rusa merah]]) dan [[kerbau]], sebagai tambahan kepada arnab yang amat invasif, [[rubah merah di Australia|rubah merah]], kucing jalang dan bela jinak, sesetengah anjing jalang, biri-biri, dan anak lembu.<ref name="Hintze2002"/> Jarang-jarang, sekawan dingo mengejar [[unta jalang Australia|unta Arab]] yang lebih besar dan lebih berbahaya, [[keldai jalang di Australia|keldai jalang]], atau [[brumby|kuda jalang]]; haiwan muda tidak terjaga, atau individu sakit, lemah, atau tua adalah yang paling berisiko.<ref name="Smith2015C02"/><ref name="Corbett2001C07"/> ===Kebudayaan=== Pendapat kebudayaan tentang dingo kerap berdasarkan "kelicikan" tanggapan dan buah fikiran bahawa ia merupakan perantaraan antara tamadun dengan keliaran.<ref name="Trigger2007"/> Sesetengah peneroka Eropah awal menganggap dingo sebagai anjing bela jinak, sementara yang lain menganggap bahawa ia lebih seperti serigala. Selama bertahun-tahun, dingo mula menyerang biri-biri dan hubungannya dengan orang Eropah berubah dengan sangat cepat; ia dianggap licik dan pengecut, kerana tidak bertarung dengan berani di mata orang Eropah dan menghilang ke dalam semak.<ref name="Parker2007"/> Selain itu, ia dianggap [[promiskuiti|rambang]] atau dipandang sebagai syaitan dengan gigitan atau liur [[bisa|berbisa]]. Jadi, ia dapat dibunuh tanpa syarat. Selama bertahun-tahun, pemerangkap dingo mendapat sesetengah prestij untuk kerja mereka, terutamanya apabila berjaya membunuh dingo yang sukar ditangkap. Dingo dikaitkan dengan pencuri, [[kekuturayauan|kutu rayau]], ''[[bushranger]]'', dan pembangkang [[sistem berparlimen|parlimen]]. Dari tahun 1960-an, ahli politik mula memanggil lawan mereka "dingo", yang bermakna bahawa mereka pengecut dan pengkhianat, dan ini telah menjadi bentuk serangan popular sejak itu.<ref name="Williams2001">{{Kutip web|last1=Williams|first1=Robyn|last2=Corbett|first2=Laurence Keith|last3=Jenkins|first3=David|date=23 Jun 2001|url=http://www.abc.net.au/rn/science/ss/stories/s314366.htm|url-status=dead|title=The Dingo in Australia|trans-title=Dingo di Australia|language=en|publisher=The Science Show|archive-url=https://web.archive.org/web/20020212122242/http://www.abc.net.au/rn/science/ss/stories/s314366.htm|archive-date=12 Februari 2002|access-date=6 April 2024}}</ref> Kini, perkataan "dingo" masih memaksudkan "pengecut" dan "penipuan", dengan bentuk kata kerja dan kata sifat yang turut digunakan.<ref name="Trigger2007"/> Imej dingo telah berkisar sesama sesetengah kumpulan daripada yang penuh arahan<ref name="Parker2006"/> hingga kesyaitanan.<ref name="Howard2007"/> Upacara (seperti minat di [[Semenanjung Cape York]] dalam bentuk lolongan)<ref name="Moffitt1984"/> dan kisah-kisah [[Dreamtime]] dihubungkan dengan dingo, yang diwariskan dari generasi ke generasi. Dingo memainkan peranan penting dalam kisah-kisah Dreamtime sesama peribumi Australia,<ref name="Rose1992C03"/> tetapi jarang digambarkan dalam [[lukisan gua]] mereka apabila dibandingkan dengan harimau Tasmania yang pupus.<ref name="Gunn2010"/><ref name="Smith2015C03"/> Salah seorang ketua suku orang di rantau [[Yarralin, Wilayah Utara]] memberitahu bahawa dingo Dreamtime ialah leluhur kepada kedua-dua dingo dan manusia. Dingo "ialah diri kita seandainya kita tidak seperti kita [sekarang]."<ref name="Rose1992C03"/> Sama seperti cara orang Eropah memperoleh dingo, orang asli Australia memperoleh anjing daripada pendatang dengan sangat cepat. Proses ini begitu pantas sehingga [[Francis Barrallier]] (juruukur dalam ekspedisi-ekspedisi awal di sekitar koloni di Port Jackson) mendapati pada tahun 1802 bahawa lima ekor anjing asal Eropah berada di sana sebelum beliau.<ref name="Williams2001"/> Salah satu teori berpendapat bahawa anjing bela jinak lain mengambil alih peranan dingo "tulen".<ref name="Parker2006"/> Haiwan yang diperkenalkan, seperti kerbau dan kucing bela jinak, telah dimasukkan ke dalam budaya orang asli dalam bentuk [[ritual]], lukisan tradisional, dan kisah Dreamtime.<ref name="Trigger2007"/> Kebanyakan mitos terbitan berasal dari [[blok kebudayaan Gurun Barat|Gurun Barat]] dan menunjukkan kerumitan luar biasa. Dalam sesetengah kisah, dingo ialah watak utama, sementara dalam yang lain, ia hanya merupakan watak kecil. Suatu ketika, leluhur daripada Dreamtime mencipta manusia dan dingo atau memberi kedua-duanya bentuk semasa masing-masing. Kisah-kisah menyebut penciptaan, tingkah laku yang dapat diterima oleh masyarakat, dan penjelasan untuk hakikat sesetengah perkara. Mitos wujud tentang [[penjelmaan|penjelma]] (daripada manusia kepada dingo atau sebaliknya), "orang dingo", dan penciptaan landskap-landskap tertentu atau unsur-unsur bagi landskap tersebut, seperti lopak air atau gunung.{{Citation needed|date=April 2024}} ===Ekonomi=== Penternakan berkembang ke seluruh Australia dari awal tahun 1800-an, yang membawa kepada konflik antara dingo dengan penternak lembu atau biri-biri. Biri-biri, dan lembu pada tahap lebih rendah, merupakan sasaran mudah untuk dingo. [[Pastoralisme|Pastoralis]] dan badan pemerintah yang menyokong industri ini telah menembak, memerangkap, dan meracuni dingo atau memusnahkan anak dingo di dalam sarangnya. Selepas dua abad penindasan, dingo atau hibrid anjing–dingo masih dapat ditemukan di kebanyakan bahagian benua itu.<ref name="Smith2015C05"/> Penyelidikan tentang takat sebenar kerosakan dan punca untuk masalah ini hanya bermula baru-baru ini. Haiwan ternakan dapat mati kerana banyak sebab dan, apabila bangkai ditemukan, penentuan punca kematian dengan kepastian kerap adaalh sukar. Memandangkan hasil serangan terhadap haiwan ternakan bergantung pada darjah tinggi bagi tingkah laku dan pengalaman pemangsa dan mangsa, hanya pemerhatian langsung yang pasti untuk menentukan sama ada serangan adalah oleh dingo atau anjing bela jinak lain. Malah kewujudan saki-baki mangsa di dalam tinja anjing liar tidak membuktikan bahawa ia merupakan makhluk perosak, memandangkan anjing liar juga memakan bangkai. [[Fail:Wild dog distribution 2.png|thumb|upright=1.2|Taburan anjing liar dan haiwan ternakan<ref name="Fleming2001C1"/>]] Industri lembu dapat mentoleransi bilangan rendah hingga sederhana, dan kadang-kadang tinggi, bagi anjing liar (oleh itu, dingo tidak begitu mudah dianggap sebagai makhluk perosak di kawasan ini). Dalam kes biri-biri dan kambing, sikap toleransi sifar adalah lazim. Ancaman terbesar ialah anjing yang tinggal di dalam atau dekat dengan kawasan [[padok]]. Takat kehilangan biri-biri sukar ditentukan kerana tanah [[padang ragut]] luas di sesetengah bahagian di Australia.{{Citation needed|date=April 2024}} Pada tahun 2006, kehilangan lembu di kawasan ragut padang rumput Wilayah Utara dianggarkan sehingga 30%.<ref name="PerkhidmatanTamandanHidupanLiarWilayahUtara"/> Oleh itu, faktor seperti ketersediaan mangsa asli, serta tingkah laku pertahanan dan kesihatan lembu, memainkan peranan penting dalam bilangan kehilangan. Sebuah kajian di Australia Tengah pada tahun 2003 mengesahkan bahawa dingo hanya mempunyai impak rendah terhadap bilangan lembu apabila bekalan cukup bagi mangsa lain (seperti kanggaru dan arnab) tersedia. Di sesetengah bahagian di Australia, kehilangan anak lembu diandaikan dapat diminimumkan jika lembu bertanduk digunakan dan bukan [[dogol]].<ref name="Fleming2001"/> Kesan ekonomi tepat tidak diketahui dan penyelamatan sesetengah anak lembu tidak berkemungkinan mengimbangi kos langkah kawalan yang diperlukan. Anak lembu biasanya menderitai kurang luka maut berbanding dengan biri-biri kerana saiz dan perlindungan oleh lembu dewasa, jadi, ia mempunyai peluang lebih tinggi untuk terselamat daripada serangan. Hasilnya, bukti serangan anjing mungkin hanya ditemukan selepas lembu telah digiring kembali ke dalam kurungan{{Jelaskan|date=Mei 2014}} dan tanda-tanda seperti telinga tergigit, ekor tergigit, dan luka lain ditemukan. Pendapat pemilik lembu mengenai dingo adalah lebih beragam-ragam berbanding dengan pendapat pemilik biri-biri. Sesetengah pemilik lembu percaya bahawa ibu lembu lemah yang kehilangan anaknya adalah lebih baik pada masa kemarau supaya ia tidak perlu menjaga anaknya juga. Oleh itu, pemilik ini lebih teragak-agak untuk membunuh dingo.<ref name="Moffitt1984"/> Industri lembu mungkin mendapat manfaat daripada pemangsaan oleh dingo terhadap arnab, kanggaru, dan tikus. Tambahan pula, kadar mortaliti bagi anak lembu mempunyai banyak sebab mungkin dan pembezalayanan sesamanya adalah sukar. Satu-satunya kaedah boleh percaya untuk mentaksir kerosakan adalah dengan mendokumenkan semua lembu bunting, kemudian memerhatikan perkembangan lembu tersebut, dan perkembangan anak-anak lembu tersebut.<ref name="PerkhidmatanTamandanHidupanLiarWilayahUtara"/> Kehilangan anak lembu di kawasan yang diperhatikan dengan dingo yang terkawal adalah lebih tinggi berbanding dengan yang di kawasan lain. Oleh itu, kehilangan haiwan ternakan tidak semestinya disebabkan oleh kehadiran dingo dan bebas daripada anjing liar.<ref name="Allen2004"/> Seorang penyelidik telah menyatakan bahawa untuk stesen lembu dengan dingo yang terkawal, kanggaru adalah banyak, dan ini menjejaskan ketersediaan rumput.<ref>{{Kutip berita|title=Dingo expert says it's better for the environment to let them live, even if they eat 'one or two cows here and there'|trans-title=Pakar dingo kata ada lebih kebaikan untuk alam sekitar untuk biarkannya hidup, walaupun jika ia makan 'seekor atau dua ekor lembu di sana sini|url=http://www.news.com.au/national/northern-territory/dingo-expert-says-its-better-for-the-environment-to-let-them-live-even-if-they-eat-one-or-two-cows-here-and-there/story-fnn3gfdo-1227377786816|url-status=dead|language=en|publisher=[[News.com.au]]|date=1 Jun 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150602181710/http://www.news.com.au/national/northern-territory/dingo-expert-says-its-better-for-the-environment-to-let-them-live-even-if-they-eat-one-or-two-cows-here-and-there/story-fnn3gfdo-1227377786816|archive-date=2 Jun 2015|access-date=6 April 2024}}</ref> Anjing bela jinak ialah satu-satunya pemangsa darat di Australia yang cukup besar untuk membunuh biri-biri yang sepenuhnya dewasa dan hanya segelintir biri-biri yang berjaya pulih daripada kecederaan parah. Dalam kes anak biri-biri, kematian dapat mempunyai banyak sebab selain serangan oleh pemangsa, yang dipersalahkan untuk kematian kerana ia memakan bangkai. Walaupun serangan oleh rubah merah adalah mungkin, serangan sedemikian adalah lebih jarang daripada yang difikirkan sebelum ini.<ref name="Allen2004"/> Hakikat bahawa industri biri-biri dan kambing adalah lebih rentan kepada kerosakan yang disebabkan oleh anjing liar berbanding dengan industri lembu kebanyakannya disebabkan oleh dua faktor – tingkah laku lari oleh biri-biri dan kecenderungannya untuk berkumpul bersama-sama dalam menghadapi bahaya, dan kaedah perburuan anjing liar, sekali dengan cara cekapnya untuk mengendalikan kambing dan biri-biri. Oleh itu, kerosakan kepada industri ternakan tidak berkorelasi dengan bilangan anjing liar di sesuatu kawasan (kecuali tiada kerosakan yang berlaku jika tiada anjing liar yang hadir).<ref name="Allen2004"/> Menurut laporan daripada pemerintah Queensland, anjing liar menelan belanja negeri sebanyak kira-kira $30 juta setiap tahun disebabkan oleh kehilangan haiwan ternakan, persebaran penyakit, dan langkah kawalan. Kerugian untuk industri ternakan sahaja dianggarkan setinggi $18 juta.<ref name="PerkhidmatanTamandanHidupanLiarWilayahUtara"/> Di [[Barcaldine, Queensland]], sehingga seperlima daripada semua biri-biri dibunuh oleh dingo setiap tahun, iaitu keadaan yang telah diperihalkan sebagai "epidemik".<ref>{{Kutip berita|last=Miles|first=Aden|date=7 Jun 2013|title=Dingo 'epidemic' on farms|trans-title='Epidemik' dingo di ladang|url=https://www.stuff.co.nz/business/farming/sheep/8769476/Dingo-epidemic-on-farms|url-status=live|language=en|publisher=[[Stuff (tapak web)|Stuff]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140110223021/http://www.stuff.co.nz/business/farming/sheep/8769476/Dingo-epidemic-on-farms|archive-date=10 Januari 2014|access-date=6 April 2024}}</ref> Menurut tinjauan dalam kalangan pemilik lembu pada tahun 1995, yang dilakukan oleh Perkhidmatan Taman dan Hidupan Liar, pemilik menganggarkan kerugian tahunan mereka yang disebabkan oleh anjing liar (bergantung pada daerah) sebanyak 1.6% hingga 7.1%.<ref name="PemerintahWilayahUtara">{{Kutip web|url=http://www.nt.gov.au/nreta/wildlife/animals/native/dingo.html|url-status=dead|title=Animals - Dingo: Wild Dog (canis lupus familiaris, canis lupus dingo and hybrids)|trans-title=Haiwan - Dingo: Anjing Liar (''Canis lupus familiaris'', ''Canis lupus dingo'', dan hibrid)|language=en|publisher=[[Pemerintah Wilayah Utara]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090309125809/http://www.nt.gov.au/nreta/wildlife/animals/native/dingo.html|archive-date=9 Mac 2009|access-date=6 April 2024}}</ref> Pada tahun 2018, sebuah kajian di Australia Selatan utara menunjukkan bahawa kehilangan janin/anak lembu berpurata 18.6%, tanpa pengurangan ketara kerana pengumpanan dingo. Kehilangan anak lembu tidak berkorelasi dengan peningkatan kegiatan dingo dan penyakit lembu, iaitu pestivirus dan leptospirosis, merupakan punca utama. Dingo kemudian memakan bangkai. Terdapat juga bukti pemangsaan dingo terhadap anak lembu.<ref name="Campbell2018"/> Sesama peribumi Australia, dingo juga digunakan sebagai alat bantu perburuan, [[botol air panas]] hidup, dan anjing kem. Kulit kepalanya digunakan sebagai sejenis [[mata wang]], giginya digunakan secara tradisional untuk tujuan perhiasan, dan bulunya untuk pakaian tradisional. Kadang-kadang dingo "tulen" adalah penting untuk [[pelancongan]], apabila digunakan untuk menarik pelawat. Walau bagaimanapun, ini kelihatannya hanya lazim di Pulau Fraser, yang mempunyai dingo yang digunakan secara meluas sebagai lambang untuk meningkatkan tarikan pulau itu. Pelancong tertarik kepada pengalaman interaksi peribadi dengan dingo. Gambar dingo muncul pada brosur, banyak tapak web, dan poskad yang mengiklankan pulau itu.<ref>{{Kutip web|last1=Lawrance|first1=Kate|last2=Higginbottom|first2=Karen|date=2002|url=http://www.crctourism.com.au/WMS/Upload/Resources/bookshop/WT27_Lawrance-DingoFraserIs.pdf|url-status=dead|title=Behavioural Responses of Dingoes to Tourists on Fraser Island|trans-title=Gerak Balas Tingkah Laku Dingo terhadap Pelancong di Pulau Fraser|language=en|publisher=Sustainable Tourisme Cooperative Research Centre|archive-url=https://web.archive.org/web/20090916042757/http://www.crctourism.com.au/WMS/Upload/Resources/bookshop/WT27_Lawrance-DingoFraserIs.pdf|archive-date=16 September 2009|access-date=6 April 2024}}</ref> ==Status undang-undang== [[Fail:dingoinazoo.jpg|thumb|Di sebuah zoo [[Maryland]]]] Dingo diiktiraf sebagai [[asal tempatan (ekologi)|haiwan asli]] di bawah undang-undang semua bidang kuasa Australia. Australia mempunyai lebih daripada 500 buah taman negara yang kesemuanya kecuali enam buah diuruskan oleh [[negeri dan wilayah di Australia|negeri dan wilayah]].<ref name="PemerintahAustralia2015"/> Setakat tahun 2017, status undang-undang bagi dingo berbeza-beza antara bidang kuasa ini dan, dalam sesetengah keadaan, berbeza-beza antara kawasan berlainan di satu bidang kuasa. Setakat tahun 2008, sesetengah bidang kuasa ini mengelaskan dingo sebagai [[spesies ceroboh|spesies asli invasif]].<ref name="Purcell2008"/> * [[Pemerintah Australia]]: Seksyen 528 [[Akta Perlindungan Alam Sekitar dan Pemuliharaan Biokepelbagaian 1999]] mentakrifkan spesies asli sebagai yang terdapat di Australia sebelum tahun 1400. Dingo dilindungi di semua taman negara dan rizab negara yang diuruskan oleh pemerintah Australia, di [[Tapak Warisan Dunia|Kawasan Warisan Dunia]], dan di kawasan terlindung lain. * [[Australia Barat]]: Dingo dianggap sebagai fauna asli "tidak terlindung" di bawah [[Akta Pemuliharaan Hidupan Liar 1950|Akta Pemuliharaan Hidupan Liar Australia Barat]]. Dingo dicatatkan sebagai "[makhluk] perosak terisytihar" dalam Senarai Organisma Australia Barat. Senarai ini mencatatkan spesies yang telah diisytiharkan sebagai perosak di bawah Akta Pengurusan Biokeselamatan dan Pertanian 2007 dan ini dianggap sebagai perosak di serata Australia Barat. Pemilik tanah mesti mengambil langkah-langkah tetapan untuk menangani perosak terisytihar di tanah mereka. Dasar pemerintah Australia Barat adalah untuk menggalakkan pembasmian dingo di kawasan ragut ternakan tetapi meninggalkannya tanpa gangguan di selebih negeri.<ref name="PemerintahAustraliaBarat2017"/> * [[Australia Selatan]]: [[Kawasan terlindung di Australia Selatan#Akta Taman Negara dan Hidupan Liar 1972|Akta Taman Negara dan Hidupan Liar 1972]] mentakrifkan haiwan terlindung sebagai yang peribumi di Australia tetapi kemudian menyenaraikan dingo sebagai "spesies tidak terlindung" di bawah Jadual 11. Tujuan Akta Pagar Anjing 1946 adalah untuk mencegah anjing liar daripada memasuki kawasan pastoral dan pertanian di selatan pagar kalis anjing. Dingo disenaraikan sebagai "anjing liar" di bawah akta ini dan pemilik tanah dikehendaki menyelenggara pagar dan memusnahkan mana-mana anjing liar di dalam kawasan pagar dengan menembak, memerangkap, atau mengumpan. Dingo disenaraikan sebagai "spesies tidak terlindung" dalam Akta Pengurusan Sumber Asli 2004, yang mengizinkan agar pemilik tanah meletakkan umpan "untuk mengawal haiwan" di tanah mereka betul-betul di utara pagar anjing. * [[New South Wales]]: Dingo tergolong dalam takrif "hidupan liar" di bawah Akta Taman Negara dan Hidupan Liar 1974, namun juga menjadi "fauna tidak terlindung" di bawah Jadual 11 akta tersebut. Akta Pemusnahan Anjing Liar (1921) hanya terpakai untuk [[Bahagian Barat (New South Wales)|bahagian barat]] negeri itu dan menyertakan dingo dalam takrifnya bagi "anjing liar". Akta itu mewajibkan agar pemilik tanah memusnahkan mana-mana anjing liar di hartanah mereka dan mana-mana orang yang memiliki dingo atau dingo separuh baka tanpa permit berdepan dengan denda. Di bahagian lain di negeri itu, dingo dapat dibela sebagai haiwan peliharaan di bawah Akta Haiwan Pendamping 1998 kerana dingo ditakrifkan di bawah akta ini sebagai "anjing". Dingo telah dicadangkan untuk penyenaraian di bawah Akta Pemuliharaan Spesies Terancam kerana anjing ini dihujahkan telah mengasaskan populasi sebelum ketibaan orang Eropah, tetapi tiada keputusan yang telah dibuat. * [[Queensland]]: Dingo disenaraikan sebagai "hidupan liar kurang membimbangkan" dalam Peraturan Pemuliharaan Alam Semula Jadi (Hidupan Liar) 2006 di bawah [[Akta Pemuliharaan Alam Semula Jadi 1992]]. Oleh itu, dingo dilindungi di Taman Negara dan di kawasan pemuliharaan. Dingo disenaraikan sebagai "makhluk perosak" dalam Peraturan Perlindungan Tanah (Pengurusan [Makhluk] Perosak dan Laluan Ternakan) 2003 di bawah Akta Perlindungan Tanah (Pengurusan [Makhluk] Perosak dan Laluan Ternakan) 2002, yang mewajibkan agar pemilik tanah mengambil langkah munasabah untuk memastikan bahawa tanah mereka bebas daripada [makhluk] perosak. * [[Tasmania]]: Tasmania tidak mempunyai populasi dingo asli. Dingo disenaraikan sebagai "haiwan terbatas" dalam Akta Pemuliharaan Alam Semula Jadi 2002 dan tidak boleh diimport tanpa permit. Setelah diimport ke Tasmania, dingo disenaraikan sebagai anjing di bawah Akta Kawalan Anjing 2000. * [[Victoria, Australia|Victoria]]: Dingo ialah "takson vertebrat" yang "peribumi" di Australia dan, oleh itu, "hidupan liar" di bawah Akta Hidupan Liar 1975, yang melindungi hidupan liar. Akta ini memberikan mandat bahawa permit diwajibkan untuk membela dingo dan bahawa dingo ini tidak boleh dibiakbakakan secara bersilang dengan anjing. Akta ini mengizinkan agar perintah dibuat untuk tidak melindungi dingo di kawasan tertentu di negeri itu. Perintah dalam Majlis yang dibuat pada 28 September 2010 menyertakan barat daya jauh negeri itu dan keseluruhan negeri timur di timur laut Melbourne. Ini dibuat untuk melindungi haiwan ternakan di tanah persendirian. Perintah itu mengizinkan agar dingo diperangkap, ditembak, atau diumpan oleh mana-mana orang di tanah persendirian di rantau-rantau ini, sambil melindungi dingo di tanah milik negeri. * [[Wilayah Ibu Negara Australia]]: Dingo disenaraikan sebagai "haiwan perosak" di luar taman negara dan tanah simpanan dalam Perisytiharan Tumbuhan dan Haiwan Perosak (Haiwan Perosak) 2016 (Bil. 1) yang dibuat di bawah Akta Tumbuhan dan Haiwan Perosak 2005, yang mewajibkan pelan pengurusan untuk haiwan perosak. Akta Pemuliharaan Alam Semula Jadi 2014 melindungi haiwan asli di taman negara dan tanah rizab tetapi mengecualikan perlindungan ini kepada "haiwan perosak" yang diisytiharkan di bawah Akta Tumbuhan dan Haiwan Perosak 2005. * [[Wilayah Utara (Australia)|Wilayah Utara]]: Dingo ialah "vertebrat yang peribumi di Australia" dan, oleh itu, "hidupan liar terlindung" di bawah Akta Pemuliharaan Taman Wilayah dan Hidupan Liar 2014. Permit diwajibkan untuk semua perkara yang berhubung dengan hidupan liar terlindung. ==Langkah kawalan== Serangan dingo ke atas haiwan ternakan membawa kepada usaha berskala besar untuk menghalaunya dari kawasan dengan kegunaan pertanian intensif dan semua negeri dan wilayah telah menggubal undang-undang untuk kawalan dingo.<ref name="Fleming2001"/> Pada awal abad ke-20, pagar didirikan untuk menjauhkan dingo dari kawasan yang kerap didatangi oleh biri-biri dan kecenderungan untuk membasmi dingo secara rutin berkembang dalam kalangan sesetengah pemilik haiwan ternakan. Kaedah berasas untuk kawalan dingo di kawasan biri-biri memerlukan pengambilan pekerja spesifik di setiap hartanah. Tugas mereka ini (yang digelar "''dogger''") adalah untuk mengurangkan bilangan dingo dengan menggunakan [[pemerangkapan|perangkap keluli]], [[umpan]], senjata api, dan kaedah lain. Tanggungjawab untuk kawalan anjing liar terletak sepenuhnya di tangan pemilik tanah. Pada masa sama, pemerintah terpaksa mengawal bilangan dingo. Hasilnya, sebilangan langkah untuk kawalan dingo dibangunkan seiringan dengan masa. Ada juga pertimbangan bahawa dingo bergerak di sepanjang jarak jauh untuk mencapai kawasan dengan populasi mangsa lebih kaya dan kaedah kawalan kerap tertumpu di sepanjang "laluan" atau "denai" dan di kawasan yang jauh dari kawasan biri-biri. Semua dingo dianggap sebagai bakal bahaya dan diburu. Selain pengenalan racun [[natrium fluoroasetat|1080]] (yang digunakan secara meluas selama 40 tahun dan digelar "''doggone''"), kaedah dan strategi untuk mengawal anjing liar telah berubah dengan sedikit seiring dengan masa. Maklumat mengenai kepentingan kebudayaan kepada orang peribumi dan kepentingan dingo dan impak langkah kawalan ke atas spesies lain juga kurang di sesetengah kawasan. Dari segi sejarah, sikap dan keperluan orang peribumi tidak diambil kira apabila dingo dikawal. Faktor lain yang mungkin diambil kira ialah status genetik (darjah pembiakbakaan silang) bagi dingo di kawasan ini, pemilikan dan penggunaan tanah, serta pengurangan langkah pembunuhan untuk kawasan di luar zon. Walau bagaimanapun, kebanyakan langkah kawalan dan kajian sewajarnya ada untuk meminimumkan kehilangan haiwan ternakan dan bukan untuk melindungi dingo. Tekanan meningkat daripada pencinta alam sekitar terhadap pembunuhan rawak terhadap dingo, serta impak terhadap haiwan lain, menuntut lebih banyak maklumat yang perlu dikumpulkan untuk membuktikan keperluan langkah kawalan dan untuk menyangkal dakwaan pembunuhan tidak perlu. Kini, kawalan populasi kekal dianggap perlu untuk mengurangkan impak semua anjing liar dan untuk memastikan kemandirian dingo "tulen" di alam liar.<ref name="PerkhidmatanTamandanHidupanLiarWilayahUtara"/> ===Haiwan penjaga=== Untuk melindungi haiwan ternakan, [[anjing penjaga haiwan ternakan]] (contohnya, [[anjing gembala Abruzzo-Maremma|anjing gembala Maremma]]), [[keldai]], [[alpaka]], dan [[llama]] digunakan.<ref name="PemerintahQueensland2002">{{Kutip web|url=http://www.dpi.qld.gov.au/documents/Biosecurity_EnvironmentalPests/IPA-Wild-Dog-Strategy.pdf|url-status=dead|title=Wild dogs/dingo ''Canis familiaris''/''Canis familiaris (dingo)''|trans-title=Anjing liar/dingo ''Canis familiaris''/''Canis familiaris (dingo)''|format=pdf|language=en|publisher=[[Pemerintah Queensland]]|date=September 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20090531220438/http://www.dpi.qld.gov.au/documents/Biosecurity_EnvironmentalPests/IPA-Wild-Dog-Strategy.pdf|archive-date=31 Mei 2009|access-date=6 April 2024}}</ref><ref>{{Kutip berita|title=Pest of the past, dingo's star in the ascendancy|trans-title=Makhluk perosak masa lalu, bintang dingo menaik|url=https://www.theage.com.au/national/pest-of-the-past-dingos-star-in-the-ascendancy-20070722-ge5eml.html|url-status=live|language=en|location=Melbourne, Australia|publisher=[[The Age]]|date=22 Julai 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20131205161437/http://www.theage.com.au/news/national/pest-of-the-past-dingoes-star-in-the-ascendancy/2007/07/21/1184560109155.html|archive-date=5 Disember 2013|access-date=6 April 2024}}</ref> ===Pagar Dingo=== [[Fail:Dogfence.jpg|thumb|Sebahagian daripada [[Pagar Dingo]]]] Pada tahun 1920-an, [[Pagar Dingo]] didirikan berdasarkan ''Akta Anjing Liar (1921)'' dan, sehingga tahun 1931, beribu-ribu batu Pagar Dingo telah didirikan di beberapa buah kawasan di Australia Selatan. Pada tahun 1946, usaha ini diarahkan kepada satu matlamat dan Pagar Dingo akhirnya selesai. Pagar itu bersambung dengan pagar-pagar lain di New South Wales dan di Queensland. Tanggungjawab utama dalam menyelenggara Pagar Dingo masih terletak pada pemilik tanah yang mempunyai hartanah yang menyempadani pagar dan yang menerima sokongan kewangan daripada pemerintah. ===Sistem ganjaran=== Sistem [[baunti|ganjaran]] (tempatan, serta daripada pemerintah) adalah aktif dari tahun 1846 hingga akhir abad ke-20, tetapi tiada bukti bahawa – walaupun berbilion dolar dibelanjakan – ini pernah menjadi kaedah kawalan cekap. Oleh itu, kepentingannya berkurang seiring dengan masa.<ref name="Corbett2004"/> Pemotongan kulit kepala dingo bermula pada tahun 1912 dengan kelulusan Akta Anjing Liar oleh pemerintah [[Australia Selatan]]. Dalam usaha untuk mengurangkan penjarahan terhadap haiwan ternakan, pemerintah itu menawarkan baunti untuk kulit dingo dan program ini kemudiannya diulangi di [[Australia Barat]] dan di [[Wilayah Utara (Australia)|Wilayah Utara]]. Seorang penulis berhujah bahawa perundangan baharu dan pemacu ekonomi ini mempunyai impak ketara terhadap masyarakat orang asli di rantau ini.<ref name="Keen2010"/> Akta ini diikuti dengan kemas kini dan pindaan, termasuk 1931, 1938, dan 1948.<ref name="AustraliaSelatan1977"/> ===Peracunan=== [[Fail:1080PoisonWarning gobeirne.png|thumb|Amaran umpan [[natrium fluoroasetat]] beracun]] Umpan dengan racun [[natrium fluoroasetat|1080]] dianggap sebagai kaedah terpantas dan paling selamat untuk kawalan anjing, kerana ia amat rentan. Malah sejumlah kecil racun bagi setiap anjing adalah cukup (0.3 mg setiap kg).<ref name="PerkhidmatanTamandanHidupanLiarWilayahUtara"/> Penggunaan pengumpanan udara dikawal atur di Komanwel itu oleh ''Peraturan Penerbangan Awam (1988)''. Andaian bahawa [[quoll harimau|''quoll'' harimau]] mungkin terjejas akibat racun membawa kepada pengurangan kawasan untuk pengumpanan udara yang diizinkan. Di kawasan dengan kemustahilan pengumpanan udara, ada keperluan untuk meletakkan umpan. Mulai tahun 2004, pelenting sianida dan kolar perlindungan (yang berisi dengan 1080 pada tempat tertentu) telah diuji.<ref>{{Kutip web|url=http://www.dpi.qld.gov.au/documents/Biosecurity_EnvironmentalPests/IPA-Beefy-Beast-Ed11.pdf|url-status=dead|title=Ejector research update|trans-title=Kemas kini penyelidikan pelenting|language=en|work=Beefy and the Beast Issue 11|publisher=Pemerintah Queensland|page=3|date=Ogos 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20091025123309/http://www.dpi.qld.gov.au/documents/Biosecurity_EnvironmentalPests/IPA-Beefy-Beast-Ed11.pdf|archive-date=25 Oktober 2009|access-date=6 April 2024}}</ref><ref name="PemerintahQueensland2004">{{Kutip web|url=http://www.dpi.qld.gov.au/documents/Biosecurity_EnvironmentalPests/IPA-Beefy-Beast-Ed12.pdf|url-status=dead|title=Livestock protection collars to be tested in Queensland|trans-title=Kolar perlindungan haiwan ternakan bakal diuji di Queensland|language=en|work=Beefy and the Beast Issue 12|publisher=Pemerintah Queensland|page=4|date=April 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20091025122803/http://www.dpi.qld.gov.au/documents/Biosecurity_EnvironmentalPests/IPA-Beefy-Beast-Ed12.pdf|archive-date=25 Oktober 2009|access-date=6 April 2024}}</ref> Pada tahun 2016, kontroversi menyelubungi rancangan untuk menyuntik populasi dingo di Pulau Pelorus, di luar pinggir laut Queensland utara, Australia, dengan pil yang kemudian mengeluarkan dos maut bagi racun 1080 pada dua tahun selepas dingo tersebut sengaja dilepaskan untuk membantu untuk membasmi kambing. Dingo tersebut digelar 'dingo penjara maut' dan rancangan itu disekat kerana kebimbangan terhadap burung pesisir yang terancam di situ.<ref>{{Kutip berita|last=Chilton|first=Gemma|date=19 Ogos 2016|title=Death-row dingoes plan blocked|trans-title=Rancangan dingo barisan maut disekat|url=https://www.australiangeographic.com.au/news/2016/08/death-row-dingoes-plan-blocked/|url-status=live|language=en|publisher=[[Australian Geographic]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181008061508/https://www.australiangeographic.com.au/news/2016/08/death-row-dingoes-plan-blocked/|archive-date=8 Oktober 2018|access-date=6 April 2024}}</ref> ===Peneuteran=== Pemilik dingo dan anjing bela jinak lain kadang-kadang diminta untuk [[peneuteran|meneuterkan]] haiwan peliharaan mereka dan menjaganya dalam pantauan untuk mengurangkan bilangan anjing terbiar/jalang dan mencegah pembiakbakaan bersaling dengan dingo.<ref name="PerkhidmatanTamandanHidupanLiarWilayahUtara"/> ===Kecekapan langkah=== Kecekapan langkah kawalan dipersoalkan pada masa lalu dan kerap dipersoalkan kini, serta sama ada langkah tersebut berada dalam nisbah kos-faedah baik. Sistem premium terbukti rentan terhadap penipuan dan tidak berguna secara besar-besaran dan, oleh itu, hanya dapat digunakan untuk menyingkirkan "anjing bermasalah".<ref name="Fleming2001"/><ref name="Allen2001"/> Perangkap haiwan dianggap tidak berperikemanusiaan dan tidak cekap pada skala besar, kerana kemujaraban terbatas bagi umpan. Berdasarkan kajian, terdapat andaian bahawa hanya anjing muda yang sepaatutnya mati dapat ditangkap.<ref name="Hogstrom1986"/> Tambahan pula, anjing liar mampu belajar dan kadang-kadang dapat mengesan dan mengelakkan perangkap dengan agak cekap. Dalam satu kes, seekor dingo betina mengikuti seorang ''dogger'' dan mencetuskan perangkap satu demi satu dengan berhati-hati menolak kakinya melalui pasir yang menutupi perangkap tersebut.<ref name="Parker2007"/> Umpan beracun dapat menjadi sangat berkesan apabila berkualiti daging baik; walau bagaimanapun, umpan tersebut tidak bertahan lama<ref name="Twigg2000"/> dan kadang-kadang diambil oleh rubah merah, ''quoll'', semut, dan burung. Pengumpanan udara hampir dapat menghapuskan keseluruhan populasi dingo.<ref name="Hogstrom1986"/> Anjing penjaga haiwan ternakan dapat meminimumkan kehilangan haiwan ternakan dengan berkesan, tetapi kurang berkesan di kawasan terbuka luas dengan haiwan ternakan yang tertabur secara meluas. Tambahan pula, anjing tersebut dapat menjadi bahaya terhadap haiwan ternakan atau dibunuh oleh langkah kawalan sendiri apabila tidak secukupnya dipantau oleh pemiliknya.<ref name="PemerintahQueensland2004"/> Pagar boleh dipercayai untuk menghalang dingo daripada memasuki kawasan tertentu, tetapi mahal untuk dibina, memerlukan penyelenggaraan kekal, dan hanya menyebabkan masalah dipindahkan. Langkah kawalan kebanyakannya menghasilkan kawanan lebih kecil dan gangguan struktur kawanan. Penakaian dingo, khususnya individu lebih tua dengan wilayah bertakrif jelas, mungkin merupakan jalan penyelesaian agak lawan gerak hati yang digunakan oleh industri ternakan, kerana wilayah kosong diambil alih oleh individu lebih muda dan kurang berpengalaman. Kemudian, pemangsaan kerap meningkat, kerana dingo lebih muda cenderung untuk menjadi lebih ingin tahu dan impulsif serta kurang curiga akan kegiatan manusia berbanding dengan dingo lebih tua. Tambahan pula, penyingkiran dewasa daripada kelompok keluarga mencegah pewarisan tingkah laku terpelajar, seperti penghindaran kawasan manusia, kepada anak. Namun begitu, langkah kawalan tersebut dianggap tidak berkemungkinan untuk dapat sepenuhnya membasmi dingo di Australia Tengah dan penghapusan semua dingo tidak dianggap sebagai pilihan berdaya maju. Sebuah kajian telah menunjukkan bahawa penakaian peratusan kecil dingo tidak matang di Pulau Fraser mempunyai sedikit impak negatif ketara terhadap keseluruhan populasi pulau, walaupun ini sedang dipertikaikan.<ref>{{Kutip web|last=Allen|first=Benjamin Lee|date=13 April 2015|url=https://theconversation.com/culling-is-no-danger-to-the-future-of-dingoes-on-fraser-island-24073|url-status=live|title=Culling is no danger to the future of dingoes on Fraser Island|trans-title=Penakaian bukan ancaman kepada masa hadapan dingo di Pulau Fraser|language=en|publisher=[[The Conversation (tapak web)|The Conversation]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150420001605/http://theconversation.com/culling-is-no-danger-to-the-future-of-dingoes-on-fraser-island-24073|archive-date=20 April 2015|access-date=6 April 2024}}</ref> ==Pemuliharaan baka tulen== Sehingga tahun 2004, dingo dikategorikan sebagai "kurang membimbangkan" dalam [[Senarai Merah IUCN|Senarai Merah Spesies Terancam]]. Pada tahun 2008, ia dikategorikan semula sebagai "rentan", ikutan penurunan bilangan kepada sekitar 30% dingo "tulen", kerana [[baka silang|pembiakbakaan silang]] dengan anjing bela jinak.<ref name="Corbett2008">{{Cite iucn|last=Corbett|first=Laurence Keith|year=2008|title=''Canis lupus ssp. dingo''|url=https://www.iucnredlist.org/details/41585/0|url-status=dead|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20120822005722/https://www.iucnredlist.org/details/41585/0|archive-date=22 Ogos 2012|access-date=6 April 2024}}</ref> Pada tahun 2018, IUCN menganggap dingo sebagai anjing jalang dan menyingkirkannya daripada Senarai Merah.<ref name="Boitani2018"/> Populasi semasa dingo tidak diketahui, sambil senarai merah IUCN menyenaraikannya sebagai spesies yang "Tidak Dinilai".<ref>{{Kutip web|url=https://www.canids.org/species/view/WCD6DU963961|title=Dingo|trans-title=Dingo|language=en|publisher=Kumpulan Pakar Kanid IUCN/SSC|access-date=12 Julai 2025}}</ref> [[Fail:Australian Dingo – Canis familiaris dingo, Taronga ZOO, Sydney.jpg|thumb|Di Zoo Taronga, Sydney, Australia]] Dingo agak banyak di bahagian-bahagian besar di Australia, tetapi terdapat sesetengah hujah bahawa ia terancam kerana pembiakbakaan bersaling dengan anjing lain di banyak bahagian di dalam wilayahnya.<ref name="Corbett2008"/> Dingo menerima pelbagai tahap perlindungan di kawasan pemuliharaan seperti taman negara dan rizab semula jadi di New South Wales, di Wilayah Utara, dan di Victoria, di Arnhem Land dan di tanah orang asli lain, di [[Tapak Warisan Dunia|Tapak Warisan Dunia UNESCO]], dan di seluruh Wilayah Ibu Negara Australia.{{Citation needed|date=April 2024}} Di sesetengah negeri, dingo dianggap sebagai makhluk perosak terisytihar dan pemilik tanah diizinkan untuk mengawal penduduk tempatan. Di seluruh Australia, semua anjing liar lain dianggap sebagai makhluk perosak.{{Citation needed|date=April 2024}} [[Fail:Canis lupus dingo 2.jpg|thumb|Betina dengan telinga berteg di K'gari (dahulunya Pulau Fraser)]] K'gari ialah sebuah [[Tapak Warisan Dunia]] seluas {{Convert|1840|km2|sqmi|abbr=on}} yang terletak di luar pinggir laut timur Australia. Pulau ini ialah rumah kepada populasi dingo yang berbeza secara genetik yang bebas daripada [[introgresi]] anjing, yang dianggarkan berjumlah 120 setakat tahun 2017.<ref name="O'Neill2016"/> Dingo ini unik kerana berkait rapat dengan dingo tenggara tetapi mengongsi sebilangan gen dengan [[anjing menyanyi New Guinea]] dan menunjukkan sesetengah bukti percampuran dengan dingo barat laut.<ref name="Cairns2016"/> Dingo, yang dikenali sebagai ''wongari'' oleh [[orang Butchulla]], mempunyai tempat bermakna dalam budaya [[gelaran asli di Australia#Pemilik tradisional|pemilik tradisional]] bagi pulau itu, yang ingin menyaksikan perlindungannya.<ref name="Butler2026"/> Oleh sebab nilai pemuliharaannya, pada Februari 2013, satu laporan tentang strategi pengurusan dingo di pulau itu dikeluarkan, dengan pilihan yang termasuk penamatan intimidasi dingo, perubahan amalan pengetegan, dan pemeriksaan doktor haiwan nalar, serta [[suaka haiwan|suaka]] dingo kekal di pulau itu.<ref>{{Kutip berita|author=AAP|date=27 Februari 2013|title=Dingo sanctuary considered for Fraser Island|trans-title=Suaka Dingo dipertimbangkan untuk Pulau Fraser|url=https://www.nzherald.co.nz/world/dingo-sanctuary-considered-for-fraser-island/OCUJDGMJCI2M75T6JWROVWGAMM/|url-status=live|language=en|publisher=[[The New Zealand Herald]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130228061411/http://www.nzherald.co.nz/world/news/article.cfm?c_id=2&objectid=10868207|archive-date=28 Februari 2013|access-date=3 Disember 2024}}</ref> Menurut pemeriksaan DNA dari tahun 2004, dingo Pulau Fraser adalah "tulen", dan bukan [[kacukan|hibrid]] dingo–anjing.<ref>{{Kutip web|last=Newby|first=Jonica|date=31 Mac 2005|url=http://www.abc.net.au/catalyst/stories/s1335391.htm|url-status=dead|title=Last of the Dingoes|trans-title=Dingo Terakhir|language=en|publisher=[[Perbadanan Penyiaran Australia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090423124809/http://www.abc.net.au/catalyst/stories/s1335391.htm|archive-date=23 April 2009|access-date=6 April 2024}}</ref> Walau bagaimanapun, ukuran tengkorak dari pertengahan tahun 1990-an mempunyai keputusan berbeza.<ref name="Woodall1996"/> Sebuah kajian tahun 2013 menunjukkan bahawa dingo yang hidup di Gurun Tanami merupakan antara yang "paling tulen" di Australia.<ref>{{Kutip berita|last=Brown|first=Carmen|date=4 Jun 2013|title=Tanami dingoes among purest in Australia|trans-title=Dingo Tanami antara yang tertulen di Australia|url=https://www.abc.net.au/news/rural/2013-06-04/ntch-tanami-dingo-purity/4729046|url-status=live|language=en-AU|publisher=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130606164436/http://www.abc.net.au/news/2013-06-04/ntch-tanami-dingo-purity/4729046|archive-date=6 Jun 2013|access-date=3 Disember 2024}}</ref> Kumpulan yang telah mengabdikan diri kepada pemuliharaan dingo "tulen" dengan menggunakan program pembiakbakaan termasuk Persatuan Pemuliharaan Anjing Asli Australia (Australian Native Dog Conservation Society) dan Persatuan Pemuliharaan Dingo Australia (Australian Dingo Conservation Association). Pada masa ini, usaha kumpulan pemuliharaan dingo dianggap tidak berkesan kerana kebanyakan anjing mereka tidak teruji atau dikenali sebagai hibrid.<ref name="Corbett2004"/> Pemuliharaan populasi dingo tulen dan boleh mandiri mempunyai harapan di kawasan terpencil. Di sana, perhubungan dengan manusia dan anjing bela jinak lain adalah jarang. Di bawah dasar negeri New South Wales di taman, di tanah rizab, dan di kawasan lain yang tidak digunakan oleh pertanian, populasi ini hanya perlu dikawal apabila menimbulkan ancaman kepada kemandirian spesies asli yang lain. Pengenalan zon penampan "bebas anjing" di sekitar kawasan dengan dingo tulen dianggap sebagai kaedah realistik untuk menghentikan pembiakbakaan bersaling. Ini dikuatkuasakan sehingga semua anjing liar dapat dibunuh di luar kawasan pemuliharaan. Walau bagaimanapun, kajian dari tahun 2007 menunjukkan bahawa malah kawalan intensif bagi kawasan teras barang kali tidak dapat menghentikan proses pembiakbakaan bersaling.<ref>{{Kutip web|url=http://www.environment.nsw.gov.au/determinations/feraldogspd.htm|url-status=dead|title=Predation and Hybridisation by Feral Dogs (Canis lupus familiaris) - proposed key threatening process listing|trans-title=Pemangsaan dan Penghibridan oleh Anjing Jalang (''Canis lupus familiaris'') - penyenaraian proses ancaman penting cadangan|language=en|publisher=[[Pemerintah New South Wales]]|date=29 Ogos 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111175057/http://www.environment.nsw.gov.au/determinations/feraldogspd.htm|archive-date=11 Januari 2012|access-date=6 April 2024}}</ref> Menurut Dingo Discovery Sanctuary and Research Centre, banyak kajian sedang mencari kes untuk pengenalan semula dingo ke kawasan yang diduduki sebelum ini untuk mengembalikan keseimbangan ke kawasan yang teruk terdegradasi akibat "amalan pertanian tidak terkawal atur dan jahil".<ref>{{Kutip web|url=https://dingofoundation.org/|url-status=live|title=Australian Dingo Foundation|trans-title=Yayasan Dingo Australia|language=en|publisher=Yayasan Dingo Australia|archive-url=https://web.archive.org/web/20180523053408/http://www.dingofoundation.org/|archive-date=23 Mei 2018|access-date=6 April 2024}}</ref> Kepadatan dingo telah diukur sehingga 3 setiap kilometer persegi (0.8 setiap batu persegi) di kedua-dua rantau [[Sungai Guy Fawkes]] di New South Wales dan di [[Australia Selatan]] pada kemuncak [[wabak arnab di Australia|wabak arnab]].<ref name="Fleming2001"/> ===Penghibridan=== {{Utama|Hibrid anjing–dingo}} [[Fail:Dingo and hybrid distribution.jpg|thumb|Peta taburan luas bagi dingo dan [[hibrid anjing–dingo]] yang menunjukkan peratusan ketulenan<ref name="Corbett2001C10"/>]] [[Fail:Dingo or maybe crossbreed.jpg|thumb|Anjing liar dengan pewarnaan tidak tipikal, mungkin hibrid]] Pada tahun 2023, sebuah kajian terhadap 402 ekor dingo liar dan dingo kurungan yang menggunakan 195,000 titik merentasi genom dingo menunjukkan bahawa kajian-kajian terdahulu tentang penghibridan terlebih dianggarkan dan bahawa dingo tulen adalah lebih lazim daripada yang disangkakan pada asalnya.<ref name="Cairns2023"/><ref>{{Kutip berita|last=Rawling|first=Caitlin|date=30 Mei 2023|title=Purebred dingoes more common than researchers thought, genetic study finds|trans-title=Dingo baka tulen lebih lazim daripada yang disangkakan oleh penyelidik, menurut penemuan kajian genetik|url=https://www.abc.net.au/news/2023-05-30/research-shows-dingoes-are-more-purebred-than-thought/102409812|url-status=live|language=en|publisher=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230530074758/https://www.abc.net.au/news/2023-05-30/research-shows-dingoes-are-more-purebred-than-thought/102409812|archive-date=30 Mei 2023|access-date=6 April 2024}}</ref> Dingo menurut kajian didapati wujud dalam empat populasi yang berlainan secara genetik; kajian terdahulu mengandaikan bahawa terdapat hanya satu jenis dingo dan, oleh itu, bahawa sebarang perbezaan sesama dingo di serata negara itu adalah kerana penghibridan—apabila terdapat penemuan bahawa ini sebenarnya adalah kerana terdapat jenis berlainan dingo.<ref name="Cairns2023"/><ref>{{Kutip berita|last=Lu|first=Donna|date=29 Mei 2023|title=Research suggests that more than half of Australia's dingoes are genetically pure, not hybrids|trans-title=Penyelidikan cadangkan lebih separuh dingo Australia tulen secara genetik, bukan hibrid|url=https://www.theguardian.com/australia-news/2023/may/29/research-suggests-that-more-than-half-of-australias-dingoes-are-genetically-pure-not-hybrids|language=en|publisher=[[The Guardian]]|access-date=1 Ogos 2025}}</ref> Pada tahun 2021, pengujian DNA terhadap lebih 5,000 ekor kanin hidup liar dari serata Australia mendapati bahawa 31 ekor merupakan anjing bela jinak jalang dan 27 ekor merupakan [[kacukan F1|hibrid generasi pertama]]. Penemuan ini mencabar tanggapan bahawa dingo hampir pupus dan telah digantikan oleh anjing bela jinak jalang.<ref name="Cairns2021c"/> Warna lapis bulu tidak dapat digunakan untuk membezakan hibrid.<ref name="Cairns2021a"/> Anjing bela jinak mirip dingo dan hibrid dingo pada umumnya dapat dibezakan dengan jenis salakan yang lebih tipikal bagi anjing yang wujud sesama hibrid dan perbezaan kitaran pembiakan,<ref name="Catling1992"/> ciri tengkorak tertentu,<ref name="Newsome1980"/> dan analisis genetik<ref name="Wilton">{{Kutip web|last=Wilton|first=Alan Norman|url=http://www.dingosanctuary.com.au/dna%5B1%5D.htm|url-status=dead|title=Genetic Diversity in the Dingo|trans-title=Kepelbagaian Genetik pada Dingo|language=en|publisher=Dingo Sanctuary|archive-url=https://web.archive.org/web/20040219224138/http://www.dingosanctuary.com.au/dna%5B1%5D.htm|archive-date=19 Februari 2004|access-date=6 April 2024}}</ref> dapat digunakan untuk pembezaan. Walaupun terdapat semua ciri yang dapat digunakan untuk membezakan antara dingo dengan anjing bela jinak lain, terdapat dua masalah yang tidak patut dipandang remeh. Yang pertama, tiada kejelasan sebenar mengenai pada titik tepat yang menentukan seseekor anjing sebagai dingo "tulen"<ref name="Purcell2008"/> dan, yang kedua, tiada ciri pembeza yang sepenuhnya boleh dipercayai—tiada pengetahuan tentan ciri yang kekal dalam keadaan pemilihan semula jadi. Terdapat dua pendapat utama mengenai proses pembiakbakaan bersaling ini. Yang pertama, dan berkemungkinan yang paling lazim, menyatakan bahawa dingo "tulen" patut dipelihara melalui kawalan ketat bagi populasi anjing liar dan hanya dingo "tulen" atau "hampir tulen" patut dilindungi.<ref>{{Kutip web|url=https://fido.org.au/DingoManagement.html|url-status=live|title=A Draft Dingo Management Strategy for Fraser Island|trans-title=Draf Strategi Pengurusan Dingo untuk Pulau Fraser|language=en|publisher=Pertubuhan Pembela K'gari (Pulau Fraser)|archive-url=https://web.archive.org/web/20091027163858/http://www.fido.org.au/DingoManagement.html|archive-date=27 Oktober 2009|access-date=6 April 2024}}</ref> Kedudukan kedua adalah agak baharu dan berpendapat bahawa orang mesti menerima bahawa dingo telah berubah dan bahawa pengembalian dingo "tulen" adalah mustahil. Oleh itu, pemuliharaan anjing ini patut berdasarkan tempat hidup dan cara hidup, serta peranan kebudayaan dan ekologinya, dan bukan pula tertumpu pada takrif persis atau kebimbangan tentang "ketulenan genetik".<ref name="Daniels2003"/> Kedua-dua kedudukan dibincangkan secara berkontroversi. Oleh sebab pembiakbakaan bersaling ini, terdapat pelbagai warna bulu, rupa bentuk tengkorak, dan saiz tubuh pada populasi anjing liar zaman moden berbanding dengan yang pada masa sebelum ketibaan orang Eropah. Sepanjang tempoh 40 tahun terakhir,{{Bila|date=Mei 2014}} telah ada peningkatan kira-kira 20% untuk purata saiz tubuh anjing liar.<ref name="Spencer2008"/> Buat masa ini, tiada pengetahuan sama ada, dalam kes kelenyapan dingo "tulen", hibrid tersisa bakal mengubah tekanan pemangsaan terhadap haiwan lain. Tiada juga kejelasan tentang jenis peranan yang bakal dimainkan oleh hibrid ini dalam ekosistem Australia. Walau bagaimanapun, dinamik pelbagai ekosistem tidak berkemungkinan akan diganggu secara berlebihan oleh proses ini.<ref name="Fleming2001"/> Pada tahun 2011, sejumlah 3,941 sampel disertakan dalam kajian DNA sebenua pertama tentang anjing liar. Kajian mendapati bahawa 46% merupakan dingo tulen yang tidak menunjukkan [[alel]] (ekspresi gen) anjing. Terdapat bukti penghibridan di setiap rantau yang disampelkan. Di Australia Tengah, hanya 13% merupakan hibrid; walau bagaimanapun, di Australia tenggara, 99% merupakan hibrid atau anjing jalang. Taburan dingo tulen ialah 88% di Wilayah Utara, bilangan perantaraan di Australia Barat, di Australia Selatan, dan di Queensland, dan 1% di New South Wales dan di Victoria. Hampir semua anjing liar menunjukkan sesetengah keleluhuran dingo,<ref name="Stephens2011"/><ref name="Parr2016"/> dengan hanya 3% daripada jumlah anjing yang menunjukkan kurang daripada 80% keleluhuran dingo. Ini menunjukkan bahawa anjing bela jinak mempunyai kadar kemandirian rendah di alam liar atau bahawa kebanyakan penghibridan merupakan hasil daripada anjing merayau yang kembali kepada pemiliknya. Tiada populasi anjing liar yang telah ditemukan di Australia.<ref name="Stephens2011"/> Pada tahun 2016, [[morfometri#Morfometri geometri berdasarkan tanda pandu|analisis morfometrik geometri]] tiga dimensi bagi tengkorak dingo, anjing, dan hibrid kedua-duanya mendapati bahawa hibrid anjing–dingo mempamerkan morfologi yang lebih dekat dengan dingo berbanding dengan anjing kelompok induk. Penghibridan tidak mendorong morfologi tengkorak unik ''Canis dingo'' ke arah fenotip serigala. Oleh itu, hibrid tidak dapat dibezakan daripada dingo berdasarkan ukuran tengkorak. Kajian mencadangkan bahawa morfologi dingo liar adalah dominan apabila berbanding dengan morfologi baka anjing resesif dan menyimpulkan bahawa walaupun penghibridan memperkenalkan DNA anjing ke dalam populasi dingo, morfologi tengkorak asli kekal bertahan terhadap perubahan.<ref name="Parr2016"/> Penyelidikan juga telah mencadangkan bahawa strategi pengurusan maut seperti pengumpanan 1080 dari udara, khususnya semasa musim pembiakbakaan dingo, meningkatkan risiko penghibridan dingo x anjing dengan meretakkan struktur sosial dan mengurangkan ketersediaan pasangan dingo.<ref name="Cairns2023"/><ref name="Cairns2021c"/> Seperti semua spesies serigala, dingo adalah amat teritorial dan agresif dan individu luar amat sukar menyertai kawanan stabil. Dengan itu, dalam keadaan semula jadi, susur galur genetik dilindungi melalui pilihan sanak dan variasi genetik dalam kawanan mungkin kecil kerana pembiakbakaan dalam dan tingkah laku agresif terhadap individu asing. Walau bagaimanapun, kawalan dingo meningkatkan bilangan perayau yang lebih berkemungkinan membiak dengan anjing. Secara serupa, penghibridan antara serigala dengan anjing telah dilaporkan wujud dalam bilangan besar dari Latvia; di sana, pemburuan serigala adalah lazim.<ref name="Wallach2009"/> ==Lihat juga== * [[Tumbuhan dan haiwan bela jinak di Austronesia]] * [[Anjing paria India]] * [[Anjing Carolina]] ==Catatan kaki== {{Notelist|1}} ==Rujukan== {{Senarai rujukan|refs= <ref name="Allen2001">{{Kutip jurnal|last1=Allen|first1=Lee Robert|last2=Sparkes|first2=E. C.|date=21 Disember 2001|title=The effect of dingo control on sheep and beef cattle in Queensland|trans-title=Kesan kawalan dingo terhadap biri-biri dan lembu daging di Queensland|journal=[[Journal of Applied Ecology]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=38|issue=1|pages=76–87|bibcode=2001JApEc..38...76A|doi=10.1046/j.1365-2664.2001.00569.x|issn=1365-2664|jstor=2655734|s2cid=85672506|doi-access=free}}</ref> <ref name="Allen2004">{{Kutip jurnal|last1=Allen|first1=Lee Robert|last2=Fleming|first2=Peter John Sabine|date=Oktober 2004|title=Review of Canid Management in Australia for the Protection of Livestock and Wildlife — Potential Application to Coyote Management|trans-title=Ulasan Pengurusan Kanid di Australia untuk Perlindungan Haiwan Ternakan dan Hidupan Liar — Calon Penerapan untuk Pengurusan Koyote|url=https://digitalcommons.unl.edu/icwdmsheepgoat/2/|journal=Sheep & Goat Research Journal|language=en|publisher=American Sheep Industry Association|volume=19|pages=97–104|issn=1535-2587|s2cid=2166420}}</ref> <ref name="Allen2012">{{Kutip jurnal|last=Allen|first=Benjamin Lee|date=8 Ogos 2012|title=Do desert dingoes drink daily? Visitation rates at remote waterpoints in the Strzelecki Desert|trans-title=Adakah dingo gurun minum hari-hari? Kadar lawatan di titik-titik air terpencil di Gurun Strzelecki|journal=[[Australian Mammalogy]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=34|issue=2|pages=251–256|doi=10.1071/AM12012|issn=1836-7402|s2cid=84942817}}</ref> <ref name="Álvares2019">{{Kutip web|last1=Álvares|first1=Francisco Jorge|last2=Bogdanowicz|first2=Wiesław Zbigniew|last3=Campbell|first3=Liz A. D.|last4=Godinho|first4=Raquel|last5=Hatlauf|first5=Jennifer|last6=Jhala|first6=Yadvendradev Vikramsinh|author6-link=Yadvendradev Vikramsinh Jhala|last7=Kitchener|first7=Andrew Charles|last8=Koepfli|first8=Klaus-Peter|last9=Krofel|first9=Miha|last10=Moehlman|first10=Patricia D.|last11=Senn|first11=Helen V.|last12=Sillero-Zubiri|first12=Claudio|author12-link=Claudio Sillero-Zubiri|last13=Viranta-Kovanen|first13=Suvi Kristiina|last14=Werhahn|first14=Geraldine|date=2019|url=https://www.canids.org/CBC/Old_World_Canis_Taxonomy_Workshop.pdf|url-status=live|title=Old World ''Canis'' spp. with taxonomic ambiguity: Workshop conclusions and recommendations. Vairão, Portugal, 28th - 30th May 2019|trans-title=''Canis'' spp. Dunia Lama dengan ketaksaan taksonomi: Kesimpulan dan syor bengkel. Vairão, Portugal, 28–30 Mei 2019|format=pdf|language=en|publisher=Kumpulan Pakar Kanid IUCN/SSC|archive-url=https://web.archive.org/web/20200212111856/https://www.canids.org/CBC/Old_World_Canis_Taxonomy_Workshop.pdf|archive-date=12 Februari 2020|access-date=6 April 2024}}</ref><!-- <ref name="ASMMammalDiversityDatabase">{{Kutip web|url=https://www.mammaldiversity.org/taxon/1005940|url-status=live|title=''Canis familiaris'' Linnaeus, 1758: Domestic Dog|trans-title=''Canis familiaris'' Linnaeus, 1758: Anjing Bela Jinak|language=en|publisher=ASM Mammal Diversity Database|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028140029/https://www.mammaldiversity.org/explore.html#species-id=1005940|archive-date=28 Oktober 2020|access-date=6 April 2024}}</ref> <ref name="AustralianNationalKennelCouncil2009">{{Kutip web|url=https://ankc.org.au/Breed/Detail/127|url-status=dead|title=Australian Dingo|trans-title=Dingo Australia|language=en|publisher=[[Australian National Kennel Council]]|date=31 Ogos 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20170113142000/http://ankc.org.au/Breed/Detail/127|archive-date=13 Januari 2017|access-date=6 April 2024}}</ref>--> <ref name="AustraliaSelatan1977">{{Kutip buku|author=Australia Selatan|author-link=Australia Selatan|date=1977|title=Acts of the Parliament of South Australia|trans-title=Akta Parlimen Australia Selatan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=V84_AQAAIAAJ}}|language=en|publisher=Pencetak Pemerintah}}</ref> <ref name="Ballard2023">{{Kutip jurnal|last1=Ballard|first1=John William Oman|last2=Field|first2=Matthew A.|last3=Edwards|first3=Richard John|last4=Wilson|first4=Laura A. B.|last5=Koungoulos|first5=Loukas George|last6=Rosen|first6=Benjamin Daniel|last7=Chernoff|first7=Barry|last8=Dudchenko|first8=Olga|last9=Omer|first9=Arina D.|last10=Keilwagen|first10=Jens|last11=Skvortsova|first11=Ksenia|last12=Bogdanović Kupesić|first12=Ozren|last13=Chan|first13=Eva K. F.|last14=Zammit|first14=Robert Anthony|author14-link=Robert Zammit|last15=Hayes|first15=Vanessa Marie|author15-link=Vanessa Marie Hayes|last16=Aiden|first16=Erez Lieberman|author16-link=Erez Lieberman Aiden|date=28 Mac 2023|title=The Australasian dingo archetype: ''de novo'' chromosome-length genome assembly, DNA methylome, and cranial morphology|trans-title=Arketip dingo Australasia: penggabungjalinan genom sepanjang kromosom ''de novo'', metilom DNA, dan morfologi tengkorak|journal=[[GigaScience]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=12|article-number=giad018|biorxiv=10.1101/2023.01.26.525801|doi=10.1093/gigascience/giad018|hdl=1911/114839|issn=2047-217X|pmc=10353722|pmid=36994871|s2cid=257836176|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Balme2018">{{Kutip jurnal|last1=Balme|first1=Jane|author1-link=Jane Balme|last2=O'Connor|first2=Susan|author2-link=Sue O'Connor|last3=Fallon|first3=Stewart J.|date=19 Julai 2018|title=New dates on dingo bones from Madura Cave provide oldest firm evidence for arrival of the species in Australia|trans-title=Tarikh-tarikh baharu untuk tulang-temulang dingo dari Gua Madura menyediakan bukti kukuh tertua untuk ketibaan spesies ini di Australia|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=8|issue=1|article-number=9933|bibcode=2018NatSR...8.9933B|doi=10.1038/s41598-018-28324-x|hdl=1885/146088|issn=2045-2322|pmc=6053400|pmid=30026564|s2cid=51703173|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Behrendorff2017">{{Kutip jurnal|last=Behrendorff|first=Linda|date=3 Ogos 2017|title=A prickly subject: innovative handling of a difficult prey|trans-title=Subjek berduri: pengendalian inovatif bagi mangsa sukar|journal=[[Australian Mammalogy]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=40|issue=2|pages=294–296|doi=10.1071/AM17024|issn=1836-7402|s2cid=90147426}}</ref> <ref name="Behrendorff2018">{{Kutip jurnal|last=Behrendorff|first=Linda|date=3 April 2018|title=Clever girl? An observation of innovative prey handling by a dingo (''Canis dingo'')|trans-title=Gadis pintar? Pemerhatian pengendalian mangsa inovatif oleh seekor dingo (''Canis dingo'')|journal=[[Pacific Conservation Biology]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=24|issue=2|pages=194–197|bibcode=2018PacSB..24..194B|doi=10.1071/PC17044|issn=2204-4604|s2cid=90018009}}</ref> <ref name="Bergström2020">{{Kutip jurnal|last1=Bergström|first1=Anders|last2=Frantz|first2=Laurent Alain François|last3=Schmidt|first3=Ryan W.|last4=Ersmark|first4=Erik Ivar|last5=Lebrasseur|first5=Ophélie|last6=Girdland Flink|first6=Linus|last7=Lin|first7=Audrey T.|last8=Storå|first8=Jan|author8-link=Jan Storå|last9=Sjögren|first9=Karl-Göran|last10=Anthony|first10=David W.|author10-link=David W. Anthony|last11=Antipina|first11=Ekaterina Evstafievna|last12=Amiri Beirami|first12=Sarieh Solmaz|last13=Bar-Oz|first13=Guy|author13-link=Guy Bar-Oz|last14=Bazaliiskii|first14=Vladimir Ivanovich|last15=Bulatović|first15=Jelena|last16=Brown|first16=Dorcas R.|last17=Carmagnini|first17=Alberto|last18=Davy|first18=Tom|last19=Fedorov|first19=Sergey Egorovich|last20=Fiore|first20=Ivana|last21=Fulton|first21=Deirdre|last22=Germonpré|first22=Mietje B.|author22-link=Mietje Germonpré|last23=Haile|first23=James Seymour|last24=Irving-Pease|first24=Evan K.|last25=Jamieson|first25=Alexandra|last26=Janssens|first26=Luc August|last27=Kirillova|first27=Irina Vladimirovna|last28=Horwitz|first28=Liora Kolska|last29=Kuzmanović-Cvetković|first29=Julka|last30=Kuzʹmin|first30=Yaroslav Vsevolodovich|last31=Losey|first31=Robert Justin|last32=Dizdar|first32=Daria Ložnjak|last33=Mashkour|first33=Marjan|author33-link=Marjan Mashkour|last34=Novak|first34=Mario|last35=Onar|first35=Vedat|last36=Orton|first36=David Clive|last37=Pasarić|first37=Maja|last38=Radivojević|first38=Miljana|last39=Rajković|first39=Dragana|last40=Roberts|first40=Benjamin W.|last41=Ryan|first41=Hannah F.|last42=Sablin|first42=Mikhail Valerievich|last43=Shidlovskiy|first43=Fedor Kasperovich|last44=Stojanović|first44=Ivana|last45=Tagliacozzo|first45=Antonio Jakov|last46=Trantalidou|first46=Katerina|last47=Ullén|first47=Inga|last48=Villaluenga Martinez|first48=Aritza|last49=Wapnish|first49=Paula|last50=Dobney|first50=Keith Mark|author50-link=Keith Dobney|last51=Götherström|first51=Anders|author51-link=Anders Götherström|last52=Linderholm|first52=Anna|last53=Dalén|first53=Love|author53-link=Love Dalén|last54=Pinhasi|first54=Ron|last55=Larson|first55=Greger John|author55-link=Greger Larson|last56=Skoglund|first56=Pontus|author56-link=Pontus Skoglund|date=30 Oktober 2020|title=Origins and genetic legacy of prehistoric dogs|trans-title=Asal usul dan legasi genetik anjing prasejarah|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=370|issue=6516|pages=557–564|bibcode=2020Sci...370..557B|doi=10.1126/science.aba9572|hdl=2164/15796|issn=0036-8075|pmc=7116352|pmid=33122379|s2cid=225956269|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Blumenbach1799">{{Kutip buku|last=Blumenbach|first=Johann Friedrich|author-link=Johann Friedrich Blumenbach|date=1799|title=Handbuch der Naturgeschichte|trans-title=Buku Panduan Sejarah Alam Semula Jadi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=9pJSAAAAcAAJ}}|edition=ke-6|language=de|location=Göttingen, Jerman|publisher=Johann Christian Dieterich|page=100|quote=[Terjemahan]: "Dingo. Anjing New Holland. Adalah serupa, terutamanya kepala dan bahu, dengan rubah."}}</ref> <ref name="Boitani2018">{{Cite iucn|last1=Boitani|first1=Luigi|author1-link=Luigi Boitani|last2=Phillips|first2=M.|last3=Jhala|first3=Yadvendradev Vikramsinh|author3-link=Yadvendradev Vikramsinh Jhala|year=2023|title=Grey Wolf|trans-title=Serigala Kelabu|language=en|doi=10.2305/IUCN.UK.2023-1.RLTS.T3746A247624660.en}}</ref> <ref name="Bourke2009">{{Kutip buku|editor1-last=Bourke|editor1-first=R. Michael|editor2-last=Harwood|editor2-first=Tracy|date=2009|title=Food and Agriculture in Papua New Guinea|trans-title=Makanan dan Pertanian di Papua New Guinea|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=y5JRMAEACAAJ}}|language=en|location=Canberra, Wilayah Ibu Negara Australia, Australia|publisher=[[ANU Press]]|isbn=9781921536601|oclc=515683410}}</ref> <ref name="Br.Surbakti2020">{{Kutip jurnal|last1=Br. Surbakti|first1=Suriani|last2=Parker|first2=Heidi G.|last3=McIntyre|first3=James K.|last4=Maury|first4=Hendra Kurniawan|last5=Cairns|first5=Kylie Mae|last6=Selvig|first6=Meagan|last7=Pangau-Adam|first7=Margaretha Z.|last8=Safanpo|first8=Apolo|author8-link=Apolo Safanpo|last9=Numberi|first9=Leonardo Ashreyandi|last10=Runtuboi|first10=Dirk Y. P.|last11=Davis|first11=Brian W.|last12=Ostrander|first12=Elaine Ann|author12-link=Elaine Ostrander|date=31 Ogos 2020|others=Disumbangkan oleh Elaine Ann Ostrander. Disemak oleh Klaus-Peter Koepfli, Fernando Racimo, dan Robert D. Schnabel|title=New Guinea highland wild dogs are the original New Guinea singing dogs|trans-title=Anjing liar tanah tinggi New Guinea ialah anjing menyanyi New Guinea asli|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]]|language=en|publisher=[[Akademi Sains Kebangsaan Amerika Syarikat]]|volume=117|issue=39|pages=24369–24376|bibcode=2020PNAS..11724369S|doi=10.1073/pnas.2007242117|issn=1091-6490|jstor=26969545|pmc=7533868|pmid=32868416|s2cid=221405622}}</ref> <ref name="Brehm1900">{{Kutip buku|last=Brehm|first=Alfred Edmund|author-link=Alfred Brehm|date=1900|title=Brehms Tierleben|title-link=Brehms Tierleben|trans-title=Kehidupan Haiwan Brehm|language=de|location=Leipzig, Jerman; Vienna, Austria|publisher=[[Bibliographisches Institut]]|pages=82–85}}</ref> <ref name="Cairns2011">{{Kutip jurnal|last1=Cairns|first1=Kylie Mae|last2=Wilton|first2=Alan Norman|last3=Ballard|first3=John William Oman|date=Januari 2011|title=The identification of dingoes in a background of hybrids|trans-title=Pengenalpastian dingo di latar belakang hibrid|url=https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=30978|url-status=dead|journal=Advances in Genetics Research|language=en|publisher=[[Nova Science Publishers]]|volume=6|pages=309–237|archive-url=https://web.archive.org/web/20171107024413/https://www.novapublishers.com/catalog/product_info.php?products_id=30978|archive-date=7 November 2017|access-date=6 April 2024}}</ref> <ref name="Cairns2016">{{Kutip jurnal|last1=Cairns|first1=Kylie Mae|last2=Wilton|first2=Alan Norman|date=17 September 2016|title=New insights on the history of canids in Oceania based on mitochondrial and nuclear data|trans-title=Pandangan baharu tentang sejarah kanid di Oseania berdasarkan data mitokondrion dan data nukleus|journal=[[Genetica]]|language=en|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|volume=144|issue=5|pages=553–565|doi=10.1007/s10709-016-9924-z|issn=1573-6857|pmid=27640201|s2cid=9158826}}</ref> <ref name="Cairns2017">{{Kutip jurnal|last1=Cairns|first1=Kylie Mae|last2=Brown|first2=Sarah Krystyna|last3=Sacks|first3=Benjamin N.|last4=Ballard|first4=John William Oman|date=19 Oktober 2017|title=Conservation implications for dingoes from the maternal and paternal genome: Multiple populations, dog introgression, and demography|trans-title=Implikasi pemuliharaan untuk dingo daripada genom ibu dan bapa: Berbilang populasi, introgresi anjing, dan demografi|journal=[[Ecology and Evolution]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=7|issue=22|pages=9787–9807|bibcode=2017EcoEv...7.9787C|doi=10.1002/ece3.3487|issn=2045-7758|pmc=5696388|pmid=29188009|s2cid=24662558}}</ref> <ref name="Cairns2021a">{{Kutip jurnal|last1=Cairns|first1=Kylie Mae|last2=Newman|first2=Kevin D.|last3=Crowther|first3=Mathew Samuel|last4=Letnic|first4=Michael|date=14 Februari 2021|editor-last=Kitchener|editor-first=Andrew Charles|title=Pelage variation in dingoes across southeastern Australia: implications for conservation and management|trans-title=Variasi bulu pada dingo merentasi Australia tenggara: implikasi untuk pemuliharaan dan pengurusan|journal=[[Journal of Zoology]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=314|issue=2|pages=104–115|doi=10.1111/jzo.12875|hdl=11343/298231|issn=1469-7998|s2cid=233894665|hdl-access=free}}</ref><!-- <ref name="Cairns2021b">{{Kutip jurnal|last=Cairns|first=Kylie Mae|date=24 Februari 2021|title=What is a dingo – origins, hybridisation and identity|trans-title=Apakah dingo – asal usul, penghibridan, dan identiti|journal=Australian Zoologist|language=en|publisher=[[Royal Zoological Society of New South Wales]]|volume=41|issue=3|pages=322–337|doi=10.7882/AZ.2021.004|issn=2204-2105|s2cid=233967235|doi-access=free}}</ref>--> <ref name="Cairns2021c">{{Kutip jurnal|last1=Cairns|first1=Kylie Mae|last2=Crowther|first2=Mathew Samuel|last3=Nesbitt|first3=Bradley James|last4=Letnic|first4=Michael|date=26 Mac 2021|title=The myth of wild dogs in Australia: are there any out there?|trans-title=Mitos anjing liar di Australia: adakah sebarang anjing liar di luar sana?|journal=[[Australian Mammalogy]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=44|issue=1|pages=67–75|doi=10.1071/AM20055|hdl=1959.11/51537|issn=1836-7402|s2cid=233632758|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Cairns2023">{{Kutip jurnal|last1=Cairns|first1=Kylie Mae|last2=Crowther|first2=Mathew Samuel|last3=Parker|first3=Heidi G.|last4=Ostrander|first4=Elaine Ann|author4-link=Elaine Ostrander|last5=Letnic|first5=Michael|date=29 Mei 2023|editor-last=Pemberton|editor-first=Josephine Mary|editor-link=Josephine Pemberton|title=Genome-wide variant analyses reveal new patterns of admixture and population structure in Australian dingoes|trans-title=Analisis-analisis varian rentas genom mendedahkan pola-pola baharu bagi percampuran dan struktur populasi pada dingo Australia|journal=[[Molecular Ecology (jurnal)|Molecular Ecology]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=32|issue=15|pages=4133–4150|bibcode=2023MolEc..32.4133C|doi=10.1111/mec.16998|issn=1365-294X|pmc=10524503|pmid=37246949|s2cid=258960891}}</ref> <ref name="Campbell2018">{{Kutip jurnal|last1=Campbell|first1=Greg|last2=Coffey|first2=Andrew|last3=Miller|first3=Heather|last4=Read|first4=John Llewellyn|last5=Brook|first5=Anthony|last6=Fleming|first6=Peter John Sabine|last7=Bird|first7=Peter|last8=Eldridge|first8=Stephen R.|last9=Allen|first9=Benjamin Lee|date=21 Februari 2018|title=Dingo baiting did not reduce fetal/calf loss in beef cattle in northern South Australia|trans-title=Pengumpanan dingo tidak mengurangkan kehilangan fetus/anak lembu pada lembu daging di Australia Selatan utara|journal=[[Animal Production Science]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=59|issue=2|pages=319–330|doi=10.1071/AN17008|issn=1836-5787|s2cid=90841931}}</ref><!-- <ref name="CatalogueofLife2018">{{Kutip web|url=https://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2018/search/all/key/canis+dingo/fossil/0/match/1|url-status=live|title=''Canis lupus dingo'' Meyer, 1793|language=en|publisher=[[Catalogue of Life]]|date=2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142516/http://www.catalogueoflife.org/annual-checklist/2018/search/all/key/canis+dingo/fossil/0/match/1|archive-date=12 Jun 2018|access-date=6 April 2024}}</ref>--> <ref name="Catling1979">{{Kutip jurnal|last=Catling|first=Peter C.|date=1979|title=Seasonal variation in plasma testosterone and the testis in captive male dingoes, Canis familiaries dingo|trans-title=Ubahan musiman dari segi testosteron plasma dan testis pada dingo, ''Canis familiaris dingo'', jantan kurungan|journal=[[Australian Journal of Zoology]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=27|issue=6|pages=939–944|doi=10.1071/ZO9790939|hdl=102.100.100/296727|issn=1446-5698|s2cid=83770756}}</ref> <ref name="Catling1992">{{Kutip jurnal|last1=Catling|first1=Peter C.|last2=Corbett|first2=Laurence Keith|last3=Newsome|first3=Alan Eric|date=1992|title=Reproduction in captive and wild dingoes (Canis familiaris dingo) in temperate and arid environments of Australia|trans-title=Pembiakan pada dingo kurungan dan dingo liar (''Canis familiaris dingo'') di persekitaran sederhana dan gersang Australia|journal=Wildlife Research|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=19|issue=2|pages=195–209|bibcode=1992WildR..19..195C|doi=10.1071/WR9920195|hdl=102.100.100/247468|issn=1448-5494|s2cid=86702635}}</ref> <ref name="Claridge2008">{{Kutip jurnal|last1=Claridge|first1=Andrew Walker|last2=Hunt|first2=Rob|date=14 Julai 2008|title=Evaluating the role of the Dingo as a trophic regulator: Additional practical suggestions|trans-title=Menilai peranan dingo sebagai pengawal atur trofik: Cadangan amali tambahan|journal=Ecological Management & Restoration|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=9|issue=2|pages=116–119|doi=10.1111/j.1442-8903.2008.00402.x|issn=1442-8903|s2cid=84469046}}</ref><!-- <ref name="Clutton-Brock1976">{{Kutip jurnal|last1=Clutton-Brock|first1=Juliet|author1-link=Juliet Clutton-Brock|last2=Corbet|first2=Gordon Barclay|author2-link=Gordon Barclay Corbet|last3=Hills|first3=Michael|date=1976|title=A review of the family Canidae, with a classification by numerical methods|trans-title=Semakan keluarga Canidae, dengan pengelasan mengikut kaedah-kaedah berangka|journal=Bulletin of the British Museum (Natural History), Zoology Series|language=en|publisher=[[Muzium British]]|volume=29|pages=117–199|doi=10.5962/bhl.part.6922|issn=0007-1498|s2cid=82204713|doi-access=free}}</ref>--> <ref name="Clutton-Brock2015">{{Kutip buku|last=Clutton-Brock|first=Juliet|author-link=Juliet Clutton-Brock|date=26 Mei 2015|editor1-last=Behie|editor1-first=Alison M.|editor2-last=Oxenham|editor2-first=Marc F.|chapter=Chapter 9. Naming the scale of nature|trans-chapter=Bab 9. Menamai skala alam semula jadi|title=Taxonomic Tapestries: The Threads of Evolutionary, Behavioural and Conservation Research|trans-title=Dewangga Taksonomi: Bebenang Penyelidikan Evolusi, Tingkah Laku, dan Pemuliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=dUHoCgAAQBAJ}}|language=en|location=Acton, Wilayah Ibu Negara Australia, Australia|publisher=[[ANU Press]]|pages=171–182|isbn=9781925022377|oclc=902750839}}</ref> <ref name="Coppinger2001">{{Kutip buku|last1=Coppinger|first1=Raymond Parke|author1-link=Raymond Coppinger|last2=Coppinger|first2=Lorna|date=27 Mei 2001|title=Dogs: A Startling New Understanding of Canine Origin, Behavior & Evolution|trans-title=Anjing: Pemahaman Baharu Mengejutkan bagi Asal Usul, Tingkah Laku, dan Evolusi Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=D3YKOSc_JzEC}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Charles Scribner's Sons|Scribner]]|pages=45, 67|isbn=9780684855301|oclc=45466125}}</ref> <ref name="Corbett1995">{{Kutip jurnal|last=Corbett|first=Laurence Keith|date=1995|title=Does Dingo Predation or Buffalo Competition Regulate Feral Pig Populations in the Australian Wet-Dry Tropics? An Experimental Study|trans-title=Adakah Pemangsaan Dingo atau Persaingan Kerbau Mengawal Atur Populasi Babi Jalang di Tropika Basah-Kering Australia? Kajian Eksperimen|journal=Wildlife Research|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=22|issue=1|pages=65–74|bibcode=1995WildR..22...65C|doi=10.1071/WR9950065|hdl=102.100.100/232862|issn=1448-5494|s2cid=83614500}}</ref> <ref name="Corbett2001A03">{{Harvp|Corbett|2001|pp=183–186}}</ref> <ref name="Corbett2001C02">{{Harvp|Corbett|2001|p=26}}</ref> <ref name="Corbett2001C05">{{Harvp|Corbett|2001|pp=58–79}}</ref> <ref name="Corbett2001C07">{{Harvp|Corbett|2001|pp=102–123}}</ref> <ref name="Corbett2001C10">{{Harvp|Corbett|2001|p=166}}</ref> <ref name="Corbett2004">{{Kutip buku|last=Corbett|first=Laurence Keith|date=2004|editor1-last=Sillero-Zubiri|editor1-first=Claudio|editor1-link=Claudio Sillero-Zubiri|editor2-last=Hoffmann|editor2-first=Michael|editor3-last=Macdonald|editor3-first=David Whyte|editor3-link=David Macdonald (ahli biologi)|chapter=9–Dingo|trans-chapter=9–Dingo|title=Canids: Foxes, Wolves, Jackals and Dogs: Status Survey and Conservation Action Plan|trans-title=Kanid: Rubah, Serigala, Jakal, dan Anjing: Tinjauan Status dan Rancangan Tindakan Pemuliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=WPOomdsb0SwC}}|language=en|location=Gland, Switzerland|publisher=[[Kesatuan Pemuliharaan Alam Sekitar Antarabangsa]]|pages=223–230|isbn=9782831707860|oclc=57570754}}</ref> <ref name="Crowther2014">{{Kutip jurnal|last1=Crowther|first1=Mathew Samuel|last2=Fillios|first2=Melanie A.|last3=Colman|first3=Nicholas J.|last4=Letnic|first4=Michael|date=27 Mac 2014|editor-last=Kitchener|editor-first=Andrew Charles|title=An updated description of the Australian dingo (''Canis dingo'' Meyer, 1793)|trans-title=Perihal kemas kini bagi dingo Australia (''Canis dingo'' Meyer, 1793)|journal=[[Journal of Zoology]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=293|issue=3|pages=192–203|bibcode=2014JZoo..293..192C|doi=10.1111/jzo.12134|hdl=1959.7/546297|issn=1469-7998|s2cid=56045172|doi-access=free}}</ref> <ref name="Dampier1699">{{Kutip buku|last=Dampier|first=William|author-link=William Dampier|date=1699|title=A voyage to New Holland, Chapter 2: South of the line to Brazil – OF THE INHABITANTS THERE, AND GREAT TIDES, THE VEGETABLES AND ANIMALS, ETC|trans-title=Perjalanan ke New Holland, Bab 2: Di selatan garisan ke Brazil – MENGENAI PENGHUNI DI SANA, DAN PASANG SURUT BESAR, SAYUR-SAYURAN DAN HAIWAN, DLL|url=https://www.gutenberg.org/ebooks/15675|url-status=live|language=en|publisher=[[Projek Gutenberg]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161117071304/http://www.gutenberg.org/ebooks/15675|archive-date=17 November 2016|access-date=6 April 2024|quote="...my men saw two or three beasts like hungry wolves, lean like so many skeletons, being nothing but skin and bones..."}}</ref> <ref name="Daniels2003">{{Kutip jurnal|last1=Daniels|first1=Mike J.|last2=Corbett|first2=Laurence Keith|date=25 Julai 2003|title=Redefining introgressed protected mammals: when is a wildcat a wild cat and a dingo a wild dog?|trans-title=Mentakrifkan mamalia terlindung terintrogresi semula: bilakah kucing liar kucing liar dan dingo anjing liar?|journal=Wildlife Research|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=30|issue=3|pages=213–218|bibcode=2003WildR..30..213D|doi=10.1071/WR02045|issn=1448-5494|s2cid=86208087}}</ref><!-- <ref name="DirektoriFaunaAustralia2017">{{Kutip web|url=https://biodiversity.org.au/afd/taxa/Canis_familiaris|url-status=live|title=Species ''Canis familiaris'' Linnaeus, 1758: Common Dog, Dingo, Domestic Dog|trans-title=Spesies ''Canis familiaris'' Linnaeus, 1758: Anjing Biasa, Dingo, Anjing Bela Jinak|language=en|publisher=[[Direktori Fauna Australia]]|date=15 Disember 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20191027145437/https://biodiversity.org.au/afd/taxa/Canis_familiaris|archive-date=27 Oktober 2019|access-date=6 April 2024}}</ref>--> <ref name="Fan2015">{{Kutip jurnal|last1=Fan|first1=Zhenxin|last2=da Silva|first2=Pedro Manuel Soares|last3=Gronau|first3=Ilan|last4=Wang|first4=Shuoguo|last5=Serres Armero|first5=Aitor|last6=Schweizer|first6=Rena M.|last7=Ramírez Bellido|first7=Óscar|last8=Pollinger|first8=John P.|last9=Galaverni|first9=Marco|last10=Ortega-Del Vecchyo|first10=Diego|last11=Du|first11=Lianming|last12=Zhang|first12=Wenping|last13=Zhang|first13=Zhihe|last14=Xing|first14=Jinchuan|last15=Vilà Arbonès|first15=Carles|last16=Marquès-Bonet|first16=Tomàs|last17=Godinho|first17=Raquel|last18=Yue|first18=Bisong|last19=Wayne|first19=Robert Keith|date=17 Disember 2015|title=Worldwide patterns of genomic variation and admixture in gray wolves|trans-title=Pola-pola sedunia bagi variasi genomik dan percampuran pada serigala kelabu|journal=[[Genome Research]]|language=en|publisher=[[Cold Spring Harbor Laboratory Press]]|volume=26|issue=2|pages=163–173|doi=10.1101/gr.197517.115|hdl=10230/26027|issn=1549-5469|pmc=4728369|pmid=26680994|s2cid=26690620|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Feddersen-Petersen2008">{{Kutip buku|last=Feddersen-Petersen|first=Dorit Urd|author-link=Dorit Urd Feddersen-Petersen|date=8 Oktober 2008|title=Ausdrucksverhalten beim Hund: Mimik, Körpersprache, Kommunikation und Verständigung|trans-title=Tingkah Laku Ekspresif pada Anjing: Ekspresi Muka, Bahasa Gerak-geri, Komunikasi, dan Pemahaman|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=I0rgAAAACAAJ}}|language=de|location=Stuttgart, Jerman|publisher=[[Kosmos (penerbit)|Franckh-Kosmos]]|isbn=9783440098639|oclc=276134454}}</ref> <ref name="Field2022">{{Kutip jurnal|last1=Field|first1=Matthew A.|last2=Yadav|first2=Sonu|last3=Dudchenko|first3=Olga|last4=Esvaran|first4=Meera|last5=Rosen|first5=Benjamin Daniel|last6=Skvortsova|first6=Ksenia|last7=Edwards|first7=Richard John|last8=Keilwagen|first8=Jens|last9=Cochran|first9=Blake J.|last10=Manandhar|first10=Bikash|last11=Bustamante|first11=Sonia|last12=Rasmussen|first12=Jacob Agerbo|last13=Melvin|first13=Richard George|last14=Chernoff|first14=Barry|last15=Omer|first15=Arina D.|last16=Colaric|first16=Zane L.|last17=Chan|first17=Eva K. F.|last18=Minoche|first18=André E.|last19=Smith|first19=Timothy P. L.|last20=Gilbert|first20=Marcus Thomas Pius|author20-link=Marcus Thomas Pius Gilbert|last21=Bogdanović Kupesić|first21=Ozren|last22=Zammit|first22=Robert Anthony|author22-link=Robert Zammit|last23=Thomas|first23=Torsten|last24=Aiden|first24=Erez Lieberman|author24-link=Erez Lieberman Aiden|last25=Ballard|first25=John William Oman|date=22 April 2022|title=The Australian dingo is an early offshoot of modern breed dogs|trans-title=Dingo Australia ialah cabang awal bagi anjing baka moden|journal=[[Science Advances]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=8|issue=16|article-number=eabm5944|bibcode=2022SciA....8M5944F|doi=10.1126/sciadv.abm5944|hdl=1911/112426|issn=2375-2548|pmc=9032958|pmid=35452284|s2cid=248345470|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Fleming2001">{{Harvp|Fleming|2001}}</ref> <ref name="Fleming2001C1">{{Harvp|Fleming|2001|pp=1–16}}</ref> <ref name="Fleming2001C2">{{Harvp|Fleming|2001|pp=17–42}}</ref> <ref name="Fleming2001C6">{{Harvp|Fleming|2001|pp=83–110}}</ref> <ref name="Freedman2014">{{Kutip jurnal|last1=Freedman|first1=Adam H.|last2=Gronau|first2=Ilan|last3=Schweizer|first3=Rena M.|last4=Ortega-Del Vecchyo|first4=Diego|last5=Han|first5=Eunjung Christine|last6=da Silva|first6=Pedro Manuel Soares|last7=Galaverni|first7=Marco|last8=Fan|first8=Zhenxin|last9=Marx|first9=Peter|last10=Lorente-Galdos|first10=Belén|last11=Beale|first11=Holly C.|last12=Ramírez Bellido|first12=Óscar|last13=Hormozdiari|first13=Farhad|last14=Alkan|first14=Can|last15=Vilà Arbonès|first15=Carles|last16=Squire|first16=Kevin R. E.|last17=Geffen|first17=Eli|author17-link=Eli Geffen|last18=Kusak|first18=Josip|last19=Boyko|first19=Adam R.|last20=Parker|first20=Heidi G.|last21=Lee|first21=Clarence C.|last22=Tadigotla|first22=Vasisht R.|last23=Siepel|first23=Adam Charles|author23-link=Adam C. Siepel|last24=Bustamante|first24=Carlos Daniel|author24-link=Carlos D. Bustamante|last25=Harkins|first25=Timothy T.|last26=Nelson|first26=Stanley F.|last27=Ostrander|first27=Elaine Ann|author27-link=Elaine Ostrander|last28=Marquès-Bonet|first28=Tomàs|last29=Wayne|first29=Robert Keith|last30=Novembre|first30=John Peter|author30-link=John Novembre|date=16 Januari 2014|editor-last=Andersson|editor-first=Leif Bertil|editor-link=Leif Andersson (ahli genetik haiwan)|title=Genome Sequencing Highlights the Dynamic Early History of Dogs|trans-title=Penjujukan Genom Menekankan Sejarah Awal Dinamik Anjing|journal=[[PLOS Genetics]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=10|issue=1|article-number=e1004016|doi=10.1371/journal.pgen.1004016|hdl=10261/96560|issn=1553-7404|pmc=3894170|pmid=24453982|s2cid=6203697|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Gojobori2024">{{Kutip jurnal|last1=Gojobori|first1=Jun|last2=Arakawa|first2=Nami|last3=Xiaokaiti|first3=Xiayire|last4=Matsumoto|first4=Yuki|last5=Matsumura|first5=Shuichi|last6=Hongo|first6=Hitomi|last7=Ishiguro|first7=Naotaka|last8=Terai|first8=Yohey|date=23 Februari 2024|title=Japanese wolves are most closely related to dogs and share DNA with East Eurasian dogs|trans-title=Serigala Jepun paling berkait rapat dengan anjing dan mengongsi DNA dengan anjing Eurasia Timur|journal=[[Nature Communications]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=15|issue=1|article-number=1680|bibcode=2024NatCo..15.1680G|doi=10.1038/s41467-024-46124-y|issn=2041-1723|pmc=10891106|pmid=38396028|s2cid=267850657|doi-access=free}}</ref> <ref name="Gollan1984">{{Kutip buku|last=Gollan|first=K.|date=1984|editor1-last=Archer|editor1-first=Michael|editor1-link=Mike Archer (ahli paleontologi)|editor2-last=Clayton|editor2-first=Georgina|chapter=The Australian Dingo: In the shadow of man|trans-chapter=Dingo Australia: Dalam bebayang manusia|title=Vertebrate Zoogeography & Evolution in Australasia: Animals in Space & Time|trans-title=Zoogeografi dan Evolusi Vertebrat di Australasia: Haiwan di Dalam Ruang dan dalam Waktu|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=iNhxtQAACAAJ}}|language=en|location=Carlisle, Australia Barat, Australia|publisher=[[Hesperian Press]]|pages=921–927|isbn=9780859050364|oclc=11344972}}</ref> <ref name="Greig2015">{{Kutip buku|last1=Greig|first1=Karen Lee|last2=Walter|first2=Richard Knowles|author2-link=Richard Walter (ahli arkeologi)|last3=Matisoo-Smith|first3=Elizabeth Anne|author3-link=Lisa Matisoo-Smith|date=26 November 2015|editor1-last=Oxenham|editor1-first=Marc F.|editor2-last=Buckley|editor2-first=Hallie Ruth|editor2-link=Hallie Buckley|chapter=21–Dogs and People in South East Asia and the Pacific|trans-chapter=21–Anjing dan Orang di Asia Tenggara dan di Pasifik|title=The Routledge Handbook of Bioarchaeology in Southeast Asia and the Pacific Islands|trans-title=Buku Panduan Routledge tentang Bioarkeologi di Asia Tenggara dan di Kepulauan Pasifik|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=ZXqIrgEACAAJ}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Routledge]]|pages=471–475|isbn=9781138778184|oclc=934585572}}</ref> <ref name="Gunn2010">{{Kutip jurnal|last1=Gunn|first1=Robert G.|last2=Whear|first2=Ray L.|last3=Douglas|first3=Leigh C.|date=2010|title=A Dingo Burial from the Arnhem Land Plateau|trans-title=Pengebumian Dingo dari Penara Arnhem Land|journal=[[Australian Archaeology]]|language=en|publisher=[[Taylor & Francis]]|volume=71|issue=1|pages=11–16|doi=10.1080/03122417.2010.11689380|issn=2470-0363|s2cid=49589069}}</ref> <ref name="Harden1985">{{Kutip jurnal|last=Harden|first=Robert H.|date=1985|title=The Ecology of the Dingo in North-Eastern New South Wales I. Movements and Home Range|trans-title=Ekologi Dingo di New South Wales Timur Laut I. Pergerakan dan Wilayah Kediaman|journal=Wildlife Research|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=12|issue=1|pages=25–37|bibcode=1985WildR..12...25H|doi=10.1071/WR9850025|issn=1448-5494|s2cid=84749908}}</ref> <ref name="Hogstrom1986">{{Cite conference|last=Hogstrom|first=A. W.|date=Mac 1986|title=A CHANGING APPROACH TO DINGO CONTROL IN WESTERN AUSTRALIA|trans-title=PENDEKATAN BERUBAH KEPADA KAWALAN DINGO DI AUSTRALIA BARAT|url=https://digitalcommons.unl.edu/vpc12/30/|conference=Twelfth Vertebrate Pest Conference|language=en|pages=352–357|access-date=6 April 2024}}</ref> <ref name="Howard2007">{{Kutip tesis|last=Howard|first=Peter J.|date=2007|title=The Beast Within: An Exploration of Australian Constructions of Wildlife|trans-title=Binatang di Dalam: Penjelajahan Konstruksi Hidupan Liar Australia|type=PhD|language=en|publisher=[[Universiti Griffith]]|doi=10.25904/1912/2006|hdl=10072/366876|s2cid=158950970|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Iredale1947">{{Kutip jurnal|last=Iredale|first=Tom|author-link=Tom Iredale|date=1947|title=THE SCIENTIFIC NAME OF THE DINGO|trans-title=NAMA SAINS BAGI DINGO|url=https://www.biodiversitylibrary.org/item/119525#page/37/mode/1up|journal=Proceedings of the Royal Zoological Society of New South Wales|language=en|publisher=[[Royal Zoological Society of New South Wales]]|volume=67|pages=35–36|issn=0373-4129}}</ref> <ref name="Jackson2003">{{Harvp|Jackson|2003|pp=381–407}}</ref> <ref name="Jackson2015">{{Harvp|Jackson|Groves|2015|pp=287–290}}</ref> <ref name="Jackson2017">{{Kutip jurnal|last1=Jackson|first1=Stephen Matthew|last2=Groves|first2=Colin Peter|author2-link=Colin Groves|last3=Fleming|first3=Peter John Sabine|last4=Aplin|first4=Kenneth Peter|author4-link=Ken Aplin (ahli zoologi)|last5=Eldridge|first5=Mark Derek Bruce|author5-link=Mark D. B. Eldridge|last6=Gonzalez|first6=Antonio|last7=Helgen|first7=Kristofer Michael|author7-link=Kristofer Helgen|date=4 September 2017|title=The Wayward Dog: Is the Australian native dog or Dingo a distinct species?|trans-title=The Wayward Dog: Adakah anjing asli Australia atau dingo satu spesies tersendiri?|journal=[[Zootaxa]]|language=en|publisher=Magnolia Press|volume=4317|issue=2|pages=201–224|bibcode=2017Zoot.43177.2.1J|doi=10.11646/zootaxa.4317.2.1|hdl=1885/186590|issn=1175-5334|s2cid=89927121|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Jackson2019">{{Kutip jurnal|last1=Jackson|first1=Stephen Matthew|last2=Fleming|first2=Peter John Sabine|last3=Eldridge|first3=Mark Derek Bruce|author3-link=Mark D. B. Eldridge|last4=Ingleby|first4=Sandy|last5=Flannery|first5=Timothy Fridtjof|author5-link=Tim Flannery|last6=Johnson|first6=Rebecca Nicole|author6-link=Rebecca Johnson (ahli genetik)|last7=Cooper|first7=Steven John Baynard|last8=Mitchell|first8=Kieren James|last9=Souilmi|first9=Yassine|last10=Cooper|first10=Alan John|author10-link=Alan J. Cooper|last11=Wilson|first11=Don Ellis|author11-link=Don E. Wilson|last12=Helgen|first12=Kristofer Michael|author12-link=Kristofer Helgen|date=4 Mac 2019|title=The Dogma of Dingoes—Taxonomic status of the dingo: A reply to Smith ''et al.''|trans-title=Dogma Dingo—Status taksonomi dingo: Jawab balas kepada Smith et al.|journal=[[Zootaxa]]|language=en|publisher=Magnolia Press|volume=4564|issue=1|pages=198–212|doi=10.11646/zootaxa.4564.1.7|issn=1175-5334|pmid=31716520|s2cid=91957156|doi-access=free}}</ref> <ref name="Jackson2020">{{Kutip jurnal|last1=Jackson|first1=Stephen Matthew|last2=Fleming|first2=Peter John Sabine|last3=Eldridge|first3=Mark Derek Bruce|author3-link=Mark D. B. Eldridge|last4=Archer|first4=Michael|author4-link=Mike Archer (ahli paleontologi)|last5=Ingleby|first5=Sandy|last6=Johnson|first6=Rebecca Nicole|author6-link=Rebecca Johnson (ahli genetik)|last7=Helgen|first7=Kristofer Michael|author7-link=Kristofer Helgen|date=28 Disember 2020|title=Taxonomy of the Dingo: It's an ancient dog|trans-title=Taksonomi Dingo: Ini ialah anjing purba|journal=Australian Zoologist|language=en|publisher=[[Royal Zoological Society of New South Wales]]|volume=41|issue=3|pages=347–357|doi=10.7882/AZ.2020.049|issn=2204-2105|s2cid=234428907|doi-access=free}}</ref> <ref name="Jones1988">{{Kutip jurnal|last1=Jones|first1=E.|last2=Stevens|first2=P. L.|date=1988|title=Reproduction in Wild Canids, Canis-Familiaris, from the Eastern Highlands of Victoria|trans-title=Pembiakan pada Kanid Liar, ''Canis familiaris'', dari Tanah Tinggi Timur Victoria|journal=Wildlife Research|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=15|issue=4|pages=385–397|bibcode=1988WildR..15..385J|doi=10.1071/WR9880385|issn=1448-5494|s2cid=83500468}}</ref> <ref name="Keen2010">{{Kutip buku|editor-last=Keen|editor-first=Ian|date=2010|title=Indigenous Participation in Australian Economies: Historical and Anthropological Perspectives|trans-title=Penyertaan Peribumi dalam Ekonomi Australia: Perspektif Sejarah dan Antropologi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Q6Q3zgEACAAJ}}|language=en|location=Canberra, Wilayah Ibu Negara Australia, Australia|publisher=[[ANU Press]]|page=91|isbn=9781921666865|oclc=1322354746}}</ref> <ref name="Koepfli2015">{{Kutip jurnal|last1=Koepfli|first1=Klaus-Peter|last2=Pollinger|first2=John P.|last3=Godinho|first3=Raquel|last4=Robinson|first4=Jacqueline Anita|last5=Lea|first5=Amanda Jeanne|last6=Hendricks|first6=Sarah A.|last7=Schweizer|first7=Rena M.|last8=Thalmann|first8=Olaf|last9=da Silva|first9=Pedro Manuel Soares|last10=Fan|first10=Zhenxin|last11=Yurchenko|first11=Andrey Aleksandrovich|last12=Dobrynin|first12=Pavel Vladimirovich|last13=Makunin|first13=Aleksey Igorevich|last14=Cahill|first14=James Andrew|last15=Shapiro|first15=Beth Alison|author15-link=Beth Shapiro|last16=Álvares|first16=Francisco Jorge|last17=Alcobia Rogado de Brito|first17=José Carlos|last18=Geffen|first18=Eli|author18-link=Eli Geffen|last19=Leonard|first19=Jennifer A.|last20=Helgen|first20=Kristofer Michael|author20-link=Kristofer Helgen|last21=Johnson|first21=Warren E.|last22=O'Brien|first22=Stephen James|author22-link=Stephen J. O'Brien|last23=Van Valkenburgh|first23=Blaire|author23-link=Blaire Van Valkenburgh|last24=Wayne|first24=Robert Keith|date=30 Julai 2015|title=Genome-wide Evidence Reveals that African and Eurasian Golden Jackals Are Distinct Species|trans-title=Bukti Rentas Genom Mendedahkan bahawa Jakal Keemasan Afrika dan Eurasia Merupakan Spesies Berlainan|journal=[[Current Biology]]|language=en|publisher=[[Cell Press]]|volume=25|issue=16|pages=2158–2165|bibcode=2015CBio...25.2158K|doi=10.1016/j.cub.2015.06.060|hdl=10088/26889|issn=0960-9822|pmid=26234211|s2cid=16379927|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Letnic2013">{{Kutip jurnal|last1=Letnic|first1=Michael|last2=Baker|first2=Lynn|last3=Nesbitt|first3=Bradley James|date=18 Mac 2013|title=Ecologically functional landscapes and the role of dingoes as trophic regulators in south-eastern Australia and other habitats|trans-title=Landskap fungsian ekologi dan peranan dingo sebagai pengawal atur trofik di Australia tenggara dan di habitat lain|journal=Ecological Management & Restoration|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=14|issue=2|pages=101–105|doi=10.1111/emr.12035|issn=1442-8903|s2cid=85054620}}</ref> <ref name="Macpherson2000">{{Kutip buku|editor1-last=Macpherson|editor1-first=Calum Norman Lindsay|editor1-link=Calum N. L. Macpherson|editor2-last=Meslin|editor2-first=Francois X.|editor3-last=Wandeler|editor3-first=Alexander I.|date=8 Disember 2000|title=Dogs, Zoonoses and Public Health|trans-title=Anjing, Zoonosis, dan Kesihatan Awam|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=waPnnQEACAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[CAB International]]|page=31|isbn=9780851994369|oclc=44579010}}</ref> <ref name="Mazell1789">{{Kutip web|last1=Mazell|first1=Peter|author1-link=Peter Mazell|last2=Phillip|first2=A.|date=1789|editor-last=Phillip|editor-first=A.|url=https://gutenberg.net.au/ebooks/e00101.html#phillip-46|url-status=live|title=The Voyage of Governor Phillip to Botany Bay|trans-title=Perjalanan Gabenor Phillip ke Botany Bay|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=Stockdale|pages=274–275|archive-url=https://web.archive.org/web/20170213005623/http://gutenberg.net.au/ebooks/e00101.html#phillip-46|archive-date=13 Februari 2017|access-date=6 April 2024}}</ref> <ref name="Meyer1793">{{Kutip buku|last=Meyer|first=Friedrich Albrecht Anton|author-link=Friedrich Albrecht Anton Meyer|date=1793|title=Systematisch-summarische Uebersicht der neuesten zoologischen Entdeckungen in Neuholland und Afrika – Nebst zwey andern zoologischen Abhandlungen|trans-title=Gambaran Keseluruhan Ringkasan Sistematik bagi Penemuan Zoologi Terbaharu di New Holland dan di Afrika: Bersama-sama dengan Dua Lagi Karangan Zoologi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=yiijKawGvAAC}}|language=de|location=Leipzig, Jerman|publisher=Dykische Buchhandlung|pages=33–35|oclc=8606738|quote="Man weiß nicht, ob er die einzige Hundeart in Neusüdwales ist, und ob er auch noch wild sich vorfindet, indeß scheint er bis jetzt noch wenig von seinem wilden Zustande verloren zu haben; auch hat man noch keine Abarten von ihm entdeckt." [Terjemahan: "Tidak ada pengetahuan sama ada ia merupakan satu-satunya spesies anjing di New South Wales, dan sama ada ia juga masih dapat ditemukan dalam keadaan liar; walau bagaimanapun, setakat ini ia kelihatan telah kehilangan sedikit keadaan liarnya; tambahan pula, tiada keragaman mencapah yang telah ditemukan."]}}</ref> <ref name="Miklósi2009">{{Kutip buku|last=Miklósi|first=Ádám|author-link=Ádám Miklósi|date=15 Februari 2009|title=Dog Behaviour, Evolution, and Cognition|trans-title=Tingkah Laku, Evolusi, dan Kognisi Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=h9rsmyaywPUC}}|language=en|edition=ke-1|location=Oxford, United Kingdom|publisher=[[Oxford University Press]]|page=89|isbn=9780199545667|oclc=317410013}}</ref> <ref name="Miklósi2015">{{Kutip buku|last=Miklósi|first=Ádám|author-link=Ádám Miklósi|date=2015|chapter=8-Intraspecific social organization in dogs and related forms|trans-chapter=8-Organisasi sosial intraspesies pada anjing dan bentuk-bentuk berkaitan|title=Dog Behaviour, Evolution, and Cognition|trans-title=Tingkah Laku, Evolusi, dan Kognisi Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=VT-WBQAAQBAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Oxford, United Kingdom|publisher=[[Oxford University Press]]|pages=172–173|doi=10.1093/acprof:oso/9780199646661.003.0008|isbn=9780199646661|oclc=896850944}}</ref> <ref name="Milham1976">{{Kutip jurnal|last1=Milham|first1=Paul J.|last2=Thompson|first2=Peter|date=Jun 1976|title=Relative Antiquity of Human Occupation and Extinct Fauna at Madura Cave, Southeastern Western Australia|trans-title=Kepurbaan Relatif bagi Pendudukan Manusia dan Fauna Pupus di Gua Madura, Australia Barat Tenggara|journal=Mankind|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=10|issue=3|pages=175–180|doi=10.1111/j.1835-9310.1976.tb01149.x|issn=1757-6547|s2cid=145271423}}</ref> <ref name="Mitchell2005">{{Kutip jurnal|last1=Mitchell|first1=Bruce D.|last2=Banks|first2=Peter B.|date=26 Julai 2005|title=Do wild dogs exclude foxes? Evidence for competition from dietary and spatial overlaps|trans-title=Adakah anjing liar mengecualikan rubah? Bukti untuk persaingan daripada pertindihan diet dan ruangan|journal=[[Austral Ecology]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=30|issue=5|pages=581–591|bibcode=2005AusEc..30..581M|doi=10.1111/j.1442-9993.2005.01473.x|issn=1442-9993|s2cid=84616170}}</ref> <ref name="Moffitt1984">{{Kutip buku|last=Moffitt|first=Ian|date=1984|title=Der australische Busch|trans-title=Pedalaman Australia|language=de|edition=ke-5|location=Amsterdam, Belanda|publisher=Time-Life International|asin=B002IO75H2}}</ref> <ref name="Newsome1980">{{Kutip jurnal|last1=Newsome|first1=Alan Eric|last2=Corbett|first2=Laurence Keith|last3=Carpenter|first3=S. M.|date=1980|title=The Identity of the Dingo I. Morphological Discriminants of Dingo and Dog Skulls|trans-title=Identiti Dingo I. Pembeza Layan Morfologi bagi Tengkorak Dingo dan Tengkorak Anjing|journal=[[Australian Journal of Zoology]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=28|issue=4|pages=615–625|doi=10.1071/ZO9800615|hdl=102.100.100/293766|issn=1446-5698|s2cid=84245090}}</ref><!-- <ref name="Nowak2018">{{Kutip buku|last=Nowak|first=Ronald M.|date=15 Jun 2018|title=Walker's Mammals of the World: Monotremes, Marsupials, Afrotherians, Xenarthrans, and Sundatherians|trans-title=Mamalia di Dunia Walker: Monotrem, Marsupial, Afrotheria, Xenarthra, dan Sundatheria|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=GoNeDwAAQBAJ}}|language=en|edition=berilustrasi|location=Baltimore, Maryland, Amerika Syarikat|publisher=[[Johns Hopkins University Press]]|page=109|isbn=9781421424675|oclc=1007494852}}</ref>--> <ref name="Olsen2005">{{Kutip buku|last=Olsen|first=Penny|date=November 2005|title=Wedge-tailed Eagle|trans-title=Helang Ekor Baji|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=ZCe-LyPssewC}}|language=en|location=Collingwood, Victoria, Australia|publisher=[[CSIRO Publishing]]|isbn=9780643091658|oclc=63203453}}</ref> <ref name="O'Neill2016">{{Kutip jurnal|last1=O'Neill|first1=Adam J.|last2=Cairns|first2=Kylie Mae|last3=Kaplan|first3=Gisela T.|author3-link=Gisela Kaplan|last4=Healy|first4=Ernest|date=12 Disember 2016|title=Managing dingoes on Fraser Island: culling, conflict, and an alternative|trans-title=Menguruskan dingo di Pulau Fraser: penakaian, konflik, dan alternatif|journal=[[Pacific Conservation Biology]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=23|issue=1|pages=4–14|bibcode=2017PacSB..23....4O|doi=10.1071/PC16026|issn=2204-4604|s2cid=51861673|doi-access=free}}</ref> <ref name="Ortolani2001">{{Cite conference|last1=Ortolani|first1=Alessia|last2=Corbett|first2=Laurence Keith|last3=Feinstein|first3=Mark H.|author3-link=Mark Feinstein|last4=Coppinger|first4=Raymond Parke|author4-link=Raymond Coppinger|date=17 September 2001|title=A comparative study of larynx anatomy and howling vocalizations in five canids|trans-title=Kajian perbandingan anatomi larinks dan penyuaraan lolongan pada lima kanid|conference=Canid Biology and Conservation Conference|language=en|location=Oxford, United Kingdom}}</ref> <ref name="Parker2006">{{Kutip tesis|last=Parker|first=Merryl Ann|date=April 2006|title=Bringing the dingo home: discursive representations of the dingo by Aboriginal, colonial and contemporary Australians|trans-title=Membawa dingo pulang: Perwakilan diskursif bagi dingo oleh orang peribumi, orang kolonial, dan orang semasa Australia|type=PhD|language=en|publisher=[[Universiti Tasmania]]|doi=10.25959/23211383|s2cid=127574666|doi-access=free}}</ref> <ref name="Parker2007">{{Kutip jurnal|last=Parker|first=Merryl Ann|date=1 Januari 2007|title=The Cunning Dingo|trans-title=Dingo yang Licik|journal=Society and Animals|language=en|publisher=[[Brill Publishers]]|volume=15|issue=1|pages=69–78|doi=10.1163/156853007X169351|issn=1568-5306|s2cid=145505450}}</ref> <ref name="Parr2016">{{Kutip jurnal|last1=Parr|first1=William C. H.|last2=Wilson|first2=Laura A. B.|last3=Wroe|first3=Stephen|author3-link=Stephen Wroe|last4=Colman|first4=Nicholas J.|last5=Crowther|first5=Mathew Samuel|last6=Letnic|first6=Michael|date=8 Mac 2016|title=Cranial Shape and the Modularity of Hybridization in Dingoes and Dogs; Hybridization Does Not Spell the End for Native Morphology|trans-title=Rupa Bentuk Tengkorak dan Kemodularan Penghibridan pada Dingo dan Anjing; Penghibridan Tidak Mengalamatkan Penamat untuk Morfologi Asli|journal=Evolutionary Biology|language=en|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|volume=43|issue=2|pages=171–187|bibcode=2016EvBio..43..171P|doi=10.1007/s11692-016-9371-x|hdl=1959.4/unsworks_54976|issn=1934-2845|s2cid=15451410|hdl-access=free}}</ref> <ref name="PemerintahAustralia2015">{{Kutip web|url=http://www.australia.gov.au/about-australia/australian-story/national-parks|url-status=dead|title=National parks|trans-title=Taman negara|language=en|publisher=[[Pemerintah Australia]]|date=1 Jun 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20170819034854/http://www.australia.gov.au/about-australia/australian-story/national-parks|archive-date=19 Ogos 2017|access-date=6 April 2024}}</ref> <ref name="PemerintahAustraliaBarat2017">{{Kutip web|url=https://www.agric.wa.gov.au/state-barrier-fence/wild-dogs-western-australila|url-status=dead|title=Wild dogs in Western Australia|trans-title=Anjing liar di Australia Barat|language=en|publisher=[[Kerajaan Australia Barat|Pemerintah Australia Barat]]|date=1 Ogos 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170820033914/https://www.agric.wa.gov.au/state-barrier-fence/wild-dogs-western-australila|archive-date=20 Ogos 2017|access-date=6 April 2024}}</ref> <ref name="PerkhidmatanTamandanHidupanLiarWilayahUtara">{{Kutip web|url=http://www.nt.gov.au/nreta/wildlife/programs/pdf/dingo_management.pdf|url-status=dead|title=A Management Program for the Dingo (''Canis lupus dingo'') in the Northern Territory of Australia 2006—2011|trans-title=Program Pengurusan untuk Dingo (''Canis lupus dingo'') di Wilayah Utara di Australia 2006—2011|format=pdf|language=en|publisher=Perkhidmatan Taman dan Hidupan Liar Wilayah Utara|archive-url=https://web.archive.org/web/20080913072502/http://www.nt.gov.au/nreta/wildlife/programs/pdf/dingo_management.pdf|archive-date=13 September 2008|access-date=6 April 2024}}</ref><!-- <ref name="Perri2021">{{Kutip jurnal|last1=Perri|first1=Angela Ray|last2=Mitchell|first2=Kieren James|last3=Mouton|first3=Alice|author3-link=Alice Mouton|last4=Álvarez-Carretero|first4=Sandra|last5=Hulme-Beaman|first5=Ardern|last6=Haile|first6=James Seymour|last7=Jamieson|first7=Alexandra|last8=Meachen|first8=Julie A.|last9=Lin|first9=Audrey T.|last10=Schubert|first10=Blaine W.|last11=Ameen|first11=Carly|last12=Antipina|first12=Ekaterina Evstafievna|last13=Bover Arbós|first13=Pere|last14=Brace|first14=Selina|last15=Carmagnini|first15=Alberto|last16=Carøe|first16=Christian|last17=Samaniego Castruita|first17=José Alfredo|last18=Chatters|first18=James C.|author18-link=James Chatters|last19=Dobney|first19=Keith Mark|author19-link=Keith Dobney|last20=dos Reis Barros|first20=Mario José|last21=Evin|first21=Allowen|last22=Gaubert|first22=Philippe|last23=Gopalakrishnan|first23=Shyam|last24=Gower|first24=Graham|last25=Heiniger|first25=Holly|last26=Helgen|first26=Kristofer Michael|author26-link=Kristofer Helgen|last27=Kapp|first27=Joshua D.|last28=Kosintsev|first28=Pavel Andreevich|last29=Linderholm|first29=Anna|last30=Ozga|first30=Andrew Thomas|last31=Presslee|first31=Samantha Louise|last32=Salis|first32=Alexander Theodore|last33=Saremi|first33=Nedda Faye|last34=Shew|first34=Colin James|last35=Skerry|first35=Katherine Marie|last36=Taranenko|first36=Dmitriy Yevgenʹyevich|last37=Thompson|first37=Mary E.|last38=Sablin|first38=Mikhail Valerievich|last39=Kuzʹmin|first39=Yaroslav Vsevolodovich|last40=Collins|first40=Matthew James|author40-link=Matthew Collins (ahli akademik)|last41=Sinding|first41=Mikkel Holger Strander|last42=Gilbert|first42=Marcus Thomas Pius|author42-link=Marcus Thomas Pius Gilbert|last43=Stone|first43=Anne C.|author43-link=Anne Stone (ahli akademik)|last44=Shapiro|first44=Beth Alison|author44-link=Beth Shapiro|last45=Van Valkenburgh|first45=Blaire|author45-link=Blaire Van Valkenburgh|last46=Wayne|first46=Robert Keith|last47=Larson|first47=Greger John|author47-link=Greger Larson|last48=Cooper|first48=Alan John|author48-link=Alan J. Cooper|last49=Frantz|first49=Laurent Alain François|date=13 Januari 2021|title=Dire wolves were the last of an ancient New World canid lineage|trans-title=Serigala menggerunkan merupakan yang terakhir daripada zuriat kanid purba Dunia Baru|journal=[[Nature]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=591|issue=7848|pages=87–91|bibcode=2021Natur.591...87P|doi=10.1038/s41586-020-03082-x|hdl=2440/130040|issn=1476-4687|pmid=33442059|s2cid=231604957}} Maklumat Tambahan, halaman 8</ref>--> <ref name="Pierotti2017">{{Harvp|Pierotti|Fogg|2017|pp=128–129}}</ref> <ref name="Pople2000">{{Kutip jurnal|last1=Pople|first1=Anthony R.|last2=Grigg|first2=Gordon Clifford|last3=Cairns|first3=Stuart Charles|last4=Beard|first4=Lyn A.|last5=Alexander|first5=Peter James|date=2000|title=Trends in the numbers of red kangaroos and emus on either side of the South Australian dingo fence: evidence for predator regulation?|trans-title=Trend bagi bilangan kanggaru merah dan emu di kedua-dua belah pagar dingo Australia Selatan: bukti untuk pengawalaturan pemangsa?|journal=Wildlife Research|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=27|issue=3|pages=269–276|bibcode=2000WildR..27..269P|doi=10.1071/WR99030|issn=1448-5494|s2cid=86780053}}</ref> <ref name="Purcell2008">{{Cite conference|last1=Purcell|first1=Brad V.|last2=Mulley|first2=Robert|last3=Close|first3=Robert|date=10 Jun 2008|title=Genetic characterisation of dingoes in the Blue Mountains world heritage area|trans-title=Pencirian genetik bagi dingo di kawasan warisan dunia Pergunungan Biru|url=http://www.invasiveanimals.com/downloads/Final-proceedings-with-cover.pdf|url-status=dead|conference=14th Australasian Vertebrate Pest Conference|language=en|location=Darwin, Australia|publisher=Invasive Animals CRC|page=140|archive-url=https://web.archive.org/web/20090424014424/http://www.invasiveanimals.com/downloads/Final-proceedings-with-cover.pdf|archive-date=24 April 2009|access-date=6 April 2024}}</ref> <ref name="Purcell2010C2">{{Harvp|Purcell|2010|pp=7–14}}</ref> <ref name="Purcell2010C3">{{Harvp|Purcell|2010|pp=15–40}}</ref> <ref name="Reece2014">{{Kutip buku|last1=Reece|first1=Jane B.|last2=Meyers|first2=Noel|last3=Urry|first3=Lisa A.|last4=Cain|first4=Michael L.|last5=Wasserman|first5=Steven A.|last6=Minorsky|first6=Peter V.|last7=Jackson|first7=Robert B.|last8=Cooke|first8=Bernard|last9=Campbell|first9=Neil A.|date=2014|chapter=26-Phylogeny and the tree of life|trans-chapter=26-Filogeni dan pohon kehidupan|title=Campbell Biology|trans-title=Biologi Campbell|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=HtTBoQEACAAJ}}|language=en|edition=ke-10|location=Melbourne, Victoria, Australia|publisher=[[Pearson plc|Pearson]]|pages=561–562|isbn=9781486007042|oclc=966515115}}</ref> <ref name="RenjerNgururrpa2024">{{Kutip jurnal|author1=Renjer Ngururrpa|last2=Sunfly|first2=Clifford|last3=Schubert|first3=Andrew|last4=Reid|first4=Angela M.|last5=Leseberg|first5=Nicholas P.|last6=Parker|first6=Luke|last7=Paltridge|first7=Rachel|date=23 September 2024|editor-last=Hutton|editor-first=Marlee|title=Potential threats and habitat of the night parrot on the Ngururrpa Indigenous Protected Area|trans-title=Ancaman berpotensi dan habitat bagi nuri malam di Kawasan Terlindung Peribumi Ngururrpa|journal=Wildlife Research|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=51|issue=10|page=WR24083|bibcode=2024WildR..5124083S|doi=10.1071/WR24083|issn=1448-5494|s2cid=272844386}}</ref> <ref name="Rose1992C03">{{Harvp|Rose|1992|pp=47–49}}</ref> <ref name="Rose1992C06">{{Harvp|Rose|1992|p=104}}</ref> <ref name="Rose1992C10">{{Harvp|Rose|1992|p=176}}</ref> <ref name="Ryan1964">{{Kutip jurnal|last=Ryan|first=J. S.|date=Disember 1964|title=Plotting an Isogloss—The Location and Types of Aboriginal Names for Native Dog in New South Wales|trans-title=Pemetaan Isoglos—Lokasi dan Jenis-jenis Nama-nama Peribumi untuk Anjing Asli di New South Wales|journal=[[Oceania (jurnal)|Oceania]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=35|issue=2|pages=111–123|doi=10.1002/j.1834-4461.1964.tb00837.x|issn=1834-4461|jstor=40329466|s2cid=144986378}}</ref> <ref name="Ryan2012">{{Kutip buku|last=Ryan|first=Lyndall|date=1 Mei 2012|title=Tasmanian Aborigines: A History Since 1803|trans-title=Peribumi Tasmania: Sejarah sejak 1803|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=78zBuSb_HIoC}}|language=en|location=Crows Nest, New South Wales, Australia|publisher=[[Allen & Unwin]]|pages=3–6|isbn=9781742370682|oclc=774445575}}</ref> <ref name="Savolainen2004">{{Kutip jurnal|last1=Savolainen|first1=Carl Peter Olavi|author1-link=Peter Savolainen|last2=Leitner|first2=Thomas Kenneth|last3=Wilton|first3=Alan Norman|last4=Matisoo-Smith|first4=Elizabeth Anne|author4-link=Lisa Matisoo-Smith|last5=Lundeberg|first5=Joakim|date=6 Ogos 2004|editor-last=Renfrew|editor-first=Andrew Colin|editor-link=Colin Renfrew|title=A detailed picture of the origin of the Australian dingo, obtained from the study of mitochondrial DNA|trans-title=Gambaran terperinci tentang asal usul dingo Australia, diperoleh daripada kajian DNA mitokondrion|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]]|language=en|publisher=[[Akademi Sains Kebangsaan Amerika Syarikat]]|volume=101|issue=33|pages=12387–12390|bibcode=2004PNAS..10112387S|doi=10.1073/pnas.0401814101|issn=1091-6490|jstor=3373147|pmc=514485|pmid=15299143|s2cid=21258182|doi-access=free}}</ref> <ref name="Schassburger1987">{{Kutip buku|last=Schassburger|first=R. M.|date=30 April 1987|editor-last=Frank|editor-first=Harry|chapter=Wolf vocalization: An integrated model of structure, motivation, and ontogeny|trans-chapter=Penyuaraan serigala: Model bersepadu bagi struktur, motivasi, dan ontogeni|title=Man and Wolf: Advances, Issues, and Problems in Captive Wolf Research|trans-title=Manusia dan Serigala: Kemajuan, Isu, dan Masalah dalam Penyelidikan Serigala Kurungan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=VL8rMP4Wk18C}}|language=en|location=Dordrecht, Belanda|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|isbn=9789061936145|oclc=13903284}}</ref> <ref name="Shipman2020">{{Kutip jurnal|last=Shipman|first=Pat Lee|author-link=Pat Shipman|date=26 Oktober 2020|title=What the dingo says about dog domestication|trans-title=Yang dikatakan oleh dingo tentang pembelajinakan anjing|journal=[[The Anatomical Record]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=304|issue=1|pages=19–30|doi=10.1002/ar.24517|issn=1932-8494|pmc=7756258|pmid=33103861|s2cid=225069493}}</ref> <ref name="Short2001">{{Kutip jurnal|last1=Short|first1=Jeff|last2=Kinnear|first2=Jack E.|last3=Robley|first3=Alan Joseph|date=12 Disember 2001|title=Surplus killing by introduced predators in Australia—evidence for ineffective anti-predator adaptations in native prey species?|trans-title=Pembunuhan berlebihan oleh pemangsa yang diperkenalkan di Australia—bukti untuk adaptasi antipemangsa tidak berkesan pada spesies mangsa asli?|journal=[[Biological Conservation (jurnal)|Biological Conservation]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=103|issue=3|pages=283–301|bibcode=2002BCons.103..283S|doi=10.1016/S0006-3207(01)00139-2|issn=1873-2917|s2cid=84768697}}</ref> <ref name="Simpson2008">{{Kutip web|last=Simpson|first=Jane|date=14 November 2008|url=http://blogs.usyd.edu.au/elac/2008/11/sydney_language_mb_m_and_dingo.html|url-status=dead|title=Sydney Language -mb- ~ -m- and dingo — David Nashby|trans-title=''-mb-'' ~ ''-m-'' dan ''dingo'' bahasa Sydney — David Nashby|language=en|publisher=[[Universiti Sydney]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170307055035/http://blogs.usyd.edu.au/elac/2008/11/sydney_language_mb_m_and_dingo.html|archive-date=7 Mac 2017|access-date=6 April 2024}}</ref> <ref name="Smith2015C01">{{Harvp|Smith|2015|pp=xi–24}} Bab 1 – Bradley Philip Smith</ref> <ref name="Smith2015C02">{{Harvp|Smith|2015|pp=25–54}} Bab 2 – Bradley Philip Smith</ref> <ref name="Smith2015C03">{{Harvp|Smith|2015|pp=55–80}} Bab 3 – Bradley Philip Smith & Carl Peter Olavi Savolainen</ref> <ref name="Smith2015C05">{{Harvp|Smith|2015|pp=103–130}} Bab 5 – Robert George Appleby</ref> <ref name="Smith2015C11">{{Harvp|Smith|2015|pp=277–300}} Bab 11 – Bradley Philip Smith & Lyn Watson</ref> <ref name="Smith2015p049">{{Harvp|Smith|2015|p=49}} Bab 2 – Bradley Philip Smith</ref><!-- <ref name="Smith2016">{{Kutip jurnal|last1=Smith|first1=Bradley Philip|last2=Browne|first2=Matthew|last3=Serpell|first3=James Andrew|author3-link=James Serpell|date=1 Disember 2016|title=Owner-reported behavioural characteristics of dingoes (''Canis dingo'') living as companion animals: A comparison to 'modern' and 'ancient' dog breeds|trans-title=Ciri tingkah laku laporan pemilik tentang dingo (''Canis dingo'') yang hidup sebagai haiwan teman: Perbandingan dengan baka anjing 'moden' dan 'purba'|journal=Applied Animal Behaviour Science|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=187|pages=77–84|doi=10.1016/j.applanim.2016.11.010|hdl=10018/1223870|issn=1872-9045|s2cid=89284294}}</ref>--> <ref name="Smith2018">{{Kutip jurnal|last1=Smith|first1=Bradley Philip|last2=Lucas|first2=Teghan A.|last3=Norris|first3=Rachel M.|last4=Henneberg|first4=Maciej|author4-link=Maciej Henneberg|date=12 April 2018|title=Brain size/body weight in the dingo (''Canis dingo''): comparisons with domestic and wild canids|trans-title=Saiz otak/berat badan pada dingo (''Canis dingo''): perbandingan dengan kanid bela jinak dan liar|journal=[[Australian Journal of Zoology]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=65|issue=5|pages=292–301|doi=10.1071/ZO17040|hdl=10018/1233759|issn=1446-5698|s2cid=90027959}}</ref><!-- <ref name="Smith2019">{{Kutip jurnal|last1=Smith|first1=Bradley Philip|last2=Cairns|first2=Kylie Mae|last3=Adams|first3=Justin W.|last4=Newsome|first4=Thomas Malcolm|last5=Fillios|first5=Melanie A.|last6=Déaux|first6=Éloïse C.|last7=Parr|first7=William C. H.|last8=Letnic|first8=Michael|last9=van Eeden|first9=Lily Mahailah|last10=Appleby|first10=Robert George|last11=Bradshaw|first11=Corey James Alexander|author11-link=Corey Bradshaw|last12=Savolainen|first12=Carl Peter Olavi|author12-link=Peter Savolainen|last13=Ritchie|first13=Euan G.|last14=Nimmo|first14=Dale G.|last15=Archer-Lean|first15=Clare|last16=Greenville|first16=Aaron Charles|last17=Dickman|first17=Christopher Richard|author17-link=Christopher Dickman|last18=Watson|first18=Lyn|last19=Moseby|first19=Katherine Elizabeth|last20=Doherty|first20=Timothy S.|last21=Wallach|first21=Arian Dana|last22=Morrant|first22=Damian Stuart|last23=Crowther|first23=Mathew Samuel|date=4 Mac 2019|title=Taxonomic status of the Australian dingo: the case for ''Canis dingo'' Meyer, 1793|trans-title=Status taksonomi dingo Australia: Kes untuk ''Canis dingo'' Meyer, 1793|journal=[[Zootaxa]]|language=en|publisher=Magnolia Press|volume=4564|issue=1|pages=173–197|doi=10.11646/zootaxa.4564.1.6|hdl=10018/1312135|issn=1175-5334|pmid=31716519|s2cid=92315872|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref>--> <ref name="Spencer2008">{{Cite conference|last1=Spencer|first1=Ricky-John|last2=Lapidge|first2=Steven J.|last3=Dall|first3=David|last4=Humphrys|first4=Simon|date=10 Jun 2008|title=Bringing out the mongrel in Australian dingoes: the evolution of wild dog body size|trans-title=Mengeluarkan kacukan pada dingo Australia: evolusi saiz badan anjing liar|url=http://www.invasiveanimals.com/downloads/Final-proceedings-with-cover.pdf|url-status=dead|conference=14th Australasian Vertebrate Pest Conference|language=en|location=Darwin, Australia|publisher=Invasive Animals CRC|page=149|archive-url=https://web.archive.org/web/20090116162534/http://www.invasiveanimals.com/downloads/Final-proceedings-with-cover.pdf|archive-date=16 Januari 2009|access-date=6 April 2024}}</ref> <ref name="Stephens2011">{{Kutip tesis|last=Stephens|first=Danielle|date=Ogos 2011|title=The molecular ecology of Australian wild dogs: hybridisation, gene flow and genetic structure at multiple geographic scales|trans-title=Ekologi molekul bagi anjing liar Australia: penghibridan, aliran gen, dan struktur genetik pada berbilang skala geografi|url=https://research-repository.uwa.edu.au/en/publications/the-molecular-ecology-of-australian-wild-dogs-hybridisation-gene-|type=PhD|language=en|publisher=[[Universiti Australia Barat]]|s2cid=88907090}}</ref> <ref name="Tench1789">{{Kutip buku|last=Tench|first=Watkin|author-link=Watkin Tench|date=1789|title=A Narrative of the Expedition to Botany Bay|trans-title=Naratif Ekspedisi ke Botany Bay|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=kLjRBYaoYgMC}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=J. Debrett|oclc=220133369}}</ref> <ref name="Thalmann2013">{{Kutip jurnal|last1=Thalmann|first1=Olaf|last2=Shapiro|first2=Beth Alison|author2-link=Beth Shapiro|last3=Cui|first3=Pin|last4=Schuenemann|first4=Verena J.|last5=Sawyer|first5=Susanna K.|last6=Greenfield|first6=Daniel L.|last7=Germonpré|first7=Mietje B.|author7-link=Mietje Germonpré|last8=Sablin|first8=Mikhail Valerievich|last9=López-Giráldez|first9=Francesc|last10=Domingo Roura|first10=Xavier|last11=Napierala|first11=Hannes|last12=Uerpmann|first12=Hans-Peter|author12-link=Hans-Peter Uerpmann|last13=Loponte|first13=Daniel Marcelo|last14=Acosta|first14=Alejandro Alberto|last15=Giemsch|first15=Liane|last16=Schmitz|first16=Ralf Wilhelm|last17=Worthington|first17=Brian|last18=Buikstra|first18=Jane Ellen|author18-link=Jane E. Buikstra|last19=Druzhkova|first19=Anna Sergeyevna|last20=Graphodatsky|first20=Alexander Sergeyevich|author20-link=Alexander Sergeyevich Graphodatsky|last21=Ovodov|first21=Nikolay Dmitriyevich|author21-link=Nikolay Dmitriyevich Ovodov|last22=Wahlberg|first22=Niklas|last23=Freedman|first23=Adam H.|last24=Schweizer|first24=Rena M.|last25=Koepfli|first25=Klaus-Peter|last26=Leonard|first26=Jennifer A.|last27=Meyer|first27=Matthias|author27-link=Matthias Meyer|last28=Krause|first28=Johannes|author28-link=Johannes Krause|last29=Pääbo|first29=Svante|author29-link=Svante Pääbo|last30=Green|first30=Richard Edward|last31=Wayne|first31=Robert Keith|date=15 November 2013|title=Complete Mitochondrial Genomes of Ancient Canids Suggest a European Origin of Domestic Dogs|trans-title=Genom Mitokondrion Lengkap bagi Kanid Purba Mencadangkan Asal Usul Anjing Bela Jinak di Eropah|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=342|issue=6160|pages=871–874|bibcode=2013Sci...342..871T|doi=10.1126/science.1243650|hdl=11858/00-001M-0000-0014-F775-1|issn=0036-8075|jstor=42620103|pmid=24233726|s2cid=1526260}}</ref><!-- <ref name="Thalmann2019">{{Kutip buku|last1=Thalmann|first1=Olaf|last2=Perri|first2=Angela Ray|date=24 Januari 2019|editor1-last=Lindqvist|editor1-first=Charlotte|editor2-last=Rajora|editor2-first=Om P.|chapter=Paleogenomic Inferences of Dog Domestication|trans-chapter=Inferens Paleogenomik Pembelajinakan Anjing|title=Paleogenomics: Genome-scale Analysis of Ancient DNA|trans-title=Paleogenomik: Analisis Berskala Genom bagi DNA Purba|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Vq5iwQEACAAJ}}|series=Population Genomics|language=en|location=Cham, Switzerland|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|pages=273–306|doi=10.1007/13836_2018_27|isbn=9783030047528|oclc=1096283444}}</ref>--> <ref name="Thomson1992a">{{Kutip jurnal|last=Thomson|first=Peter Campbell|date=1992|title=The behavioural ecology of dingoes in north-western Australia. II. Activity patterns, breeding season and pup rearing|trans-title=Ekologi tingkah laku dingo di Australia barat laut. II. Pola kegiatan, musim pembiakan, dan pengasuhan anak|journal=Wildlife Research|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=19|issue=5|pages=519–529|bibcode=1992WildR..19..519T|doi=10.1071/WR9920519|issn=1448-5494|s2cid=85380752}}</ref> <ref name="Thomson1992b">{{Kutip jurnal|last=Thomson|first=Peter Campbell|date=1992|title=The behavioural ecology of dingoes in north-western Australia. III. Hunting and Feeding behaviour, and diet|trans-title=Ekologi tingkah laku dingo di Australia barat laut. III. Tingkah laku perburuan dan pemakanan dan diet|journal=Wildlife Research|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=19|issue=5|pages=531–541|bibcode=1992WildR..19..531T|doi=10.1071/WR9920531|issn=1448-5494|s2cid=85719520}}</ref> <ref name="Thomson1992c">{{Kutip jurnal|last=Thomson|first=Peter Campbell|date=1992|title=The behavioural ecology of dingoes in north-western Australia. IV. Social and spatial organistaion, and movements|trans-title=Ekologi tingkah laku dingo di Australia barat laut. IV. Aturan sosial dan ruangan dan pergerakan|journal=Wildlife Research|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=19|issue=5|pages=543–563|bibcode=1992WildR..19..543T|doi=10.1071/WR9920543|issn=1448-5494|s2cid=85016005}}</ref> <ref name="Trigger2007">{{Kutip jurnal|last1=Trigger|first1=David Samuel|author1-link=David Trigger|last2=Mulcock|first2=Jane|last3=Gaynor|first3=Andrea|last4=Toussaint|first4=Yann|date=24 Oktober 2007|title=Ecological restoration, cultural preferences and the negotiation of 'nativeness' in Australia|trans-title=Pemulihan ekologi, keutamaan kebudayaan, dan perundingan 'keaslian' di Australia|journal=[[Geoforum]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=39|issue=3|pages=1273–1283|doi=10.1016/j.geoforum.2007.05.010|issn=1872-9398|s2cid=144390650}}</ref> <ref name="Trumler1984">{{Kutip buku|last=Trumler|first=Eberhard|date=1984|title=Das Jahr des Hundes – Ein Jahr im Leben einer Hundefamilie|trans-title=Tahun Anjing – Setahun dalam Kehidupan Sebuah Keluarga Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=_mC8PAAACAAJ}}|language=de|others=Difotografkan oleh Eberhard Trumler dan Dietmar Mundo.|edition=ke-1|location=Mürlenbach, Jerman|publisher=[[Kynos Verlag]]|isbn=9783924008116|oclc=256212463}}</ref> <ref name="Twigg2000">{{Kutip jurnal|last1=Twigg|first1=Laurie Edward|last2=Eldridge|first2=Stephen R.|last3=Edwards|first3=Glenn P.|last4=Shakeshaft|first4=Bernie J.|last5=de Preu|first5=Nicki D.|last6=Adams|first6=Neville|date=2000|title=The longevity and efficacy of 1080 meat baits used for dingo control in central Australia|trans-title=Kelanjutan usia dan kemujaraban 1080 umpan daging yang digunakan untuk kawalan dingo di Australia tengah|journal=Wildlife Research|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=27|issue=5|pages=473–481|bibcode=2000WildR..27..473T|doi=10.1071/WR99044|issn=1448-5494|s2cid=85919566}}</ref> <ref name="UniversitiMonash">{{Kutip web|url=https://sahultime.monash.edu.au/|url-status=dead|title=SahulTime|language=en|publisher=[[Universiti Monash]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180712204924/http://sahultime.monash.edu.au/|archive-date=12 Julai 2018|access-date=6 April 2024}}</ref> <ref name="Wallach2009">{{Kutip jurnal|last1=Wallach|first1=Arian Dana|last2=Ritchie|first2=Euan G.|last3=Read|first3=John Llewellyn|last4=O'Neill|first4=Adam J.|date=2 September 2009|editor-last=Thompson|editor-first=Ross M.|title=More than Mere Numbers: The Impact of Lethal Control on the Social Stability of a Top-Order Predator|trans-title=Lebih daripada Sekadar Nombor: Impak Kawalan Maut terhadap Kestabilan Sosial Pemangsa Peringkat Teratas|journal=[[PLOS One]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=4|issue=9|article-number=e6861|bibcode=2009PLoSO...4.6861W|doi=10.1371/journal.pone.0006861|hdl=2440/56051|issn=1932-6203|pmc=2730570|pmid=19724642|s2cid=2407080|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Walters1995">{{Kutip buku|last=Walters|first=Berenice|date=1995|title=The Company of Dingoes: Two Decades with Our Native Dog|trans-title=Pendampingan Dingo: Dua Dekad Bersama dengan Anjing Asli Kita|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=VUgVPQAACAAJ}}|language=en|location=Bargo, New South Wales, Australia|publisher=Persatuan Pemuliharaan Anjing Asli Australia|page=29|isbn=9780646224268|oclc=34653185}}</ref> <ref name="Wang2015">{{Kutip jurnal|last1=Wang|first1=Guodong|last2=Zhai|first2=Weiwei|last3=Yang|first3=Hechuan|last4=Wang|first4=Lu|last5=Zhong|first5=Li|last6=Liu|first6=Yanhu|last7=Fan|first7=Ruoxi|last8=Yin|first8=Tingting|last9=Zhu|first9=Chunling|last10=Poyarkov|first10=Andrey Dmitrievich|last11=Irwin|first11=David Michael|last12=Hytönen|first12=Marjo Kristiina|last13=Lohi|first13=Hannes Tapani|author13-link=Hannes Lohi|last14=Wu|first14=Chung-I|author14-link=Chung-I Wu|last15=Savolainen|first15=Carl Peter Olavi|author15-link=Peter Savolainen|last16=Zhang|first16=Yaping|author16-link=Zhang Yaping|date=15 Disember 2015|title=Out of southern East Asia: the natural history of domestic dogs across the world|trans-title=Keluar dari Asia Timur selatan: sejarah semula jadi anjing bela jinak merentasi dunia|journal=[[Cell Research]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=26|issue=1|pages=21–33|bibcode=2016CelRe..26...21W|doi=10.1038/cr.2015.147|issn=1748-7838|pmc=4816135|pmid=26667385|s2cid=18577483|doi-access=free}}</ref> <ref name="Wayne1999">{{Kutip jurnal|last1=Wayne|first1=Robert Keith|last2=Ostrander|first2=Elaine Ann|author2-link=Elaine Ostrander|date=29 Mac 1999|title=Origin, genetic diversity, and genome structure of the domestic dog|trans-title=Asal usul, kepelbagaian genetik, dan struktur genom anjing bela jinak|journal=[[BioEssays]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=21|issue=3|pages=247–257|doi=10.1002/(SICI)1521-1878(199903)21:3<247::AID-BIES9>3.0.CO;2-Z|issn=1521-1878|pmid=10333734|s2cid=5547543}}</ref> <ref name="Wilson2001">{{Kutip buku|editor1-last=Wilson|editor1-first=Don Ellis|editor1-link=Don E. Wilson|editor2-last=Burnie|editor2-first=David|date=10 Oktober 2001|title=Animal: The Definitive Visual Guide to the World's Wildlife|trans-title=Haiwan: Panduan Visual Muktamad untuk Hidupan Liar Dunia|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=3_KpzwEACAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[DK (penerbit)|Dorling Kindersley Publishing]]|page=185|isbn=9780789477644|oclc=1296967276}}</ref> <ref name="Woodall1996">{{Kutip jurnal|last1=Woodall|first1=Peter Frederick|last2=Pavlov|first2=Peter|last3=Twyford|first3=Keith L.|date=1996|title=Dingoes in Queensland, Australia: skull dimensions and the indenity of wild canids|trans-title=Dingo di Queensland, Australia: dimensi tengkorak dan indeniti kanid liar|journal=Wildlife Research|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=23|issue=5|pages=581–587|bibcode=1996WildR..23..581W|doi=10.1071/WR9960581|issn=1448-5494|s2cid=83619396}}</ref> <ref name="Wozencraft2005">{{MSW3 Wozencraft|id=14000751|pages=575–577}} {{In lang|en}} {{Buku Google|plainurl=yes|id=JgAMbNSt8ikC}}</ref> <ref name="Zhang2020a">{{Kutip jurnal|last1=Zhang|first1=Ming|last2=Sun|first2=Guoping|last3=Ren|first3=Lele|last4=Yuan|first4=Haibing|last5=Dong|first5=Guanghui|last6=Zhang|first6=Lizhao|last7=Liu|first7=Feng|last8=Cao|first8=Peng|last9=Ko|first9=Albert Min-Shan|last10=Yang|first10=Melinda Anna|last11=Hu|first11=Songmei|last12=Wang|first12=Guodong|last13=Fu|first13=Qiaomei|author13-link=Fu Qiaomei|date=8 Januari 2020|editor-last=Singh|editor-first=Nadia D.|title=Ancient DNA Evidence from China Reveals the Expansion of Pacific Dogs|trans-title=Bukti DNA Purba dari China Mendedahkan Persebaran Anjing Pasifik|journal=[[Molecular Biology and Evolution]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=37|issue=5|pages=1462–1469|bibcode=2020MBioE..37.1462Z|doi=10.1093/molbev/msz311|issn=1537-1719|pmc=7182212|pmid=31913480|s2cid=210085959|doi-access=free}}</ref> <ref name="Zhang2020b">{{Kutip jurnal|last1=Zhang|first1=Shao-Jie|last2=Wang|first2=Guodong|last3=Ma|first3=Pengcheng|last4=Zhang|first4=Liang-Liang|last5=Yin|first5=Tingting|last6=Liu|first6=Yanhu|last7=Otecko|first7=Newton Otieno|last8=Wang|first8=Meng|last9=Ma|first9=Yaping|last10=Wang|first10=Lu|last11=Mao|first11=Bingyu|last12=Savolainen|first12=Carl Peter Olavi|author12-link=Peter Savolainen|last13=Zhang|first13=Yaping|author13-link=Zhang Yaping|date=3 Februari 2020|title=Genomic regions under selection in the feralization of the dingoes|trans-title=Kawasan-kawasan genomik di bawah pemilihan dalam penjalangan dingo|journal=[[Nature Communications]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=11|issue=1|article-number=671|bibcode=2020NatCo..11..671Z|doi=10.1038/s41467-020-14515-6|issn=2041-1723|pmc=6997406|pmid=32015346|s2cid=211006203|doi-access=free}}</ref> }} ==Bibliografi== {{Refbegin}} * {{Kutip buku|last=Corbett|first=Laurence Keith|date=2001|title=The Dingo in Australia and Asia|trans-title=Dingo di Australia dan di Asia|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=iwwsAQAACAAJ}}|language=en|location=Marleston, Australia Selatan, Australia|publisher=JB Books|isbn=9781876622305|oclc=223225662}} * {{Kutip buku|last=Fleming|first=Peter John Sabine|date=2001|title=Managing the Impacts of Dingoes and Other Wild Dogs|trans-title=Menguruskan Impak Dingo dan Anjing Liar Lain|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=UJfAPAAACAAJ}}|language=en|location=Canberra, Wilayah Ibu Negara Australia, Australia|publisher=[[Bureau of Rural Sciences]]|isbn=9780642704948|oclc=677286970}} * {{Kutip buku|last=Jackson|first=Stephen Matthew|date=2003|chapter=12–Dingo|trans-chapter=12–Dingo|title=Australian Mammals: Biology and Captive Management|trans-title=Mamalia Australia: Biologi dan Pengurusan Kurungan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Ys_NC1P9AX4C}}|language=en|location=Collingwood, Victoria, Australia|publisher=[[CSIRO Publishing]]|pages=381–407|isbn=9780643066359|oclc=51738642}} * {{Kutip buku|last1=Jackson|first1=Stephen Matthew|last2=Groves|first2=Colin Peter|date=16 Jun 2015|title=Taxonomy of Australian Mammals|trans-title=Taksonomi Mamalia Australia|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=RPznCQAAQBAJ}}|language=en|location=Collingwood, Victoria, Australia|publisher=[[CSIRO Publishing]]|isbn=9781486300136|oclc=882909166}} * {{Kutip buku|last1=Pierotti|first1=Raymond John|last2=Fogg|first2=Brandy Raelene|date=28 November 2017|title=The First Domestication: How Wolves and Humans Coevolved|trans-title=Pembelajinakan Pertama: Cara Serigala dan Manusia Ber-evolusi Bersama-sama|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=aq88DwAAQBAJ}}|language=en|location=New Haven, Connecticut, Amerika Syarikat|publisher=[[Yale University Press]]|doi=10.12987/yale/9780300226164.001.0001|isbn=9780300226164|oclc=982652269}} * {{Kutip buku|last=Purcell|first=Brad V.|date=9 November 2010|title=Dingo|trans-title=Dingo|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=3hrngqimBfMC}}|language=en|location=Collingwood, Victoria, Australia|publisher=[[CSIRO Publishing]]|isbn=9780643096936|oclc=631100365}} * {{Kutip buku|last=Rose|first=Deborah Bird|date=27 Mac 1992|title=Dingo Makes Us Human: Life and Land in an Australian Aboriginal Culture|trans-title=Dingo Menjadikan Kita Manusia: Kehidupan dan Tanah dalam Kebudayaan Peribumi Australia|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=M0WaQgAACAAJ}}|language=en|location=Cambridge, United Kingdom|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=9780521392693|oclc=22305331}} * {{Kutip buku|editor-last=Smith|editor-first=Bradley Philip|date=3 Ogos 2015|title=The Dingo Debate: Origins, Behaviour and Conservation|trans-title=Perdebatan Dingo: Asal Usul, Tingkah Laku, dan Pemuliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=j6omCgAAQBAJ}}|language=en|location=Clayton South, Victoria, Australia|publisher=[[CSIRO Publishing]]|isbn=9781486300303|oclc=1303382969}} {{Refend}} ==Bacaan lanjut== {{Commons}} {{Wikispecies|Canis lupus dingo}} * {{Kutip berita|last=Aldridge|first=Ashlee|date=12 April 2020|title=Wandi the purebred dingo thriving in sanctuary after high-flying ordeal|trans-title=Wandi si dingo baka tulen dalam keadaan baik di suaka selepas kekecohan penerbangan tinggi|url=https://www.abc.net.au/news/2020-04-12/dingo-that-fell-out-of-sky-into-backyard-doing-well-in-sanctuary/12143496|url-status=live|language=en|publisher=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210123003701/https://www.abc.net.au/news/2020-04-12/dingo-that-fell-out-of-sky-into-backyard-doing-well-in-sanctuary/12143496|archive-date=23 Januari 2021|access-date=6 April 2024}} * {{Kutip berita|title=Dingo's origins tracked by DNA|trans-title=Asal usul dingo dijejak dengan DNA|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3529010.stm|url-status=live|language=en|publisher=[[BBC News]]|date=2 Ogos 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20051110035246/http://news.bbc.co.uk/2/hi/science/nature/3529010.stm|archive-date=10 November 2005|access-date=7 Februari 2013}} * {{Kutip berita|last=Sleath|first=Emma|date=2 April 2014|title=Dingo not strictly a wolf...or a dog|trans-title=Dingo bukan seketatnya serigala...mahupun anjing|url=http://www.abc.net.au/local/stories/2014/04/02/3976721.htm|url-status=dead|language=en|publisher=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170211083806/http://www.abc.net.au/local/stories/2014/04/02/3976721.htm|archive-date=11 Februari 2017|access-date=6 April 2024}} * {{Kutip web|author=Universiti New South Wales|author-link=Universiti New South Wales|date=9 Mei 2017|url=https://phys.org/news/2017-05-dingo-extermination-poorer-soil.html|url-status=live|title=Dingo fence study shows dingo extermination leads to poorer soil|trans-title=Kajian pagar dingo menunjukkan bahawa pembasmian dingo membawa kepada tanih kurang baik|language=en|publisher=[[Phys.org]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180911060419/https://phys.org/news/2017-05-dingo-extermination-poorer-soil.html|archive-date=11 September 2018|access-date=6 April 2024}} * {{Kutip berita|last=Wakatama|first=Giselle|date=9 April 2020|title=Dingoes divide scientists and farmers over ecological importance|trans-title=Dingo membahagikan ahli sains dan peladang tentang kepentingan ekologi|url=https://www.abc.net.au/news/2020-04-09/friend-or-foe-scientists-and-farmers-divided-on-dingoes/12132636|url-status=live|language=en|publisher=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201030221757/https://www.abc.net.au/news/2020-04-09/friend-or-foe-scientists-and-farmers-divided-on-dingoes/12132636|archive-date=30 Oktober 2020|access-date=6 April 2024}} * {{Kutip berita|last=Westcott|first=Ben|date=4 November 2019|title=Stray puppy found in rural Australian backyard is actually a purebred dingo|trans-title=Anak anjing terbiar yang ditemukan di laman belakang luar bandar Australia sebenarnya merupakan dingo baka tulen|url=https://edition.cnn.com/2019/11/04/australia/australian-dingo-eagle-wandi-intl-hnk-scli|url-status=live|language=en|publisher=[[CNN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20191104212448/https://www.cnn.com/2019/11/04/australia/australian-dingo-eagle-wandi-intl-hnk-scli/index.html|archive-date=4 November 2019|access-date=3 Disember 2024}} {{Anjing primitif}} {{Taxonbar|from=Q38584}} [[Kategori:Canis lupus dingo]] [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Australia]] [[Kategori:Baka tempatan anjing]] [[Kategori:Jenis anjing]] [[Kategori:Fauna ternaturalisasi di Australia]] [[Kategori:Anjing jalang]] [[Kategori:Pemangsa puncak]] [[Kategori:Nekrofaj]] [[Kategori:Baka tempatan di Oseania]] [[Kategori:Mamalia diperihalkan pada 1793]] [[Kategori:Mamalia di Queensland]] [[Kategori:Mamalia di Australia Selatan]] [[Kategori:Mamalia di Australia Barat]] [[Kategori:Mamalia di Wilayah Utara]] [[Kategori:Subspesies Canis lupus]] [[Kategori:Fauna rentan di Australia]] [[Kategori:Takson mamalia berkontroversi]] qesdvrhflxi2uz0tjdaftlrwn95e0ju 14 442289 6844189 3275645 2026-05-08T13:00:30Z Amir Hamzah 2008 17303 6844189 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Hunting dogs}} [[Kategori:Anjing pekerja|Pemburu, Anjing]] [[Kategori:Jenis anjing|Pemburu, Anjing]] [[Kategori:Pemburuan]] g0z7l2m2l24f5pgpztebfm8ogndhufg 14 442292 6844184 3214135 2026-05-08T12:55:56Z Amir Hamzah 2008 17303 6844184 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Sheepdogs}} {{Category main article}} [[Kategori:Jenis anjing|Gembala, Anjing]] [[Kategori:Anjing pekerja|Gembala, Anjing]] [[Kategori:Penggembalaan]] jpin99u7vqcketnpah7uaw3y1j8azbb 0 448506 6844454 6793475 2026-05-09T03:11:59Z Gzavala6 398934 6844454 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Maroon 5 | image = Maroon 5 Current Lineup Collage.jpg | caption = Maroon 5 lineup since 2020 | Inspired by = Dom Dyer | image_size = 250 | landscape = yes | background = group_or_band | origin = [[Los Angeles]], [[California]], [[Amerika Syarikat|AS]] | alias = | genre = [[Pop rock]], [[funk rock]], [[neo soul]], [[alternative rock]], [[muzik pop|pop]] | years_active = 1994 – kini<br/><small>(1994–2001 sebagai Kara's Flowers)</small> | label = [[A&M/Octone Records|A&M/Octone]] | associated_acts = [[Kara's Flowers]], [[Rihanna]], [[Mary J. Blige]], [[Lady Antebellum]], [[Christina Aguilera]], [[Mac Miller]], [[Wiz Khalifa]] | website = {{URL|http://www.maroon5.com}} | current_members = [[Adam Levine]]<br/>[[Jesse Carmichael]]<br/>[[James Valentine (pemuzik)|James Valentine]]<br/> [[Matt Flynn (pemuzik)|Matt Flynn]]<br/>[[PJ Morton]]<br/>[[Sam Farrar]] | past_members = [[Ryan Dusick]]<br/>[[Mickey Madden]] }} '''Maroon 5''' merupakan sebuah kumpulan muzik [[pop rock]] dari [[Los Angeles]], [[California]], [[Amerika Syarikat]].<ref>{{cite web|url=http://jamaica-gleaner.com/gleaner/20110102/ent/ent1.html |title=Up close with Maroon 5- Facebook and Twitter competition to give patron meeting with Rock band – Entertainment – Jamaica Gleaner – Sunday &#124; January&nbsp;2,&nbsp;2011 |publisher=Jamaica Gleaner |date= |accessdate=17 Julai 2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.newcelebritybiography.com/maroon-6-american-rock-band/62.html |title=Maroon 5 American Rock Band &#124; New Singer Biography |publisher=Newcelebritybiography.com |date= |accessdate=17 Julai 2011 |archive-date=2013-10-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131002201318/http://www.newcelebritybiography.com/maroon-6-american-rock-band/62.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://bestuff.com/stuff/maroon-5 |title=Maroon 5 (The Best Band) |publisher=Bestuff.com |date= |accessdate=17 Julai 2011 |archive-date=2011-07-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722143423/http://bestuff.com/stuff/maroon-5 |url-status=dead }}</ref> Pada asalnya, kumpulan ini ditubuhkan pada tahun 1994 sebagai [[Kara's Flowers]] semenjak mereka berada di sekolah menengah. Antara barisan ahlinya termasuklah [[Adam Levine]], [[Jesse Carmichael]], [[Michael Madden (pemuzik)|Mickey Madden]] dan [[Ryan Dusick]]. Mereka telah menandatangani kontrak bersama syarikat [[Reprise Records]] dan mengeluarkan album ''[[The Fourth World (album)|The Fourth World]]'' pada tahun 1997. Selepas penjualan album tersebut menjadi hambar, semua ahli kumpulan berpecah dengan syarikat rakaman tersebut dan sebaliknya menghadiri kolej. Pada 2001, kumpulan ini telah ditubuhkan semula dan menambah seorang ahli baru, [[James Valentine (pemuzik)|James Valentine]] ke dalam barisan ahli mereka dan meneruskan hala tuju yang baru di bawah nama Maroon 5.<ref>{{cite web |author=Leahey, Andrew |url=http://www.allmusic.com/artist/karas-flowers-mn0000855690 |title=Kara's Flowers |work=''[[AllMusic]]'' |publisher=[[Rovi Corporation]] |accessdate=31 Julai 2012}}</ref> ==Rujukan== {{reflist}} {{tunas-kugiran}} bwzbl659oud3f9hosnpiemu85hvq8ra 0 606640 6844408 6836393 2026-05-09T00:00:43Z Amir Hamzah 2008 17303 6844408 wikitext text/x-wiki [[Fail:Canis lupus howling on glacial erratic.jpg|thumb|400px|Anjing mencapah daripada populasi serigala yang kini pupus pada 27,000–40,000 tahun lalu, sebelum atau semasa [[Maksimum Glasier Terakhir]],<ref name="Thalmann2019"/><ref name="Irving-Pease2019"/> semasa kebanyakan kawasan [[steppe mamot]] adalah sejuk dan kering.]] '''Pembelajinakan anjing''' atau '''domestikasi anjing''' ialah proses yang membawa kepada [[anjing|anjing bela jinak]]. Ini termasuk [[pencapahan genetik]] anjing daripada [[serigala]], [[pembelajinakan]]nya, dan kemunculan anjing pertama. Kajian genetik mencadangkan bahawa semua anjing purba dan anjing moden mengongsi keleluhuran bersama yang diturunkan daripada populasi serigala purba yang kini pupus – atau populasi-populasi serigala yang berkait rapat – yang berbeza daripada zuriat serigala moden.<ref name="Bergström2020"/><ref name="Frantz2020"/> Keserupaan anjing dengan serigala kelabu ialah hasil daripada [[aliran gen]] besar daripada anjing kepada serigala,<ref name="Bergström2020"/> dengan serigala kelabu moden sebagai kerabat hidup terdekat anjing.<ref name="Freedman2017"/> [[Serigala Pleistosen|Serigala Pleistosen Akhir]] yang telah pupus mungkin merupakan leluhur kepada anjing.<ref name="Freedman2017"/><ref name="Thalmann2019"/><ref name="Lord2019"/> Anjing ialah [[evolusi serigala#Kanid mirip serigala|kanid mirip serigala]].<ref name="Wayne1993"/><ref name="Lindblad-Toh2005"/><ref name="Castelló2018"/> Pencapahan genetik antara leluhur anjing dengan serigala moden berlaku pada antara 20,000 dengan 40,000 tahun lalu, sejurus sebelum [[Maksimum Glasier Terakhir]] atau semasa Maksimum Glasier Terakhir<ref name="Irving-Pease2019"/><ref name="Thalmann2019"/> (20,000–27,000 tahun lalu). Jangka masa ini mewakili had masa atas untuk permulaan pembelajinakan kerana ini ialah masa pencapahan tetapi bukan masa pembelajinakan, yang berlaku kemudian.<ref name="Irving-Pease2019"/><ref name="MacHugh2017"/> Salah satu peralihan paling penting dalam sejarah manusia ialah [[pembelajinakan haiwan]], yang bermula dengan perkaitan jangka panjang antara serigala dengan [[pemburu-pengumpul]] pada lebih daripada 17,500 tahun lalu.<ref name="HervellaAfonso2022"/> Anjing ialah spesies pertama dan satu-satunya [[karnivor]] besar yang pernah dibelajinakan.<ref name="Larson2014"/><ref name="Freedman2017"/> Pembelajinakan anjing berlaku disebabkan oleh [[variasi genetik|variasi]] dalam kalangan populasi serigala [[keturunan bersama|leluhur bersama]] dari segi [[respons lari atau lawan|gerak balas lari atau lawan]], iaitu bilamana leluhur bersama dengan kurang agresi dan kesiluan tetapi dengan [[altruisme (biologi)|altruisme]] lebih besar terhadap manusia menerima [[kebugaran (biologi)|faedah kebugaran]]. Oleh yang demikian, pembelajinakan anjing ialah contoh menonjol bagi [[pemilihan sosial]] dan bukan pula [[pembiakbakaan terpilih|pemilihan buatan]].<ref name="Nesse2007"/>{{Rp|146}}<ref>{{Cite episode|title=Some of the Things That Molecules Do|trans-title=Sesetengah Perkara yang Dilakukan oleh Molekul|url=https://www.fox.com/watch/a05f6e5d6f60804f93abfcd27f520fe4/|url-status=dead|series=Cosmos: A Spacetime Odyssey|series-link=Cosmos: A Spacetime Odyssey|season=1|number=2|language=en|date=16 Mac 2014|network=[[Fox Broadcasting Company]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230408004604/https://www.fox.com/watch/a05f6e5d6f60804f93abfcd27f520fe4/|archive-date=8 April 2023|access-date=30 September 2024}}</ref> Rekod arkeologi dan analisis genetik menunjukkan tinggalan anjing Erralla pada 17,500 tahun lalu sebagai anjing pertama yang tidak dipertikaikan, namun terdapat tinggalan lain yang dipertikaikan dari 36,000 tahun lalu. Rangka-rangka anjing tertua yang diketahui ditemukan di [[Pergunungan Altai]] di Siberia dan di dalam sebuah gua di Belgium, yang bertarikh ~33,000 tahun lalu. Menurut kajian, ini mungkin menunjukkan bahawa pembelajinakan anjing berlaku secara serentak di lokasi geografi berlainan.<ref>{{Kutip berita|last=Littin|first=Shelley|date=20 Januari 2012|title=Ancient Domesticated Dog Skull Found in Siberian Cave|trans-title=Tengkorak Anjing Bela Jinak Purba Ditemukan di Gua Siberia|url=http://news.arizona.edu/story/ancient-domesticated-dog-skull-found-in-siberian-cave|url-status=dead|language=en|publisher=[[Universiti Arizona]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220331225058/https://news.arizona.edu/story/ancient-domesticated-dog-skull-found-in-siberian-cave|archive-date=31 Mac 2022|access-date=30 September 2024}}</ref> Pembelajinakan anjing mendahului pertanian<ref name="Thalmann2019"/> dan hanya mulai 11,400 tahun lalu pada era [[Holosen]] orang yang tinggal di [[Timur Dekat purba|Timur Dekat]] menjalin hubungan dengan populasi-populasi liar ''[[aurochs]]'', [[babi hutan]], [[muflon|biri-biri]], dan [[kambing liar|kambing]].<ref name="Irving-Pease2019"/> Tempat kejadian pembelajinakan anjing masih diperdebatkan; walau bagaimanapun, [[kajian perpustakaan|ulasan kajian]] bagi bukti mendapati bahawa anjing dibelajinakkan di Eurasia,<ref name="Perri2021"/> dengan cadangan-cadangan paling munasabah di Asia Tengah, di Asia Timur, dan di Eropah Barat.<ref name="Irving-Pease2019"/><ref name="MacHugh2017"/> Di Eropah Barat-lah semasa [[budaya Madeleine]], [[budaya Epigravette]], [[budaya Azil]], dan [[budaya La Borie]], tinggalan-tinggalan anjing tertua ditemukan, bukan hanya anjing Erralla (17,500 tahun tertentukur sebelum kini), tetapi juga perkuburan bersama anjing-manusia tertua yang diketahui, iaitu [[anjing Bonn–Oberkassel]] (14,500 tahun tertentukur sebelum kini), dan beberapa tinggalan lain: [[Gua Paglicci]], [[Hauterive-Champréveyres]], [[Abri du Morin]], [[Le Closeau]], [[Anton Koba]], [[Kesslerloch]], [[Grotte-abri du Moulin]], [[Pont d'Ambon]], dan [[Kartstein]].<ref name="HervellaAfonso2022"/><ref name="Street2015"/> Anjing Erralla tergolong dalam tingkat arkeologi budaya Madeleine di tapak Erralla (Gipuzkoa, Negara Basque, Sepanyol). Budaya Madeleine bersebar dari suaka glasier [[rantau Perancis-Cantabria]] (Sepanyol Utara, Perancis Selatan) ke selebih Eropah Barat selepas [[Maksimum Glasier Terakhir]]. Semasa proses ini, pemburu-pengumpul Madeleine barang kali membawa anjing mereka bersama dengan mereka, kerana semua anjing Paleolitik dari Eropah Barat Paleolitik, termasuk anjing Bonn–Oberkassel, mengongsi kelompok haplo mitokondrion C dengan anjing Erralla.<ref name="HervellaAfonso2022"/> Bukti arkeologi dan paleogenetik ini menunjukkan peranan khas Maksimum Glasier Terakhir dalam pembelajinakan anjing.<ref name="HervellaAfonso2022"/> Tinggalan-tinggalan anjing lain di [[Timur Dekat]] mendahului pertanian, seperti anjing [[budaya Natuf|Natuf]] dari [[Ain Mallaha]], Gua dan Teres [[Gua HaYonim|HaYonim]], dan [[Gua Kebara]], anjing-anjing kecil [[Cyprus]] dari [[Shillourokambos]], atau anjing Palegawra ([[budaya Zarzi]]).<ref name="Street2015"/> Menjelang penamat [[Tempoh Glasier Terakhir|Zaman Air Batu]] paling terkini pada 11,700 tahun lalu, lima zuriat leluhur telah mempelbagaikan diri antara satu sama lain dan diwakili melalui sampel-sampel anjing purba yang ditemukan di [[Masyrik]] (7,000 [[Sebelum Kini|tahun sebelum kini]]), di [[Karelia]] (10,900 tahun sebelum kini), di [[Tasik Baikal]] (7,000 tahun sebelum kini), di Amerika kuno (4,000 tahun sebelum kini), dan pada [[anjing menyanyi New Guinea]] (kini).<ref name="Bergström2020"/> Pada tahun 2021, ulasan kajian bagi bukti semasa membuat inferens bahawa pembelajinakan anjing bermula di [[Siberia]] pada 26,000–19,700 tahun lalu oleh [[orang Eurasia Utara Purba]], kemudian tersebar ke arah timur ke Benua Amerika dan ke arah barat merentasi Eurasia. Hipotesis ini diterbitkan daripada masa kejadian pencapahan-pencahapan genetik menurut inferens. Tinggalan-tinggalan anjing purba yang bertarikh ke masa ini dan ke tempat ini belum ditemukan, tetapi ekskavasi arkeologi di rantau-rantau itu agak terbatas juga.<ref name="Perri2021"/> ==Pencapahan daripada serigala== {{Lihat juga|Evolusi serigala#Anjing bela jinak}} Kajian genetik menunjukkan bahawa [[serigala|serigala kelabu]] ialah kerabat hidup terdekat bagi anjing.<ref name="Freedman2017"/><ref name="Ostrander2019"/> Percubaan untuk membina zuriat anjing semula melalui [[analisis filogenetik]] bagi [[jujukan asid nukleik|jujukan-jujukan DNA]] daripada anjing dan serigala moden telah memberikan hasil-hasil bercanggah atas beberapa sebab. Yang pertama, kajian menunjukkan bahawa serigala [[Pleistosen Akhir]] yang telah pupus ialah leluhur bersama terdekat dengan anjing sambil serigala moden bukan leluhurnya secara langsung. Yang kedua, pencapahan (perpisahan) genetik antara leluhur anjing dengan serigala moden berlaku dalam tempoh masa singkat, sehingga masa pencapahan menjadi sukar untuk ditarikhkan (dirujuk sebagai [[pengisihan zuriat tidak lengkap]]). Ini selanjutnya dirumitkan oleh pembiakbakaan silang yang telah berlaku antara anjing dengan serigala sejak pembelajinakan (dirujuk sebagai [[aliran gen]] pascapembelajinakan). Yang terakhir, terdapat hanya puluhan ribu generasi anjing sejak pembelajinakan, maka begitu sedikit [[mutasi]] antara anjing dengan serigala telah berlaku; kejarangan ini menjadikan masa pembelajinakan sukar untuk ditarikhkan.<ref name="Freedman2017"/> ===Serigala Pleistosen=== {{Lihat juga|Serigala Pleistosen|Serigala Bering|Serigala gua}} [[Fail:Canis lupus spelaeus holotype.jpg|thumb|Tengkorak [[serigala gua]], [[Muzium Sejarah Semula Jadi, Berlin]]]] Era Pleistosen Akhir ialah zaman pengglasieran, perubahan iklim, dan kemajuan manusia ke kawasan terpencil.<ref name="Schweizer2020"/> Semasa [[pengglasieran Kuaterner|pengglasieran Pleistosen Akhir]], sebidang [[steppe mamot]] luas yang terbentang dari Sepanyol ke arah timur merentasi [[Eurasia]] dan menyeberangi [[Beringia]] ke Alaska dan ke [[Yukon]]. Penamat era ini bercirikan suatu siri ayunan iklim teruk dan pesat dengan perubahan suhu rantauan sehingga {{Convert|16|C-change|0}}, yang telah dikorelasikan dengan [[kepupusan Pleistosen Akhir|kepupusan megafauna]]. Tiada bukti bagi kepupusan megafauna pada kemuncak [[Maksimum Glasier Terakhir]] (26,500 tahun sebelum kini), yang menunjukkan bahawa peningkatan kesejukan dan pengglasieran bukan faktor. Berbilang peristiwa kelihatannya telah menyebabkan penggantian pantas bagi sesuatu spesies oleh suatu spesies lain dalam [[genus]] sama, atau sesuatu populasi oleh suatu populasi lain dalam spesies sama, merentasi kawasan luas. Apabila sesetengah spesies menjadi pupus, demikian juga pemangsa yang bergantung padanya ([[kepupusan bersama]]).<ref name="Cooper2015"/> Serigala kelabu ialah salah satu daripada segelintir karnivor besar yang mandiri melalui kepupusan-kepupusan megafauna Pleistosen Akhir, tetapi serupa dengan banyak spesies megafauna lain, ia mengalami penurunan populasi global menjelang penghujung era ini, yang dikaitkan dengan kepupusan [[ekomorfologi|ekomorf]] dan anjakan [[filogeografi]] bagi populasi.<ref name="Pilot2019"/> [[DNA mitokondrion#Struktur dan kepelbagaian genom|Genom mitokondrion]] serigala kelabu (tidak termasuk [[serigala Himalaya]] dan [[serigala India#Canis indica|serigala dataran India]]) menunjukkan bahawa [[leluhur bersama paling terkini]] untuk semua spesimen ''C.&nbsp;lupus'' yang dikaji – moden dan pupus – bertarikh ke 80,000 tahun sebelum kini, dan ini lebih terkini berbanding dengan masa yang dicadangkan oleh rekod [[fosil]].<ref name="Thalmann2013"/><ref name="Koblmüller2016"/> Rekod fosil mencadangkan bahawa spesimen serigala kelabu terawal ditemukan di tempat yang dahulu merupakan [[Beringia]] timur di [[Old Crow, Yukon]], di Kanada dan di Cripple Creek Sump, [[Fairbanks, Alaska|Fairbanks]], di Alaska. Usia tidak dipersetujui tetapi dapat bertarikh 1 juta tahun sebelum kini.<ref name="Thalmann2019"/> Semua serigala moden (tidak termasuk [[serigala Himalaya]] dan [[serigala India#Canis indica|serigala dataran India]]) menunjukkan leluhur bersama paling terkini yang bertarikh ke 32,000 tahun sebelum kini, yang bertepatan dengan permulaan penurunan demografi globalnya.<ref name="Pilot2019"/> [[Fail:Wolf cranium labelled.jpg|thumb|300px|Gambar rajah tengkorak serigala dengan ciri-ciri kunci yang berlabel]] Asal usul anjing tersebut dalam [[biogeografi]] bagi populasi-populasi serigala yang hidup semasa Pleistosen Akhir.<ref name="Thalmann2019"/> Rekod fosil menunjukkan bukti perubahan dari segi morfologi dan saiz tubuh serigala semasa Pleistosen Akhir, yang mungkin disebabkan oleh perbezaan saiz mangsanya. Perkembangan rangka serigala dapat diubah kerana pemilihan mangsa lebih besar yang menghasilkan serigala lebih besar.<ref name="Schweizer2020"/> Kepelbagaian morfologi besar wujud dalam kalangan serigala kelabu menjelang Pleistosen Akhir. Ini dianggap pernah menjadi lebih teguh dari segi tengkorak dan gigi berbanding dengan serigala kelabu moden, yang kerap dengan [[rostrum (anatomi)#Vertebrat|rostrum]] dipendekkan, perkembangan jelas [[otot temporalis]], dan [[gigi geraham kecil]] teguh. Terdapat cadangan bahawa ciri-ciri ini merupakan penyesuaian terkhusus untuk pemprosesan bangkai dan tulang yang dikaitkan dengan pemburuan dan pembangkaian megafauna Pleistosen. Berbanding dengan serigala moden, sesetengah serigala Pleistosen menunjukkan peningkatan kepecahan gigi yang serupa dengan yang terlihat pada [[Canis dirus|serigala menggerunkan]] yang telah pupus. Ini mencadangkan bahawa serigala ini sama ada kerap memproses bangkai atau bahawa serigala ini bersaing dengan karnivor lain dan perlu secepatnya memakan mangsanya. Kekerapan dan lokasi kepecahan gigi yang terdapat pada serigala ini berbanding dengan [[dubuk berbintik]] moden menunjukkan bahawa serigala ini merupakan pemecah tulang tabii.<ref name="Thalmann2019"/> Serigala purba ini membawa zuriat-zuriat mitokondrion yang tidak dapat ditemukan dalam kalangan serigala moden, yang mengimplikasikan bahawa serigala purba tersebut menjadi pupus.<ref name="Pilot2019"/> Serigala kelabu mengalami [[kejejalan populasi]] (pengurangan) seluruh spesies pada hampir-hampir 25,000 tahun sebelum kini semasa Maksimum Glasier Terakhir. Ini diikuti dengan satu populasi tunggal serigala moden yang bersebar keluar dari [[Beringia#Suaka|suaka Beringia]] untuk menghuni bekas kawasan serigala semula, lalu menggantikan populasi-populasi tersisa serigala Pleistosen Akhir di serata Eurasia dan Amerika Utara ketika sebagaimana yang dilakukan.<ref name="Loog2019"/><ref name="Werhahn2018"/><ref name="Schweizer2020"/> Populasi sumber ini barang kali tidak memunculkan anjing, tetapi bercampur dengan anjing yang membolehkannya mendapatkan gen-gen warna lapis bulu yang juga berkaitan dengan keimunan. Terdapat sedikit maklumat genetik yang tersedia tentang serigala purba yang wujud sebelum kejejalan. Walau bagaimanapun, kajian menunjukkan bahawa salah satu atau banyak populasi purba ini merupakan leluhur kepada anjing secara lebih langsung berbanding dengan serigala moden dan populasi-populasi ini dapat difikirkan lebih terdedah kepada pembelajinakan oleh manusia pertama yang bersebar ke Eurasia.<ref name="Schweizer2020"/> [[Pemangsa puncak]] berada di [[aras trofik]] teratas dalam rantai makanan, sementara [[pemangsa tengah]] berada jauh lebih rendah dalam rantai makanan dan bergantung pada haiwan lebih kecil. Menjelang penghujung era Pleistosen, kebanyakan pemangsa puncak kini merupakan pemangsa tengah, termasuk serigala. Semasa pergolakan ekologi yang dikaitkan dengan penutup Pleistosen Akhir, salah satu jenis populasi serigala bangkit untuk menjadi pemangsa puncak kini dan satu lagi jenis bergabung dengan manusia untuk menjadi pemakan puncak.<ref name="Morey2016"/> Pembelajinakan bagi zuriat ini memastikan kejayaan evolusinya melalui persebaran ke dalam [[ceruk ekologi]] baharu.<ref name="Pilot2019"/> Buat masa lama, ahli sains menganggap bahawa anjing ber-evolusi daripada serigala kelabu moden. Namun, sebuah kajian yang diterbitkan pada tahun 2014 menyimpulkan bahawa ini adalah tidak betul dan bahawa anjing diturunkan daripada jenis serigala yang telah pupus.<ref name="Morrell2015"/><ref name="Freedman2016"/> {{Petikan|Demikian lama pandangan bahawa serigala kelabu yang kita kenali kini wujud selama beratus-ratus ribu tahun dan bahawa anjing diterbitkan daripadanya. Kami sangat terkejut bahawa [anjing] tidak [diterbitkan daripada serigala].|Robert K. Wayne<ref name="Morrell2015"/>}} ===Masa pencapahan genetik=== Tarikh yang dianggarkan untuk pencapahan zuriat bela jinak daripada zuriat liar tidak semestinya menandakan permulaan proses pembelajinakan tetapi tarikh itu menyediakan sempadan atas. Pencapahan zuriat yang membawa kepada kuda bela jinak daripada zuriat yang membawa kepada [[kuda Przewalski]] moden dianggarkan telah berlaku pada sekitar 45,000 tahun sebelum kini tetapi rekod arkeologi menunjukkan 5,500 tahun sebelum kini. Varians ini dapat disebabkan oleh populasi-populasi liar moden yang bukan leluhur langsung kepada populasi bela jinak atau disebabkan oleh pencapahan yang disebabkan oleh perubahan-perubahan iklim, topografi, atau pengaruh-pengaruh persekitaran lain.<ref name="MacHugh2017"/> Kajian terkini menunjukkan bahawa pencapahan genetik berlaku antara leluhur anjing dengan serigala moden pada 20,000–40,000 tahun sebelum kini; walau bagaimanapun, ini ialah had masa atas untuk pembelajinakan kerana ini mewakili masa pencapahan dan bukan masa pembelajinakan.<ref name="MacHugh2017"/><ref name="Irving-Pease2019"/> Pada tahun 2013, penjujukan [[DNA mitokondrion]] (mDNA) bagi serigala purba bersama-sama dengan [[susunan genom keseluruhan|penjujukan seluruh genom]] bagi anjing dan serigala moden menunjukkan masa pencapahan 19,000–32,000 tahun sebelum kini. Pada tahun 2014, sebuah lagi kajian menunjukkan 11,000–16,000 tahun sebelum kini berdasarkan [[kadar mutasi]] serigala moden. Draf jujukan genom pertama bagi serigala Pleistosen diterbitkan pada tahun 2015. Serigala dari [[Semenanjung Taymyr]] ini tergolong dalam suatu populasi yang telah mencapah daripada leluhur bagi kedua-dua serigala dan anjing moden. [[Pentarikhan radiokarbon]] menunjukkan bahawa umurnya ialah 35,000 tahun sebelum kini dan umur ini kemudiannya dapat digunakan untuk menentukur kadar mutasi serigala, yang menunjukkan bahawa pencapahan genetik antara leluhur anjing dengan serigala moden berlaku sebelum Maksimum Glasier Terakhir, iaitu pada antara 27,000 dengan 40,000 tahun sebelum kini. Apabila kadar mutasi serigala Pleistosen diterapkan pada masa dalam kajian lebih awal dari tahun 2014 yang pada asalnya telah menggunakan kadar mutasi serigala moden, kajian itu memberikan hasil keputusan sama iaitu 27,000–40,000 tahun sebelum kini.<ref name="Thalmann2019"/> Pada tahun 2017, sebuah kajian membandingkan [[DNA nukleus|genom nukleus]] (daripada nukleus sel) bagi tiga spesimen anjing purba dan menemukan bukti bagi pencapahan tunggal anjing–serigala yang berlaku pada antara 36,900 dengan 41,500 tahun sebelum kini.<ref name="Rodríguez-Botigué2017"/> Sebelum pencapahan genetik, populasi serigala yang merupakan leluhur kepada anjing berjumlah lebih banyak berbanding dengan semua populasi serigala lain dan, selepas pencapahan, populasi anjing mengalami pengurangan populasi sehingga menjadi jauh lebih rendah.<ref name="Frantz2016"/><ref name="Schleidt2018"/> Pada tahun 2020, sebuah kajian genomik tentang serigala Eurasia mendapati bahawa serigala Eurasia dan anjing mengongsi leluhur bersama yang bertarikh ke 36,000 tahun sebelum kini. Penemuan ini menyokong teori bahawa semua serigala moden diturunkan daripada satu populasi tunggal yang bersebar selepas Maksimum Glasier Terakhir dan menggantikan populasi serigala lain yang tersesuai terhadap keadaan iklim berlainan dan penemuan fosil mirip anjing yang bertarikh lebih daripada 30,000 tahun sebelum kini.<ref name="daSilva2020"/> ===Tempat pencapahan genetik=== ====Berdasarkan DNA moden==== Kajian genetik telah mendapati bahawa anjing moden dari Asia Tenggara menunjukkan [[kepelbagaian genetik]] lebih besar berbanding dengan anjing dari rantau lain, yang menunjukkan bahawa ini ialah tempat asal usulnya.<ref name="Savolainen2002"/><ref name="Pang2009"/><ref name="Ardalan2011"/><ref name="Brown2011"/><ref name="Ding2011"/><ref name="Wang2015"/> Sebuah kajian serupa mendapati kepelbagaian genetik lebih besar pada [[anjing kampung Afrika]] berbanding dengan yang pada anjing baka.<ref name="Boyko2009"/> Asal usul di Asia Timur telah dipersoalkan kerana fosil anjing telah ditemukan di Eropah yang bertarikh sekitar 17,000 tahun sebelum kini tetapi hanya 12,000 tahun sebelum kini di Rusia timur jauh.<ref name="Larson2012"/> Jawapan balasnya ialah bahawa kajian arkeologi di Asia Timur ketinggalan berbanding dengan yang di Eropah dan bahawa keadaan persekitaran di Asia Timur selatan tidak menggalakkan pemeliharaan fosil. Walaupun bentuk-bentuk primitif bagi anjing mungkin telah wujud di Eropah pada masa lalu, bukti genetik menunjukkan bahawa ini kemudiannya digantikan oleh anjing yang telah berhijrah dari Asia Timur selatan,<ref name="Wang2015"/> namun, sebuah kajian lebih terkini tidak menemukan sokongan untuk penggantian ini.<ref name="Rodríguez-Botigué2017"/> Pada tahun 2017, [[kajian perpustakaan|ulasan kajian]] mendapati bahawa kajian Asia Timur ini hanya mensampelkan anjing peribumi Asia timur dan membandingkan pola-pola kepelbagaian genetik anjing tersebut dengan yang pada anjing baka dari rantau geografi lain. Seperti yang diketahui bahawa [[kejejalan populasi|kejejalan genetik]] yang dikaitkan dengan pembentukan baka sangat jelas mengurangkan kepelbagaian genetik, ini bukan perbandingan sesuai.<ref name="Freedman2017"/> Sebuah kajian DNA menyimpulkan bahawa anjing berasal dari Asia Tengah kerana anjing dari sana mempamerkan paras-paras terendah bagi [[ketidakseimbangan rangkaian]].<ref name="Shannon2015"/> Pada tahun 2017, ulasan kajian mendapati bahawa, oleh sebab ada pengetahuan bahawa kejejalan-kejejalan genetik yang dikaitkan dengan pembentukan baka meningkatkan ketidakseimbangan rangkaian, perbandingan antara baka tulen dengan anjing kampung adalah tidak sesuai.<ref name="Freedman2017"/> Sebuah lagi kajian DNA menunjukkan bahawa anjing berasal dari Timur Tengah kerana perkongsian DNA antara anjing dengan serigala kelabu Timur Tengah.<ref name="vonHoldt2010"/> Pada tahun 2011, sebuah kajian mendapati bahawa petunjuk ini adalah tidak betul kerana pernah ada [[kacukan|penghibridan]] antara anjing dengan serigala kelabu Timur Tengah.<ref name="Freedman2014"/><ref name="Ardalan2011"/> Pada tahun 2012 pula, sebuah kajian menunjukkan bahawa anjing diterbitkan daripada serigala yang berasal dari Timur Tengah dan Eropah dan ini adalah tekal dengan rekod arkeologi.<ref name="Wayne2012"/> Pada tahun 2014, sebuah kajian genomik mendapati bahawa tiada serigala moden dari sebarang rantau yang lebih dekat secara genetik dengan anjing berbanding dengan serigala dari sebarang rantau lain, yang mengimplikasikan bahawa leluhur anjing telah pupus.<ref name="Freedman2014"/> ====Berdasarkan DNA purba==== Pada tahun 2018, ulasan kajian mendapati bahawa kebanyakan kajian genetik yang dijalankan sepanjang dua dekad terkini berdasarkan [[baka anjing|baka-baka anjing]] moden dan populasi-populasi serigala ekstan, dengan penemuan-penemuan yang bergantung pada sebilangan andaian. Kajian-kajian ini mengandaikan bahawa serigala ekstan ialah leluhur kepada anjing dan tidak mempertimbangkan [[percampuran genetik]] antara serigala dengan anjing atau impak [[pengisihan zuriat tidak lengkap]]. Kajian-kajian pragenomik ini telah mencadangkan asal usul anjing di Asia Tenggara, di Asia Timur, di Asia Tengah, di Timur Tengah, atau di Eropah. Yang lebih terkini, bidang [[paleogenomik]] menerapkan teknologi-teknologi molekul terkini untuk tinggalan-tinggalan [[fosil]] yang masih mengandungi [[DNA purba]] berguna.<ref name="Thalmann2019"/> =====Siberia Artik===== [[Fail:Canis variabilis mandible.tif|thumb|Rahang bawah bagi [[Canis mosbachensis#Canis variabilis|''Canis c.f. variabilis'']] dari Siberia timur laut yang bertarikh 360,000–400,000 tahun lalu<ref name="Lee2015"/>]] {{Lihat juga|#Anjing yang dibelajinakkan di Siberia pada 23,000 tahun lalu}} Pada tahun 2015, sebuah kajian mendapatkan mDNA daripada spesimen-spesimen kanid purba yang ditemukan di [[Pulau Zhokhov]] dan di [[Sungai Yana]], Siberia Artik. Spesimen-spesimen ini termasuk [[tulang rahang|rahang bawah]] bagi seekor [[Canis mosbachensis#Canis variabilis|''Canis cf. variabilis'']] berusia 360,000–400,000 tahun sebelum kini ([[tatanama terbuka#Penggunaan tatanama terbuka|cf.]] ialah istilah [[bahasa Latin]] yang memaksudkan "tidak pasti"). Analisis-analisis filogenetik bagi kanid-kanid ini mendedahkan sembilan [[haplotip]] mDNA yang tidak dikesan sebelum ini. Spesimen ''Canis cf. variabilis'' bergugus dengan sampel-sampel serigala lain dari serata Rusia dan Asia. Haplotip-haplotip mDNA bagi satu spesimen berusia 8,750 tahun sebelum kini dan sesetengah spesimen berusia 28,000 tahun sebelum kini dipadankan dengan yang pada anjing moden yang tersebar meluas secara geografi. Seekor kanid berusia 47,000 tahun sebelum kini dari Duvanny Yar (yang pernah menjadi sebahagian daripada Beringia barat) adalah berbeza berbanding dengan serigala tetapi hanya sejauh beberapa [[mutasi]] daripada haplotip-haplotip yang terdapat pada anjing moden. Para pengarang berkesimpulan bahawa struktur [[takungan gen]] anjing moden menerima sumbangan daripada serigala Siberia purba dan mungkin daripada ''Canis cf. variabilis''.<ref name="Lee2015"/><ref name="Irizarry2019"/> =====Siberia selatan===== [[Fail:Razboinichya canid.tif|thumb|200px|Tengkorak "anjing Altai" yang bertarikh 33,300 tahun lalu]] {{Lihat juga|#Anjing yang dibelajinakkan di Siberia pada 23,000 tahun lalu}} {{Selanjutnya|Anjing Paleolitik#Anjing Altai|Anjing Altai}} Pada tahun 2013, sebuah kajian meneliti tengkorak dan rahang kiri yang terpelihara dengan baik daripada seekor kanid mirip anjing yang diekskavasi dari Gua Razboinichya di [[Pergunungan Altai]] di Siberia selatan.<ref name="Druzhkova2013"/> Ia ditarikhkan ke 33,300 tahun sebelum kini, yang mendahului bukti tertua dari Eropah Barat dan Timur Dekat.<ref name="Lee2015"/> Analisis mDNA mendapati bahawa ia lebih berkait rapat dengan anjing berbanding dengan serigala.<ref name="Druzhkova2013"/> Kemudian pada tahun 2013, sebuah lagi kajian mendapati bahawa kanid tersebut tidak dapat dikelaskan sebagai anjing atau serigala kerana ia tergolongan di antara kedua-duanya.<ref name="Thalmann2013"/> Pada tahun 2017, ahli biologi evolusi menyemak semua bukti yang tersedia tentang pencapahan anjing dan menyokong spesimen-spesimen dari pergunungan Altai sebagai spesimen daripada anjing daripada zuriat yang kini pupus dan yang diterbitkan daripada populasi serigala kecil yang juga kini pupus.<ref name="Freedman2017"/> =====Eropah=====<!-- [[Fail:Kesslerloch Cave dog 14,500.jpg|thumb|Rahang atas kanin berusia 14,500 tahun bagi seekor serigala [[Pleistosen]] yang ditemukan di [[Kesslerloch|gua Kessleroch]] dekat dengan [[Thayngen#Tapak warisan berkepentingan kebangsaan|Thayngen]] di kanton [[Schaffhausen]], Switzerland]]--> Analisis [[filogenetik]] menunjukkan bahawa [[haplotip|haplotip-haplotip]] mDNA anjing moden bertempat dalam empat [[klad]] [[monofili|monofiletik]] yang ditetapkan oleh para penyelidik sebagai klad A–D.<ref name="Perri2021"/><ref name="Frantz2016"/><ref name="Thalmann2013"/> Pada tahun 2013, sebuah kajian menjujukkan [[DNA nukleus#Perbezaan daripada DNA mitokondrion|genom mitokondrion]] lengkap dan separa bagi 18 ekor kanid fosil dari Dunia Lama dan Dunia Baru yang tarikh masing-masing berkisar dari 1,000 hingga 36,000 tahun sebelum kini dan membandingkan jujukan-jujukan ini dengan jujukan-jujukan genom mitokondrion lengkap daripada serigala dan anjing moden. Klad A menyertakan 64% daripada jumlah anjing moden yang disampelkan dan ini merupakan [[kumpulan bersaudara]] bagi satu klad yang mengandungi tiga ekor anjing fosil Dunia Baru pra-Columbus yang bertarikh antara 1,000 dengan 8,500 tahun sebelum kini. Penemuan ini menyokong hipotesis bahawa anjing Dunia Baru pra-Columbus mengongsi keleluhuran dengan anjing moden dan anjing tersebut kemungkinan besar sampai bersama dengan manusia pertama ke Dunia Baru. Bersama-sama, klad A dan anjing fosil pra-Columbus merupakan kumpulan bersaudara bagi seekor serigala berusia 14,500 tahun sebelum kini yang ditemukan di gua [[:de:Kesslerloch|Kesslerloch]] dekat dengan [[Thayngen#Tapak warisan berkepentingan kebangsaan|Thayngen]] di kanton [[Schaffhausen]], Switzerland, dengan leluhur bersama paling terkini yang dianggarkan pada 32,100 tahun sebelum kini.<ref name="Thalmann2013"/> Klad B menyertakan 22% daripada jumlah jujukan anjing yang berkaitan dengan serigala moden dari Sweden dan Ukraine, dengan leluhur bersama terkini yang dianggarkan pada 9,200 tahun sebelum kini. Walau bagaimanapun, hubungan ini mungkin mewakili [[introgresi]] genom mitokondrion daripada serigala kerana anjing sudah dibelajinakan pada masa ini. Klad C pula, yang dalamnya anjing Erralla (17,500 tahun sebelum kini) tergolong, menyertakan 12% daripada jumlah anjing yang disampelkan dan ini merupakan saudara kepada dua ekor anjing purba dari gua [[Oberkassel, Bonn#Perkuburan ganda Bonn-Oberkassel|Bonn-Oberkassel]] (14,700 tahun sebelum kini) dan gua Kartstein (12,500 tahun sebelum kini) dekat dengan Mechernich di Jerman, dengan leluhur bersama terkini yang dianggarkan pada 16,000–24,000 tahun sebelum kini. Klad D mengandungi jujukan daripada 2 baka Skandinavia – [[anjing Jämtland]] dan [[anjing pemburu elk Norway]] – dan merupakan kumpulan bersaudara kepada satu lagi jujukan serigala berusia 14,500 tahun sebelum kini yang juga dari gua Kesserloch, dengan leluhur bersama terkini yang dianggarkan pada 18,300 tahun sebelum kini. Cabangnya berakar secara filogenetik pada jujukan sama dengan "anjing Altai" (bukan leluhur langsung). Data daripada kajian ini menunjukkan asal usul di Eropah untuk anjing yang dianggarkan pada 18,800–32,100 tahun sebelum kini berdasarkan hubungan genetik bagi 78% daripada jumlah anjing sampel dengan spesimen-spesimen kanid purba yang ditemukan di Eropah.<ref name="Miklósi2018"/><ref name="Thalmann2013"/> Data menyokong hipotesis bahawa pembelajinakan anjing mendahului kemunculan pertanian<ref name="VilàArbonès1997"/> dan dimulakan hampir dengan Maksimum Glasier Terakhir semasa pemburu-pengumpul memangsakan [[megafauna]].<ref name="Thalmann2013"/><ref name="Shipman2015p149"/> Kajian tersebut mendapati bahawa tiga ekor kanid Belgium purba ("[[anjing Paleolitik#Anjing Goyet|anjing Goyet]]" berusia 36,000 tahun sebelum kini yang dikatalogkan sebagai spesies ''Canis'', bersama-sama dengan dua spesimen yang bertarikh 30,000 tahun sebelum kini dan 26,000 tahun sebelum kini yang dikatalogkan sebagai ''Canis lupus'') membentuk satu klad purba yang merupakan kelompok paling mencapah. Kajian mendapati bahawa tengkorak "anjing Goyet" dan tengkorak "anjing Altai" mempunyai sesetengah ciri mirip anjing dan mencadangkan bahawa ini mungkin telah mewakili episod pembelajinakan terbatal. Jika demikian, mungkin pada asalnya pernah ada lebih daripada satu peristiwa pembelajinakan purba untuk anjing<ref name="Thalmann2013"/> sebagaimana yang berlaku untuk babi bela jinak.<ref name="Frantz2015"/> Satu ulasan mempertimbangkan punca kelewatan sedemikian dan latitud tinggi sedemikian bagi pembelajinakan serigala, apabila manusia hidup bersama-sama dengan serigala di Timur Tengah selama 75,000 tahun lalu. Cadangannya ialah bahawa pembelajinakan ialah inovasi kebudayaan yang disebabkan oleh peristiwa panjang dan menekan, iaitu perubahan iklim. Pembelajinakan mungkin telah berlaku semasa salah satu daripada lima [[peristiwa Heinrich]] sejuk yang berlaku selepas ketibaan manusia di Eropah Barat pada 37,000, 29,000, 23,000, 16,500, dan 12,000 tahun sebelum kini. Teorinya ialah kesejukan melampau semasa salah satu peristiwa ini menyebabkan manusia sama ada mengalihkan lokasi mereka, menyesuaikan diri melalui keruntuhan budaya dan perubahan kepercayaan mereka, atau menerima pendekatan inovatif. Penerimaan serigala/anjing besar ialah penyesuaian terhadap persekitaran mencabar ini.<ref name="Schnitzler2017"/> Kritikan terhadap cadangan Eropah ialah bahawa anjing di Asia Timur menunjukkan lebih banyak kepelbagaian genetik. Walau bagaimanapun, perbezaan dramatik dari segi kepelbagaian genetik dapat dipengaruhi oleh kedua-dua sejarah purba dan sejarah terkini tentang pembiakan dalam.<ref name="Wang2015"/> Satu ulasan balas ialah bahawa baka-baka moden Eropah hanya muncul pada abad ke-19 dan bahawa, sepanjang sejarah, populasi anjing global mengalami banyak episod pempelbagaian dan penghomogenan, dengan setiap pusingan yang selanjutnya mengurangkan kuasa data genetik yang diterbitkan daripada baka-baka moden untuk membantu membuat inferens tentang sejarah awalnya.<ref name="Larson2012"/> Pada tahun 2019, kajian tentang sampel-sampel serigala dari Itali utara yang menggunakan mDNA yang sangat pendek mendapati bahawa dua spesimen yang ditemukan di tapak arkeologi [[:it:Cava a Filo|Cava a Filo]] dekat dengan [[San Lazzaro di Savena]], [[Bologna]] tergolong dalam [[kelompok haplo]] klad A anjing bela jinak, dengan salah satu spesimen yang bertarikh radiokarbon 24,700 tahun sebelum kini dan [[stratigrafi]] lagi satu yang bertarikh ke 20,000 tahun sebelum kini.<ref name="Ciucani2019"/><ref name="Koupadi2020"/> Spesimen berusia 24,700 tahun sebelum kini memadani haplotip bagi anjing Bulgaria purba, 2 ekor anjing kereta luncur salji bersejarah dari Artik Amerika Utara, dan 97 ekor anjing moden. Spesimen berusia 20,000 tahun sebelum kini pula memadani haplotip bagi anjing Iberia purba dan anjing Bulgaria purba, anjing Rom dari Iberia, dan 2 ekor anjing kereta luncur salji bersejarah dari Artik Amerika Utara. Empat spesimen anjing yang ditemukan di pekan [[Zaman Gangsa]] Via Ordiere, [[Solarolo]], Itali yang bertarikh ke 3,600–3,280 tahun lalu mengongsi haplotip dengan serigala Pleistosen Akhir dan anjing moden.<ref name="Koupadi2020"/> Pada tahun 2020, tinggalan anjing ditemukan di dua buah gua, iaitu [[Gua Paglicci]] dan Grotta Romanelli di [[Apulia]], Itali selatan. Ini bertarikh 14,000 tahun sebelum kini dan merupakan tinggalan anjing tertua yang ditemukan di [[lembangan Mediterranean|Lembangan Laut Tengah]]. Satu spesimen diperoleh dari lapisan dengan sedimen yang bertarikh 20,000 tahun sebelum kini, yang menunjukkan kemungkinan masa lebih awal. Spesimen-spesimen tersebut berkaitan secara genetik dengan anjing Erralla berusia 17,000 tahun sebelum kini dari Sepanyol, [[#Anjing Madeleine|anjing Bonn–Oberkassel]] berusia 14,000 tahun sebelum kini dari Jerman, dan anjing-anjing awal lain dari Eropah barat dan Eropah tengah yang kesemuanya tergolong dalam kelompok haplo mDNA C anjing bela jinak,<ref name="HervellaAfonso2022"/> yang menunjukkan bahawa ini semua diterbitkan daripada seekor leluhur bersama. Dengan menggunakan pemasaan genetik, leluhur bersama paling terkini bagi klad ini bertarikh ke 28,500 tahun sebelum kini.<ref name="Boschin2020"/> ===Pencapahan morfologi=== {{Selanjutnya|Anjing Paleolitik}} [[Fail:Men of the old stone age (1915) Wolf.png|thumb|Surihan [[cat air]] yang dibuat oleh ahli arkeologi [[Henri Breuil]] daripada sebuah [[lukisan gua]] tentang seekor kanid mirip serigala, [[Font-de-Gaume]], Perancis, bertarikh 19,000 tahun lalu]] Anjing pertama adalah mirip serigala.<ref name="Freedman2017"/> Pengenalpastian anjing terawal adalah sukar kerana perwatakan [[morfologi (biologi)|morfologi]] kunci yang digunakan oleh ahli [[zooarkeologi]] untuk membezakan anjing bela jinak daripada leluhur serigala liarnya (saiz dan kedudukan gigi, patologi pergigian, dan saiz dan perkadaran unsur-unsur tengkorak dan [[postkranium]]) belum ditetapkan semasa fasa-fasa awal proses pembelajinakan.<ref name="Larson2012"/> Rekod fosil mencadangkan sejarah evolusi yang mungkin menyertakan kedua-dua serigala yang mirip anjing dan anjing yang mirip serigala secara morfologi. Jika anjing terawal mengikuti manusia untuk memakan bangkai yang ditinggalkan oleh mereka, maka pemilihan awal mungkin telah menggalakkan morfologi mirip serigala.<ref name="Freedman2017"/> Tinggalan anjing terawal yang diterima paling meluas merupakan tinggalan anjing Erralla yang bertarikh ke 17,410–17,096 tahun sebelum kini. [[Humerus]] daripada anjing Erralla telah pun menunjukkan pengurangan saiz berbanding dengan humerus serigala, yang mengimplikasikan bahawa pemilihan semula jadi atau pemilihan buatan telah pun mempengaruhi morfologi anjing semasa [[Tempoh Glasier Terakhir]].<ref name="HervellaAfonso2022"/> Tinggalan terdahulu yang bertarikh ke 30,000 tahun sebelum kini telah diperihalkan sebagai [[anjing Paleolitik]] tetapi statusnya sebagai anjing atau serigala kekal diperdebatkan.<ref name="Irving-Pease2019"/> Sebuah kajian [[morfometri]] tahun 2025 yang menganalisis 643 tengkorak kanid merentangi 50,000 tahun mendapati bahawa morfologi tengkorak anjing distingtif pertama kali muncul pada sekitar 11,000 tahun lalu, dengan anjing-anjing morfologi terawal yang dikenal pasti di tapak Mesolitik [[Veretye]] di Rusia. Kajian menunjukkan bahawa kepelbagaian fenotip banyak sudah wujud dalam kalangan anjing Holosen awal.<ref name="Fillios2025"/><ref name="Evin2025"/> ===Cadangan keleluhuran duaan bagi anjing bela jinak dari Asia Barat, Afrika, dan Eropah selatan=== Penyelidikan lebih terkini yang menganalisis genom-genom bagi 72 ekor serigala purba, iaitu spesimen-spesimen dari Eropah, Siberia, dan Amerika Utara yang menjangkau 100,000 tahun lalu telah mengesahkan bahawa kedua-dua anjing awal dan anjing moden adalah lebih serupa secara genetik dengan serigala purba dari Asia berbanding dengan yang dari Eropah. Ini menunjukkan bahawa pembelajinakan berlaku di Timur. Penyelidikan itu juga menemukan bukti bahawa anjing mempunyai zuriat duaan, yang bermaksud bahawa dua populasi serigala berasingan menyumbangkan DNA kepada anjing. Anjing awal dari Eropah timur laut, Siberia, dan Benua Amerika kelihatannya mempunyai satu asal usul kongsi tunggal daripada sumber timur. Namun, anjing awal dari Timur Tengah, Afrika, dan Eropah selatan kelihatannya mempunyai sesetengah keleluhuran daripada satu lagi sumber yang berkaitan dengan serigala di Timur Tengah, sebagai tambahan kepada sumber timur tersebut. Ada kemungkinan bahawa serigala melalui pembelajinakan sebanyak lebih daripada sekali, dengan populasi berlainan yang kemudian kacuk bersama-sama. Sama ada itu atau pembelajinakan berlaku hanya sekali dan keleluhuran duaan itu berkaitan dengan anjing awal yang kemudian kacuk dengan serigala liar. Penyelidikan itu juga menunjukkan cara DNA serigala berubah sepanjang 30,000 generasi yang diwakili pada garis masa 100,000 tahunnya. Ini mengenal pasti kesan-kesan pemilihan semula jadi apabila gen-gen tertentu tersebar dalam populasi-populasi serigala. Salah satu varian gen, dalam tempoh kira-kira 10,000 tahun, berubah daripada kekerapan sangat rendah kepada kehadiran pada setiap serigala, dan ini masih hadir pada semua serigala dan anjing kini. Varian ini mempengaruhi satu gen, iaitu ''IFT88'', yang terlibat dalam perkembangan tulang pada tengkorak dan rahang. Ada kemungkinan bahawa persebaran varian ini mungkin telah didorong oleh perubahan jenis mangsa yang tersedia semasa Zaman Air Batu, yang memberikan kelebihan kepada serigala dengan rupa bentuk kepala tertentu. "Ini ialah kali pertama ahli sains telah menjejaki pemilihan semula jadi secara langsung pada haiwan besar [serigala] sepanjang skala masa 100,000 tahun, sambil melihat evolusi yang berlaku dalam masa nyata dan bukannya mencuba untuk membinanya semula daripada DNA kini," kata pengarang senior kajian Pontus Skoglund.<ref name="Bergström2022"/> ==Pembelajinakan anjing== {{Rquote|right|...&nbsp;Singkirkan pembelajinakan daripada spesies manusia, dan barang kali kita berjumlah beberapa juta di planet ini, paling banyak pun. Sebaliknya, ada apa? Tujuh bilion orang, perubahan iklim, perjalanan, inovasi, dan segala-galanya. Pembelajinakan telah mempengaruhi seluruh bumi. Dan anjing ialah yang pertama. Untuk kebanyakan sejarah manusia, kita tidak berbeza dengan mana-mana primat liar lain. Kita memanipulasi persekitaran kita, tetapi bukan pada skala yang lebih besar daripada, katakan, sekawan gajah Afrika. Dan kemudian, kita bekerjasama dengan kelompok serigala ini. [Serigala ini] mengubah hubungan kita dengan dunia semula jadi.&nbsp;...|[[Greger Larson]]<ref name="Yong2016"/><ref name="Grimm2015"/>}} [[Pembelajinakan haiwan|Pembelajinakan atau domestikasi haiwan]] ialah satu proses [[evolusi bersama]] yang melibatkan sesuatu populasi yang bergerak balas terhadap tekanan terpilih sambil menyesuaikan diri terhadap [[ceruk ekologi|ceruk]] baharu yang termasuk satu lagi spesies dengan tingkah laku ber-evolusi.<ref name="Larson2014"/> Salah satu peralihan paling penting dalam sejarah manusia ialah pembelajinakan haiwan, yang bermula dengan perkaitan jangka panjang antara serigala dengan pemburu-pengumpul pada lebih daripada 17,000 tahun lalu.<ref name="HervellaAfonso2022"/><ref name="Frantz2020"/> Anjing ialah spesies bela jinak pertama,<ref name="Freedman2017"/><ref name="Perri2021"/> satu-satunya haiwan yang diketahui pernah menjalin hubungan domestik dengan manusia semasa Pleistosen,<ref name="Perri2021"/><ref name="HervellaAfonso2022"/> dan satu-satunya [[karnivor]] besar yang pernah dibelajinakkan.<ref name="Freedman2017"/> Hanya mulai 11,000 tahun sebelum kini, orang yang tinggal di [[Timur Dekat purba|Timur Dekat]] menjalin hubungan dengan populasi-populasi liar ''aurochs'', babi hutan, biri-biri, dan kambing. Proses pembelajinakan kemudiannya mula berkembang. Perkaitan terdahulu anjing dengan manusia mungkin telah membolehkan anjing mempunyai pengaruh mendalam terhadap perjalanan sejarah awal manusia dan perkembangan tamadun.<ref name="Freedman2017"/> Persoalan tentang masa dan tempat pembelajinakan pertama telah mendesak ahli genetik dan ahli arkeologi selama berdekad-dekad.<ref name="Larson2014"/> Kajian genetik mencadangkan proses pembelajinakan yang bermula pada lebih daripada 25,000 tahun sebelum kini, dalam satu atau beberapa populasi serigala sama ada di Eropah, di Artik tinggi, atau di Asia timur.<ref name="Ostrander2019"/> Terdapat bukti jelas bahawa anjing diterbitkan daripada serigala kelabu semasa fasa-fasa awal pembelajinakan. Populasi(-populasi) serigala yang terlibat berkemungkinan pupus. Walaupun terdapat banyak kajian genetik tentang kedua-dua anjing moden dan tinggalan anjing purba, tiada kesepakatan kukuh mengenai sama ada masa atau lokasi(-lokasi) bagi pembelajinakan, bilangan populasi serigala yang terlibat, atau kesan-kesan jangka panjang daripada pembelajinakan terhadap genom anjing.<ref name="Ostrander2019"/> Sekitar 10,000 tahun sebelum kini, pertanian dibangunkan, lalu menghasilkan gaya hidup menetap, bersama-sama dengan pencapahan fenotip anjing daripada leluhur serigalanya, termasuk varians saiz.<ref name="Freedman2017"/> Dua [[kejejalan populasi]] telah berlaku terhadap zuriat anjing, yang salah satunya disebabkan oleh pembelajinakan awal dan yang lagi satu disebabkan oleh pembentukan baka-baka anjing.<ref name="Freedman2017"/><ref name="Ostrander2019"/> ===Sosialisasi=== Manusia dan serigala kedua-duanya wujud dalam kelompok sosial kompleks. Cara manusia dan serigala mula bekerjasama masih tidak diketahui. Salah satu pandangan berpendapat bahawa pembelajinakan atau domestikasi ialah proses yang sukar untuk ditakrifkan. Istilah ini dikembangkan oleh [[ahli antropologi]] dengan pandangan berpusatkan manusia yang melibatkan manusia yang mengambil haiwan liar ([[ungulat]]) dan membiakbakakannya menjadi "bela jinak" atau "domestik", biasanya untuk menyediakan makanan atau bahan yang lebih baik untuk kegunaan manusia. Istilah itu mungkin tidak sesuai untuk karnivor besar seperti anjing. Pandangan alternatif ini menganggap anjing sama ada [[pensosialan|tersosialisasi]] dan dapat hidup sesama manusia, atau tidak tersosialisasi. Terdapat anjing kini yang tinggal bersama dengan keluarga manusianya tetapi tidak tersosialisasi dan akan mengancam orang asing secara defensif dan agresif tidak berbeza daripada serigala liar. Terdapat juga sebilangan kes yang melibatkan serigala liar yang telah mendekati orang di tempat-tempat terpencil, mencuba untuk memulakan permainan, dan membentuk pendampingan.<ref name="Pierotti2017p192"/> Salah seekor serigala ketara sedemikian ialah [[Romeo (serigala)|Romeo]], seekor serigala hitam lemah lembut yang membentuk hubungan dengan orang-orang dan anjing-anjing di Juneau, Alaska.<ref name="Jans2014"/> Pandangan ini berpendapat bahawa terdapat pembelajinakan serigala, perlu ada sosialisasinya.<ref name="Pierotti2017p192"/><ref name="Derr2013p85"/> Malah kini, serigala di [[Pulau Ellesmere]] tidak takut akan manusia, yang dianggap kerana serigala melihat manusia dengan sungguh sedikit, dan akan mendekati manusia dengan berhati-hati, dengan rasa ingin tahu, dan rapat-rapat.<ref name="DeLallo2011"/><ref>{{Kutip web|last=Becker|first=Michael|date=17 Disember 2014|url=https://www.bbc.co.uk/programmes/articles/2Y3BN0thkbqhzBwjLKkcfmh/arctic-wildlife-in-a-warming-world|url-status=live|title=Arctic wildlife in a warming world|trans-title=Hidupan liar Artik di dunia memanas|language=en|publisher=[[Perbadanan Penyiaran British]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150102085151/http://www.bbc.co.uk/programmes/articles/2Y3BN0thkbqhzBwjLKkcfmh/arctic-wildlife-in-a-warming-world|archive-date=2 Januari 2015|access-date=30 September 2024}}</ref><ref>{{Kutip web|last=Beston|first=Henry|date=31 Oktober 2006|url=https://internationalwolfcenter.blogspot.com/2006_10_01_archive.html|url-status=live|title=Ellesmere Island Journal & Field Notes|trans-title=Jurnal dan Catatan Lapangan Pulau Ellesmere|language=en|publisher=[[International Wolf Center]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161019214217/http://internationalwolfcenter.blogspot.com.au/2006_10_01_archive.html|archive-date=19 Oktober 2016|access-date=30 September 2024}}</ref><ref>{{Kutip web|last=Mech|first=Lucyan David|author-link=L. David Mech|date=2004|url=https://www.pmel.noaa.gov/arctic-zone/essay_mech.html|url-status=live|title=Arctic Wolves and Their Prey|trans-title=Serigala Artik dan Mangsanya|language=en|publisher=[[Pentadbiran Lautan dan Atmosfera Kebangsaan]], Makmal Persekitaran Laut Pasifik, Zon Artik|archive-url=https://web.archive.org/web/20161019212806/http://www.pmel.noaa.gov/arctic-zone/essay_mech.html|archive-date=19 Oktober 2016|access-date=30 September 2024}}</ref> ===Tapak jalan komensal=== [[Fail:Dwelling made with mammoth bones.jpg|thumb|Perkuburan tulang mamot, tapak [[Mezhyrich, Oblast Cherkasy|Mezhyrich]], Ukraine]] Anjing ialah contoh klasik haiwan bela jinak yang berkemungkinan melalui tapak jalan [[komensalisme|komensal]] ke arah pembelajinakan.<ref name="Irving-Pease2019"/><ref name="Larson2012"/> Anjing ialah haiwan bela jinak pertama dan dibelajinakkan dan bertapak secara meluas di serata Eurasia sebelum penghujung [[Pleistosen]], jauh sebelum cucuk tanam atau pembelajinakan haiwan lain.<ref name="Larson2012"/> Mungkin tidak ada halangan bahawa haiwan bela jinak pertama berasal daripada order karnivor kerana haiwan tersebut kurang takut apabila mendekati spesies lain. Sesama karnivor, haiwan bela jinak pertama perlu wujud tanpa diet semua daging, mempunyai keupayaan berlari dan perburuan untuk menyediakan makanan sendiri, dan mempunyai saiz boleh kawal untuk wujud bersama dengan manusia, yang menunjukkan keluarga Canidae, dan perangai sesuai<ref name="Wang2008"/> dengan serigala sebagai antara haiwan paling suka berkawan dan bekerjasama di planet ini.<ref name="Schleidt2003"/><ref name="deWaal2006"/> ====Teori unggun api manusia==== DNA purba menyokong hipotesis bahawa pembelajinakan anjing mendahului kemunculan pertanian<ref name="Thalmann2013"/><ref name="VilàArbonès1997"/> dan dimulakan hampir dengan Maksimum Glasier Terakhir semasa pemburu-pengumpul memangsakan [[megafauna]] dan semasa anjing proto mungkin mengambil kesempatan daripada bangkai yang ditinggalkan di tapak oleh pemburu awal, membantu dalam penangkapkan mangsa, atau menyediakan pertahanan daripada pemangsa-pemangsa pesaing besar di tapak-tapak pembunuhan.<ref name="Thalmann2013"/><ref>{{Kutip web|last=Dobney|first=Keith Mark|author-link=Keith Dobney|date=19 Oktober 2015|url=https://theconversation.com/were-wolves-dependent-on-humans-long-before-they-became-mans-best-friend-49390|title=Were wolves dependent on humans long before they became man's best friend?|trans-title=Adakah serigala bergantung pada manusia lama sebelum menjadi sahabat baik manusia|language=en|publisher=[[The Conversation (tapak web)|The Conversation]]|access-date=30 September 2024}}</ref> Serigala barang kali tertarik kepada unggun api manusia dengan bau daging yang sedang dimasak dan sisa terbuang di persekitarannya, mula-mula terikat dengan longgar, dan kemudian menganggap ini sebagai sebahagian daripada wilayah rumahnya sehinggakan geraman amarannya menyedarkan manusia tentang pendekatan makhluk luar.<ref name="Olsen1985"/> Serigala yang paling berkemungkinan tertarik kepada kem-kem manusia merupakan anggota kawanan yang kurang agresif dan subdominan dengan gerak balas lari menurun, ambang stres lebih tinggi, dan kurang curiga di sekeliling manusia, yang merupakan permulaan bagi proses yang dikenali sebagai [[pembelajinakan diri]], yang menjadikannya calon lebih baik untuk pembelajinakan lanjut.<ref name="Zeder2012"/><ref>{{Kutip web|last=Handwerk|first=Brian|date=15 Ogos 2018|url=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/how-wolves-really-became-dogs-180970014/|url-status=live|title=How Accurate Is the Theory of Dog Domestication in 'Alpha'?|trans-title=Setepat Manakah Teori Pembelajinakan Anjing dalam ''Alpha''?|language=en|publisher=[[Smithsonian (majalah)|Smithsonian]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230103125005/https://www.smithsonianmag.com/science-nature/how-wolves-really-became-dogs-180970014/|archive-date=3 Januari 2023|access-date=30 September 2024}}</ref> ====Teori serigala penghijrah==== [[Fail:Canis lupus pack surrounding Bison.jpg|thumb|Bison yang dikepung oleh kawanan serigala kelabu]] Di [[steppe mamot]], keupayaan serigala untuk berburu dalam kawanan, mengongsi risiko dengan adil sesama anggota kawanan, dan bekerjasama memindahkannya ke puncak [[rantai makanan]] di atas singa, dubuk dan beruang. Sesetengah serigala mengikuti kawanan besar [[rusa kutub]], lalu menyingkirkan yang tidak bugar, yang lemah, yang sakit, dan yang berusia, dan, dengan itu, memperbaik kawanan rusa kutub tersebut. Serigala ini telah menjadi pastoralis pertama beratus-ratus ribu tahun sebelum manusia juga mengambil peranan ini.<ref name="Schleidt1998"/> Kelebihan serigala berbanding dengan pesaingnya ialah bahawa ia dapat memadankan rentak dengan kawanan rusa kutub, bergerak dengan pantas dan berdaya tahan, dan memanfaatkan bunuhannya dengan paling cekap dengan keupayaannya untuk memakan sebahagian besar bunuhannya sebelum pemangsa lain telah mengesan pembunuhan itu. Sebuah kajian mencadangkan bahawa semasa Maksimum Glasier Terakhir, sesetengah manusia bekerjasama dengan serigala pastoralis itu dan mempelajari teknik-teknik serigala itu.<ref name="Schleidt2003"/><ref name="Smith2005"/> Ramai manusia awal kekal sebagai pengumpul dan pebangkai, atau mengkhusus sebagai pemburu ikan, pemburu-pengumpul, dan pemburu-pekebun. Walau bagaimanapun, sesetengah manusia menerapkan gaya hidup serigala pastoralis tersebut sebagai pengikut kawanan dan penggembala rusa kutub, kuda, dan haiwan bertelapuk lain. Mereka menuai stok terbaik untuk diri sendiri manakala serigala mengekalkan kumpulan itu dalam keadaan kuat, dan kelompok manusia ini kemudian menjadi penggembala pertama dan kelompok serigala ini kemudian menjadi anjing pertama.<ref name="Schleidt1998"/><ref name="Schleidt2003"/> Tinggalan-tinggalan bangkai besar yang ditinggalkan oleh pemburu-pengumpul manusia mungkin telah menyebabkan sesetengah serigala menjalin hubungan penghijrahan dengan manusia. Ini dapat membawa kepada pencapahannya daripada serigala yang kekal dalam satu-satunya wilayah. Hubungan lebih erat antara serigala ini – atau anjing proto – dengan manusia mungkin telah berkembang, seperti perburuan bersama dan pertahanan menyaling menentang karnivor lain dan manusia lain.<ref name="Freedman2017"/> Pentaksiran mDNA ibu, yDNA bapa, dan [[mikrosatelit#Analisis|mikrosatelit]] bagi dua populasi serigala di Amerika Utara sekali dengan data telemetri satelit mendedahkan perbezaan genetik dan morfologi ketara antara satu populasi yang berhijrah dengan karibu dan memangsakan karibu dengan satu lagi populasi [[ekotip]] teritorial yang kekal di hutan konifer [[taiga|boreal]]. Walaupun kedua-dua populasi ini menghabiskan tempoh setahun di tempat sama dan walaupun terdapat bukti aliran gen antara kedua-duanya, perbezaan pengkhususan mangsa–habitat telah cukup untuk mengekalkan pencapahan genetik dan malah juga pencapahan pewarnaan.<ref name="Larson2014"/><ref name="Musiani2007"/> Sebuah kajian telah mengenal pasti tinggalan populasi [[serigala Bering]] [[Pleistosen]] yang telah pupus dengan tunjuk tanda mDNA unik. Rupa bentuk tengkorak, kehausan gigi, dan tunjuk tanda isotop mencadangkan bahawa ini merupakan pemburu dan pebangkai terkhusus [[megafauna]] yang menjadi pupus sementara ekotip-ekotip serigala kurang terkhusus mandiri.<ref name="Larson2014"/><ref name="Leonard2007"/> Dalam analogi dengan ekotip serigala moden yang telah ber-evolusi untuk menjejaki dan memangsakan karibu, populasi serigala Pleistosen mungkin telah mula mengikuti pemburu-pengumpul berpindah-randah, lalu perlahan-lahan memperoleh perbezaan genetik dan fenotip yang membolehkannya menyesuaikan diri dengan lebih berjaya terhadap habitat manusia.<ref name="Larson2014"/> ====Teori pembahagian makanan==== {{Lihat juga|#Anjing yang dibelajinakkan di Siberia pada 23,000 tahun lalu}} Anjing ialah satu-satunya haiwan yang dibelajinakkan oleh pemburu-pengumpul berpindah-randah. Manusia dan serigala kedua-duanya merupakan pemburu berkawanan tegar bagi mangsa besar, bersaing di dalam wilayah bertindih, dan kedua-duanya mampu membunuh satu sama lain. Sebuah kajian mencadangkan cara manusia mungkin telah membelajinakkan pesaing yang begitu berbahaya. Manusia dan serigala merupakan anggota perikatan karnivor besar, dan apabila terdapat banyak buruan, para anggota teratas meninggalkan bangkai untuk dimakan oleh anggota lain. Apabila buruan menjadi jarang, kerap ada konflik. Manusia merupakan anggota luar biasa dalam perikatan ini kerana mereka merupakan [[primat]], maka keupayaan mereka untuk memproses daging dibatasi oleh keupayaan hati untuk memetabolismekan protein, dan mereka boleh menerbitkan hanya 20% daripada jumlah keperluan tenaga mereka daripada protein. Penggunaan protein tinggi pada manusia dapat menyebabkan penyakit.<ref name="Lahtinen-Kaislaniemi2021"/> Semasa musim sejuk teruk pada Maksimum Glasier Terakhir, makanan tumbuhan tidak tersedia dan daging bukan makanan keutamaan tetapi sebaliknya lemak dan gris merupakan makanan keutamaan, seperti yang dihargai oleh sesetengah orang penghuni latitud tinggi pada zaman moden. Daging buruan tentunya tidak mengandungi lemak, tetapi anggota badan dan tengkorak mengandungi mendapan lemak, dan tulang anggota badan mengandungi minyak lemak. Terdapat bukti tentang pemprosesan sedemikian semasa tempoh ini. Serigala ialah karnivor tipikal dan dapat mandiri dengan diet berasaskan protein selama berbulan-bulan. Penghitungan kandungan lipid pada buruan Artik dan Subartik yang tersedia merentasi persekitaran steppe sejuk pada masa ini dan kini menunjukkan bahawa, untuk mendapatkan kuantiti lemak dan minyak yang diperlukan, patut ada lebihan kalori haiwan mencukupi untuk menyediakan makanan sama ada untuk anjing proto atau serigala tanpa ada keperluan untuk persaingan. Perburuan bersama-sama dan perlindungan menentang pemangsa lain tentu telah menguntungkan kedua-dua spesies, lalu membawa kepada pembelajinakan.<ref name="Lahtinen-Kaislaniemi2021"/> ===Perubahan genetik=== {{Selanjutnya|Pembelajinakan haiwan}} [[Fail:Unnatural selection, 2 heads, one species.jpg|thumb|Penurunan saiz dalam [[pembiakbakaan terpilih]] – tengkorak serigala kelabu dan tengkorak anjing Chihuahua]] [[Fail:Dog size variation.png|thumb|Perbezaan saiz keseluruhan tubuh antara ''[[cane corso Itali|cane corso]]'' (mastif Itali) dengan [[terier Yorkshire]] adalah 30 kali ganda, namun kedua-duanya masih merupakan anggota bagi spesies sama.]] ====Kajian Anjing Kuning==== Anjing bela jinak mempamerkan [[genetik bulu anjing|warna dan corak lapis bulu]] yang pelbagai. Pada banyak mamalia, corak warna berlainan merupakan hasil daripada pengawalaturan [[protein pengisyaratan agouti|gen agouti]], yang dapat menyebabkan folikel bulu bertukar daripada menghasilkan pigmen hitam atau perang kepada pigmen kuning atau hampir putih. Corak lapis bulu paling lazim yang terdapat dalam serigala moden ialah [[agouti (pewarnaan)|agouti]], bilamana bahagian atas tubuh mempunyai helaian bulu berjalur dan bahagian bawah mempamerkan cahaya warna lebih cerah. Warna kuning adalah dominan terhadap warna hitam dan terdapat pada anjing di seluruh dunia dan pada [[dingo]] di Australia.<ref name="Bannasch2021"/> Pada tahun 2021, sebuah kajian jujukan seluruh genom yang diambil daripada anjing dan serigala bertumpu pada hubungan-hubungan genetik antara kedua-duanya berdasarkan warna lapis bulu. Kajian mendapati bahawa kebanyakan haplotip warna anjing adalah serupa dengan kebanyakan haplotip serigala, namun kuning dominan pada anjing berkait rapat dengan putih pada serigala Artik dari Amerika Utara. Hasil keputusan ini mencadangkan asal usul bersama untuk kuning dominan pada anjing dan putih pada serigala tetapi tanpa aliran gen terkini, kerana klad warna cerah ini didapati bersifat basal kepada jakal keemasan dan berbeza secara genetik daripada semua kanid lain. Leluhur bersama paling terkini bagi jakal keemasan dan zuriat serigala bertarikh kembali ke 2 juta tahun sebelum kini. Kajian tersebut mencadangkan bahawa pada 35,000 tahun sebelum kini terdapat [[introgresi]] genetik ke dalam serigala kelabu Pleistosen Akhir daripada suatu [[populasi hantu]] bagi kanid yang telah pupus yang telah mencapah daripada zuriat serigala kelabu pada lebih daripada 2 juta tahun sebelum kini. Kepelbagaian warna ini didapati pada 35,000 tahun sebelum kini pada serigala dan pada 9,500 tahun sebelum kini pada anjing. Satu haplotip yang berkait rapat wujud dalam kalangan serigala dari Tibet yang mempunyai cahaya warna kuning pada lapis bulunya. Kajian menjelaskan hubungan-hubungan warna antara anjing dengan serigala moden, serigala putih dari Amerika Utara, anjing kuning, dan serigala kekuning-kuningan dari Tibet. Kajian berkesimpulan bahawa semasa Pleistosen Akhir, pemilihan semula jadi membentangkan dasar genetik untuk kepelbagaian warna lapis bulu moden pada anjing dan serigala.<ref name="Bannasch2021"/> ====Penyesuaian diet==== Pemilihan kelihatannya telah bertindak terhadap fungsi-fungsi metabolisme anjing untuk menghadapi perubahan-perubahan [[lemak|lemak diet]], yang diikuti kemudian dengan peningkatan diet bagi kanji yang dikaitkan dengan gaya hidup lebih komensal.<ref name="Freedman2017"/> [[Genom]] anjing berbanding dengan genom serigala menunjukkan tanda-tanda pengalaman pemilihan positif, ini termasuk gen-gen yang berkaitan dengan fungsi dan tingkah laku otak, dan dengan metabolisme [[lipid]]. Keupayaan untuk memproses lipid menunjukkan sasaran pemilihan diet yang penting semasa anjing proto berburu dan makan bersama dengan pemburu-pengumpul. Evolusi gen-gen metabolisme diet mungkin telah membantu untuk memproses kandungan lipid meningkat dalam diet anjing awal ketika memakan tinggalan bangkai yang ditinggalkan oleh pemburu-pengumpul.<ref name="Freedman2016"/> Kadar-kadar penangkapan mangsa mungkin telah meningkat berbanding dengan serigala, demikian juga jumlah lipid yang diambil oleh anjing proto yang membantu.<ref name="Freedman2016"/><ref name="Shipman2015p149"/><ref name="Shipman2014"/> Tekanan pemilihan diet unik mungkin telah ber-evolusi daripada kedua-dua jumlah yang diambil, dan komposisi teranjak, bagi tisu-tisu yang tersedia untuk anjing proto sebaik manusia telah mengeluarkan bahagian-bahagian bangkai yang paling diingini untuk diri sendiri.<ref name="Freedman2016"/> Sebuah kajian tentang biojisim mamalia semasa persebaran manusia moden ke [[steppe mamot]] utara mendapati bahawa itu telah berlaku dalam keadaan sumber tidak terbatas dan bahawa banyak haiwan dibunuh dengan hanya sebahagian kecil yang dimakan atau dibiarkan tidak digunakan.<ref name="Zimov2012"/> {{Selanjutnya|Keplastikan fenotip#Diet|Keplastikan fenotip diet}} ====Tingkah laku==== Fasa kunci dalam pembelajinakan kelihatannya merupakan perubahan tingkah laku sosial dan gen-gen [[reseptor oksitosin]] dan gen-gen berkaitan dengan [[saraf]] berpadanan. Perbezaan tingkah laku antara anjing dengan serigala mungkin disumbangkan oleh [[variasi struktur]] pada gen-gen yang dikaitkan dengan [[sindrom Williams|sindrom Williams–Beuren]] pada manusia. Sindrom ini menyebabkan peningkatan kehiperbolehgaulan, yang mungkin telah menjadi penting semasa pembelajinakan.<ref name="Ostrander2019"/> Pada tahun 2014, sebuah kajian seluruh genom tentang perbezaan DNA antara serigala dengan anjing mendapati bahawa kejinakan anjing bukan gerak balas ketakutan berkurangan tetapi sebaliknya menunjukkan [[keplastikan sinaps]] lebih besar. Keplastikan sinaps dipercayai secara meluas sebagai padanan korelasi selular bagi pembelajaran dan ingatan. Kajian mencadangkan bahawa penambahbaikan pembelajaran dan keupayaan ingatan pada anjing juga membantu untuk mengurangkan paras ketakutannya di sekeliling manusia.<ref name="Li2014"/> Tidak seperti spesies bela jinak lain yang dipilih terutamanya untuk trait-trait berkaitan dengan penghasilan, anjing pada mulanya dipilih untuk tingkah lakunya.<ref name="Serpell2014"/><ref name="Cagan2016"/> Pada tahun 2016, sebuah kajian mendapati bahawa hanya terdapat 11 gen tetap yang menunjukkan variasi antara serigala dengan anjing. Variasi-variasi gen ini tidak mungkin terhasil daripada evolusi semula jadi dan sebaliknya menunjukkan pemilihan untuk kedua-dua morfologi dan tingkah laku semasa pembelajinakan anjing. Terdapat bukti tentang pemilihan semasa pembelajinakan anjing bagi gen-gen yang mempengaruhi tapak jalan [[biosintesis]] [[epinefrina|adrenalina]] dan [[neuropemodulatan|noradrenalina]]. Gen-gen ini terlibat dalam sintesis, pengangkutan, dan degradasi bagi pelbagai neurotransmiter, khususnya [[katekolamina]], yang termasuk [[dopamina]] dan [[norepinefrina|noradrenalina]]. Pemilihan berulang bagi tapak jalan ini dan peranannya dalam pemprosesan emosi dan gerak balas lari atau lawan<ref name="Cagan2016"/><ref name="Almada2015"/> mencadangkan bahawa perubahan tingkah laku yang terlihat pada anjing berbanding dengan serigala mungkin disebabkan oleh perubahan tapak jalan ini, yang membawa kepada kejinakan dan keupayaan pemprosesan emosi.<ref name="Cagan2016"/> Anjing pada umumnya menunjukkan pengurangan ketakutan dan agresi berbanding dengan serigala.<ref name="Cagan2016"/><ref name="Coppinger1995"/> Sesetengah gen ini telah dikaitkan dengan agresi pada sesetengah baka anjing, yang menunjukkan kepentingan gen-gen tersebut dalam kedua-dua pembelajinakan awal dan kemudian dalam pembentukan baka.<ref name="Cagan2016"/> ====Peranan epigenetik==== Perbezaan ekspresi [[hormon]] yang dikaitkan dengan [[sindrom pembelajinakan]] mungkin dipautkan dengan pengubahsuaian [[epigenetik]]. Sebuah kajian terkini yang membandingkan pola-pola [[pemetilan#Pemetilan epigenetik|pemetilan]] pada anjing dengan yang pada serigala mendapati 68 tapak pemetilan yang berbeza dengan ketara. Ini termasuk tapak-tapak yang dipautkan dengan dua gen [[neurotransmiter]] yang dikaitkan dengan [[kognisi]].<ref name="Irving-Pease2019"/> Terdapat perkaitan langsung antara tingkah laku sosial anjing dengan [[reseptor oksitosin|OXTR]], iaitu reseptor untuk neurotransmiter [[oksitosin]], dan ini telah disebabkan melalui pemetilan epigenetik bagi gen OXTR.<ref name="Cimarelli2019"/> Perbezaan pemetilan DNA telah ditemukan antara serigala dengan anjing, dan antara baka anjing berlainan. Ini mengimplikasikan bahawa faktor-faktor epigenetik mungkin pernah menjadi penting untuk kedua-dua pembelajinakan anjing dan pencapahan baka-baka anjing.<ref name="Sundman2020"/> Serupa dengan manusia, serigala menunjukkan ikatan sosial dan ikatan emosi kuat dalam kelompok masing-masing, dan hubungan ini mungkin telah menjadi asas untuk evolusi ikatan anjing–manusia.<ref name="Pörtl2019"/><ref name="Palagi2020"/> Pada tahun 2019, ulasan kajia membawa kepada satu teori baharu bernama Pembelajinakan Sosial Aktif, iaitu bilamana persekitaran sosial bagi leluhur anjing mencetuskan perubahan-perubahan [[neurofisiologi]] yang menyebabkan lata epigenetik, yang membawa kepada perkembangan pesat bagi sindrom pembelajinakan.<ref name="Pörtl2019"/><ref name="Pongrácz2019"/> {{Selanjutnya|Epigenetik rentas generasi}} ===Evolusi bersama anjing dan manusia=== ====Evolusi selari==== Keadaannya sebagai spesies pertama yang dibelajinakkan oleh manusia telah mewujudkan ikatan erat antara anjing dengan manusia dan menjalin sejarah kedua-duanya. Anjing menemani manusia apabila mereka mula-mula berhijrah ke persekitaran baharu dan menunjukkan penyesuaian-penyesuaian serupa – seperti terhadap altitud tinggi, keadaan [[hipoksia (persekitaran)|oksigen rendah]]. Terdapat senarai panjang bagi [[gen|gen-gen]] yang menunjukkan tunjuk tanda [[evolusi selari]] pada anjing dan manusia. Ini telah membawa kepada kajian tentang [[evolusi bersama]] bagi fungsi gen. 311 gen dalam pengaruh pemilihan positif pada anjing dikaitkan dengan sebilangan besar lokus bertindih yang menunjukkan pola-pola sama pada manusia.{{Citation needed|date=Mac 2024}} Gen-gen ini terlibat dalam trait-trait daripada pencernaan dan proses-proses neurologi hingga sesetengah kanser. Sebagai contoh, telah ada inferens daripada gen-gen yang bertindak terhadap sistem [[serotonin|serotonergik]] di dalam otak bahawa evolusi bersama telah membawa kepada tingkah laku kurang agresif apabila hidup dalam persekitaran sesak.<ref name="Thalmann2019"/> Anjing juga menderitai banyak penyakit lazim sama seperti manusia – termasuk kanser, kencing manis, penyakit jantung, dan kecelaruan saraf. [[Patologi]] penyakit pendasar adalah serupa dengan yang pada manusia, demikian juga gerak balas terhadap rawatan dan kesudahan terhasil.<ref name="Ostrander2019"/> ====Bukti tingkah laku==== [[Evolusi keseirasan|Evolusi tumpu]] adalah apabila spesies yang berkait jauh mengembangkan penyelesaian serupa secara bebas untuk masalah sama. Sebagai contoh, penguin, dan lumba-lumba masing-masing telah mengembangkan [[kaki sirip|sirip]] secara berasingan sebagai penyelesaian kepada masalah pergerakan melalui air. Hal yang didapati antara anjing dengan manusia ialah sesuatu yang kurang kerap ditunjukkan: penumpuan psikologi. Anjing telah ber-evolusi secara bebas untuk menjadi lebih serupa secara kognitif dengan manusia berbanding dengan keserupaan kognisi kita dengan kerabat-kerabat genetik terdekat kita.<ref name="Hare2013b"/> Anjing telah mengembangkan kemahiran terkhusus untuk membaca tingkah laku sosial dan tingkah laku komunikasi manusia. Kemahiran-kemahiran ini kelihatan lebih boleh lentur – dan mungkin lebih mirip manusia – berbanding dengan yang pada haiwan lain yang lebih berkait rapat dengan manusia secara filogenetik, seperti cimpanzi, bonobo, dan [[Hominidae|beruk besar]] lain. Ini menimbulkan kemungkinan bahawa evolusi tumpu telah berlaku: kedua-dua ''Canis familiaris'' dan ''Homo sapiens'' mungkin telah mengembangkan sesetengah kemahiran sosial-komunikasi serupa (walaupun sejelasnya tidak seiras) – dalam kedua-dua kes disesuaikan untuk jenis-jenis interaksi sosial dan interaksi komunikasi tertentu dengan manusia.<ref name="Hare2005"/> Kajian menyokong evolusi bersama bilamana anjing dapat mengikut gerak isyarat penudingan manusia,<ref name="Lakatos2009"/> mendiskriminasi ekspresi-ekspresi emosi wajah manusia,<ref name="Müller2015"/> dan kebanyakan orang dapat tahu daripada salakan sama ada seseekor anjing itu bersendirian, didekati oleh orang asing, bermain, atau bersikap agresif,<ref name="Hare2013a"/> dan dapat tahu daripada geraman tentang betapa besarnya anjing tersebut.<ref name="Sanderson2008"/> Pada tahun 2015, sebuah kajian mendapati bahawa apabila anjing dan pemiliknya berinteraksi, [[hubungan mata]] berpanjangan ([[renungan]] menyaling) meningkatkan paras-paras [[oksitosin]] pada kedua-dua anjing dan pemiliknya. Memandangkan oksitosin terkenal kerana peranannya dalam [[ikatan ibu]], terdapat pertimbangan berkemungkinan bahawa kesan ini telah menyokong evolusi bersama bagi ikatan manusia–anjing.<ref name="Nagasawa2015"/> [[Fail:Dog smiling.jpg|thumb|Contoh seekor anjing yang bertentang mata berpanjangan dengan seorang manusia]] {{Petikan|Anjing mungkin telah muncul hanya daripada haiwan yang cenderung terhadap masyarakat manusia dengan kekurangan ketakutan, tumpuan perhatian, keingintahuan, keperluan, dan pengecaman kelebihan yang diperoleh melalui kerjasama....manusia dan serigala yang terlibat dalam pertukaran merupakan makhluk pemerhati berperasaan yang senantiasa membuat keputusan tentang cara hidup dan hal yang dilakukan, berdasarkan keupayaan tertanggap untuk memperoleh pada masa dan tempat tertentu perkara yang diperlukan untuk terus hidup dan berkembang maju. [Manusia dan serigala] merupakan haiwan sosial yang sanggup, malah teringin-ingin, untuk bergabung tenaga dengan haiwan lain untuk menggabungkan semangat kumpulan dengan semangat pihak lagi satu dan mewujudkan kumpulan super yang diperluas yang bermanfaat kepada kedua-duanya dalam berbilang cara. [Kedua-duanya] merupakan haiwan individu dan orang individu yang terlibat, daripada perspektif kita, dalam proses biologi dan proses kebudayaan yang melibatkan pemautan bukan hanya kehidupan [kedua-dua pihak] tetapi nasib evolusi bagi pewaris dengan cara, semestinya kita anggap, yang sepatutnya tidak dapat dibayangkan oleh [kedua-dua pihak]. Emosi-emosi berkuasa sedang bermain yang dirujukan oleh ramai pemerhati kini sebagai cinta – cinta tidak terbatas yang tidak dipersoalkan.|Mark Derr<ref name="Derr2013p40"/>}} ====Penerapan sesetengah tingkah laku serigala oleh manusia==== {{Rquote|right|...&nbsp;Bukankah pelik, sebagai primat sedemikian cerdas, kita tidak membelajinakkan cimpanzi sebagai peneman sebaliknya? Mengapa kita memilih serigala walaupun ia cukup kuat untuk mencacatkan atau membunuh kita?&nbsp;...|[[Wolfgang Schleidt]]<ref name="Schleidt2003"/>}} Pada tahun 2002, sebuah kajian mencadangkan bahawa leluhur manusia terdekat dan serigala mungkin telah membelajinakkan satu sama lain melalui perikatan strategik yang masing-masing kemudian berubah menjadi manusia dan anjing. Kesan-kesan psikologi manusia, amalan perburuan, [[wilayah (haiwan)|keteritorialan]], dan tingkah laku sosial pastinya amat mendalam.<ref name="Taçon2002"/> Manusia awal beralih daripada pembangkaian dan pemburuan buruan kecil kepada pemburuan buruan besar dengan hidup dalam kumpulan lebih besar dan lebih kompleks dari segi sosial, belajar berburu dalam kumpulan, dan membangunkan kuasa kerjasama dan perundingan dalam situasi-situasi kompleks. Memandangkan ini merupakan ciri-ciri pada serigala, anjing, dan manusia, dapat ada hujah bahawa tingkah laku ini dipertingkatkan sebaik serigala dan manusia mula bersekedudukan. Perburuan komunal membawa kepada pertahanan komunal. Serigala aktif meronda dan mempertahankan wilayah bertanda bau, dan mungkin rasa keteritorialan manusia dipertingkatkan dengan hidup bersama dengan serigala.<ref name="Taçon2002"/> Salah satu kunci kepada kemandirian manusia terkini ialah pembentukan amalan berpasangan. Ikatan erat wujud antara serigala, anjing, dan manusia sejantina dan ikatan ini adalah lebih kuat berbanding dengan yang wujud antara pasangan haiwan sejantina lain. Kini, bentuk ikatan antara spesies paling meluas berlaku antara manusia dengan anjing. Konsep persahabatan mempunyai asal usul purba, tetapi mungkin telah dipertingkatkan melalui hubungan antara spesies untuk menyediakan manfaat kemandirian.<ref name="Taçon2002"/><ref name="Grandin2006"/> Pada tahun 2003, sebuah kajian membandingkan tingkah laku dan etika pada cimpanzi, serigala, dan manusia. Kerjasama dalam kalangan kerabat genetik terdekat manusia adalah terbatas kepada episod-episod perburuan sekali-sekala atau penganiayaan pesaing untuk kelebihan peribadi, yang terpaksa disederhanakan andai kata manusia dibelajinakkan.<ref name="Schleidt2003"/><ref name="Kirkpatrick2014"/> Oleh itu, mungkin ada hujah bahawa penghampiran terdekat dengan moral manusia yang dapat ditemukan di alam semula jadi ialah yang pada serigala kelabu. Serigala ialah antara haiwan paling suka berkawan dan bekerjasama di planet ini<ref name="Schleidt2003"/><ref name="deWaal2006"/> dan keupayaannya untuk bekerjasama dalam dorongan cukup selaras untuk memburu mangsa, membawa barang yang terlalu berat untuk individu, membekali bukan hanya anak sendiri tetapi juga anggota lain dalam kawanan, menjaga anak, dan lain-lain hanya disaingi oleh masyarakat-masyarakat manusia. Bentuk-bentuk kerjasama serupa diperhatikan dalam dua kanid berkait rapat, iaitu [[anjing liar Afrika]] dan [[anjing hutan]] Asia, maka terdapat andaian munasabah bahawa kebergaulan dan kerjasama kanid merupakan trait-trait lama yang dari segi evolusi mendahului kebergaulan dan kerjasama manusia. Serigala kini mungkin kurang bergaul berbanding dengan leluhurnya, kerana telah kehilangan capaian kepada kawanan besar [[ungulat]] dan kini lebih cenderung terhadap gaya hidup yang serupa dengan koyote, jakal, dan malah rubah.<ref name="Schleidt2003"/> Perkongsian sosial dalam keluarga mungkin merupakan trait yang dipelajari oleh manusia awal daripada serigala<ref name="Schleidt2003"/><ref name="Fogg2015"/> dan, dengan serigala yang menggali sarang jauh sebelum manusia membina pondok, tidak ada kejelasan tentang siapa yang membelajinakkan siapa.<ref name="Schleidt1998"/><ref name="Schleidt2003"/><ref name="Kirkpatrick2014"/> ==Anjing pertama== ===Anjing yang dibelajinakkan di Asia Timur=== Savolainen<ref>{{Kutip web|last=Arnold|first=Carrie|date=17 Disember 2015|url=https://www.nationalgeographic.com/animals/article/151217-dogs-domestication-asia-china-genetics-animals-science|url-status=live|title=New Clues on How and when Wolves Became Dogs|trans-title=Petunjuk-petunjuk baharu tentang Cara dan Masa Serigala Menjadi Anjing|language=en|publisher=[[Persatuan National Geographic]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210307023701/https://www.nationalgeographic.com/animals/article/151217-dogs-domestication-asia-china-genetics-animals-science|archive-date=7 Mac 2021|access-date=30 September 2024}}</ref> yang meneliti DNA mitokondrion menunjukkan bahawa fasa awal bagi pembelajinakan anjing bermula di China atau di Asia Tenggara pada 33,000 tahun lalu dan fasa kedua pada 18,000 tahun kemudian apabila anjing berhijrah keluar dari Asia Tenggara ke arah Afrika dan Timur Tengah, lalu tiba di Eropah, pada sekitar 10,000 tahun lalu, dan membangkitkan baka-baka anjing moden. Savolainen menegaskan bahawa banyak kajian yang bercanggah dengan asal usul pembelajinakan anjing dari China atau tempat lain di Asia Tenggara, tidak menyertakan sampel-sampel serigala atau anjing dari China atau Asia Tenggara. ===Anjing yang dibelajinakkan di Siberia pada 23,000 tahun lalu=== {{Lihat juga|#Siberia Artik|#Siberia selatan}} Penentuan lokasi asal usul anjing disukarkan oleh kekurangan data tentang serigala Pleistosen yang pupus, perubahan-perubahan morfologi kecil yang berlaku antara populasi liar dengan populasi bela jinak semasa fasa-fasa pertama pembelajinakan, dan kekurangan budaya kebendaan manusia yang beserta pada masa ini.<ref name="Frantz2020"/> Pada tahun 2016, sebuah kajian genetik mendapati bahawa anjing purba dan anjing moden tergolong dalam satu klad Eurasia Timur dan satu klad Eurasia Barat.<ref name="Frantz2016"/> Pada tahun 2017, sebuah lagi kajian genetik mendapati bukti bagi pencapahan anjing–serigala tunggal yang berlaku pada antara 36,900 dengan 41,500 tahun sebelum kini, yang diikuti oleh pencapahan antara anjing Eurasia Timur dengan anjing Eurasia Barat pada 17,500–23,900 tahun sebelum kini dan ini menunjukkan satu peristiwa pembelajinakan anjing tunggal yang berlaku pada antara 20,000 dengan 40,000 tahun sebelum kini.<ref name="Rodríguez-Botigué2017"/> Pada tahun 2021, semakan bagi bukti semasa membuat inferens daripada masa-masa yang disediakan oleh kajian DNA bahawa anjing dibelajinakkan di [[Siberia]] pada 23,000 tahun lalu oleh [[orang Eurasia Utara Purba|orang Siberia Utara Purba]]. Anjing kemudiannya bersebar dari Siberia dengan penghijrahan orang ke arah timur ke Benua Amerika dan ke arah barat merentasi Eurasia. Orang Siberia Utara Purba dahulu merupakan orang yang tinggalan arkeologi leluhurnya telah ditemukan di [[Tapak Tanduk Badak Sumbu Yana|RHS Yana]] (Tapak Tanduk Badak Sumbu Yana) Paleolitik di delta [[Sungai Yana]] di Siberia utara Artik yang bertarikh 31,600 tahun sebelum kini dan di tapak [[budaya Mal'ta–Buret'|Mal'ta]] dekat dengan [[Tasik Baikal]] di Siberia selatan betul-betul di utara Mongolia yang bertarikh 24,000 tahun sebelum kini. Tinggalan anjing purba yang bertarikh ke masa ini dan di tempat ini masih belum ditemukan untuk menyokong hipotesis ini.<ref name="Perri2021"/> Semakan itu berteori bahawa iklim teruk Maksimum Glasier Terakhir mungkin telah menjadikan manusia dan serigala lebih rapat semasa kedua-duanya terpencil di dalam kawasan perlindungan. Kedua-dua spesies memburu mangsa sama dan interaksi meningkat antara kedua-duanya mungkin menghasilkan perkongsian pembangkaian bunuhan, ketertarikan serigala ke arah tapak-tapak perkhemahan manusia, anjakan hubungan antara kedua-duanya, dan akhirnya pembelajinakan.<ref name="Perri2021"/> DNA mitokondrion menunjukkan bahawa hampir semua anjing moden tergolong dalam salah satu daripada empat kelompok haplo [[monofili|monofiletik]] yang dinamai kelompok-kelompok haplo A, B, C, dan D. Majoriti anjing tergolong dalam kelompok haplo A. "[[Jam molekul]]" mDNA menunjukkan bahawa, pada 22,800 tahun sebelum kini, pencapahan (perpisahan) genetik pertama berlaku dalam kelompok haplo A, lalu menghasilkan zuriat A1b dan zuriat A2. Masa ini ialah yang tertua yang diketahui antara sebarang dua zuriat mDNA anjing. Apabila manusia berhijrah merentasi Siberia, melalui Beringia, dan menuruni Benua Amerika, tinggalan-tinggalan arkeologi menunjukkan bahawa zuriat-zuriat mDNA anjing tersebut mencapah sebanyak beberapa kali. Berdasarkan masa-masa ini dan masa-masa bagi beberapa pencapahan anjing yang didapati daripada tinggalan-tinggalan anjing awal di serata rantau-rantau ini, terdapat penemuan bahawa terdapat korelasi antara penghijrahan manusia dan anjing dengan pencapahan populasi. Korelasi ini mencadangkan bahawa tempat yang dituju oleh orang juga dituju oleh anjing. Penelusuran kembali melalui zuriat-zuriat dan masa-masa manusia dan anjing membawa kepada inferens bahawa anjing pertama kali dibelajinakkan di Siberia pada hampir 23,000 tahun sebelum kini oleh orang Siberia Utara.<ref name="Perri2021"/> Sebuah lagi kajian menjalankan analisis terhadap jujukan-jujukan [[DNA mitokondrion|mitogenom]] bagi 555 ekor anjing moden dan anjing purba. Jujukan-jujukan tersebut menunjukkan peningkatan saiz populasi pada hampir-hampir 23,500 tahun sebelum kini, yang bertepatan secara luas dengan cadangan pencapahan-pencapahan genetik bagi leluhur anjing daripada serigala moden. Peningkatan sepuluh kali ganda bagi saiz populasi berlaku selepas 15,000 tahun sebelum kini, yang tekal dengan pergantungan demografi anjing pada populasi manusia.<ref name="Duleba2015"/> Terdahulu pada tahun 2018, sebuah kajian mencadangkan bahawa tapak Yana menunjukkan bukti tentang prapembelajinakan serigala. Terdapat tinggalan kanid bersaiz sederhana yang ditemukan di sana yang tidak dapat dirujuk sebagai anjing, namun menunjukkan tanda-tanda kehidupan bersama dengan manusia. Ini termasuk gigi haus dan separa hilang dan tengkorak bagi seekor individu hampir dewasa yang menunjukkan ciri-ciri juvenil. Anomali-anomali morfologi dan morfometri pada spesimen-spesimen tersebut menunjukkan komensalisme dan peringkat terawal bagi pembelajinakan.<ref name="Nikolʹskiy2018"/> ===Percampuran=== Kajian menunjukkan percampuran antara leluhur anjing–serigala dengan jakal keemasan.<ref name="Freedman2017"/> Walau bagaimanapun, sejak pembelajinakan, terdapat aliran gen hampir boleh abai daripada serigala kepada anjing tetapi banyak aliran gen daripada anjing kepada serigala. Terdapat sesetengah serigala yang berkaitan dengan semua anjing purba dan anjing moden. Jumlah sangat kecil bagi aliran gen dikesan antara koyote dengan anjing Amerika purba dan antara [[serigala Afrika]] dengan anjing Afrika tetapi arah aliran tidak dapat ditentukan.<ref name="Bergström2020"/> Masa pencapahan singkat antara anjing dengan serigala yang diikuti oleh campuran bersinambung kedua-duanya telah membawa kepada 20% daripada jumlah genom serigala Asia Timur dan 7–25% daripada jumlah genom serigala Eropah dan serigala Timur Tengah yang menunjukkan sumbangan daripada anjing.<ref name="Thalmann2019"/> Gen [[beta defensin#Gen|β-defensin]] yang bertanggungjawab atas lapis bulu hitam serigala Amerika Utara ialah hasil daripada satu introgresi tunggal daripada anjing awal Orang Asli Amerika di Yukon pada antara 1,600 dengan 7,200 tahun sebelum kini.<ref name="Schweizer2018"/> Anjing dan serigala yang hidup di [[Himalaya]] dan di [[Penara Tibet]] membawa alel [[EPAS1]] yang dikaitkan dengan penyesuaian oksigen altitud tinggi, yang telah disumbangkan oleh suatu [[populasi hantu]] kanid mirip serigala yang tidak diketahui. Populasi hantu ini jauh mencapah daripada serigala Holartik dan anjing moden dan telah menyumbangkan 39% kepada genom nukleus [[serigala Himalaya]].<ref name="Wang2020"/> Aliran gen terbatas berkemungkinan berlaku pada anjing Artik.<ref name="Frantz2020"/> {{Selanjutnya|#Percampuran serigala Pleistosen Akhir}} ===Anjing Madeleine=== {{Lihat juga|Anjing Bonn–Oberkassel}} [[Fail:Oberkhd.JPG|thumb|250px|[[Tulang rahang|Rahang bawah]] bagi [[anjing Bonn–Oberkassel]] dari perkuburan bersama anjing-manusia bertarikh berusia 14,200 tahun]] Pada tahun 1914, penemuan terawal bagi perkuburan bersama anjing-manusia Paleolitik dibuat di sebuah tapak arkeologi budaya Madeleine yang dipanggil [[Oberkassel, Bonn#Perkuburan ganda Bonn-Oberkassel|Bonn-Oberkassel]], Jerman.<ref name="Janssens2018"/><ref name="Bryce2021"/> Bukti konteks, isotop, genetik, dan morfologi menunjukkan bahawa anjing ini sejelasnya bukan serigala tempatan.<ref name="Perri2021"/> Anjing itu ditarikhkan ke 14,223 tahun sebelum kini.<ref name="Janssens2018"/> Sejak itu, banyak tinggalan anjing lain daripada budaya Madeleine dan budaya Azil telah ditemukan. Antara ini, sesetengah tinggalan anjing yang sejelasnya dikenal pasti yang ditarikhi secara langsung adalah lebih tua daripada anjing Bonn–Oberkassel: Erralla (Sepanyol), 17,410–17,096 tahun sebelum kini; Abri du Morin (Perancis), 15,132–14,155 tahun sebelum kini.<ref name="HervellaAfonso2022"/><ref name="Boudadi-Maligne2012"/> Tinggalan lain daripada budaya Madeleine dan [[budaya Azil]] merupakan: Hauterive-Champréveyres, Le Closeau, Anton Koba, Kesslerloch, Grotte-abri du Moulin, Pont d'Ambon, dan Kartstein.<ref name="HervellaAfonso2022"/><ref name="Street2015"/> Humerus anjing Erralla, yang kini diiktiraf sebagai humerus daripada anjing paling kuno yang dikenal pasti tanpa ragu-ragu di dunia, ditemukan pada tahun 1985 oleh ahli [[zooarkeologi]] Basque, [[Jesús Altuna|Jesús Altuna Etxabe]].<ref name="AltunaEtxabe1985"/> Beliau mengenal pastinya sebagai bukan serigala kerana saiznya, yang amat kecil untuk serigala. Walau bagaimanapun, pengenalpastiannya sebagai anjing tidak dapat dipastikan sehingga satu lagi kanid Pleistosen yang menghuni Semenanjung Iberia jelas-jelas disingkirkan, iaitu ''[[anjing hutan|Cuon]]''. Penggenotipan bagi humerus anjing Erralla sebagai humerus milik suatu ''[[Canis]]'' yang tergolong dalam kelompok haplo mitokondrion C anjing, dan kajian morfometrinya, memastikan bahawa humerus anjing Erralla ialah humerus anjing, dan bukan humerus [[serigala]] atau humerus [[anjing hutan]].<ref name="HervellaAfonso2022"/> Anjing Erralla tergolong dalam tingkat arkeologi budaya Madeleine di tapak Erralla ([[Gipuzkoa]], [[Negara Basque (rantau besar)|Negara Basque]], [[Sepanyol]]). Budaya Madeleine bersebar dari suaka glasier rantau Perancis-Cantabria (Sepanyol Utara, Perancis Selatan) ke selebih Eropah Barat selepas Maksimum Glasier Terakhir. Semasa proses ini, pemburu-pengumpul Madeleine barang kali membawa anjing mereka bersama dengan mereka, kerana semua anjing Paleolitik dari Eropah Barat Paleolitik, termasuk anjing Bonn–Oberkassel, mengongsi kelompok haplo mitokondrion C dengan anjing Erralla.<ref name="HervellaAfonso2022"/> Bukti arkeologi dan paleogenetik ini menunjukkan peranan khas Maksimum Glasier Terakhir dalam pembelajinakan anjing.<ref name="HervellaAfonso2022"/> Berkenaan dengan anjing Bonn–Oberkassel, pada tahun 1914, di ambang [[Perang Dunia Pertama]], dua rangka manusia ditemukan semasa penggalian basalt di Oberkassel, Bonn di Jerman. Bersama dengan rangka tersebut, rahang bawah kanan bagi seekor "serigala" dan tulang-temulang haiwan lain tutur ditemukan.<ref name="Verworn1914"/> Selepas penamat Perang Dunia Pertama, pada tahun 1919, sebuah kajian lengkap dilakukan terhadap tinggalan-tinggalan ini. Rahang bawah tersebut direkodkan sebagai "''Canis lupus'', serigala" dan sesetengah tulang haiwan lain ditetapkan kepadanya.<ref name="Verworn1919"/> Tinggalan-tinggalan tersebut kemudian disimpan dan dilupakan selama lima puluh tahun. Pada lewat tahun 1970-an, terdapat minat baharu pada tinggalan Oberkassel dan rahang bawah tersebut diperiksa semula dan dikelaskan semula sebagai milik seekor anjing bela jinak.<ref name="Nobis1979"/><ref name="Nobis1981"/><ref name="Benecke1987"/> Jujukan [[DNA mitokondrion]] bagi rahang bawah itu dipadankan dengan ''Canis familiaris'' – seekor anjing<ref name="Thalmann2013"/> – dan tergolong dalam kelompok haplo mDNA C bagi anjing.<ref name="Druzhkova2013"/> Jasad-jasad itu ditarikhkan ke 14,223 tahun sebelum kini.<ref name="Janssens2018"/> Ini mengimplikasikan bahawa di Eropah Barat terdapat anjing "moden" secara morfologi dan genetik yang wujud pada sekitar 14,500 tahun sebelum kini.<ref name="Street2015"/> Kajian-kajian lanjut menetapkan lebih banyak tulang haiwan lain sebagai tulang milik anjing itu sehingga sebahagian besar rangka dapat disusun.<ref name="Street2015"/> Manusia-manusia tersebut pula merupakan seorang lelaki berusia 40 tahun dan seorang wanita berusia 25 tahun. Ketiga-tiga tinggalan rangka ditemukan dalam keadaan tersembur dengan serbuk [[hematit]] merah dan dilitupi dengan bongkah-bongkah basalt tebal besar berukuran {{Convert|20|cm|in|abbr=on}}.<ref name="Janssens2018"/> Kesepakatannya ialah bahawa seekor anjing dikebumikan bersama dengan dua orang manusia.<ref name="Street2015"/> Sebatang gigi milik seekor anjing yang lebih kecil dan lebih tua juga dikenal pasti tetapi tidak disembur dengan serbuk merah.<ref name="Janssens2018"/> Punca kematian bagi kedua-dua manusia itu tidak diketahui.<ref name="Street2015"/> Sebuah kajian [[patologi]] tentang tinggalan anjing itu menunjukkan bahawa ia telah mati pada usia muda selepas menderitai [[distemper anjing]] pada usia antara 19 dengan 23 minggu.<ref name="Janssens2018"/> Anjing itu tidak dapat terselamat semasa tempoh ini tanpa penjagaan rapi daripada manusia.<ref name="Street2015"/><ref name="Janssens2018"/> Semasa tempoh ini, anjing berkenaan tidak mempunyai kegunaan utilitarian kepada manusia<ref name="Janssens2018"/> dan mencadangkan kewujudan ikatan emosi atau ikatan simbolik antara manusia-manusia ini dengan anjing ini.<ref name="Street2015"/> Sebagai kesimpulan, menjelang penghujung Pleistosen Akhir, sekurang-kurangnya sesetengah manusia menganggap anjing bukan sahaja secara materialistik, tetapi telah menjalin ikatan emosi dan kasih sayang untuk anjing mereka.<ref name="Janssens2018"/> ===Anjing Zaman Air Batu=== Pada tahun 2020, penjujukan genom anjing purba menunjukkan bahawa anjing mengongsi keleluhuran bersama dan diturunkan daripada suatu populasi serigala purba yang kini pupus – atau populasi-populasi serigala berkait rapat – yang berbeza daripada zuriat serigala moden. Menjelang penutup [[Tempoh Glasier Terakhir|Zaman Air Batu]] terakhir (11,700 tahun sebelum kini), lima zuriat leluhur telah mempelbagaikan diri daripada satu sama lain dan terekspresi dalam sampel-sampel anjing yang diambil dari [[Masyrik]] era Neolitik (7,000 tahun sebelum kini), [[Karelia]] era [[zaman Mesolitik|Mesolitik]] (10,900 tahun sebelum kini), [[Tasik Baikal]] era Mesolitik (7,000 tahun sebelum kini), Amerika purba (4,000 tahun sebelum kini), dan [[anjing menyanyi New Guinea]] (kini).<ref name="Bergström2020"/> [[Struktur populasi (genetik)|Struktur populasi]] anjing purba dan anjing moden di dunia dapat dikelaskan kepada Artik/Amerika, Asia Timur, dan Eurasia Barat.<ref name="Feuerborn2021"/><ref name="Bryce2021"/> Zuriat Artik/Amerika menyertakan baka-baka Artik moden, seekor anjing berusia 9,500 tahun sebelum kini dari [[Pulau Zhokhov]], anjing Amerika purba pra-perhubungan Eropah, anjing pertengahan Holosen dari Tasik Baikal, anjing bersejarah dari serata Siberia, dan anjing dari rantau [[negeri autonomi Yamalo-Nenets|Okrug Berautonomi Yamalo-Nenets]] di Siberia barat laut. Zuriat Asia Timur menyertakan anjing moden dari China, Vietnam, [[Asia Tenggara Maritim|Kepulauan Asia Tenggara]], dan dingo serta anjing menyanyi New Guinea<ref name="Feuerborn2021"/> yang mewakili keleluhuran Asia Timur yang tidak bercampur.<ref name="Bergström2020"/> Zuriat Eurasia Barat pula menyertakan anjing [[Masyrik]] purba dan anjing Timur Dekat purba, anjing Eropah purba dan moden, anjing Afrika moden, dan anjing [[Zaman Gangsa]] dari [[Steppe Eurasia]].<ref name="Feuerborn2021"/> Anjing Eropah purba dan moden mempunyai hubungan lebih rapat dengan anjing Artik berbanding dengan hubungan anjing Timur Dekat dengan anjing Artik, yang menunjukkan peristiwa percampuran besar di Eropah. Analisis bagi genom yang baru dijujukkan dari tapak Mesolitik Veretye, Karelia (~10,000 tahun sebelum kini) di Eropah Timur Laut meringkaskan penemuan-penemuan yang menunjukkan bahawa anjing-anjing ini mempunyai keleluhuran yang berkaitan dengan kedua-dua zuriat Artik (~70%) dan zuriat Eurasia Barat (~30%). Ini mencadangkan bahawa anjing Eropah moden dan purba (pasca-Mesolitik) lain yang dijujukkan setakat ini, anjing Mesolitik di Eropah sudah pun memiliki kedua-dua keleluhuran Artik dan keleluhuran Eurasia Barat. Hakikat bahawa anjing Siberia purba dari [[Pulau Zhokhov]], yang bertarikh ~1,000 tahun selepas anjing Veretye, Karelia, tidak mempunyai keleluhuran Eurasia Barat menunjukkan bahawa keleluhuran anjing Barat belum tiba di Artik Siberia menjelang 9,500 tahun sebelum kini.<ref name="Bergström2020"/><ref name="Feuerborn2021"/><ref name="Bergström2022"/> Anjing Zhokhov yang berusia 9,500 tahun sebelumkini adalah lebih berkait rapat dengan seekor anjing berusia 6,000 tahun sebelum kini dari Tasik Baikal berbanding dengan anjing purba yang ditemukan di Amerika Utara, yang menyokong bahawa perpisahan genetik telah berlaku antara anjing Artik awal dengan anjing Amerika Utara awal dan bahawa leluhur bersama bagi anjing-anjing tersebut bertarikh jauh lebih tua berbanding dengan anjing Zhokhov yang berusia 9,500 tahun sebelum kini.<ref name="Feuerborn2021"/> Anjing Eropah Neolitik terawal yang bertarikh 7,000 tahun sebelum kini didapati sebagai campuran bagi zuriat Karelia dan zuriat Masyrik. Zuriat bagi seekor anjing Neolitik yang bertarikh 5,000 tahun sebelum kini yang ditemukan di Sweden barat daya merupakan leluhur kepada 90–100% daripada jumlah anjing Eropah moden. Ini mengimplikasikan bahawa, di Eropah, suatu populasi anjing separuh Karelia dan separuh Masyrik yang serupa dengan yang ini – tetapi tidak semestinya berasal dari Sweden – menggantikan kesemua populasi anjing lain. Penemuan-penemuan ini bersama-sama menyokong keleluhuran duaan untuk anjing Eropah moden, yang mempunyai 54% keleluhuran Karelia dan 46% keleluhuran Masyrik.<ref name="Bergström2020"/> Anjing Siberia adalah serupa secara genetik dengan tarikh 9,500–7,000 tahun sebelum kini yang menunjukkan keleluhuran Artik, namun pengenalan anjing dari Steppe Eurasia dan Eropah membawa kepada banyak percampuran genetik, dengan anjing Siberia purba dan bersejarah yang mempamerkan pelbagai paras keleluhuran Artik dan paras keleluhuran Timur Dekat. Anjing dari Steppe Eurasia [[Zaman Gangsa]] mempamerkan 40% keleluhuran Artik purba dan 60% keleluhuran Timur Dekat purba sehingga Zaman Pertengahan. Ini mengimplikasikan bahawa anjing berhijrah sebagai sebahagian daripada [[Revolusi Neolitik|persebaran Neolitik]] bagi pertanian dari Timur Dekat ke steppe. Di rantau Okrug Berautonomi Yamalo-Nenets di Siberia barat laut, anjing dari 2,000 tahun sebelum kini kurang berkaitan dengan anjing dari Steppe Eurasia dan Eropah berbanding dengan anjing dari 1,000 tahun sebelum kini. Kehadiran arkeologi bagi manik kaca dan barangan logam menunjukkan bahawa rantau ini tersambung dengan rangkaian perdagangan besar menyertakan Timur Dekat, rantau [[Laut Hitam]], dan Steppe Eurasia yang membawa kepada pemerolehan anjing dari rantau-rantau ini. Pemerolehan anjing dari Timur Dekat yang tersesuai terhadap pertanian dan anjing dari Steppe Eurasian yang tersesuai terhadap pastoralisme mungkin telah menyediakan ciri-ciri tingkah laku dan morfologi apabila bercampur dengan anjing Artik, yang membawa kepada penyesuaiannya daripada foraj kepada pastoralisme rusa kutub. Dua spesimen anjing yang berusia hampir 100 tahun dan diperoleh daripada [[orang Nenets]] di [[Semenanjung Yamal]] mendapati bahawa kedua-dua ini berkaitan dengan dua spesimen yang bertarikh 2,000 tahun dan 850 tahun, yang mencadangkan kesinambungan zuriat tersebut di rantau ini. Kedua-dua anjing berusia 100 tahun itu berkait rapat dengan baka [[anjing Samoyed]]. [[Husky Siberia|''Husky'' Siberia]] pula menunjukkan kesemendaan genetik dengan anjing Siberia Timur bersejarah dan anjing [[Tasik Baikal]] purba. Bersama-sama, ini menunjukkan bahawa zuriat Artik purba terus hidup pada sesetengah baka Siberia moden.<ref name="Feuerborn2021"/> Genom-genom anjing purba dibandingkan dengan genom-genom manusia purba merentasi masa, ruang, dan konteks budaya untuk mendedahkan bahawa ini pada umumnya memadani satu sama lain. Ini pada umumnya mengongsi ciri-ciri serupa tetapi berbeza merentasi masa. Terdapat sesetengah perbezaan besar: anjing sama dapat ditemukan di kedua-dua Masyrik Neolitik dan kemudian di Iran [[Kalkolitik]] (5,800 tahun sebelum kini) walaupun populasi-populasi manusia di kedua-dua tempat adalah berbeza; di Ireland Neolitik (4,800 tahun sebelum kini) dan di Jerman Neolitik (7,000 tahun sebelum kini), anjing lebih dikaitkan dengan pemburu-pengumpul Eropah utara sementara manusia lebih dikaitkan dengan orang dari Masyrik; dan di [[Steppe Pontus–Kaspia]] [[Zaman Gangsa]] (3,800 tahun sebelum kini) dan dalam [[budaya Seramik Pintal]] Jerman (4,700 tahun sebelum kini), populasi-populasi manusia telah beranjak daripada [[sejarah genetik Eropah#Neolitik|populasi-populasi Eropah Neolitik]] tetapi anjing tidak beranjak. Anjing Eropah mempunyai hubungan genetik lebih kuat dengan anjing Siberia dan anjing Amerika purba berbanding dengan hubungan genetik dengan anjing menyanyi New Guinea, yang berasal dari Asia Timur, yang mencerminkan hubungan kutub awal antara manusia di Amerika dengan manusia di Eropah. Orang yang hidup di rantau Tasik Baikal pada 18,000–24,000 tahun sebelum kini berkaitan secara genetik dengan orang Eurasia barat dan menyumbang kepada keleluhuran Orang Asli Amerika, namun ini kemudiannya digantikan oleh populasi-populasi lain. Pada sepuluh ribu tahun kemudian, iaitu pada sekitar 7,000 tahun sebelum kini, anjing di rantau Tasik Baikal masih mempamerkan hubungan dengan Eropah dan Benua Amerika. Ini mengimplikasikan bahawa terdapat struktur populasi kongsi untuk kedua-dua anjing dan manusia di serata Eurasia utara mengelilingi kutub.<ref name="Bergström2020"/> Genom-genom manusia purba menunjukkan transformasi keleluhuran besar yang bertepatan dengan persebaran petani Neolitik dari Timur Dekat ke Eropah. [[Mitokondrion]] anjing purba mencadangkan bahawa ini ditemani oleh anjing, yang membawa kepada transformasi keleluhuran berkaitan untuk anjing di Eropah. Persebaran-persebaran [[pastoralisme nomad|pastoralis steppe]] yang dikaitkan dengan budaya Seramik Pintal dan [[budaya Yamnaya]] ke Eropah Neolitik Akhir dan Zaman Gangsa mentransformasi keleluhuran populasi-populasi manusia tetapi anjing berdampingan mereka tidak menerima impak besar terhadap populasi-populasi anjing Eropah. Pastoralis steppe juga bersebar ke arah timur tetapi mempunyai sedikit impak terhadap keleluhuran orang Asia Timur. Walau bagaimanapun, banyak anjing Cina kelihatannya merupakan hasil daripada percampuran antara zuriat bagi seekor anjing [[budaya Srubnaya]] Eurasia barat berusia 3,800 tahun sebelum kini dengan leluhur kepada dingo dan anjing menyanyi New Guinea. Populasi-populasi anjing Siberia moden juga menunjukkan keleluhuran daripada anjing Tasik Baikal berusia 7,000 tahun sebelum kini tetapi hanya sedikit atau tanpa sebarang keleluhuran anjing menyanyi New Guinea, yang menunjukkan ketiadaan keleluhuran Asia Timur.<ref name="Bergström2020"/> Gen [[AMY2B]] mengekodkan suatu protein yang membantu dengan langkah pertama dalam pencernaan [[kanji]] diet dan [[glikogen]]. Persebaran gen ini kemudian membolehkan anjing awal mengeksploitasi diet kaya kanji. Pada permulaan pertanian, hanya sesetengah anjing memiliki penyesuaian ini yang menjadi tersebar meluas pada beberapa ribu tahun kemudian.<ref name="Bergström2020"/> Anjing berhijrah bersama dengan manusia tetapi pergerakan bagi kedua-duanya tidak selalu sejajar, yang menunjukkan bahawa, dalam sesetengah kes, manusia berhijrah tanpa anjing atau bahawa anjing berpindah antara kelompok manusia, mungkin sebagai barang budaya atau barang dagang. Anjing kelihatannya telah tersebar di serata Eurasia dan ke Benua Amerika tanpa sebarang pergerakan populasi manusia besar yang terlibat, yang kekal sebagai misteri. Kajian-kajian lalu telah mencadangkan tempat asal usul bagi anjing tetapi kajian-kajian ini berdasarkan pola-pola kepelbagaian genomik kini atau pautan-pautan mungkin dengan populasi-populasi serigala moden. Sejarah anjing adalah kabur untuk kajian-kajian ini kerana aliran gen terkini dan dinamik populasi – asal usul geografi bagi anjing itu masih belum diketahui.<ref name="Bergström2020"/> ===Anjing pertama sebagai teknologi perburuan=== [[Fail:Fondazione Passaré V31 189.jpg|thumb|300px|[[Petroglif]] yang menggambarkan dua ekor anjing yang berburu – [[Tassili n'Ajjer]], Algeria]] Semasa [[Paleolitik Akhir]] (50,000–10,000 tahun sebelum kini), peningkatan kepadatan populasi manusia, kemajuan teknologi bilah dan perburuan, dan perubahan iklim mungkin telah mengubah kepadatan mangsa dan menjadikan pembangkaian mustahak untuk kemandirian bagi sesetengah populasi serigala. Penyesuaian terhadap pembangkaian seperti kejinakan, saiz badan kecil, dan penurunan usia pembiakan kemudian selanjutnya mengurangkan kecekapan perburuan, akhirnya membawa kepada pembangkaian wajib.<ref name="Shannon2015"/><ref name="Coppinger2015"/> Sama ada anjing terawal ini hanyalah pebangkai komensal manusia atau memainkan sesetengah peranan sebagai teman atau pemburu yang mempercepat persebarannya tidak diketahui.<ref name="Shannon2015"/> Penyelidik telah mencadangkan bahawa pada masa lalu perburuan berpasangan wujud antara manusia dengan anjing yang merupakan asas untuk pembelajinakan anjing.<ref name="Davis1982"/><ref name="Clutton-Brock1984"/><ref name="Perri2016"/> Seni batu [[petroglif]] yang bertarikh ke 8,000 tahun sebelum kini di tapak-tapak [[Seni Batu di Wilayah Hail|Shuwaymis]] dan [[Jubbah, Arab Saudi|Jubbah]], di Arab Saudi barat laut, menggambarkan bilangan besar anjing yang menyertai adegan-adegan perburuan dengan sesetengah anjing yang dikawal dengan [[cawak]].<ref name="Guagnin2017"/> Peralihan daripada [[Pleistosen Akhir]] kepada [[Holosen]] awal ditandai dengan perubahan iklim daripada keadaan sejuk dan kering kepada keadaan lebih hangat dan lebih basah dan anjakan pesat bagi flora dan fauna, dengan kebanyakan habitat terbuka bagi herbivor-herbivor besar yang digantikan oleh hutan.<ref name="Perri2016"/> Pada [[Holosen]] awal, terdapat cadangan bahawa, bersama-sama dengan perubahan teknologi mata panah, anjing pemburu digunakan oleh pemburu untuk menjejak dan mengutip haiwan tercedera di hutan tebal.<ref name="Clutton-Brock1984"/><ref name="Perri2016"/> Keupayaan anjing untuk mengejar, menjejak, menghidu, dan menahan mangsa dapat dengan ketara meningkatkan kejayaan pemburu di hutan, bilamana deria dan kemahiran penentuan lokasi pada manusia adalah tidak setajam seperti di habitat-habitat lebih terbuka. Anjing masih digunakan untuk perburuan di hutan kini.<ref name="Perri2016"/> ===Baka Artik=== ====Baka anjing pertama yang dikembangkan di Siberia timur laut Artik==== [[Fail:Engagé mit einem indianischen Hundeschlitten by Maximilian zu Wied-Neuwied.jpg|thumb|200px|Jenis-jenis [[anjing kereta luncur salji]], dilakarkan pada 1833]] Anjing bela jinak hadir pada 9,500 tahun sebelum kini di tempat yang kini merupakan [[Pulau Zhokhov]], Siberia timur laut Artik. Penemuan-penemuan arkeologi di tapak Zhokhov termasuk tinggalan pengikat abah-abah anjing yang serupa dengan yang digunakan oleh [[Inuit|orang Inuit]] moden, tinggalan tulang beruang kutub dan rusa kutub yang mencadangkan wilayah perburuan luas dan pengangkutan bahagian badan besar kembali ke tapak, dan alat-alatan yang diperbuat daripada obsidian yang diangkut dari sejauh {{Convert|1500|km|mi}}. Penemuan-penemuan ini mencadangkan pengangkutan jarak jauh melalui penggunaan anjing kereta luncur salji.<ref name="Sinding2020"/> Sebuah kajian tentang tinggalan anjing menunjukkan bahawa ini dibiakbakakan secara terpilih untuk menjadi sama ada anjing kereta luncur salji atau anjing pemburu, yang mengimplikasikan bahawa piawaian anjing kereta luncur salji dan piawaian anjing pemburu wujud pada masa itu. Saiz maksimum optimum untuk anjing kereta luncur salji ialah {{Convert|20|-|25|kg|lb|abbr=on}} berdasarkan pengawalaturan suhu dan anjing kereta luncur salji purba adalah seberat {{Convert|16|-|25|kg|abbr=on}}. Piawaian yang sama telah ditemukan pada tinggalan-tinggalan anjing kereta luncur dari rantau ini pada 2,000 tahun sebelum kini dan dalam piawaian baka moden [[husky Siberia|''husky'' Siberia]]. Anjing lain adalah lebih besar dengan berat {{Convert|30|kg|lb|abbr=on}} dan kelihatan seperti anjing yang telah disilangkan dengan serigala dan digunakan untuk pemburuan beruang kutub. Semasa kematian, kepala anjing telah dipisahkan dengan teliti dari tubuh oleh manusia, mungkin atas sebab upacara.<ref name="Pitulʹko2017"/> Kajian itu mencadangkan bahawa setelah mencapah daripada leluhur bersama yang dikongsi dengan serigala kelabu, evolusi anjing itu berjalan dalam tiga peringkat. Yang pertama ialah pemilihan semula jadi berdasarkan tingkah laku pemakanan dalam ceruk ekologi yang telah terbentuk melalui kegiatan manusia. Yang kedua ialah pemilihan buatan berdasarkan kebolehjinakan. Yang ketiga ialah pemilihan terarah berdasarkan pembentukan baka-baka yang mempunyai kualiti-kualiti untuk membantu tugas tertentu dalam ekonomi manusia. Proses ini bermula pada 30,000–40,000 tahun sebelum kini dengan kelajuannya yang meningkat pada setiap peringkat sehingga pembelajinakan menjadi lengkap.<ref name="Pitulʹko2017"/> Anjing Zhokhov merupakan anjing tertua yang diketahui mempamerkan corak warna. Ini mempunyai corak warna hitam pada belakang, yang membantu membezakan anjing ini daripada serigala Artik putih.<ref name="Bannasch2021"/> ====Anjing memasuki Amerika Utara dari Siberia timur laut==== [[Budaya kebendaan]] menyediakan bukti untuk penggunaan abah-abah anjing di Artik pada 9,000 tahun sebelum kini. DNA purba daripada tinggalan anjing-anjing ini menunjukkan bahawa anjing-anjing ini tergolong dalam zuriat genetik sama seperti anjing Artik moden dan bahawa zuriat ini melahirkan anjing asli Amerika terawal. Sejak anjing asli Amerika terawal, berbilang zuriat anjing yang berbeza secara genetik diperkenalkan oleh [[orang Thule]] dan peneroka Eropah. Anjing Eropah menggantikan zuriat-zuriat anjing yang diperkenalkan pada lebih daripada 10,000 tahun lalu.<ref name="Frantz2020"/> Di Amerika Utara, tinggalan anjing terawal ditemukan di Lawyer's Cave di tanah besar Alaska di timur [[Pulau Wrangell]] di [[Kepulauan Alexander]] di Alaska tenggara dan [[pentarikhan radiokarbon]] menunjukkan 10,150 tahun sebelum kini. Anggaran berdasarkan genetik menunjukkan bahawa zuriat anjing ini telah terpisah daripada zuriat anjing Pulau Zhokhov Siberia pada 16,700 tahun sebelum kini. Masa ini bertepatan dengan cadangan pembukaan [[penghijrahan pinggir laut (Benua Amerika)|laluan pinggir laut Pasifik Utara]] ke Amerika Utara. [[Analisis isotop#Pembinaan semula diet purba|Analisis isotop stabil]] dapat digunakan untuk mengenal pasti sesetengah unsur kimia, yang membolehkan para penyelidik untuk membuat inferens tentang diet bagi sesuatu spesies. Analisis isotop bagi [[kolagen]] tulang menunjukkan diet laut.<ref name="daSilvaCoelho2021"/> Anjing terawal seterusnya ditemukan di Illinois dan pentarikhan radiokarbon menunjukkan 9,900 tahun sebelum kini. Ini termasuk tiga bidang perkuburan terpencil di [[Tapak Koster]] dekat dengan hilir [[Sungai Illinois]] di [[Kaunti Greene, Illinois|Kaunti Greene]] dan sebidang perkuburan sejauh {{Convert|35|km|mi}} di tapak Stilwell II di [[Kaunti Pike, Illinois|Kaunti Pike]]. Anjing-anjing ini merupakan dewasa bersaiz sederhana setinggi sekitar {{Convert|50|cm|in|abbr=on}} dan seberat sekitar {{Convert|17|kg|lb|0}}, dengan gaya hidup sangat aktif dan morfologi berbeza-beza. Analisis isotop stabil menunjukkan diet yang sebahagian besarnya terdiri daripada ikan air tawar. Perkuburan anjing serupa di serata Eurasia dianggap disebabkan oleh kepentingan anjing dalam perburuan kepada orang yang mencuba untuk menyesuaikan diri terhadap perubahan persekitaran dan spesies mangsa semasa peralihan Pleistosen–Holosen. Di tempat-tempat ini, anjing telah mendapat status sosial tertingkat.<ref name="Perri2018"/> Pada tahun 2018, sebuah kajian membandingkan jujukan-jujukan bagi fosil-fosil anjing Amerika Utara dengan fosil-fosil anjing Siberia dan anjing-anjing moden. Kerabat terdekat kepada fosil-fosil Amerika Utara ialah fosil berusia 9,000 tahun sebelum kini yang ditemukan di Pulau Zhokhov, Siberia timur laut Artik, yang tersambung ke tanah besar pada masa itu. Kajian membuat inferens daripada mDNA bahawa kesemua anjing Amerika Utara mengongsi leluhur bersama yang bertarikh 14,600 tahun sebelum kini dan leluhur ini telah mencapah bersama-sama dengan leluhur kepada anjing Zhokhov daripada leluhur bersama bagi kedua-duanya pada 15,600 tahun sebelum kini. Masa bagi anjing-anjing Koster menunjukkan bahawa anjing memasuki Amerika Utara dari Siberia pada 4,500 tahun selepas kemasukan manusia, terasing selama 9,000 tahun berikutnya, dan selepas perhubungan dengan orang Eropah, anjing ini tidak lagi wujud kerana digantikan oleh anjing Eurasia. (Gelombang awal bagi, sebelum pengenalan orang Thule/Inuit,) anjing praperhubungan mempamerkan tunjuk tanda genetik unik yang kini lenyap, dengan [[DNA nukleus|nDNA]] yang menunjukkan bahawa kerabat genetik terdekatnya kini merupakan anjing baka Artik: Malamut Alaska, anjing Greenland, dan ''husky'' Alaska serta ''husky'' Siberia.<ref name="NíLeathlobhair2018"/> Pada tahun 2019, sebuah kajian mendapati bahawa anjing yang pada awalnya dibawa ke Artik Amerika Utara dari Siberia timur laut kemudiannya digantikan oleh anjing yang mengiringi orang Inuit semasa persebaran mereka mulai 2,000 tahun lalu. Anjing Inuit ini adalah lebih pelbagai secara genetik dan lebih mencapah secara morfologi berbanding dengan anjing terdahulu. Kini, anjing kereta luncur salji Artik merupakan antara keturunan terakhir di Benua Amerika bagi zuriat anjing pra-Eropah ini.<ref name="Ameen2019"/> Pada tahun 2020, penjujukan genom-genom anjing purba menunjukkan bahawa pada dua baka Mexico, [[anjing Chihuahua]] mengekalkan 4% dan ''[[xoloitzcuintle]]'' mengekalkan 3% zuriat prakolonial.<ref name="Bergström2020"/> ====Percampuran serigala Pleistosen Akhir==== [[Fail:Greenland Dog.jpg|thumb|[[Anjing Greenland]] membawa 3.5% bahan genetik yang diwarisi daripada seekor serigala berusia 35,000 tahun dari [[Semenanjung Taymyr]], Siberia Artik.]] Pada tahun 2015, sebuah kajian memetakan genom pertama bagi fosil serigala Pleistosen berusia 35,000 tahun sebelum kini yang ditemukan di [[Semenanjung Taymyr]], Siberia utara Artik dan membandingkannya dengan genom-genom anjing moden dan serigala kelabu. Serigala Taymyr telah dikenal pasti melalui mDNA sebagai ''Canis lupus'' tetapi daripada suatu populasi yang telah mencapah daripada zuriat anjing–serigala kelabu sejurus sebelum anjing dan serigala kelabu mencapah daripada satu sama lain, yang mengimplikasikan bahawa majoriti populasi serigala kelabu kini berpunca daripada suatu populasi leluhur yang hidup pada kurang daripada 35,000 tahun lalu tetapi sebelum kebanjiran [[Beringia|Jambatan Darat Bering]] dengan pengasingan susulan serigala Eurasia dan serigala Amerika Utara.<ref name="Skoglund2015"/> Serigala Taymyr sama-sama berkaitan dengan kedua-dua anjing dan serigala moden, tetapi mengongsi lebih banyak alel (iaitu ekspresi gen) dengan baka-baka yang dikaitkan dengan latitud-latitud tinggi dan populasi-populasi manusia Artik: [[husky Siberia|''husky'' Siberia]] dan [[anjing Greenland]] dan pada takat lebih rendah dengan ''[[shar pei]]'' dan [[spits Finland]]. Anjing Greenland menunjukkan 3.5% keleluhuran serigala Taymyr, yang menunjukkan percampuran antara populasi serigala Taymyr dengan populasi anjing leluhur bagi keempat-empat baka latitud tinggi ini. Hasil-hasil keputusan ini dapat dijelaskan sama ada oleh kehadiran sangat awal bagi anjing di Eurasia utara atau oleh legasi genetik serigala Taymyr yang terpelihara dalam populasi-populasi serigala utara sehingga ketibaan anjing di latitud-latitud tinggi. Introgresi ini sepatutnya dapat memberi anjing awal yang hidup di latitud-latitud tinggi penyesuaian terhadap persekitaran baharu dan mencabar. Ini juga menunjukkan bahawa keleluhuran bagi baka-baka anjing kini diturunkan dari lebih daripada sebuah rantau.<ref name="Skoglund2015"/>{{Rp|3–4}} Percubaan untuk menerokai percampuran antara serigala Taymyr dengan serigala kelabu menghasilkan keputusan-keputusan tidak boleh harap.<ref name="Skoglund2015"/>{{Rp|23}} Oleh sebab serigala Taymyr telah menyumbang kepada komposisi genetik bagi baka-baka Artik, ini menunjukkan bahawa keturunan serigala Taymyr mandiri sehingga anjing dibelajinakkan di Eropah dan tiba di latitud-latitud tinggi dan selanjutnya bercampur dengan serigala tempatan dan kedua-dua ini menyumbang kepada baka-baka Artik moden. Berdasarkan tinggalan anjing zooarkeologi tertua yang paling diterima secara meluas, anjing bela jinak paling berkemungkinan tiba di latitud-latitud tinggi dalam tempoh 15,000 tahun lalu.<ref name="Thalmann2019"/> Jujukan [[DNA nukleus|genom nukleus]] dijana untuk satu spesimen anjing yang ditemukan di kubur laluan [[Neolitik Lewat|Neolitik Akhir]] di [[Newgrange]], Ireland dan ditarikhkan secara radiokarbon pada 4,800 tahun sebelum kini. Analisis genetik bagi anjing Newgrange ini menunjukkan bahawa ia merupakan jantan, tidak mempunyai varian-varian genetik yang dikaitkan dengan panjang atau warna lapis bulu moden, tidak mampu memproses kanji dengan cekap seperti anjing moden tetapi lebih cekap daripada serigala, dan menunjukkan keleluhuran daripada suatu populasi serigala yang tidak dapat ditemukan pada anjing atau serigala lain kini.<ref name="Frantz2015"/> Kadar-kadar mutasi yang ditentukur daripada genom serigala Taymyr dan genom anjing Newgrange mencadangkan bahawa populasi serigala dan populasi anjing moden mencapah daripada leluhur bersama pada antara 20,000 dengan 60,000 tahun sebelum kini. Ini menunjukkan bahawa sama ada anjing dibelajinakkan lebih awal daripada kemunculan pertamanya dalam rekod arkeologi atau tiba di Artik lebih awal, atau kedua-duanya.<ref name="MacHugh2017"/> Satu lagi pandangan ialah, oleh sebab baka-baka utara dapat menjejaki sekurang-kurangnya sesetengah keleluhuran kembali kepada serigala Taymyr, ini menunjukkan kemungkinan bagi lebih daripada satu peristiwa pembelajinakan.<ref name="Thalmann2019"/> Pada tahun 2020, genom nukleus dijana daripada seekor serigala Pleistosen berusia 33,000 tahun sebelum kini dari sebuah tapak arkeologi di [[Sungai Yana]], Siberia timur laut Artik. Jujukan serigala Yana lebih berkait rapat dengan serigala Taymyr berusia 35,000 tahun sebelum kini berbanding dengan kaitannya dengan serigala moden. Terdapat bukti tentang aliran gen antara serigala Yana-Taymyr dengan anjing kereta luncur salji pra-Columbus, anjing Zhokhov, dan anjing kereta luncur salji moden. Ini mencadangkan bahawa percampuran genetik telah berlaku antara serigala Pleistosen dengan leluhur bagi anjing-anjing ini. Tiada bukti tentang percampuran antara anjing kereta luncur salji dengan serigala kelabu moden selama 9,500 tahun terakhir. Anjing kereta luncur salji Greenland telah kekal terasing daripada baka-baka lain sejak ketibaannya di Greenland bersama dengan orang Inuit pada 850 tahun lalu. Kelelurannya menjejaki lebih banyak sejarah genomik hingga anjing Zhokhov berbanding dengan sebarang baka Artik lain. Anjing kereta luncur salji tidak menunjukkan penyesuaian terhadap diet kaya kanji berbanding dengan anjing lain tetapi sebaliknya menunjukkan penyesuaian terhadap pengambilan tinggi bagi lemak dan asid-asid lemak, yang tidak terdapat pada anjing Zhokhov. Penyesuaian sama telah ditemukan pada orang Inuit dan orang-orang Artik lain. Ini menunjukkan bahawa anjing kereta luncur salji menyesuaikan diri terhadap diet rendah kanji dan tinggi lemak pada orang yang bersamanya anjing tersebut hidup.<ref name="Sinding2020"/> Pada tahun 2021, sebuah kajian tentang empat lagi jujukan serigala Siberia timur laut Pleistosen Akhir menunjukkan bahawa serigala-serigala itu adalah serupa secara genetik dengan serigala Taymyr dan serigala Yana. Keenam-enam serigala pupus ini bercabang secara berjujuk daripada zuriat yang membawa kepada serigala dan anjing moden. Spesimen [[Sungai Indigirka|Sungai Tirekhtyakh]] berusia 50,000 tahun sebelum kini, spesimen [[Sungai Yana|tapak Bunge-Toll]] berusia 48,000 tahun sebelum kini, dan spesimen RHS Yana berusia 32,000 tahun sebelum kini merupakan zuriat-zuriat berasingan yang tidak berkaitan dengan satu sama lain. Spesimen [[Sungai Adycha|Ulakhan Sular]] berusia 16,800 tahun sebelum kini dan spesimen [[Tumat]] berusia 14,100 tahun sebelum kini kedua-duanya bergugus dengan seekor serigala moden dari [[Pulau Ellesmere]], yang menunjukkan bahawa kedua-dua spesimen ini diterbitkan daripada zuriat sama dengan serigala Amerika Utara. Kesemua enam serigala ekor Pleistosen Akhir mengongsi alel dengan anjing Artik: anjing Greenland, ''husky'' Siberia, ''husky'' Alaska, malamut Alaska, anjing Zhokhov yang pupus, dan anjing pra-perhubungan Eropah yang pupus di Amerika Utara. Ada kemungkinan bahawa satu lagi populasi serigala pupus, yang berkaitan dengan kesemua enam spesimen, mungkin telah menyumbang kepada keleluhuran anjing Artik. Terdapat bukti bahawa empat serigala Siberia pupus telah menyumbang kepada keleluhuran bagi populasi-populasi serigala moden di [[Shanxi]], China barat, dan mungkin di Chukotka dan di Mongolia Dalam.<ref name="Ramos-Madrigal2020"/> ===Anjing memasuki Jepun=== Fosil tertua bagi seekor anjing yang telah ditemukan di Jepun bertarikh ke 9,500 tahun sebelum kini.<ref name="Walker2000"/> Dengan permulaan Holosen dan cuaca lebih hangatnya, hutan luruh sederhana bersebar dengan cepat ke pulau utama Honshu dan menyebabkan penyesuaian daripada pemburuan megafauna ([[Palaeoloxodon naumanni|gajah Naumann]] dan rusa gergasi Yabe) kepada pemburuan [[Rusa Sika|rusa sika]] dan [[babi hutan]] yang lebih pantas di hutan tebal. Dengan ini tibalah perubahan teknologi perburuan, termasuk anjakan kepada mata segi tiga lebih kecil untuk anak panah. Sebuah kajian tentang orang [[Zaman Jōmon|Jōmon]] yang tinggal di pinggir laut Pasifik di Pulau [[Honshū]] semasa Holosen awal menunjukkan bahawa mereka menjalankan pengebumian anjing individu dan barang kali menggunakan anjing sebagai alat untuk memburu rusa sika dan babi hutan, seperti yang masih dilakukan oleh pemburu di Jepun kini.<ref name="Perri2016"/> Anjing pemburu memberikan sumbangan besar kepada masyarakat foraj dan rekod etnografi menunjukkan bahawa anjing tersebut diberi nama sebenar, dianggap sebagai anggota keluarga, dan dianggap terpisah daripada jenis anjing lain.<ref name="Perri2016"/><ref name="Ikeya1994"/> Layanan istimewa ini termasuk pengebumian berasingan dengan penanda dan pemberian kubur,<ref name="Perri2016"/><ref name="Gron2007"/><ref name="Koler-Matznick2007"/> dan anjing yang merupakan pemburu luar biasa atau yang terbunuh dalam perburuan kerap dimuliakan.<ref name="Perri2016"/><ref name="OlowoOjoade1989"/> Nilai seseekor anjing sebagai rakan perburuan memberinya status sebagai senjata hidup dan yang paling mahir diangkat dan dianugerahi status "keorangan", dengan kedudukan sosialnya dalam kehidupan dan dalam kematian yang serupa dengan yang untuk pemburu mahir.<ref name="Perri2016"/><ref name="Mizoguchi2002"/> Pengebumian anjing sengaja bersama-sama dengan pemburuan ungulat juga ditemukan dalam masyarakat-masyarakat foraj hutan luruh Holosen awal lain di Eropah<ref name="Bourque1975"/> dan di Amerika Utara,<ref name="Larsson1990"/><ref name="Morey1992"/> yang menunjukkan bahawa merentasi zon sederhana [[Holartik]], anjing pemburu merupakan penyesuaian meluas terhadap pemburuan ungulat hutan.<ref name="Perri2016"/> ===Anjing memasuki Kepulauan Asia Tenggara dan Oseania=== [[Fail:Map depicting possible phylogeographic origins of dingoes, based on recent genetic evidence (Fillios & Taçon, 2016).png|thumb|Peta yang menggambarkan kemungkinan asal usul filogeografi bagi [[dingo]], [[anjing menyanyi New Guinea]], anjing [[Asia Tenggara Maritim|Kepulauan Asia Tenggara]], dan anjing Oseania, berdasarkan bukti genetik terkini (Fillios & Taçon, 2016)<ref name="Fillios2016"/>]] [[Fail:Hawaiian petroglyph of a dog (8603570773).jpg|thumb|Gambaran [[petroglif]] [[Hawaii Kuno]] tentang seekor ''{{Okina}}īlio'' ([[anjing poi Hawaii]])]] {{Utama|Tumbuhan dan haiwan bela jinak di Austronesia#Canis lupus familiaris (anjing)}} {{Lihat juga|Anjing Taiwan|Anjing hutan Filipina|Anjing Polinesia|Kurī|Anjing Marquesas|Anjing Tahiti|Anjing poi Hawaii|Dingo|Anjing menyanyi New Guinea}} Pada tahun 2020, sebuah kajian mDNA tentang fosil-fosil anjing purba dari lembangan [[Sungai Kuning]] dan lembangan [[Sungai Panjang, China|Sungai Panjang]] di China selatan menunjukkan bahawa kebanyakan anjing purba tergolong dalam kelompok haplo A1b, demikian juga dingo Australia dan anjing prakolonial di Lautan Pasifik, tetapi dalam kekerapan rendah di China kini. Spesimen dari [[budaya Hemudu|tapak arkeologi Tianluoshan]] ([[budaya Hemudu]], [[orang Austronesia|orang pra-Austronesia]]), [[Zhejiang]] bertarikh ke 7,000 tahun sebelum kini dan adalah [[basal (filogenetik)|basal]] kepada seluruh zuriat. Anjing yang tergolong dalam kelompok haplo ini pernah tertabur secara meluas di China selatan, kemudian bersebar melalui Asia Tenggara ke New Guinea dan ke Oseania, tetapi digantikan di China pada 2,000 tahun sebelum kini oleh anjing daripada zuriat lain.<ref name="Zhang2020"/> Anjing memasuki [[Asia Tenggara Maritim|Kepulauan Asia Tenggara]], Australia, dan [[New Guinea]] dalam sekurang-kurangnya dua peristiwa pengenalan. Anjing yang tiba dalam salah satu peristiwa tiba dengan [[pemburu-pengumpul]] maritim [[zaman Paleolitik|Paleolitik]] menjelang sekurang-kurangnya 10,000 hingga 5,000 tahun [[Sebelum Kini|sebelum kini]] dan yang dalam lagi satu peristiwa tiba dengan penghijrahan laut [[zaman Neolitik|Neolitik]] lanjut oleh [[orang Austronesia]] yang bertani dan berdagang ([[orang Austronesia#Migrasi dari Taiwan|melalui Taiwan]]) menjelang sekurang-kurangnya 5,000 tahun [[Sebelum Kini|sebelum kini]]. Anjing Neolitik dibezakan daripada populasi-populasi sebelumnya kerana mempunyai keupayaan untuk mencerna kanji, yang menunjukkan bahawa anjing tersebut mengiringi manusia yang mengusahakan [[bijirin|tanaman bijirin]].<ref name="Fillios2016"/><ref name="Sacks2013"/> Tinggalan arkeologi tertua bagi anjing di Kepulauan Asia Tenggara dan di Oseania ialah perkuburan anjing di [[Timor]] dan tinggalan dingo di Australia, kedua-duanya bertarikh ke sekitar 3,500 tahun [[Sebelum Kini|sebelum kini]]. Tinggalan anjing Timor tersebut dipercayai telah menjadi sebahagian daripada gelombang kedua dan tinggal dingo tersebut pula daripada gelombang pertama.<ref name="Greig2015"/><ref name="Savolainen2004"/><ref name="Greig2018a"/> Anjing Austronesia, seperti [[anjing Taiwan]], sangat dihargai sebagai teman perburuan (khususnya untuk [[babi hutan]]).<ref name="Wright2020">{{Kutip web|last=Wright|first=Nick|date=2020|url=https://journal.ndhu.edu.tw/taiwan-indigenous-people-and-animals/|url-status=live|title=Taiwan Indigenous people and Animals|trans-title=Orang Peribumi Taiwan dan Haiwan|language=en|publisher=人社東華|archive-url=https://web.archive.org/web/20240320091023/https://journal.ndhu.edu.tw/taiwan-indigenous-people-and-animals/|archive-date=20 Mac 2024|access-date=30 September 2024}}</ref><ref name="Cook2005"/><ref name="Blust-asu"/> Di Filipina, tinggalan anjing telah ditemukan dalam keadaan dikebumikan dekat dengan kubur manusia atau di sebelah kubur manusia di tapak-tapak arkeologi.<ref name="Ochoa2005"/> Dari Kepulauan Asia Tenggara, anjing tersebut dibawa oleh pelayar Austronesia ke [[Oseania Dekat dan Oseania Jauh|Oseania Dekat]].<ref name="Bulmer2001"/><ref name="Greig2015"/><ref name="Greig2018a"/> Walau bagaimanapun, tidak seperti di [[Asia Tenggara Maritim|Kepulauan Asia Tenggara]], anjing kehilangan kepentingan ekonominya sebagai haiwan pemburu dalam kalangan orang Austronesia yang sampai ke pulau-pulau kecil di [[Kepulauan Melanesia|Melanesia]] dan di [[Polinesia]], yang tidak mempunyai populasi [[babi hutan]] atau mamalia besar lain yang dapat diburu. Anjing menjadi pesaing untuk sumber makanan terbatas dan, dengan itu, langsung dimakan. Anjing bela jinak Austronesia yang pada asalnya dibawa oleh penghijrahan [[Budaya Lapita]] dimakan sehingga pupus di banyak pulau sejak zaman purba.<ref name="Blust-asu">{{Kutip web|last1=Blust|first1=Robert Andrew|author1-link=Robert Blust|last2=Trussel|first2=Stephen|url=https://www.trussel2.com/ACD/acd-s_a1.htm#24890|url-status=live|title=*asu₁|language=en|publisher=Austronesian Comparative Dictionary|archive-url=https://web.archive.org/web/20231201181806/https://www.trussel2.com/ACD/acd-s_a1.htm#24890|archive-date=1 Disember 2023|access-date=30 September 2024|quote=[...] This variability is consonant with a hypothesis that in a Pacific environment the dog lost much of the economic value which it had had in insular Southeast Asia, became a competitor for food, and was itself eaten to extinction in many locations and then reacquired from areas where it had managed to survive.}}</ref><ref name="Greig2018b"/> Oleh itu, anjing Austronesia "lenyap" semasa penjelajahan awal Oseania Dekat. Ini menyebabkan ketidaksinambungan bertanda pada gen-gen anjing bela jinak, serta istilah-istilah untuk "anjing", dalam kalangan orang Austronesia di Kepulauan Pasifik dan di [[Kepulauan Melanesia]], berbanding dengan rantau-rantau Austronesia lain di Kepulauan Asia Tenggara.<ref name="Blust-asu"/><ref name="Greig2018b"/> Walau bagaimanapun, anjing kemudiannya diperkenalkan semula daripada kelompok-kelompok [[orang peribumi New Guinea|Papua]] yang berjiran dan kemudiannya dibawa ke arah timur ke Polinesia oleh penghijrahan Austronesia pasca-Lapita, lalu sampai sejauh Hawaii dan [[Aotearoa]]. Walaupun anjing-anjing ini diperlakukan sebagai haiwan makanan dan bukannya teman perburuan.<ref name="Blust-asu"/><ref name="Greig2018b"/> Kajian genetik telah mengesahkan ini dan menunjukkan bahawa [[anjing Polinesia]] diturunkan daripada gelombang pertama pengenalan anjing dan tidak berkaitan dengan anjing yang berasal dari Taiwan dan Filipina.<ref name="Bulmer2001"/><ref name="Greig2015"/><ref name="Greig2018a"/> ===Anjing dari Timur Dekat memasuki Afrika=== Pada tahun 2020, penjujukan genom-genom anjing purba menunjukkan bahawa zuriat anjing moden di [[Afrika Sub-Sahara]] mengongsi satu asal usul tunggal dari Masyrik, dengan spesimen leluhur yang bertarikh ke 7,000 tahun sebelum kini. Penemuan ini mencerminkan aliran gen manusia dari Masyrik ke Afrika semasa Neolitik, bersama dengan lembu. Sejak itu, terdapat aliran gen terbatas kepada anjing Afrika sehingga beberapa ratus tahun lalu. Keturunan bagi seekor anjing dari Iran yang bertarikh 5,800 tahun sebelum kini dan keturunan bagi anjing dari Eropah sepenuhnya menggantikan zuriat anjing Masyrik pada 2,300 tahun sebelum kini. Ini dikaitkan dengan penghijrahan manusia dari Iran dan sesetengah penghijrahan kecil dari Eropah. Kini, semua anjing [[Timur Dekat]] menunjukkan 81% keleluhuran Iran purba dan 19% keleluhuran Neolitik Eropah.<ref name="Bergström2020"/> Tinggalan anjing tertua yang ditemukan di Afrika bertarikh 5,900 tahun sebelum kini dan ditemukan di tapak Neolitik [[budaya Merimde|Merimde Beni-Salame]] di Delta Nil, Mesir. Tinggalan tertua seterusnya bertarikh 5,500 tahun sebelum kini dan ditemukan di [[Esh Shaheinab|Esh Shareinab]] di Sungai Nil di Sudan. Ini mencadangkan bahawa anjing tiba dari Asia pada masa sama dengan biri-biri dan kambing bela jinak.<ref name="Gautier2013"/> Anjing kemudian bersebar dari utara ke selatan di Afrika di samping gembala haiwan ternakan, dengan tinggalan yang ditemukan di tapak-tapak arkeologi yang bertarikh 925–1,055 tahun sebelum kini di Ntusi di Uganda, yang bertarikh 950–1,000 tahun sebelum kini di Kalomo di Zambia, dan kemudian di tapak-tapak di selatan Sungai Limpopo dan ke selatan Afrika.<ref name="Clutton-Brock2017"/> Pada tahun 2020, penjujukan bagi genom-genom anjing purba menunjukkan bahawa [[anjing belakang permatang Rhodesia]] dari selatan Afrika mengekalkan 4% keleluhuran prakolonial.<ref name="Bergström2020"/> ==Lihat juga== * [[Baka anjing]] * [[Jenis anjing]] * [[Ikatan manusia–anjing]] * [[Rubah perak bela jinak]], kanin bela jinak jarang yang diterbitkan daripada populasi [[melanisme|melanistik]] bagi [[rubah merah]] (''Vulpes vulpes'') * [[Anjing Tierra del Fuego]], kanin bela jinak pupus yang diterbitkan daripada ''[[Lycalopex culpaeus|culpeo]]'' (''Lycalopex culpaeus'') * [[Anjing Orang Asli Hare]], kanin bela jinak pupus; mungkin bentuk bela jinak bagi [[koyote]] (''Canis latrans'') * ''[[Dusicyon]]'', kanin bela jinak mungkin pupus dari Amerika Selatan<ref name="Hamley2021"/> ==Rujukan== {{Senarai rujukan|refs= <ref name="Almada2015">{{Kutip jurnal|last1=Almada|first1=Rafael Carvalho|last2=Coimbra|first2=Norberto Cysne|date=28 Februari 2015|title=Recruitment of striatonigral disinhibitory and nigrotectal inhibitory GABAergic pathways during the organization of defensive behavior by mice in a dangerous environment with the venomous snake ''Bothrops alternatus'' (''Reptilia'', ''Viperidae'')|trans-title=Pengambilan tapak jalan GABAergik penyahrencat striatonigral dan tapak jalan GABAergik perencat nigrotektal semasa penyusunan tingkah laku pertahanan oleh mencit di dalam persekitaran berbahaya dengan ular berbisa ''Bothrops alternatus'' (''Reptilia'', ''Viperidae'')|journal=[[Synapse (jurnal)|Synapse]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=69|issue=6|pages=299–313|doi=10.1002/syn.21814|issn=1098-2396|pmid=25727065|s2cid=33882488}}</ref> <ref name="AltunaEtxabe1985">{{Kutip jurnal|last1=Altuna Etxabe|first1=Jesús|author1-link=Jesús Altuna|last2=Mariezkurrena Gastearena|first2=Koro|author2-link=Koro Mariezkurrena Gastearena|date=1985|title=Bases de subsistencia de los pobladores de Erralla: Macromamíferos|trans-title=Dasar sara diri peneroka Erralla: Makromamalia|url=https://www.aranzadi.eus/fileadmin/docs/Munibe/1985087117AA.pdf|journal=Munibe Antropologia-Arkeologia|language=es|publisher=[[Persatuan Sains Aranzadi]]|volume=37|pages=87–117|issn=2172-4555|s2cid=161470421}}</ref> <ref name="Ameen2019">{{Kutip jurnal|last1=Ameen|first1=Carly|last2=Feuerborn|first2=Tatiana Richtman|last3=Brown|first3=Sarah Krystyna|last4=Linderholm|first4=Anna|last5=Hulme-Beaman|first5=Ardern|last6=Lebrasseur|first6=Ophélie|last7=Sinding|first7=Mikkel Holger Strander|last8=Lounsberry|first8=Zachary T.|last9=Lin|first9=Audrey T.|last10=Appelt|first10=Martin|author10-link=Martin Appelt|last11=Bachmann|first11=Lutz|author11-link=Lutz Bachmann (ahli biologi)|last12=Betts|first12=Matthew W.|last13=Britton|first13=Kate|last14=Darwent|first14=John|last15=Dietz|first15=Rune|last16=Fredholm|first16=Merete|last17=Gopalakrishnan|first17=Shyam|last18=Goriunova|first18=Olga Ivanovna|last19=Grønnow|first19=Bjarne|author19-link=Bjarne Grønnow|last20=Haile|first20=James Seymour|last21=Hallsson|first21=Jón Hallsteinn|last22=Harrison|first22=Ramona|last23=Heide-Jørgensen|first23=Mads Peter|last24=Knecht|first24=Rick|last25=Losey|first25=Robert Justin|last26=Masson-MacLean|first26=Edouard|last27=McGovern|first27=Thomas Howatt|last28=McManus-Fry|first28=Ellen Teresa|last29=Meldgaard|first29=Morten|author29-link=Morten Meldgaard|last30=Midtdal|first30=Åslaug|last31=Moss|first31=Madonna L.|last32=Nikitin|first32=Yuriy Gennadʹyevich|last33=Nomokonova|first33=Tatiana|last34=Pálsdóttir|first34=Albína Hulda|last35=Perri|first35=Angela Ray|last36=Popov|first36=Aleksandr Nikolayevich|last37=Rankin|first37=Lisa K.|last38=Reuther|first38=Joshua D.|last39=Sablin|first39=Mikhail Valerievich|last40=Schmidt|first40=Anne Lisbeth|last41=Shirar|first41=Scott|last42=Smiarowski|first42=Konrad|last43=Sonne|first43=Christian|last44=Stiner|first44=Mary Clare|author44-link=Mary Stiner|last45=Vasyukov|first45=Mitya|last46=West|first46=Catherine F.|last47=Ween|first47=Gro Birgit|last48=Wennerberg|first48=Sanne Eline|last49=Wiig|first49=Øystein|last50=Woollett|first50=James Malcolm|last51=Dalén|first51=Love|author51-link=Love Dalén|last52=Hansen|first52=Anders Johannes|last53=Gilbert|first53=Marcus Thomas Pius|author53-link=Marcus Thomas Pius Gilbert|last54=Sacks|first54=Benjamin N.|last55=Frantz|first55=Laurent Alain François|last56=Larson|first56=Greger John|author56-link=Greger Larson|last57=Dobney|first57=Keith Mark|author57-link=Keith Dobney|last58=Darwent|first58=Christyann Marie|last59=Evin|first59=Allowen|date=27 November 2019|title=Specialized sledge dogs accompanied Inuit dispersal across the North American Arctic|trans-title=Anjing kereta luncur salji terkhusus menemani persebaran orang Inuit ke serata Artik Amerika Utara|journal=[[Proceedings of the Royal Society|Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences]]|language=en|publisher=[[Royal Society]]|volume=286|issue=1916|article-number=20191929|doi=10.1098/rspb.2019.1929|hdl=10852/75335|issn=1471-2954|jstor=26875269|pmc=6939252|pmid=31771471|s2cid=208296659|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Ardalan2011">{{Kutip jurnal|last1=Ardalan|first1=Arman|last2=Klütsch|first2=Cornelya F. C.|last3=Zhang|first3=Aibing|last4=Erdoğan|first4=Hidayet Metin|last5=Uhlén|first5=Carl Erik Mathias|author5-link=Mathias Uhlén|last6=Houshmand|first6=Seyed Massoud|last7=Tepeli|first7=Cafer|last8=Miraei Ashtiani|first8=Seyed Reza|last9=Savolainen|first9=Carl Peter Olavi|author9-link=Peter Savolainen|date=18 Oktober 2011|title=Comprehensive study of mtDNA among Southwest Asian dogs contradicts independent domestication of wolf, but implies dog–wolf hybridization|trans-title=Kajian komprehensif tentang mtDNA dalam kalangan anjing Asia Barat Daya bercanggah dengan pembelajinakan bebas serigala, tetapi mengimplikasinya penghibridan anjing–serigala|journal=[[Ecology and Evolution]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=1|issue=3|pages=373–385|bibcode=2011EcoEv...1..373A|doi=10.1002/ece3.35|issn=2045-7758|pmc=3287314|pmid=22393507|s2cid=12032045}}</ref> <ref name="Bannasch2021">{{Kutip jurnal|last1=Bannasch|first1=Danika Lynne|last2=Kaelin|first2=Christopher Bryan|last3=Letko|first3=Anna|last4=Loechel|first4=Robert H.|last5=Hug|first5=Petra Julia|last6=Jagannathan|first6=Vidhya|last7=Henkel|first7=Jan Wolfgang|last8=Roosje|first8=Petra J.|last9=Hytönen|first9=Marjo Kristiina|last10=Lohi|first10=Hannes Tapani|author10-link=Hannes Lohi|last11=Arumilli|first11=Meharji|last12=Kere|first12=Juha Kalervo|author12-link=Juha Kere|last13=Daub|first13=Carsten Oliver|last14=Araujo|first14=César L.|last15=Quintero|first15=Ileana B.|last16=Kyöstilä|first16=Kaisa|last17=Kaukonen|first17=Maria Karla|last18=Salonen|first18=Milla Karoliina|last19=Sarviaho|first19=Riika|last20=Niskanen|first20=Julia E.|last21=Hundi|first21=Sruthi Mouli|last22=Puurunen|first22=Jenni|last23=Sulkama|first23=Sini|last24=Karjalainen|first24=Sini|last25=Sukura|first25=Antti Kalle Kalervo|last26=Syrjä|first26=Pernilla Elisabet Sofia|last27=Airas|first27=Niina Ancelika|last28=Pekkarinen|first28=Henna Marjaana|last29=Kareinen|first29=Ilona Maria Elisabet|last30=Knuuttila|first30=Anna|last31=Nordgren|first31=Heli S.|last32=Hagner|first32=Karoliina Annette|last33=Jokinen|first33=Tarja Susanna|last34=Iivanainen|first34=Antti V.|last35=Krjutškov|first35=Kaarel|last36=Ezer|first36=Sini|last37=Saarinen|first37=Auli|last38=Katayama|first38=Shintaro|last39=Yoshihara|first39=Masahito|last40=Hörtenhuber|first40=Matthias|last41=Aljelaify|first41=Rasha Fahad|last42=Ross|first42=Fiona|last43=Raman|first43=Amitha|last44=Stevens|first44=Irene|last45=Gusev|first45=Oleg Aleksandrovich|last46=Schoenebeck|first46=Jeffrey J.|last47=Minor|first47=Katie M.|last48=Mickelson|first48=James R.|last49=Drögemüller|first49=Cord|author49-link=Cord Drögemüller|last50=Barsh|first50=Gregory Stefan|last51=Leeb|first51=Tosso|author51-link=Tosso Leeb|date=12 Ogos 2021|title=Dog colour patterns explained by modular promoters of ancient canid origin|trans-title=Corak-corak warna anjing dijelaskan oleh penggalak-penggalak modular bagi asal usul kanid purba|journal=[[Nature Ecology & Evolution]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=5|issue=10|pages=1415–1423|bibcode=2021NatEE...5.1415B|doi=10.1038/s41559-021-01524-x|hdl=10138/335961|issn=2397-334X|pmc=8484016|pmid=34385618|s2cid=229549711|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Benecke1987">{{Kutip jurnal|last=Benecke|first=Norbert|author-link=Norbert Benecke|date=Januari 1987|title=Studies on early dog remains from Northern Europe|trans-title=Kajian-kajian tentang tinggalan-tinggalan anjing awal dari Eropah Utara|journal=[[Journal of Archaeological Science]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=14|issue=1|pages=31–49|bibcode=1987JArSc..14...31B|doi=10.1016/S0305-4403(87)80004-3|issn=1095-9238|s2cid=140194745}}</ref> <ref name="Bergström2020">{{Kutip jurnal|last1=Bergström|first1=Anders|last2=Frantz|first2=Laurent Alain François|last3=Schmidt|first3=Ryan W.|last4=Ersmark|first4=Erik Ivar|last5=Lebrasseur|first5=Ophélie|last6=Girdland Flink|first6=Linus|last7=Lin|first7=Audrey T.|last8=Storå|first8=Jan|author8-link=Jan Storå|last9=Sjögren|first9=Karl-Göran|last10=Anthony|first10=David W.|author10-link=David W. Anthony|last11=Antipina|first11=Ekaterina Evstafievna|last12=Amiri Beirami|first12=Sarieh Solmaz|last13=Bar-Oz|first13=Guy|author13-link=Guy Bar-Oz|last14=Bazaliiskii|first14=Vladimir Ivanovich|last15=Bulatović|first15=Jelena|last16=Brown|first16=Dorcas R.|last17=Carmagnini|first17=Alberto|last18=Davy|first18=Tom|last19=Fedorov|first19=Sergey Egorovich|last20=Fiore|first20=Ivana|last21=Fulton|first21=Deirdre|last22=Germonpré|first22=Mietje B.|author22-link=Mietje Germonpré|last23=Haile|first23=James Seymour|last24=Irving-Pease|first24=Evan K.|last25=Jamieson|first25=Alexandra|last26=Janssens|first26=Luc August|last27=Kirillova|first27=Irina Vladimirovna|last28=Horwitz|first28=Liora Kolska|last29=Kuzmanović-Cvetković|first29=Julka|last30=Kuzʹmin|first30=Yaroslav Vsevolodovich|last31=Losey|first31=Robert Justin|last32=Dizdar|first32=Daria Ložnjak|last33=Mashkour|first33=Marjan|author33-link=Marjan Mashkour|last34=Novak|first34=Mario|last35=Onar|first35=Vedat|last36=Orton|first36=David Clive|last37=Pasarić|first37=Maja|last38=Radivojević|first38=Miljana|last39=Rajković|first39=Dragana|last40=Roberts|first40=Benjamin W.|last41=Ryan|first41=Hannah F.|last42=Sablin|first42=Mikhail Valerievich|last43=Shidlovskiy|first43=Fedor Kasperovich|last44=Stojanović|first44=Ivana|last45=Tagliacozzo|first45=Antonio Jakov|last46=Trantalidou|first46=Katerina|last47=Ullén|first47=Inga|last48=Villaluenga Martinez|first48=Aritza|last49=Wapnish|first49=Paula|last50=Dobney|first50=Keith Mark|author50-link=Keith Dobney|last51=Götherström|first51=Anders|author51-link=Anders Götherström|last52=Linderholm|first52=Anna|last53=Dalén|first53=Love|author53-link=Love Dalén|last54=Pinhasi|first54=Ron|last55=Larson|first55=Greger John|author55-link=Greger Larson|last56=Skoglund|first56=Pontus|author56-link=Pontus Skoglund|date=30 Oktober 2020|title=Origins and genetic legacy of prehistoric dogs|trans-title=Asal usul dan legasi genetik anjing prasejarah|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=370|issue=6516|pages=557–564|bibcode=2020Sci...370..557B|doi=10.1126/science.aba9572|hdl=2164/15796|issn=0036-8075|pmc=7116352|pmid=33122379|s2cid=225956269|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Bergström2022">{{Kutip jurnal|last1=Bergström|first1=Anders|last2=Stanton|first2=David William Graham|last3=Taron|first3=Ulrike Helene|last4=Frantz|first4=Laurent Alain François|last5=Sinding|first5=Mikkel Holger Strander|last6=Ersmark|first6=Erik Ivar|last7=Pfrengle|first7=Saskia|last8=Cassatt-Johnstone|first8=Molly Rose|last9=Lebrasseur|first9=Ophélie|last10=Girdland Flink|first10=Linus|last11=Fernandes|first11=Daniel Fernando Magalhães|last12=Ollivier|first12=Morgane|last13=Speidel|first13=Leo|last14=Gopalakrishnan|first14=Shyam|last15=Westbury|first15=Michael Vincent|last16=Ramos-Madrigal|first16=Jazmín|last17=Feuerborn|first17=Tatiana Richtman|last18=Reiter|first18=Ella|last19=Gretzinger|first19=Joscha|last20=Münzel|first20=Susanne C.|last21=Swali|first21=Pooja|last22=Conard|first22=Nicholas John|author22-link=Nicholas Conard|last23=Carøe|first23=Christian|last24=Haile|first24=James Seymour|last25=Linderholm|first25=Anna|last26=Androsov|first26=Semyon Alekseyevich|last27=Barnes|first27=Ian|author27-link=Ian Barnes (ahli biologi)|last28=Baumann|first28=Chris|last29=Benecke|first29=Norbert|author29-link=Norbert Benecke|last30=Bocherens|first30=Hervé|last31=Brace|first31=Selina|last32=Carden|first32=Ruth F.|last33=Drucker|first33=Dorothée G.|last34=Fedorov|first34=Sergey Egorovich|last35=Gasparik|first35=Mihály|last36=Germonpré|first36=Mietje B.|author36-link=Mietje Germonpré|last37=Grigoriev|first37=Semyon Egorovich|last38=Groves|first38=Pamela|last39=Hertwig|first39=Stefan T.|last40=Ivanova|first40=Varvara Viktorovna|last41=Janssens|first41=Luc August|last42=Jennings|first42=Richard P.|last43=Kasparov|first43=Aleksey Kasparovich|last44=Kirillova|first44=Irina Vladimirovna|last45=Kurmaniyazov|first45=Islam|last46=Kuzʹmin|first46=Yaroslav Vsevolodovich|last47=Kosintsev|first47=Pavel Andreevich|last48=Lázničková-Galetová|first48=Martina|last49=Leduc|first49=Charlotte|author49-link=Charlotte Leduc|last50=Nikolʹskiy|first50=Pavel Aleksandrovich|last51=Nussbaumer|first51=Marc A.|last52=Ó Drisceoil|first52=Cóilín|last53=Orlando|first53=Ludovic|author53-link=Ludovic Orlando|last54=Outram|first54=Alan Keith|last55=Pavlova|first55=Yelena Yurʹyevna|last56=Perri|first56=Angela Ray|last57=Pilot|first57=Małgorzata|last58=Pitulʹko|first58=Vladimir Viktorovich|last59=Plotnikov|first59=Valerii Valerievich|last60=Protopopov|first60=Albert Vasilievich|last61=Rehazek|first61=André|last62=Sablin|first62=Mikhail Valerievich|last63=Seguin-Orlando|first63=Andaine|last64=Storå|first64=Jan|author64-link=Jan Storå|last65=Verjux|first65=Christian|last66=Zaibert|first66=Victor Fedorovich|last67=Zazula|first67=Grant Daniel|last68=Crombé|first68=Philippe|last69=Hansen|first69=Anders Johannes|last70=Willerslev|first70=Eske|author70-link=Eske Willerslev|last71=Leonard|first71=Jennifer A.|last72=Götherström|first72=Anders|author72-link=Anders Götherström|last73=Pinhasi|first73=Ron|last74=Schuenemann|first74=Verena J.|last75=Hofreiter|first75=Michael|author75-link=Michael Hofreiter|last76=Gilbert|first76=Marcus Thomas Pius|author76-link=Marcus Thomas Pius Gilbert|last77=Shapiro|first77=Beth Alison|author77-link=Beth Shapiro|last78=Larson|first78=Greger John|author78-link=Greger Larson|last79=Krause|first79=Johannes|author79-link=Johannes Krause|last80=Dalén|first80=Love|author80-link=Love Dalén|last81=Skoglund|first81=Pontus|author81-link=Pontus Skoglund|date=29 Jun 2022|title=Grey wolf genomic history reveals a dual ancestry of dogs|trans-title=Sejarah genomik serigala kelabu mendedahkan asal usul duaan bagi anjing|journal=[[Nature]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=607|issue=7918|pages=313–320|bibcode=2022Natur.607..313B|doi=10.1038/s41586-022-04824-9|hdl=2164/18764|issn=1476-4687|pmc=9279150|pmid=35768506|s2cid=250146279|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Boschin2020">{{Kutip jurnal|last1=Boschin|first1=Francesco|last2=Bernardini|first2=Federico|last3=Pilli|first3=Elena|last4=Vai|first4=Stefania|last5=Zanolli|first5=Clément|last6=Tagliacozzo|first6=Antonio Jakov|last7=Fico|first7=Rosario|last8=Fedi|first8=Mariaelena|last9=Corny|first9=Julien|last10=Dreossi|first10=Diego|last11=Lari|first11=Martina|last12=Modi|first12=Alessandra|last13=Vergata|first13=Chiara|last14=Tuniz|first14=Claudio|last15=Moroni|first15=Adriana|last16=Boscato|first16=Paolo|last17=Caramelli|first17=David|author17-link=David Caramelli|last18=Ronchitelli|first18=Annamaria|author18-link=Annamaria Ronchitelli|date=7 Ogos 2020|title=The first evidence for Late Pleistocene dogs in Italy|trans-title=Bukti pertama untuk anjing Pleistosen Akhir di Itali|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=10|issue=1|article-number=13313|bibcode=2020NatSR..1013313B|doi=10.1038/s41598-020-69940-w|hdl=11365/1114998|issn=2045-2322|pmc=7414845|pmid=32770100|s2cid=221019303|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Boudadi-Maligne2012">{{Kutip jurnal|last1=Boudadi-Maligne|first1=Myriam|last2=Mallye|first2=Jean-Baptiste|last3=Langlais|first3=Mathieu|last4=Barshay-Szmidt|first4=Carolyn Corinne|date=2012|title=Des restes de chiens magdaléniens à l'abri du Morin (Gironde, France). Implications socio-économiques d'une innovation zootechnique|trans-title=Tinggalan-tinggalan anjing Madeleine dari pelindung batuan Le Morin (Gironde, Perancis). Implikasi sosioekonomi daripada suatu inovasi zooteknik|journal=[[Paléo (jurnal)|Paléo]]|language=fr|publisher=[[Muzium Prasejarah Kebangsaan (Perancis)|Muzium Prasejarah Kebangsaan]]|volume=23|pages=39–54|doi=10.4000/paleo.2260|issn=2101-0420|s2cid=191282520|doi-access=free}}</ref> <ref name="Bourque1975">{{Kutip jurnal|last=Bourque|first=Bruce Joseph|date=1975|title=Comments on the Late Archaic Populations of Central Maine: The View from the Turner Farm|trans-title=Ulasan tentang Populasi-populasi Arkaik Akhir di Maine Tengah: Pandangan dari Turner Farm|url=https://journals.scholarsportal.info/details/00666939/v12i0002/35_cotlaptvfttf.xml|journal=[[Arctic Anthropology]]|language=en|publisher=[[University of Wisconsin Press]]|volume=12|issue=2|pages=35–45|issn=1933-8139|jstor=40315873|s2cid=133435683}}</ref> <ref name="Boyko2009">{{Kutip jurnal|last1=Boyko|first1=Adam R.|last2=Boyko|first2=Ryan H.|last3=McLean Boyko|first3=Corin|last4=Parker|first4=Heidi G.|last5=Castelhano|first5=Marta Guilherme Pimentel|last6=Corey|first6=Elizabeth|last7=Degenhardt|first7=Jeremiah Daniel|last8=Auton|first8=Adam|last9=Hedimbi|first9=Marius|last10=Kityo|first10=Robert Martin|last11=Ostrander|first11=Elaine Ann|author11-link=Elaine Ostrander|last12=Schoenebeck|first12=Jeffrey J.|last13=Todhunter|first13=Rory James|last14=Jones|first14=Paul Glyn|last15=Bustamante|first15=Carlos Daniel|author15-link=Carlos D. Bustamante|date=18 Ogos 2009|editor-last=Ohta|editor-first=Tomoko|editor-link=Tomoko Ohta|title=Complex population structure in African village dogs and its implications for inferring dog domestication history|trans-title=Struktur populasi kompleks pada anjing kampung Afrika dan implikasinya untuk membuat inferens tentang sejarah pembelajinakan anjing|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]]|language=en|publisher=[[Akademi Sains Kebangsaan Amerika Syarikat]]|volume=106|issue=33|pages=13909–13908|bibcode=2009PNAS..10613903B|doi=10.1073/pnas.0902129106|hdl=20.500.11820/d0e75821-7b1a-4f7d-b40d-a85d5e2176f8|issn=1091-6490|jstor=40484340|pmc=2728993|pmid=19666600|s2cid=21279498|doi-access=free}}</ref> <ref name="Brown2011">{{Kutip jurnal|last1=Brown|first1=Sarah Krystyna|last2=Pedersen|first2=Niels C.|last3=Jafari Shoorijeh|first3=Sardar|last4=Bannasch|first4=Danika Lynne|last5=Ahrens|first5=Kristen D.|last6=Wu|first6=Jui-Te|last7=Okon|first7=Michaella|last8=Sacks|first8=Benjamin N.|date=14 Disember 2011|editor-last=Fenton|editor-first=Melville Brockett|title=Phylogenetic Distinctiveness of Middle Eastern and Southeast Asian Village Dog Y Chromosomes Illuminates Dog Origins|trans-title=Kedistingtifan Filogenetik bagi Kromosom-kromosom Y Anjing Kampung Timur Tengah dan Anjing Kampung Asia Tenggara Menerangkan Asal Usul Anjing|journal=[[PLOS One]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=6|issue=12|article-number=e28496|bibcode=2011PLoSO...628496B|doi=10.1371/journal.pone.0028496|issn=1932-6203|pmc=3237445|pmid=22194840|s2cid=10437896|doi-access=free}}</ref> <ref name="Bryce2021">{{Kutip jurnal|last1=Bryce|first1=Caleb M.|last2=Davis|first2=Michael Scott|last3=Gompper|first3=Matthew Edzart|last4=Hurt|first4=Aimee|last5=Koster|first5=Jeremy M.|last6=Larson|first6=Greger John|author6-link=Greger Larson|last7=Ostrander|first7=Elaine Ann|author7-link=Elaine Ostrander|last8=Udell|first8=Monique A. R.|last9=Urfer von Burgistein|first9=Silvan Roland|last10=Wirsing|first10=Aaron John|last11=Jimenez|first11=Ana Gabriela|date=13 Mei 2021|title=Biology's Best Friend: Bridging Disciplinary Gaps to Advance Canine Science|trans-title=Sahabat Baik Biologi: Menjambatani Jurang-jurang Disiplin untuk Memajukan Sains Anjing|journal=[[Integrative & Comparative Biology]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=61|issue=1|pages=76–92|doi=10.1093/icb/icab072|hdl=21.11116/0000-0009-B986-F|issn=1557-7023|s2cid=236573601|doi-access=free}}</ref> <ref name="Bulmer2001">{{Kutip buku|last=Bulmer|first=Susan Evelyn|author-link=Susan Bulmer|date=2001|editor1-last=Clark|editor1-first=Geoffrey Richard|editor2-last=Anderson|editor2-first=Atholl John|editor2-link=Atholl Anderson|editor3-last=Vunidilo|editor3-first=Tarisi|chapter=Lapita dogs and singing dogs and the history of the dog in New Guinea|trans-chapter=Anjing Lapita dan anjing menyanyi dan anjing sejarah anjing di New Guinea|title=The Archaeology of Lapita Dispersal in Oceania: Papers from the Fourth Lapita Conference, June 2000, Canberra, Australia|trans-title=Arkeologi Persebaran Lapita di Oseania: Kertas-kertas daripada Persidangan Lapita Keempat, Jun 2000, Canberra, Australia|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=tfRyAAAAMAAJ}}|language=en|location=Canberra, Wilayah Ibu Negara Australia, Australia|publisher=Pandanus Books|pages=183–202|isbn=9781740760102|oclc=49508647}}</ref> <ref name="Cagan2016">{{Kutip jurnal|last1=Cagan|first1=Alexander|last2=Blass|first2=Torsten|date=12 Januari 2016|title=Identification of genomic variants putatively targeted by selection during dog domestication|trans-title=Pengenalpastian ubahan-ubahan genomik yang diandaikan disasarkan oleh pemilihan semasa pembelajinakan anjing|journal=[[BMC Ecology and Evolution]]|language=en|publisher=[[BioMed Central]]|volume=16|issue=1|article-number=10|bibcode=2016BMCEE..16...10C|doi=10.1186/s12862-015-0579-7|doi-broken-date=28 November 2024|hdl=11858/00-001M-0000-0029-52C7-1|issn=2730-7182|pmc=4710014|pmid=26754411|s2cid=1953954|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Castelló2018">{{Kutip buku|last=Castelló|first=José R.|date=11 September 2018|chapter=Ch.2 - Wolf-like Canids|trans-chapter=Bab 2 - Kanid Mirip Serigala|title=Canids of the World: Wolves, Wild Dogs, Foxes, Jackals, Coyotes, and Their Relatives|trans-title=Kanid di Dunia: Serigala, Anjing Liar, Rubah, Jakal, Koyote, dan Kerabat|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=mRpKtgEACAAJ}}|language=en|location=Princeton, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Princeton University Press]]|page=74|isbn=9780691183725|oclc=1028165215}}</ref> <ref name="Cimarelli2019">{{Kutip buku|last1=Cimarelli|first1=Giulia|last2=Virányi|first2=Zsófia|date=2019|editor1-last=Topál|editor1-first=József|editor2-last=Kis|editor2-first=Anna|editor3-last=Oliva|editor3-first=Jessica|editor4-last=Virányi|editor4-first=Zsófia|chapter=Social Behaviour of Pet Dogs is Associated with Peripheral OXTR Methylation|trans-chapter=Tingkah Laku Sosial Anjing Peliharaan Dikaitkan dengan Pemetilan OXTR Periferi|title=Oxytocin and Social Behaviour in Dogs and Other (Self-)Domesticated Species Methodological Caveats and Promising Perspectives|trans-title=Kaveat-kaveat Metodologi dan Perspektif-perspektif Menjanjikan tentang Oksitosin dan Tingkah Laku Sosial pada Anjing dan Spesies Bela Jinak (Diri) Lain|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=xoqqDwAAQBAJ}}|language=en|publisher=[[Frontiers Media]]|pages=52–53|isbn=9782889459131|oclc=1291259604}}</ref> <ref name="Ciucani2019">{{Kutip jurnal|last1=Ciucani|first1=Marta Maria|last2=Palumbo|first2=Davide|last3=Galaverni|first3=Marco|last4=Serventi|first4=Patrizia|last5=Fabbri|first5=Elena|last6=Ravegnini|first6=Gloria|last7=Angelini|first7=Sabrina|last8=Maini|first8=Elena|last9=Persico|first9=Davide|last10=Caniglia|first10=Romolo|last11=Cilli|first11=Elisabetta|date=27 Mac 2019|editor-last=Amorim dos Santos|editor-first=António Manuel|editor-link=António Amorim|title=Old wild wolves: ancient DNA survey unveils population dynamics in Late Pleistocene and Holocene Italian remains|trans-title=Serigala liar tua: tinjauan DNA purba mendedahkan dinamik populasi pada tinggalan-tinggalan Pleistosen Akhir dan Holosen dari Itali|journal=[[PeerJ]]|language=en|publisher=PeerJ|volume=7|article-number=e6424|doi=10.7717/peerj.6424|hdl=11585/684572|issn=2167-8359|pmc=6441319|pmid=30944772|s2cid=92994269|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Clutton-Brock1984">{{Kutip buku|last=Clutton-Brock|first=Juliet|author-link=Juliet Clutton-Brock|date=1984|editor-last=Mason|editor-first=Ian Lauder|chapter=Dog|trans-chapter=Anjing|title=Evolution of Domesticated Animals|trans-title=Evolusi Haiwan Bela Jinak|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=ad2VQgAACAAJ}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Longman]]|isbn=9780582460461|oclc=9084372}}</ref> <ref name="Clutton-Brock2017">{{Kutip buku|last1=Clutton-Brock|first1=Juliet|author1-link=Juliet Clutton-Brock|last2=Driscoll|first2=Carlos A.|date=18 Januari 2017|editor-last=Serpell|editor-first=James Andrew|editor-link=James Serpell|chapter=1-Origins of the dog: The archaeological evidence|trans-chapter=1-Asal usul anjing: Bukti arkeologi|title=The Domestic Dog: Its Evolution, Behaviour and Interactions with People|trans-title=Anjing Bela Jinak: Evolusi, Tingkah Laku, dan Interaksinya dengan Orang|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=4fB7DQAAQBAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Cambridge, United Kingdom|publisher=[[Cambridge University Press]]|page=17|isbn=9781107024144|oclc=957339355}}</ref> <ref name="Cook2005">{{Kutip buku|last1=Cook|first1=Chris|last2=Stevenson|first2=John|date=24 Jun 2005|title=The Routledge Companion to World History Since 1914|trans-title=Teman Routledge untuk Sejarah Dunia Sejak 1914|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=eTjjaGEmT_cC}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Routledge]]|page=376|isbn=9780415345842|oclc=58468055}}</ref> <ref name="Cooper2015">{{Kutip jurnal|last1=Cooper|first1=Alan John|author1-link=Alan J. Cooper|last2=Turney|first2=Christian S. M.|author2-link=Chris Turney|last3=Hughen|first3=Konrad A.|last4=Brook|first4=Barry William|author4-link=Barry Brook (saintis)|last5=McDonald|first5=H. Gregory|last6=Bradshaw|first6=Corey James Alexander|author6-link=Corey Bradshaw|date=23 Julai 2015|title=Abrupt warming events drove Late Pleistocene Holarctic megafaunal turnover|trans-title=Peristiwa-peristiwa pemanasan mendadak mendorong pembalikan megafauna Holartik Pleistosen Akhir|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=349|issue=6248|pages=602–606|bibcode=2015Sci...349..602C|doi=10.1126/science.aac4315|issn=0036-8075|jstor=24748722|pmid=26250679|s2cid=31686497}}</ref> <ref name="Coppinger1995">{{Kutip buku|last1=Coppinger|first1=Raymond Parke|author1-link=Raymond Coppinger|last2=Schneider|first2=Richard A.|date=21 September 1995|editor-last=Serpell|editor-first=James Andrew|editor-link=James Serpell|chapter=Evolution of working dogs|trans-chapter=Evolusi anjing pekerja|title=The Domestic Dog: Its Evolution, Behaviour and Interactions with People|trans-title=Anjing Bela Jinak: Evolusi, Tingkah Laku, dan Interaksinya dengan Orang|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=tBCpngEACAAJ}}|language=en|location=Cambridge, United Kingdom|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=9780521415293|oclc=32272650}}</ref> <ref name="Coppinger2015">{{Kutip buku|last1=Coppinger|first1=Raymond Parke|author1-link=Raymond Coppinger|last2=Feinstein|first2=Mark H.|author2-link=Mark Feinstein|date=22 Oktober 2015|title=How Dogs Work|trans-title=Cara Anjing Berfungsi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=7NUpCwAAQBAJ}}|language=en|location=Chicago, Illinois, Amerika Syarikat|publisher=[[University of Chicago Press]]|doi=10.7208/chicago/9780226322704.001.0001|isbn=9780226128139|oclc=907206180}}</ref> <ref name="daSilva2020">{{Kutip jurnal|last1=da Silva|first1=Pedro Manuel Soares|last2=Galaverni|first2=Marco|last3=Ortega-Del Vecchyo|first3=Diego|last4=Fan|first4=Zhenxin|last5=Caniglia|first5=Romolo|last6=Fabbri|first6=Elena|last7=Randi|first7=Ettore|last8=Wayne|first8=Robert Keith|last9=Godinho|first9=Raquel|date=22 Julai 2020|title=Genomic evidence for the Old divergence of Southern European wolf populations|trans-title=Bukti genomik untuk pencapahan Tua bagi populasi-populasi serigala Eropah Selatan|journal=[[Proceedings of the Royal Society|Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences]]|language=en|publisher=[[Royal Society]]|volume=287|issue=1931|article-number=20201206|doi=10.1098/rspb.2020.1206|issn=1471-2954|jstor=26938990|pmc=7423677|pmid=32693716|s2cid=220666817|doi-access=free}}</ref> <ref name="daSilvaCoelho2021">{{Kutip jurnal|last1=da Silva Coelho|first1=Flavio Augusto|last2=Gill|first2=Stephanie|last3=Tomlin|first3=Crystal M.|last4=Heaton|first4=Timothy H.|author4-link=Timothy H. Heaton|last5=Lindqvist|first5=Charlotte|date=24 Februari 2021|title=An early dog from southeast Alaska supports a coastal route for the first dog migration into the Americas|trans-title=Seekor anjing awal dari Alaska tenggara menyokong laluan pinggir laut untuk penghijrahan anjing pertama ke Benua Amerika|journal=[[Proceedings of the Royal Society|Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences]]|language=en|publisher=[[Royal Society]]|volume=288|issue=1945|article-number=20203103|doi=10.1098/rspb.2020.3103|issn=1471-2954|jstor=27014420|pmc=7934960|pmid=33622130|s2cid=232020982|doi-access=free}}</ref> <ref name="Davis1982">{{Kutip majalah|last1=Davis|first1=S.|date=1982|title=The taming of the few|trans-title=Penjinakan segelinir|magazine=[[New Scientist]]|language=en|volume=95|pages=697–700}}</ref> <ref name="DeLallo2011">{{Kutip buku|last=DeLallo|first=Laura|date=2011|title=Arctic Wolf: The High Arctic|trans-title=Serigala Artik: Artik Tinggi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=-syB6DSQlvQC}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=Bearport Publishing|isbn=9781617721328|oclc=659760567}}</ref> <ref name="Derr2013p40">{{Harvp|Derr|2013|p=40}}</ref> <ref name="Derr2013p85">{{Harvp|Derr|2013|pp=85–98}}</ref> <ref name="deWaal2006">{{Kutip buku|last=de Waal|first=Franciscus Bernardus Maria|author-link=Frans de Waal|date=25 September 2006|editor1-last=Macedo|editor1-first=Stephen|editor2-last=Ober|editor2-first=Josiah|title=Primates and Philosophers: How Morality Evolved|trans-title=Primat dan Filsuf: Cara Moraliti Ber-evolusi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=aESxQgAACAAJ}}|language=en|location=Princeton, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Princeton University Press]]|page=3|isbn=9780691124476|oclc=68373214}}</ref> <ref name="Ding2011">{{Kutip jurnal|last1=Ding|first1=Zhaoli|last2=Oskarsson|first2=Mattias C. R.|last3=Ardalan|first3=Arman|last4=Angleby|first4=Helen|last5=Dahlgren|first5=Lars-Göran|last6=Tepeli|first6=Cafer|last7=Kirkness|first7=Ewen F.|last8=Savolainen|first8=Carl Peter Olavi|author8-link=Peter Savolainen|last9=Zhang|first9=Yaping|author9-link=Zhang Yaping|date=23 November 2011|title=Origins of domestic dog in Southern East Asia is supported by analysis of Y-chromosome DNA|trans-title=Asal usul anjing bela jinak di Asia Timur Selatan disokong oleh analisis DNA kromosom Y|journal=[[Heredity (jurnal)|Heredity]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=108|issue=5|pages=507–514|bibcode=2012Hered.108..507D|doi=10.1038/hdy.2011.114|issn=1365-2540|pmc=3330686|pmid=22108628|s2cid=2233769|doi-access=free}}</ref> <ref name="Druzhkova2013">{{Kutip jurnal|last1=Druzhkova|first1=Anna Sergeyevna|last2=Thalmann|first2=Olaf|last3=Trifonov|first3=Vladimir Aleksandrovich|last4=Leonard|first4=Jennifer A.|last5=Vorobieva|first5=Nadezhda Valentinovna|last6=Ovodov|first6=Nikolay Dmitriyevich|author6-link=Nikolay Dmitriyevich Ovodov|last7=Graphodatsky|first7=Alexander Sergeyevich|author7-link=Alexander Sergeyevich Graphodatsky|last8=Wayne|first8=Robert Keith|date=6 Mac 2013|editor-last=Hofreiter|editor-first=Michael|editor-link=Michael Hofreiter|title=Ancient DNA Analysis Affirms the Canid from Altai as a Primitive Dog|trans-title=Analisis DNA Purba Menegaskan Kanid dari Altai sebagai Anjing Primitif|journal=[[PLOS One]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=8|issue=3|article-number=e57754|bibcode=2013PLoSO...857754D|doi=10.1371/journal.pone.0057754|hdl=10261/74105|issn=1932-6203|pmc=3590291|pmid=23483925|s2cid=6846391|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Duleba2015">{{Kutip jurnal|last1=Duleba|first1=Anna|last2=Skonieczna|first2=Katarzyna|last3=Bogdanowicz|first3=Wiesław Zbigniew|last4=Malyarchuk|first4=Boris Arkadyevich|last5=Grzybowski|first5=Tomasz|date=16 Julai 2015|title=Complete mitochondrial genome database and standardized classification system for ''Canis lupus familiaris''|trans-title=Pangkalan data genom mitokondrion lengkap dan sistem pengelasan terpiawai untuk ''Canis lupus familiaris''|journal=[[Forensic Science International: Genetics]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=19|pages=123–129|doi=10.1016/j.fsigen.2015.06.014|issn=1878-0326|pmid=26218982|s2cid=27345931}}</ref> <ref name="Evin2025">{{Kutip jurnal|last1=Evin|first1=Allowen|last2=Ameen|first2=Carly|last3=Brassard|first3=Colline|last4=Dennis|first4=Sophie|last5=Antipina|first5=Ekaterina Evstafievna|last6=Bonhomme|first6=Vincent|last7=Boudadi-Maligne|first7=Myriam|last8=Britton|first8=Kate|last9=Gil Cano|first9=Francisco|last10=Carden|first10=Ruth F.|last11=Claude|first11=Julien|last12=Colominas Barberà|first12=Lídia|last13=Curth|first13=Stefan|last14=Fedorov|first14=Sergey Egorovich|last15=Francès i Farré|first15=Joan|last16=Kalthoff|first16=Daniela C.|last17=Kitchener|first17=Andrew Charles|last18=Knecht|first18=Rick|last19=Kosintsev|first19=Pavel Andreevich|last20=Linderholm|first20=Anna|last21=Losey|first21=Robert Justin|last22=Merts|first22=Ilʹya Viktorovich|author22-link=Ilʹya Viktorovich Merts|last23=Merts|first23=Viktor Karlovich|last24=Mostadius|first24=Maria|last25=Omura|first25=Mark D.|last26=Onar|first26=Vedat|last27=Outram|first27=Alan Keith|last28=Peters|first28=Joris|author28-link=Joris Peters|last29=Rehazek|first29=André|last30=Rosengren|first30=Erika|last31=Sablin|first31=Mikhail Valerievich|last32=Sciulli|first32=Paul W.|last33=Saña Seguí|first33=Maria|last34=Tseng|first34=Zhijie Jack|last35=Usmanova|first35=Emma Radikovna|last36=Varfolomeyev|first36=Viktor Vasilʹyevich|last37=Crockford|first37=Susan Janet|author37-link=Susan J. Crockford|last38=Kuzʹmin|first38=Yaroslav Vsevolodovich|last39=Frantz|first39=Laurent Alain François|last40=Dobney|first40=Keith Mark|author40-link=Keith Dobney|last41=Larson|first41=Greger John|author41-link=Greger Larson|date=13 November 2025|title=The emergence and diversification of dog morphology|trans-title=Kemunculan dan pempelbagaian morfologi anjing|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=390|issue=6774|pages=741–744|arxiv=2512.07413|bibcode=2025Sci...390..741E|doi=10.1126/science.adt0995|issn=0036-8075|pmid=41231999|s2cid=283011326|doi-access=free}}</ref> <ref name="Feuerborn2021">{{Kutip jurnal|last1=Feuerborn|first1=Tatiana Richtman|last2=Carmagnini|first2=Alberto|last3=Losey|first3=Robert Justin|last4=Nomokonova|first4=Tatiana|last5=Askeyev|first5=Artur Olegovich|last6=Askeyev|first6=Igorʹ Vasilʹyevich|last7=Askeyev|first7=Oleg Vasilʹyevich|last8=Antipina|first8=Ekaterina Evstafievna|last9=Appelt|first9=Martin|author9-link=Martin Appelt|last10=Bachura|first10=Olga Petrovna|last11=Beglane|first11=Fiona|last12=Bradley|first12=Daniel G.|last13=Daly|first13=Kevin G.|last14=Gopalakrishnan|first14=Shyam|last15=Murphy Gregersen|first15=Kristian|last16=Guo|first16=Chunxue|last17=Gusev|first17=Andrey Vasilʹyevich|last18=Jones|first18=Carleton|last19=Kosintsev|first19=Pavel Andreevich|last20=Kuzʹmin|first20=Yaroslav Vsevolodovich|last21=Mattiangeli|first21=Valeria|last22=Perri|first22=Angela Ray|last23=Plekhanov|first23=Andrey Vladimirovich|last24=Ramos-Madrigal|first24=Jazmín|last25=Schmidt|first25=Anne Lisbeth|last26=Shaymuratova|first26=Dilyara Nailevna|last27=Smith|first27=Oliver|last28=Yavorskaya|first28=Liliya Vyacheslavovna|last29=Zhang|first29=Guojie|author29-link=Zhang Guojie|last30=Willerslev|first30=Eske|author30-link=Eske Willerslev|last31=Meldgaard|first31=Morten|author31-link=Morten Meldgaard|last32=Gilbert|first32=Marcus Thomas Pius|author32-link=Marcus Thomas Pius Gilbert|last33=Larson|first33=Greger John|author33-link=Greger Larson|last34=Dalén|first34=Love|author34-link=Love Dalén|last35=Hansen|first35=Anders Johannes|last36=Sinding|first36=Mikkel Holger Strander|last37=Frantz|first37=Laurent Alain François|date=20 September 2021|editor-last=Marshall|editor-first=Fiona Brigid|editor-link=Fiona Marshall|title=Modern Siberian dog ancestry was shaped by several thousand years of Eurasian-wide trade and human dispersal|trans-title=Keleluhuran anjing Siberia moden dibentuk oleh beberapa ribu tahun perdagangan dan persebaran manusia seluruh Eropah|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]]|language=en|publisher=[[Akademi Sains Kebangsaan Amerika Syarikat]]|volume=118|issue=39|article-number=e2100338118|bibcode=2021PNAS..11800338F|doi=10.1073/pnas.2100338118|hdl=10995/111127|issn=1091-6490|jstor=27075815|pmc=8488619|pmid=34544854|s2cid=237584023|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Fillios2016">{{Kutip jurnal|last1=Fillios|first1=Melanie A.|last2=Taçon|first2=Paul Stephen Charles|author2-link=Paul Taçon|date=1 Mac 2016|title=Who let the dogs in? A review of the recent genetic evidence for the introduction of the dingo to Australia and implications for the movement of people|trans-title=Siapa membiarkan anjing masuk? Semakan bukti genetik terkini untuk pengenalan dingo ke Australia dan implikasi-implikasinya untuk pergerakan orang|journal=Journal of Archaeological Science: Reports|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=7|pages=782–792|bibcode=2016JArSR...7..782F|doi=10.1016/j.jasrep.2016.03.001|hdl=1959.11/19315|issn=2352-4103|s2cid=131619663}}</ref> <ref name="Fillios2025">{{Kutip jurnal|last=Fillios|first=Melanie A.|date=13 November 2025|title=Dog domestication, from the fierce to the feisty|trans-title=Pembelajinakan anjing, daripada yang garang kepada yang galak|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=390|issue=6774|pages=672–673|bibcode=2025Sci...390..672F|doi=10.1126/science.aec3775|hdl=1959.11/71673|issn=0036-8075|pmid=41232008|s2cid=283011175|doi-access=free}}</ref> <ref name="Fogg2015">{{Kutip jurnal|last1=Fogg|first1=Brandy Raelene|last2=Howe|first2=Nimachia|last3=Pierotti|first3=Raymond John|date=Julai 2015|title=Relationships between Indigenous American Peoples and Wolves 1: Wolves as Teachers and Guides|trans-title=Hubungan antara Orang Peribumi Amerika dengan Serigala 1: Serigala sebagai Guru dan Pembimbing|journal=[[Journal of Ethnobiology]]|language=en|publisher=[[Sage Publishing]]|volume=35|issue=2|pages=262–285|doi=10.2993/etbi-35-02-262-285.1|issn=2162-4496|s2cid=86236996|doi-access=free}}</ref> <ref name="Frantz2015">{{Kutip jurnal|last1=Frantz|first1=Laurent Alain François|last2=Schraiber|first2=Joshua G.|last3=Madsen|first3=Ole|last4=Megens|first4=Hendrik-Jan W. C.|last5=Cagan|first5=Alexander|last6=Bosse|first6=Mirte|last7=Paudel|first7=Yogesh|last8=Crooijmans|first8=Richard P. M. A.|last9=Larson|first9=Greger John|author9-link=Greger Larson|last10=Groenen|first10=Martien A. M.|date=31 Ogos 2015|title=Evidence of long-term gene flow and selection during domestication from analyses of Eurasian wild and domestic pig genomes|trans-title=Bukti bagi aliran gen jangka panjang dan pemilihan semasa pembelajinakan daripada analisis-analisis bagi genom-genom babi liar dan babi bela jinak|journal=[[Nature Genetics]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=47|issue=10|pages=1141–1148|bibcode=2015NaGen..47.1141F|doi=10.1038/ng.3394|hdl=11858/00-001M-0000-0028-DBD5-B|issn=1546-1718|pmid=26323058|s2cid=205350534}}</ref> <ref name="Frantz2016">{{Kutip jurnal|last1=Frantz|first1=Laurent Alain François|last2=Mullin|first2=Victoria Elizabeth|last3=Pionnier-Capitan|first3=Maud|last4=Lebrasseur|first4=Ophélie|last5=Ollivier|first5=Morgane|last6=Perri|first6=Angela Ray|last7=Linderholm|first7=Anna|last8=Mattiangeli|first8=Valeria|last9=Teasdale|first9=Matthew David|last10=Dimopoulos|first10=Evangelos Antonios|last11=Tresset|first11=Anne|author11-link=Anne Tresset|last12=Duffraisse|first12=Marilyne|last13=McCormick|first13=Finbar|last14=Bartosiewicz|first14=László|author14-link=László Bartosiewicz|last15=Gál|first15=Erika|last16=Nyerges|first16=Éva Ágnes|last17=Sablin|first17=Mikhail Valerievich|last18=Bréhard|first18=Stéphanie|last19=Mashkour|first19=Marjan|author19-link=Marjan Mashkour|last20=Bălășescu|first20=Adrian|last21=Gillet|first21=Benjamin|last22=Hughes|first22=Sandrine|last23=Chassaing|first23=Olivier|last24=Hitte|first24=Christophe|last25=Vigne|first25=Jean-Denis|author25-link=Jean-Denis Vigne|last26=Dobney|first26=Keith Mark|author26-link=Keith Dobney|last27=Hänni|first27=Catherine|last28=Bradley|first28=Daniel G.|last29=Larson|first29=Greger John|author29-link=Greger Larson|date=3 Jun 2016|title=Genomic and archaeological evidence suggest a dual origin of domestic dogs|trans-title=Bukti genomik dan arkeologi mencadangkan asal usul duaan bagi anjing bela jinak|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=352|issue=6290|pages=1228–1231|bibcode=2016Sci...352.1228F|doi=10.1126/science.aaf3161|hdl=11858/00-001M-0000-002A-EA09-E|issn=0036-8075|jstor=24747601|pmid=27257259|s2cid=206647686}}</ref> <ref name="Frantz2020">{{Kutip jurnal|last1=Frantz|first1=Laurent Alain François|last2=Bradley|first2=Daniel G.|last3=Larson|first3=Greger John|author3-link=Greger Larson|last4=Orlando|first4=Ludovic|author4-link=Ludovic Orlando|date=7 April 2020|title=Animal domestication in the era of ancient genomics|trans-title=Pembelajinakan haiwan pada era genomik purba|journal=[[Nature Reviews Genetics]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=21|issue=8|pages=449–460|doi=10.1038/s41576-020-0225-0|issn=1471-0064|pmid=32265525|s2cid=214809393}}</ref> <ref name="Freedman2014">{{Kutip jurnal|last1=Freedman|first1=Adam H.|last2=Gronau|first2=Ilan|last3=Schweizer|first3=Rena M.|last4=Ortega-Del Vecchyo|first4=Diego|last5=Han|first5=Eunjung Christine|last6=da Silva|first6=Pedro Manuel Soares|last7=Galaverni|first7=Marco|last8=Fan|first8=Zhenxin|last9=Marx|first9=Peter|last10=Lorente-Galdos|first10=Belén|last11=Beale|first11=Holly C.|last12=Ramírez Bellido|first12=Óscar|last13=Hormozdiari|first13=Farhad|last14=Alkan|first14=Can|last15=Vilà Arbonès|first15=Carles|last16=Squire|first16=Kevin R. E.|last17=Geffen|first17=Eli|author17-link=Eli Geffen|last18=Kusak|first18=Josip|last19=Boyko|first19=Adam R.|last20=Parker|first20=Heidi G.|last21=Lee|first21=Clarence C.|last22=Tadigotla|first22=Vasisht R.|last23=Siepel|first23=Adam Charles|author23-link=Adam C. Siepel|last24=Bustamante|first24=Carlos Daniel|author24-link=Carlos D. Bustamante|last25=Harkins|first25=Timothy T.|last26=Nelson|first26=Stanley F.|last27=Ostrander|first27=Elaine Ann|author27-link=Elaine Ostrander|last28=Marquès-Bonet|first28=Tomàs|last29=Wayne|first29=Robert Keith|last30=Novembre|first30=John Peter|author30-link=John Novembre|date=16 Januari 2014|editor-last=Andersson|editor-first=Leif Bertil|editor-link=Leif Andersson (ahli genetik haiwan)|title=Genome Sequencing Highlights the Dynamic Early History of Dogs|trans-title=Penjujukan Genom Menekankan Sejarah Awal Dinamik Anjing|journal=[[PLOS Genetics]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=10|issue=1|article-number=e1004016|doi=10.1371/journal.pgen.1004016|hdl=10261/96560|issn=1553-7404|pmc=3894170|pmid=24453982|s2cid=6203697|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Freedman2016">{{Kutip jurnal|last1=Freedman|first1=Adam H.|last2=Schweizer|first2=Rena M.|last3=Ortega-Del Vecchyo|first3=Diego|last4=Han|first4=Eunjung Christine|last5=Davis|first5=Brian W.|last6=Gronau|first6=Ilan|last7=da Silva|first7=Pedro Manuel Soares|last8=Galaverni|first8=Marco|last9=Fan|first9=Zhenxin|last10=Marx|first10=Peter|last11=Lorente-Galdos|first11=Belén|last12=Ramírez Bellido|first12=Óscar|last13=Hormozdiari|first13=Farhad|last14=Alkan|first14=Can|last15=Vilà Arbonès|first15=Carles|last16=Squire|first16=Kevin R. E.|last17=Geffen|first17=Eli|author17-link=Eli Geffen|last18=Kusak|first18=Josip|last19=Boyko|first19=Adam R.|last20=Parker|first20=Heidi G.|last21=Lee|first21=Clarence C.|last22=Tadigotla|first22=Vasisht R.|last23=Siepel|first23=Adam Charles|author23-link=Adam C. Siepel|last24=Bustamante|first24=Carlos Daniel|author24-link=Carlos D. Bustamante|last25=Harkins|first25=Timothy T.|last26=Nelson|first26=Stanley F.|last27=Marquès-Bonet|first27=Tomàs|last28=Ostrander|first28=Elaine Ann|author28-link=Elaine Ostrander|last29=Wayne|first29=Robert Keith|last30=Novembre|first30=John Peter|author30-link=John Novembre|date=4 Mac 2016|editor-last=Webster|editor-first=Matthew Thomas|title=Demographically-Based Evaluation of Genomic Regions under Selection in Domestic Dogs|trans-title=Penilaian Berdasarkan Demografi bagi Kawasan-kawasan Genomik dalam Pengaruh Pemilihan pada Anjing Bela Jinak|journal=[[PLOS Genetics]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=12|issue=3|article-number=e1005851|doi=10.1371/journal.pgen.1005851|hdl=10261/150526|issn=1553-7404|pmc=4778760|pmid=26943675|s2cid=8234837|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Freedman2017">{{Kutip jurnal|last1=Freedman|first1=Adam H.|last2=Wayne|first2=Robert Keith|date=Februari 2017|title=Deciphering the Origin of Dogs: From Fossils to Genomes|trans-title=Mentafsirkan Asal Usul Anjing: Daripada Fosil hingga Genom|journal=[[Annual Review of Animal Biosciences]]|language=en|publisher=[[Annual Reviews (penerbit)|Annual Reviews]]|volume=5|pages=281–307|doi=10.1146/annurev-animal-022114-110937|issn=2165-8110|pmid=27912242|s2cid=26721918|doi-access=free}}</ref> <ref name="Gautier2013">{{Kutip buku|last1=Gautier|first1=Achilles|last2=Wendorf|first2=Fred|last3=Schild|first3=Romuald|date=16 Ogos 2013|chapter=The Early to Late Neolithic Archeofaunas from Nabta and Bir Kiseiba|trans-chapter=Arkeofauna Neolitik Awal hingga Neolitik Akhir dari Nabta dan Bir Kiseiba|title=Holocene Settlement of the Egyptian Sahara|trans-title=Petempatan Holosen di Sahara Mesir|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=gtm3oQEACAAJ}}|language=en|volume=1|location=Boston, Massachussetts, Amerika Syarikat|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|page=620|doi=10.1007/978-1-4615-0653-9_23|isbn=9781461351788|oclc=913651268}}</ref> <ref name="Grandin2006">{{Kutip buku|last1=Grandin|first1=Mary Temple|author1-link=Temple Grandin|last2=Johnson|first2=Catherine|date=2 Januari 2006|title=Animals in Translation: Using the Mysteries of Autism to Decode Animal Behavior|trans-title=Haiwan dalam Terjemahan: Menggunakan Misteri Autisme untuk Menyahkod Tingkah Laku Haiwan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=1WUg8XnuL-wC}}|language=en|edition=ke-1 Harvest|location=Orlando, Florida, Amerika Syarikat|publisher=[[Harcourt (penerbit)|Harcourt]]|page=305|isbn=9780156031448|oclc=60558770}}</ref> <ref name="Greig2015">{{Kutip jurnal|last1=Greig|first1=Karen Lee|last2=Boocock|first2=James|last3=Prost|first3=Stefan|last4=Horsburgh|first4=Katherine Ann|last5=Jacomb|first5=Chris|last6=Walter|first6=Richard Knowles|author6-link=Richard Walter (ahli arkeologi)|last7=Matisoo-Smith|first7=Elizabeth Anne|author7-link=Lisa Matisoo-Smith|date=7 Oktober 2015|editor-last=Kayser|editor-first=Manfred|title=Complete Mitochondrial Genomes of New Zealand's First Dogs|trans-title=Genom-genom Mitokondrion Lengkap bagi Anjing-anjing Pertama New Zealand|journal=[[PLOS One]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=10|issue=10|article-number=e0138536|bibcode=2015PLoSO..1038536G|doi=10.1371/journal.pone.0138536|issn=1932-6203|pmc=4596854|pmid=26444283|s2cid=43078738|doi-access=free}}</ref> <ref name="Greig2018a">{{Kutip jurnal|last1=Greig|first1=Karen Lee|last2=Boocock|first2=James|last3=Allen|first3=Melinda Sue|author3-link=Melinda S. Allen|last4=Walter|first4=Richard Knowles|author4-link=Richard Walter (ahli arkeologi)|last5=Matisoo-Smith|first5=Elizabeth Anne|author5-link=Lisa Matisoo-Smith|date=19 Februari 2018|title=Ancient DNA Evidence for the Introduction and Dispersal of Dogs (Canis familiaris) in New Zealand|trans-title=Bukti DNA Purba untuk Pengenalan dan Persebaran Anjing (''Canis familiaris'') di New Zealand|journal=Journal of Pacific Archaeology|language=en|publisher=New Zealand Archaeological Association|volume=9|issue=1|pages=1–10|doi=10.70460/jpa.v9i1.219|hdl=2292/43138|issn=1179-4712|s2cid=165107188|doi-access=free}}</ref> <ref name="Greig2018b">{{Kutip jurnal|last1=Greig|first1=Karen Lee|last2=Gosling|first2=Anna Louise|last3=Collins|first3=Catherine Jane|last4=Boocock|first4=James|last5=McDonald|first5=K.|last6=Addison|first6=David J.|last7=Allen|first7=Melinda Sue|author7-link=Melinda S. Allen|last8=David|first8=Bruno|last9=Gibbs|first9=Martin|last10=Higham|first10=Charles Franklin Wandesforde|author10-link=Charles Higham (ahli arkeologi)|last11=Liu|first11=F.|last12=McNiven|first12=Ian J.|last13=O'Connor|first13=Susan|author13-link=Sue O'Connor|last14=Tsang|first14=Cheng-hwa|last15=Walter|first15=Richard Knowles|author15-link=Richard Walter (ahli arkeologi)|last16=Matisoo-Smith|first16=Elizabeth Anne|author16-link=Lisa Matisoo-Smith|date=14 Jun 2018|title=Complex history of dog (''Canis familiaris'') origins and translocations in the Pacific revealed by ancient mitogenomes|trans-title=Sejarah kompleks tentang asal usul dan translokasi anjing (''Canis familiaris'') di Lautan Pasifik didedahkan oleh mitogenom-mitogenom purba|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=8|issue=1|article-number=9130|bibcode=2018NatSR...8.9130G|doi=10.1038/s41598-018-27363-8|hdl=2292/44913|issn=2045-2322|pmc=6002536|pmid=29904060|s2cid=49211505|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Grimm2015">{{Kutip web|last=Grimm|first=David H.|date=16 April 2015|url=https://www.science.org/content/article/feature-solving-mystery-dog-domestication|title=Feature: Solving the mystery of dog domestication|trans-title=Rencana: Menyelesaikan misteri pembelajinakan anjing|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|doi=10.1126/science.aab2477|access-date=15 November 2025}}</ref> <ref name="Gron2007">{{Kutip buku|last1=Gron|first1=O.|last2=Turov|first2=M. G.|date=2007|editor1-last=Hårdh|editor1-first=Birgitta|editor2-last=Jennbert|editor2-first=Kristina|editor3-last=Olausson|editor3-first=Deborah S.|chapter=Resource 'pooling' and resource management. An ethno-archaeological study of the Evenk hunter-gatherers, Katanga County, Siberia|trans-chapter='Penggemblengan' sumber dan pengurusan sumber. Kajian etnoarkeologi tentang pemburu-pengumpul Evenk, Kaunti Katanga, Siberia|title=On the Road: Studies in Honour of Lars Larsson|trans-title=Di Jalan: Kajian sempena Memperingati Lars Larsson|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=0I4ScAAACAAJ}}|language=en|others=Disumbangkan oleh Lars Larsson.|location=Stockholm, Sweden|publisher=[[Almqvist & Wiksell]]|pages=67–72|isbn=9789122021636|oclc=168390176}}</ref> <ref name="Guagnin2017">{{Kutip jurnal|last1=Guagnin|first1=Maria|last2=Perri|first2=Angela Ray|last3=Petraglia|first3=Michael D.|date=16 November 2017|title=Pre-Neolithic evidence for dog-assisted hunting strategies in Arabia|trans-title=Bukti Pra-Neolitik untuk strategi-strategi perburuan berbantu anjing di Tanah Arab|journal=[[Journal of Anthropological Archaeology]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=49|pages=225–236|bibcode=2018JAnAr..49..225G|doi=10.1016/j.jaa.2017.10.003|hdl=10072/412752|issn=1090-2686|s2cid=149042460|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Hamley2021">{{Kutip jurnal|last1=Hamley|first1=Kit M.|last2=Gill|first2=Jacquelyn L.|author2-link=Jacquelyn Gill|last3=Krasinski|first3=Kathryn E.|last4=Groff|first4=Dulcinea V.|last5=Hall|first5=Brenda L.|last6=Sandweiss|first6=Daniel Howard|last7=Southon|first7=John Richard|last8=Brickle|first8=Paul|last9=Lowell|first9=Thomas V.|date=27 Oktober 2021|title=Evidence of prehistoric human activity in the Falkland Islands|trans-title=Bukti kegiatan manusia prasejarah di Kepulauan Falkland|journal=[[Science Advances]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=7|issue=44|article-number=eabh3803|bibcode=2021SciA....7.3803H|doi=10.1126/sciadv.abh3803|issn=2375-2548|pmc=8550247|pmid=34705512|s2cid=240072101}}</ref> <ref name="Hare2005">{{Kutip jurnal|last1=Hare|first1=Brian|author1-link=Brian Hare|last2=Tomasello|first2=Michael|author2-link=Michael Tomasello|date=September 2005|title=Human-like social skills in dogs?|trans-title=Kemahiran-kemahiran sosial mirip manusia pada anjing?|journal=[[Trends in Cognitive Sciences]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=9|issue=9|pages=439–444|doi=10.1016/j.tics.2005.07.003|hdl=11858/00-001M-0000-0010-0290-F|issn=1879-307X|pmid=16061417|s2cid=9311402}}</ref> <ref name="Hare2013a">{{Kutip majalah|last=Hare|first=Brian|author-link=Brian Hare|date=2013|title=What Are Dogs Saying When They Bark?|trans-title=Apakah yang Dikatakan oleh Anjing apabila Ia Menyalak?|url=https://www.scientificamerican.com/article/what-are-dogs-saying-when-they-bark/|url-status=live|magazine=[[Scientific American]]|language=en|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150315115008/http://www.scientificamerican.com/article/what-are-dogs-saying-when-they-bark/|archive-date=15 Mac 2015|access-date=30 September 2024}}</ref> <ref name="Hare2013b">{{Kutip buku|last1=Hare|first1=Brian|author1-link=Brian Hare|last2=Woods|first2=Vanessa|date=5 Februari 2013|title=The Genius of Dogs: How Dogs Are Smarter than You Think|trans-title=Kegeniusan Anjing: Betapa Anjing Lebih Pintar daripada yang Anda Fikirkan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=0uJKH1tamokC}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Penguin Group]]|page=60|isbn=9781101609637|oclc=843203091}}</ref> <ref name="HervellaAfonso2022">{{Kutip jurnal|last1=Hervella Afonso|first1=Montserrat|last2=San Juan Nó|first2=Asier|last3=Aldasoro Zabala|first3=Aloña|last4=Mariezkurrena Gastearena|first4=Koro|author4-link=Koro Mariezkurrena Gastearena|last5=Altuna Etxabe|first5=Jesús|author5-link=Jesús Altuna|last6=de la Rúa Vaca|first6=Concepción|author6-link=Conchi de la Rúa Vaca|date=11 November 2022|title=The domestic dog that lived ∼17,000 years ago in the Lower Magdalenian of Erralla site (Basque Country): A radiometric and genetic analysis|trans-title=Anjing bela jinak yang hidup pada ~17,000 tahun lalu pada Zaman Madeleine Awal dari tapak Errall (Negara Basque): Analisis radiometri dan genetik|journal=Journal of Archaeological Science: Reports|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=46|article-number=103076|bibcode=2022JArSR..46j3706H|doi=10.1016/j.jasrep.2022.103706|hdl=10810/60928|issn=2352-4103|s2cid=253495029|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Ikeya1994">{{Kutip jurnal|last=Ikeya|first=Kazunobu|author-link=Kazunobu Ikeya|date=November 1994|title=Hunting with Dogs among the San in the Central Kalahari|trans-title=Perburuan dengan Anjing dalam Kalangan Orang San di Kalahari Tengah|journal=[[African Study Monographs]]|language=en|publisher=Pusat Sumber Kajian Kawasan Afrika, Universiti Kyoto|volume=15|issue=3|pages=119–134|doi=10.14989/68123|hdl=2433/68123|issn=2435-807X|s2cid=145137265|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Irizarry2019">{{Kutip buku|last1=Irizarry|first1=Kristopher J. L.|last2=Vasconcelos|first2=Elton J. R.|date=18 Januari 2019|editor-last=Rajora|editor-first=Om P.|chapter=Population Genomics of Domestication and Breed Development in Canines in the Context of Cognitive, Social, Behavioral, and Disease Traits|trans-chapter=Genomik Populasi bagi Pembelajinakan dan Perkembangan Baka pada Anjing dalam Konteks Trait-trait Kognitif, Sosial, Tingkah Laku, dan Penyakit|title=Population Genomics: Concepts, Approaches and Applications|trans-title=Genomik Populasi: Konsep, Pendekatan, dan Penerapan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=fqAvvQEACAAJ}}|language=en|location=Cham, Switzerland|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|pages=755–806|doi=10.1007/13836_2018_43|isbn=9783030045876|oclc=1057652657}}</ref> <ref name="Irving-Pease2019">{{Kutip buku|last1=Irving-Pease|first1=Evan K.|last2=Ryan|first2=Hannah F.|last3=Jamieson|first3=Alexandra|last4=Dimopoulos|first4=Evangelos Antonios|last5=Larson|first5=Greger John|author5-link=Greger Larson|last6=Frantz|first6=Laurent Alain François|date=24 Januari 2019|editor1-last=Lindqvist|editor1-first=Charlotte|editor2-last=Rajora|editor2-first=Om P.|chapter=Paleogenomics of Animal Domestication|trans-chapter=Paleogenomik Pembelajinakan Haiwan|title=Paleogenomics: Genome-scale Analysis of Ancient DNA|trans-title=Paleogenomik: Analisis Berskala Genom bagi DNA Purba|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Vq5iwQEACAAJ}}|series=Population Genomics|language=en|location=Cham, Switzerland|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|pages=225–272|doi=10.1007/13836_2018_55|isbn=9783030047528|oclc=1096283444}}</ref> <ref name="Jans2014">{{Kutip buku|last=Jans|first=Nick|date=1 Julai 2014|title=A Wolf Called Romeo|trans-title=Seekor Serigala Bergelar Romeo|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=qlDOAwAAQBAJ}}|language=en|location=Boston, Massachussetts, Amerika Syarikat|publisher=[[Houghton Mifflin Harcourt]]|isbn=9780547858197|oclc=854944619}}</ref> <ref name="Janssens2018">{{Kutip jurnal|last1=Janssens|first1=Luc August|last2=Giemsch|first2=Liane|last3=Schmitz|first3=Ralf Wilhelm|last4=Street|first4=Martin J.|last5=Van Dongen|first5=Stefan|last6=Crombé|first6=Philippe|date=3 Februari 2018|title=A new look at an old dog: Bonn-Oberkassel reconsidered|trans-title=Pandangan baharu terhadap anjing lama: Bonn-Oberkassel dipertimbangkan semula|journal=[[Journal of Archaeological Science]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=92|pages=126–138|bibcode=2018JArSc..92..126J|doi=10.1016/j.jas.2018.01.004|hdl=1854/LU-8550758|issn=1095-9238|s2cid=81348296|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Kirkpatrick2014">{{Kutip buku|last=Kirkpatrick|first=Kathryn|date=2 Oktober 2014|editor1-last=Dubino|editor1-first=Jeanne|editor2-last=Rashidian|editor2-first=Ziba|editor3-last=Smyth|editor3-first=Andrew|chapter=Old Maedhe, Dagda, and the Sidhe: Maud Gonne's Menagerie|trans-chapter=Old Maedhe, Dagda, dan Sidhe: ''Menagerie'' Maud Gonne|title=Representing the Modern Animal in Culture|trans-title=Mewakili Haiwan Moden dalam Budaya|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=yH-oBAAAQBAJ}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Palgrave Macmillan]]|page=75|doi=10.1057/9781137428653_4|isbn=9781137428653|oclc=892513232}}</ref> <ref name="Koblmüller2016">{{Kutip jurnal|last1=Koblmüller|first1=Stephan|last2=Vilà Arbonès|first2=Carles|last3=Lorente-Galdos|first3=Belén|last4=Dabad|first4=Marc|last5=Ramírez Bellido|first5=Óscar|last6=Marquès-Bonet|first6=Tomàs|last7=Wayne|first7=Robert Keith|last8=Leonard|first8=Jennifer A.|date=22 Jun 2016|editor-last=Provan|editor-first=Jim|title=Whole mitochondrial genomes illuminate ancient intercontinental dispersals of grey wolves (''Canis lupus'')|trans-title=Seluruh genom mitokondrion menerangkan persebaran-persebaran antara benua purba bagi serigala kelabu (''Canis lupus'')|journal=[[Journal of Biogeography]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=43|issue=9|pages=1728–1738|bibcode=2016JBiog..43.1728K|doi=10.1111/jbi.12765|hdl=10261/153364|issn=1365-2699|jstor=44002285|s2cid=88740690}}</ref> <ref name="Koler-Matznick2007">{{Kutip jurnal|last1=Koler-Matznick|first1=Janice|last2=Yates|first2=Bonnie C.|last3=Bulmer|first3=Susan Evelyn|author3-link=Susan Bulmer|last4=Brisbin|first4=I. Lehr Jr.|date=Januari 2007|title=The New Guinea singing dog: its status and scientific importance|trans-title=Anjing menyanyi New Guinea: status dan kepentingan sainsnya|journal=[[Australian Mammalogy]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=29|issue=1|pages=47–56|citeseerx=10.1.1.627.5761|doi=10.1071/AM07005|issn=1836-7402|s2cid=53129657}}</ref> <ref name="Koupadi2020">{{Kutip jurnal|last1=Koupadi|first1=Kyriaki|last2=Fontani|first2=Francesco|last3=Ciucani|first3=Marta Maria|last4=Maini|first4=Elena|last5=De Fanti|first5=Sara|last6=Cattani|first6=Maurizio|last7=Curci|first7=Antonio|last8=Nenzioni|first8=Gabriele|last9=Reggiani|first9=Paolo|last10=Andrews|first10=Adam Jon|last11=Sarno|first11=Stefania|last12=Bini|first12=Carla|last13=Pelotti|first13=Susi|last14=Caniglia|first14=Romolo|last15=Luiselli|first15=Donata|last16=Cilli|first16=Elisabetta|date=26 November 2020|title=Population Dynamics in Italian Canids between the Late Pleistocene and Bronze Age|trans-title=Dinamik Populasi pada Kanid Itali pada antara Pleistosen Akhir dengan Zaman Gangsa|journal=[[Genes (jurnal)|Genes]]|language=en|publisher=[[MDPI]]|volume=11|issue=12|page=1409|doi=10.3390/genes11121409|hdl=11585/783586|issn=2073-4425|pmc=7761486|pmid=33256122|s2cid=227244698|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Lahtinen-Kaislaniemi2021">{{Kutip jurnal|last1=Lahtinen-Kaislaniemi|first1=Maria|last2=Clinnick|first2=David T. G.|last3=Mannermaa|first3=Kristiina Eliisa|last4=Salonen|first4=Jaakko Sakari|last5=Viranta-Kovanen|first5=Suvi Kristiina|date=7 Januari 2021|title=Excess protein enabled dog domestication during severe Ice Age winters|trans-title=Protein lebihan membolehkan pembelajinakan anjing semasa musim-musim sejuk teruk Zaman Air Batu|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=11|issue=1|article-number=7|bibcode=2021NatSR..11....7L|doi=10.1038/s41598-020-78214-4|issn=2045-2322|pmc=7790815|pmid=33414490|s2cid=231191886|doi-access=free}}</ref> <ref name="Lakatos2009">{{Kutip jurnal|last1=Lakatos|first1=Gabriella|last2=Soproni|first2=Krisztina|last3=Dóka|first3=Antal|last4=Miklósi|first4=Ádám|author4-link=Ádám Miklósi|date=3 April 2009|title=A comparative approach to dogs' (''Canis familiaris'') and human infants' comprehension of various forms of pointing gestures|trans-title=Pendekatan perbandingan kepada pemahaman anjing (''Canis familiaris'') dan pemahaman bayi manusia tentang pelbagai bentuk gerak isyarat penudingan|journal=[[Animal Cognition]]|language=en|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|volume=12|issue=4|pages=621–631|doi=10.1007/s10071-009-0221-4|issn=1435-9456|pmid=19343382|s2cid=18078591}}</ref> <ref name="Larson2012">{{Kutip jurnal|last1=Larson|first1=Greger John|author1-link=Greger Larson|last2=Karlsson|first2=Elinor Kathryn|last3=Perri|first3=Angela Ray|last4=Webster|first4=Matthew Thomas|last5=Ho|first5=Simon Y. W.|last6=Peters|first6=Joris|author6-link=Joris Peters|last7=Stahl|first7=Peter W.|last8=Piper|first8=Philip John|author8-link=Philip Piper|last9=Lingaas|first9=Frode|last10=Fredholm|first10=Merete|last11=Comstock|first11=Kenine E.|last12=Modiano|first12=Jaime F.|last13=Schelling|first13=Claude|last14=Agoulnik|first14=Alexander I.|last15=Leegwater|first15=Peter A. J.|last16=Dobney|first16=Keith Mark|author16-link=Keith Dobney|last17=Vigne|first17=Jean-Denis|author17-link=Jean-Denis Vigne|last18=Vilà Arbonès|first18=Carles|last19=Andersson|first19=Leif Bertil|author19-link=Leif Andersson (ahli genetik haiwan)|last20=Lindblad-Toh|first20=Kerstin|author20-link=Kerstin Lindblad-Toh|date=21 Mei 2012|editor-last=Burger|editor-first=Joachim|editor-link=Joachim Burger|title=Rethinking dog domestication by integrating genetics, archeology, and biogeography|trans-title=Memikirkan pembelajinakan anjing semula dengan menyepadukan genetik, arkeologi, dan biogeografi|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]]|language=en|publisher=[[Akademi Sains Kebangsaan Amerika Syarikat]]|volume=109|issue=23|pages=8878–8883|bibcode=2012PNAS..109.8878L|doi=10.1073/pnas.1203005109|hdl=1828/8411|issn=1091-6490|jstor=41603020|pmc=3384140|pmid=22615366|s2cid=7845853|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Larson2014">{{Kutip jurnal|last1=Larson|first1=Greger John|author1-link=Greger Larson|last2=Bradley|first2=Daniel G.|date=16 Januari 2014|editor-last=Andersson|editor-first=Leif Bertil|editor-link=Leif Andersson (ahli genetik haiwan)|title=How Much Is That in Dog Years? The Advent of Canine Population Genomics|trans-title=Berapa Tahun Anjingkah Itu? Kebangkitan Genomik Populasi Anjing|journal=[[PLOS Genetics]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=10|issue=1|article-number=e1004093|doi=10.1371/journal.pgen.1004093|issn=1553-7404|pmc=3894154|pmid=24453989|s2cid=16564791|doi-access=free}}</ref> <ref name="Larsson1990">{{Kutip buku|last=Larsson|first=L.|date=15 Februari 1990|editor1-last=Vermeersch|editor1-first=Pierre M.|editor2-last=van Peer|editor2-first=Phillip|chapter=Dogs in fraction—symbols in action|trans-chapter=Anjing dalam pecahan—lambang beraksi|title=Contributions to the Mesolithic in Europe|trans-title=Sumbangan kepada Mesolitik di Eropah|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=SpMTT_E9bzIC}}|language=en,fr,de|location=Leuven, Belgium|publisher=[[Leuven University Press]]|pages=153–160|isbn=9789061864080|oclc=23375114}}</ref> <ref name="Lee2015">{{Kutip jurnal|last1=Lee|first1=Esther Jaywon|last2=Merriwether|first2=David Andrew|last3=Kasparov|first3=Aleksey Kasparovich|last4=Nikolʹskiy|first4=Pavel Aleksandrovich|last5=Sotnikova|first5=Marina Vladimirovna|last6=Pavlova|first6=Yelena Yurʹyevna|last7=Pitulʹko|first7=Vladimir Viktorovich|date=27 Mei 2015|editor-last=Caramelli|editor-first=David|editor-link=David Caramelli|title=Ancient DNA Analysis of the Oldest Canid Species from the Siberian Arctic and Genetic Contribution to the Domestic Dog|trans-title=Analisis DNA Purba bagi Spesies Kanid Tertua dari Artik Siberia dan Sumbangan Genetik kepada Anjing Bela Jinak|journal=[[PLOS One]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=10|issue=5|article-number=e0125759|bibcode=2015PLoSO..1025759L|doi=10.1371/journal.pone.0125759|hdl=2346/92392|issn=1932-6203|pmc=4446326|pmid=26018528|s2cid=18740268|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Leonard2007">{{Kutip jurnal|last1=Leonard|first1=Jennifer A.|last2=Vilà Arbonès|first2=Carles|last3=Fox-Dobbs|first3=Kena|last4=Koch|first4=Paul Lewis|last5=Wayne|first5=Robert Keith|last6=Van Valkenburgh|first6=Blaire|author6-link=Blaire Van Valkenburgh|date=3 Julai 2007|title=Megafaunal Extinctions and the Disappearance of a Specialized Wolf Ecomorph|trans-title=Kepupusan Megafauna dan Kelenyapan Ekomorf Serigala Terkhusus|journal=[[Current Biology]]|language=en|publisher=[[Cell Press]]|volume=17|issue=13|pages=1146–1150|bibcode=2007CBio...17.1146L|doi=10.1016/j.cub.2007.05.072|hdl=10088/6465|issn=0960-9822|pmid=17583509|s2cid=14039133|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Li2014">{{Kutip jurnal|last1=Li|first1=Yan|last2=Wang|first2=Guodong|last3=Wang|first3=Mingshan|last4=Irwin|first4=David Michael|last5=Wu|first5=Dongdong|last6=Zhang|first6=Yaping|author6-link=Zhang Yaping|date=5 November 2014|editor-last=Elgar|editor-first=Greg|title=Domestication of the Dog from the Wolf Was Promoted by Enhanced Excitatory Synaptic Plasticity: A Hypothesis|trans-title=Pembelajinakan Anjing daripada Serigala Digalakkan oleh Keplastikan Sinapsis Pengujaan Meningkat: Hipotesis|journal=[[Genome Biology and Evolution]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=6|issue=11|pages=3115–3121|doi=10.1093/gbe/evu245|issn=1759-6653|pmc=4255776|pmid=25377939|s2cid=14495822}}</ref> <ref name="Lindblad-Toh2005">{{Kutip jurnal|last1=Lindblad-Toh|first1=Kerstin|author1-link=Kerstin Lindblad-Toh|last2=Wade|first2=Claire Margaret|last3=Mikkelsen|first3=Tarjei S.|last4=Karlsson|first4=Elinor Kathryn|last5=Jaffe|first5=David B.|last6=Kamal|first6=Michael|last7=Clamp|first7=Michele|last8=Chang|first8=Jean L.|last9=Kulbokas|first9=Edward J. III|last10=Zody|first10=Michael C.|last11=Mauceli|first11=Evan|last12=Xie|first12=Xiaohui|last13=Breen|first13=Matthew|last14=Wayne|first14=Robert Keith|last15=Ostrander|first15=Elaine Ann|author15-link=Elaine Ostrander|last16=Ponting|first16=Christopher Paul|author16-link=Chris Ponting|last17=Galibert|first17=Francis|last18=Smith|first18=Douglas R.|last19=de Jong|first19=Pieter J.|last20=Kirkness|first20=Ewen F.|last21=Alvarez|first21=Pablo|last22=Biagi|first22=Tara|last23=Brockman|first23=William|last24=Butler|first24=Jonathan|last25=Chin|first25=Chee-Wye|last26=Cook|first26=April|last27=Cuff|first27=James Andrew|last28=Daly|first28=Mark Joseph|author28-link=Mark Daly (saintis)|last29=DeCaprio|first29=David|last30=Gnerre|first30=Sante|last31=Grabherr|first31=Manfred G.|last32=Kellis|first32=Manolis|author32-link=Manolis Kellis|last33=Kleber|first33=Michael|last34=Bardeleben|first34=Carolyne|last35=Goodstadt|first35=Leo|last36=Heger|first36=Andreas|last37=Hitte|first37=Christophe|last38=Kim|first38=Lisa V.|last39=Koepfli|first39=Klaus-Peter|last40=Parker|first40=Heidi G.|last41=Pollinger|first41=John P.|last42=Searle|first42=Stephen M. J.|last43=Sutter|first43=Nathan B.|last44=Thomas|first44=Rachael|last45=Webber|first45=Caleb|last46=Lander|first46=Eric Steven|author46-link=Eric Lander|date=8 Disember 2005|title=Genome sequence, comparative analysis and haplotype structure of the domestic dog|trans-title=Jujukan genom, analisis perbandingan, dan struktur haplotip anjing bela jinak|journal=[[Nature]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=438|issue=7069|pages=803–819|bibcode=2005Natur.438..803L|doi=10.1038/nature04338|issn=1476-4687|pmid=16341006|s2cid=4338513|doi-access=free}}</ref> <ref name="Loog2019">{{Kutip jurnal|last1=Loog|first1=Liisa|last2=Thalmann|first2=Olaf|last3=Sinding|first3=Mikkel Holger Strander|last4=Schuenemann|first4=Verena J.|last5=Perri|first5=Angela Ray|last6=Germonpré|first6=Mietje B.|author6-link=Mietje Germonpré|last7=Bocherens|first7=Hervé|last8=Witt Dillon|first8=Kelsey E.|last9=Samaniego Castruita|first9=José Alfredo|last10=Sandoval Velasco|first10=Marcela|last11=Lundstrøm|first11=Inge Kristine Conrad|last12=Wales|first12=Nathan Alexander|last13=Sonet|first13=Gontran|last14=Frantz|first14=Laurent Alain François|last15=Schroeder|first15=Hannes|last16=Budd|first16=Jane A.|last17=Jimenez|first17=Elodie-Laure|last18=Fedorov|first18=Sergey Egorovich|last19=Gasparyan|first19=Boris|last20=Kandel|first20=Andrew William|last21=Lázničková-Galetová|first21=Martina|last22=Napierala|first22=Hannes|last23=Uerpmann|first23=Hans-Peter|author23-link=Hans-Peter Uerpmann|last24=Nikolʹskiy|first24=Pavel Aleksandrovich|last25=Pavlova|first25=Yelena Yurʹyevna|last26=Pitulʹko|first26=Vladimir Viktorovich|last27=Herzig|first27=Karl-Heinz|last28=Malhi|first28=Ripan Singh|last29=Willerslev|first29=Eske|author29-link=Eske Willerslev|last30=Hansen|first30=Anders Johannes|last31=Dobney|first31=Keith Mark|author31-link=Keith Dobney|last32=Gilbert|first32=Marcus Thomas Pius|author32-link=Marcus Thomas Pius Gilbert|last33=Krause|first33=Johannes|author33-link=Johannes Krause|last34=Larson|first34=Greger John|author34-link=Greger Larson|last35=Eriksson|first35=Jon Anders|last36=Manica|first36=Andrea|date=16 Disember 2019|title=Ancient DNA suggests modern wolves trace their origin to a Late Pleistocene expansion from Beringia|trans-title=DNA purba mencadangkan bahawa serigala moden menjejaki asal usulnya kepada perluasan pada Pleistosen Akhir dari Beringia|journal=[[Molecular Ecology (jurnal)|Molecular Ecology]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=29|issue=9|pages=1596–1610|bibcode=2020MolEc..29.1596L|doi=10.1111/mec.15329|hdl=10852/77580|issn=1365-294X|pmc=7317801|pmid=31840921|s2cid=91581306|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Lord2019">{{Kutip jurnal|last1=Lord|first1=Kathryn A.|last2=Larson|first2=Greger John|author2-link=Greger Larson|last3=Coppinger|first3=Raymond Parke|author3-link=Raymond Coppinger|last4=Karlsson|first4=Elinor Kathryn|date=3 Disember 2019|title=The History of Farm Foxes Undermines the Animal Domestication Syndrome|trans-title=Sejarah Rubah Ladang Mengekang Sindrom Pembelajinakan Haiwan|journal=[[Trends (jurnal)|Trends in Ecology & Evolution]]|language=en|publisher=[[Cell Press]]|volume=35|issue=2|pages=125–136|bibcode=2020TEcoE..35..125L|doi=10.1016/j.tree.2019.10.011|hdl=20.500.14038/25872|issn=1872-8383|pmid=31810775|s2cid=208814095|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="MacHugh2017">{{Kutip jurnal|last1=MacHugh|first1=David Evan|last2=Larson|first2=Greger John|author2-link=Greger Larson|last3=Orlando|first3=Ludovic|author3-link=Ludovic Orlando|date=Februari 2017|title=Taming the Past: Ancient DNA and the Study of Animal Domestication|trans-title=Menjinakkan Masa Lalu: DNA Purba dan Kajian Pembelajinakan Haiwan|journal=[[Annual Review of Animal Biosciences]]|language=en|publisher=[[Annual Reviews (penerbit)|Annual Reviews]]|volume=5|pages=329–351|doi=10.1146/annurev-animal-022516-022747|issn=2165-8110|pmid=27813680|s2cid=21991146|doi-access=free}}</ref> <ref name="Miklósi2018">{{Kutip buku|last=Miklósi|first=Ádám|author-link=Ádám Miklósi|date=3 April 2018|chapter=1-Evolution & Ecology|trans-chapter=1-Evolusi dan Ekologi|title=The Dog: A Natural History|trans-title=Anjing: Sejarah Semula Jadi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=n1BLDwAAQBAJ}}|language=en|location=Princeton, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Princeton University Press]]|pages=13–39|isbn=9780691176932|oclc=1004934340}}</ref> <ref name="Mizoguchi2002">{{Kutip buku|last=Mizoguchi|first=Koji|date=7 Mei 2002|title=An Archaeological History of Japan, 30,000 B.C. to A.D. 700|trans-title=Sejarah Arkeologi Jepun, 30,000 SM hingga 700 M|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=KQNG5gigLA8C}}|language=en|location=Philadelphia, Pennsylvania, Amerika Syarikat|publisher=[[University of Pennsylvania Press]]|isbn=9780812236514|oclc=48706452}}</ref> <ref name="Morey1992">{{Kutip jurnal|last1=Morey|first1=Darcy F.|last2=Wiant|first2=Michael Dennis|date=April 1992|title=Early Holocene Domestic Dog Burials From the North American Midwest|trans-title=Tapak-tapak Pengebumian Anjing Bela Jinak Holosen Awal dari Barat Tengah Amerika Utara|journal=[[Current Anthropology]]|language=en|publisher=[[University of Chicago Press]]|volume=33|issue=2|pages=224–229|bibcode=1992CurrA..33..224M|doi=10.1086/204059|issn=1537-5382|jstor=2743849|s2cid=144485292}}</ref> <ref name="Morey2016">{{Kutip jurnal|last1=Morey|first1=Darcy F.|last2=Jeger|first2=Rujana|date=20 Disember 2016|title=From wolf to dog: Late Pleistocene ecological dynamics, altered trophic strategies, and shifting human perceptions|trans-title=Daripada serigala hingga anjing: Dinamik-dinamik ekologi Pleistosen Akhir, strategi-strategi trofik terubah, dan persepsi-persepsi teranjak manusia|journal=[[Historical Biology]]|language=en|publisher=[[Taylor & Francis]]|volume=29|issue=7|pages=895–903|doi=10.1080/08912963.2016.1262854|issn=1029-2381|s2cid=90588969}}</ref> <ref name="Morrell2015">{{Kutip buku|last=Morrell|first=Virginia|date=2015|editor=Kakitangan|chapter=Ch2.1-From Wolf to Dog|trans-chapter=Bab 2.1-Daripada Serigala kepada Anjing|title=Our Furry Friends: The Science of Pets|trans-title=Kawan Berbulu Kita: Sains Haiwan Peliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=SGAQCwAAQBAJ}}|language=en|publisher=Scientific American|pages=44–46|isbn=9781466859012|oclc=1445076325}}</ref> <ref name="Müller2015">{{Kutip jurnal|last1=Müller|first1=Corsin Andreas|last2=Schmitt|first2=Kira|last3=Barber|first3=Anjuli Lilly Alice|last4=Huber|first4=Ludwig|author4-link=Ludwig Huber (ahli biologi)|date=12 Februari 2015|title=Dogs Can Discriminate Emotional Expressions of Human Faces|trans-title=Anjing Dapat Mendiskriminasi Ekspesi Emosi Wajah Manusia|journal=[[Current Biology]]|language=en|publisher=[[Cell Press]]|volume=25|issue=5|pages=601–605|bibcode=2015CBio...25..601M|doi=10.1016/j.cub.2014.12.055|issn=0960-9822|pmid=25683806|s2cid=15274560|doi-access=free}}</ref> <ref name="Musiani2007">{{Kutip jurnal|last1=Musiani|first1=Marco|last2=Leonard|first2=Jennifer A.|last3=Cluff|first3=Howard Dean|last4=Gates|first4=C. Cormack|last5=Mariani|first5=Stefano|last6=Paquet|first6=Paul Charles Francis Xavier|author6-link=Paul C. Paquet|last7=Vilà Arbonès|first7=Carles|last8=Wayne|first8=Robert Keith|date=28 Ogos 2007|title=Differentiation of tundra/taiga and boreal coniferous forest wolves: genetics, coat colour and association with migratory caribou|trans-title=Pembezaan serigala tundra/taiga dengan serigala hutan konifer boreal: genetik, warna lapis bulu, dan perkaitan dengan karibu berhijrah|journal=[[Molecular Ecology (jurnal)|Molecular Ecology]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=16|issue=19|pages=4149–4170|bibcode=2007MolEc..16.4149M|doi=10.1111/j.1365-294X.2007.03458.x|hdl=10088/6466|issn=1365-294X|pmid=17725575|s2cid=14459019|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Nagasawa2015">{{Kutip jurnal|last1=Nagasawa|first1=Miho|last2=Mitsui|first2=Shouhei|last3=En|first3=Shiori|last4=Ohtani|first4=Nobuyo|last5=Ohta|first5=Mitsuaki|last6=Sakuma|first6=Yasuo|last7=Onaka|first7=Tatsushi|last8=Mogi|first8=Kazutaka|last9=Kikusui|first9=Takefumi|date=17 April 2015|title=Oxytocin-gaze positive loop and the coevolution of human-dog bonds|trans-title=Gelung positif oksitosin-renungan dan evolusi bersama bagi ikatan manusia–anjing|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=348|issue=6232|pages=333–336|bibcode=2015Sci...348..333N|doi=10.1126/science.1261022|issn=0036-8075|jstor=24746699|pmid=25883356|s2cid=5399803|doi-access=free}}</ref> <ref name="Nesse2007">{{Kutip jurnal|last=Nesse|first=Randolph Martin|author-link=Randolph M. Nesse|date=2007|title=Runaway Social Selection for Displays of Partner Value and Altruism|trans-title=Pemilihan Sosial Terlepas untuk Paparan Nilai Pasangan dan Altruisme|journal=[[Biological Theory (jurnal)|Biological Theory]]|language=en|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|volume=2|issue=2|pages=143–155|doi=10.1162/biot.2007.2.2.143|issn=1555-5550}}</ref> <ref name="Nikolʹskiy2018">{{Kutip jurnal|last1=Nikolʹskiy|first1=Pavel Aleksandrovich|last2=Sotnikova|first2=Marina Vladimirovna|last3=Nikolʹskiy|first3=Aleksandr Aleksandrovich|last4=Pitulʹko|first4=Vladimir Viktorovich|date=2018|title=Взаимоотношения волка и человека в арктической Сибири 30 000 лет назад по материалам Янской палеолитической стоянки: ранняя стадия одомашнивания = Predomestication and Wolf-Human Relationships in the Arctic Siberia of 30,000 Years Ago: Evidence from the Yana Palaeolithic Site|trans-title=Hubungan Menyaling Serigala dengan Manusia di Siberia Artik pada 30,000 Tahun Lalu Berdasarkan Bahan Tapak Paleolitik Yana: Peringkat Awal Pembelajinakan = Prapembelajinakan dan Hubungan Serigala–Manusia di Siberia Artik pada 30,000 Tahun Lalu: Bukti dari Tapak Paleolitik Yana|url=https://www.e-anthropology.com/English/Catalog/Archaeology/STM_DWL_x2MF_YjQvYfY1EVqn.aspx|journal=Stratum Plus|language=ru|publisher=Universiti Sekolah Tinggi Antropologi|issue=1|pages=231–262|issn=1857-3533}}</ref> <ref name="NíLeathlobhair2018">{{Kutip jurnal|last1=Ní Leathlobhair|first1=Máire|last2=Perri|first2=Angela Ray|last3=Irving-Pease|first3=Evan K.|last4=Witt Dillon|first4=Kelsey E.|last5=Linderholm|first5=Anna|last6=Haile|first6=James Seymour|last7=Lebrasseur|first7=Ophélie|last8=Ameen|first8=Carly|last9=Blick|first9=Jeffrey Paul|last10=Boyko|first10=Adam R.|last11=Brace|first11=Selina|last12=Nunes Cortes|first12=Yahaira|last13=Crockford|first13=Susan Janet|author13-link=Susan J. Crockford|last14=Devault|first14=Alison|last15=Dimopoulos|first15=Evangelos Antonios|last16=Eldridge|first16=Morley|last17=Enk|first17=Jacob|last18=Gopalakrishnan|first18=Shyam|last19=Gori|first19=Kevin C.|last20=Grimes|first20=Vaughan|last21=Guiry|first21=Eric James|last22=Hansen|first22=Anders Johannes|last23=Hulme-Beaman|first23=Ardern|last24=Johnson|first24=John Richard|last25=Kitchen|first25=Andrew|last26=Kasparov|first26=Aleksey Kasparovich|last27=Kwon|first27=Young Mi|last28=Nikolʹskiy|first28=Pavel Aleksandrovich|last29=Peraza Lope|first29=Carlos|last30=Manin|first30=Aurélie|last31=Martin|first31=Terrance J.|last32=Meyer|first32=Michael|last33=Myers|first33=Kelsey Noack|last34=Omura|first34=Mark D.|last35=Rouillard|first35=Jean-Marie|last36=Pavlova|first36=Yelena Yurʹyevna|last37=Sciulli|first37=Paul W.|last38=Sinding|first38=Mikkel Holger Strander|last39=Strakova|first39=Andrea|last40=Ivanova|first40=Varvara Viktorovna|last41=Widga|first41=Christopher C.|last42=Willerslev|first42=Eske|author42-link=Eske Willerslev|last43=Pitulʹko|first43=Vladimir Viktorovich|last44=Barnes|first44=Ian|author44-link=Ian Barnes (ahli biologi)|last45=Gilbert|first45=Marcus Thomas Pius|author45-link=Marcus Thomas Pius Gilbert|last46=Dobney|first46=Keith Mark|author46-link=Keith Dobney|last47=Malhi|first47=Ripan Singh|last48=Murchison|first48=Elizabeth Proby|author48-link=Elizabeth Murchison|last49=Larson|first49=Greger John|author49-link=Greger Larson|last50=Frantz|first50=Laurent Alain François|date=6 Julai 2018|title=The evolutionary history of dogs in the Americas|trans-title=Sejarah evolusi anjing di Benua Amerika|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=361|issue=6397|pages=81–85|bibcode=2018Sci...361...81N|doi=10.1126/science.aao4776|hdl=21.11116/0000-0001-BB0C-0|issn=0036-8075|jstor=26498950|pmc=7116273|pmid=29976825|s2cid=186313281}}</ref> <ref name="Nobis1979">{{Kutipan|last=Nobis|first=G.|date=1979|title=Der älteste Haushund lebte vor 14 000 Jahren|trans-title=Anjing Bela Jinak Tertua Hidup pada 14,000 Tahun Lalu|work=Umschau|language=de|volume=79|issue=19|page=610}}</ref> <ref name="Nobis1981">{{Kutipan|last=Nobis|first=G.|date=1981|title=Aus Bonn: Das älteste Haustier des Menschen. Unterkiefer eines Hundes aus dem Magdaleniengrab von Bonn-Oberkassel|trans-title=Dari Bonn: Haiwan Bela Jinak Tertua Manusia: Rahang Bawah Seekor Anjing dari Perkuburan Madeleine di Bonn-Oberkassel|work=Das Rheinische Landesmuseum Bonn: Berichte aus der Arbeit des Museums|language=de|volume=4/81|pages=49–50}}</ref><!-- <ref name="Nowak2003">{{Kutip buku|last=Nowak|first=Ronald M.|date=23 November 2003|editor1-last=Mech|editor1-first=Lucyan David|editor1-link=L. David Mech|editor2-last=Boitani|editor2-first=Luigi|editor2-link=Luigi Boitani|chapter=Chapter 9 - Wolf evolution and taxonomy|trans-chapter=Bab 9 - Evolusi dan taksonomi serigala|title=Wolves: Behavior, Ecology, and Conservation|trans-title=Serigala: Tingkah Laku, Ekologi, dan Pemuliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=zhwfmQEACAAJ}}|language=en|location=Chicago, Illinois, Amerika Syarikat|publisher=[[University of Chicago Press]]|pages=239–258|doi=10.7208/chicago/9780226516981.001.0001|isbn=9780226516967|oclc=51810720}}</ref>--> <ref name="Ochoa2005">{{Kutip jurnal|last=Ochoa|first=Janine Therese|date=2005|title=In Dogged Pursuit: A Reassessment of the Dog's Domestication and Social Incorporation|trans-title=''In Dogged Pursuit'': Pentaksiran Semula bagi Pembelajinakan dan Penggabungan Sosial Anjing|url=https://journals.upd.edu.ph/index.php/asp/article/view/4986|journal=Hukay|language=en|publisher=Pejabat untuk Inisiatif dalam Kebudayaan dan Kesenian, Universiti Filipina|volume=8|pages=37–66|issn=0119-173X|s2cid=133242932}}</ref> <ref name="OlowoOjoade1989">{{Kutip buku|last=Olowo Ojoade|first=J.|date=30 November 1989|editor-last=Willis|editor-first=Roy G.|chapter=Nigerian cultural attitudes to the dog|trans-chapter=Sikap kebudayaan Nigeria terhadap anjing|title=Signifying Animals: Human Meaning in the Natural World|trans-title=Mengisyaratkan Haiwan: Makna Manusia di Dunia Semula Jadi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Wtk-SwAACAAJ}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Allen & Unwin|Unwin Hyman]]|pages=215–221|isbn=9780044450146|oclc=20087978}}</ref> <ref name="Olsen1985">{{Kutip buku|last=Olsen|first=Stanley John|author-link=Stanley John Olsen|date=1 April 1985|title=Origins of the Domestic Dog: The Fossil Record|trans-title=Asal Usul Anjing Bela Jinak: Rekod Fosil|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=QcYPAQAAMAAJ}}|language=en|location=Tucson, Arizona, Amerika Syarikat|publisher=[[University of Arizona Press]]|pages=88–89|isbn=9780816509096|oclc=11669418}}</ref> <ref name="Ostrander2019">{{Kutip jurnal|last1=Ostrander|first1=Elaine Ann|author1-link=Elaine Ostrander|last2=Wang|first2=Guodong|last3=Larson|first3=Greger John|author3-link=Greger Larson|last4=vonHoldt|first4=Bridgett Marie|last5=Davis|first5=Brian W.|last6=Jagannathan|first6=Vidhya|last7=Hitte|first7=Christophe|last8=Wayne|first8=Robert Keith|last9=Zhang|first9=Yaping|author9-link=Zhang Yaping|date=10 April 2019|title=Dog10K: an international sequencing effort to advance studies of canine domestication, phenotypes and health|trans-title=Dog10K: usaha penjujukan antarabangsa untuk memajukan kajian tentang pembelajinakan, fenotip, dan kesihatan anjing|journal=[[National Science Review]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=6|issue=4|pages=810–824|doi=10.1093/nsr/nwz049|issn=2053-714X|pmc=6776107|pmid=31598383|s2cid=145828748}}</ref> <ref name="Palagi2020">{{Kutip jurnal|last1=Palagi|first1=Elisabetta|last2=Cordoni|first2=Giada|date=3 Februari 2020|title=Intraspecific Motor and Emotional Alignment in Dogs and Wolves: The Basic Building Blocks of Dog–Human Affective Connectedness|trans-title=Motor Intraspesifik dan Jajaran Emosi pada Anjing dan Serigala: Blok-blok Binaan Asas bagi Ketersambungan Kasih Sayang Anjing–Manusia|journal=[[Animals (jurnal)|Animals]]|language=en|publisher=[[MDPI]]|volume=10|issue=2|page=241|doi=10.3390/ani10020241|hdl=11568/1063197|issn=2076-2615|pmc=7070632|pmid=32028648|s2cid=211049021|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Pang2009">{{Kutip jurnal|last1=Pang|first1=Junfeng|last2=Klütsch|first2=Cornelya F. C.|last3=Zou|first3=Xiaoju|last4=Zhang|first4=Aibing|last5=Luo|first5=Liyang|last6=Angleby|first6=Helen|last7=Ardalan|first7=Arman|last8=Ekström|first8=Camilla|last9=Sköllermo|first9=Anna|last10=Lundeberg|first10=Joakim|last11=Matsumura|first11=Shuichi|last12=Leitner|first12=Thomas Kenneth|last13=Zhang|first13=Yaping|author13-link=Zhang Yaping|last14=Savolainen|first14=Carl Peter Olavi|author14-link=Peter Savolainen|date=1 September 2009|editor-last=Saitou|editor-first=Naruya|title=mtDNA Data Indicate a Single Origin for Dogs South of Yangtze River, Less Than 16,300 Years Ago, from Numerous Wolves|trans-title=Data mtDNA Menunjukkan Satu Asal Usul Tunggal untuk Anjing di Selatan Sungai Yangtze, Kurang daripada 16,300 Tahun Lalu, daripada Banyak Serigala|journal=[[Molecular Biology and Evolution]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=26|issue=12|pages=2849–2864|bibcode=2009MBioE..26.2849P|doi=10.1093/molbev/msp195|issn=1537-1719|pmc=2775109|pmid=19723671|s2cid=15737104}}</ref> <ref name="Perri2016">{{Kutip jurnal|last=Perri|first=Angela Ray|date=15 September 2016|title=Hunting dogs as environmental adaptations in Jōmon Japan|trans-title=Anjing pemburu sebagai adaptasi persekitaran di Jepun Jōmon|journal=[[Antiquity (jurnal)|Antiquity]]|language=en|publisher=[[Cambridge University Press]]|volume=90|issue=353|pages=1166–1180|doi=10.15184/aqy.2016.115|hdl=11858/00-001M-0000-002B-AB61-5|issn=1745-1744|s2cid=163956846|doi-access=free}}</ref> <ref name="Perri2018">{{Kutip jurnal|last1=Perri|first1=Angela Ray|last2=Widga|first2=Christopher C.|last3=Lawler|first3=Dennis Frank|last4=Martin|first4=Terrance J.|last5=Loebel|first5=Thomas J.|last6=Farnsworth|first6=Kenneth Blaine|last7=Kohn|first7=Luci Ann P.|last8=Buenger|first8=Brent A.|date=26 Disember 2018|title=NEW EVIDENCE OF THE EARLIEST DOMESTIC DOGS IN THE AMERICAS|trans-title=BUKTI BAHARU ANJING BELA JINAK TERAWAL DI BENUA AMERIKA|journal=[[American Antiquity]]|language=en|publisher=[[Cambridge University Press]]|volume=84|issue=1|pages=68–87|doi=10.1017/aaq.2018.74|issn=2325-5064|jstor=26639591|s2cid=165366371|doi-access=free}}</ref> <ref name="Perri2021">{{Kutip jurnal|last1=Perri|first1=Angela Ray|last2=Feuerborn|first2=Tatiana Richtman|last3=Frantz|first3=Laurent Alain François|last4=Larson|first4=Greger John|author4-link=Greger Larson|last5=Malhi|first5=Ripan Singh|last6=Meltzer|first6=David Jeffrey|author6-link=David J. Meltzer|last7=Witt Dillon|first7=Kelsey E.|date=25 Januari 2021|editor-last=Schurr|editor-first=Theodore G.|title=Dog domestication and the dual dispersal of people and dogs into the Americas|trans-title=Pembelajinakan anjing dan perseberaan duaan bagi orang dan anjing ke Benua Amerika|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]]|language=en|publisher=[[Akademi Sains Kebangsaan Amerika Syarikat]]|volume=118|issue=6|article-number=e2010083118|bibcode=2021PNAS..11810083P|doi=10.1073/pnas.2010083118|issn=1091-6490|jstor=27006187|pmc=8017920|pmid=33495362|s2cid=231712420|doi-access=free|quote=Advances in the isolation and sequencing of ancient DNA [... suggest] that dogs were domesticated in Siberia by ~23,000 y ago, possibly while both people and wolves were isolated during the harsh climate of the Last Glacial Maximum.}}</ref><!-- <ref name="Pierotti2017p005">{{Harvp|Pierotti|Fogg|2017|pp=5–6}}</ref>--> <ref name="Pierotti2017p192">{{Harvp|Pierotti|Fogg|2017|pp=192–193}}</ref> <ref name="Pilot2019">{{Kutip jurnal|last1=Pilot|first1=Małgorzata|last2=Viola de Moura|first2=André Eurico|last3=Okhlopkov|first3=Innokentiy Mikhailovich|last4=Mamaev|first4=Nikolay Viktorovich|last5=Alagaili|first5=Abdulaziz Nasser|last6=Mohammed|first6=Osama Badri|last7=Yavruyan|first7=Eduard G.|last8=Manaseryan|first8=Ninna H.|last9=Hayrapetyan|first9=Vahram Torikovich|last10=Kopaliani|first10=Natia|last11=Tsingarska-Sedefcheva|first11=Elena|last12=Krofel|first12=Miha|last13=Skoglund|first13=Pontus|author13-link=Pontus Skoglund|last14=Bogdanowicz|first14=Wiesław Zbigniew|date=22 November 2019|title=Global Phylogeographic and Admixture Patterns in Grey Wolves and Genetic Legacy of An Ancient Siberian Lineage|trans-title=Pola Filogeografi Global dan Pola Percampuran pada Serigala Kelabu dan Legasi Genetik Zuriat Siberia Purba|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=9|issue=1|article-number=17328|bibcode=2019NatSR...917328P|doi=10.1038/s41598-019-53492-9|hdl=20.500.12556/RUL-114125|issn=2045-2322|pmc=6874602|pmid=31757998|s2cid=208213229|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Pitulʹko2017">{{Kutip jurnal|last1=Pitulʹko|first1=Vladimir Viktorovich|last2=Kasparov|first2=Aleksey Kasparovich|date=8 Mei 2017|title=Archaeological dogs from the Early Holocene Zhokhov site in the Eastern Siberian Arctic|trans-title=Anjing-anjing arkeologi dari tapak Zhokhov Holosen Awal di Artik Siberia Timur|journal=Journal of Archaeological Science: Reports|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=13|pages=491–515|bibcode=2017JArSR..13..491P|doi=10.1016/j.jasrep.2017.04.003|issn=2352-4103|s2cid=135387142}}</ref> <ref name="Pongrácz2019">{{Kutip jurnal|last=Pongrácz|first=Péter|date=16 November 2019|title=The future of biology from a canine perspective|trans-title=Masa hadapan biologi daripada perspektif anjing|journal=Biologia Futura|language=en|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|volume=70|issue=2|pages=89–92|bibcode=2019BioFu..70...89P|doi=10.1556/019.70.2019.11|hdl=10831/66631|issn=2676-8607|pmid=34554423|s2cid=201206048|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Pörtl2019">{{Kutip jurnal|last1=Pörtl|first1=Daniela|last2=Jung|first2=Christoph|date=16 November 2019|title=Physiological pathways to rapid prosocial evolution|trans-title=Tapak-tapak jalan fisiologi ke arah evolusi prososial cepat|journal=Biologia Futura|language=en|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|volume=70|issue=2|pages=93–102|bibcode=2019BioFu..70...93P|doi=10.1556/019.70.2019.12|issn=2676-8607|pmid=34554422|s2cid=201392789}}</ref> <ref name="Ramos-Madrigal2020">{{Kutip jurnal|last1=Ramos-Madrigal|first1=Jazmín|last2=Sinding|first2=Mikkel Holger Strander|last3=Carøe|first3=Christian|last4=Mak|first4=Sarah Siu Tze|last5=Niemann|first5=Jonas|last6=Samaniego Castruita|first6=José Alfredo|last7=Fedorov|first7=Sergey Egorovich|last8=Kandyba|first8=Alexander Viktorovich|last9=Germonpré|first9=Mietje B.|author9-link=Mietje Germonpré|last10=Bocherens|first10=Hervé|last11=Feuerborn|first11=Tatiana Richtman|last12=Pitulʹko|first12=Vladimir Viktorovich|last13=Pavlova|first13=Yelena Yurʹyevna|last14=Nikolʹskiy|first14=Pavel Aleksandrovich|last15=Kasparov|first15=Aleksey Kasparovich|last16=Ivanova|first16=Varvara Viktorovna|last17=Larson|first17=Greger John|author17-link=Greger Larson|last18=Frantz|first18=Laurent Alain François|last19=Willerslev|first19=Eske|author19-link=Eske Willerslev|last20=Meldgaard|first20=Morten|author20-link=Morten Meldgaard|last21=Petersen|first21=Bent Larsen|last22=Sicheritz-Pontén|first22=Thomas|last23=Bachmann|first23=Lutz|author23-link=Lutz Bachmann (ahli biologi)|last24=Wiig|first24=Øystein|last25=Hansen|first25=Anders Johannes|last26=Gilbert|first26=Marcus Thomas Pius|author26-link=Marcus Thomas Pius Gilbert|last27=Gopalakrishnan|first27=Shyam|date=29 Oktober 2020|title=Genomes of Pleistocene Siberian Wolves Uncover Multiple Extinct Wolf Lineages|trans-title=Genom-genom Serigala Siberia Pleistosen Mendedahkan Berbilang Zuriat Pupus Serigala|journal=[[Current Biology]]|language=en|publisher=[[Cell Press]]|volume=31|issue=1|pages=198–206.e8|bibcode=2021CBio...31E.198R|doi=10.1016/j.cub.2020.10.002|hdl=10900/118235|issn=0960-9822|pmc=7809626|pmid=33125870|s2cid=225990843|doi-access=free}}</ref> <ref name="Rodríguez-Botigué2017">{{Kutip jurnal|last1=Rodríguez-Botigué|first1=Laura|last2=Song|first2=Shiya|last3=Scheu|first3=Amelie|last4=Gopalan|first4=Shyamalika|last5=Pendleton|first5=Amanda L.|last6=Oetjens|first6=Matthew Thomas|last7=Taravella Oill|first7=Angela M.|last8=Seregély|first8=Timo|last9=Zeeb-Lanz|first9=Andrea|author9-link=Andrea Zeeb-Lanz|last10=Arbogast|first10=Rose-Marie|last11=Bobo|first11=Dean|last12=Daly|first12=Kevin G.|last13=Unterländer|first13=Martina|last14=Burger|first14=Joachim|author14-link=Joachim Burger|last15=Kidd|first15=Jeffrey M.|last16=Veeramah|first16=Krishna R.|date=18 Julai 2017|title=Ancient European dog genomes reveal continuity since the Early Neolithic|trans-title=Genom-genom anjing Eropah purba mendedahkan kesinambungan sejak Neolitik Awal|journal=[[Nature Communications]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=8|issue=1|article-number=16082|bibcode=2017NatCo...816082B|biorxiv=10.1101/068189|doi=10.1038/ncomms16082|issn=2041-1723|pmc=5520058|pmid=28719574|s2cid=297141|doi-access=free}}</ref> <ref name="Sacks2013">{{Kutip jurnal|last1=Sacks|first1=Benjamin N.|last2=Brown|first2=Sarah Krystyna|last3=Stephens|first3=Danielle|last4=Pedersen|first4=Niels C.|last5=Wu|first5=Jui-Te|last6=Berry|first6=Oliver Fleetwood|date=13 Februari 2013|editor-last=Hahn|editor-first=Matthew William|title=Y Chromosome Analysis of Dingoes and Southeast Asian Village Dogs Suggests a Neolithic Continental Expansion from Southeast Asia Followed by Multiple Austronesian Dispersals|trans-title=Analisis Kromosom Y bagi Dingo dan Anjing Kampung Asia Tenggara Mencadangkan Perluasan Sebenua Neolitik dari Asia Tenggara yang Diikuti oleh Berbilang Persebaran Austronesia|journal=[[Molecular Biology and Evolution]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=30|issue=5|pages=1103–1118|bibcode=2013MBioE..30.1103S|doi=10.1093/molbev/mst027|hdl=102.100.100/162936|issn=1537-1719|pmid=23408799|s2cid=28998097|doi-access=free}}</ref> <ref name="Sanderson2008">{{Kutip web|last=Sanderson|first=Katharine|date=23 Mei 2008|url=https://www.nature.com/articles/news.2008.852|title=Humans can judge a dog by its growl|trans-title=Manusia dapat menilai anjing mengikut geramannya|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|doi=10.1038/news.2008.852|access-date=15 November 2025}}</ref> <ref name="Savolainen2002">{{Kutip jurnal|last1=Savolainen|first1=Carl Peter Olavi|author1-link=Peter Savolainen|last2=Zhang|first2=Yaping|author2-link=Zhang Yaping|last3=Luo|first3=Jing|last4=Lundeberg|first4=Joakim|last5=Leitner|first5=Thomas Kenneth|date=22 November 2002|title=Genetic Evidence for an East Asian Origin of Domestic Dogs|trans-title=Bukti Genetik untuk Asal Usul Anjing Bela Jinak di Asia Timur|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=298|issue=5598|pages=1610–1613|bibcode=2002Sci...298.1610S|doi=10.1126/science.1073906|issn=0036-8075|jstor=3832846|pmid=12446907|s2cid=32583311}}</ref> <ref name="Savolainen2004">{{Kutip jurnal|last1=Savolainen|first1=Carl Peter Olavi|author1-link=Peter Savolainen|last2=Leitner|first2=Thomas Kenneth|last3=Wilton|first3=Alan Norman|last4=Matisoo-Smith|first4=Elizabeth Anne|author4-link=Lisa Matisoo-Smith|last5=Lundeberg|first5=Joakim|date=6 Ogos 2004|editor-last=Renfrew|editor-first=Andrew Colin|editor-link=Colin Renfrew|title=A detailed picture of the origin of the Australian dingo, obtained from the study of mitochondrial DNA|trans-title=Gambaran terperinci tentang asal usul dingo Australia, diperoleh daripada kajian DNA mitokondrion|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]]|language=en|publisher=[[Akademi Sains Kebangsaan Amerika Syarikat]]|volume=101|issue=33|pages=12387–12390|bibcode=2004PNAS..10112387S|doi=10.1073/pnas.0401814101|issn=1091-6490|jstor=3373147|pmc=514485|pmid=15299143|s2cid=21258182|doi-access=free}}</ref> <ref name="Schleidt1998">{{Kutip jurnal|last=Schleidt|first=Wolfgang M.|author-link=Wolfgang Schleidt|date=1998|title=Is Humaneness Canine?|trans-title=Adakah Kemanusiaan Bersifat Anjing?|url=https://ishe.org/wp-content/uploads/2018/04/WMS98_HEB.pdf|journal=Human Ethology Bulletin|language=en|publisher=[[International Society for Human Ethology]]|volume=13|issue=4|pages=1–4|hdl=11858/00-001M-0000-002B-78D0-D|issn=2224-4476|s2cid=151992885}}</ref> <ref name="Schleidt2003">{{Kutip jurnal|last1=Schleidt|first1=Wolfgang M.|author1-link=Wolfgang Schleidt|last2=Shalter|first2=Michael D.|date=2003|title=Co-evolution of Humans and Canids: An Alternative View of Dog Domestication: Homo Homini Lupus?|trans-title=Evolusi Bersama Manusia dan Kanid: Pandangan Alternatif tentang Pembelajinakan Anjing: Homo Homini Lupus?|url=https://www.researchgate.net/publication/291980055_Co-evolution_of_humans_and_canids|journal=Evolution and Cognition|language=en|publisher=Institut Konrad Lorenz untuk Penyelidikan Evolusi dan Kognisi|volume=9|issue=1|pages=57–72|hdl=11858/00-001M-0000-002B-7AED-0|issn=0938-2623|s2cid=18664482}}</ref> <ref name="Schleidt2018">{{Kutip jurnal|last1=Schleidt|first1=Wolfgang M.|author1-link=Wolfgang Schleidt|last2=Shalter|first2=Michael D.|date=25 Mac 2018|title=Dogs And Mankind: Coevolution on the Move – An Update|trans-title=Anjing dan Manusia: Evolusi Bersama yang Sedang Berlangsung – Kemas Kini|journal=Human Ethology Bulletin|language=en|publisher=[[International Society for Human Ethology]]|volume=33|issue=1|pages=15–38|doi=10.22330/heb/331/015-038|doi-broken-date=19 Julai 2025|hdl=21.11116/0000-0001-3D6A-5|issn=2224-4476|s2cid=91071663|doi-access=free}}</ref> <ref name="Schnitzler2017">{{Kutip jurnal|last1=Schnitzler|first1=Annick|last2=Patou-Mathis|first2=Marylène|author2-link=Marylène Patou-Mathis|date=29 Disember 2017|title=Wolf (''Canis lupus'' Linnaeus, 1758) domestication: why did it occur so late and at such high latitude? A hypothesis|trans-title=Pembelajinakan serigala (''Canis lupus'' Linnaeus, 1758): mengapa ini berlaku sungguh lewat dan di latitud tinggi sedemikian? Hipotesis|journal=Anthropozoologica|language=en|publisher=[[Muzium Sejarah Semula Jadi Kebangsaan, Perancis|Muzium Sejarah Semula Jadi Kebangsaan]]|volume=52|issue=2|pages=149–153|doi=10.5252/az2017n2a1|issn=2107-0881|s2cid=134153466}}</ref> <ref name="Schweizer2018">{{Kutip jurnal|last1=Schweizer|first1=Rena M.|last2=Durvasula|first2=Arun|last3=Smith|first3=Joel|last4=Vohr|first4=Samuel H.|last5=Stahler|first5=Daniel R.|last6=Galaverni|first6=Marco|last7=Thalmann|first7=Olaf|last8=Smith|first8=Douglas W.|last9=Randi|first9=Ettore|last10=Ostrander|first10=Elaine Ann|author10-link=Elaine Ostrander|last11=Green|first11=Richard Edward|last12=Lohmueller|first12=Kirk Edward|last13=Novembre|first13=John Peter|author13-link=John Novembre|last14=Wayne|first14=Robert Keith|date=6 Mac 2018|editor-last=Agashe|editor-first=Deepa|title=Natural Selection and Origin of a Melanistic Allele in North American Gray Wolves|trans-title=Pemilihan Semula Jadi dan Asal Usul Alel Melanisme pada Serigala Kelabu Amerika Utara|journal=[[Molecular Biology and Evolution]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=35|issue=5|pages=1190–1209|bibcode=2018MBioE..35.1190S|doi=10.1093/molbev/msy031|issn=1537-1719|pmc=6455901|pmid=29688543|s2cid=22608526|doi-access=free}}</ref> <ref name="Schweizer2020">{{Kutip jurnal|last1=Schweizer|first1=Rena M.|last2=Wayne|first2=Robert Keith|date=14 April 2020|title=Illuminating the mysteries of wolf history|trans-title=Menerangkan misteri-misteri sejarah serigala|journal=[[Molecular Ecology (jurnal)|Molecular Ecology]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=29|issue=9|pages=1589–1591|bibcode=2020MolEc..29.1589S|doi=10.1111/mec.15438|issn=1365-294X|pmid=32286714|s2cid=215758519|doi-access=free}}</ref> <ref name="Serpell2014">{{Kutip buku|last1=Serpell|first1=James Andrew|author1-link=James Serpell|last2=Duffy|first2=Deborah L.|date=19 Februari 2014|editor-last=Horowitz|editor-first=Alexandra|editor-link=Alexandra Horowitz|chapter=Dog Breeds and Their Behavior|trans-chapter=Baka Anjing dan Tingkah Lakunya|title=Domestic Dog Cognition and Behavior: The Scientific Study of Canis familiaris|trans-title=Kognisi dan Tingkah Laku Anjing Bela Jinak: Kajian Saintifik Canis familiaris|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=iFLFBAAAQBAJ}}|language=en|location=Heidelberg, Jerman|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|pages=31–57|doi=10.1007/978-3-642-53994-7_2|isbn=9783642539947|oclc=871205185}}</ref> <ref name="Shannon2015">{{Kutip jurnal|last1=Shannon|first1=Laura M.|last2=Boyko|first2=Ryan H.|last3=Castelhano|first3=Marta Guilherme Pimentel|last4=Corey|first4=Elizabeth|last5=Hayward|first5=Jessica J.|last6=McLean Boyko|first6=Corin|last7=White|first7=Michelle E.|last8=Abi Said|first8=Mounir R.|last9=Anita|first9=Baddley Ashton|last10=Bondjengo Ikombe|first10=Nono|last11=Calero Flores|first11=Jorge A.|last12=Galov|first12=Ana|last13=Hedimbi|first13=Marius|last14=Imam|first14=Bulu|author14-link=Bulu Imam|last15=Khalap|first15=Rajashree|last16=Lally|first16=Douglas|last17=Masta|first17=Andrew|last18=Oliveira|first18=Kyle C.|last19=Alba Pérez|first19=Lucía del Carmen|last20=Randall|first20=Julia|last21=Nguyễn|first21=Minh Tâm|last22=Trujillo Cornejo|first22=Francisco Javier|last23=Valeriano|first23=Carlos|last24=Sutter|first24=Nathan B.|last25=Todhunter|first25=Rory James|last26=Bustamante|first26=Carlos Daniel|author26-link=Carlos D. Bustamante|last27=Boyko|first27=Adam R.|date=19 Oktober 2015|editor-last=Hillis|editor-first=David Mark|editor-link=David Hillis|title=Genetic structure in village dogs reveals a Central Asian domestication origin|trans-title=Struktur genetik pada anjing kampung mendedahkan asal usul pembelajinakan di Asia Tengah|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]]|language=en|publisher=[[Akademi Sains Kebangsaan Amerika Syarikat]]|volume=112|issue=44|pages=13639–13644|bibcode=2015PNAS..11213639S|doi=10.1073/pnas.1516215112|hdl=10938/25042|issn=1091-6490|jstor=26465666|pmc=4640804|pmid=26483491|s2cid=25838920|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Shipman2014">{{Kutip jurnal|last=Shipman|first=Pat Lee|author-link=Pat Shipman|date=19 Mei 2014|title=How do you kill 86 mammoths? Taphonomic investigations of mammoth megasites|trans-title=Bagaimana cara untuk membunuh 86 ekor mamot? Penyiasatan-penyiasatan tafonomi tentang tapak-tapak mega mamot|journal=[[Quaternary International]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=359–360|pages=38–46|bibcode=2015QuInt.359...38S|doi=10.1016/j.quaint.2014.04.048|issn=1873-4553|s2cid=140730223}}</ref> <ref name="Shipman2015p149">{{Harvp|Shipman|2015|p=149}}</ref> <ref name="Sinding2020">{{Kutip jurnal|last1=Sinding|first1=Mikkel Holger Strander|last2=Gopalakrishnan|first2=Shyam|last3=Ramos-Madrigal|first3=Jazmín|last4=de Manuel Montero|first4=Marc|last5=Pitulʹko|first5=Vladimir Viktorovich|last6=Kuderna|first6=Lukas F. K.|last7=Feuerborn|first7=Tatiana Richtman|last8=Frantz|first8=Laurent Alain François|last9=Garrett Vieira|first9=Filipe Jorge|last10=Niemann|first10=Jonas|last11=Samaniego Castruita|first11=José Alfredo|last12=Carøe|first12=Christian|last13=Andersen-Ranberg|first13=Emilie Ulrikka|last14=Jordan|first14=Peter D.|last15=Pavlova|first15=Yelena Yurʹyevna|last16=Nikolʹskiy|first16=Pavel Aleksandrovich|last17=Kasparov|first17=Aleksey Kasparovich|last18=Ivanova|first18=Varvara Viktorovna|last19=Willerslev|first19=Eske|author19-link=Eske Willerslev|last20=Skoglund|first20=Pontus|author20-link=Pontus Skoglund|last21=Fredholm|first21=Merete|last22=Wennerberg|first22=Sanne Eline|last23=Heide-Jørgensen|first23=Mads Peter|last24=Dietz|first24=Rune|last25=Sonne|first25=Christian|last26=Meldgaard|first26=Morten|author26-link=Morten Meldgaard|last27=Dalén|first27=Love|author27-link=Love Dalén|last28=Larson|first28=Greger John|author28-link=Greger Larson|last29=Petersen|first29=Bent Larsen|last30=Sicheritz-Pontén|first30=Thomas|last31=Bachmann|first31=Lutz|author31-link=Lutz Bachmann (ahli biologi)|last32=Wiig|first32=Øystein|last33=Marquès-Bonet|first33=Tomàs|last34=Hansen|first34=Anders Johannes|last35=Gilbert|first35=Marcus Thomas Pius|author35-link=Marcus Thomas Pius Gilbert|date=26 Jun 2020|title=Arctic-adapted dogs emerged at the Pleistocene–Holocene transition|trans-title=Anjing teradaptasi Artik muncul pada peralihan Pleistosen–Holosen|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=368|issue=6498|pages=1495–1499|bibcode=2020Sci...368.1495S|doi=10.1126/science.aaz8599|hdl=10852/81783|issn=0036-8075|pmc=7116267|pmid=32587022|s2cid=220072941|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Skoglund2015">{{Kutip jurnal|last1=Skoglund|first1=Pontus|author1-link=Pontus Skoglund|last2=Ersmark|first2=Erik Ivar|last3=Palkopoulou|first3=Eleftheria|last4=Dalén|first4=Love|author4-link=Love Dalén|date=21 Mei 2015|title=Ancient Wolf Genome Reveals an Early Divergence of Domestic Dog Ancestors and Admixture into High-Latitude Breeds|trans-title=Genom Serigala Purba Mendedahkan Pencapahan Awal Leluhur Anjing Bela Jinak dan Percampuran ke Dalam Baka Latitud Tinggi|journal=[[Current Biology]]|language=en|publisher=[[Cell Press]]|volume=25|issue=11|pages=1515–1519|bibcode=2015CBio...25.1515S|doi=10.1016/j.cub.2015.04.019|issn=0960-9822|pmid=26004765|s2cid=15117630|doi-access=free}}</ref> <ref name="Smith2005">{{Kutip buku|last=Smith|first=Andrew Brown|date=24 Januari 2005|title=African Herders: Emergence of Pastoral Traditions|trans-title=Gembala Afrika: Kebangkitan Tradisi Pastoral|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=OrLWtk0QXRYC}}|language=en|location=Walnut Creek, California, Amerika Syarikat|publisher=[[Globe Pequot Publishing Group|AltaMira Press]]|page=27|isbn=9780759107489|oclc=56068723}}</ref> <ref name="Street2015">{{Kutip buku|last1=Street|first1=Martin J.|last2=Napierala|first2=Hannes|last3=Janssens|first3=Luc August|date=1 November 2015|editor1-last=Giemsch|editor1-first=Liane|editor2-last=Schmitz|editor2-first=Ralf Wilhelm|chapter=The late Palaeolithic dog from Bonn-Oberkassel in context|trans-chapter=Anjing Paleolitik Akhir dari Bonn-Oberkassel dalam konteks|title=The Late Glacial Burial from Oberkassel Revisited|trans-title=Perkuburan Glasier Akhir dari Oberkassel Disemak Semula|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=dPQ9jgEACAAJ}}|language=en|location=Darmstadt, Jerman|publisher=[[Verlag Philipp von Zabern]]|pages=253–274|isbn=9783805349703|oclc=966518700}}</ref> <ref name="Sundman2020">{{Kutip jurnal|last1=Sundman|first1=Ann-Sofie|last2=Pértille|first2=Fábio|last3=Coutinho|first3=Luiz Lehmann|last4=Jazin|first4=Elena|last5=Guerrero-Bosagna|first5=Carlos M.|last6=Jensen|first6=Per|date=29 Oktober 2020|editor-last=Bartoš|editor-first=Luděk|title=DNA methylation in canine brains is related to domestication and dog-breed formation|trans-title=Pemetilan DNA di dalam otak kanin berkaitan dengan pembelajinakan dan pembentukan baka anjing|journal=[[PLOS One]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=15|issue=10|article-number=e0240787|bibcode=2020PLoSO..1540787S|doi=10.1371/journal.pone.0240787|issn=1932-6203|pmc=7595415|pmid=33119634|s2cid=226203435|doi-access=free}}</ref> <ref name="Taçon2002">{{Kutip jurnal|last1=Taçon|first1=Paul Stephen Charles|author1-link=Paul Taçon|last2=Pardoe|first2=Colin|date=2002|title=Dogs make us human|trans-title=Anjing menjadikan kita manusia|url=https://www.researchgate.net/publication/29464691_Dogs_make_us_human|journal=Nature Australia|language=en|publisher=[[Muzium Australia]]|volume=27|issue=4|pages=52–61|hdl=10072/16675|issn=1324-2598|s2cid=141672500}}</ref> <ref name="Thalmann2013">{{Kutip jurnal|last1=Thalmann|first1=Olaf|last2=Shapiro|first2=Beth Alison|author2-link=Beth Shapiro|last3=Cui|first3=Pin|last4=Schuenemann|first4=Verena J.|last5=Sawyer|first5=Susanna K.|last6=Greenfield|first6=Daniel L.|last7=Germonpré|first7=Mietje B.|author7-link=Mietje Germonpré|last8=Sablin|first8=Mikhail Valerievich|last9=López-Giráldez|first9=Francesc|last10=Domingo Roura|first10=Xavier|last11=Napierala|first11=Hannes|last12=Uerpmann|first12=Hans-Peter|author12-link=Hans-Peter Uerpmann|last13=Loponte|first13=Daniel Marcelo|last14=Acosta|first14=Alejandro Alberto|last15=Giemsch|first15=Liane|last16=Schmitz|first16=Ralf Wilhelm|last17=Worthington|first17=Brian|last18=Buikstra|first18=Jane Ellen|author18-link=Jane E. Buikstra|last19=Druzhkova|first19=Anna Sergeyevna|last20=Graphodatsky|first20=Alexander Sergeyevich|author20-link=Alexander Sergeyevich Graphodatsky|last21=Ovodov|first21=Nikolay Dmitriyevich|author21-link=Nikolay Dmitriyevich Ovodov|last22=Wahlberg|first22=Niklas|last23=Freedman|first23=Adam H.|last24=Schweizer|first24=Rena M.|last25=Koepfli|first25=Klaus-Peter|last26=Leonard|first26=Jennifer A.|last27=Meyer|first27=Matthias|author27-link=Matthias Meyer|last28=Krause|first28=Johannes|author28-link=Johannes Krause|last29=Pääbo|first29=Svante|author29-link=Svante Pääbo|last30=Green|first30=Richard Edward|last31=Wayne|first31=Robert Keith|date=15 November 2013|title=Complete Mitochondrial Genomes of Ancient Canids Suggest a European Origin of Domestic Dogs|trans-title=Genom Mitokondrion Lengkap bagi Kanid Purba Mencadangkan Asal Usul Anjing Bela Jinak di Eropah|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=342|issue=6160|pages=871–874|bibcode=2013Sci...342..871T|doi=10.1126/science.1243650|hdl=11858/00-001M-0000-0014-F775-1|issn=0036-8075|jstor=42620103|pmid=24233726|s2cid=1526260}}</ref> <ref name="Thalmann2019">{{Kutip buku|last1=Thalmann|first1=Olaf|last2=Perri|first2=Angela R.|date=24 Januari 2019|editor1-last=Lindqvist|editor1-first=Charlotte|editor2-last=Rajora|editor2-first=Om P.|chapter=Paleogenomic Inferences of Dog Domestication|trans-chapter=Inferens Paleogenomik Pembelajinakan Anjing|title=Paleogenomics: Genome-scale Analysis of Ancient DNA|trans-title=Paleogenomik: Analisis Berskala Genom bagi DNA Purba|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Vq5iwQEACAAJ}}|series=Population Genomics|language=en|location=Cham, Switzerland|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|pages=273–306|doi=10.1007/13836_2018_27|isbn=9783030047528|oclc=1096283444}}</ref> <ref name="Verworn1914">{{Kutip jurnal|last=Verworn|first=Max Richard Constantin|author-link=Max Verworn|date=Julai 1914|title=Diluviale Menschenfunde in Obercassel bei Bonn|trans-title=Orang Diluvium yang Terdapat di Oberkassel di Bonn|journal=[[The Science of Nature|Naturwissenschaften]]|language=de|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|volume=2|issue=27|pages=645–650|bibcode=1914NW......2..645V|doi=10.1007/BF01495289|issn=1432-1904|s2cid=34155217}}</ref> <ref name="Verworn1919">{{Kutip buku|last1=Verworn|first1=Max Richard Constantin|author1-link=Max Verworn|last2=Bonnet|first2=Robert|author2-link=Robert Bonnet (doktor perubatan)|last3=Steinmann|first3=Johann Heinrich Conrad Gottfried Gustav|author3-link=Gustav Steinmann|date=1919|title=Der diluviale Menschenfund von Obercassel bei Bonn|trans-title=Orang Diluvium yang Terdapat di Oberkassel Dekat dengan Bonn|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=XjAyAQAAMAAJ}}|language=de|location=Wiesbaden, Jerman|publisher=Verlag von J. F. Bergmann|oclc=3697970}}</ref> <ref name="VilàArbonès1997">{{Kutip jurnal|last1=Vilà Arbonès|first1=Carles|last2=Savolainen|first2=Carl Peter Olavi|author2-link=Peter Savolainen|last3=Maldonado|first3=Jesús Eduardo|author3-link=Jesús E. Maldonado|last4=Amorim do Rosário|first4=Isabel Maria|last5=Rice|first5=John E.|last6=Honeycutt|first6=Rodney L.|last7=Crandall|first7=Keith A.|author7-link=Keith A. Crandall|last8=Lundeberg|first8=Joakim|last9=Wayne|first9=Robert Keith|date=13 Jun 1997|title=Multiple and Ancient Origins of the Domestic Dog|trans-title=Berbilang Asal Usul Purba Anjing Bela Jinak|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=276|issue=5319|pages=1687–1689|doi=10.1126/science.276.5319.1687|issn=0036-8075|jstor=2892656|pmid=9180076|s2cid=31338101}}</ref> <ref name="vonHoldt2010">{{Kutip jurnal|last1=vonHoldt|first1=Bridgett Marie|last2=Pollinger|first2=John P.|last3=Lohmueller|first3=Kirk Edward|last4=Han|first4=Eunjung Christine|last5=Parker|first5=Heidi G.|last6=Quignon|first6=Pascale|last7=Degenhardt|first7=Jeremiah Daniel|last8=Boyko|first8=Adam R.|last9=Earl|first9=Dent Allan|last10=Auton|first10=Adam|last11=Reynolds|first11=Andy|last12=Bryc|first12=Kasia|last13=Brisbin|first13=Abra Gail|last14=Knowles|first14=James C.|last15=Mosher|first15=Dana S.|last16=Spady|first16=Tyrone C.|last17=Elkahloun|first17=Abdel G.|last18=Geffen|first18=Eli|author18-link=Eli Geffen|last19=Pilot|first19=Małgorzata|last20=Jędrzejewski|first20=Włodzimierz|author20-link=Włodzimierz Jędrzejewski|last21=Greco|first21=Claudia|last22=Randi|first22=Ettore|last23=Bannasch|first23=Danika Lynne|last24=Wilton|first24=Alan Norman|last25=Shearman|first25=Jeremy Ross|last26=Musiani|first26=Marco|last27=Cargill|first27=Michele|last28=Jones|first28=Paul Glyn|last29=Qian|first29=Zuwei|last30=Huang|first30=Wei|last31=Ding|first31=Zhaoli|last32=Zhang|first32=Yaping|author32-link=Zhang Yaping|last33=Bustamante|first33=Carlos Daniel|author33-link=Carlos D. Bustamante|last34=Ostrander|first34=Elaine Ann|author34-link=Elaine Ostrander|last35=Novembre|first35=John Peter|author35-link=John Novembre|last36=Wayne|first36=Robert Keith|date=17 Mac 2010|title=Genome-wide SNP and haplotype analyses reveal a rich history underlying dog domestication|trans-title=SNP rentas genom dan analisis-analisis haplotip mendedahkan sejarah kaya yang mendasari pembelajinakan anjing|journal=[[Nature]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=464|issue=7290|pages=898–902|bibcode=2010Natur.464..898V|doi=10.1038/nature08837|hdl=10779/lincoln.24410656|issn=1476-4687|pmc=3494089|pmid=20237475|s2cid=1030127}}</ref> <ref name="Walker2000">{{Kutip buku|last=Walker|first=Brett L.|date=21 Februari 2000|title=The Lost Wolves of Japan|trans-title=Serigala Lenyap Jepun|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=cXqNPwAACAAJ}}|language=en|location=Seattle, Washington, Amerika Syarikat|publisher=[[University of Washington Press]]|page=51|isbn=9780295988146|oclc=183264983}}</ref> <ref name="Wang2008">{{Kutip buku|last1=Wang|first1=Xiaoming|author1-link=Xiaoming Wang (ahli paleontologi)|last2=Tedford|first2=Richard Hall|author2-link=Richard H. Tedford|date=3 Julai 2008|chapter=8. Domestic Dogs|trans-chapter=8. Anjing Bela Jinak|title=Dogs: Their Fossil Relatives & Evolutionary History|trans-title=Anjing: Kerabat Fosil dan Sejarah Evolusinya|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=LnWdpK7ctI0C}}|language=en|others=Diilustrasi oleh Mauricio Antón.|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Columbia University Press]]|page=166|doi=10.7312/wang13528-009|isbn=9780231509435|oclc=999361598}}</ref> <ref name="Wang2015">{{Kutip jurnal|last1=Wang|first1=Guodong|last2=Zhai|first2=Weiwei|last3=Yang|first3=Hechuan|last4=Wang|first4=Lu|last5=Zhong|first5=Li|last6=Liu|first6=Yanhu|last7=Fan|first7=Ruoxi|last8=Yin|first8=Tingting|last9=Zhu|first9=Chunling|last10=Poyarkov|first10=Andrey Dmitrievich|last11=Irwin|first11=David Michael|last12=Hytönen|first12=Marjo Kristiina|last13=Lohi|first13=Hannes Tapani|author13-link=Hannes Lohi|last14=Wu|first14=Chung-I|author14-link=Chung-I Wu|last15=Savolainen|first15=Carl Peter Olavi|author15-link=Peter Savolainen|last16=Zhang|first16=Yaping|author16-link=Zhang Yaping|date=15 Disember 2015|title=Out of southern East Asia: the natural history of domestic dogs across the world|trans-title=Keluar dari Asia Timur selatan: sejarah semula jadi anjing bela jinak merentasi dunia|journal=[[Cell Research]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=26|issue=1|pages=21–33|bibcode=2016CelRe..26...21W|doi=10.1038/cr.2015.147|issn=1748-7838|pmc=4816135|pmid=26667385|s2cid=18577483|doi-access=free}}</ref> <ref name="Wang2020">{{Kutip jurnal|last1=Wang|first1=Mingshan|last2=Wang|first2=Sheng|last3=Li|first3=Yan|last4=Jhala|first4=Yadvendradev Vikramsinh|author4-link=Yadvendradev Vikramsinh Jhala|last5=Thakur|first5=Mukesh|last6=Otecko|first6=Newton Otieno|last7=Si|first7=Jingfang|last8=Chen|first8=Hongman|last9=Shapiro|first9=Beth Alison|author9-link=Beth Shapiro|last10=Nielsen|first10=Rasmus|author10-link=Rasmus Nielsen (ahli biologi)|last11=Zhang|first11=Yaping|author11-link=Zhang Yaping|last12=Wu|first12=Dongdong|date=11 Mei 2020|editor-last=Parsch|editor-first=John|editor-link=John Parsch|title=Ancient Hybridization with an Unknown Population Facilitated High-Altitude Adaptation of Canids|trans-title=Penghibridan Purba dengan Populasi yang Tidak Diketahui Memudahkan Adaptasi Altitud Tinggi bagi Kanid|journal=[[Molecular Biology and Evolution]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=37|issue=9|pages=2616–2629|bibcode=2020MBioE..37.2616W|doi=10.1093/molbev/msaa113|issn=1537-1719|pmid=32384152|s2cid=218562299|doi-access=free}}</ref> <ref name="Wayne1993">{{Kutip jurnal|last=Wayne|first=Robert Keith|date=Jun 1993|title=Molecular evolution of the dog family|trans-title=Evolusi molekul keluarga anjing|journal=[[Trends (jurnal)|Trends in Genetics]]|language=en|publisher=[[Cell Press]]|volume=9|issue=6|pages=218–224|doi=10.1016/0168-9525(93)90122-X|issn=1362-4555|pmid=8337763|s2cid=40670926}}</ref> <ref name="Wayne2012">{{Kutip jurnal|last1=Wayne|first1=Robert Keith|last2=vonHoldt|first2=Bridgett Marie|date=22 Januari 2012|title=Evolutionary genomics of dog domestication|trans-title=Genomik evolusi pembelajinakan anjing|journal=[[Mammalian Genome]]|language=en|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|volume=23|issue=1|pages=3–18|doi=10.1007/s00335-011-9386-7|issn=1432-1777|pmid=22270221|s2cid=16003335}}</ref> <ref name="Werhahn2018">{{Kutip jurnal|last1=Werhahn|first1=Geraldine|last2=Senn|first2=Helen V.|last3=Ghazali|first3=Muhammad|last4=Karmacharya|first4=Dibesh Bikram|last5=Sherchan|first5=Adarsh Man|last6=Joshi|first6=Jyoti|last7=Kusi|first7=Naresh|last8=López Bao|first8=José Vicente|last9=Rosen|first9=Tanya|last10=Kachel|first10=Shannon Matthew|last11=Sillero-Zubiri|first11=Claudio|author11-link=Claudio Sillero-Zubiri|last12=Macdonald|first12=David Whyte|author12-link=David Macdonald (ahli biologi)|date=17 Oktober 2018|title=The unique genetic adaptation of the Himalayan wolf to high-altitudes and consequences for conservation|trans-title=Adaptasi genetik unik serigala Himalaya terhadap altitud-altitud tinggi dan akibat-akibatnya untuk pemulihan|journal=Global Ecology and Conservation|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=16|article-number=e00455|bibcode=2018GEcoC..1600455W|doi=10.1016/j.gecco.2018.e00455|hdl=10651/50748|issn=2351-9894|s2cid=91449193|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Yong2016">{{Kutip web|last=Yong|first=Ed|date=12 Jun 2016|url=https://www.theatlantic.com/science/archive/2016/06/the-origin-of-dogs/484976/|url-status=live|title=A New Origin Story for Dogs - Interview with Greger Larson|trans-title=Cerita Asal Usul Baharu untuk Anjing - Temu Bual dengan Greger Larson|language=en|publisher=The Atlantic Monthly Group|archive-url=https://web.archive.org/web/20170330012015/https://www.theatlantic.com/science/archive/2016/06/the-origin-of-dogs/484976/|archive-date=30 Mac 2017|access-date=30 September 2024}}</ref> <ref name="Zeder2012">{{Kutip jurnal|last=Zeder|first=Melinda A.|author-link=Melinda A. Zeder|date=Musim Panas 2012|title=The Domestication of Animals|trans-title=Pembelajinakan Haiwan|journal=[[Journal of Anthropological Research]]|language=en|publisher=[[University of Chicago Press]]|volume=68|issue=2|pages=161–190|doi=10.3998/jar.0521004.0068.201|issn=2153-3806|jstor=23264664|s2cid=85348232}}</ref> <ref name="Zhang2020">{{Kutip jurnal|last1=Zhang|first1=Ming|last2=Sun|first2=Guoping|last3=Ren|first3=Lele|last4=Yuan|first4=Haibing|last5=Dong|first5=Guanghui|last6=Zhang|first6=Lizhao|last7=Liu|first7=Feng|last8=Cao|first8=Peng|last9=Ko|first9=Albert Min-Shan|last10=Yang|first10=Melinda Anna|last11=Hu|first11=Songmei|last12=Wang|first12=Guodong|last13=Fu|first13=Qiaomei|author13-link=Fu Qiaomei|date=8 Januari 2020|editor-last=Singh|editor-first=Nadia D.|title=Ancient DNA Evidence from China Reveals the Expansion of Pacific Dogs|trans-title=Bukti DNA Purba dari China Mendedahkan Persebaran Anjing Pasifik|journal=[[Molecular Biology and Evolution]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=37|issue=5|pages=1462–1469|bibcode=2020MBioE..37.1462Z|doi=10.1093/molbev/msz311|issn=1537-1719|pmc=7182212|pmid=31913480|s2cid=210085959|doi-access=free}}</ref> <ref name="Zimov2012">{{Kutip jurnal|last1=Zimov|first1=Sergey Afanasʹyevich|author1-link=Sergey Zimov|last2=Zimov|first2=Nikita Sergeyevich|last3=Tikhonov|first3=Aleksey Nikolayevich|last4=Chapin|first4=Francis Stuart III|author4-link=F. Stuart Chapin III|date=1 November 2012|title=Mammoth steppe: a high-productivity phenomenon|trans-title=Steppe mamot: fenomena berdaya pengeluaran tinggi|journal=[[Quaternary Science Reviews]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=57|pages=26–45|bibcode=2012QSRv...57...26Z|doi=10.1016/j.quascirev.2012.10.005|issn=1873-457X|s2cid=14078430}}</ref> }} ==Bibliografi== * {{Kutip buku|last=Derr|first=Mark|date=29 Januari 2013|title=How the Dog Became the Dog: From Wolves to Our Best Friends|trans-title=Cara Anjing Menjadi Anjing: Daripada Serigala kepada Sahabat Baik Kita|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=uAkmMAEACAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Abrams Books]]|isbn=9781468302691|oclc=828629694}} * {{Kutip buku|last1=Pierotti|first1=Raymond John|last2=Fogg|first2=Brandy Raelene|date=28 November 2017|title=The First Domestication: How Wolves and Humans Coevolved|trans-title=Pembelajinakan Pertama: Cara Serigala dan Manusia Ber-evolusi Bersama-sama|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=aq88DwAAQBAJ}}|language=en|location=New Haven, Connecticut, Amerika Syarikat|publisher=[[Yale University Press]]|doi=10.12987/yale/9780300226164.001.0001|isbn=9780300226164|oclc=982652269}} * {{Kutip buku|last=Shipman|first=Pat Lee|author-link=Pat Shipman|date=10 Mac 2015|title=The Invaders: How Humans and Their Dogs Drove Neanderthals to Extinction|trans-title=Penceroboh: Cara Manusia dan Anjing Mereka Mendorong Neanderthal ke Arah Kepupusan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=daLLBgAAQBAJ}}|language=en|location=Cambridge, Massachusetts, Amerika Syarikat|publisher=[[Harvard University Press]]|isbn=9780674736764|oclc=893897294}} {{Anjing bela jinak}} {{Pembelajinakan haiwan}} [[Kategori:Anjing]] [[Kategori:Genetik haiwan bela jinak]] [[Kategori:Pembelajinakan spesies khusus|Anjing]] [[Kategori:Asal|Anjing bela jinak]] [[Kategori:Paleolitik Akhir]] nhx53vuxfmr4r3xpcaxqtb495p4rwf8 0 608263 6844392 6827207 2026-05-09T00:00:14Z Amir Hamzah 2008 17303 6844392 wikitext text/x-wiki {{Tajuk condong}} {{Kotak info baka anjing | name = ''Lhasa apso'' | image = Aishia.jpg | origin = Tibet | maleheight = hampir-hampir {{Convert|25|cm|in|0|abbr=on}}{{R|fci2}} | coat = panjang, keras | colour = hitam, merah, ''grizzle'' gelap, keemasan, kuning madu, warna-warni, perang muda, loh, asap, atau putih{{R|fci2}} | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/227g09-en.pdf | note = Naungan FCI: United Kingdom{{R|fci}} }} '''''Lhasa apso'''''{{Efn|name=a}} ialah satu [[baka anjing]] bukan sukan yang berasal dari [[Tibet]].<ref>{{Cite dictionary|title=Lhasa|url=https://www.etymonline.com/word/Lhasa|dictionary=[[Online Etymology Dictionary]]|language=en|publisher=Harper Family LLC|access-date=8 Februari 2025}}</ref> Baka ini secara tradisional telah digunakan sebagai anjing pengawal dalaman. ==Etimologi== [[Fail:Lhasa apso portret.jpg|thumb|Kepala ''Lhasa apso'']] [[Fail:Lhasa Apso 2.jpg|thumb|Seekor ''Lhasa apso'' muda, belum sepenuhnya berlapis bulu]] [[Fail:Lhasa apso.jpg|thumb|Seekor ''Lhasa apso'' muda]] [[Fail:Lhasaapso.jpg|thumb|Seekor ''Lhasa apso'' dengan lapis bulu panjang dan padat]] [[Lhasa]] ialah ibu kota Tibet dan ''apso'' ialah sepatah perkataan daripada [[bahasa Tibet]]. Terdapat sesetengah perdebatan mengenai asal usul tepat bagi nama ini; sesetengah pihak berkata bahawa perkataan "''apso''" ialah bentuk bahasa Inggeris bagi perkataan bahasa Tibet untuk "janggut sejemput" ("''ag-tshom''", ཨག་ཚོམ་) atau mungkin "''ra-pho''" (ར་ཕོ་) yang bermaksud "kambing jantan".<ref name="lhasa_apsos"/> Mungkin juga namanya berasal daripada kata nama majmuk yang memaksudkan "penjaga menyalak" (harfiah "''ap''" [ཨཔ], "menyalak" dan "''so''" [སོ་], "menjaga").<ref>{{Cite dictionary|title='ab pa|url=https://rywiki.tsadra.org/index.php/%27ab_pa|dictionary=Rangjung Yeshe Wiki - Dharma Dictionary|language=en|access-date=8 Februari 2024}}</ref><ref>{{Cite dictionary|title=so ba|url=https://rywiki.tsadra.org/index.php/so_ba|url-status=live|dictionary=Rangjung Yeshe Wiki - Dharma Dictionary|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200101050617/http://rywiki.tsadra.org/index.php/so_ba|archive-date=1 Januari 2020|access-date=8 Februari 2024}}</ref>{{Tentu sahkan kebolehpercayaan|date=April 2021}} ==Sejarah== ''Lhasa apso'' ialah baka berusia ribuan tahun yang dahulunya berkhidmat sebagai pengawal di istana dan di biara yang terpencil tinggi-tinggi di Himalaya [[Tibet]].<ref>{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/lhasa-apso/|title=Lhasa Apso|trans-title=''Lhasa Apso''|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=8 Februari 2024}}</ref> Pada awal abad kedua puluh, sesetengah anjing Tibet dibawa ke United Kingdom oleh anggota tentera yang pulang dari benua kecil India. Ini merupakan jenis kacuk, serupa dengan anjing yang kemudian menjadi sama ada ''Lhasa apso'' atau terier Tibet; pada masa itu, anjing-anjing ini secara kolektif dikenali sebagai "''Lhasa Terrier''" ("terier Lhasa").{{R|clark|p=294}} Pasangan terier Lhasa asli Amerika pertama merupakan hadiah daripada [[Dalai Lama ke-13|Thubten Gyatso, Dalai Lama ke-13]] kepada [[C. Suydam Cutting]] yang tiba di [[Amerika Syarikat]] pada tahun 1933. En. Cutting telah mengembara ke Tibet dan bertemu dengan Dalai Lama.<ref name="lhasa_apsos"/> Pada masa itu, hanya terdapat satu ekor ''Lhasa apso'' yang berdaftar di England.<ref>{{Kutip majalah|last=Aldige|first=Leslie|date=22 Julai 1968|title=Dog of the Year|trans-title=Anjing Tahun Ini|magazine=[[New York (majalah)|New York]]|language=en|publisher=[[Vox Media]]|pages=32–34}}</ref> [[American Kennel Club]] secara rasmi menerima baka ini pada tahun 1935 dalam [[terier|Kumpulan Terier]] dan pada tahun 1959 memindahkan baka ini ke dalam Kumpulan Bukan Sukan.<ref>{{Kutip web|url=http://www.akc.org/breeds/lhasa_apso/history.cfm|url-status=dead|title=Lhasa Apso: History|trans-title=''Lhasa Apso'': Sejarah|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20141112212659/http://www.akc.org/breeds/lhasa_apso/history.cfm|archive-date=12 November 2014|access-date=8 Februari 2024}}</ref> Di United Kingdom, ia diletakkan dalam Kumpulan Utiliti. Baka ini diterima secara muktamad oleh [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]] pada tahun 1960.{{R|fci}} ==Ciri== Jantan berdiri kira-kira setinggi {{Convert|25|cm|in|abbr=on}} pada paras [[kelasa]], betina pula lebih rendah sedikit.{{R|fci2}} Lapis bulu mungkin berwarna hitam, merah, ''grizzle'' gelap, keemasan, madu, berwarna-warni, pasir, berwarna loh, berwarna asap, atau putih. Lapis bulunya tebal dan berat dengan lapis bulu luar lurus keras dan lapis bulu bawah sederhana.{{R|fci2}} Matanya gelap dan hidungnya hitam dan telinga pula berayun-ayun. Ekornya melengkung, kadang-kadang dengan ikal di hujungnya, dan patut terangkat ke atas belakang.{{R|fci2}} Ia menduduki tempat ke-68 (daripada 138) dalam ''[[The Intelligence of Dogs]]'' karya [[Stanley Coren]] kerana mempunyai kecerdasan kerja-kepatuhan sederhana.<ref name="6ABC">{{Kutip berita|title=Dog intelligence rankings|trans-title=Ranking kecerdasan anjing|url=https://6abc.com/archive/6500108/|url-status=live|language=en|publisher=[[WPVI-TV]]|date=12 November 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20101218195231/http://abclocal.go.com/wpvi/story?section=news%2Fspecial_reports&id=6500108|archive-date=18 Disember 2010|access-date=8 Februari 2024}}</ref> ''Lhasa apso'' ialah baka berumur panjang dengan banyak anjing yang hidup dalam keadaan sihat sehingga awal usia 20-an.<ref name="Dogs 101">{{Cite video|title=Dogs 101: Lhasa Apso|trans-title=Dogs 101: ''Lhasa Apso''|url=http://animal.discovery.com/tv-shows/dogs-101/videos/dog-breeds-l-z.htm|url-status=dead|language=en|publisher=[[Animal Planet]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20121005001200/http://animal.discovery.com/tv-shows/dogs-101/videos/lhasa-apso.htm|archive-date=5 Oktober 2012|access-date=8 Februari 2024}}</ref> ==Kesihatan== [[Fail:Trinity de koempfer.jpg|thumb|Seekor ''Lhasa apso'' merah]] Sebuah kajian United Kingdom tahun 2024 mendapati jangka hayat sebanyak 14 tahun untuk baka ini berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> Baka ini cenderung terhadap [[dermatitis atopi]].<ref>{{Kutip buku|last1=Rhodes|first1=Karen Helton|last2=Werner|first2=Alexander H.|date=25 Januari 2011|title=Blackwell's Five-Minute Veterinary Consult Clinical Companion: Small Animal Dermatology|trans-title=Teman Klinikal Rujukan Veterinar Lima Minit Blackwell: Dermatologi Haiwan Kecil|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=bZnNbwAACAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Ames, Iowa, Amerika Syarikat|publisher=[[Wiley-Blackwell]]|page=94|isbn=9780813815961|oclc=645598149}}</ref> ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|لاسا اڤسو}}; {{IPAc-en|ˈ|l|ɑː|s|ə|_|ˈ|æ|p|s|oʊ}}}} }} ==Rujukan== {{Kategori Commons|Lhasa Apso}} {{Senarai rujukan|45em|refs= <ref name="clark">{{Kutip buku|editor1-last=Rogers Clark|editor1-first=Anne|editor1-link=Anne Rogers Clark|editor2-last=Brace|editor2-first=Andrew H.|date=10 November 1995|title=The International Encyclopedia of Dogs|trans-title=Ensiklopedia Antarabangsa tentang Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=CWuWPQAACAAJ}}|language=en|others=Disumbangkan oleh Renée Sporre-Willes.|edition=ke-1 Amerika|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Howell Book House]]|isbn=9780876056240|oclc=32697706}}</ref> <ref name="fci">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/en/nomenclature/LHASA-APSO-227.html|title=FCI breeds nomenclature: LHASA APSO (227)|trans-title=Tatanama baka FCI: ''LHASA APSO'' (227)|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|access-date=22 Januari 2024}}</ref> <ref name="fci2">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/227g09-en.pdf|title=FCI-Standard N° 227 LHASA APSO|trans-title=Piawaian FCI No. 227 ''Lhasa Apso''|format=pdf|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=24 Jun 2015|access-date=22 Januari 2024}}</ref> <ref name="lhasa_apsos">{{Kutip buku|last1=Wehrmann|first1=Stephen|last2=Vanderlip|first2=Sharon Lynn|date=1 April 2002|title=Lhasa Apsos: A Complete Pet Owner's Manual|trans-title=Lhasa Apso: Panduan Lengkap Pemilik Haiwan Peliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=1Axooud-ZkkC}}|language=en|others=Diilustrasi oleh Michele Earle-Bridges.|edition=ke-2|location=Hauppauge, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[B.E.S. Publishing]]|isbn=9780764119583|oclc=47831651}}</ref> }} {{Anjing China dan Taiwan}} {{Anjing mainan}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari China]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Tibet]] [[Kategori:Baka FCI]] [[Kategori:Anjing teman]] 6r9c5deqtnndhcisokkfpa4g0o20hli 0 611594 6844387 6806769 2026-05-09T00:00:09Z Amir Hamzah 2008 17303 6844387 wikitext text/x-wiki {{Lencong|Buldog|kegunaan lain|Buldog (nyahkekaburan)}} {{Kotak info baka anjing | name = Buldog Inggeris | image = Bulldog inglese.jpg | altname = {{Ubl|Buldog|Buldog British}} | origin = England<ref>{{Kutip buku|last=Wilcox|first=Charlotte|date=Ogos 1998|title=The Bulldog|trans-title=Buldog|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Pm06lUJryXYC}}|language=en|location=Mankato, Minnesota, Amerika Syarikat|publisher=[[Capstone Publishers]]|page=5|isbn=9780736800044|oclc=903504463}}</ref> | maleweight = {{Convert|25|kg|lb}}{{R|fci2|kc}} | femaleweight = {{Convert|23|kg|lb}}{{R|fci2|kc}} | colour = ''brindle''; putih padu, merah perang kekuning-kuningan, atau kuning; ''piebald'' | kc_name = [[The Kennel Club]] | kc_std = https://www.thekennelclub.org.uk/breed-standards/utility/bulldog/ | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/149g02-en.pdf }} '''Buldog Inggeris'''{{Efn|name=a}} atau hanya '''buldog'''{{Efn|name=b}} ialah satu [[baka anjing|baka]] anjing British daripada jenis [[mastif]]. Ia mungkin juga dikenali sebagai '''buldog British'''.{{Efn|name=c}} Ia merupakan anjing pendek gempal berotot bersaiz sederhana, dengan kepala besar, lipatan kulit tebal di sekeliling muka dan bahu, dan muka agak rata dengan rahang bawah menjulur. [[Pembiakbakaan terpilih]] untuk penampilan telah membawa kepada peningkatan kerentanan buldog terhadap pelbagai masalah kesihatan, termasuk [[sindrom salur udara obstruktif brakisefalik|brakisefali]], [[displasia pinggul anjing|displasia pinggul]], dan kepekaan haba. Anjing ini dilarang dibiakbakakan di Belanda, kerana kebimbangan tentang kualiti hidupnya. Buldog moden dibiakbakakan sebagai [[anjing teman]] daripada [[buldog lama Inggeris (baka pupus)|buldog lama Inggeris]], iaitu baka yang kini pupus yang digunakan untuk [[pengumpanan lembu]] sehingga itu diharamkan di bawah [[Akta Kekejaman terhadap Haiwan 1835|Akta Kekejaman terhadap Haiwan]] tahun 1835. The Bulldog Club (di England) ditubuhkan pada tahun 1878 dan Bulldog Club of America ditubuhkan pada tahun 1890. Walaupun kerap digunakan sebagai lambang kebengisan dan keberanian, buldog moden pada umumnya anjing ramah dan mesra. Ia lazimnya dibela sebagai anjing peliharaan; pada tahun 2013, ia merupakan baka kedua belas paling kerap berdaftar di seluruh dunia.{{R|skk}} ==Sejarah== [[Fail:Philip Reinagle - Bulldog.jpg|thumb|Lukisan seekor buldog dari tahun 1790 oleh seniman Inggeris [[Philip Reinagle]]]] Rujukan pertama kepada perkataan "''bulldog''" bertarikh pada tahun 1631 atau tahun 1632 dalam sepucuk surat oleh seorang lelaki bernama Preswick Eaton yang dalamnya dia menulis: "procuer mee two good Bulldogs, and let them be sent by ye first shipp" (terjemahan: "dapatkanku dua ekor buldog bagus dan kirimkan mereka dengan kapal pertama").<ref>{{Kutip buku|last=Jesse|first=George Richard|date=1866|title=Researches into the History of the British Dog|trans-title=Penyelidikan tentang Sejarah Anjing British|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=7oo-AAAAcAAJ}}|language=en|volume=2|location=London, United Kingdom|publisher=[[Robert Hardwicke]]|page=306|oclc=2581820}}</ref> Pada tahun 1666, saintis Inggeris [[Christopher Merret]] menggunakan: "Canis pugnax, ''a Butchers Bull or Bear Dog''" ("anjing lembu atau anjing beruang tukang daging"), sebagai entri dalam ''[[Christopher Merret#Terbitan|Pinax Rerum Naturalium Britannicarum]]'' beliau.<ref>{{Kutip buku|last=Merret|first=Christopher|author-link=Christopher Merret|date=1667|title=Pinax Rerum Naturalium Britannicarum, Continens Vegetabilia, Animalia, et Fossilia: In Hac Insula Reperta Inchoatus|trans-title=Pinaks Sejarah Semula Jadi British, Mengandungi Sayuran, Haiwan, dan Fosil: Mula Ditemukan di Pulau Ini|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=7JC-IpBPhsoC}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=Typis T. Roycroft, impensis Cave Pulleyn|page=169}}</ref> Gelaran "''bull''" ("lembu jantan; kerbau jantan; dll. (jantan)") digunakan oleh sebab kegunaan anjing ini dalam sukan [[pengumpanan lembu]]. Ini memerlukan penetapan anjing (selepas meletakkan taruhan pada setiap anjing) di hadapan seekor lembu jantan tertambat. Anjing yang menangkap hidung lembu jantan itu dan menumbangkannya ke tanah menjadi pemenang. Ada kelaziman bahawa lembu jantan mencacatkan atau membunuh beberapa ekor anjing dalam acara sedemikian, sama ada dengan merodok, melambungkan, atau memijak-mijak anjing-anjing tersebut.<ref name="nebkc">{{Kutip web|url=https://www.nebkc.com/bulldog-origin-1|title=Bulldog Origin and bloodlines|trans-title=Asal usul dan susur galur buldog|language=en|publisher=NEBKC|access-date=15 Mac 2024}}</ref> Selama berabad-abad, anjing yang digunakan untuk pengumpanan lembu mengembangkan tubuh gempal dan kepala dan rahang besar yang menjeniskan baka ini, serta perangai ganas dan buas.<ref name="nebkc"/> Pengumpanan lembu diharamkan di England melalui [[Akta Kekejaman Terhadap Haiwan 1835]].<ref>{{Kutip buku|last=Curnutt|first=Jordan|date=2 November 2001|title=Animals and the Law: A Sourcebook|trans-title=Haiwan dan Undang-undang: Buku Sumber|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=hMXCEAAAQBAJ}}|language=en|location=Santa Barbara, California, Amerika Syarikat|publisher=[[ABC-Clio]]|page=284|isbn=9781576071472|oclc=47289902}}</ref> Oleh itu, [[buldog lama Inggeris (baka pupus)|buldog lama Inggeris]] telah hidup lebih lama daripada kegunaannya di England sebagai haiwan sukan dan zaman "kerja"-nya mendekati penghujung. Walau bagaimanapun, para emigran memang mempunyai kegunaan untuk anjing sedemikian di Dunia Baru. Di New York pertengahan abad ke-17, buldog digunakan sebagai sebahagian daripada usaha di seluruh bandar untuk pengumpulan yang dipimpin oleh Gabenor [[Richard Nicolls]]. Oleh sebab pengepungan dan penggiringan lembu jantan liar adalah berbahaya, buldog dilatih untuk menangkap lembu jantan dengan hidungnya dengan cukup lama sehingga ada tali untuk dipasang di lehernya.<ref>{{Kutip buku|last=Ellis|first=Edward Robb|date=21 Disember 2004|title=The Epic of New York City: A Narrative History|trans-title=Epik Bandar Raya New York: Sejarah Naratif|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Sx3RDQAAQBAJ}}|language=en|edition=ke-1|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Carroll & Graf Publishers]]|isbn=9780786714360|oclc=426344378}}</ref> [[Fail:Illustrirtes Muster Hunde-Buch, page 23 (cropped).jpg|thumb|Buldog pada ilustrasi tahun 1890]] Buldog sebagai haiwan peliharaan terus dipromosikan oleh peniaga anjing [[Bill George (peniaga anjing)|Bill George]].<ref>{{Kutip buku|last=Oliff|first=Douglas B.|date=1988|title=The Mastiff and Bullmastiff Handbook|trans-title=Buku Panduan Mastif dan Bulmastif|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=BU1iQgAACAAJ}}|language=en|location=Woodbridge, Suffolk, United Kingdom|publisher=[[Boydell & Brewer|Boydell Press]]|isbn=9780851154855|oclc=16474176}}</ref> Pada tahun 1864, sekumpulan pembiak baka buldog yang dipimpin oleh R. S. Rockstro mengasaskan kelab buldog pertama. Tiga tahun selepas pembukaannya, kelab ini berhenti wujud, tanpa menganjurkan satu pertunjukan pun. Pencapaian utama Rockstro Bulldog Club ialah perihal terperinci tentang buldog, yang dikenali sebagai piawaian Philo-Kuan. Samuel Wickens, bendahari kelab, menerbitkan perihal ini pada tahun 1865 di bawah pseudonim Philo-Kuan.<ref>{{Kutip web|url=http://www.bulldoginformation.com/standardorigin.html|url-status=live|title=The Origin of the Bulldog Breed Standard|trans-title=Asal Usul Piawaian Baka Buldog|language=en|publisher=bulldoginformation.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20040312110236/http://bulldoginformation.com/standardorigin.html|archive-date=12 Mac 2004|access-date=13 Januari 2024}}</ref>{{Sumber lebih baik|date=Februari 2024}} Pada 4 April 1873, [[The Kennel Club]] diasaskan, kelab pembiakbakaan anjing pertama yang berurusan dengan pendaftaran anjing baka tulen dan baka anjing.<ref>{{Kutip web|url=https://www.royalkennelclub.com/about-us/about-the-rkc/what-we-do/history-of-the-royal-kennel-club/|url-status=live|title=History of the Royal Kennel Club|trans-title=Sejarah Royal Kennel Club|language=en|publisher=[[The Kennel Club|Royal Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200918110844/https://www.thekennelclub.org.uk/about-us/about-the-kennel-club/history-of-the-kennel-club/|archive-date=18 September 2020|access-date=13 Januari 2024}}</ref>{{Primary source inline|date=Februari 2024}} Buldog disertakan dalam jilid pertama Buku Pembaka The Kennel Club, yang dipersembahkan dalam Pertunjukan Birmingham pada 1 Disember 1874. Buldog Inggeris pertama yang dimasukkan ke dalam daftar ialah seekor anjing jantan bernama Adam, lahir pada tahun 1864.{{Citation needed|date=Februari 2024}} Pada Mac 1875, kelab buldog ketiga didirkan, yang masih wujud sehingga kini.<ref>{{Kutip web|last=Marien-de Luca|first=Catherine|url=http://www.bulldoginformation.com/english-bulldog-history.html|url-status=live|title=History of the English Bulldog|trans-title=Sejarah Buldog Inggeris|language=en|publisher=bulldoginformation.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20051029080137/http://www.bulldoginformation.com/english-bulldog-history.html|archive-date=29 Oktober 2005|access-date=13 Januari 2024}}</ref><ref>{{Kutip web|url=http://www.bulldogclubdobrasil.com/english/bulldog.asp|url-status=dead|title=Origins of the ''English Bulldog''|trans-title=Asal usul Buldog Inggeris|language=en|publisher=Bulldog Club do Brasil|archive-url=https://web.archive.org/web/20020112205717/http://www.bulldogclubdobrasil.com/english/bulldog.asp|archive-date=12 Januari 2002|access-date=13 Januari 2024}}</ref>{{Sumber lebih baik|date=Februari 2024}} Para anggota kelab ini kerap bertemu di pub Blue Post di [[Jalan Oxford]] di [[London]]. Para pengasas kelab mengumpulkan semua maklumat yang tersedia tentang baka ini dan wakil-wakil terbaiknya dan membangunkan piawaian baharu untuk buldog Inggeris, yang diterbitkan pada 27 Mei 1875, tahun sama yang padanya mereka mengadakan pertunjukan baka pertama. Sejak tahun 1878, pameran kelab ini diadakan setiap tahun, kecuali semasa [[Perang Dunia Kedua]]. Pada 17 Mei 1894, The Bulldog Club dianugerahi status perbadanan dan sejak itu telah membawa nama rasmi "The Bulldog Club, Inc.". Ini merupakan kelab anjing satu baka tertua di dunia.<ref>{{Kutip web|url=http://www.bulldoginformation.com/first-bulldog-breed-clubs.html|url-status=live|title=The First Bulldog Breed Clubs and the First Bulldog Champions|trans-title=Kelab-kelab Baka Buldog Pertama dan Juara-juara Buldog Pertama|language=en|publisher=bulldoginformation.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20060104144040/http://www.bulldoginformation.com/first-bulldog-breed-clubs.html|archive-date=4 Januari 2006|access-date=13 Januari 2024}}</ref>{{Sumber lebih baik|date=Februari 2024}} Buldog diiktiraf secara rasmi oleh American Kennel Club pada tahun 1886.<ref name="Get to Know the Bulldog"/> Pada tahun 1894, dua ekor buldog teratas, King Orry dan Dock Leaf, bertanding dalam pertandingan untuk menentukan anjing yang mampu berjalan sejauh {{Convert|20|mi|km}}. King Orry merupakan kenangan daripada buldog asli, bertulang lebih ringan, dan sangat atletik. Dock Leaf ialah anjing lebih kecil dan lebih berat, lebih seperti buldog moden. King Orry diisytiharkan sebagai pemenang pada tahun itu, setelah menamatkan perjalanan sejauh {{Convert|20|mi|km}} manakala Dock Leaf rebah dan mati.<ref>{{Kutip berita|title=''Judul tidak dikenal pasti''|url=http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83030272/1894-09-11/ed-1/seq-4/;words=orry+Dock+Orry+Leaf|url-status=dead|language=en|publisher=[[The Sun (Bandar Raya New York)|The Sun]]|date=11 September 1894|page=4|archive-url=https://web.archive.org/web/20120904091923/http://chroniclingamerica.loc.gov/lccn/sn83030272/1894-09-11/ed-1/seq-4/;words=orry+Dock+Orry+Leaf|archive-date=4 September 2012|access-date=13 Januari 2024}}</ref> Walaupun kini, buldog kelihatan gagah, ia tidak dapat melaksanakan tugas yang untuknya pada asalnya ia dibiakkan, kerana ia tidak mampu menahan kedahsyatan pengejaran lembu dan pelambungan oleh lembu dan juga tidak dapat kuat-kuat memegang dengan muncung begitu pendek.<ref>{{Kutip jurnal|last=Thomson|first=Keith Stewart|author-link=Keith Stewart Thomson|date=Mei 1996|title=The Fall and Rise of the English Bulldog|trans-title=Kejatuhan dan Kebangkitan Buldog Inggeris|journal=[[American Scientist]]|language=en|publisher=[[Sigma Xi]]|volume=84|issue=3|pages=220–223|bibcode=1996AmSci..84..220T|issn=0003-0996|jstor=29775665|s2cid=117956943}}</ref> ==Perihal== ===Penampilan=== [[Fail:Female English Bulldog.jpg|thumb|Seekor buldog berusia 4 tahun daripada susur galur Champion, pandangan sisi. Perhatikan "tali" di atas hidung, dan rahang bawah lebih panjang.]] Buldog mempunyai kepala dan bahu lebar yang menjadi ciri bersama-sama dengan [[prognatisme]] rahang bawah jelas. Pada umumnya terdapat lipatan kulit tebal pada kening; mata bulat, hitam, terletak rengang-rengang; muncung pendek dengan lipatan ciri yang dipanggil tali atau gulungan hidung di atas hidung; kulit tergantung di bawah leher; bibir menjebik dan gigi runcing, dan gigitan bawah dengan rahang terbalik. Lapis bulunya pendek, rata, dan berkilat dengan warna merah, perang kekuning-kuningan, putih, ''[[brindle]]'', dan ''[[piebald]]''.<ref name="Get to Know the Bulldog">{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/bulldog/|url-status=live|title=Bulldog|trans-title=Buldog|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20151222002618/http://www.akc.org/dog-breeds/bulldog/|archive-date=22 Disember 2015|access-date=13 Januari 2024}}</ref> Buldog mempunyai ekor pendek yang sama ada dapat tergantung lurus ke bawah atau tersemat dalam "skru gabus" bergelung ke dalam poket ekor.<ref>{{Kutip buku|author=Dog Fancy Magazine|date=7 Disember 2010|title=Bulldog: Smart Owner's Guide|trans-title=Buldog: Panduan Pemilik Pintar|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=gpY_EQAAQBAJ}}|language=en|location=Freehold, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Lumina Media|Kennel Club Books]]|isbn=9781593788254|oclc=1477022124|quote=[...] the tail pocket [...]. This deep fold of skin, which sits above the tail, is highly susceptible to problems.}}</ref> Jantan berukuran seberat hampir-hampir {{Convert|25|kg|lb|round=5}}, manakala betina pula sekitar {{Convert|23|kg|lb|round=5}}.{{R|fci2}}<ref name="kc">{{Kutip web|url=http://www.thekennelclub.org.uk/services/public/breed/standard.aspx?id=4084|url-status=dead|title=Breed Information Centre: Bulldog: Breed Standard|trans-title=Pusat Maklumat Baka: Buldog: Piawaian Baka|language=en|publisher=[[The Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200823105128/https://www.thekennelclub.org.uk/services/public/breed/standard.aspx?id=4084|archive-date=23 Ogos 2020|access-date=13 Januari 2024}}</ref> Berat piawai di Amerika Syarikat pula adalah lebih rendah, iaitu hampir-hampir {{Convert|50|lb|kg|0}} untuk jantan dan {{Convert|40|lb|kg|0}} untuk betina.<ref>{{Kutip web|url=https://bulldogclubofamerica.org/|url-status=live|title=Bulldog Club of America - Home of the Official AKC Bulldog Breed Club|trans-title=Bulldog Club of America - Rumah Kelab Baka Buldog Rasmi AKC|language=en-US|publisher=The Bulldog Club of America|archive-url=https://web.archive.org/web/20210925093841/https://bulldogclubofamerica.org/|archive-date=25 September 2021|access-date=13 Januari 2024}}</ref> ===Perangai=== [[Fail:Clyde The Bulldog.jpg|thumb|Anak buldog berusia enam bulan daripada susur galur Champion [[American Kennel Club|AKC]]]] Menurut [[American Kennel Club]], pembawaan buldog patut "tenang dan baik hati, tegas, dan berani (tidak ganas atau agresif), dan perilaku patut cenderung damai dan penuh kehormatan. Atribut-atribut ini patut diimbangi dengan ekspresi dan tingkah laku".<ref name="AKC Bulldog Page">{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/bulldog/|url-status=live|title=Bulldog|trans-title=Buldog|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002750/http://www.akc.org/breeds/bulldog/|archive-date=13 Ogos 2012|access-date=13 Januari 2024}}</ref> Buldog terkenal kerana mudah bergaul dengan kanak-kanak, anjing lain, dan haiwan peliharaan lain.<ref>{{Kutip buku|last=Ewing|first=Susan M.|date=5 Januari 2006|title=Bulldogs for Dummies|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=hQQ6uyDps90C}}|language=en|location=Hoboken, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|isbn=9780764599798|oclc=76829997}}</ref><ref>{{Kutip web|url=https://animalonplanet.com/bulldog-information-did-you-know/|title=Bulldog Information – Did You Know?|trans-title=Maklumat Buldog – Tahukah Anda?|language=en|publisher=Animal On Planet|date=12 Mei 2021|access-date=13 Januari 2024}}</ref> ==Kesihatan== ===Jangka hayat=== Sebuah kajian tahun 2022 di United Kingdom tentang data veterinar mendapati jangka hayat sebanyak 7.39 tahun, angka kedua terendah antara semua baka dalam kajian.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Teng|first1=Kendy Tzu-yun|last2=Brodbelt|first2=David C.|last3=Pegram|first3=Camilla|last4=Church|first4=David B.|last5=O'Neill|first5=Dan Gerard|date=28 April 2022|title=Life tables of annual life expectancy and mortality for companion dogs in the United Kingdom|trans-title=Jadual kehidupan jangka hayat dan mortaliti tahunan untuk anjing teman di United Kingdom|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=12|issue=1|article-number=6415|bibcode=2022NatSR..12.6415T|doi=10.1038/s41598-022-10341-6|issn=2045-2322|pmc=9050668|pmid=35484374|s2cid=248432001|doi-access=free}}</ref> Sebuah kajian United Kingdom tahun 2024 pula mendapati jangka hayat sebanyak 9.8 tahun untuk baka ini berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> Tinjauan United Kingdom tahun 2004 mendapati bahawa punca utama bagi kematian buldog merupakan masalah berkaitan dengan jantung (20%), kanser (18%), dan usia lanjut (9%).<ref name="kcsurvey">{{Kutip jurnal|last1=Adams|first1=Vicki Jean|last2=Evans|first2=Katy M.|last3=Sampson|first3=Jeffery|last4=Wood|first4=James Lionel Norman|author4-link=James Wood (ahli epidemiologi)|date=1 Oktober 2010|title=Methods and mortality results of a health survey of purebred dogs in the UK|trans-title=Kaedah dan keputusan mortaliti tinjauan kesihatan anjing baka tulen di United Kingdom|journal=Journal of Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=51|issue=10|pages=512–524|doi=10.1111/j.1748-5827.2010.00974.x|issn=1748-5827|pmid=21029096|s2cid=36903216}}</ref> ===Brakisefali=== [[Fail:Brachycephalie.png|thumb|400x400px|alt=Tiga tengkorak buldog. Dari kiri ke kanan, muka menjadi lebih rata, dengan muncung lebih pendek dan rahang bawah lebih panjang lebih jelas dan menonjol.|Evolusi brakisefali pada buldog. Kiri ke kanan, tengkorak hampir-hampir dari tahun 1910-an, 1960-an, dan 1980-an.]] Muncung pendek dan muka tertekan ke dalam pada buldog Inggeris dikenali sebagai [[brakisefali]].<ref>{{Kutip jurnal|last=Knecht|first=Charles Daniel|date=Januari 1979|title=Upper airway obstruction in brachycephalic dogs|trans-title=Obstruksi salur udara atas pada anjing brakisefalik|url=https://www.researchgate.net/publication/284470677_Upper_airway_obstruction_in_brachycephalic_dogs|journal=Compendium on Continuing Education for the Practicing Veterinarian|language=en|publisher=Veterinary Learning Systems|volume=1|pages=25–30|issn=0193-1903}}</ref><ref>{{Kutip jurnal|last1=Pedersen|first1=Niels C.|last2=Pooch|first2=Ashley S.|last3=Liu|first3=Hongwei|date=29 Julai 2016|title=A genetic assessment of the English bulldog|trans-title=Pentaksiran genetik bagi buldog Inggeris|journal=Canine Genetics and Epidemiology|language=en|publisher=[[BioMed Central]]|volume=3|issue=1|article-number=6|doi=10.1186/s40575-016-0036-y|issn=3059-3255|pmc=4965900|pmid=27478618|s2cid=9280543|doi-access=free}}</ref> Brakisefali menyebabkan pencanggaan bagi salur udara atasan dan membawa kepada penyekatan pernafasan.<ref name="BAS">{{Kutip jurnal|last=Hendricks|first=Joan C.|date=September 1992|title=Brachycephalic Airway Syndrome|trans-title=Sindrom Salur Udara Brakisefalik|journal=Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=22|issue=5|pages=1145–1153|doi=10.1016/S0195-5616(92)50306-0|issn=1878-1306|pmid=1523786|s2cid=43043501}}</ref> Kesan brakisefali merupakan [[stridor]], pernafasan berdengkus, [[muntah|emesis]], [[intertrigo|dermatitis lipatan kulit]], [[sindrom salur udara obstruktif brakisefalik|sindrom obstruktif salur udara brakisefalik]], [[eksoftalmos]], [[refleks farinks|refleks gag farinks]], [[sianosis]], dan keruntuhan larinks.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Amis|first1=Terence C.|last2=Kurpershoek|first2=Cornelis J.|date=1 Oktober 1986|title=Pattern of breathing in brachycephalic dogs|trans-title=Pola pernafasan pada anjing brakisefalik|journal=American Journal of Veterinary Research|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=47|issue=10|pages=2200–2204|doi=10.2460/ajvr.1986.47.10.2200|issn=1943-5681|pmid=3777646|s2cid=12771896|doi-access=free}}</ref><ref>{{Kutip jurnal|last1=Hendricks|first1=Joan C.|last2=Kline|first2=Lewis R.|last3=Kovalski|first3=Raymond John|last4=O'Brien|first4=Joan A.|last5=Morrison|first5=Adrian R. Jr.|author5-link=Adrian R. Morrison|last6=Pack|first6=Allan Ian|date=1 Oktober 1987|title=The English bulldog: a natural model of sleep-disordered breathing|trans-title=Buldog Inggeris: model semula jadi bagi pernafasan dengan kecelaruan tidur|journal=[[Journal of Applied Physiology]]|language=en|publisher=[[Persatuan Fisiologi Amerika]]|volume=63|issue=4|pages=1344–1350|doi=10.1152/jappl.1987.63.4.1344|issn=1522-1601|pmid=3693167|s2cid=2794012}}</ref><ref name="BAS"/><ref>{{Kutip jurnal|last=Meola|first=Stacy D.|date=Ogos 2013|title=Brachycephalic Airway Syndrome|trans-title=Sindrom Salur Udara Brakisefalik|journal=Topics in Companion Animal Medicine|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=28|issue=3|pages=91–96|doi=10.1053/j.tcam.2013.06.004|issn=1946-9837|pmid=24182996|s2cid=206281841}}</ref><ref>{{Kutip web|last=Lundgren|first=Becky|date=26 Jun 2006|url=https://veterinarypartner.vin.com/default.aspx?pid=19239&id=4952493|url-status=live|title=Reverse Sneezing in Dogs|trans-title=Bersin Berbalik pada Anjing|language=en|publisher=Veterinary Partner|archive-url=https://web.archive.org/web/20091212085822/http://www.veterinarypartner.com/Content.plx?P=A&A=2335|archive-date=12 Disember 2009|access-date=28 Disember 2024}}</ref><ref>{{Kutip jurnal|last1=Sebbag|first1=Lionel|last2=Sanchez|first2=Rick F.|date=31 Disember 2022|title=The pandemic of ocular surface disease in brachycephalic dogs: The brachycephalic ocular syndrome|trans-title=Pandemik penyakit permukaan mata pada anjing brakisefalik: Sindrom mata brakisefalik|journal=Veterinary Ophthalmology|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=26|issue=S1|pages=31–46|doi=10.1111/vop.13054|issn=1463-5224|pmid=36585820|s2cid=255366264}}</ref><ref>{{Kutip jurnal|last1=Hobi|first1=Stefan|last2=Barrs|first2=Vanessa Rosemary Duke|author2-link=Vanessa Barrs|last3=Bęczkowski|first3=Paweł Marek|date=16 Jun 2023|editor-last=Dzimira|editor-first=Stanisław|title=Dermatological Problems of Brachycephalic Dogs|trans-title=Masalah Dermatologi Anjing Brakisefalik|journal=[[Animals (jurnal)|Animals]]|language=en|publisher=[[MDPI]]|volume=13|issue=12|page=2016|doi=10.3390/ani13122016|issn=2076-2615|pmc=10294810|pmid=37370526|s2cid=259270591|doi-access=free}}</ref> Isu lain yang timbul daripada brakisefali merupakan risiko komplikasi di bawah pengaruh anestesia,<ref>{{Kutip jurnal|last1=Gruenheid|first1=Michaela|last2=Aarnes|first2=Turi Kenna|last3=McLoughlin|first3=Mary Ann|last4=Simpson|first4=Elaine M.|last5=Mathys|first5=Dimitria Amelia|last6=Mollenkopf|first6=Dixie F.|last7=Wittum|first7=Thomas Eugene|date=1 Ogos 2018|title=Risk of anesthesia-related complications in brachycephalic dogs|trans-title=Risiko komplikasi berkaitan dengan anestesia pada anjing brakisefalik|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=253|issue=3|pages=301–306|doi=10.2460/javma.253.3.301|issn=1943-569X|pmid=30020004|s2cid=51676839|doi-access=free}}</ref> dan [[hipertermia]] — yang disebabkan oleh ketidakbolehan untuk menurunkan suhu badan dengan berkesan melalui cungapan.<ref>{{Kutip jurnal|last=Ewers Clark|first=Anna|date=22 Disember 2022|title=Heatstroke and brachycephalic dogs – is there an increased risk?|trans-title=Strok haba dan anjing brakisefalik – adakah risiko meningkat?|journal=Veterinary Evidence|language=en|publisher=RCVS Knowledge|volume=7|issue=4|doi=10.18849/ve.v7i4.534|issn=2396-9776|s2cid=255031563|doi-access=free}}</ref> Banyak syarikat penerbangan mengharamkan baka ini daripada penerbangan di dalam ruang simpanan kargo kerana kadar kematian tinggi akibat interaksi buruk antara tekanan udara dengan masalah pernafasannya.<ref>{{Kutip berita|last=Haughney|first=Christine|date=6 Oktober 2011|title=Banned by Many Airlines, These Bulldogs Fly Private|trans-title=Dilarang oleh Banyak Syarikat Penerbangan, Buldog Ini Terbang secara Swasta|url=https://www.nytimes.com/2011/10/07/nyregion/banned-by-many-airlines-these-bulldogs-fly-private.html|url-status=live|language=en|publisher=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20111007124248/https://www.nytimes.com/2011/10/07/nyregion/banned-by-many-airlines-these-bulldogs-fly-private.html|archive-date=7 Oktober 2011|access-date=13 Januari 2024}}</ref> ===Keadaan lain=== Sebuah kajian oleh Royal Veterinary College mendapati bahawa buldog ialah baka jauh kurang sihat berbanding dengan purata, dengan lebih daripada dua kali ganda kemungkinan untuk didiagnosis dengan sekurang-kurangnya salah satu daripada kecelaruan anjing lazim yang disiasat dalam kajian itu.<ref>{{Kutip jurnal|last1=O'Neill|first1=Dan Gerard|last2=Skipper|first2=Alison|last3=Packer|first3=Rowena Mary Anne|last4=Lacey|first4=Caitriona|last5=Brodbelt|first5=David C.|last6=Church|first6=David B.|last7=Pegram|first7=Camilla|date=15 Jun 2022|title=English Bulldogs in the UK: a VetCompass study of their disorder predispositions and protections|trans-title=Buldog Inggeris di United Kingdom: kajian VetCompass tentang predisposisi kecelaruan dan perlindungannya|journal=Canine Medicine and Genetics|language=en|publisher=[[BioMed Central]]|volume=9|issue=1|article-number=5|doi=10.1186/s40575-022-00118-5|issn=3059-3255|pmc=9199211|pmid=35701824|s2cid=249676141|doi-access=free}}</ref> Statistik daripada [[Orthopedic Foundation for Animals]] menunjukkan bahawa daripada 467 ekor buldog yang diuji pada antara tahun 1979 dengan tahun 2009 (30 tahun), 73.9% terjejas akibat [[displasia pinggul anjing|displasia pinggul]], angka tertinggi antara semua baka.<ref name="ofa">{{Kutip web|url=http://www.offa.org/stats_hip.html|url-status=dead|title=Hip Dysplasia Statistics: Trends in Hip Dysplasia (selected breeds): Hip Dysplasia by Breed|trans-title=Statistik Displasia Pinggul: Trend Displasia Pinggul (baka terpilih): Displasia Pinggul mengikut Baka|language=en|publisher=[[Orthopedic Foundation for Animals]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101019034631/http://www.offa.org/stats_hip.html|archive-date=19 Oktober 2010|access-date=13 Januari 2024}}</ref> Begitu juga, baka ini mempunyai skor terburuk dalam skim penskoran British Veterinary Association/Kennel Club Hip Dysplasia, walaupun hanya 22 ekor buldog yang diuji dalam skim tersebut.<ref>{{Kutip web|url=http://www.bva.co.uk/public/documents/bms_hip_2010.pdf|url-status=dead|title=BRITISH VETERINARY ASSOCIATION/KENNEL CLUB HIP DYSPLASIA SCHEME - Breed Mean Scores at 01/11/2009|trans-title=SKIM DISPLASIA PINGGUL BRITISH VETERINARY ASSOCIATION/THE KENNEL CLUB - Skor Min Baka pada 1 November 2009|format=pdf|language=en|publisher=[[British Veterinary Association]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130727145831/http://www.bva.co.uk/public/documents/bms_hip_2010.pdf|archive-date=27 Julai 2013|access-date=13 Januari 2024}}</ref> Sebuah kajian di England mendapati bahawa buldog mempunyai risiko hampir tiga kali ganda lebih besar bagi [[tempurung lutut terkehel|kehelan tempurung lutut]], dengan 2.9% daripada semua buldog yang menghidap keadaan ini.<ref>{{Kutip jurnal|last1=O'Neill|first1=Dan Gerard|last2=Meeson|first2=Richard Lawrence|last3=Sheridan|first3=Adam|last4=Church|first4=David B.|last5=Brodbelt|first5=David C.|date=8 Jun 2016|title=The epidemiology of patellar luxation in dogs attending primary-care veterinary practices in England|trans-title=Epidemiologi kehelan tempurung lutut pada anjing yang menghadiri amalan veterinar penjagaan primer di England|journal=Canine Genetics and Epidemiology|language=en|publisher=[[BioMed Central]]|volume=3|issue=1|article-number=4|doi=10.1186/s40575-016-0034-0|issn=3059-3255|pmc=4898461|pmid=27280025|s2cid=6711157|doi-access=free}}</ref> Ia merupakan baka anjing yang telah didapati paling banyak menderitai [[sindrom anak anjing renang]], iaitu apabila tungkai belakang telentang.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Nganvongpanit|first1=Korakot|last2=Yano|first2=Terdsak|date=28 Mei 2013|editor-last=Lobetti|editor-first=Remo|title=Prevalence of Swimming Puppy Syndrome in 2,443 Puppies during the Years 2006–2012 in Thailand|trans-title=Prevalens Sindrom Anak Anjing Berenang pada 2,443 Ekor Anak Anjing semasa Tempoh Tahun 2006–2012 di Thailand|journal=Veterinary Medicine International|language=en|publisher=[[Hindawi (penerbit)|Hindawi]]|volume=2013|article-number=617803|doi=10.1155/2013/617803|issn=2042-0048|pmc=3681226|pmid=23819102|s2cid=14103259}}</ref> Dalam sebuah kajian United Kingdom tahun 1963, 17% daripada jumlah buldog yang ditinjau menghidap [[intertrigo|dermatitis lipatan kulit]].<ref>{{Kutip jurnal|last=Hodgman|first=S. F. J.|date=Disember 1963|title=Abnormalities and Defects in Pedigree Dogs–I. An Investigation into the Existence of Abnormalities in Pedigree Dogs in the British Isles|trans-title=Keabnormalan dan Kecacatan pada Anjing Pedigri–I. Penyiasatan tentang Kewujudan Keabnormalan pada Anjing Pedigri di Kepulauan British|journal=Journal of Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=4|issue=6|pages=447–456|doi=10.1111/j.1748-5827.1963.tb01301.x|issn=1748-5827|s2cid=73404440}}</ref> Baka ini juga cenderung terhadap [[dermatitis atopi]].<ref>{{Kutip buku|last1=Rhodes|first1=Karen Helton|last2=Werner|first2=Alexander H.|date=25 Januari 2011|title=Blackwell's Five-Minute Veterinary Consult Clinical Companion: Small Animal Dermatology|trans-title=Teman Klinikal Rujukan Veterinar Lima Minit Blackwell: Dermatologi Haiwan Kecil|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=bZnNbwAACAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Ames, Iowa, Amerika Syarikat|publisher=[[Wiley-Blackwell]]|page=94|isbn=9780813815961|oclc=645598149}}</ref> Sebuah kajian British mendapati bahawa [[demodikosis]] adalah lebih prevalen pada buldog berbanding dengan baka lain. Prevalens keseluruhan ialah 1.5% pada baka ini berbanding dengan kadar 0.17% untuk semua anjing. Untuk anjing yang berusia kurang daripada 2 tahun, prevalensnya ialah 3.6% berbanding dengan 0.48%.<ref>{{Kutip jurnal|last1=O'Neill|first1=Dan Gerard|last2=Turgoose|first2=Emily|last3=Church|first3=David B.|last4=Brodbelt|first4=David C.|last5=Hendricks|first5=Anke|date=4 Oktober 2019|title=Juvenile-onset and adult-onset demodicosis in dogs in the UK: prevalence and breed associations|trans-title=Demodikosis permulaan juvenil dan permulaan dewasa pada anjing di United Kingdom: prevalens dan perkaitan baka|journal=Journal of Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=61|issue=1|pages=32–41|doi=10.1111/jsap.13067|issn=1748-5827|pmc=7003809|pmid=31584708|s2cid=203660228}}</ref> Lebih daripada 80% daripada perinduk buldog dilahirkan melalui [[bersalin secara pembedahan|pembedahan caesar]] kerana kepala besarnya yang merupakan cirinya dapat tersangkut di dalam saluran kelahiran si ibu dan untuk mengelakkan masalah pernafasan yang berpotensi untuk si ibu semasa bersalin.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Evans|first1=Katy M.|last2=Adams|first2=Vicki Jean|date=1 Februari 2010|title=Proportion of litters of purebred dogs born by caesarean section|trans-title=Perkadaran perinduk anjing baka tulen yang lahir melalui pembedahan caesar|journal=Journal of Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=51|issue=2|pages=113–118|doi=10.1111/j.1748-5827.2009.00902.x|issn=1748-5827|pmid=20136998|s2cid=205923580}}</ref> Buldog ialah salah satu daripada dua baka paling lazim terjejas akibat [[hernia hiatus]].<ref>{{Kutip buku|editor-last=Monnet|editor-first=Eric|date=16 Mei 2023|chapter=Hiatal hernia|trans-chapter=Hernia hiatus|title=Small Animal Soft Tissue Surgery|trans-title=Surgeri Tisu Lembut Haiwan Kecil|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=JcKrEAAAQBAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Hoboken, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|pages=29–36|isbn=9781119693680|oclc=1370614682}}</ref> ===Kontroversi dan status undang-undang=== [[Fail:Maud Earl — What we have we'll hold.jpg|thumb|alt=Sebuah lukisan seekor buldog yang berdiri di atas bendera British|Buldog ialah [[senarai lambang kebangsaan United Kingdom, Kepulauan Channel, dan Pulau Man|lambang kebangsaan]] [[kebudayaan United Kingdom|kebudayaan British]]; ini ialah seekor buldog di atas [[Union Jack|bendera British]].]] Pada Januari 2009, selepas dokumentari BBC ''[[Pedigree Dogs Exposed]]'', [[The Kennel Club]] memperkenalkan piawaian baka semakan semula untuk ''British Bulldog'', bersama-sama dengan 209 baka lain, untuk menguruskan kebimbangan kesihatan. Selepas ditentang oleh British Bulldog Breed Council, pihak akhbar berspekulasi bahawa perubahan-perubahan itu akan membawa kepada kepala lebih kecil, lipatan kulit berkurangan, muncung lebih panjang, dan postur lebih tinggi dan lebih kurus, untuk memerangi masalah dengan pernafasan dan pembiakan akibat saiz kepala dan lebar bahu.<ref name="Time14Jan09Bulldog">{{Kutip berita|last=Elliott|first=Valerie|date=14 Januari 2009|title=Healthier new bulldog will lose its Churchillian jowl|trans-title=Buldog baharu yang lebih sihat akan kehilangan gelambir Churchill-nya|url=http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article5512620.ece|url-status=dead|language=en|publisher=[[The Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090116003604/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/uk/article5512620.ece|archive-date=16 Januari 2009|access-date=13 Januari 2024}}</ref> Pada tahun 2019, [[Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland]] melaksanakan beberapa peraturan pembiakbakaan untuk memperbaik kesihatan buldog. Antaranya merupakan ujian kebugaran yang melibatkan yang anjing perlu berjalan sejauh {{Convert|1|km|mi|2}} dalam masa 12 minit. Suhu dan kadar denyut jantungnya perlu pulih selepas 15 minit.<ref>{{Kutip web|url=http://www.raadvanbeheer.nl/uploads/media/Convenant_Bulldog-breeding_rules.pdf|url-status=dead|title=Convenant Bulldog, breeding rules|trans-title=Buldog Waad, peraturan pembiakbakaan|format=pdf|language=en|publisher=[[Raad van Beheer op Kynologisch Gebied in Nederland]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924083847/http://www.raadvanbeheer.nl/uploads/media/Convenant_Bulldog-breeding_rules.pdf|archive-date=24 September 2015|access-date=13 Januari 2024}}</ref> Pada tahun 2014, [[politik Belanda|pemerintah Belanda]] melarang pembiakbakaan anjing dengan muncung lebih pendek daripada sepertiga panjang tengkorak, termasuk buldog, iaitu undang-undang yang mula dikuatkuasakan pada tahun 2019.<ref>{{Kutip web|last=Woodmansey|first=David|date=31 Mei 2019|url=https://www.vettimes.co.uk/news/dutch-to-crack-down-on-breeding-of-dogs-with-too-short-snouts/|url-status=live|title=Dutch to crack down on breeding of dogs with too short snouts|trans-title=Belanda bakal bertindak keras terhadap pembiakbakaan anjing dengan muncung terlalu pendek|language=en|publisher=Vet Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20200727064050/https://www.vettimes.co.uk/news/dutch-to-crack-down-on-breeding-of-dogs-with-too-short-snouts/|archive-date=27 Julai 2020|access-date=13 Januari 2024}}</ref> Pada tahun 2022, [[Mahkamah Daerah Oslo]] membuat keputusan yang mengharamkan pembiakbakaan buldog di Norway oleh sebab kecenderungannya untuk menderitai masalah kesihatan. Dalam keputusannya, mahkamah memutuskan bahawa tiada anjing daripada baka ini dapat dianggap sihat. Oleh itu, penggunaannya untuk pembiakbakaan akan menjadi pelanggaran Akta Kebajikan Haiwan Norway.<ref>{{Kutip berita|last=Ng|first=Kate|date=2 Februari 2022|title=Norway bans breeding of British Bulldogs and Cavalier King Charles spaniels|trans-title=Norway larang pembiakbakaan buldog British dan ''cavalier King Charles spaniel''|url=https://www.independent.co.uk/life-style/norway-british-bulldogs-cavalier-spaniels-b2006120.html|url-status=live|language=en|publisher=[[The Independent]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220210180849/https://www.independent.co.uk/life-style/norway-british-bulldogs-cavalier-spaniels-b2006120.html|archive-date=10 Februari 2022|access-date=13 Januari 2024}}</ref><ref>{{Kutip berita|title=Breeding ban for bulldogs and cavaliers in Norway|trans-title=Larangan pembiakbakaan untuk buldog dan ''cavalier'' di Norway|url=https://www.france24.com/en/live-news/20220222-breeding-ban-for-bulldogs-and-cavaliers-in-norway|url-status=live|language=en|publisher=[[France 24]]|date=2 Februari 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220328132411/https://www.france24.com/en/live-news/20220222-breeding-ban-for-bulldogs-and-cavaliers-in-norway|archive-date=28 Mac 2022|access-date=13 Januari 2024}}</ref> Larangan ke atas pembiakbakaan buldog dibatalkan oleh [[Mahkamah Rayuan Borgarting]] Norway, yang berkeputusan bahawa pembiakbakaan buldog Inggeris adalah di sisi undang-undang di Norway.<ref>{{Kutip web|url=https://kommunikasjon.ntb.no/pressemelding/17947440/disappointment-as-norwegian-kennel-club-partly-loses-court-appeal|title=Disappointment as Norwegian Kennel Club partly loses court appeal|trans-title=Kekecewaan apabila Norsk Kennel Klub kalah dalam sebahagian rayuan mahkamah|language=en|publisher=[[Norsk Telegrambyrå]]|date=18 November 2022|access-date=21 Jun 2025}}</ref> ==Kepentingan kebudayaan== [[Fail:"Venus" the bulldog mascot of the destroyer HMS VANSITTART, 1941. A3998.jpg|thumb|Venus, [[maskot tentera|maskot kapal]], di atas [[HMS Vansittart|HMS ''Vansittart'']], 1941]] Buldog kerap dikaitkan dengan keazaman, kekuatan, dan keberanian oleh sebab pekerjaannya dalam sejarah, walaupun anjing zaman moden dibiakbakakan untuk penampilan dan keramahan dan tidak sesuai untuk desakan fizikal ketara. Ia [[senarai maskot buldog|kerap digunakan sebagai maskot]] oleh pihak universiti, pasukan sukan, dan pertubuhan lain-lain. Sesetengah maskot buldog yang lebih terkenal termasuk [[Uga (maskot)|Uga]] daripada Universiti Georgia, [[Bully (maskot)|Bully]] daripada Universiti Negeri Mississippi, Jack daripada Georgetown, [[Butler Blue|Blue IV]] daripada Butler, [[Handsome Dan]] daripada Yale, dan [[Chesty (maskot)|Chesty]] daripada Kor Marin Amerika Syarikat.<ref name=":0">{{Kutip berita|last=Denizet-Lewis|first=Benoit|date=22 November 2011|title=Can the Bulldog Be Saved?|trans-title=Dapatkah Buldog Diselamatkan?|url=https://www.nytimes.com/2011/11/27/magazine/can-the-bulldog-be-saved.html|url-status=live|language=en|publisher=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210313195349/https://www.nytimes.com/2011/11/27/magazine/can-the-bulldog-be-saved.html|archive-date=13 Mac 2021|access-date=13 Januari 2024}}</ref><ref>{{Kutip web|last=Burke|first=Anna|date=25 Mei 2018|url=https://www.akc.org/expert-advice/news/marine-corps-bulldog-chesty/|url-status=live|title=The Legacy of Chesty: How a Bulldog Became the United States Marine Corps Mascot|trans-title=Legasi Chesty: Cara Seekor Buldog Menjadi Maskot Kor Marin Amerika Syarikat|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230118230714/https://www.akc.org/expert-advice/news/marine-corps-bulldog-chesty/|archive-date=18 Januari 2023|access-date=13 Januari 2024}}</ref> Buldog berasal dari England dan mempunyai hubungan bertahan lama dengan [[kebudayaan United Kingdom|kebudayaan British]]; BBC menulis: "Bagi ramai orang, buldog ialah ikon kebangsaan, yang melambangkan keberanian dan keazaman".<ref name="Icon">{{Kutip berita|last=Rincon|first=Paul|date=29 Julai 2016|title=English Bulldog health problems prompt cross-breeding call|trans-title=Masalah kesihatan buldog Inggeris cetus seruan pembiakbakaan silang|url=https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-36916431|url-status=live|language=en|publisher=[[BBC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20201108171111/https://www.bbc.co.uk/news/science-environment-36916431|archive-date=8 November 2020|access-date=13 Januari 2024}}</ref> Semasa [[Perang Dunia Kedua]], Perdana Menteri [[Winston Churchill]] diumpamakan seperti buldog kerana penentangan terhadap pihak [[Jerman Nazi]].<ref name="National symbol">{{Kutip buku|last=Baker|first=Steve|date=16 Oktober 2001|title=Picturing the Beast: Animals, Identity, and Representation|trans-title=Menggambarkan Binatang: Haiwan, Identiti, dan Perwakilan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=xjG3ex19Lw4C}}|language=en|location=Urbana, Illinois, Amerika Syarikat|publisher=[[University of Illinois Press]]|page=52|isbn=9780252070303|oclc=46822325}}</ref> ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|بولدوݢ ايڠݢريس}}; {{lang-en|italic=yes|English bulldog}}}} {{Efn|name=b|{{Jawi|بولدوݢ}}; {{lang-en|italic=yes|bulldog}}}} {{Efn|name=c|{{Jawi|بولدوݢ بريتيش}}; {{lang-en|italic=yes|British bulldog}}}} }} ==Rujukan== {{Kategori Commons|Bulldog|Buldog}} {{Wikiquote|Bulldog}} {{Senarai rujukan|45em|refs= <ref name="fci2">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/149g02-en.pdf|title=FCI-Standard N° 149 BULLDOG|trans-title=Piawaian FCI No. 149 Buldog|format=pdf|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=10 Oktober 2011|access-date=31 Mei 2025}}</ref> <ref name="skk">{{Kutip web|url=http://newsletter15.dogdotcom.be/en/skk.aspx|url-status=live|title=Registration figures worldwide – from top thirty to endangered breeds|trans-title=Angka pendaftaran sedunia – daripada tiga puluh teratas kepada baka terancam|language=en|publisher=dogdotcom|archive-url=https://web.archive.org/web/20140323092044/http://newsletter15.dogdotcom.be/en/skk.aspx|archive-date=23 Mac 2014|access-date=8 Januari 2024}}</ref> }} {{Anjing United Kingdom}} {{Mastif}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari England]] [[Kategori:Baka FCI]] [[Kategori:Baka buldog]] [[Kategori:Anjing teman]] 5unl3op70k1rh9tkikr6ue5k3am30gh 14 646514 6844130 3177968 2026-05-08T12:19:19Z Amir Hamzah 2008 17303 6844130 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Assistance dogs}} {{Category main article}} Ini ialah koleksi rencana-rencana mengenai [[anjing]] yang khususnya dilatih untuk membantu orang [[kehilangan upaya|kurang upaya]]. [[Kategori:Anjing pekerja|Pembantu, Anjing]] [[Kategori:Haiwan pembantu|Anjing]] 8opcew47foarmp1kufwwhseyve5tkso 14 646734 6844163 3178208 2026-05-08T12:43:18Z Amir Hamzah 2008 17303 6844163 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Scent hounds}} {{Category main article}} Anjing pemburu bau ialah [[anjing pemburu]] yang dibiakbakakan untuk menemukan dan menjejak buruan dengan menggunakan bau. [[Kategori:Hound|Pemburu Bau, Anjing]] [[Kategori:Anjing pengesan|Pemburu Bau, Anjing]] [[Kategori:Deria bau]] fwvxjpkg7yzhxivkq6ppgy0t08y1a0s 14 646737 6844427 3443680 2026-05-09T01:45:35Z Amir Hamzah 2008 17303 6844427 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Hounds}} {{Category main article}} ''Hound'' ialah sekumpulan anjing pemburu yang dibiakbakakan untuk menemukan dan menjejak buruan dengan menggunakan penglihatan atau bau. {{Automatic category TOC}} [[Kategori:Jenis anjing]] [[Kategori:Anjing pemburu]] mj3wll7kj5oy8gfw5mo3xnwq92x8u0p 14 647678 6844176 3179248 2026-05-08T12:51:18Z Amir Hamzah 2008 17303 6844176 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Sighthounds}} [[Kategori:Jenis anjing|Pemburu Penglihatan, Anjing]] [[Kategori:Hound|Pemburu Penglihatan, Anjing]] [[Kategori:Anjing pengesan|Pemburu Penglihatan, Anjing]] ktdtz9ciagy11oihyxj6fiplsx4z0ml 14 651416 6844473 6843059 2026-05-09T03:54:43Z Amir Hamzah 2008 17303 6844473 wikitext text/x-wiki Ini ialah senarai [[baka anjing|baka]] [[anjing]] yang pada asalnya dikembangkan untuk [[laga anjing]] atau lazimnya digunakan pada suatu ketika dalam sejarahnya untuk laga anjing. [[Kategori:Jenis anjing|Laga, Anjing]] [[Kategori:Sukan darah]] 74bosk6cc6ljl6cipbk1wzo4lq82ev8 14 653654 6844205 6843055 2026-05-08T13:23:05Z Amir Hamzah 2008 17303 6844205 wikitext text/x-wiki {{Category main article}} [[Kategori:Anjing pemburu|Tangkap, Anjing]] kjw41tlhf9godiw6xbucknkylg9azwd 14 653656 6844435 3186687 2026-05-09T02:22:53Z Amir Hamzah 2008 17303 6844435 wikitext text/x-wiki {{Category main article}} [[Kategori:Jenis anjing|Penjaga Haiwan Ternakan, Anjing]] [[Kategori:Anjing pekerja|Penjaga Haiwan Ternakan, Anjing]] [[Kategori:Penjaga haiwan ternakan|Anjing]] 4fhzqlompfde0d6ydtw575wttoz1mbr 0 654169 6844394 6832183 2026-05-09T00:00:17Z Amir Hamzah 2008 17303 6844394 wikitext text/x-wiki {{Lencong|Great Dane}} {{Kotak info baka anjing | name = Anjing besar Denmark | image = Dog niemiecki żółty LM980.jpg | altname = {{Ubl|''Great dane''|''Dogge'' Jerman|Mastif Jerman|Anjing pemburu babi hutan Jerman|Anjing pemburu babi hutan}} | origin = Jerman | maleheight = {{Convert|80|-|90|cm|in}}{{R|fci2 de|fci2 en}} | femaleheight = {{Convert|72|-|84|cm|in}}{{R|fci2 de|fci2 en}} | weight = {{Convert|110|-|180|lb|kg|abbr=on|order=flip}} | kc_name = [[Verband für das Deutsche Hundewesen]] | kc_std = https://www.vdh.de/welpen/mein-welpe/deutsche-dogge | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/235g02-en.pdf }} '''Anjing besar Denmark''', '''''great dane''''',{{Efn|name=a}} '''''dogge'' Jerman''', atau '''mastif Jerman'''{{Efn|name=b}} ialah satu [[baka anjing|baka]] [[anjing pemburu penglihatan]]-[[mastif]] besar Jerman, yang diturunkan daripada anjing pemburu [[Zaman Pertengahan]] yang digunakan untuk memburu [[beruang]], [[babi hutan]], dan [[rusa]]. Ia juga digunakan sebagai [[anjing pengawal|anjing penjaga]] bagi kebangsawanan Jerman. Ia merupakan salah satu daripada dua baka anjing terbesar di dunia, sekali dengan [[anjing pemburu serigala Ireland]].<ref>{{Kutip buku|last=Becker|first=Frederick|date=Julai 2005|title=The Great Dane - Embodying a Full Exposition of the History, Breeding Principles , Education, and Present State of the Breed|trans-title=Anjing Besar Denmark: Menjiwai Eksposisi Penuh tentang Sejarah, Prinsip Pembiakbakaan, Pendidikan, dan Keadaan Semasa Baka Ini|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=KZtK2MK7vXoC}}|language=en|publisher=Read Books|isbn=9781905124855}}</ref><ref name="Great Dane Dog Breed Information"/> ==Sejarah== Pada pertengahan abad keenam belas, kebangsawanan di banyak negara di Eropah mengimport anjing kuat dan bertungkai panjang daripada saiz dan [[fenotip]] berlainan, sesetengahnya daripada jenis [[mastif]] atau [[grehaun Inggeris|grehaun]], dari England dan Ireland.<ref name="Beckmann S 6">{{Kutip buku|last=Beckmann|first=Ludwig|date=1894|title=Geschichte und Beschreibung der Rassen des Hundes|trans-title=Sejarah dan Perihal Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=HGU2s5QoUk4C}}|language=de|volume=1|location=Braunschweig, Jerman|publisher=Bieweg & Sohn|page=6|oclc=20621908}}</ref> Anjing-anjing ini dipanggil ''Englische Docke'' atau ''Englische Tocke'' (kemudiannya ditulis dan dieja: ''Dogge'') atau ''Englischer Hund'' di Jerman. Nama itu hanya memaksudkan "anjing Inggeris". Sejak itu, perkataan bahasa Inggeris "''dog''" telah dikaitkan dengan anjing ''molossoid'' di Jerman{{Efn|Istilah baku bahasa Jerman untuk "anjing" ialah ''Hund''; istilah ''Dogge'' hanya digunakan untuk anjing jenis mastif.}} dan di Perancis.{{Efn|Istilah baku bahasa Perancis untuk "anjing" ialah ''chien''; istilah ''dogue'' hanya digunakan untuk anjing jenis mastif.}} Anjing-anjing ini dibiakbakakan di pekarangan kebangsawanan Jerman, bebas daripada kaedah Inggeris, sejak permulaan abad ke-17.<ref name="Beckmann S 7">{{Kutip buku|last=Beckmann|first=Ludwig|date=1894|title=Geschichte und Beschreibung der Rassen des Hundes|trans-title=Sejarah dan Perihal Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=HGU2s5QoUk4C}}|language=de|volume=1|location=Braunschweig, Jerman|publisher=Bieweg & Sohn|page=7|oclc=20621908}}</ref><ref>{{Kutip buku|last=Täntzer|first=Johann|date=1682|chapter=Von den Englischen Hunden|trans-chapter=Tentang anjing Inggeris|title=Jagdbuch oder der Dianen hohe und niedrige Jagdgeheimnisse|trans-title=Buku Perburuan atau Rahsia Perburuan Tinggi dan Rendah Diana|language=de|location=Kopenhagen, Denmark|quote=Jetziger Zeit werden solche Hunde jung an Herrenhöfen erzogen, und gar nicht aus England geholet.}}</ref><ref>{{Kutip buku|last=Beckmann|first=Ludwig|date=1894|title=Geschichte und Beschreibung der Rassen des Hundes|trans-title=Sejarah dan Perihal Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=HGU2s5QoUk4C}}|language=de|volume=1|location=Braunschweig, Jerman|publisher=Bieweg & Sohn|page=7|oclc=20621908}}</ref> Anjing-anjing ini digunakan untuk memburu [[beruang perang|beruang]], [[babi hutan]], dan [[rusa merah|rusa]] di istana putera, dengan anjing kegemaran yang tinggal di kamar tidur tuan masing-masing pada waktu malam. ''Kammerhunde'' (anjing kamar) ini dilengkapi dengan kolar berhias dan membantu untuk melindungi para putera raja yang sedang tidur daripada pembunuh upahan.<ref>{{Kutip buku|last=Täntzer|first=Johann|date=1682|chapter=Von den Englischen Hunden|trans-chapter=Tentang anjing Inggeris|title=Jagdbuch oder der Dianen hohe und niedrige Jagdgeheimnisse|trans-title=Buku Perburuan atau Rahsia Perburuan Tinggi dan Rendah Diana|language=de|location=Kopenhagen, Denmark}}</ref><ref>{{Kutip buku|last=Beckmann|first=Ludwig|date=1894|title=Geschichte und Beschreibung der Rassen des Hundes|trans-title=Sejarah dan Perihal Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=HGU2s5QoUk4C}}|language=de|volume=1|location=Braunschweig, Jerman|publisher=Bieweg & Sohn|page=9|oclc=20621908}}</ref><ref>{{Kutip buku|last=von Flemming|first=Johann Friedrich|author-link=Johann Friedrich von Flemming|date=1719|title=Von denen Englischen Docken|trans-title=Tentang ''Dogge'' Inggeris|url=https://diglib.hab.de/drucke/oe-4f-16-1b/start.htm?image=00289|url-status=live|language=de|location=Leipzig, Jerman|volume=1|page=169|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006181745/http://diglib.hab.de/drucke/oe-4f-16-1b/start.htm?image=00289|archive-date=6 Oktober 2014|access-date=17 Januari 2024|quote=[terjemahan bahasa Inggeris] "...&nbsp;such a chamber-hound is mostly put about with a strong leather collar covered with green velvet, on which there are silver letters or the master's name or arms. ... Such body-dogs are also assigned beautiful collars of red or green plush with brass letters."}}</ref> Semasa memburu babi hutan atau beruang, ''Englische Dogge'' ialah [[anjing tangkap]] yang digunakan selepas [[anjing pemburu]] lain untuk menahan beruang atau babi hutan berkenaan di tempatnya sehingga pemburu dapat membunuhnya. Apabila adat perburuan berubah, khususnya oleh sebab penggunaan senjata api, banyak jenis anjing terlibat lenyap. ''Englische Dogge'' menjadi jarang dan hanya dibela sebagai anjing hobi atau kemewahan. ===Perubahan nama=== Pada tahun 1878, sebuah jawatankuasa dibentuk di Berlin yang mengubah nama "''Englische Dogge''" (terbitan mastif Inggeris) kepada "''Deutsche Dogge''" ("''dogge'' Jerman", "mastif Jerman"), iaitu ''great dane''. Ini meletakkan asas untuk permulaan perkembangan baka ini.<ref name="FCI-de">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/235g02-de.pdf|url-status=usurped|title=FCI – Standard Nr. 235 DEUTSCHE DOGGE|trans-title=Piawaian FCI No. 235 ''Dogge'' Jerman|format=pdf|language=de|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=20 Disember 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20240117124543/https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/235g02-de.pdf|archive-date=17 Januari 2024|access-date=17 Januari 2024}}</ref><ref name="FCI-en">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/235g02-en.pdf|url-status=usurped|title=FCI-Standard N° 235 GREAT DANE (Deutsche Dogge)|trans-title=Piawaian FCI No. 235 ''Dogge'' Jerman (Anjing Besar Denmark)|format=pdf|language=en|translator-last=Seidler|translator-first=Chris|others=Disemak oleh Renée Sporre-Willes, Elke Peper, dan Christina Bailey.|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=20 Disember 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20240118202758/https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/235g02-en.pdf|archive-date=18 Januari 2024|access-date=17 Januari 2024}}</ref> Semasa abad ke-19, anjing ini dikenali sebagai "''German boarhound''" ("anjing pemburu babi hutan Jerman") di negara-negara berbahasa Inggeris.<ref>{{Kutip buku|last=Haas|first=S. William|date=1 September 2003|title=Great Dane: A Comprehensive Guide to Owning and Caring for Your Dog|trans-title=Anjing Besar Denmark: Panduan Komprehensif untuk Memiliki dan Menjaga Anjing Anda|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=zKYDPQAACAAJ}}|language=en|location=Allenhurst, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Lumina Media|Kennel Club Books]]|page=13|isbn=9781593782733|oclc=62173077}}</ref> Sesetengah pembiak baka Jerman mencuba untuk memperkenalkan nama "''German Dogge''" ("''dogge'' Jerman") dan "''German Mastiff''" ("mastif Jerman") di pasaran Inggeris, kerana mereka percaya bahawa baka ini patut dipasarkan sebagai anjing kemewahan dan bukan sebagai anjing pekerja.<ref name="Beckmann S 7"/> Walau bagaimanapun, oleh sebab ketegangan geopolitik yang semakin meningkat antara Jerman dengan Perancis dan Britain, anjing ini kemudian dirujuk sebagai "''Great Dane''" ("[anjing] besar Denmark"), terjemahan harfiah daripada nama baharu yang diberikan kepadanya oleh pihak Perancis, ''Grand Danois'' ("[anjing] besar Denmark"),<ref>{{Kutip buku|last1=de Sève|first1=Jacques|author1-link=Jacques de Sève|author2=Buvée|author3=Lottré|last4=Tardieu|first4=Pierre François|last5=Baquoy|first5=Jean-Charles|last6=Moitte|first6=Pierre-Étienne|last7=Leclerc|first7=Georges-Louis|author7-link=Georges-Louis Leclerc, Comte de Buffon|date=1755|chapter=Le Grand Danois|trans-chapter=Anjing Besar Denmark|title=Illustrations de histoire naturelle générale et particulière avec la description du cabinet du roy|trans-title=Ilustrasi sejarah semula jadi umum dan terperinci dengan keterangan kabinet raja|url=https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b23002520/f29.item|url-status=live|language=fr|publisher=L'Imprimerie Royale|volume=5|page=300|archive-url=https://web.archive.org/web/20150222195730/http://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b23002520/f29.item|archive-date=22 Februari 2015|access-date=17 Januari 2024}}</ref> walaupun baka ini tidak mempunyai hubungan yang diketahui dengan Denmark. Di Jerman, ia kekal dikenali sebagai "''Deutsche Dogge''" ("''dogge'' Jerman").<ref>{{Kutip ensiklopedia|last=Coile|first=D. Caroline|date=2 Ogos 2024|title=Great Dane|trans-title=Anjing besar Denmark|url=https://www.britannica.com/animal/Great-Dane|url-status=live|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en|publisher=[[Encyclopædia Britannica, Inc.|Encyclopædia Britannica]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20231217132257/https://www.britannica.com/animal/Great-Dane|archive-date=17 Disember 2023|access-date=17 Januari 2024}}</ref> Dalam bahasa-bahasa Skandinavia, nama dan sebutan Perancis, iaitu ''granddanois'', digunakan. Pada lewat abad kesembilan belas, anjing ini kadang-kadang dikenali sebagai ''[[Reichshund]]'' ("anjing Empayar", "anjing Alam") oleh sebab perkaitannya dengan ''[[Canselor Jerman#Zaman Konfederasi Jerman Utara, Bundeskanzler (1867–1871)|Reichskanzler]]'', [[Otto von Bismarck]].{{R|otto|p=377}} <gallery widths="200px" heights="160px"> Johann Christof Merck - Ulmer Dogge - WGA15061.jpg|"Anjing kamar" dengan kolar bersepuh, [[Brandenburg]] (Jerman), 1705 1879 GreatDane Nero.jpg|''Great dane'' dari tahun 1879 Hannibal and Princess, Doggen Hessen-Kassel, Boar Hounds, 1807 Chalons.xcf|"''Boar hound''" yang diimport ke Great Britain dari [[Elektorat Hesse]] di Jerman, 1807 </gallery> ==Perihal== [[Fail:Duffy the brindle Great Dane.JPG|thumb|Anjing besar Denmark ''brindle'' (jantan)]] Anjing besar Denmark ialah [[anjing|anjing bela jinak]] amat besar daripada jenis [[mastif]]-[[anjing pemburu penglihatan|pemburu penglihatan]] yang terkenal kerana saiz besarnya. Ia kerap digelar "[[Apollo]] segala anjing".<ref name="AKC"/><ref>{{Kutip buku|last=Becker|first=Frederick|date=28 Julai 2005|title=The Great Dane - Embodying a Full Exposition of the History, Breeding Principles , Education, and Present State of the Breed|trans-title=Anjing Besar Denmark: Menjiwai Eksposisi Penuh tentang Sejarah, Prinsip Pembiakbakaan, Pendidikan, dan Keadaan Semasa Baka Ini|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=XMcgA992QyEC}}|language=en|publisher=Read Books|isbn=9781905124435|oclc=62335895}}</ref> Seperti yang diperihalkan oleh [[American Kennel Club]]: <blockquote>''Great dane'' menggabungkan, dalam penampilan agungnya, kekuatan dan keanggunan dengan saiz besar dan tubuh berkuasa, cukup terbentuk, dan sehalusnya berotot. Ia merupakan salah satu baka pekerja gergasi, tetapi unik kerana pengakuran umumnya mestilah seimbang dengan sangat baik sehingga tidak langsung kelihatan cemerkap, dan akan bergerak dengan jangkauan jauh dan dorongan berkuasa.<ref name="AKC"/> ''Great dane'' ialah baka berbulu pendek dengan sosok kuat dan menderap.<ref name="KCUK">{{Kutip web|url=http://www.thekennelclub.org.uk/item/51|url-status=dead|title=Great Dane Breed Standard|trans-title=Piawaian Baka Anjing Besar Denmark|language=en|publisher=[[The Kennel Club]]|date=10 Mei 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070515064003/http://www.thekennelclub.org.uk/item/51|archive-date=15 Mei 2007|access-date=17 Januari 2024}}</ref></blockquote> Dari segi nisbah antara panjang dengan tinggi, anjing besar Denmark patut berbentuk [[segi empat sama]]. Anjing jantan patut setinggi tidak kurang daripada {{Convert|30|in|cm|abbr=on|order=flip}} pada paras bahu, betina pula setinggi {{Convert|28|in|cm|abbr=on|order=flip}}. Anjing besar Denmark di bawah ketinggian minimum hilang kelayakan.<ref name="AKC"/> Selama bertahun-tahun, anjing hidup tertinggi biasanya ialah ''great dane''. Pemegang rekod terdahulu termasuk [[Gibson (anjing)|Gibson]], [[Titan (anjing)|Titan]], dan [[Giant George|George]]; walau bagaimanapun, pemegang rekod semasa ialah seekor anjing besar Denmark hitam bernama [[Zeus (anjing, lahir 2008)|Zeus]] yang berdiri setinggi {{Convert|111.8|cm|in|0|abbr=on}} pada paras bahu sebelum kematiannya pada September 2014.<ref name="Guinness">{{Kutip berita|last=Lynch|first=Kevin|date=12 September 2014|title=Zeus, the world's tallest dog passes away at the age of 5|trans-title=Zeus, anjing tertinggi di dunia meninggal pada usia 5 tahun|url=https://www.guinnessworldrecords.com/news/2014/9/zeus-the-worlds-tallest-dog-passes-away-at-the-age-of-5-60340|url-status=live|language=en|publisher=[[Rekod Dunia Guinness]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160312031123/http://www.guinnessworldrecords.com/news/2014/9/zeus-the-worlds-tallest-dog-passes-away-at-the-age-of-5-60340/|archive-date=12 Mac 2016|access-date=3 Julai 2019}}</ref> Ia juga merupakan anjing tertinggi dalam rekod (menurut Rekod Dunia Guinness),<ref name="Guinness"/> yang mengalahkan pemegang sebelumnya, George yang tersebut di atas yang berdiri setinggi {{Convert|109.2|cm|in|0|abbr=on}} pada paras bahu.<ref>{{Kutip web|url=http://www.giantgeorge.com|url-status=dead|title=Giant George|language=en|publisher=giantgeorge|archive-url=https://web.archive.org/web/20160312015955/http://www.giantgeorge.com/|archive-date=12 Mac 2016|access-date=13 Februari 2014}}</ref> The Kennel Club and New Zealand Kennel Club menetapkan bahawa berat minimum untuk anjing besar Denmark berumur lebih daripada 18 bulan ialah {{Convert|120|lb|kg|abbr=on|order=flip}} untuk jantan dan {{Convert|100|lb|kg|abbr=on|order=flip}} untuk betina.<ref name="KCUK"/><ref name="NZKC">{{Kutip web|url=http://www.nzkc.org.nz/br736.html|url-status=dead|title=Great Dane|trans-title=Anjing Besar Denmark|language=en|publisher=[[New Zealand Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110628234707/http://www.nzkc.org.nz/br736.html|archive-date=28 Jun 2011|access-date=17 Januari 2024}}</ref> American Kennel Club menggugurkan syarat berat minimum daripada piawaiannya.{{Bila|date=Oktober 2024}}<ref name="The Complete Encyclopedia of Dog Breeds">{{Kutip buku|last=Cunliffe|first=Juliette|date=2005|title=The Complete Encyclopedia of Dog Breeds|trans-title=Ensiklopedia Lengkap Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=au7GAAAACAAJ}}|language=en|location=Bath, United Kingdom|publisher=[[Parragon]]|isbn=9781405443890|oclc=63123136}}</ref> Jantan patut kelihatan lebih besar secara keseluruhan daripada betina dengan bingkai lebih besar dan tulang lebih berat.<ref name="AKC"/> Anjing besar Denmark mempunyai telinga berbentuk segi tiga yang terkelepai secara semula jadi. Pada masa lalu, semasa anjing besar Denmark lazimnya digunakan untuk [[memburu babi#Anjing pemburu|memburu babi hutan]], [[pemotongan telinga haiwan|pemotongan telinga]] dilakukan untuk mengurangkan kemungkinan kecederaan pada telinga anjing semasa perburuan. Memandangkan anjing besar Denmark kebanyakannya [[anjing teman|haiwan pendamping]], pemotongan telinga kadang-kadang masih dilakukan atas sebab tradisional dan kosmetik. Pada tahun 1930-an, semasa anjing besar Denmark mempunyai telinga terpotong, selepas pembedahan, dua peranti yang dipanggil bonet Paskah dipasang pada telinganya untuk menaikkan telinga.<ref>{{Kutip buku|title=Popular Mechanics|url=https://books.google.com/books?id=yt8DAAAAMBAJ&q=Popular+Science+1935+plane+%22Popular+Mechanics%22&pg=PA873|url-status=live|language=en|publisher=Hearst Magazines|date=5 Disember 1934|volume=62|issue=6|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925144630/https://books.google.com/books?id=yt8DAAAAMBAJ&q=Popular+Science+1935+plane+%22Popular+Mechanics%22&pg=PA873|archive-date=25 September 2022|access-date=17 Januari 2024}}</ref> Kini, amalan ini masih lazim di Amerika Syarikat, tetapi jauh lebih jarang di Eropah. Di sesetengah negara Eropah seperti [[United Kingdom]], [[Ireland]], [[Denmark]], dan Jerman, dan di sebahagian [[Australia]] dan di [[New Zealand]], amalan ini diharamkan atau dikawal untuk hanya dilakukan oleh [[doktor haiwan|pakar bedah veterinar]]. Anjing ini pada umumnya tidak terlalu agresif terhadap orang dan haiwan lain.<ref>{{Kutip buku|last=Haas|first=S. William|date=1 September 2003|title=Great Dane: A Comprehensive Guide to Owning and Caring for Your Dog|trans-title=Anjing Besar Denmark: Panduan Komprehensif untuk Memiliki dan Menjaga Anjing Anda|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=zKYDPQAACAAJ}}|language=en|location=Allenhurst, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Lumina Media|Kennel Club Books]]|isbn=9781593782733|oclc=62173077}}</ref> ===Lapis bulu=== [[Fail:Greatdane.jpg|thumb|Anjing besar Denmark biru]] [[Fail:Great Dane black laying.jpg|thumb|Anak anjing besar Denmark hitam dengan telinga terpotong]] [[Fail:8675eds win.jpg|thumb|Anjing besar Denmark harlekuin dengan telinga terpotong]] [[Fail:Greatdanedogge-merle1.jpg|thumb|Anjing besar Denmark ''merle'' kelabu]] Mengikut piawaian baka, Great Danes mempunyai enam hingga tujuh (bergantung pada piawaian) [[bulu anjing|warna bulu]] yang boleh diterima untuk pertunjukan:<ref name="AKC">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/breeds/great_dane|url-status=dead|title=Great Dane Breed Standard|trans-title=Piawaian Baka Anjing Besar Denmark|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20050503171729/http://www.akc.org/breeds/great_dane/|archive-date=3 Mei 2005|access-date=3 Julai 2019}}</ref><ref name="FCI-de"/><ref name="FCI-en"/> * Perang kekuning-kuningan dan ''brindle'' ** '''[[Perang kekuning-kuningan]]''': Warnanya ialah kuning-emas dengan [[topeng melanisme|topeng hitam]]. Hitam patut muncul di pinggir mata dan di kening dan mungkin muncul pada telinga. ** '''''Brindle''''': Warnanya ialah perang kekuning-kuningan dan hitam dalam corak berjalur sevron. Ia kerap juga dirujuk sebagai anjing bercorak berjalur. * Hitam, harlekuin, ''merle'' biru, dan mantel ** '''Hitam''': Warnanya ialah hitam berkilat. Tanda-tanda putih pada dada dan jari kaki tidak diingini dan dianggap sebagai kecacatan. ** '''Harlekuin''': Warna asasnya ialah putih metah dengan tompok-tompok hitam koyak yang tertabur secara tidak teratur di serata tubuh; leher putih metah lebih diutamakan. Tompok-tompok hitam tidak patut langsung cukup besar untuk memberikan penampilan liputan, mahupun sangat kecil sehingga memberikan kesan percikan atau bertelau. Yang layak, namun kurang diingini, ialah beberapa tompok kelabu kecil yang tekal dengan penandaan ''merle'', atau dasar putih dengan helaian bulu hitam tunggal yang terserlah, yang cenderung untuk memberikan kesan garam-dan-lada atau kotor. ''Merlequin'', lapis bulu putih dengan tompok-tompok kelabu dan bukan pula hitam, merupakan syarat penyingkiran.<ref>{{Kutip web|url=https://images.akc.org/pdf/breeds/standards/GreatDane.pdf|title=Official Standard of the Great Dane|trans-title=Piawaian Rasmi Anjing Besar Denmark|format=pdf|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|date=9 Julai 2018|access-date=17 Januari 2024}}</ref> *** Anjing besar Denmark '''''[[merle (bulu anjing)|merle]]'' kelabu''' (''Grautiger'') boleh diterima dalam pertunjukan pengakuran di bawah [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa|FCI]]. Warna ini sebelum ini merupakan kecacatan yang membatalkan kelayakan, tetapi kecacatan ini dihapuskan dalam piawaian baka baharu pada tahun 2012 untuk menyediakan takungan gen lebih luas dan kerana gen ''merle'' kelabu dapat menghasilkan lapis bulu harlekuin betul.<ref name="FCI67-2013">{{Kutip web|url=http://www.fci.be/circulaires/67-2013.pdf|url-status=dead|title=Circular 67/2013 of the FCI, 23/12/2013|trans-title=Surat Pekeliling 67/2013 FCI, 23 Disember 2013|format=pdf|language=en,fr,de,es|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=23 Disember 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140107154817/http://www.fci.be/circulaires/67-2013.pdf|archive-date=7 Januari 2014|access-date=17 Januari 2024}}</ref> Statusnya ialah bahawa ia "tidak diingini dan tidak disingkirkan".<ref name="FCI-de"/><ref name="FCI-en"/> Akibatnya, warna ini tidak boleh mendapat penggredan tertinggi pada pertunjukan anjing.<ref name="FCI-de"/><ref name="FCI-en"/> ** '''Mantel''' (di sesetengah negara dirujuk sebagai '''Boston''' kerana pewarnaan dan corak serupa dengan [[terier Boston]]): Warnanya hitam dan putih dengan liputan hitam legam yang memanjang ke seluruh tubuh; tengkorak hitam dengan muncung putih; takik putih ialah pilihan; kolar putih menyeluruh lebih diutamakan; dada putih; putih pada sebahagian atau keseluruhan tungkai depan dan tungkai belakang; ekor hitam berhujung putih. Penandaan putih kecil pada liputan hitam boleh diterima, begitu juga pecahan pada kolar putih. * Biru dan ''brindle'' biru ** '''Biru''': Warnanya ialah biru keluli tulen. Tanda-tanda putih pada dada dan kaki diizinkan - tidak sekali-kali dengan sentuhan perang kekuning-kuningan atau warna biru kehitam-hitaman.<ref name="FCI-de"/><ref name="FCI-en"/> ** '''''Brindle'' biru''': Ini ialah lapis bulu ''brindle'' dengan latar belakang kelabu biru dan jalur-jalur ''brindle'' lebih gelap.<ref>{{Kutip web|author=Moiz|url=https://petreck.com/blue-brindle-great-dane/|title=The Majestic Blue Brindle Great Dane|trans-title=Anjing Besar Denmark ''Brindle'' Biru yang Mengagumkan|language=en-US|publisher=Pet Reck|access-date=17 Januari 2024}}</ref> ==Kesihatan== Anjing besar Denmark, seperti kebanyakan anjing gergasi, mempunyai metabolisme cepat. Ini menghasilkan lebih banyak tenaga dan pengambilan makanan bagi setiap paun anjing berbanding dengan yang pada baka kecil. Ia mempunyai sesetengah masalah kesihatan yang lazim pada baka besar, termasuk kembung ([[volvulus pendilatan perut|volvulus pendilatan gastrik]]).<ref name="Great Dane Dog Breed Information">{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/great-dane/|url-status=live|title=Great Dane|trans-title=Anjing Besar Denmark|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120817045341/http://www.akc.org/breeds/great_dane/|archive-date=17 Ogos 2012|access-date=9 Januari 2024}}</ref> Pemakanan memainkan peranan dalam kesihatan baka ini. Kembung, atau volvulus pendilatan gastrik (GDV), ialah pembunuh terbesar bagi anjing besar Denmark.<ref name="Great Dane Dog Breed Information"/> Untuk mengelakkan kembung, tempoh rehat selama 40 minit hingga satu jam selepas makan disyorkan sebelum senaman.<ref>{{Cite video|title=Dogs 101: Great Dane|trans-title=Dogs 101: Anjing Besar Denmark|url=https://www.animalplanet.com/tv-shows/dogs-101/videos/great-dane/|url-status=dead|language=en|publisher=[[Animal Planet]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180315025350/https://www.animalplanet.com/tv-shows/dogs-101/videos/great-dane|archive-date=15 Mac 2018|access-date=17 Januari 2024}}</ref> Sebuah kajian United Kingdom tahun 2024 mendapati bahawa purata jangka hayat baka ini ialah 10.6 tahun berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}} Jadual Tambahan 3</ref> Sebuah kajian Sweden tahun 2005 tentang rekod insurans mendapati bahawa 83% daripada jumlah anjing besar Denmark mati menjelang usia 10 tahun, yang lebih tinggi daripada kadar keseluruhan pada 35% daripada jumlah anjing yang mati menjelang usia 10 tahun.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Egenvall|first1=Agneta|last2=Bonnett|first2=Brenda N.|last3=Hedhammar|first3=Åke|last4=Olson|first4=Pekka|date=30 September 2005|title=Mortality in over 350,000 Insured Swedish Dogs from 1995–2000: II. Breed-Specific Age and Survival Patterns and Relative Risk for Causes of Death = Mortalitet hos hund baserad på data från över 350 000 svenska hundar försäkrade under 1995 till 2000: II. Rasspecifika ålders och överlevnadsmönster och relativ risk för olika dödsorsaker|trans-title=Mortaliti pada lebih daripada 350,000 ekor Anjing Insured Sweden dari 1995–2000: II. Pola Usia dan Kemandirian Spesifik Baka dan Risiko Relatif untuk Punca Kematian = Mortaliti pada Anjing Berdasarkan Data daripada Lebih daripada 350,000 Ekor Anjing Sweden semasa Tahun 1995 hingga Tahun 2000: II. Pola Usia dan Kemandirian Spesifik Baka dan Risiko Relatif untuk Punca Kematian Berlainan|journal=Acta Veterinaria Scandinavica|language=en|publisher=[[BioMed Central]]|volume=46|issue=3|pages=121–136|doi=10.1186/1751-0147-46-121|issn=1751-0147|pmc=1624818|pmid=16261925|s2cid=15198478|doi-access=free}}</ref> [[Kardiomiopati terdilat]] dan banyak penyakit jantung [[kecacatan kelahiran|kongenital]] juga lazim ditemukan pada anjing besar Denmark bersempena dengan jangka hayat lebih pendeknya. Anjing besar Denmark juga mungkin membawa gen ''merle'' yang merupakan sebahagian daripada kandungan genetik yang menghasilkan pewarnaan harlekuin.<ref>{{Kutip web|url=http://www.eyecareforanimals.com/animal-eye-conditions/canine/296-merle-gene.html|url-status=dead|title=The Merle Gene and Multiple Ocular Abnormalities|trans-title=Gen ''Merle'' dan Berbilang Keabnormalan Mata|language=en|publisher=Eye Care for Animals|archive-url=https://web.archive.org/web/20131212182621/http://www.eyecareforanimals.com/animal-eye-conditions/canine/296-merle-gene.html|archive-date=12 Disember 2013|access-date=17 Januari 2024}}</ref> Gen ''merle'' adalah dominan tidak lengkap, bermakna bahawa hanya satu salinan gen diperlukan untuk menunjukkan pewarnaan ''merle''; dua gen ''merle'' menghasilkan tanda-tanda putih berlebihan dan banyak isu kesihatan seperti kepekakan, kebutaan, atau isu mata lain yang melemahkan. Satu lagi gen relevan untuk baka ini ialah gen harlekuin. Agar anjing mempunyai warna harlekuin, kedua-dua satu salinan gen ''merle'' dan salah satu gen harlekuin diperlukan. Kehomozigotan pada lokus terjejas untuk gen harlekuin adalah membawa maut untuk anjing yang sudah berada di peringkat embrio.<ref name=":0"/><ref>{{Kutip jurnal|last1=Saif|first1=Rashid|last2=Iftekhar|first2=Ali|last3=Asif|first3=Fatima|last4=Alghanem|first4=Mohammad Suliman|date=20 Ogos 2020|title=Dog Coat Colour Genetics: A Review|trans-title=Genetik Warna Lapis Bulu Anjing: Semakan|journal=Advancements in Life Sciences|language=en|publisher=[[Centre of Excellence in Molecular Biology]]|volume=7|issue=4|pages=215–224|doi=10.62940/als.v7i4.988|issn=2310-5380|s2cid=231785440|doi-access=free}}</ref> Anjing besar Denmark juga dapat menghidap [[penyakit huyung-hayang]], iaitu satu keadaan yang menjejaskan turus vertebra. Memandangkan anjing ini membesar pada kadar cepat, tulang di dalam vertebra-vertebranya dapat menolak ke atas pada saraf tunjang dan menyebabkan kelemahan pada tungkai. Ini dapat dirawat dengan pembedahan atau mungkin sembuh dengan sendiri seiring dengan masa.<ref name=":0">{{Kutip web|url=http://www.vin.com/doc/?id=6693870|title=World Small Animal Veterinary Association World Congress Proceedings, 2004|trans-title=Prosiding Kongres Sedunia Persatuan Veterinar Haiwan Kecil Sedunia, 2004|language=en|publisher=Veterinary Information Network|access-date=17 Januari 2024}}</ref> Seperti kebanyakan baka yang lebih besar, anjing besar Denmark mempunyai risiko khusus terhadap [[displasia pinggul anjing|displasia pinggul]].{{Citation needed|date=November 2023}} ==Kepentingan kebudayaan== {{More citations needed section|date=Februari 2015}} [[Fail:Adult Harlequin Great Dane.jpg|thumb|Anjing besar Denmark harlekuin (jantan)]] : '''Animasi''' * Pereka bentuk animasi [[Iwao Takamoto]] mendasarkan watak [[Scooby-Doo (watak)|Scooby-Doo]] pada seekor ''great dane''. Beliau memperoleh reka bentuk beliau daripada lakaran yang diberikan kepada beliau oleh seorang pekerja [[Hanna-Barbera]] yang membiakbakakan anjing besar Denmark dan kemudian berusaha untuk menjadikan Scooby bertentangan dengan pedigri sempurna dengan ekor lebih panjang, tungkai melengkung, dagu kecil, dan belakang menyerong.<ref>{{Kutip berita|last=Stewart|first=Susan|date=10 Januari 2017|title=Iwao Takamoto, 81, the Animation Artist Who Created Scooby-Doo, Dies|trans-title=Iwao Takamoto, 81, Seniman Animasi yang Cipta Scooby-Doo, Meninggal|url=https://www.nytimes.com/2007/01/10/arts/television/10takamoto.html|url-status=live|language=en|publisher=[[The New York Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220190138/http://www.nytimes.com/2007/01/10/arts/television/10takamoto.html?ex=1326085200&en=621fc868fcd67df1&ei=5088&partner=rssnyt&emc=rss|archive-date=20 Disember 2016|access-date=17 Januari 2024}}</ref><ref>{{Kutip berita|title=Iwao Takamoto, cartoonist who created Scooby-Doo, dies at 81|trans-title=Iwao Takamoto, kartunis yang cipta Scooby-Doo, meninggal pada usia 81|url=https://www.cbc.ca/news/entertainment/iwao-takamoto-cartoonist-who-created-scooby-doo-dies-at-81-1.632989|language=en|publisher=[[CBC News]]|date=9 Januari 2007|access-date=17 Januari 2024}}</ref> : '''Falsafah''' * Seekor anjing besar Denmark tidak bernama menumbangkan [[Jean-Jacques Rousseau]] ke tanah dalam ''[[Les Rêveries du promeneur solitaire]]''; beliau menggambarkan perasaan tunggal kedamaian dan identiti yang tergantung yang ditimbulkan oleh kejutan pertembungan dalam dirinya.<ref>{{Kutip buku|last=Rousseau|first=Jean-Jacques|date=15 September 1992|title=The Reveries of a Solitary Walker|trans-title=Lamunan Seorang Pejalan Berseorangan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=dYlkKJ0CHnEC}}|language=en|translator-last=Butterworth|translator-first=Charles E.|location=Indianapolis, Indiana, Amerika Syarikat|publisher=[[Hackett Publishing Company]]|pages=15–18|isbn=9780872201620|oclc=26352221}}</ref> : '''Jenayah''' * Pada 24 Oktober 1975, Rinka, seekor ''great dane'' milik Norman Scott, ditembak dalam percubaan lemah untuk membunuh Scott, dalam peristiwa yang kemudian dikenali sebagai [[peristiwa Thorpe]]. Pada tahun 1996, Scott Freeman dan Barrie Penrose menerbitkan ''Rinkagate: Rise and Fall of Jeremy Thorpe''.<ref>{{Kutip jurnal|last=Ingham|first=Robert|date=1999|title=The Jeremy Thorpe Story|trans-title=Kisah Jeremy Thorpe|url=https://liberalhistory.org.uk/journal-articles/rinkagate-the-rise-and-fall-of-jeremy-thorpe/|journal=Journal of Liberal Democrat History|language=en|publisher=[[Liberal Democrat History Group]]|volume=23|issue=Musim Panas|pages=22–23}}</ref> : '''Ketenteraan''' * [[Just Nuisance]] ialah satu-satunya anjing yang didaftarkan secara rasmi dalam Tentera Laut Diraja. Dalam hal yang dilakukan terutamanya sebagai penguat semangat untuk tentera yang dikerah untuk [[Perang Dunia Kedua]], Nuisance terbukti menjadi legasi berkekalan bagi pinggir bandar kecil [[Simon's Town]] di [[Cape Town]]. : '''Maskot''' * ''Great dane'' dinamakan [[senarai anjing negeri Amerika Syarikat|anjing negeri]] [[Pennsylvania]] pada tahun 1965<ref>{{Kutip web|url=https://statesymbolsusa.org/symbol-or-officially-designated-item/pennsylvania/state-dog-cat-state-mammal/great-dane|url-status=live|title=Pennsylvania State Dog|trans-title=Anjing Negeri Pennsylvania|language=en|publisher=State Symbols USA|archive-url=https://web.archive.org/web/20080409142547/http://www.statesymbolsusa.org/Pennsylvania/Dog_Great_Dane.html|archive-date=9 April 2008|access-date=21 Disember 2024}}</ref> dan [[Universiti Iowa]] mempunyai ''great dane'', Rex I dan Rex II, sebagai maskot sebelum Hawkeye dipilih.<ref>{{Kutip web|url=http://www.uiowa.edu/~fyi/issues/issues2003_v41/10032003/quiz.html|url-status=dead|title=Pop quiz: How well do you know the UI campus?|trans-title=Kuiz mengejut: Sebaik manakah anda mengenali kampus UI?|language=en|publisher=[[Universiti Iowa]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130630092636/http://www.uiowa.edu/%7Efyi/issues/issues2003_v41/10032003/quiz.html|archive-date=30 Jun 2013|access-date=17 Januari 2024}}</ref> * "Great Danes" ialah nama gelaran bagi [[Universiti di Albany]]. Maskot mereka ialah ''great dane''.<ref>{{Kutip web|url=http://www.albany.edu/spirit/symbols.shtml|url-status=dead|title=Symbols of UAlbany|trans-title=Lambang UAlbany|language=en|publisher=[[Universiti di Albany]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150918003054/http://www.albany.edu/spirit/symbols.shtml|archive-date=18 September 2015|access-date=17 Januari 2024}}</ref> ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|انجيڠ بسر دينمرک, ݢريت دين}}; {{lang-en|italic=yes|great dane}}; {{lang-fr|italic=yes|grand danois}}}} {{Efn|name=b|{{Jawi|دوݢى جرمن, مستيف جرمن}}; {{lang-de|italic=yes|deutsche Dogge}}; {{lang-en|italic=yes|German mastiff}}}} }} ==Rujukan== {{Kategori Commons|Great Dane}} {{Senarai rujukan|refs= <ref name="fci2 de">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/235g02-de.pdf|title=FCI – Standard Nr. 235 DEUTSCHE DOGGE|trans-title=Piawaian FCI No. 235 ''Dogge'' Jerman|format=pdf|language=de|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=2 Oktober 2024|access-date=1 Februari 2025}}</ref> <ref name="fci2 en">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/235g02-en.pdf|title=FCI-Standard N° 235 GREAT DANE (Deutsche Dogge)|trans-title=Piawaian FCI No. 235 ''Dogge'' Jerman (Anjing Besar Denmark)|format=pdf|language=en|translator-last=Seidler|translator-first=Chris|others=Disemak oleh Renée Sporre-Willes, Elke Peper, dan Christina Bailey.|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=2 Oktober 2024|access-date=1 Februari 2025}}</ref> <ref name="otto">{{Kutip buku|last=Pflanze|first=Otto Paul|author-link=Otto Pflanze|date=1990|title=Bismarck and the Development of Germany, Volume III: The Period of Fortification, 1880-1898|trans-title=Bismarck dan Kemajuan Jerman, Jilid III: Tempoh Penguatan, 1880–1898|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=mRsABAAAQBAJ}}|language=en|location=Princeton, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Princeton University Press]]|page=377|doi=10.1515/9781400861095|isbn=9781400861095|oclc=889251372}}</ref> }} {{Anjing Jerman}} {{Mastif}} [[Kategori:Baka anjing|Besar Denmark, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Jerman|Besar Denmark, Anjing]] [[Kategori:Baka FCI|Besar Denmark, Anjing]] [[Kategori:Mastif|Besar Denmark, Anjing]] d4a6e6o5onknlttcvtasrzeapq1s19g 0 654170 6844383 6667918 2026-05-09T00:00:04Z Amir Hamzah 2008 17303 6844383 wikitext text/x-wiki {{Tajuk condong}} {{Untuk|bintang|HAT-P-12}} {{Kotak info baka anjing | name = ''Komondor'' | image = Komondor delvin.jpg | image_caption = ''Komondor'' | altname = ''Komondor'' Hungary <br/> Anjing gembala Hungary | origin = Hungary | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/053g01-en.pdf }} '''''Komondor'''''{{Efn|name=a}}<!--Nama "Canis familiaris pastoralis villosus hungaricus" (serta semua nama pentanomial lain) tidak sah di bawah Kod Tatanama Zoologi Antarabangsa yang membatasi nama haiwan kepada sebanyak-banyaknya tiga kata. Kewujudan rujukan untuk penulisan nama ini tidak mengubah hakikat bahawa nama ini tidak sah. Jangan letakkannya semula.-->, juga dikenali sebagai '''anjing gembala Hungary''', ialah satu [[baka anjing|baka]] [[anjing penjaga haiwan ternakan]] Hungary yang besar dan berwarna putih dengan lapis bulu [[pendandanan anjing#Pemintalan|terpintal]] panjang.<ref name="Komondor Dog Breeds">{{Kutip web|url=http://www.5stardog.com/dog-breeds-komondor.asp|url-status=dead|title=Komondor|trans-title=''Komondor''|language=en|publisher=5StarDog|archive-url=https://web.archive.org/web/20090221224854/http://www.5stardog.com/dog-breeds-komondor.asp|archive-date=21 Februari 2009|access-date=15 Januari 2024}}</ref> ''Komondor'', yang kadang-kadang dirujuk sebagai "anjing [[mop]]" oleh sebab penampilannya, ialah satu baka anjing yang sudah lama terasas<ref name="Komondor, kuvasz">{{Kutip buku|last1=Udvardiné Lukács|first1=Ildikó|last2=Gibizer|first2=Tibor|date=1996|title=Komondor, kuvasz|trans-title=''Komondor'', ''kuvasz''|language=hu|location=Budapest, Hungary|publisher=Elék és Társa|isbn=9637314334}}</ref> yang lazimnya digunakan untuk menjaga haiwan ternakan dan harta benda lain. ''Komondor'' dibawa ke [[Eropah]] oleh [[Cumanos|orang Kuman]]<ref name="history">{{Kutip web|url=http://komondor.org/html/history.html|url-status=dead|title=THE EARLY HISTORY OF THE KOMONDOR|trans-title=SEJARAH AWAL ''KOMONDOR''|language=en|publisher=komondor.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20111108031545/http://www.komondor.org/html/history.html|archive-date=8 November 2011|access-date=4 Ogos 2013}}</ref> dan sebutan terlama tentangnya yang diketahui adalah dalam sebuah [[kodeks]] Hungary dari tahun 1544.<ref name="Komondor, kuvasz"/> Baka ini telah diisytiharkan sebagai salah satu khazanah kebangsaan [[Hungary]] yang perlu dipelihara dan dilindungi daripada pengubahsuaian.<ref>{{Kutip web|url=http://www.katki.hu/KATKI/bal/szaktan/OGY04_32.html|url-status=dead|title=32/2004. (IV. 19.) OGY határozat|language=hu|publisher=katki.hu|date=2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20050216051806/http://www.katki.hu/KATKI/bal/szaktan/OGY04_32.html|archive-date=16 Februari 2005|access-date=4 Ogos 2013}}</ref> ==Etimologi dan sejarah== ''Komondor'' dibawa ke Hungary oleh [[Cumanos|orang Kuman]], orang nomad berbahasa Turkik yang menetap di Hungary pada abad ke-12 dan abad ke-13. Nama ''komondor'' diterbitkan daripada ''*Koman-dor'', yang memaksudkan "anjing Kuman". Baka ini diturunkan daripada anjing Tibet dan datang dari Asia dengan orang Kuman, yang tanah airnya mungkin berhampiran dengan [[Sungai Kuning]]. Pada akhir lewat abad ke-10, orang Mongol mula meluaskan wilayah mereka dengan mengorbankan orang Kuman, memaksa mereka untuk bergerak ke arah barat. Semasa melarikan diri daripada orang Mongol, mereka tiba di sempadan Hungary pada abad ke-12. Orang Kuman diberi suaka dan menetap di Hungary pada tahun 1239 di bawah [[Kutan (pemimpin Türk)|Kutan]] Khan.<ref name="history"/> Tinggalan ''komondor'' telah ditemukan di tapak perkuburan orang Kuman. Nama "''quman-dur''" yang memaksudkan "kepunyaan orang Kuman" atau "anjing Kuman", dengan itu membezakannya daripada baka anjing gembala Hungary serupa yang kemudiannya bergabung dengan ''komondor''. Nama ''komondor'' ditemukan buat kali pertama yang ditulis pada tahun 1544 dalam ''Sejarah Raja Astiagis'' oleh [[Péter Kákonyi]], dalam [[sejarah bahasa Hungary|bahasa Hungary Moden Awal]]. Kemudian, pada tahun 1673, [[John Amos Comenius]] menyebut ''komondor'' dalam salah sebuah karya beliau.<ref name="Komondor, kuvasz"/> Kini, ''komondor'' ialah baka agak lazim di Hungary, negara asalnya. Banyak ''komondor'' terkorban semasa [[Perang Dunia Kedua]] dan kisah tempatan mengatakan bahawa ini adalah kerana apabila pihak Jerman (dan kemudian pihak Rusia) menyerang, mereka terpaksa membunuh anjing ini sebelum mereka dapat menangkap ladang atau rumah yang dijaga olehnya. [[Fail:Komondor male 03.jpg|thumb|280px|''Komondor'' ialah anjing besar. ''Komondor'' jantan muda, baru selepas usia 12 bulan, tiada pintalan yang sudah terbentuk.]] ''Komondor'' berkaitan dengan [[anjing gembala Rusia Selatan]], ''[[puli]]'', dan, dengan lanjutan, ''[[pumi (baka anjing)|pumi]]'', ''[[mudi]]'', [[anjing gembala tanah pamah Poland]], ''[[schapendoes]]'', [[collie berjanggut|''collie'' berjanggut]], dan [[anjing gembala lama Inggeris]].<ref>{{Kutip web|url=https://beardedcollieclub.us/|title=Bearded Collie Club of America – BCCA.US|language=en|publisher=Bearded Collie Club of America|access-date=21 Januari 2024|quote=Its ancestors likely included herding dogs from the European continent, such as the Poland Lowland Sheepdog (Polski Owzcarek Nizinny) and the Komondor, blended with the sheep herding dogs of the British Isles.}}</ref> Pada tahun 1947, ''komondor'' digunakan untuk memperoleh darah segar pada anjing gembala Rusia Selatan yang jarang. Pada tahun 1970-an, satu lagi silangan ''komondor'' dibuat.<ref>{{Kutip web|url=http://www.euphoric.cz/ovtcharka-history.php|url-status=dead|title=South Russian Ovtcharka History|trans-title=Sejarah Anjing Gembala Rusia Selatan|language=en|publisher=Euphoric Black Blossom|archive-url=https://web.archive.org/web/20160531121105/http://www.euphoric.cz/ovtcharka-history.php|archive-date=31 Mei 2016|access-date=21 Januari 2024|quote=To maintain some semblance of breed and bloodline, these pure-breds were crossed with dogs of SRO-type but unknown heritage. In 1947 the Komondor was used to acquire fresh blood; in the 70's another Komondor cross was made.}}</ref> Ia juga dipercayai berkaitan dengan [[anjing gembala Brie|anjing Brie]], [[anjing gembala Catalonia]], [[anjing Serra de Aires]], [[anjing gembala Pyrénées]], dan [[anjing gembala Bergamo]], tetapi anjing Bergamo mempunyai kawanan ternakan tidak seperti ''komondor''.<ref>{{Kutip web|url=https://bergamascousa.com/judge-education/|title=Judging the Bergamasco Sheepdog|trans-title=Menghakimi Anjing Gembala Bergamo|language=en|publisher=Bergamasco Sheepdog Club of America|access-date=21 Januari 2024}}</ref> Dua baka anjing penjaga haiwan ternakan Hungary telah ber-evolusi secara bebas. Ini kerana ''komondor'' dikembangkan oleh sekumpulan orang yang memanggilnya ''Kuman-dor'', "anjing Kuman", dan ''[[kuvasz]]'' pula dibiakbakakan oleh orang berlainan - [[orang Hungary|orang Magyar]]. Untuk sebahagian besar sejarah awal Hungary, kedua-dua orang ini tinggal di kawasan berasingan di Hungary, menuturkan bahasa berlainan, dan oleh itu tidak bercampur. Akibatnya, anjing mereka mempunyai hanya sedikit, jika ada pun, campuran. ==Perihal== ''Komondor'' ialah baka anjing besar—kebanyakannya setinggi lebih daripada {{Convert|30|in|cm}}. Tubuhnya dilitupi oleh lapis bulu berat, kusut, berpintal. Ia mempunyai tubuh tegap, berotot kuat dengan tungkai panjang dan belakang pendek. Ekornya terangkat dengan sedikit lingkaran. Tubuhnya apabila dilihat dari sisi, membentuk segi empat tepat tertiarap. Panjang tubuhnya lebih panjang sedikit daripada ketinggian pada paras kelasa. ''Komondor'' mempunyai kepala lebar dengan muncung lebih pendek sedikit daripada separuh panjang kepala dengan gigitan gunting separas dan lengkap. Hidung dan bibir sentiasa hitam.<ref name="fci">{{Kutip web|url=http://arikomondor.com/fci_standard.htm|url-status=dead|title=FCI Komondor Standards|trans-title=Piawaian ''Komondor'' FCI|language=en|publisher=arikomondor.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20120220155551/http://arikomondor.com/fci_standard.htm|archive-date=20 Februari 2012|access-date=21 Januari 2024}}</ref><ref name="kutya">{{Kutip web|url=https://www.kutya-tar.hu/fajtak/komondor|title=Komondor|trans-title=''Komondor''|language=hu|publisher=Kutya-tár|date=15 Januari 2010|access-date=21 Januari 2024}}</ref><ref name="akc">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/breeds/komondor/index.cfm|url-status=dead|title=Komondor Breed Standard|trans-title=Piawaian Baka ''Komondor''|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090329015746/http://www.akc.org/breeds/komondor/index.cfm|archive-date=29 Mac 2009|access-date=21 Januari 2024}}</ref><ref>{{Kutip web|url=http://www.komondor.org/html/hungarian_standard.html|url-status=dead|title=The FCI Hungarian Standard|trans-title=Piawaian Hungary FCI|language=en|publisher=komondor.org|archive-url=https://web.archive.org/web/20090327062041/http://www.komondor.org/html/hungarian_standard.html|archive-date=27 Mac 2009|access-date=21 Januari 2024}}</ref> Ketinggian minimum ''komondor'' betina ialah {{Convert|25.5|in|cm}} pada paras kelasa dengan purata ketinggian sebanyak {{Convert|27.5|in|cm}}. Ketinggian minimum ''komondor'' jantan ialah {{Convert|27.5|in|cm}} dengan purata ketinggian sebanyak {{Convert|31.5|in|cm}}. Tiada had ketinggian atas yang diberikan.<ref name="kutya"/> ''Komondor'' betina secara purata mempunyai berat {{Convert|88|-|110|lb|kg|abbr=on}} dan ''komondor'' jantan pula mempunyai purata berat {{Convert|110|-|132|lb|kg|abbr=on}}.<ref name="fci"/><ref name="akc"/> ==Penampilan== [[Fail:Komondor dog breed.jpg|thumb|280px|Lapis bulu sepenuhnya berpintal. Lapis bulunya panjang, tebal, dan amat berpintal]] Lapis bulu ''komondor'' ialah lapis bulu putih panjang, tebal, dan amat [[pendandanan anjing#Pemintalan|berpintal]] yang kira-kira sepanjang {{Convert|20|-|27|cm|in|abbr=on}} (jumlah bulu terberat dalam kalangan anjing) dan menyerupai [[rambut gimbal|rambut pilinan]] atau [[mop]]. Lapis bulu anak anjing adalah lembut dan gebu. Walau bagaimanapun, lapis bulunya beralun dan cenderung untuk bergulung seiring dengan kematangan anak anjing. [[Bulu anjing|Lapis bulu]] sepenuhnya matang terbentuk secara semula jadi daripada [[bulu#Bulu bawah|lapis bulu bawah]] lembut dan [[rerambut pengawal|lapis bulu luar]] lebih kasar yang bergabung untuk membentuk jumbai atau pintalan dan mengambil masa kira-kira dua tahun untuk terbentuk. Sedikit bantuan diperlukan dalam mengasingkan pintalan supaya anjing berkenaan tidak bertukar menjadi anjing kusut besar. Panjang pintalan bertambah seiring dengan masa apabila lapis bulu tumbuh. Salin bulu adalah minimum dengan baka ini, bertentangan dengan yang mungkin difikirkan (sebaik sahaja pintalan terbentuk sepenuhnya). Satu-satunya kali sali bulu besar berlaku sebagai anak anjing sebelum pilinan terbentuk sepenuhnya. ''Komondor'' lahir hanya dengan lapis bulu putih,<ref name="k9web">{{Kutip web|last1=Heaney|first1=Richard|last2=Heaney|first2=Therese|date=1995|url=http://www.k9web.com/dog-faqs/breeds/komondors.html|url-status=dead|title=Komondors|trans-title=''Komondor''|language=en|publisher=K9 Web|archive-url=https://web.archive.org/web/20090315033215/http://www.k9web.com/dog-faqs/breeds/komondors.html|archive-date=15 Mac 2009|access-date=21 Januari 2024}}</ref> tidak seperti ''[[puli]]'' yang kelihatan serupa, yang dapat berwarna putih, hitam, atau kadang-kadang kekelabu-kelabuan. Walau bagaimanapun, lapis bulu ''komondor'' pekerja mungkin kehilangan warna akibat unsur-unsur persekitaran dan mungkin kelihatan putih pudar jika tidak dicuci dengan kerap. Secara tradisional, lapis bulu melindungi ''komondor'' daripada kemungkinan gigitan serigala kerana gigitan tidak dapat menembusi lapis bulu tebal.<ref>{{Kutip buku|last=Alderton|first=David|author-link=David Alderton|date=1 September 2010|title=The Dog Selector: How to Choose the Right Dog for You|trans-title=Pemilih Anjing: Cara untuk Memilih Anjing Betul untuk Anda|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=NWDzQwAACAAJ}}|language=en|edition=ke-1|location=Hauppauge, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[B.E.S. Publishing]]|isbn=9780764163654|oclc=606762012}}</ref> Lapis bulu ''komondor'' memakan masa kira-kira dua hari setengah untuk kering selepas mandi. ==Perangai== ''Komondor'' terbina untuk penjagaan ternakan. Perangainya seperti kebanyakan anjing penjaga haiwan ternakan; ia tenang dan mantap apabila keadaan normal, tetapi, sekiranya berlaku masalah, anjing berkenaan akan mempertahankan tuduhannya tanpa takut. Ia dibiakbakakan untuk berfikir dan bertindak secara bebas dan membuat keputusan sendirian.<ref name="Komondor Dog Breeds"/> ''Komondor'' bersikap penyayang dengan keluarganya<ref name="Komondor, kuvasz"/><ref name="k9web"/> dan lemah lembut dengan kanak-kanak dan rakan-rakan keluarga. Walaupun berwaspada terhadap orang asing, ia mampu menerima mereka apabila ada kejelasan bahawa tiada bahaya yang menanti<ref>{{Kutip web|url=http://clubs.akc.org/kca/aboutthe.htm|url-status=dead|title=About the Komondor|trans-title=Tentang ''Komondor''|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090328041426/http://clubs.akc.org/kca/aboutthe.htm|archive-date=28 Mac 2009|access-date=21 Januari 2024}}</ref> kerana naluri untuk bersikap pelindung terhadap keluarga, rumah, dan harta bendanya.<ref name="k9web"/> ''Komondor'' sangat baik dengan haiwan peliharaan keluarga lain, kerap melindungi mereka, tetapi tidak toleran terhadap haiwan menceroboh dan bukan anjing baik untuk pangsapuri. Anjing ini berjaga-jaga dan berehat pada waktu siang, mengawasi persekitarannya, tetapi pada waktu malam sentiasa bergerak-gerak, meronda di tempat berkenaan, naik dan turun mengelilingi seluruh wilayahnya.<ref name="Komondor, kuvasz"/> Anjing ini biasanya menumbangkan dan menahan penceroboh sehingga pemiliknya tiba.<ref name="Komondor, kuvasz"/> Pembiak baka ''komondor'' Hungary pernah mengatakan bahawa penceroboh mungkin diizinkan untuk memasuki hartanah yang dikawal oleh ''komondor'', tetapi penceroboh itu tidak diizinkan untuk keluar atau melarikan diri.<ref name="Komondor, kuvasz"/> ==Kegunaan== Baka ini mempunyai naluri penjaga semula jadi dan keupayaan sedia ada untuk menjaga [[haiwan ternakan]].<ref>{{Kutip buku|last=Alderton|first=David|author-link=David Alderton|date=1 September 2010|title=The Dog Selector: How to Choose the Right Dog for You|trans-title=Pemilih Anjing: Cara untuk Memilih Anjing Betul untuk Anda|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=NWDzQwAACAAJ}}|language=en|edition=ke-1|location=Hauppauge, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[B.E.S. Publishing]]|page=156|isbn=9780764163654|oclc=606762012}}</ref> Sebagai anjing atletik, ''komondor'' adalah pantas dan berkuasa dan akan melompat ke arah pemangsa untuk mengusirnya atau menjatuhkannya. Ia dapat berjaya digunakan untuk menjaga biri-biri daripada serigala atau beruang. Ia merupakan baka anjing besar dan kuat, berperisai dengan lapis bulu tebal. Lapis bulu memberikan perlindungan menentang haiwan liar, cuaca, dan tumbuh-tumbuhan. Lapis bulunya kelihatan serupa dengan lapis bulu biri-biri supaya ia boleh dengan mudah bersepadu dalam kawanan dan menyamar, lalu memberikan kelebihan apabila pemangsa seperti serigala menyerang. ''Komondor'' ialah salah satu baka [[anjing penjaga haiwan ternakan]] yang telah menyaksikan peningkatan besar dalam penggunaan sebagai penjaga [[biri-biri]] dan [[kambing]] di Amerika Syarikat untuk melindungi haiwan ternakan menentang pemangsa seperti koyote, kugar, beruang, dan pemangsa lain.<ref name="Komondor Dog Breeds"/> ==Pelatihan== Oleh sebab saiz, kuasa, kelajuan, dan perangai ''komondor'', kekurangan pelatihan kepatuhan dapat mengakibatkan bahaya kepada orang lain. ''Komondor'' biasanya bergerak balas dengan baik terhadap pelatihan jika dimulakan lebih awal (sebaik-baiknya pada usia 4–8 bulan). ''Komondor'' dapat menjadi ketegar apabila bosan. Oleh itu, ada kemustahakan supaya sesi latihan rancak dan menggembirakan. Pujian ialah kemestian, begitu juga pembetulan tekal dan berperikemanusiaan. Sebaik sahaja ''komondor'' terlepas dengan tingkah laku tidak mesra atau bermusuhan, ia akan sentiasa berfikir bahawa tingkah laku tersebut adalah sesuai. Oleh itu, pembetulan tekal walaupun dengan anak anjing muda adalah perlu untuk memastikan anjing dewasa tersesuai dengan baik. Sosialisasi juga amat penting.<ref name="k9web"/> ''Komondor'' patut didedahkan kepada situasi baharu, manusia, dan anjing lain semasa masih anak anjing. Oleh sebab ia merupakan anjing pengawal semula jadi, ''komondor'' yang tidak tersosialisasi dengan betul mungkin bertindak balas dengan cara terlalu agresif apabila berhadapan dengan situasi atau orang baharu.{{Citation needed|date=April 2023}} [[Perundangan spesifik baka]] mensyaratkan agar sesetengah baka diberongsong di tempat awam. [[Romania]] ialah satu-satunya negara yang mewajibkan agar ''komondor'' diberongsong.<ref>{{Kutip berita|title=Cainii din rasa Pitbull vor fi interzisi in Romania|trans-title=Anjing baka pitbul akan dilarang di Romania|url=http://www.adevarul.ro/articole/2002/cainii-din-rasa-pitbull-vor-fi-interzisi-in-romania.html|url-status=dead|language=ro|publisher=[[Adevărul]]|date=26 April 2002|archive-url=https://web.archive.org/web/20091118011024/http://www.adevarul.ro/articole/2002/cainii-din-rasa-pitbull-vor-fi-interzisi-in-romania.html|archive-date=18 November 2009|access-date=21 Januari 2024}}</ref> ==Dalam kebudayaan popular== Muka hadapan album tahun 1996 [[Beck]], ''[[Odelay]]'' ialah foto seekor ''komondor'' yang melompat melepasi halangan, yang diambil oleh jurugambar anjing Joan Ludwig (1914–2004) untuk keluaran Julai 1977 bagi ''Gazette'' terbitan American Kennel Club.<ref>{{Kutip web|url=https://thefutureheart.com/2016/06/18/odelay-dog-akc-kennel-ludwig-komondor-beck-cover/|title=Beck's "All Original Collage" – The Artwork Of 'Odelay' And How It Matches The Music Within|trans-title="Kolaj Serba Asli" Beck – Karya Seni 'Odelay' dan Cara Karya Itu Memadani Muzik di Dalam|language=en|publisher=The Future Heart|date=18 Jun 2016|access-date=21 Januari 2024}}</ref> ==Lihat juga== * [[Senarai baka anjing]] ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|کوموندور}}; {{lang-hu|italic=yes|komondor}}; {{IPAc-en|ˈ|k|ɒ|m|ə|n|d|ɔːr|,_|ˈ|k|oʊ|m|-}}<ref>{{Cite dictionary|title=komondor|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/komondor|dictionary=[[Merriam-Webster]]|language=en|publisher=[[Encyclopædia Britannica, Inc.|Encyclopædia Britannica]]|access-date=15 Januari 2024}}</ref>}} }} ==Rujukan== {{Commons}} {{Senarai rujukan|30em}} {{Anjing Hungary}} {{Anjing penjaga haiwan ternakan}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Hungary]] [[Kategori:Baka FCI]] [[Kategori:Anjing penjaga haiwan ternakan]] [[Kategori:Perkataan dan frasa bahasa Hungary]] fyerhec67vp5r48m338hqatg740xplm 0 654175 6844395 6801925 2026-05-09T00:00:18Z Amir Hamzah 2008 17303 6844395 wikitext text/x-wiki {{Kotak info baka anjing | name = Malamut Alaska | image = Alaskan Malamute.jpg | image_caption = Malamut Alaska kelabu dan putih | altname = Malamut | origin = Amerika Syarikat | maleheight = {{Convert|25|in|cm}}<ref name="FCI">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/243g05-en.pdf|title=FCI-Standard N° 243 ALASKAN MALAMUTE|trans-title=Piawaian FCI No. 243 Malamut Alaska|format=pdf|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=10 Mac 2023|access-date=3 Januari 2024}}</ref> | femaleheight = {{Convert|23|in|cm}}<ref name="FCI"/> | maleweight = {{Convert|38|kg|lb|0}}<ref name="FCI"/> | femaleweight = {{Convert|34|kg|lb|0}}<ref name="FCI"/> | coat = Tebal, lapis bulu ganda, dengan lapis bulu bawah lebat | colour = Kelabu, sabel, hitam, atau merah, sentiasa dengan putih, serta putih dan perang menyeluruh | litter_size = 4–10 ekor anak anjing | kc_name = [[American Kennel Club]] | kc_std = http://www.akc.org/dog-breeds/alaskan-malamute/#standard | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/243g05-en.pdf | note = Anjing negeri Alaska }} '''Malamut Alaska'''{{Efn|name=a}} atau hanya '''malamut''' ialah satu [[baka anjing]] besar yang pada asalnya dibiakbakakan untuk kekuatannya dan ketahanannya untuk menarik muatan sebagai [[anjing kereta luncur salji]].<ref name=":2">{{Kutip buku|last=Fogle|first=Bruce|author-link=Bruce Fogle|date=1 Oktober 2013|editor-last=Dennis-Bryan|editor-first=Kim|title=The Dog Encyclopedia: The Definitive Visual Guide|trans-title=Ensiklopedia Anjing: Panduan Visual Muktamad|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=ZWLyAAAAQBAJ}}|language=en|others=Disumbangkan oleh Ann Baggaley dan Katie John.|edition=ke-2|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[DK (penerbit)|Dorling Kindersley Publishing]]|page=103|isbn=9781465421166|oclc=859155647}}</ref> Ia serupa dengan baka Artik lain seperti ''[[husky]]'', [[spits]], [[anjing Greenland]], [[anjing Eskimo Kanada]], [[husky Siberia|''husky'' Siberia]], dan [[anjing Samoyed]]. ==Zuriat== Walaupun anjing pertama dipercayai tiba di Benua Amerika pada 12,000 tahun lalu, orang dan anjing mereka tidak bertapak di Artik sehingga [[orang Paleo-Eskimo]] pada 4,500 tahun lalu, diikuti oleh [[orang Thule]] pada 1,000 tahun lalu, kedua-duanya berasal dari [[Siberia]].<ref name="brown2015">{{Kutip jurnal|last1=Brown|first1=Sarah Krystyna|last2=Darwent|first2=Christyann Marie|last3=Wictum|first3=Elizabeth J.|last4=Sacks|first4=Benjamin N.|date=24 Jun 2015|title=Using multiple markers to elucidate the ancient, historical and modern relationships among North American Arctic dog breeds|trans-title=Menggunakan berbilang penanda untuk menerangkan hubungan purba, hubungan sejarah, dan hubungan moden dalam kalangan baka anjing Artik Amerika Utara|journal=[[Heredity (jurnal)|Heredity]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=115|issue=6|pages=488–495|bibcode=2015Hered.115..488B|doi=10.1038/hdy.2015.49|issn=1365-2540|pmc=4806895|pmid=26103948|s2cid=20747538|doi-access=free}}</ref> Malamut disangkakan dibiakbakakan oleh orang [[Iñupiat|Inupiaq]] [[bahasa Iñupiaq#Dialek|Malimiut]] dari kawasan [[Norton Sound]] di Alaska.<ref>{{Kutip jurnal|last=Handford|first=Jenny Mai|date=Julai 1998|title=Dog sledging in the eighteenth century: North America and Siberia|trans-title=Penggunaan kereta luncur salji anjing pada abad kelapan belas: Amerika Utara dan Siberia|journal=[[Polar Record]]|language=en|publisher=[[Cambridge University Press]]|volume=34|issue=190|pages=237–248|doi=10.1017/S0032247400025705|issn=1475-3057|s2cid=128763354}}</ref> Malamut telah dikenal pasti sebagai [[baka anjing#Baka basal|baka basal]] yang mendahului baka-baka moden pada abad ke-19. Sebuah kajian pada tahun 2013 menunjukkan bahawa malamut Alaska mempunyai asal usul di Asia Timur yang serupa, namun tidak sejelasnya berkaitan, dengan anjing Greenland dan anjing Eskimo Kanada, tetapi mengandungi percampuran mungkin dengan ''husky'' Siberia.<ref>{{Kutip jurnal|last1=van Asch|first1=Barbara|last2=Zhang|first2=Aibing|last3=Oskarsson|first3=Mattias C. R.|last4=Klütsch|first4=Cornelya F. C.|last5=Amorim dos Santos|first5=António Manuel|author5-link=António Amorim|last6=Savolainen|first6=Carl Peter Olavi|author6-link=Peter Savolainen|date=7 September 2013|title=Pre-Columbian origins of Native American dog breeds, with only limited replacement by European dogs, confirmed by mtDNA analysis|trans-title=Asal usul pra-Columbus bagi baka anjing asli Amerika, dengan hanya penggantian terbatas oleh anjing Eropah, disahkan oleh analisis mtDNA|journal=[[Proceedings of the Royal Society|Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences]]|language=en|publisher=[[Royal Society]]|volume=280|issue=1766|article-number=20131142|doi=10.1098/rspb.2013.1142|issn=1471-2954|jstor=23478920|pmc=3730590|pmid=23843389|s2cid=18913715|doi-access=free}}</ref> Pada tahun 2015, sebuah kajian yang menggunakan beberapa penanda genetik menunjukkan bahawa malamut, ''husky'' Siberia, dan [[husky Alaska|''husky'' Alaska]] mengongsi hubungan genetik rapat antara satu sama lain dan berkaitan dengan [[anjing tarikan Chukotka]] dari Siberia. Anjing-anjing ini terpisah daripada dua baka anjing [[Inuit]], iaitu anjing Eskimo Kanada dan anjing Greenland. Di Amerika Utara, malamut dan ''husky'' Siberia kedua-duanya telah mengekalkan zuriat Siberia-nya dan telah menyumbang dengan ketara kepada ''husky'' Alaska, yang menunjukkan bukti persilangan dengan baka-baka Eropah yang tekal dengan baka ini yang dihasilkan di Amerika Utara pascapenjajahan.<ref name="brown2015"/> DNA yang disarikan daripada anjing berusia 9,500 tahun, iaitu Zhokhov, yang dinamai sempena [[Pulau Zhokhov|pulau di Siberia]], didapati mempunyai leluhur bersama dengan anjing tarikan Greenland, malamut Alaska, dan ''husky'' Siberia.<ref>{{Kutip web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2020/06/200625144816.htm|title=Sled dogs are closely related to 9500-year-old 'ancient dog'|trans-title=Anjing kereta luncur salji berkait rapat dengan 'anjing purba' berusia 9,500 tahun|language=en|publisher=[[ScienceDaily]]|date=25 Jun 2020|access-date=3 Januari 2024}}</ref> ==Penampilan== [[Fail:Red-White Alaskan Malamute female.JPG|thumb|Malamut Alaska betina merah dan putih]] [[Fail:Alaskan malamut 465.jpg|thumb|Malamut Alaska dengan lapis bulu hitam dan putih pelana]] Piawaian [[American Kennel Club]] (AKC) memerihalkan julat saiz semula jadi dengan tinggi keutamaan {{Convert|23|in|cm}} dan berat {{Convert|75|lb|kg|0}} untk betina, dan tinggi {{Convert|25|in|cm}} dan berat {{Convert|85|lb|kg|0}} untuk jantan.<ref name="Alaskan Malamute Breed Standard"/> Individu lebih berat ({{Convert|90|lb|kg|0|abbr=on}}) dan anjing lebih kecil daripada {{Convert|75|lb|kg|0}} lazim terlihat. Kerap terdapat perbezaan saiz jelas antara jantan dengan betina. Berat melebihi {{Convert|100|lb|kg|0}} juga terlihat.<ref name="Alaskan Malamute Breed Standard">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/dog-breeds/alaskan-malamute/|url-status=usurped|title=meet the Alaskan Malamute|trans-title=kenali Malamut Alaska|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150215040551/http://www.akc.org/dog-breeds/alaskan-malamute/|archive-date=15 Februari 2015|access-date=3 Januari 2024}}</ref> Malamut Alaska berlapis bulu ganda. Lapis bulu bawah mempunyai tekstur berminyak dan mirip wul dan dapat menjadi setebal dua inci.<ref name="Alaskan Malamute Breed Standard"/> Lapis rerambut pengawal atas adalah kasar dan terletak jauh dari tubuh dengan lebih panjang di kelasa tetapi tidak lebih daripada satu inci dari sisi tubuh. Telinganya berperkadaran kecil berbanding dengan kepala dan menegak ke atas apabila ia menumpukan perhatian. Malamut Alaska ialah anjing berat dengan sifat dan tubuh lebih menggerunkan berbanding dengan ''husky'' Siberia yang dibiakbakakan untuk kelajuan. Malamut Alaska dibiakbakakan untuk kuasa dan daya tahan yang merupakan fungsi aslinya dan perkara yang disyaratkan oleh piawaian baka untuk pembiak baka malamut Alaska. Warna biasanya merupakan pelbagai cahaya warna kelabu dan putih, sabel dan putih, hitam dan putih, perang anjing laut dan putih, merah dan putih, atau putih padu.<ref>{{Kutip web|url=http://alaskanmalamute.org/malamutes/breed-standard|url-status=dead|title=Breed Standard|trans-title=Piawaian Baka|language=en|publisher=Alaskan Malamute Club of America|archive-url=https://web.archive.org/web/20131219014430/http://alaskanmalamute.org/malamutes/breed-standard|archive-date=19 Disember 2013|access-date=3 Januari 2024}}</ref> Terdapat pelbagai tanda pada baka ini termasuk tanda muka, takik di tengkuk, dan kolar atau separa kolar. Putih kerap menjadi warna utama pada tubuh, bahagian tungkai, kaki, dan bahagian tanda muka. Dari segi ragam warna, sesetengah malamut memiliki bayang warna antara kelabu gelap dengan kuning pucat di sekitar reja-rejanya dan kawasan putih, terpapar dengan gen terangkai warna yang dikenali sebagai [[agouti (pewarnaan)|agouti]]. Dua alel agouti, dengan kemungkinan alel ketiga, kelihatan ditemukan pada malamut: ''aw'' (corak agouti atau corak serigala/liar), ''at'' (corak titik sawo matang atau corak hitam), dan ''awat'' (agouti heterozigus atau agouti gelap). Mata malamut Alaska berbentuk badam dan memiliki pelbagai cahaya warna perang; walau bagaimanapun, mata lebih gelap lebih diutamakan. Malamut Alaska baka tulen tidak mempunyai mata biru. Tubuh fizikal malamut adalah padat dan kuat dengan isi, tulang, dan kaki. Menurut piawaian baka AKC, ekor malamut cukup berbulu dan terangkat ke atas paras belakang seperti jumbai melambai. Ekor skru gabus (lazim terlihat pada [[anjing Akita]]) kadang-kadang terlihat tetapi dianggap sebagai kecacatan dalam piawaian baka AKC. Ekor cukup berbulu malamut membantu untuk mengekalkan kehangatan apabila ia berlingkar di dalam salji. Ia kerap terlihat membelitkan ekornya di sekitar hidung dan muka, yang dianggap melindunginya daripada unsur cuaca mencabar seperti salji berhembus. Telinganya pada umumnya tegak, berbentuk baji, berperkadaran kecil berbanding dengan kepala, dan terletak di sisi tengkorak. Muncungnya dalam dan lebar, menirus sedikit dari tengkorak ke hidung. Hidung dan gusinya hitam, tetapi sesetengah malamut mempunyai hidung salji, iaitu hitam dengan bayang warna merah jambu yang dapat menjadi lebih gelap atau lebih cerah, bergantung pada musim. [[Fail:Buġibba Harbour, female and male.jpg|thumb|left|Malamut Alaska bersaudara; betina (kiri) dan jantan (kanan)]] ==Kesihatan== [[Fail:Puppy Alaskan Malamute.jpg|thumb|Anak malamut Alaska kelabu muda dan putih – berusia dua bulan]] Sebuah kajian United Kingdom tahun 2024 mendapati purata jangka hayat sebanyak 11.3 tahun, berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> Masalah kesihatan yang paling lazim dilaporkan bagi malamut Alaska, dalam tinjauan The Kennel Club tahun 2004 (berdasarkan saiz sampel sebanyak 64 ekor anjing), merupakan masalah otot rangka ([[displasia pinggul anjing|displasia pinggul]]) dan [[katarak]] keturunan. Isu kesihatan tambahan, yang asal usulnya [[idiopati|tidak diketahui]], termasuk [[epilepsi]], [[kecacatan jantung kongenital|penyakit jantung kongenital]], [[penyakit ginjal|masalah ginjal]], dan [[keadaan kulit|kecelaruan kulit]].<ref name=":0">{{Kutip web|url=https://www.thekennelclub.org.uk/media/16230/alaskan%20malamute.pdf|url-status=dead|title=Summary results of the Purebred Dog Health Survey for the Alaskan Malamute breed|trans-title=Keputusan ringkasan Tinjauan Kesihatan Anjing Baka Tulen untuk baka Malamut Alaska|format=pdf|language=en|publisher=Jawatankuasa Sains [[The Kennel Club]]/British Small Animal Veterinary Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20181031005403/https://www.thekennelclub.org.uk/media/16230/alaskan%20malamute.pdf|archive-date=31 Oktober 2018|access-date=3 Januari 2024}}</ref> Isu kesihatan lain pada malamut termasuk [[displasia siku]], [[polineuropati pada anjing dan kucing|polineuropati terwaris]], [[osteokondrodisplasia]], [[hipoplasia serebelum (bukan manusia)|hipoplasia serebelum]], kecacatan jantung, dan masalah mata (khususnya katarak dan [[atrofi retina progresif]]).<ref name="Malamute Club">{{Kutip web|url=http://www.alaskanmalamute.org/Health/health.asp|url-status=dead|title=Health and The Alaskan Malamute|trans-title=Kesihatan dan Malamut Alaska|language=en|publisher=Alaskan Malamute Club of America|archive-url=https://web.archive.org/web/20090208204524/http://www.alaskanmalamute.org/health/malamutehealth.asp|archive-date=8 Februari 2009|access-date=3 Januari 2024}}</ref> Masalah yang semakin menjadi-jadi dalam kalangan baka anjing Artik, termasuk malamut Alaska, ialah [[kencing manis pada anjing|kencing manis anjing]], dengan permulaan yang berlaku biasanya pada pertengahan usia (5 hingga 7 tahun).<ref name="ADRTC">{{Kutip web|last=Loureiro|first=Regina|date=30 Januari 2008|url=https://adrtc.org/canine-diabetes/|url-status=dead|title=Canine Diabetes|trans-title=Diabetes Anjing|language=en|publisher=Arctic Dog Rescue and Training Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928001653/http://www.adrtc.org/canine-diabetes/|archive-date=28 September 2013|access-date=3 Januari 2024}}</ref> Lagi satu isu kesihatan lain dengan malamut ialah [[kekurangan zink]], kerana baka ini tidak dapat semudahnya menyerap zink, yang dapat membawa kepada jangkitan atau masalah kulit dan bulu.<ref>{{Kutip web|last=Vitale|first=Carlo|date=1 Jun 2004|url=http://veterinarynews.dvm360.com/canine-zinc-responsive-dermatosis|url-status=dead|title=Canine zinc-responsive dermatosis|trans-title=Dermatosis responsif zink anjing|language=en|publisher=dvm360|archive-url=https://web.archive.org/web/20190803212336/http://veterinarynews.dvm360.com/canine-zinc-responsive-dermatosis|archive-date=3 Ogos 2019|access-date=3 Januari 2024}}</ref> [[Penyakit tiroid|Kecelaruan tiroid]] ialah isu hormon paling lazim pada anjing dan [[hipotiroidisme pada anjing|hipotiroidisme]] adalah lazim pada malamut.<ref>{{Kutip buku|last1=Rhodes|first1=Karen Helton|last2=Werner|first2=Alexander H.|date=25 Januari 2011|title=Blackwell's Five-Minute Veterinary Consult Clinical Companion: Small Animal Dermatology|trans-title=Teman Klinikal Rujukan Veterinar Lima Minit Blackwell: Dermatologi Haiwan Kecil|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=bZnNbwAACAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Ames, Iowa, Amerika Syarikat|publisher=[[Wiley-Blackwell]]|page=148|isbn=9780813815961|oclc=645598149}}</ref> ==Sejarah== [[Imej:Eskimo family with Malamute from 1915.JPG|thumb|Sebuah keluarga [[Iñupiat]] dengan seekor malamut dari tahun 1915]] Malamut Alaska mempunyai peranan utama dengan teman manusianya&nbsp;iaitu sebagai anjing serba guna, yang bekerja, berburu, dan hidup bersama dengan manusia.<ref>{{Kutip buku|last=Cummins|first=Bryan David|date=2002|title=First Nations, First Dogs|trans-title=Bangsa-bangsa Pertama, Anjing-anjing Pertama|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=0wMaAQAAIAAJ}}|language=en|location=Calgary, Kanada|publisher=Detselig Enterprises|isbn=9781550592276|oclc=49247572}}</ref>{{Halaman diperlukan|date=April 2021}} Anjing ini terkenal kerana kebolehan perburuan cemerlangnya dan digunakan untuk memburu pemangsa besar seperti beruang. Ia juga membantu pemiliknya untuk menemukan anjing laut dengan memberikan isyarat kepada pemilik tentang lubang hembus anjing laut. Hubungan saling bergantung antara orang Malamute dengan anjing mereka menggalakkan kejayaan sesama kedua-dua pihak dan membolehkan mereka bertahan di tanah yang sukar dihuni di atas [[Garisan Artik]].{{Citation needed|date=April 2021}} Buat tempoh singkat semasa [[Kerubut Emas Klondike]] pada tahun 1896, malamut dan anjing kereta luncur salji lain menjadi amat bernilai kepada prospektor dan penetap baru tiba dan kerap dibiakbakakan bersilang dengan baka import.<ref>{{Kutip buku|last=Adney|first=Edwin Tappan|author-link=Tappan Adney|date=1900|title=The Klondike Stampede|trans-title=Rempuhan Klondike|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=fvA0AAAAIAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Harper (penerbit)|Harper & Brothers]]|isbn=9780598284020|oclc=2623947}}</ref> {{Petikan puisi|Pengiktirafan baka tiba pada tahun 1935, kebanyakannya melalui usaha Pn. Eva B. Seeley. Pada masa itu, banyak anjing merupakan keturunan leluhur yang tidak diketahui. Yang kelihatan seperti baka tulen digunakan untuk pembiakbakaan, selebihnya disingkirkan. Selepas beberapa tahun, pejabat pendaftaran ditutup.<ref name="images.akc.org">{{Kutip web|url=https://images.akc.org/pdf/study_guides/alaskan_malamute.pdf|title=Alaskan Malamute Club of America, Inc. Presents: The Alaskan Malamute|trans-title=Alaskan Malamute Club of America, Inc. Mempersembahkan: Malamut Alaska|format=pdf|language=en|publisher=Alaskan Malamute Club of America|access-date=3 Januari 2024}}</ref> Kehilangan daripada khidmat dalam Perang Dunia Kedua banyak menjejaskan baka ini namun tidak melenyapkannya. Pada tahun 1947, terdapat anggaran hanya 30 ekor anjing berdaftar yang tinggal. Maka, buku pembaka dibuka semula. [[Robert J. Zoller]] terlibat dalam baka ini dan mengambil kesempatan untuk menggabungkan anjing-anjing M'’Loot dan Hinman/Irwin dengan anjing terpilih [[Kotzebue (keluarga bangsawan)|Kotzebue]] untuk menghasilkan keturunan yang menjadi susur galur Husky-Pak. Semua malamut moden diturunkan daripada strain-strain awal dan menunjukkan gabungan ciri-ciri ke tahap yang lebih besar atau lebih kecil. Maka, terdapat perbezaan semula jadi yang terlihat kini. : — American Kennel Club<ref name="images.akc.org"/> (terjemahan)}} Malamut pernah mempunyai sejarah tersendiri; membantu [[Richard Evelyn Byrd|Laksamana Muda Richard Byrd]] ke [[Kutub Selatan]], dan para pelombong yang datang ke Alaska semasa Kerubut Emas tahun 1896, serta berkhidmat dalam [[Perang Dunia Kedua]] terutamanya sebagai anjing pencarian dan penyelamatan di [[Greenland]], walaupun juga digunakan sebagai anjing penarikan muatan dan pembungkusan di Eropah. Anjing ini tidak pernah ditakdirkan untuk menjadi anjing kereta luncur salji perlumbaan; ia digunakan untuk penarikan muatan berat, iaitu penarikan beratus-ratus, malah beribu-ribu paun bekalan ke kampung-kampung dan ke kem-kem dalam kumpulan sekurang-kurang empat ekor anjing untuk muatan berat.{{Citation needed|date=April 2021}} [[Maskot]] ''Husky'' Universiti Washington ialah seekor malamut Alaska.<ref>{{Kutip web|url=https://gohuskies.com/sports/2013/4/18/208229209.aspx|title=Mascot History|trans-title=Sejarah Maskot|language=en|publisher=[[Washington Huskies]]|access-date=3 Januari 2024}}</ref> Pada tahun 2010, malamut Alaska dinamai anjing negeri rasmi [[Alaska]].<ref>{{Kutip web|last=Dean|first=Josh|date=17 April 2012|url=https://www.slate.com/articles/life/culturebox/2012/04/state_dogs_the_surprisingly_tortuous_kid_defying_history_of_dog_honoring_legislation_.html|title="The Great Dane's Head Resembles the Outline of the Commonwealth's Boundaries"|trans-title="Kepala Anjing Besar Denmark Menyerupai Garis Luar Sempadan Komanwel"|language=en|publisher=[[Slate (majalah)|Slate]]|access-date=3 Januari 2024}}</ref><ref>{{Kutip berita|title=Sorry, huskies, Malamute now AK's state dog|trans-title=Maaf, ''husky'', malamut kini anjing negeri Alaska|url=http://alaskadispatch.com/alaska-beat/286-april-19/4958-sorry-huskies-malamute-now-aks-state-dog|url-status=dead|language=en|publisher=[[Alaska Dispatch]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100425050447/http://www.alaskadispatch.com/alaska-beat/286-april-19/4958-sorry-huskies-malamute-now-aks-state-dog|archive-date=25 April 2010|access-date=3 Januari 2024}}</ref> [[Sekolah Tinggi Lathrop (Alaska)|Sekolah Tinggi Lathrop]] di [[Fairbanks, Alaska|Fairbanks]], Alaska menggunakan seekor malamut sebagai maskot rasminya.<ref>{{Kutip web|url=https://lth.k12northstar.org/|title=Home - Lathrop High|trans-title=Laman - Sekolah Tinggi Lathrop|language=en|publisher=[[Daerah Sekolah Fairbanks North Star Borough]]|access-date=3 Januari 2024}}</ref> ==Lihat juga== * [[Bendera Yukon]] * [[Husky Alaska|''Husky'' Alaska]] * [[Jata Yukon]] * [[Senarai baka anjing]] ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|مالاموت السکا}}; {{lang-en|italic=yes|Alaskan malamute}}}} }} ==Nota kaki== {{Kategori Commons|Alaskan Malamute}} {{Senarai rujukan|30em}} {{Anjing Amerika Syarikat}} {{Spits}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Amerika Syarikat]] [[Kategori:Baka FCI]] [[Kategori:Anjing kereta luncur salji]] [[Kategori:Baka spits]] [[Kategori:Baka anjing berasal daripada Peribumi Amerika]] [[Kategori:Lambang Alaska]] thryue76lpth289uh1298ckmzqh43xy 0 654337 6844386 6796665 2026-05-09T00:00:08Z Amir Hamzah 2008 17303 6844386 wikitext text/x-wiki {{Lencong|Doberman|kegunaan lain|Doberman (nyahkekaburan)}} {{Kotak info baka anjing | name = Anjing Dobermann | image = Dobermann handling.jpg | image_alt = Dob-3ans.jpg | image_caption = Betina dewasa, dengan telinga dan ekor lengkap | altname = ''Dobermann'' <br/> Pincer Dobermann | origin = Jerman | maleheight = {{Convert|68|-|72|cm|in|round=5}}{{R|fci2 de|fci2 en}} | femaleheight = {{Convert|63|-|68|cm|in|round=5}}{{R|fci2 de|fci2 en}} | maleweight = {{Convert|40|-|45|kg|lb|round=5}}{{R|fci2 de|fci2 en}} | femaleweight = {{Convert|32|-|35|kg|lb|round=5}}{{R|fci2 de|fci2 en}} | coat = pendek | colour = hitam dan karat, merah dan karat, biru dan karat, perang kekuning-kuningan (ledang), dan karat<ref>{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/doberman-pinscher/|title=Doberman Pinscher|trans-title=Pincer Dobermann|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=3 Januari 2026}}</ref> | kc_name = [[Verband für das Deutsche Hundewesen]] | kc_std = https://www.vdh.de/welpen/mein-welpe/dobermann | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/143g02-en.pdf }} '''Anjing Dobermann''' atau '''''dobermann'''''{{Efn|name=a}} ialah satu [[baka anjing|baka]] [[anjing pekerja]] sederhana-besar Jerman daripada jenis [[pincer]]. Di Kanada dan di Amerika Syarikat, ia dikenali sebagai '''pincer Dobermann'''.{{Efn|name=b}} Ia pada asalnya dibiakbakakan di [[Thüringen]] pada sekitar tahun 1890 oleh [[Karl Friedrich Louis Dobermann|Louis Dobermann]], seorang [[pengutip cukai]].<ref name="akc">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/breeds/doberman_pinscher/index.cfm|url-status=dead|title=Get to know the Doberman Pinscher|trans-title=Kenali Pincer Dobermann|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209073438/http://www.akc.org/breeds/doberman_pinscher/index.cfm|archive-date=9 Februari 2015|access-date=7 Mei 2014}}</ref> Ia mempunyai muncung panjang dan – sebaik-baiknya – [[lenggok]] sekata dan anggun. Telinganya secara tradisional [[pemotongan telinga haiwan|dipotong]] dan ekornya juga [[pemotongan ekor anjing|dipotong]], yang merupakan amalan-amalan yang kini diharamkan di banyak negara. Anjing Dobermann adalah cerdas, berwaspada, dan amat setia; ia dibela sebagai [[anjing pengawal]] atau sebagai [[haiwan peliharaan|haiwan pendamping]].<ref>{{Kutip berita|title=Dobermans Suffer From a Bad Press|trans-title=Anjing Dobermann Merana kerana Akhbar Buruk|url=https://www.nytimes.com/1993/02/15/opinion/l-dobermans-suffer-from-a-bad-press-003793.html|url-status=live|language=en|publisher=[[The New York Times]]|date=15 Februari 1993|archive-url=https://web.archive.org/web/20180820172817/https://www.nytimes.com/1993/02/15/opinion/l-dobermans-suffer-from-a-bad-press-003793.html|archive-date=20 Ogos 2018|access-date=8 Januari 2024}}</ref> ==Sejarah== [[Fail:Doberman Pinscher Portrait.jpg|thumb|Anjing Dobermann, 1909]] Anjing Dobermann pertama kali dibiakbakakan pada tahun 1880s oleh [[Karl Friedrich Louis Dobermann]], seorang pengutip cukai yang menjalankan tempat kurungan anjing di [[Apolda]], di [[Thüringen]] zaman kini di Jerman tengah. Dengan akses kepada anjing banyak baka, beliau mendapat idea untuk menghasilkan baka yang unggul untuk melindungi beliau. Beliau mula membiakbakakan jenis anjing baharu yang mempamerkan stamina, kekuatan, dan kecerdasan mengagumkan. Lima tahun kemudian selepas kematian Dobermann, Otto Goeller, salah seorang pembiak baka terawal, mendirikan Kelab Pincer Dobermann Kebangsaan dan dianggap telah menyempurnakan baka ini setelah membiakbakakan dan memperhalusnya pada tahun 1890-an.<ref>{{Kutip buku|last=Donnelly|first=Kerry V.|date=Jun 1989|title=Doberman Pinschers|trans-title=Pincer Dobermann|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=BI0cpVUCtPwC}}|language=en|location=Neptune City, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[TFH Publications]]|isbn=9780866228060|oclc=18860984}}</ref><ref>{{Kutip buku|editor-last=Zervas|editor-first=Michael R.|date=1997|title=The Basic Guide to the Doberman Pinscher|trans-title=Panduan Asasi untuk Pincer Dobermann|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=z_0_cnqbvFcC}}|language=en|location=Ruckersville, Virginia, Amerika Syarikat|publisher=Dace Publishing|pages=9–11|isbn=9780932045102|oclc=36404335}}</ref> [[Fail:Dobermann Pinscher from 1915.JPG|thumb|Pincer Dobermann, 1915]] Baka ini dipercayai telah terhasil daripada beberapa baka anjing berlainan yang mempunyai ciri-ciri yang dicari oleh Dobermann. Nisbah tepat bagi percampuran, malah baka-baka tepat yang digunakan, kekal tidak dapat dipastikan, namun ramai pakar percaya bahawa anjing Dobermann ialah gabungan beberapa baka termasuk [[anjing gembala Beauce]], [[pincer Jerman]], [[anjing Rottweil]], dan [[anjing Weimar]].<ref name="Breeds">{{Kutip web|url=http://www.dpca.org/breed/breed_history.htm|url-status=dead|title=Breed History|trans-title=Sejarah Baka|language=en|publisher=Doberman Pinscher Club of America|archive-url=https://web.archive.org/web/20160218235554/http://www.dpca.org/breed/breed_history.htm|archive-date=18 Februari 2016|access-date=11 Januari 2024}}</ref> Pengecualian tunggal ialah penyilangan berdokumen dengan [[grehaun Inggeris|grehaun]] dan [[terier Manchester]]. Anjing gembala lama Jerman juga dipercayai secara meluas sebagai penyumbang tunggal terbesar kepada baka anjing Dobermann. ''The Dobermann Pinscher'' (1939) oleh Philip Greunig memerihalkan perkembangan awal baka ini oleh Otto Goeller, yang membantu untuk mengasaskan baka ini.<ref>{{Kutip web|url=https://dpca.org/breeded/history-of-the-doberman-1897-2005/|title=History of the Doberman 1897-2005|trans-title=Sejarah Anjing Dobermann 1897–2005|language=en|publisher=Doberman Pinscher Club of America|access-date=3 Januari 2026}}</ref> [[American Kennel Club]] percaya bahawa baka-baka yang digunakan untuk mengembangkan pincer Dobermann mungkin termasuk anjing gembala berbulu pendek lama, anjing Rottweil, terier hitam dan putih, dan pincer Jerman.<ref name="akc"/> Selepas kematian Dobermann pada tahun 1894, pihak Jerman menamai baka ini ''Dobermannpinscher'' sempena menghormati beliau, tetapi setengah abad kemudian menggugurkan perkataan ''Pinscher'' atas alasan bahawa perkataan bahasa Jerman ini untuk 'terier' tidak lagi sesuai. Pihak British turut serta beberapa tahun kemudian; kini Amerika Syarikat dan Kanada merupakan negara yang masih menggunakan ''pinscher'' dan telah menggugurkan satu "n" daripada nama '''Dobermann''' dalam "''Doberman Pinscher''".<ref name="Breeds"/> Semasa [[Perang Dunia Kedua]], [[Kor Marin Amerika Syarikat]] menggunakan pincer Dobermann, sekali dengan anjing gembala Jerman, sebagai [[anjing dalam peperangan|anjing perang]].<ref>{{Kutip web|url=https://www.nps.gov/articles/000/war-dogs-battle-of-guam.htm|title=War Dogs in the Battle of Guam|trans-title=Anjing Perang dalam Pertempuran Guam|language=en|publisher=[[Perkhidmatan Taman Negara]]|access-date=3 Januari 2026}}</ref> Pada tahun 2013, senarai baka mengikut bilangan pendaftaran tahunan, berdasarkan tinjauan kelab anggota [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]], menempatkan anjing Dobermann di tangga ke-26, dengan 20,941 pendaftaran baharu setiap tahun.{{R|skk}} Statistik yang disusun oleh AKC untuk tahun 2009 menempatkan pincer Dobermann di tangga ke-15, dengan 10,233 pendaftaran pada tahun itu.{{R|akcstat}} Pada tempoh lima belas tahun dari tahun 2009 hingga tahun 2023, purata bilangan anak anjing yang dilahirkan di Jerman ialah hampir-hampir 535 ekor, yang mewakili lebih sedikit daripada 1% daripada purata jumlah bilangan kelahiran untuk semua baka, yang direkodkan pada lebih sedikit daripada 77,000 ekor setiap tahun.{{R|vdh2}} ==Ciri== Anjing Dobermann ialah anjing bersaiz sederhana daripada jenis [[pincer]].{{R|fci}} Jantan berdiri setinggi sekitar {{Convert|68|-|72|cm|in|abbr=on}} pada paras [[kelasa]], dengan berat yang biasanya dalam julat {{Convert|40|-|45|kg|lb|abbr=on}}; betina pula agak lebih kecil dengan julat tinggi dan julat berat {{Convert|63|-|68|cm|in|abbr=on}} dan {{Convert|32|-|35|kg|lb|abbr=on}} masing-masing.{{R|fci2 de|fci2 en|vdh}} Ia merupakan [[anjing pekerja]] dan pendaftaran tertakluk kepada penyelesaian [[ujian kerja]].{{R|fci}} Ia pada asalnya diniatkan sebagai anjing pengawal,<ref name="akc"/><ref name="ckc">{{Kutip web|url=http://www.ckc.ca/en/Files/Forms/Shows-Trials/Breed-Standards/Group-3-Working/DBP-Doberman-Pinscher|url-status=dead|title=Doberman Pinscher|trans-title=Pincer Dobermann|language=en|publisher=[[Canadian Kennel Club]]|date=Januari 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20141205083203/http://www.ckc.ca/en/Files/Forms/Shows-Trials/Breed-Standards/Group-3-Working/DBP-Doberman-Pinscher|archive-date=5 Disember 2014|access-date=12 Januari 2024|quote=Males, decidedly masculine, without coarseness. Females, decidedly feminine, without overrefinement.}}</ref> jadi jantan biasanya mempunyai penampilan berotot dan menakutkan.<ref name="akc"/><ref name="ckc"/> ===Warna=== [[Fail:Fawndobermannpincher.webp|thumb|alt=Pincer Dobermann perang kekuning-kuningan dengan telinga terpotong|Pincer Dobermann perang kekuning-kuningan dengan telinga terpotong]] [[Fail:Doberman blue, purebred CKC.JPG|thumb|alt=Anjing Dobermann biru|Anjing Dobermann biru]] Dua gen warna berbeza wujud pada anjing Dobermann: satu untuk ''hitam'' (B) dan lagi satu untuk ''pencairan warna'' (D). Terdapat sembilan kemungkinan kombinasi bagi [[alel|alel-alel]] ini, yang dapat menghasilkan empat [[fenotip]] warna berlainan: hitam, biru, merah dan [[perang kekuning-kuningan]] (ledang).<ref name="DPCA-color">{{Kutip web|url=http://dpca.org/breed/breed_color.htm|url-status=dead|title=The Doberman - Color Inheritance|trans-title=Anjing Dobermann - Pewarisan Warna|language=en|publisher=Doberman Pinscher Club of America|archive-url=https://web.archive.org/web/20090409094257/http://dpca.org/breed/breed_color.htm|archive-date=9 April 2009|access-date=12 Januari 2024}}</ref> Warna tradisional dan paling lazim hadir apabila kedua-dua gen warna dan gen pencairan mempunyai sekurang-kurangnya satu alel [[kedominanan genetik|dominan]] (iaitu, BBDD, BBDd, BbDD atau BbDd) dan lazimnya dirujuk sebagai ''hitam'', ''hitam dan karat'', atau ''hitam dan sawo matang''. Pewarnaan ''merah'', ''karat merah'', atau ''perang'' hadir apabila gen hitam mempunyai dua alel [[kedominanan genetik|resesif]] tetapi gen pencairan mempunyai sekurang-kurangnya satu alel dominan (iaitu, bbDD, bbDd). Anjing Dobermann ''biru'' mempunyai gen warna dengan sekurang-kurangnya satu alel dominan dan gen pencairan dengan kedua-dua alel resesif (iaitu, BBdd atau Bbdd). Pewarnaan ''perang kekuning-kuningan'' adalah yang paling jarang, hadir hanya apabila kedua-dua gen warna dan gen pencairan mempunyai dua alel resesif (iaitu, bbdd). Oleh itu, warna biru ialah hitam cair dan warna perang kekuning-kuningan ialah merah cair.{{Citation needed|date=Februari 2024}} Ekspresi gen pencairan warna ialah kecelaruan yang dipanggil [[displasia folikel anjing|alopesia pencarian warna]], sejenis displasia folikel anjing. Walaupun tidak mengancam nyawa, anjing ini dapat mengalami masalah kulit.<ref name="dilution">{{Kutip jurnal|last=Miller|first=William Howard Jr.|date=September 1990|title=Colour Dilution Alopecia in Doberman Pinschers with Blue or Fawn Coat Colours: A Study on the Incidence and Histopathology of this Disorder|trans-title=Alopesia Pencairan Warna pada Pincer Dobermann dengan Warna Lapis Bulu Biru atau Perang Kekuning-kuningan: Kajian tentang Insiden dan Histopatologi Kecelaruan Ini|journal=Veterinary Dermatology|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=1|issue=3|pages=113–122|doi=10.1111/j.1365-3164.1990.tb00089.x|issn=1365-3164|pmid=34644836|s2cid=73077741}}</ref> Anjing Dobermann putih berwarna krim dengan mata biru dan hidung, tapak kaki, dan pinggir mata merah jambu. Anjing Dobermann putih pertama lahir pada tahun 1976.<ref name="DPCA-albino">{{Kutip web|last=Doniere|first=Judy|url=https://dpca.org/BreedEd/albino-doberman-history/|title=Albino Doberman History|trans-title=Sejarah Anjing Dobermann Balar|language=en|publisher=Doberman Pinscher Club of America|access-date=3 Januari 2026}}</ref> Anjing Dobermann putih dikenal pasti sebagai anjing albino dan keadaan ini disebabkan oleh pemotongan separa di dalam gen [[protein pengangkut sekutu membran|SLC45A2]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=Winkler|first1=Paige A.|last2=Gornik|first2=Kara R.|last3=Ramsey|first3=David T.|last4=Dubielzig|first4=Richard R.|last5=Venta|first5=Patrick John|last6=Petersen-Jones|first6=Simon M.|last7=Bartoe|first7=Joshua Thomas|date=19 Mac 2014|editor-last=Anderson|editor-first=Michael G.|title=A Partial Gene Deletion of ''SLC45A2'' Causes Oculocutaneous Albinism in Doberman Pinscher Dogs|trans-title=Pemotongan Gen Separa bagi SLC45A2 Menyebabkan Albinisme Okulokutis pada Pincer Dobermann|journal=[[PLOS One]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=9|issue=3|article-number=e92127|bibcode=2014PLoSO...992127W|doi=10.1371/journal.pone.0092127|issn=1932-6203|pmc=3960214|pmid=24647637|s2cid=77692|doi-access=free}}</ref> Sungghupun anjing Dobermann albino cenderung menderitai isu jangka panjang termasuk kefotopekaan/fotofobia, lesi/tumor kulit, dan kerosakan kulit suria, tiada bukti yang mencadangkan bahawa mutasi ini menyebabkan kepekakan.<ref>{{Kutip web|last=Coile|first=D. Caroline|date=8 September 2023|url=https://www.akc.org/expert-advice/health/can-dogs-be-albino/|title=Can Dogs Be Albino?|trans-title=Dapatkah Anjing Berwarna Balar?|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=11 September 2024}}</ref> ===Ekor=== [[Fail:Jean Dark Snö of Sweden.jpg|thumb|Anjing Dobermann dengan ekor lengkap]] [[Fail:Doberman Pinschers black and blue.jpg|thumb|Anjing Dobermann biru ekor terpotong]] Ekor semula jadi anjing Dobermann agak panjang, tetapi anjing individual kerap mempunyai ekor pendek akibat pemotongan, iaitu tatacara yang melibatkan sebahagian besar ekor dibuang melalui pembedahan sejurus selepas kelahiran.{{Citation needed|date=Februari 2024}} Amalan pemotongan ekor telah wujud selama berabad-abad dan lebih tua daripada anjing Dobermann sebagai baka.<ref name="gudas">{{Kutip buku|last1=Gudas|first1=Raymond|last2=Sikora Siino|first2=Betsy|date=1 Mac 2005|title=Doberman Pinschers: A Complete Pet Owner's Manual|trans-title=Pincer Dobermann: Panduan Lengkap Pemilik Haiwan Peliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=kQD-wAEACAAJ}}|language=en|edition=ke-3|location=Hauppauge, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[B.E.S. Publishing]]|isbn=9780764128578|oclc=56662051}}</ref> Sebab bersejarah untuk pemotongan ekor adalah untuk memastikan bahawa ekornya tidak menghalang kerja anjing berkenaan.<ref name="gudas"/> Pemotongan ekor dan telinga (lihat di bawah) telah disingkirkan daripada piawaian baka oleh FCI dan International Dobermann Club (IDC) dan anjing yang dilahirkan selepas tahun 2016 tidak akan diizinkan untuk menyertai pertunjukan FCI atau IDC tanpa ekor penuh dan telinga semula jadi.<ref>{{Kutip web|url=https://www.fci.be/en/CROPPED-DOCKED-DOGS-OF-BREEDS-CUSTOMARILY-CROPPED-DOCKED-REMINDER-3645.html|title=CROPPED/DOCKED DOGS OF BREEDS CUSTOMARILY CROPPED/DOCKED: REMINDER|trans-title=ANJING DENGAN TELINGA/EKOR TERPOTONG DARIPADA BAKA YANG LAZIMNYA TELINGANYA/EKORNYA DIPOTONG: PERINGATAN|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=22 Disember 2021|access-date=3 Januari 2026}}</ref> Di United Kingdom, anjing dengan ekor terpotong telah dilarang daripada pertunjukan selama beberapa tahun{{Citation needed|date=Februari 2024}} dan amalan itu kini menyalahi undang-undang untuk anjing kelahiran tempatan.<ref>{{Kutip web|url=https://www.legislation.gov.uk/ukpga/2006/45/notes/division/7/2/3|title=Animal Welfare Act 2006|trans-title=Akta Kebajikan Haiwan 2006|language=en|publisher=[[Legislation.gov.uk]]|access-date=12 Mac 2024}}</ref> Pemotongan ekor menyalahi undang-undang di semua negara Kesatuan Eropah,<ref>{{Kutip web|url=https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list?module=signatures-by-treaty&treatynum=125|title=Chart of signatures and ratifications of Treaty 125|trans-title=Carta tandatangan dan ratifikasi Perjanjian 125|language=en|publisher=[[Majlis Eropah]]|access-date=12 Mac 2024}}</ref> serta di Australia.<ref>{{Kutip web|url=https://kb.rspca.org.au/knowledge-base/is-the-tail-docking-of-dogs-legal-in-australia/|title=Is the tail docking of dogs legal in Australia?|trans-title=Adakah pemotongan ekor anjing di sisi undang-undang di Australia?|language=en|publisher=[[RSPCA Australia]]|date=16 Mei 2019|access-date=12 Mac 2024}}</ref> Piawaian AKC untuk pincer Dobermann menyertakan ekor terpotong dekat dengan [[ruas tulang belakang|vertebra]] ke-2.<ref name="akc"/> ===Telinga=== [[Fail:Dobermann Black and Tan "Vito".jpg|thumb|alt=Anjing Dobermann hitam dan sawo matang tradisional dengan telinga terpotong|Anjing Dobermann hitam dan sawo matang tradisional dengan telinga terpotong]] Sesetengah pemilik memotong telinga anjing Dobermann.<ref name="Pagan">{{Kutip web|last=Pagán|first=Camille Noe|date=2 Februari 2014|url=https://www.webmd.com/pets/dogs/features/ear-cropping-and-tail-docking|url-status=live|title=Ear Cropping and Tail Docking|trans-title=Pemotongan Telinga dan Ekor|language=en|others=Disemak oleh Amy Flowers.|publisher=[[WebMD]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160902052952/http://pets.webmd.com/dogs/features/ear-cropping-and-tail-docking|archive-date=2 September 2016|access-date=12 Januari 2024}}</ref> Doberman Pinscher Club of America mensyaratkan agar telinga "biasanya terpotong dan terbawa tegak-tegak" untuk pengakuran.<ref name="DPCA">{{Kutip web|url=http://dpca.org/breed/breed_standard.htm|url-status=dead|title=The Doberman - Breed Standard|trans-title=Anjing Dobermann - Piawaian Baka|language=en|publisher=Doberman Pinscher Club of America|archive-url=https://web.archive.org/web/20121124071252/http://dpca.org/breed/breed_standard.htm|archive-date=24 November 2012|access-date=12 Januari 2024}}</ref> Seperti pemotongan ekor, pemotongan telinga adalah haram di banyak negara<ref name="CFHS">{{Kutip web|url=http://cfhs.ca/athome/ear_cropping_and_tail_docking|url-status=dead|title=Ear cropping and tail docking|trans-title=Pemotongan telinga dan ekor|language=en|publisher=[[Humane Canada]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110909124714/http://cfhs.ca/athome/ear_cropping_and_tail_docking/|archive-date=9 September 2011|access-date=12 Januari 2024}}</ref> dan tidak pernah di sisi undang-undang di beberapa buah negara Komanwel.{{Citation needed|date=Februari 2024}} ==Kecerdasan== Pincer Dobermann telah disenaraikan sesama baka anjing paling cerdas dalam kajian uji kaji dan penilaian pakar. Ahli psikologi [[Stanley Coren]] menempatkan anjing Dobermann sebagai anjing ke-5 paling cerdas dalam kategori ''[[pelatihan anjing|pelatihan perintah kepatuhan]]'', berdasarkan tinjauan-tinjauan terpilih yang dijawab oleh jurulatih berpengalaman (seperti yang didokumenkan dalam buku beliau ''[[The Intelligence of Dogs]]''). Tambahan pula, dalam dua buah kajian, Hart dan Hart (1985) menempatkan pincer Dobermann di tangga pertama dalam kategori sama<ref name="hart">{{Kutip jurnal|last1=Hart|first1=Benjamin Leslie|last2=Hart|first2=Lynette Arnason|date=1 Jun 1985|title=Selecting pet dogs on the basis of cluster analysis of breed behavior profiles and gender|trans-title=Memilih anjing peliharaan berdasarkan analisis gugusan bagi profil tingkah laku baka dan jantina|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=186|issue=11|pages=1181–1185|doi=10.2460/javma.1985.186.11.1181|issn=1943-569X|pmid=4008297|s2cid=33151136|doi-access=free}}</ref> dan Tortora (1980) memberi anjing Dobermann peringkat tertinggi dalam kebolehlatihan umum.<ref name="tortora1980">{{Kutip jurnal|last=Tortora|first=Daniel Francis|date=1980|title=Animal behavior therapy: the behavioral diagnosis and treatment of dominance-motivated aggression in canines: Part 1|trans-title=Terapi tingkah laku haiwan: diagnosis tingkah laku dan rawatan agresi bermotivasikan kedominanan pada kanin: Bahagian 1|journal=Canine Practice|language=en|publisher=Veterinary Practice Publishing|volume=7|pages=10–19|issn=1057-6622|s2cid=69054273}}</ref> ==Perangai== Walaupun ia dianggap sebagai anjing pekerja, anjing Dobermann kerap distereotaipkan sebagai anjing ganas dan agresif.<ref>{{Kutip web|last=Kraft|first=Virginia|date=12 Mei 1958|url=https://www.si.com/vault/1958/05/12/577801/the-doberman-pinscher-darlingor-devil|url-status=dead|title=The Doberman pinscher: darling...or devil?|trans-title=Pincer Dobermann: kesayangan...atau bahana?|language=en|publisher=[[Sports Illustrated]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614171358/https://www.si.com/vault/1958/05/12/577801/the-doberman-pinscher-darlingor-devil|archive-date=14 Jun 2018|access-date=12 Januari 2024}}</ref> [[Fail:Dobermannwurf.jpg|thumb|Anak pincer Dobermann]] Terdapat sesetengah bukti bahawa pincer Dobermann di Amerika Utara mempunyai perangai lebih tenang dan lebih sekata berbanding dengan anjing Dobermann Eropah mereka oleh sebab strategi pembiakbakaan yang digunakan oleh para pembiak baka Amerika.<ref name="coren">{{Kutip buku|last=Coren|first=Stanley|author-link=Stanley Coren|date=5 Disember 2006|title=Why Does My Dog Act That Way?: A Complete Guide to Your Dog's Personality|trans-title=Mengapa Anjing Saya Bertindak Sedemikian?: Panduan Lengkap untuk Keperibadian Anjing Anda|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=QEnmW1HJFOMC}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Free Press (penerbit)|Free Press]]|isbn=9780743277068|oclc=71173942}}</ref> Sungguhpun demikian, piawaian baka Amerika menyatakan bahawa, untuk tujuan penentuan kecacatan pengakuran, agresi dan kegalakan oleh anjing Dobermann terhadap anjing lain tidak dikira sebagai kebuasan.<ref name="DPCA"/> Terdapat banyak bukti saintifik bahawa pincer Dobermann mempunyai sebilangan trait psikologi stabil, seperti faktor keperibadian dan kecerdasan tertentu. Seawal tahun 1965, kajian telah menunjukkan bahawa terdapat beberapa trait tingkah laku luas yang secara ketara meramalkan tingkah laku dan ditentukan secara genetik.<ref name="scott">{{Kutip buku|last1=Scott|first1=John Paul|author1-link=John Paul Scott (ahli genetik)|last2=Fuller|first2=John Langworthy|date=1974|title=Genetics and the Social Behavior of the Dog|trans-title=Genetik dan Tingkah Laku Sosial Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=EIiORAAACAAJ}}|language=en|location=Chicago, Illinois, Amerika Syarikat|publisher=[[University of Chicago Press]]|doi=10.7208/chicago/9780226190822.001.0001|isbn=9780226743356|oclc=383093957}}</ref> Ikutan itu, terdapat banyak percubaan saintifik untuk mengkuantitikan [[psikologi keperibadian|keperibadian]] atau perangai anjing dengan menggunakan teknik [[analisis faktor|statistik]] untuk mentaksir trait-trait keperibadian pada manusia. Kajian ini kerap berbeza-beza dari segi faktor keperibadian yang difokuskan oleh mereka dan dari segi pemeringkatan baka secara berbeza di sepanjang dimensi-dimensi ini. Sebuah kajian sedemikian mendapati bahawa pincer Dobermann, berbanding dengan baka-baka lain, mempunyai kedudukan tinggi dari segi sifat suka bermain, kedududkan purata dari segi keingintahuan/ketidaktakutan, kedudukan rendah dari segi keagresifan, dan kedudukan rendah dari segi keramahan.<ref>{{Kutip jurnal|last=Svartberg|first=Kenth|date=1 Ogos 2005|title=Breed-typical behaviour in dogs—Historical remnants or recent constructs?|trans-title=Tingkah laku tipikal baka pada anjing—Tinggalan bersejarah atau konstruk baru-baru ini?|journal=Applied Animal Behaviour Science|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=96|issue=3–4|pages=293–313|citeseerx=10.1.1.515.7023|doi=10.1016/j.applanim.2005.06.014|issn=1872-9045|s2cid=512233}}</ref> Sebuah lagi kajian sedemikian meletakkan pincer Dobermann di kedudukan rendah untuk kereaktifan/kebangkitan dan di kedudukan tinggi untuk agresi/kecenderungan pembantahan dan keterbukaan/kebolehlatihan.<ref name="draper">{{Kutip jurnal|last=Draper|first=Thomas William|date=1995|title=Canine Analogs of Human Personality Factors|trans-title=Analog-analog Anjing bagi Faktor-faktor Keperibadian Manusia|journal=[[The Journal of General Psychology]]|language=en|publisher=[[Routledge]]|volume=122|issue=3|pages=241–252|doi=10.1080/00221309.1995.9921236|issn=1940-0888|pmid=7650520|s2cid=11718512}}</ref> Sebagai tambahan kepada kajian-kajian keperibadian anjing, terdapat sesetengah penyelidikan untuk menentukan sama ada terdapat perbezaan baka untuk agresi. Dalam sebuah kajian yang diterbitkan pada tahun 2008, agresi dibahagikan kepada empat kategori: agresi yang ditujukan kepada orang asing, pemilik, anjing asing, dan persaingan dengan anjing serumah lain.<ref name="duffy2008">{{Kutip jurnal|last1=Duffy|first1=Deborah L.|last2=Hsu|first2=Yuying|last3=Serpell|first3=James Andrew|author3-link=James Serpell|date=3 Jun 2008|title=Breed differences in canine aggression|trans-title=Perbezaan baka dari segi agresi anjing|journal=Applied Animal Behaviour Science|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=114|issue=3–4|pages=441–460|doi=10.1016/j.applanim.2008.04.006|issn=1872-9045|s2cid=3764128}}</ref> Kajian ini mendapati bahawa pincer Dobermann menempati kedudukan agak tinggi untuk agresi terhadap orang asing, tetapi sangat rendah untuk agresi terhadap pemilik. Pincer Dobermann menempati kedudukan purata untuk agresi terhadap anjing dan persaingan dengan anjing. Dengan memandang hanya gigitan dan percubaan gigitan, pincer Dobermann berada di kedudukan jauh lebih rendah untuk agresi terhadap manusia dan menunjukkan kurang agresi berbanding dengan banyak baka tanpa reputasi (cth., [[kokerspaniel]], [[anjing Dalmatia]], dan [[anjing besar Denmark]]). Kajian ini menyimpulkan bahawa agresi mempunyai dasar genetik, bahawa anjing Dobermann menunjukkan pola distingtif bagi agresi bergantung pada situasi, dan bahawa pincer Dobermann kontemporari bukan baka agresif secara keseluruhan.<ref name="duffy2008"/> Menurut [[Pusat Kawalan dan Pencegahan Penyakit]] (CDC), pada antara tahun 1979 dengan tahun 1998, pincer Dobermann kurang kerap terlibat dalam serangan ke atas manusia yang mengakibatkan kematian berbanding dengan beberapa baka anjing lain seperti [[pitbul]], [[anjing gembala Jerman]], [[anjing Rottweil]], anjing jenis ''[[husky]]'', [[hibrid anjing–serigala]], dan [[malamut Alaska]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=Sacks|first1=Jeffrey J.|last2=Sinclair|first2=Leslie|last3=Gilchrist|first3=Julie|last4=Golab|first4=Gail C.|last5=Lockwood|first5=Randall|date=15 September 2000|title=Breeds of dogs involved in fatal human attacks in the United States between 1979 and 1998|trans-title=Baka anjing yang terlibat dalam serangan manusia maut di Amerika Syarikat pada antara tahun 1979 dengan tahun 1998|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=217|issue=6|pages=836–840|doi=10.2460/javma.2000.217.836|issn=1943-569X|pmid=10997153|s2cid=10817039|doi-access=free}}</ref> Menurut kajian CDC ini, salah satu faktor terpenting yang menyumbang kepada gigitan anjing ialah paras tanggungjawab yang dilaksanakan oleh pemilik anjing.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Sacks|first1=Jeffrey J.|last2=Lockwood|first2=Randall|last3=Hornreich|first3=Janet|last4=Sattin|first4=Richard W.|date=1 Jun 1996|title=Fatal Dog Attacks, 1989-1994|trans-title=Serangan Anjing Maut, 1989–1994|journal=[[Pediatrics (jurnal)|Pediatrics]]|language=en|publisher=[[Akademi Pediatrik Amerika]]|volume=97|issue=6|pages=891–895|doi=10.1542/peds.97.6.891|issn=1098-4275|pmid=8657532|s2cid=245088140}}</ref> ==Kesihatan== ===Jangka hayat=== Sebuah kajian United Kingdom tahun 2024 mendapati jangka hayat sebanyak 11.2 tahun untuk baka ini berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> Sebuah kajian Itali tahun 2024 pula mendapati jangka hayat sebanyak 8 tahun untuk baka ini berbanding dengan 10 tahun secara keseluruhan.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Roccaro|first1=Mariana|last2=Salini|first2=Romolo|last3=Pietra|first3=Marco|last4=Sgorbini|first4=Micaela|last5=Gori|first5=Eleonora|last6=Dondi|first6=Maurizio|last7=Crisi|first7=Paolo Emidio|last8=Conte|first8=Annamaria|last9=Dalla Villa|first9=Paolo Felice|last10=Podaliri Vulpiani|first10=Michele|last11=Ciaramella|first11=Paolo|last12=Di Palma|first12=Cristina|last13=Passantino|first13=Annamaria|last14=Porciello|first14=Francesco|last15=Gianella|first15=Paola|last16=Guglielmini|first16=Carlo|last17=Alborali|first17=Giovanni Loris|last18=Rota Nodari|first18=Sara|last19=Sabatelli|first19=Sonia|last20=Peli|first20=Angelo|date=17 Februari 2024|title=Factors related to longevity and mortality of dogs in Italy|trans-title=Faktor-faktor yang berkaitan dengan kelanjutan usia dan mortaliti anjing di Itali|journal=Preventive Veterinary Medicine|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=225|article-number=106155|doi=10.1016/j.prevetmed.2024.106155|hdl=11585/961937|issn=1873-1716|pmid=38394961|s2cid=267743971|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> Sebuah kajian Sweden tahun 2005 tentang rekod insurans mendapati bahawa 68% daripada jumlah anjing Dobermann mati menjelang usia 10 tahun, yang lebih tinggi daripada kadar keseluruhan pada 35% daripada jumlah anjing yang mati menjelang usia 10 tahun.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Egenvall|first1=Agneta|last2=Bonnett|first2=Brenda N.|last3=Hedhammar|first3=Åke|last4=Olson|first4=Pekka|date=30 September 2005|title=Mortality in over 350,000 Insured Swedish Dogs from 1995–2000: II. Breed-Specific Age and Survival Patterns and Relative Risk for Causes of Death = Mortalitet hos hund baserad på data från över 350 000 svenska hundar försäkrade under 1995 till 2000: II. Rasspecifika ålders och överlevnadsmönster och relativ risk för olika dödsorsaker|trans-title=Mortaliti pada lebih daripada 350,000 ekor Anjing Insured Sweden dari 1995–2000: II. Pola Usia dan Kemandirian Spesifik Baka dan Risiko Relatif untuk Punca Kematian = Mortaliti pada Anjing Berdasarkan Data daripada Lebih daripada 350,000 Ekor Anjing Sweden semasa Tahun 1995 hingga Tahun 2000: II. Pola Usia dan Kemandirian Spesifik Baka dan Risiko Relatif untuk Punca Kematian Berlainan|journal=Acta Veterinaria Scandinavica|language=en|publisher=[[BioMed Central]]|volume=46|issue=3|pages=121–136|doi=10.1186/1751-0147-46-121|issn=1751-0147|pmc=1624818|pmid=16261925|s2cid=15198478|doi-access=free}}</ref> ===Kesihatan jantung=== [[Kardiomiopati]] merupakan masalah lazim untuk baka ini<ref name="endo"/> dan isu jantung merupakan punca lazim bagi kematian pada baka ini dengan 15% kematian yang berkaitan dengan jantung menurut tinjauan United Kingdom.<ref name="KC survey">{{Kutip jurnal|last1=Adams|first1=Vicki Jean|last2=Evans|first2=Katy M.|last3=Sampson|first3=Jeffery|last4=Wood|first4=James Lionel Norman|author4-link=James Wood (ahli epidemiologi)|date=1 Oktober 2010|title=Methods and mortality results of a health survey of purebred dogs in the UK|trans-title=Kaedah dan keputusan mortaliti tinjauan kesihatan anjing baka tulen di United Kingdom|journal=Journal of Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=51|issue=10|pages=512–524|doi=10.1111/j.1748-5827.2010.00974.x|issn=1748-5827|pmid=21029096|s2cid=36903216}}</ref> Data daripada Pangkalan Data Perubatan Veterinar Universiti Purdue mendapati bahawa baka ini cenderung terhadap [[kardiomiopati terdilat]] (DCM) dengan 5.8% populasi anjing Dobermann yang menghidap keadaan ini.<ref>{{Kutip buku|last1=Fox|first1=Philip R.|last2=Sisson|first2=D. David|last3=Moïse|first3=N. Sydney|date=15 Jun 1999|chapter=Myocardial diseases of dogs|trans-chapter=Penyakit miokardium anjing|title=Textbook of Canine and Feline Cardiology: Principles and Clinical Practice|trans-title=Buku Teks Kardiologi Anjing dan Kucing: Prinsip dan Amalan Klinikal|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=MkZiQgAACAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Philadelphia, Pennsylvania, Amerika Syarikat|publisher=[[Saunders (imprin)|Saunders]]|pages=518–619|isbn=9780721640440|oclc=34894388}}</ref> Sebuah lagi kajian di Amerika mendapati prevalens sebanyak 7.32% untuk keadaan ini.<ref name="bellumori">{{Kutip jurnal|last1=Bellumori|first1=Thomas P.|last2=Famula|first2=Thomas Richard|last3=Bannasch|first3=Danika Lynne|last4=Belanger|first4=Janelle Maria|last5=Oberbauer|first5=Anita M.|date=1 Jun 2013|title=Prevalence of inherited disorders among mixed-breed and purebred dogs: 27,254 cases (1995–2010)|trans-title=Prevalens kecelaruan terwaris dalam kalangan anjing baka kacuk dan baka tulen: 27,254 kes (1995–2010)|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=242|issue=11|pages=1549–1555|doi=10.2460/javma.242.11.1549|issn=1943-569X|pmid=23683021|s2cid=23592660|doi-access=free}}</ref> Sebuah kajian Inggeris ke atas 369 kes mendapati bahawa anjing Dobermann merangkumi 16% daripada kes tersebut.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Martin|first1=Mike W. S.|last2=Stafford Johnson|first2=Mike J.|last3=Celona|first3=B.|date=12 Januari 2009|title=Canine dilated cardiomyopathy: a retrospective study of signalment, presentation and clinical findings in 369 cases|trans-title=Kardiomiopati terdilat anjing: kajian retrospektif tentang pengisyaratan, pembentangan, dan penemuan klinikal dalam 369 kes|journal=Journal of Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=50|issue=1|pages=23–29|doi=10.1111/j.1748-5827.2008.00659.x|issn=1748-5827|pmid=19037887|s2cid=40413750}}</ref> Penyakit ini menjejaskan anjing Dobermann dengan lebih parah berbanding dengan baka lain dengan purata masa kemandirian sebanyak 52 hari berbanding dengan 240 hari untuk baka lain.<ref name="c2">{{Kutip jurnal|last1=Domanjko-Petrič|first1=Aleksandra|last2=Le Quesne Stabej|first2=Polona|last3=Žemva|first3=A.|date=Mei 2002|title=Dilated cardiomyopathy in Doberman Pinschers: Survival, Causes of Death and a Pedigree Review in a Related Line|trans-title=Kardiomiopati Terdilat pada Pincer Dobermann: Kemandirian, Punca Kematian, dan Semakan Pedigri pada Susur Galur Berkaitan|journal=Journal of Veterinary Cardiology|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=4|issue=1|pages=17–24|doi=10.1016/S1760-2734(06)70019-4|issn=1875-0834|pmid=19081342|s2cid=42027392}}</ref> Ini mungkin kerana jenis DCM yang menjejaskan anjing Dobermann berbeza.<ref>{{Kutip jurnal|last1=O'Grady|first1=Michael Redmond|last2=O'Sullivan|first2=M. Lynne|date=September 2004|title=Dilated cardiomyopathy: an update|trans-title=Kardiomiopati terdilat: kemas kini|journal=Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=34|issue=5|pages=1187–1207|doi=10.1016/j.cvsm.2004.05.009|issn=1878-1306|pmid=15325477|s2cid=45743522}}</ref> Penyelidikan telah menunjukkan bahawa baka ini terjejas akibat jenis serat bergelombang teratenuasi bagi DCM yang menjejaskan banyak baka lain,<ref name="tidholm"/> serta jenis degeneratif penyusupan lemak tambahan yang kelihatan spesifik terhadap baka pincer Dobermann and [[bokser Jerman|bokser]].<ref name="tidholm">{{Kutip jurnal|last1=Tidholm|first1=Anna|last2=Jönsson|first2=Lotta|date=Januari 2005|title=Histologic Characterization of Canine Dilated Cardiomyopathy|trans-title=Pencirian Histologi bagi Kardiomiopati Terdilat Anjing|journal=[[Veterinary Pathology (jurnal)|Veterinary Pathology]]|language=en|publisher=[[Sage Publishing]]|volume=42|issue=1|pages=1–8|doi=10.1354/vp.42-1-1|issn=1544-2217|pmid=15657266|s2cid=15431327|doi-access=free}}</ref> Penyakit serius ini berkemungkinan membawa maut pada kebanyakan anjing Dobermann terjejas.<ref name="tidholm"/> Kira-kira seperempat populasi pincer Dobermann yang menghidap kardiomiopati mati secara mengejut akibat punca yang tidak diketahui,<ref name="tidholm"/><ref name="calvert97">{{Kutip jurnal|last1=Calvert|first1=Clay A.|last2=Hall|first2=Gregory|last3=Jacobs|first3=Gilbert J.|last4=Pickus|first4=Cynthia W.|date=15 Februari 1997|title=Clinical and pathologic findings in Doberman Pinschers with occult cardiomyopathy that died suddenly or developed congestive heart failure: 54 cases (1984-1991)|trans-title=Penemuan klinikal dan patologi pada pincer Dobermann dengan kardiomiopati okult yang mati tiba-tiba atau menghidap kegagalan jantung kongestif: 54 kes (1984–1991)|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=210|issue=4|pages=505–511|doi=10.2460/javma.1997.210.04.505|issn=1943-569X|pmid=9040836|s2cid=10578323|doi-access=free}}</ref><ref name="chf"/> dan lima puluh peratus berikutnya mati akibat [[kegagalan jantung|kegagalan jantung kongestif]].<ref name="chf">{{Kutip jurnal|last1=Calvert|first1=Clay A.|last2=Jacobs|first2=Gilbert J.|last3=Smith|first3=David D.|last4=Rathbun|first4=Stephen Lynn|last5=Pickus|first5=Cynthia W.|date=1 Januari 2000|title=Association between results of ambulatory electrocardiography and development of cardiomyopathy during long-term follow-up of Doberman Pinschers|trans-title=Perkaitan antara hasil keputusan elektrokardiografi ambulatori dengan perkembangan kardiomiopati semasa rawatan susulan jangka masa panjang pincer Dobermann|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=216|issue=1|pages=34–39|doi=10.2460/javma.2000.216.34|issn=1943-569X|pmid=10638315|s2cid=6689787|doi-access=free}}</ref> Dalam kalangan anjing Dobermann betina, penjelmaan kematian mengejut bagi penyakit ini adalah lebih lazim, manakala jantan cenderung menghidap kegagalan jantung kongestif.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Dutton|first1=Emily|last2=López-Alvarez|first2=Jordi|date=17 April 2018|title=An update on canine cardiomyopathies – is it all in the genes?|trans-title=Kemas kini tentang kardiomiopati anjing – adakah semuanya di dalam gen?|journal=Journal of Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=59|issue=8|pages=455–464|doi=10.1111/jsap.12841|issn=1748-5827|pmid=29665072|s2cid=4952204}}</ref> Sebagai tambahan kepada prevalens lebih tinggi pada anjing Dobermann, penyakit ini juga lebih serius pada baka ini. Ikutan diagnosis, anjing biasa bukan daripada baka anjing Dobermann mempunyai jangkaan masa hidup selama 8 bulan; untuk pincer Dobermann, walau bagaimanapun, jangkaan masa hidup adalah kurang daripada dua bulan.<ref name="c2"/> Walaupun punca untuk penyakit ini sebahagian besarnya tidak diketahui, terdapat bukti bahawa ini merupakan penyakit keluarga terwaris sebagai [[kedominanan genetik|trait dominan autosom]].<ref name="familial">{{Kutip jurnal|last1=Meurs|first1=Kathryn Montgomery|last2=Fox|first2=Philip R.|last3=Norgard|first3=Michelle M.|last4=Spier|first4=Alan W.|last5=Lamb|first5=Allison|last6=Koplitz|first6=Shianne L.|last7=Baumwart|first7=Ryan Dale|date=September 2007|title=A Prospective Genetic Evaluation of Familial Dilated Cardiomyopathy in the Doberman Pinscher|trans-title=Penilaian Genetik Prospektif bagi Kardiomiopati Terdilat Kekeluargaan pada Pincer Dobermann|journal=[[Journal of Veterinary Internal Medicine]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=21|issue=5|pages=1016–1020|doi=10.1111/j.1939-1676.2007.tb03058.x|issn=1939-1676|pmid=17939558|s2cid=25626136|doi-access=free}}</ref> ===Dermatologi=== Anjing Dobermann cenderung terhadap keadaan [[dermatologi]] berikut: [[granuloma jilat|dermatitis jilat akral]]; [[pioderma|pioderma dagu]], akne, atau [[folikulitis]]; [[erupsi drug|erupsi drug kulit]]; [[displasia folikel anjing#Kebotakan pencairan warna|alopesia pencairan warna]]; [[demodikosis]]; [[displasia folikel anjing|displasia folikel]]; {{Ill|bula perdarahan antara digit|qid=Q131298158|s=1|v=sup}}, [[furunkel|furunkulosis]] atau [[sista]] kaki; [[pemfigus foliaseus]]; dan [[sopak|vitiligo]].<ref name="dermatology">{{Kutip buku|editor1-last=Hnilica|editor1-first=Keith A.|editor2-last=Patterson|editor2-first=Adam P.|date=19 September 2016|title=Small Animal Dermatology: A Color Atlas and Therapeutic Guide|trans-title=Dermatologi Haiwan Kecil: Atlas Berwarna dan Panduan Terapi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=t8E9jwEACAAJ}}|language=en|edition=ke-4|location=St. Louis, Missouri, Amerika Syarikat|publisher=[[Saunders (imprin)|Saunders]]|doi=10.1016/C2014-0-01191-4|isbn=9780323376518|oclc=1052802486}}</ref> ===Keadaan lain=== Keadaan lain yang terhadapnya baka ini cenderung termasuk: [[penyakit von Willebrand]]<ref name="UPEI">{{Kutip web|url=http://www.upei.ca/~cidd/breeds/doberman2.htm|url-status=dead|title=Doberman pinscher|trans-title=Pincer Dobermann|language=en|publisher=[[Universiti Pulau Putera Edward]]|date=18 November 2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20131105081600/http://www.upei.ca/~cidd/breeds/doberman2.htm|archive-date=5 November 2013|access-date=12 Januari 2024}}</ref> dan [[prostat#Kepentingan klinikal|penyakit prostat]].<ref name="krawiec">{{Kutip jurnal|last1=Krawiec|first1=Donald R.|last2=Heflin|first2=Dena|date=15 April 1992|title=Study of prostatic disease in dogs: 177 cases (1981-1986)|trans-title=Kajian penyakit prostat pada anjing: 177 kes (1981–1986)|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=200|issue=8|pages=1119–1122|doi=10.2460/javma.1992.200.08.1119|issn=1943-569X|pmid=1376729|s2cid=10861323|doi-access=free}}</ref> [[Psikopatologi haiwan#Kecelaruan obsesif kompulsif|Kecelaruan kompulsif]] anjing didapati prevalen pada 28% populasi anjing Dobermann dalam sebuah kajian.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Ogata|first1=Niwako|last2=Gillis|first2=Timothy E.|last3=Liu|first3=Xiaoxu|last4=Cunningham|first4=Suzanne M.|last5=Lowen|first5=Steven Bradley|last6=Adams|first6=Bonnie L.|last7=Sutherland-Smith|first7=James|last8=Mintzopoulos|first8=Dionyssios|last9=Janes|first9=Amy C.|author9-link=Amy Janes|last10=Dodman|first10=Nicholas Howard|last11=Kaufman|first11=Marc J.|date=13 April 2013|title=Brain structural abnormalities in Doberman pinschers with canine compulsive disorder|trans-title=Keabnormalan struktur otak pada pincer Dobermann dengan kecelaruan kompulsif anjing|journal=[[Progress in Neuro-Psychopharmacology & Biological Psychiatry]]|language=en|publisher=[[Pergamon Press]]|volume=45|pages=1–6|doi=10.1016/j.pnpbp.2013.04.002|issn=1878-4216|pmid=23590875|s2cid=4107434|quote=CCD is highly prevalent among Dobermans, with an estimated incidence of about 28% in a database including over 2300 dogs (personal communication, Andrew Borgman, Statistical Analyst, Van Andel Research Institute, Grand Rapids, MI)}}</ref> Baka ini cenderung terhadap [[hipotiroidisme pada anjing|hipotiroidisme]]<ref name="dermatology"/><ref name="endo">{{Kutip buku|last1=Feldman|first1=Edward C.|last2=Nelson|first2=Richard William|last3=Reusch|first3=Claudia|last4=Scott-Moncrieff|first4=Joanna Catharine R.|date=2015|chapter=Chapter 3 - Hypothyroidism|trans-chapter=Bab 3 - Hipotiroidisme|title=Canine & Feline Endocrinology|trans-title=Endokrinologi Anjing dan Kucing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=M9KfoAEACAAJ}}|language=en|others=Disumbangkan oleh Ellen Nicole Behrend.|edition=ke-4|location=St. Louis, Missouri, Amerika Syarikat|publisher=[[Saunders (imprin)|Saunders]]|page=91|doi=10.1016/B978-1-4557-4456-5.00003-1|isbn=9781455744565|oclc=905743180}}</ref> dengan sebuah kajian Amerika Syarikat yang mendapati bahawa 6.3% populasi anjing Dobermann menghidap keadaan ini berbanding dengan 1.54% untuk baka kacuk.<ref name="bellumori"/> Anjing Dobermann juga cenderung terhadap [[volvulus pendilatan perut|volvulus pendilatan gastrik]].<ref>{{Kutip jurnal|last=Bell|first=Jerold S.|date=19 September 2014|title=Inherited and Predisposing Factors in the Development of Gastric Dilatation Volvulus in Dogs|trans-title=Faktor-faktor Terwaris dan Pendorong dalam Perkembangan Volvulus Pendilatan Gastrik pada Anjing|journal=Topics in Companion Animal Medicine|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=29|issue=3|pages=60–63|doi=10.1053/j.tcam.2014.09.002|issn=1946-9837|pmid=25496921|s2cid=31820259}}</ref> Sebuah kajian terhadap 295 kes di Amerika mendapati bahawa 6.1% kes berpunca daripada anjing Dobermann.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Brockman|first1=Daniel J.|last2=Washabau|first2=Robert J.|last3=Drobatz|first3=Kenneth J.|date=15 Ogos 1995|title=Canine gastric dilatation/volvulus syndrome in a veterinary critical care unit: 295 cases (1986–1992)|trans-title=Sindrom volvulus/pendilatan gastrik anjing di dalam sebuah unit jagaan kritikal veterinar: 295 kes (1986–1992)|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=207|issue=4|pages=460–464|doi=10.2460/javma.1995.207.04.0460|issn=1943-569X|pmid=7591946|s2cid=40830877|doi-access=free}}</ref> Sebuah lagi kajian Amerika terhadap 1,934 kes mendapati nisbah kemungkinan sebanyak 5.5 untuk anjing Dobermann.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Glickman|first1=Lawrence T.|last2=Glickman|first2=Nita W.|last3=Pérez|first3=Cynthia M.|last4=Schellenberg|first4=Diana B.|last5=Lantz|first5=Gary C.|date=1 Mei 1994|title=Analysis of risk factors for gastric dilatation and dilatation-volvulus in dogs|trans-title=Analisis faktor risiko untuk pendilatan gastrik dan volvulus pendilatan pada anjing|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=204|issue=9|pages=1465–1471|doi=10.2460/javma.1994.204.09.1465|issn=1943-569X|pmid=8050972|s2cid=20494568|doi-access=free}}</ref> ===Keadaan rangka=== Sebuah kajian Amerika Utara yang menyemak lebih daripada sejuta ekor anjing yang diperiksa di hospital pengajar veterinar mendapati bahawa anjing Dobermann mempunyai prevalens sejelasnya lebih rendah terhadap [[displasia pinggul anjing|displasia pinggul]] dengan 1.34% populasi anjing Dobermann yang menghidap displasia pinggul berbanding dengan 3.52% secara keseluruhan.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Witsberger|first1=Tige H.|last2=Villamil|first2=Jose Armando|last3=Schultz|first3=Loren G.|last4=Hahn|first4=Allen Webb|last5=Cook|first5=James Lee|date=15 Jun 2008|title=Prevalence of and risk factors for hip dysplasia and cranial cruciate ligament deficiency in dogs|trans-title=Prevalens dan faktor-faktor risiko bagi displasia pinggul dan kekurangan ligamen krusiat kranium pada anjing|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=232|issue=12|pages=1818–1824|doi=10.2460/javma.232.12.1818|issn=1943-569X|pmid=18598150|s2cid=11682638|doi-access=free}}</ref> Sebuah lagi kajian Amerika Utara terhadap 1,000,000 imbasan pinggul dan 250,000 imbasan siku mendapati anjing Dobermann sebagai antara 15 baka yang paling kurang berkemungkinan untuk menghidap kedua-dua displasia pinggul dan [[displasia siku]]. 5.7% populasi anjing Dobermann yang melebihi usia 2 tahun menghidap displasia pinggul dan 0.8% menghidap displasia siku.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Oberbauer|first1=Anita M.|last2=Keller|first2=G. Gregory|last3=Famula|first3=Thomas Richard|date=24 Februari 2017|editor-last=Loor|editor-first=Juan Jose|title=Long-term genetic selection reduced prevalence of hip and elbow dysplasia in 60 dog breeds|trans-title=Pemilihan genetik jangka panjang mengurangkan prevalens displasia pinggul dan displasia siku pada 60 baka anjing|journal=[[PLOS One]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=12|issue=2|article-number=e0172918|bibcode=2017PLoSO..1272918O|doi=10.1371/journal.pone.0172918|issn=1932-6203|pmc=5325577|pmid=28234985|s2cid=45459111|doi-access=free}}</ref> Sebuah kajian Amerika Syarikat terhadap rekod bagi lebih daripada 90,000 ekor anjing mendapati bahawa anjing Dobermann cenderung terhadap {{Ill|penyakit ceper intervertebra|qid=Q131298172|s=1|v=sup}} (IVDD), dengan 12.7% populasi anjing Dobermann yang menghidap keadaan ini berbanding dengan 4.43% untuk [[anjing baka kacuk|baka kacuk]].<ref name="bellumori"/> ==Lihat juga== * [[Anjing Dobermann tercekik]] ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|انجيڠ دوبرمن, دوبرمن}}; {{lang-de|italic=yes|Dobermann}}, {{IPA-de|ˈdoːbɐman|3=De-Dobermann.ogg}}; {{lang-en|italic=yes|dobermann, doberman}}, {{IPAc-en|ˈ|d|oʊ|b|ər|m|ə|n}}}} {{Efn|name=b|{{Jawi|ڤينچر دوبرمن}}; {{lang-de|italic=yes|Dobermannpinscher}}; {{lang-en|italic=yes|Dobermann pinscher, Doberman pinscher}}}} }} ==Rujukan== {{Senarai rujukan|45em|refs= <ref name="akcstat">{{Kutip web|url=https://images.akc.org/pdf/archives/AKCregstats_1991-2008.pdf|url-status=live|title=AKC Registration Statistics 1991–2008|trans-title=Statistik Pendaftaran AKC 1991–2008|format=pdf|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20230714131214/https://images.akc.org/pdf/archives/AKCregstats_1991-2008.pdf|archive-date=14 Julai 2023|access-date=8 Januari 2024}}</ref> <ref name="fci">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/en/nomenclature/DOBERMANN-143.html|title=FCI breeds nomenclature: DOBERMANN (143)|trans-title=Tatanama baka FCI: ANJING DOBERMANN (143)|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|access-date=28 September 2024}}</ref> <ref name="fci2 de">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/143g02-de.pdf|title=FCI - Standard Nr. 143 DOBERMANN|trans-title=Piawaian FCI No. 143 Anjing Dobermann|format=pdf|language=de|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=17 Disember 2015|access-date=8 Januari 2024}}</ref> <ref name="fci2 en">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/143g02-en.pdf|title=FCI-Standard N° 143 DOBERMANN|trans-title=Piawaian FCI No. 143 Anjing Dobermann|format=pdf|language=en|translator1=Dobermann Council of K.U.S.A.|translator2-last=Bailey|translator2-first=Christina|translator3-last=Sporre-Willes|translator3-first=Renée|others=Disemak oleh Uwe Fischer.|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=17 Disember 2015|access-date=8 Januari 2024}}</ref> <ref name="skk">{{Kutip web|url=http://newsletter15.dogdotcom.be/en/skk.aspx|url-status=live|title=Registration figures worldwide – from top thirty to endangered breeds|trans-title=Angka pendaftaran sedunia – daripada tiga puluh teratas kepada baka terancam|language=en|publisher=dogdotcom|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216042611/http://newsletter15.dogdotcom.be/en/skk.aspx|archive-date=16 Disember 2022|access-date=8 Januari 2024}}</ref> <ref name="vdh">{{Kutip web|url=https://welpen.vdh.de/hunderassen/rasselexikon/ergebnis/dobermann|title=Dobermann|trans-title=Anjing Dobermann|language=de|location=Dortmund, Jerman|publisher=[[Verband für das Deutsche Hundewesen]]|access-date=28 September 2024}}</ref> <ref name="vdh2">{{Kutip web|url=https://www.vdh.de/ueber-den-vdh/welpenstatistik/|title=Welpenstatistik|trans-title=Statistik anak anjing|language=de|location=Dortmund, Jerman|publisher=[[Verband für das Deutsche Hundewesen]]|access-date=28 September 2024}}</ref> }} ==Bacaan lanjut== {{Refbegin}} * {{Kutip buku|last=Gruenig|first=Philipp|date=1939|title=The Dobermann Pinscher: History and Development of the Breed|trans-title=Pincer Dobermann: Sejarah dan Perkembangan Baka|language=en|translator-last=von Hoegen|translator-first=Maximilian|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Orange Judd]]|oclc=12437476}} * {{Kutip buku|last1=Humphries|first1=Rodney Dennis|author1-link=Rod Humphries|last2=Walker|first2=Joanna|date=30 Oktober 1999|title=The Doberman Pinscher: Brains and Beauty|trans-title=Pincer Dobermann: Otak dan Kecantikan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=BcUOAAAACAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Howell Book House]]|isbn=9780876052167|oclc=41580391}} {{Refend}} ==Pautan luar== * {{Kategori Commons-sebaris|Dobermann}} * {{Kutip web|url=https://www.idc-dobermann.com/en/|title=Home|trans-title=Laman|language=en|publisher=International Dobermann Club|access-date=26 April 2025}} {{Anjing Jerman}} {{Pincer dan schnauzer}} [[Kategori:Baka anjing|Dobermann, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Jerman|Dobermann, Anjing]] [[Kategori:Baka FCI|Dobermann, Anjing]] 87ynwxkc8hp0udtxkl7faxtnb944j2l 0 654486 6844404 6796766 2026-05-09T00:00:36Z Amir Hamzah 2008 17303 6844404 wikitext text/x-wiki {{Tajuk condong}} {{Kotak info baka anjing | name = ''Nureongi'' | image = Korean Yellow Spitz, Gyeyang, South Korea, 29 August 2022 2.jpg | altname = Spits kuning Korea <br/> Anjing kuning | origin = Korea Selatan | colour = kuning, emas }} {{Infobox Korean name/auto | hangul = 누렁이 | hangul1 = 황구 | hanja1 = 黃狗 }} '''''Nureongi'''''{{Efn|name=a}}, yang juga dikenali sebagai '''spits kuning Korea''' atau '''''hwanggu''''' (황구; 黃狗), ialah [[anjing]] lazim [[spits|jenis spits]] dengan pewarnaan kekuning-kuningan yang endemik di [[Korea|Semenanjung Korea]].<ref name="Morris2">{{Kutip buku|last=Morris|first=Desmond|author-link=Desmond Morris|date=1 September 2008|title=Dogs: The Ultimate Dictionary of Over 1,000 Dog Breeds|trans-title=Anjing: Kamus Muktamad Lebih daripada 1,000 Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=IjG-LAAACAAJ}}|language=en|location=North Pomfret, Vermont, Amerika Syarikat|publisher=[[Independent Publishers Group|Trafalgar Square Publishing]]|page=585|isbn=9781570764103|oclc=213449602}}</ref><ref name="Podberscek2009">{{Kutip jurnal|last=Podberscek|first=Anthony Louis|date=23 Julai 2009|title=Good to Pet and Eat: The Keeping and Consuming of Dogs and Cats in South Korea|trans-title=Bagus untuk Dibelai dan Dimakan: Pembelaan dan Pemakanan Anjing dan Kucing di Korea Selatan|journal=[[Journal of Social Issues]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=65|issue=3|pages=615–632|citeseerx=10.1.1.596.7570|doi=10.1111/j.1540-4560.2009.01616.x|issn=1540-4560|s2cid=73185996}}</ref> Ia merupakan baka anjing primer yang diternak di Korea untuk [[daging anjing|daging]].<ref name="Podberscek2009"/><ref name="ahn1999">{{Kutip jurnal|last=Ann|first=Yong-Geun|date=Ogos 1999|title=한국의 개고기 음식에 대한 고찰 = Dog Meat Foods in Korea|trans-title=Kajian Se-Korea tentang Makanan Daging Anjing Korea = Makanan Daging Anjing di Korea|url=http://www.eksfan.or.kr/journal/article.php?code=8436|journal=한국식품영양학회지|language=ko|publisher=[[Persatuan Makanan dan Nutrisi Korea]]|volume=12|issue=4|pages=397–408|issn=2287-4992}}</ref> ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|نوروڠي}}; {{lang-ko|누렁이|translit=nureong'i|lit=[anjing] kuning}}<ref name="Podberscek2009"/>}} }} ==Rujukan== {{Senarai rujukan}} {{Anjing Korea}} {{Spits}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Korea]] [[Kategori:Baka tempatan anjing]] [[Kategori:Anjing sebagai makanan]] resoig526vieif587w62zjsnp5vpa5w 0 655174 6844406 6810650 2026-05-09T00:00:38Z Amir Hamzah 2008 17303 6844406 wikitext text/x-wiki '''Anatomi anjing''' merangkumi kajian anatomi tentang bahagian boleh lihat bagi tubuh [[anjing|anjing bela jinak]]. Perincian struktur sangat berbeza-beza daripada [[baka anjing|baka]] kepada baka, lebih berbeza-beza berbanding dengan mana-mana spesies haiwan lain, biar liar mahupun bela jinak,<ref>{{Kutip web|url=http://www.bio-medicine.org/biology-news/Scientists-fetch-useful-information-from-dog-genome-publications-2118-1/|url-status=dead|title=Scientists fetch useful information from dog genome publications|trans-title=Saintis tangkap maklumat berguna daripada terbitan genom anjing|language=en|publisher=Bio-Medicine|archive-url=https://web.archive.org/web/20201119130452/http://www.bio-medicine.org/biology-news/Scientists-fetch-useful-information-from-dog-genome-publications-2118-1/|archive-date=19 November 2020|access-date=7 Mei 2013|quote=Phenotypic variation among dog breeds, whether it be in size, shape, or behavior, is greater than for any other animal.}}</ref> kerana anjing sangat berubah-ubah dari segi ketinggian dan berat. Anjing dewasa terkecil yang diketahui ialah seekor [[terier Yorkshire]] yang berdiri hanya setinggi {{Convert|6.3|cm|in|abbr=on}} pada paras bahu, sepanjang {{Convert|9.5|cm|in|abbr=on}} termasuk kepala dan tubuh, dan berukuran seberat hanya {{Convert|113|g|oz}}. Anjing paling berat ialah seekor [[mastif Inggeris]] bernama [[Zorba (anjing)|Zorba]], yang berukuran seberat {{Convert|314|lb|kg}}.<ref name="GuinnessBookofWorldRecords1989"/> Anjing dewasa paling tinggi diketahui ialah seekor [[anjing besar Denmark]] yang berdiri setinggi {{Convert|106.7|cm|in|abbr=on}} pada paras bahu.<ref name="RekodDuniaGuinness">{{Kutip web|url=http://www.guinnessworldrecords.com/records/natural_world/fantastic_pets/tallest_dog_living.aspx|url-status=dead|title=Tallest Dog Living|trans-title=Anjing Tertinggi yang Hidup|language=en|publisher=[[Rekod Dunia Guinness]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711133443/http://www.guinnessworldrecords.com/records/natural_world/fantastic_pets/tallest_dog_living.aspx|archive-date=11 Julai 2011|access-date=26 November 2025}}</ref> [[Fail:Anatomy dog.png|thumb|300px|Anatomi luaran (topografi) anjing tipikal: 1. Kepala 2. [[Muncung]] 3. [[Gelambir]] (tekak, kulit leher) 4. Bahu 5. Siku 6. Kaki hadapan 7. [[Pinggul (haiwan)|Krup (pinggul)]] 8. Tungkai (paha dan pinggul) 9. [[Keting (anatomi)|Keting]] 10. Kaki belakang 11. [[Kelasa]] 12. [[Sendi stifel|Stifel]] 13. [[Kaki mamalia|Kaki]] 14. [[Ekor]]]] {{Kosongkan}} ==Anatomi== ===Otot=== Jadual berikut menyenaraikan otot anggota anjing.<ref name="Evans2017"/> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" |- scope="col" ! Otot !! Lokasi !! Pangkal !! Selitan !! Saraf !! Tindakan |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | pektoral superfisial menurun | dada dan bahu || sternebra pertama || tuberkel besar [[humerus]] || saraf pektoral kranium || mengaduksi anggota hadapan |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | pektoral superfisial melintang | dada dan bahu || sternebra kedua dan ketiga || tuberkel besar humerus || saraf pektoral kranium || mengaduksi anggota hadapan |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | pektoral dalam | dada dan bahu || [[sternum]] ventral || tuberkel kecil humerus || saraf pektoral kauda || memperpanjang sendi bahu |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | sternosefalikus | dada dan leher || sternum || [[tulang temporal]] || saraf aksesori || memusingkan kepala dan leher |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | sternohioideus | dada anterior || sternum || [[tulang hioid|tulang basihioid]] || cabang ventral saraf spina serviks || menggerakkan lidah secara kauda |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | sternotioideus | leher || [[rawan kosta]] pertama || [[rawan tiroid]] || cabang ventral saraf spina serviks || menggerakkan lidah secara kauda |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | omotransversarius | belakang anterior dan leher || spina [[tulang belikat|skapula]] || sayap [[atlas (anatomi)|atlas]] || saraf aksesori || memarakan anggota hadapan dan memfleksi leher |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[trapezius]] | garis tengah belakang anterior || ligamen supraspina || spina skapula || saraf aksesori || menaikkan dan mengabduksi anggota hadapan |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | romboideus | belakang leher hingga bahu || [[garisan nuka|kresta nuka]] [[tulang oksiput]] || skapula || cabang ventral saraf spina || menaikkan anggota hadapan |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot latisimus dorsi|latisimus dorsi]] | belakang dan bahu || fasia torakolumbar || tuberositi teres major humerus || saraf torakodorsal || memfleksi sendi bahu |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | seratus ventralis | belakang leher hingga bahu || cuaran melintang vertebra C3 hingga C7 || skapula || cabang ventral saraf spina serviks || menyokong trunkus dan menurunkan skapula |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | deltoideus | bahu || cuaran akromion skapula || tuberositi deltoid || [[saraf aksila]] || memfleksi bahu |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot infraspinatus|infraspinatus]] | bahu || fosa infraspinatus || tuberkel besar humerus || [[saraf supraskapula]] || memperpanjang dan memfleksi sendi bahu |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot teres minor|teres minor]] | bahu || tuberkel infraglenoid skapula || tuberositi teres minor humerus || saraf aksila || memfleksi bahu dan memutarkan anggota hadapan secara lateral |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot supraspinatus|supraspinatus]] | bahu || fosa supraspina skapula || tuberkel besar humerus || saraf supraskapula || memperpanjang dan menstabilkan sendi bahu |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot subskapularis|subskapularis]] | bahu || fosa subskapula || tuberkel besar humerus || [[saraf subskapula]] || memutarkan anggota hadapan secara medial |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot teres major|teres major]] | bahu || skapula || tuberositi teres major humerus || saraf aksila || memutarkan anggota hadapan secara medial |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot korakobrakialis|korakobrakialis]] | bahu || cuaran korakoid skapula || kresta tuberkel kecil humerus || saraf muskulokutaneus || mengaduksi, memperpanjang, dan menstabilkan bahu |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | tensor fasie antebrakium | anggota hadapan atas || fasia melitupi latisimus dorsi || [[olekranon]] || [[saraf radius]] || memperpanjang siku |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[triseps|triseps braki]] | anggota hadapan atas || sempadan kauda skapula || tuber olekranon || saraf radius || memperpanjang siku dan memfleksi bahu |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot ankoneus|ankoneus]] | anggota hadapan bawah || humerus || hujung proksimal ulna || saraf radius || memperpanjang siku |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[biseps|biseps braki]] | anggota hadapan atas || tuberkel supraglenoid || tuberositi ulna dan radius || saraf muskulokutaneus || memfleksi siku dan memperpanjang bahu |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot brakialis|brakialis]] | anggota hadapan atas || permukaan lateral humerus || tuberositi ulna dan radius || saraf muskulokutaneus || memfleksi siku |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[ekstensor karpi radialis]] | anggota hadapan bawah || kresta suprakondilar || [[metakarpus]] || saraf radius || memperpanjang [[pergelangan tangan|karpus]] |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | ekstensor digit sesama | anggota hadapan bawah, karpus || epikondil lateral humerus || falanks distal || saraf radius || memperpanjang karpus dan digit 3, 4, dan 5 |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | ekstensor karpi ulnaris | anggota hadapan bawah || epikondil lateral humerus || metakarpus 5 dan tulang karpus aksesori || saraf radius || mengabduksi dan memperpanjang sendi karpus |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot supinator|supinator]] | anggota hadapan || epikondil lateral humerus || [[radius (tulang)|radius]] || saraf radius || memutarkan anggota hadapan bawah secara lateral |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot abduktor polisis longus|abduktor polisis longus]] | anggota hadapan bawah || [[ulna]] || metakarpus 1 || saraf radius || mengabduksi digit 1 dan memperpanjang sendi karpus |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot pronator teres|pronator teres]] | anggota hadapan bawah || epikondil medial humerus || sempadan medial radius || [[saraf median]] || memutarkan anggota hadapan bawah secara medial dan memfleksi siku |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot fleksor karpi radialis|fleksor karpi radialis]] | anggota hadapan bawah || epikondil medial humerus || sisi palma metakarpus 2 dan 3 || saraf median || memfleksi karpus |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | fleksor digit superfisial | anggota hadapan bawah || epikondil medial humerus || permukaan palma [[falanks]] tengah || saraf median || memfleksi karpus dan sendi metakarpofalanks dan interfalanks proksimal |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | fleksor karpi ulnaris | anggota hadapan bawah || olekranon || tulang karpus aksesori || [[saraf ulna]] || memfleksi karpus |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | fleksor digit dalam | anggota hadapan bawah || epikondil medial humerus || permukaan palma falanks distal || saraf median || memfleksi karpus, sendi metakarpofalanks, dan sendi interfalanks |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot pronator kuadratus|pronator kuadratus]] | anggota hadapan bawah || radius dan ulna || ? || saraf median || mempronasi kaki |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot biseps femoris|biseps femoris]] | anggota belakang atas || tuberositi iskium || ligamen patela || [[saraf siatik]] || memperpanjang pinggul, stifel, dan keting |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot semitendinosus|semitendinosus]] | anggota belakang || tuberositi iskium || [[tulang kering|tibia]] || saraf siatik || memperpanjang pinggul dan keting dan memfleksi stifel |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot semimembranosus|semimembranosus]] | anggota belakang || tuberositi iskium || [[femur]] dan tibia || saraf siatik || memperpanjang pinggul dan stifel |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot sartorius|sartorius]] | anggota belakang || [[ilium (tulang)|ilium]] || [[tempurung lutut|patela]] dan tibia || [[saraf femur]] || memfleksi pinggul dan memfleksi dan memperpanjang stifel |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot grasilis|grasilis]] | anggota belakang || simfisis pelvis || sempadan kranium tibia || [[saraf obturator]] || mengaduksi anggota belakang, memfleksi stifel, dan memperpanjang pinggul dan keting |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot pektineus|pektineus]] | anggota belakang atas || eminens iliopubis || femur kauda || saraf obturator || mengaduksi anggota belakang |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | aduktor | anggota belakang atas || simfisis pelvis || femur lateral || saraf obturator || mengaduksi anggota belakang dan memperpanjang pinggul |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot tensor fasie late|tensor fasie late]] | anggota belakang atas || tuber koksa ilium || fasia femur lateral || saraf gluteus kranium || memfleksi pinggul dan memperpanjang stifel |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot gluteus|gluteus]] superfisial | pinggul || sempadan lateral [[sakrum]] || [[trokanter]] ketiga || saraf gluteus kauda || memperpanjang pinggul dan mengabduksi anggota belakang |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | gluteus tengah | pinggul || ilium || trokanter besar || saraf gluteus kranium || mengabduksi pinggul dan memutarkan anggota belakang secara medial |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | gluteus dalam | pinggul || spina iskium || trokanter besar || saraf gluteus kranium || memperpanjang pinggul dan memutarkan anggota belakang secara medial |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot obturator internus|obturator internus]] | pinggul || simfisis pelvis || fosa trokanter femur || saraf siatik || memutarkan anggota belakang secara lateral |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | gemeli | pinggul || permukaan lateral iskium || fosa trokanter || saraf siatik || memutarkan anggota belakang secara lateral |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot kuadratus femoris|kuadratus femoris]] | pinggul || [[iskium]] || kresta intertronkanter || ? || memperpanjang pinggul dan memutarkan anggota belakang secara lateral |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot obturator eksternus|obturator eksternus]] | pinggul || [[pubis]] dan iskium || [[cuaran kondil]] [[tulang rahang|mandibel]] || saraf obturator || memutarkan anggota belakang secara lateral |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[kuadriseps|kuadriseps femoris]] | anggota belakang atas || femur dan ilium || tuberositi tibia || [[saraf femur]] || memperpanjang stifel dan memfleksi pinggul |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | iliopsoas | anggota belakang atas || ilium || trokanter kecil || saraf femur || memfleksi pinggul |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | tibia kranium | anggota belakang bawah || [[tulang kering|tibia]] || permukaan planta [[metatarsus]] 1 dan 2 || [[saraf fibula sesama|saraf peroneal]] || memfleksi tarsus dan memutarkan kaki secara lateral |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot popliteus|popliteus]] | anggota belakang bawah || kondil lateral femur || tibia || saraf tibia || memutarkan tungkai secara medial |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | ekstensor digit panjang | anggota belakang bawah || fosa ekstensor femur || cuaran ekstensor falanks distal || saraf peroneal || memperpanjang jari dan memfleksi tarsus |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot fibularis tertius|peroneus longus]] | anggota belakang bawah || tibia dan [[fibula]] || tulang tarsus keempat dan aspek plantar metatarsus || saraf peroneal || memfleksi tarsus dan memutarkan kaki secara lateral |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | [[otot gastroknemius|gastroknemius]] | anggota belakang bawah || tuberositi suprakondilar femur || [[kalkaneus|tuber kalkaneus]] || [[saraf tibia]] || memperpanjang tarsus dan memfleksi stifel |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | fleksor digit superfisial | anggota belakang bawah || tuberositi suprakondilar lateral femur || tuber kalkaneus dan dasar falanks tengah || saraf tibia || memperpanjang tarsus dan memfleksi stifel |- style="vertical-align:top;" ! scope="row" | fleksor digit dalam | anggota belakang bawah || fibula || permukaan planta falanks distal || saraf tibia || memperpanjang tarsus dan memfleksi jari |} ===Rangka=== [[Fail:Skeleton of a dog diagram.svg|thumb|500x500px|Rangka anjing: 1. Kranium 2. Maksila 3. Mandibel 4. Atlas 5. Paksi 6. Skapula 7. Spina skapula 8. Humerus 9. Radius 10. Ulna 11. Falanks 12. Metakarpus 13. Karpus 14. Sternum 15. Bahagian berawan rusuk 16. Rusuk 17. Falanks 18. Metatarsus 19. Tarsus 20. Kalkaneus 21. Fibula 22. Tibia 23. Patela 24. Femur 25. Iskium 26. Pelvis]] [[Ruas tulang belakang|Vertebra]] mempunyai otot yang melekap pada pedikel, lamina, cuaran spina, cuaran melintang, cuaran sendi, foramen vertebra, foramen intervertebra, atlas (C1), paksi (C2), dens, dan lamina ventral (C6).{{Citation needed|date=Ogos 2025}} {{Kosongkan}} <gallery widths="170px" heights="128px" class="center" caption="Ciri rangka anjing"> Dog anatomy lateral skeleton view (full).jpg|Pandangan sisi rangka anjing Skull of a dog.png|Pandangan sisi tengkorak anjing, rahang terbuka Dog skull (MAV) 02.jpg|Pandangan sisi tengkorak anjing, rahang tertutup Dog Skull.JPG|Pandangan hadapan tengkorak anjing Azawakh K9.jpg|Gigi anjing </gallery> ===Tengkorak=== Pada tahun 1986, sebuah kajian tentang [[morfologi (biologi)|morfologi]] tengkorak mendapati bahawa anjing bela jinak berbeza secara morfologi daripada semua kanid lain kecuali kanid mirip serigala. "Perbezaan saiz dan perkadaran sesama sesetengah baka adalah sebesar perbezaan antara mana-mana genus liar, tetapi semua anjing sejelasnya merupakan anggota dalam spesies sama."<ref name="Wayne1986"/> Pada tahun 2010, sebuah kajian tentang rupa bentuk tengkorak anjing yang dibandingkan dengan [[Carnivora|karnivoran]] ekstan mencadangkan bahawa "Jurang rupa bentuk terbesar antara baka anjing sejelasnya mengatasi pencapahan maksimum antara spesies dalam Carnivora. Lebih-lebih anjing, anjing bela jinak menduduki sejulat rupa bentuk baharu di luar domain karnivoran liar."<ref name="Drake2010"/> Anjing bela jinak berbanding dengan serigala menunjukkan variasi terbesar dari segi saiz dan rupa bentuk tengkorak (Evans 1979) dengan julat panjang {{Convert|7|-|28|cm|in|abbr=on}} (McGreevy 2004). Serigala adalah [[dolikosefali|dolikosefalik]] (bertengkorak panjang) tetapi tidak seekstrem sesetengah baka anjing, seperti [[grehaun Inggeris|grehaun]] dan [[grehaun pemburu Rusia|anjing pemburu serigala Rusia]] (McGreevy 2004). [[Brakisefali]] (bertengkorak pendek) kanin hanya terdapat pada anjing bela jinak dan dikaitkan dengan [[neoteni|pedomorfosis]] (Goodwin 1997). Anak anjing lahir dengan muncung pendek, dengan kemunculan tengkorak lebih panjang bagi anjing dolikosefalik pada perkembangan selanjutnya (Coppinger 1995). Perbezaan lain dari segi rupa bentuk kepala antara anjing brakisefalik dengan anjing dolikosefalik termasuk perubahan sudut kraniofasial (sudut di antara [[pleksus vena basilar|paksi basilar]] dengan [[lelangit keras]]) (Regodón 1993), morfologi bagi [[sendi temporomandibel]] (Dickie 2001), dan [[anatomi radiografi]] bagi [[plat kribriform]] (Schwarz 2000).<ref name="Roberts2010"/> Sebuah kajian mendapati bahawa pengurangan nisbi dari segi panjang tengkorak anjing berbanding dengan lebarnya ([[indeks kepala]]) berkorelasi ketara dengan kedua-dua kedudukan dan sudut bagi otak di dalam tengkorak, tanpa mengira saiz otak atau berat badan anjing.<ref name="Roberts2010"/> [[Fail:Wolf mandible diagram.jpg|thumb|Gambar rajah [[tulang rahang|mandibel]] serigala menunjukkan nama dan kedudukan gigi]] {| class="wikitable sortable" |+ [[Hasil bahagi daya gigitan|Daya gigitan]] yang dilaraskan untuk berat badan dalam [[newton]] per kilogram<ref name="Christiansen2007"/> ! scope="col" | Kanid !! scope="col" | [[Gigi pencabik]] !! scope="col" | [[Gigi taring]] |- ! scope="row" | Serigala | 131.6 || 127.3 |- ! scope="row" | [[Anjing hutan]] | 130.7 || 132.0 |- ! scope="row" | [[Anjing liar Afrika]] | 127.7 || 131.1 |- ! scope="row" | [[Anjing Greenland]] (dibelajinakkan) | 117.4 || 114.3 |- ! scope="row" | [[Koyote]] | 107.2 || 98.9 |- ! scope="row" | [[Jakal tepi berbelang]] | 93.0 || 87.5 |- ! scope="row" | [[Jakal keemasan]] | 89.6 || 87.7 |- ! scope="row" | [[Jakal berbelakang hitam]] | 80.6 || 78.3 |} ===Sistem pernafasan=== [[Fail:Dog diaphragm.jpg|thumb|150px|[[Diafragma (anatomi)|Diafragma]] anjing]] [[Sistem pernafasan]] ialah set [[organ badan|organ]] yang bertanggungjawab untuk pengambilan oksigen dan pembuangan karbon dioksida. Memandangkan anjing mempunyai sedikit [[kelenjar peluh]] di dalam kulitnya, sistem pernafasan juga memainkan peranan penting dalam [[pentermokawalaturan|pengawalaturan suhu]] tubuh.<ref>{{Kutip web|url=https://www.vetmed.wsu.edu/outreach/Pet-Health-Topics/categories/cat-and-dog-anatomy/respiratory-system-of-the-dog|url-status=dead|title=Respiratory System of the Dog|trans-title=Sistem Pernafasan Anjing|language=en|publisher=[[Universiti Negeri Washington]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20161108075616/https://www.vetmed.wsu.edu/outreach/Pet-Health-Topics/categories/cat-and-dog-anatomy/respiratory-system-of-the-dog|archive-date=8 November 2016|access-date=27 November 2025}}</ref> Anjing ialah mamalia dengan dua [[paru-paru]] besar yang selanjutnya terbahagi kepada lobus. Paru-paru anjing mempunyai penampilan span kerana kehadiran sistem cabang halus [[bronkiol]] di dalam setiap paru-paru, yang berhujung dengan kebuk tertutup berdinding tipis (titik pertukaran gas) yang dipanggil [[alveolus paru-paru|alveolus]]. Kehadiran struktur otot, iaitu [[diafragma (anatomi)|diafragma]], yang eksklusif untuk mamalia, membahagikan [[rongga peritoneum]] daripada [[rongga pleura]], di samping membantu paru-paru semasa penyedutan. [[Pembiakbakaan dalam]] bagi anjing dapat menyebabkan [[sindrom salur udara obstruktif brakisefalik|sindrom salur udara brakisefalik]]. Muka anjing berkenaan dapat mempunyai tengkorak, tulang muka, dan tulang hidung yang memendek, [[lubang hidung stenotik]], trakea hipoplasia, dan [[sakul larinks]] terbokong.<ref>{{Kutip web|last=Higgs|first=Veronica|date=6 Januari 2023|url=https://www.petmd.com/dog/conditions/respiratory/brachycephalic-airway-syndrome-dogs|title=Brachycephalic Airway Syndrome in Dogs|trans-title=Sindrom Salur Udara Brakisefalik pada Anjing|language=en|publisher=PetMD|access-date=27 November 2025}}</ref><ref name="Ravn-Mølby2019"/> ===Sistem pencernaan=== Organ yang membentuk [[penghadaman|sistem pencernaan]] kanin adalah sama seperti yang pada kebanyakan mamalia lain, termasuk mulut, [[esofagus]], [[perut]], [[usus kecil]] dan [[usus besar]], [[rektum]], dubur, [[hati]], dan [[pankreas]].<ref>{{Kutip web|url=https://www.vetmed.wsu.edu/outreach/Pet-Health-Topics/categories/cat-and-dog-anatomy/digestive-system-of-the-dog|url-status=dead|title=Digestive System of the Dog|trans-title=Sistem Pencernaan Anjing|language=en|publisher=[[Universiti Negeri Washington]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170606110024/https://www.vetmed.wsu.edu/outreach/Pet-Health-Topics/categories/cat-and-dog-anatomy/digestive-system-of-the-dog|archive-date=6 Jun 2017|access-date=27 November 2025}}</ref> <gallery class="center"> Dog cecum.jpg|[[Usus buntu|Sekum]] anjing Dog digestive tract.jpg|[[Saluran gastrousus|Saluran pencernaan]] anjing Dog stomach.jpg|[[Perut]] anjing Dog stomach (open, inner view).jpg|Perut anjing (terbuka, pandangan dalam) Technique of formalin fixation applied to dog tongue.jpg|[[Lidah]] anjing [[penetapan histologi|tetap formalin]] Dog ilium.jpg|Segmen [[ileum]] anjing Dog liver.jpg|Struktur pembuluh [[hati]] anjing </gallery> ===Sistem pembiakan=== {{Selanjutnya|Pembiakan kanin#Anatomi dan perkembangan seks kanin}} ==Ciri fizikal== [[Fail:Knie hund beschriftet.jpg|thumb|left|150px|Lutut anjing]] Enam puluh peratus daripada jisim badan anjing ditanggung oleh tungkai hadapan.<ref name="Fish2020"/> Anjing mempunyai [[sistem peredaran|sistem kardiovaskular]]. Otot anjing menyediakan keupayaan untuk melompat dan meloncat untuk anjing. Tungkainya dapat mendorongnya untuk melompat ke hadapan dengan cepat untuk mengejar dan mengatasi mangsa. Ia mempunyai kaki kecil dan ketat dan berjalan di atas jari kaki (dengan itu mempunyai pendirian dan gerak alih [[digitigrad]]). Tungkai belakangnya adalah agak tegar dan tegap. Kaki hadapan adalah longgar dan boleh lentur, dengan hanya otot yang melekapkannya pada torso. Saiz muncung anjing berbeza seiring dengan baka. Anjing dengan muncung sederhana, seperti [[anjing gembala Jerman]], dipanggil [[indeks kepala|mesosefalik]] dan anjing dengan muncung tertekan ke dalam, seperti ''[[pug]]'', dipanggil [[brakisefali|brakisefalik]]. Baka [[anjing mainan|mainan]] kini mempunyai rangka yang menjadi matang dalam tempoh hanya beberapa bulan, sementara baka gergasi, seperti [[mastif Inggeris|mastif]], mengambil masa selama 16 bulan hingga 18 bulan untuk rangka menjadi matang. [[Kekerdilan]] telah menjejaskan perkadaran bagi rangka sesetengah baka, seperti yang pada [[anjing pemburu baset]]. Semua [[Canidae]] hidup mempunyai [[ligamen]] yang menyambungkan [[ruas tulang belakang|cuaran spina]] bagi [[ruas tulang belakang toraks|vertebra toraks]] (atau dada) pertamanya dengan sisi belakang bagi [[paksi (anatomi)|tulang paksi]] (tulang serviks atau tulang leher kedua), yang menyokong berat kepala tanpa penggunaan otot aktif, lantas menjimatkan tenaga.<ref name="Wang2008"/>{{Rp|97–98}} Ligamen ini beranalog dari segi fungsi (tetapi berbeza dari segi perincian struktur tepat) dengan [[ligamen nuka]] yang terdapat pada [[ungulat]].<ref name="Wang2008"/>{{Rp|97–98}} Ligamen ini membolehkan anjing membawa kepalanya sambil berlari di sepanjang jarak jauh, seperti semasa mengikuti [[feromon jejak|jejak bau]] dengan hidungnya ke tanah, tanpa menggunakan banyak tenaga.<ref name="Wang2008"/>{{Rp|97–98}} Anjing mempunyai tulang bahu tidak bersinambung (tidak mempunyai [[tulang selangka]] seperti dalam rangka manusia) yang membolehkan langkah lebih panjang untuk larian dan lompatan. Ia berjalan di atas empat jari, hadapan dan belakang, dan mempunyai [[kuku embun]] vestij pada tungkai hadapannya dan pada tungkai belakangnya. Apabila anjing mempunyai kuku embun tambahan sebagai tambahan kepada yang biasa pada tungkai belakang, anjing tersebut dikatakan "berkuku embun ganda". ===Saiz=== [[Fail:Dog size variation.png|thumb|Perbezaan saiz badan antara ''[[cane corso Itali|cane corso]]'' (mastif Itali) dengan [[terier Yorkshire]] adalah lebih 30 kali ganda; kedua-duanya merupakan anggota bagi spesies sama.]] Anjing sangat berubah-ubah dari segi ketinggian dan berat. Anjing dewasa terkecil yang diketahui ialah seekor [[terier Yorkshire]] yang berdiri hanya setinggi {{Convert|6.3|cm|in|abbr=on}} pada paras bahu, sepanjang {{Convert|9.5|cm|in|abbr=on}} termasuk kepala dan tubuh, dan berukuran seberat hanya {{Convert|113|g|oz}}. Anjing paling besar ialah seekor [[mastif Inggeris]], yang berukuran seberat {{Convert|155.6|kg|lb|abbr=on}}. Anjing dewasa paling tinggi diketahui ialah seekor [[anjing besar Denmark]] yang berdiri setinggi {{Convert|106.7|cm|in|abbr=on}} pada paras bahu.<ref name="RekodDuniaGuinness"/> Pada tahun 2007, sebuah kajian mengenal pasti suatu [[gen]] yang dicadangkan bertanggungjawab untuk saiz anjing. Kajian mendapati [[jujukan pengawal atur]] menyebelahi gen [[faktor pertumbuhan seperti insulin 1|faktor pertumbuhan mirip insulin 1]] (IGF1), yang, bersama-sama dengan gen dan jujukan pengawal atur, "ialah penyumbang utama kepada saiz tubuh pada semua anjing kecil." Dua varian bagi gen ini didapati pada anjing besar, lalu memberikan sebab lebih kompleks untuk saiz baka besar. Para penyelidik berkesimpulan bahawa arahan gen ini untuk menjadikan anjing kecil mestilah berusia sekurang-kurangnya 12,000 tahun dan tidak terdapat pada serigala.<ref name="Sutter2007"/> Sebuah lagi kajian telah mencadangkan bahawa [[anjing riba]] (anjing kecil) ialah antara [[jenis anjing]] sedia ada tertua.<ref name="Ostrander2007"/> ===Bulu=== {{Utama|Bulu anjing}} [[Fail:Dog coat variation.png|thumb|Montaj menunjukkan variasi lapis bulu anjing]] Anjing bela jinak kerap memaparkan baki [[lawan penggelapan]], iaitu corak penyamaran semula jadi lazim. Teori umum lawan penggelapan ialah bahawa haiwan yang dicahayai dari atas akan kelihatan lebih cerah pada separuh atasnya dan lebih gelap pada separuh bawahnya, bilamana biasanya mempunyai cahaya warna sendiri.<ref name="Klappenbach">Klappenbach, Laura. "What is Counter Shading?" [Apakah Lawan Penggelapan?] (dalam bahasa Inggeris). [[People Inc.]]. <!--{{Kutip web|last=Klappenbach|first=Laura|url=http://animals.about.com/od/zoology12/f/countershading.htm|url-status=dead|title=What is Counter Shading?|trans-title=Apakah Lawan Penggelapan?|language=en|publisher=[[People Inc.]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110927020833/http://animals.about.com/od/zoology12/f/countershading.htm|archive-date=27 September 2011|access-date=7 Mei 2013}}--></ref><ref name="Cunliffe2001"/> Ini ialah corak yang dapat dipelajari oleh pemangsa untuk diperhatikan. Haiwan berlawan penggelapan akan mempunyai pewarnaan gelap pada permukaan atasnya dan pewarnaan cerah di bawah.<ref name="Klappenbach"/> Ini mengurangkan kebolehlihatan umum haiwan tersebut. Dalam corak ini, banyak baka akan sekali-sekala mempunyai "takik", belang, atau "bintang" bulu putih pada dada atau sisi bawahnya.<ref name="Cunliffe2001"/> Sebuah kajian mendapati bahawa dasar genetik yang menjelaskan warna lapis bulu dalam [[genetik warna bulu kuda|lapis bulu kuda]] dan [[genetik bulu kucing|lapis bulu kucing]] tidak terpakai untuk lapis bulu anjing.<ref name="Candille2007"/> Projek itu mengambil sampel daripada 38 baka berlainan untuk menemukan gen (gen [[beta defensin]]) yang bertanggungjawab atas warna lapis bulu anjing. Satu versi menghasilkan anjing kuning dan suatu mutasi menghasilkan anjing hitam. Semua warna lapis bulu anjing merupakan pengubahsuaian bagi hitam atau kuning.<ref>{{Kutip web|url=https://www.sciencedaily.com/releases/2007/10/071030133907.htm|title=Genetics Of Coat Color In Dogs May Help Explain Human Stress And Weight|trans-title=Genetik Warna Lapis Bulu pada Anjing Mungkin Membantu Menjelaskan Stres dan Berat Manusia|language=en|publisher=[[ScienceDaily]]|date=31 Oktober 2007|access-date=7 Mei 2013}}</ref> Sebagai contoh, warna putih pada [[schnauzer kerdil|''schnauzer'' katik]] putih ialah warna krim, bukan [[kebalaran]] (suatu genotip bagi [[kegagalan jantung dengan fraksi ejeksi terpelihara|E/E']] pada [[reseptor melanokortin 1|MC1R]]). Baka anjing moden mempamerkan pelbagai jenis lapis bulu, termasuk anjing tanpa bulu, seperti [[xoloitzcuintle|anjing botak Mexico]]. Lapis bulu anjing berubah-ubah dari segi tekstur, warna, dan tanda dan perbendaharaan kata terkhusus telah ber-evolusi untuk memerihalkan setiap ciri.<ref>{{Kutip web|last=Schmutz|first=Sheila Marie|date=24 September 2019|url=http://homepage.usask.ca/~schmutz/dogcolors.html|url-status=dead|title=Genetics of Coat Color and Type in Dogs|trans-title=Genetik Warna dan Jenis Lapis Bulu dan pada Anjing|language=en|publisher=[[Universiti Saskatchewan]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200214011253/http://homepage.usask.ca/~schmutz/dogcolors.html|archive-date=14 Februari 2020|access-date=7 Mei 2013}}</ref> ===Ekor=== Terdapat banyak rupa bentuk berlainan bagi ekor anjing; lurus, lurus ke atas, sabit, melingkar, dan skru gabus. Dalam sesetengah baka, [[ekor]] secara tradisional dipotong untuk mengelakkan kecederaan (terutama untuk anjing pemburu).<ref>{{Kutip web|url=https://www.cdb.org/case4docking.htm|url-status=live|title=The Case for Tail Docking|trans-title=Kes untuk Pemotongan Ekor|language=en|publisher=Council of Docked Breeds|archive-url=https://web.archive.org/web/20090414210955/http://cdb.org/case4dock.htm|archive-date=14 April 2009|access-date=7 Mei 2013}}</ref> Dapat ada kejadian bahawa sesetengah anak anjing lahir dengan ekor pendek atau tanpa ekor dalam sesetengah baka. [[T-box|Mutasi gen T-box]] (C189G) bertanggungjawab untuk baka berekor kontot yang tidak mempunyai ekor hingga mempunyai ekor pendek.<ref name="Hytönen2008"/><ref>{{Kutip web|last=Mühlenberg|first=Danielle|date=14 Ogos 2019|url=https://pawleaks.com/dogs-born-without-tails/|title=10 Cute Dog Breeds that Are Born Without a Tail|trans-title=10 Baka Anjing Comel yang Lahir tanpa Ekor|language=en|publisher=PawLeaks|access-date=27 November 2025}}</ref> Anjing mempunyai [[kelenjar lembayung]] atau kelenjar suprakaudal pada permukaan dorsal (atas) ekornya. ===Pad kaki=== Pad kaki anjing ialah organ [[tisu adipos|tisu lemak]] penyokong gerak alih, yang hadir di bahagian bawah keempat-empat tungkai, yang terdiri daripada pad jari, pad metakarpus, dan pad karpus, dengan [[kuku embun]] dekat dengan pad kaki.<ref>{{Kutip web|last=Johansen|first=Kyle|date=29 Oktober 2018|url=https://www.howimetmydog.com/index.php/blog/4-things-you-should-know-about-your-dogs-paws|title=4 Things You Should Know About Your Dog’s Paws|trans-title=4 Perkara yang Patut Anda Ketahui tentang Kaki Anjing Anda|language=en|publisher=How I Met My Dog|access-date=27 November 2025|quote=These pads are important for absorbing the weight of a dog's body which helps to keep stress off their bones and joints. The pads are made up of thick fatty tissue on the inside which acts well as both a cushion, and for insulation in the cold.}}</ref> Apabila pad kaki anjing terdedah kepada kesejukan, kehilangan haba dicegah oleh penyesuaian sistem darah yang mengedarkan haba semula ke dalam tubuh. Ini membawa darah dari permukaan kulit dan mengekalkan darah hangat pada permukaan pad.<ref name="Ninomiya2011"/> ==Deria== ===Penglihatan=== [[Fail:Sonny09b.png|thumb|[[Retina]] anjing menunjukkan [[cakera optik]] dan [[sistem peredaran|vaskulatur]] mata.]] Seperti kebanyakan mamalia, anjing hanya mempunyai dua jenis [[reseptor warna|fotoreseptor kon]], yang menjadikannya [[dikromasi|dikromat]].<ref name="Coren2004"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}}<ref name="A&E1998"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}}<ref name="Alderton1984"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}}<ref name="Davis1998">{{Kutip web|last=Davis|first=Jennifer|date=1998|url=http://www.uwsp.edu/psych/dog/LA/davis2.htm|url-status=dead|title=Color and Acuity Differences between Dogs and Humans|trans-title=Perbezaan Warna dan Ketajaman antara Anjing dengan Manusia|language=en|publisher=[[Universiti Wisconsin–Stevens Point]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209224340/http://www4.uwsp.edu/psych/dog/LA/davis2.htm|archive-date=9 Februari 2015|access-date=7 Mei 2013}}</ref> Sel-sel kon ini adalah peka secara maksimum di antara 429 nm dengan 555 nm. Kajian tingkah laku telah menunjukkan bahawa dunia penglihatan anjing terdiri daripada kuning, biru, dan kelabu,<ref name="Davis1998"/> tetapi ia mengalami kesukaran untuk membezakan antara merah dengan hijau, lalu menjadikan penglihatan warnanya setara dengan [[buta warna]] merah–hijau pada manusia ([[buta warna#Buta warna merah–hijau|deuteranopia]]). Apabila manusia menanggap objek sebagai "merah", objek ini kelihatan sebagai "kuning" untuk anjing, dan tanggapan manusia bagi "hijau" kelihatan sebagai "putih", iaitu suatu cahaya warna kelabu. Kawasan putih ini (titik neutral) hadir di sekitar 480 nm, iaitu bahagian spektrum yang kelihatan biru-hijau untuk manusia. Untuk anjing, panjang gelombang yang lebih panjang daripada titik neutral tidak dapat dibezakan antara satu sama lain, dan kesemuanya kelihatan kuning.<ref name="Davis1998"/> Anjing menggunakan warna dan bukan pula kecerahan untuk membezakan antara biru/kuning cerah atau gelap.<ref name="Kasparson2013"/><ref name="Neitz1989"/><ref name="Neitz2001"/> Ia kurang peka terhadap perbezaan cahaya warna kelabu berbanding dengan manusia dan juga dapat mengesan kecerahan dengan kira-kira separuh ketepatan manusia.<ref name="Miklósi2007"/>{{Rp|140}} Sistem penglihatan anjing telah ber-evolusi untuk membantu dalam perburuan.<ref name="Coren2004"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}} Anjing telah ditunjukkan mampu mendiskriminasi manusia sesama manusia (cth., mengenal pasti manusia penjaganya) pada julat {{Convert|800|-|900|m|ft}}; walau bagaimanapun, julat ini berkurang kepada {{Convert|500|-|600|m|ft}} jika objek adalah pegun.<ref name="Coren2004"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}} Anjing dapat mengesan perubahan pergerakan yang wujud di dalam satu [[diopter]] tunggal ruang di dalam matanya. Manusia, sebagai perbandingan, memerlukan perubahan antara 10 dengan 20 diopter untuk mengesan pergerakan.<ref name="Mech2007"/>{{Rp|98}} Satu ujian telah menganggarkan bahawa [[ketajaman penglihatan]] bagi [[pudel]] mempunyai rating [[carta Snellen|Snellen]] sebanyak 20/75, iaitu skor yang agak rendah berbanding dengan penglihatan manusia.<ref name="Coren2004"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}} Sebagai pemburu [[krepuskul]], anjing kerap bergantung pada penglihatannya dalam situasi cahaya malap: Ia mempunyai [[anak mata]] sangat besar, ketumpatan tinggi bagi [[sel batang (penglihatan)|sel batang]] di dalam [[fovea pusat|fovea]], kadar kerlipan meningkat, dan [[tapetum lusidum]].<ref name="Coren2004"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}} Tapetum ialah permukaan reflektif di belakang retina yang memantulkan cahaya untuk memberi fotoreseptor peluang kedua untuk menangkap foton. Terdapat juga hubungan antara saiz tubuh dengan garis pusat keseluruhan mata. Julat antara 9.5 mm dengan 11.6 mm boleh didapati sesama pelbagai baka anjing. Varians 20% ini dikaitkan dengan penyesuaian ke arah penglihatan malam unggul.<ref name="Miklósi2007"/>{{Rp|139}} Mata pelbagai baka anjing berlainan mempunyai rupa bentuk, dimensi, dan tatarajah retina berlainan.<ref>{{Kutip web|last=Newby|first=Jonica|date=25 September 2003|url=http://www.abc.net.au/catalyst/stories/s953902.htm|url-status=dead|title=Dogs' Eyes|trans-title=Mata Anjing|language=en|publisher=[[Perbadanan Penyiaran Australia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20081225003414/http://www.abc.net.au/catalyst/stories/s953902.htm|archive-date=25 Disember 2008|access-date=7 Mei 2013}}</ref> Banyak baka berhidung panjang mempunyai "coretan penglihatan"—kawasan fovea lebar yang merentasi lebar retina dan memberinya medan sangat luas penglihatan cemerlang. Sesetengah baka [[indeks kepala#Haiwan berkepala panjang|bermuncung panjang]], khususnya, [[anjing pemburu penglihatan]], mempunyai medan penglihatan sehingga 270° (berbanding dengan 180° untuk manusia). Baka berhidung pendek pula, sebaliknya, mempunyai "[[fovea pusat|kawasan pusat]]", iaitu tompok tengah dengan sehingga tiga kali ganda ketumpatan hujung saraf seperti coretan penglihatan, yang memberinya penglihatan terperinci lebih seperti penglihatan manusia. Sesetengah baka [[indeks kepala#Haiwan berkepala pendek|berkepala lebar]] dengan hidung pendek mempunyai medan penglihatan yang serupa dengan medan penglihatan manusia.<ref name="A&E1998"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}}<ref name="Alderton1984"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}} Kebanyakan baka mempunyai [[emetropia|penglihatan bagus]], tetapi sesetengah anjing menunjukkan [[kecenderungan genetik|predisposisi genetik]] untuk [[miopia]]—seperti [[anjing Rottweil]], yang dengannya satu dalam setiap dua telah didapati menghidap [[rabun jauh pada haiwan|miopia]].<ref name="Coren2004"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}} Anjing juga mempunyai pencapahan lebih besar bagi paksi mata berbanding dengan manusia, yang membolehkannya memutarkan anak matanya dengan lebih jauh ke mana-mana arah. Pencapahan paksi mata anjing adalah dalam julat 12°–25°, bergantung pada baka.<ref name="Mech2007"/>{{Rp|98}} Uji kaji telah mendapati bahawa anjing dapat membezakan antara imej visual kompleks seperti imej kubus atau imej prisma. Anjing juga menunjukkan ketertarikan kepada imej visual statik seperti siluet anjing pada skrin, pantulan diri, atau video tentang anjing; walau bagaimanapun, minatnya menjunam secara mendadak apabila ia tidak dapat membuat perhubungan sosial dengan imej tersebut.<ref name="Miklósi2007"/>{{Rp|142}} ===Pendengaran=== [[Fail:Anatomy and physiology of animals The ear.jpg|thumb|250px|Anatomi skematik telinga. Pada anjing, liang telinga mempunyai bentuk "L", dengan salur menegak (separuh pertama) dan salur mendatar (separuh lebih dalam, berakhir dengan gegendang telinga)]] [[Jalur spektrum|Julat frekuensi]] pendengaran anjing ialah 16–40 [[hertz|Hz]] (berbanding dengan 20–70 Hz untuk manusia) dan sehingga 45–60 kHz (berbanding dengan 13–20 kHz untuk manusia), yang bermaksud bahawa anjing dapat mengesan bunyi melebihi batas atas spektrum pendengaran manusia.<ref name="Alderton1984"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}}<ref name="Condon2003">{{Kutip web|last=Condon|first=Timothy|date=2003|url=https://hypertextbook.com/facts/2003/TimCondon.shtml|title=Frequency Range of Dog Hearing|trans-title=Julat Frekuensi Pendengaran Anjing|language=en|publisher=hypertext|access-date=7 Mei 2013}}</ref><ref>{{Kutip web|last=Strain|first=George Michael|date=3 Jun 2003|url=http://www.lsu.edu/deafness/HearingRange.html|url-status=dead|title=How Well Do Dogs and Other Animals Hear?|trans-title=Sebaik Manakah Anjing dan Haiwan Lain Mendengar?|language=en|publisher=[[Universiti Negeri Louisiana]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110828121507/http://www.lsu.edu/deafness/HearingRange.html|archive-date=28 Ogos 2011|access-date=7 Mei 2013}}</ref> Anjing mempunyai mobiliti telinga yang membolehkannya cepat-cepat menentukan lokasi tepat bunyi. Lapan belas otot atau lebih dapat mencondongkan, memutarkan, menaikkan, atau merendahkan telinga anjing. Anjing dapat mengenal pasti lokasi bunyi dengan jauh lebih pantas berbanding dengan manusia, serta mendengar bunyi dari jarak empat kali ganda.<ref name="seeFido">{{Kutip web|url=http://www.seefido.com/html/dog_sense_of_hearing.htm|url-status=dead|title=Dog Sense of Hearing|trans-title=Deria Pendengaran Anjing|language=en|publisher=seeFido|archive-url=https://web.archive.org/web/20090501071117/http://www.seefido.com/html/dog_sense_of_hearing.htm|archive-date=1 Mei 2009|access-date=7 Mei 2013}}</ref> Anjing dapat kehilangan pendengaran kerana usia atau [[otitis|jangkitan telinga]].<ref>{{Kutip web|last=Gibeault|first=Stephanie|date=13 Julai 2018|url=https://www.akc.org/expert-advice/lifestyle/sounds-only-dogs-can-hear/|title=Dogs Don't Have a Sixth Sense, They Just Have Incredible Hearing|trans-title=Anjing Tidak Mempunyai Deria Keenam, Ia Hanya Mempunyai Pendengaran Hebat|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=27 November 2025}}</ref> ===Penghiduan=== {{Selanjutnya|Deria bau anjing}} Walaupun otak manusia didominasi oleh [[korteks penglihatan]] besar, otak anjing didominasi oleh [[sistem olfaktori|kortes penghiduan]] besar.<ref name="Coren2004"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}} Anjing mempunyai kira-kira empat puluh kali lebih banyak [[reseptor penghiduan|reseptor peka bau]] berbanding dengan manusia, iaitu dalam julat sekitar 125 juta hingga hampir 300 juta dalam sesetengah baka anjing, seperti [[anjing pemburu darah]].<ref name="Coren2004"/>{{Halaman diperlukan|date=September 2010}} ===Pengecapan=== [[Fail:Dog Drinking in Slow Motion (Berger Blanc Suisse called Bonny).ogv|thumb|Seekor [[anjing gembala putih Switzerland]] meminum air dari mangkuk dalam [[gerak perlahan]]]] Anjing mempunyai sekitar 1,700 [[tunas rasa]] berbanding dengan manusia, dengan sekitar 9,000. Tunas rasa manis pada anjing bergerak balas terhadap [[furaneol]]. Kelihatannya anjing memang menyukai rasa ini dan ini barang kali ber-evolusi kerana, dalam persekitaran semula jadi, anjing kerap mensumplemen dietnya yang terdiri daripada haiwan kecil dengan apa-apa buah-buahan yang tersedia. Oleh sebab anjing tidak menyukai rasa pahit, pelbagai semburan dan gel telah direka untuk menghalang anjing daripada mengunyah perabot atau objek lain. Anjing juga mempunyai tunas rasa yang tersesuai untuk air, yang merupakan sesuatu yang dikongsi dengan karnivor lain tetapi tidak terdapat pada manusia. Deria rasa ini terdapat di hujung lidah anjing, iaitu bahagian lidah yang digulung untuk menjilat air. Kawasan ini bergerak balas terhadap air pada setiap masa, tetapi apabila anjing telah memakan makanan masin atau manis, kepekaan terhadap rasa air meningkat. Ada cadangan bahawa keupayaan untuk merasa air ber-evolusi sebagai satu cara untuk tubuh mengekalkan keseimbangan bendalir dalaman selepas haiwan berkenaan telah memakan sesuatu yang sama ada akan menyebabkan lebih banyak air kencing dibuang atau keperluan lebih banyak air untuk diproses secukupnya. Kelihatannya apabila tunas rasa air khas ini adalah aktif, anjing mendapat kenikmatan tambahan daripada minum air dan akan meminumnya dalam jumlah banyak.<ref>{{Kutip web|last=Coren|first=Stanley|author-link=Stanley Coren|date=19 April 2011|url=https://www.psychologytoday.com/us/blog/canine-corner/201104/how-good-is-your-dogs-sense-of-taste|title=How Good Is Your Dog's Sense of Taste?|trans-title=Sebagus Manakah Deria Rasa Anjing Anda?|language=en|publisher=[[Psychology Today]]|access-date=27 November 2025}}</ref> ===Sentuhan=== [[Fail:Close up of dog's whiskers.jpg|thumb|249x249px|Misai anjing]] Anjing mempunyai [[vibrisa|misai]] terkhusus yang dikenali sebagai vibrisa, iaitu organ penderiaan yang hadir di sebelah atas mata anjing, di bawah rahangnya, dan pada muncungnya. Vibrisa adalah lebih tegar, terbenam jauh lebih mendalam di dalam kulit berbanding dengan helaian bulu lain, dan mempunyai bilangan lebih besar bagi sel reseptor di pangkal. Vibrisa dapat mengesan arus udara, getaran halus, dan objek dalam gelap. Vibrisa menyediakan sistem amaran awal untuk objek yang mungkin mengenai muka atau mata dan mungkin membantu mengarahkan makanan dan objek ke arah mulut.<ref>{{Kutip web|last=Santos|first=Alexandra|date=5 Januari 2012|url=http://blog.puppyanddogcare.com/dog-senses-touch/|url-status=dead|title=Dog Senses – A Dog's Sense of Touch Compared to Humans|trans-title=Deria Anjing – Deria Sentuh Anjing Berbanding dengan Manusia|language=en|publisher=Puppy And Dog Care|archive-url=https://web.archive.org/web/20150624013803/http://blog.puppyanddogcare.com/dog-senses-touch/|archive-date=24 Jun 2015|access-date=27 November 2025}}</ref> ===Kepekaan magnet=== {{Selanjutnya|Magnetoresepsi}} Sebuah kajian mendapati bahawa anjing mungkin lebih memilih, apabila ia tidak bercawak dan [[medan magnet Bumi]] adalah tenang, untuk kencing dan meninja dengan tubuh yang sejajar pada paksi utara–selatan. Anjing adalah peka terhadap perubahan [[pembalikan geomagnetik|kekutuban medan magnet Bumi]].<ref name="Hart2013"/> Tiada perbezaan ketara antara jantan dengan betina dari segi keutamaan sudut yang didapati. Sesetengah kajian telah mengesan [[kriptokrom|kriptokrom 1]] di dalam kon peka biru fotoreseptor sesetengah anjing.<ref>{{Kutip web|url=https://www.mpg.de/10319591/magnetoreception-eye|url-status=live|title=Magnetoreception molecule found in the eyes of dogs and primates|trans-title=Molekul magnetoresepsi ditemukan di dalam mata anjing dan primat|language=en|publisher=[[Persatuan Max Planck]]|date=23 Februari 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20161221034139/http://brain.mpg.de/news-events/news/news/archive/2016/february/article/magnetoreception-molecule-found-in-the-eyes-of-dogs-and-primates.html|archive-date=21 Disember 2016|access-date=27 November 2025}}</ref><ref name="Nießner2016"/> ==Pengawalaturan suhu== [[Fail:Dog nose.jpg|thumb|left|Hidung anjing]] Terutamanya, anjing mengawal atur suhu tubuhnya melalui cungapan<ref>{{Kutip web|last=Lieber|first=Alex|date=9 Ogos 2015|url=https://www.petplace.com/article/dogs/pet-behavior-training/how-do-dogs-sweat|url-status=live|title=How Do Dogs Sweat?|trans-title=Bagaimanakah Anjing Berpeluh?|language=en|publisher=PetPlace|archive-url=https://web.archive.org/web/20131214113342/http://www.petplace.com/dogs/how-do-dogs-sweat/page1.aspx|archive-date=14 Disember 2013|access-date=7 Mei 2013}}</ref> dan perpeluhan melalui kakinya. Cungapan menggerakkan udara pendingin ke atas permukaan lembap bagi lidah dan paru-paru, lalu memindahkan haba ke atmosfera. Anjing dan [[Canidae|kanid]] lain juga memiliki satu set [[konka hidung|turbinat hidung]], iaitu satu set rumit bagi tulang dan struktur tisu lembut berkaitan (termasuk arteri dan vena) di dalam [[rongga hidung]]. Turbinat ini membolehkan pertukaran haba antara arteri kecil dengan vena kecil pada permukaan maksiloturbinat masing-masing (permukaan turbinat yang berkedudukan pada [[rahang atas|tulang maksila]]) dalam sistem pertukaran haba [[pertukaran berlawanan arus|berlawanan arus]]. Berbanding dengan [[pemangsa hendap|pemangsaan hendap]] oleh kucing, anjing berkemampuan untuk pengejaran berpanjangan kerana turbinat ini (kucing memiliki set turbinat hidung jauh lebih kecil dan kurang berkembang).<ref name="Wang2008"/>{{Rp|88}} Struktur turbinat sama ini membantu memulihara air dalam [[gersang|persekitaran gersang]]. Keupayaan pemuliharaan air dan kemampuan pengawalaturan suhu bagi turbinat ini pada anjing mungkin telah membolehkan anjing (termasuk kedua-dua anjing bela jinak dan leluhur prasejarah liarnya) untuk mandiri dalam persekitaran [[Artik]] dan di kawasan sejuk lain di [[Eurasia]] utara dan di [[Amerika Utara]], yang kering dan sejuk.<ref name="Wang2008"/>{{Rp|87}} ==Rujukan== {{Senarai rujukan|refs= <ref name="A&E1998">{{Kutip buku|author=A&E|author-link=A&E (rangkaian televisyen)|date=1998|title=Big Dogs, Little Dogs: The World of Our Canine Companions|trans-title=Anjing Besar, Anjing Kecil: Dunia Anjing Teman Kita|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=GT Publishing Corporation|isbn=9781577193531|oclc=39085476}}</ref> <ref name="Alderton1984">{{Kutip buku|last=Alderton|first=David|author-link=David Alderton|date=1984|title=The Dog: The Most Complete, Illustrated, Practical Guide to Dogs and Their World|trans-title=Anjing: Panduan Amali Berilustrasi Paling Lengkap untuk Anjing dan Dunianya|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=matbSHROqzUC}}|language=en|location=Secaucus, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=Chartwell Books|isbn=9780890097861|oclc=11560659}}</ref> <ref name="Candille2007">{{Kutip jurnal|last1=Candille|first1=Sophie I.|last2=Kaelin|first2=Christopher Bryan|last3=Cattanach|first3=Bruce Macintosh|author3-link=Bruce Macintosh Cattanach|last4=Yu|first4=Bin|last5=Thompson|first5=Darren A.|last6=Nix|first6=Matthew Andrew|last7=Kerns|first7=Julie A.|last8=Schmutz|first8=Sheila Marie|last9=Millhauser|first9=Glenn L.|last10=Barsh|first10=Gregory Stefan|date=30 November 2007|title=A β-Defensin Mutation Causes Black Coat Color in Domestic Dogs|trans-title=Mutasi β-Defensin Menyebabkan Warna Lapis Bulu Hitam pada Anjing Bela Jinak|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=318|issue=5855|pages=1418–1423|bibcode=2007Sci...318.1418C|doi=10.1126/science.1147880|issn=0036-8075|jstor=20051700|pmc=2906624|pmid=17947548|s2cid=41123507}}</ref> <ref name="Christiansen2007">{{Kutip jurnal|last1=Christiansen|first1=Per|last2=Wroe|first2=Stephen|author2-link=Stephen Wroe|date=1 Februari 2007|editor-last=Williams|editor-first=Tony D.|title=BITE FORCES AND EVOLUTIONARY ADAPTATIONS TO FEEDING ECOLOGY IN CARNIVORES|trans-title=DAYA GIGITAN DAN ADAPTASI EVOLUSI TERHADAP EKOLOGI PEMAKANAN PADA KARNIVOR|journal=[[Ecology (jurnal)|Ecology]]|language=en|publisher=[[Ecological Society of America]]|volume=88|issue=2|pages=347–358|doi=10.1890/0012-9658(2007)88[347:BFAEAT]2.0.CO;2|issn=1939-9170|jstor=27651108|pmid=17479753|s2cid=30817418}}</ref> <ref name="Coren2004">{{Kutip buku|last=Coren|first=Stanley|author-link=Stanley Coren|date=3 Ogos 2004|title=How Dogs Think: Understanding the Canine Mind|trans-title=Cara Anjing Berfikir: Memahami Minda Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=6tqOkgAACAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Free Press (penerbit)|Free Press]]|isbn=9780743222327|lccn=2004052821|oclc=980544025}}</ref> <ref name="Cunliffe2001">{{Kutip buku|last=Cunliffe|first=Juliette|date=2001|chapter=Coat Types, Colours and Markings|trans-chapter=Jenis, Warna, dan Tanda Lapis Bulu|title=The Encyclopedia of Dog Breeds|trans-title=Ensiklopedia Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=t3PCAAAACAAJ}}|language=en|location=Bath, United Kingdom|publisher=[[Parragon]]|pages=20–23|isbn=9780752565613|oclc=819983354}}</ref> <ref name="Drake2010">{{Kutip jurnal|last1=Drake|first1=Abby Grace|last2=Klingenberg|first2=Christian Peter|date=22 Januari 2010|editor1-last=Heard|editor1-first=Stephen Bruce|editor2-last=McPeek|editor2-first=Mark Alan|editor2-link=Mark McPeek|title=Large-Scale Diversification of Skull Shape in Domestic Dogs: Disparity and Modularity|trans-title=Pempelbagaian Berskala Besar bagi Rupa Bentuk Tengkorak pada Anjing Bela Jinak: Dispariti dan Kemodularan|journal=[[The American Naturalist]]|language=en|publisher=[[University of Chicago Press]]|volume=175|issue=3|pages=289–301|bibcode=2010ANat..175..289D|doi=10.1086/650372|issn=1537-5323|jstor=10.1086/650372|pmid=20095825|s2cid=26967649}}</ref> <ref name="Evans2017">{{Kutip buku|last1=Evans|first1=Howard E.|last2=de Lahunta|first2=Alexander|date=2017|title=Guide to the Dissection of the Dog|trans-title=Panduan untuk Diseksi Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=w1Q9jgEACAAJ}}|language=en|edition=ke-8|location=St. Louis, Missouri, Amerika Syarikat|publisher=[[Elsevier]]|isbn=9780323391658|oclc=923139309}}</ref> <ref name="Fish2020">{{Kutip jurnal|last1=Fish|first1=Frank Eliot|last2=Sheehan|first2=Maura J.|last3=Adams|first3=Danielle S.|last4=Tennett|first4=Kelsey A.|last5=Gough|first5=William Taylor|date=3 Mei 2020|title=A 60:40 split: Differential mass support in dogs|trans-title=Belahan 40:60: Sokongan besar-besaran bezaan pada anjing|journal=[[The Anatomical Record]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=304|issue=1|pages=78–89|doi=10.1002/ar.24407|issn=1932-8494|pmid=32363786|s2cid=218491599|doi-access=free}}</ref> <ref name="GuinnessBookofWorldRecords1989">{{Kutip buku|title=Guinness Book of World Records 1989|trans-title=Buku Rekod Dunia Guinness 1989|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=bCmp92JXMjsC}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Sterling Publishing]]|isbn=9780806902760|oclc=20708235}}</ref> <ref name="Hart2013">{{Kutip jurnal|last1=Hart|first1=Vlastimil|last2=Nováková|first2=Petra|last3=Malkemper|first3=Erich Pascal|author3-link=Erich Pascal Malkemper|last4=Begall|first4=Sabine|author4-link=Sabine Begall|last5=Hanzal|first5=Vladimír|last6=Ježek|first6=Miloš|last7=Kušta|first7=Tomáš|last8=Němcová|first8=Veronika|last9=Adámková|first9=Jana|last10=Benediktová|first10=Kateřina|last11=Červený|first11=Jaroslav|last12=Burda|first12=Hynek|author12-link=Hynek Burda|date=27 Disember 2013|title=Dogs are sensitive to small variations of the Earth's magnetic field|trans-title=Anjing peka terhadap variasi kecil medan magnet Bumi|journal=[[Frontiers in Zoology]]|language=en|publisher=[[BioMed Central]]|volume=10|issue=1|article-number=80|doi=10.1186/1742-9994-10-80|issn=1742-9994|pmc=3882779|pmid=24370002|s2cid=7130069|doi-access=free}}</ref> <ref name="Hytönen2008">{{Kutip jurnal|last1=Hytönen|first1=Marjo Kristiina|last2=Grall|first2=Anaïs|last3=Hédan|first3=Benoît|last4=Dréano|first4=Stéphane|last5=Seguin|first5=Samuel J.|last6=Delattre|first6=Delphine|last7=Thomas|first7=Anne|last8=Galibert|first8=Francis|last9=Paulin|first9=Lars|last10=Lohi|first10=Hannes Tapani|author10-link=Hannes Lohi|last11=Sainio|first11=Kirsi|last12=André|first12=Catherine|date=14 Oktober 2008|editor-last=Ostrander|editor-first=Elaine Ann|editor-link=Elaine Ostrander|title=Ancestral T-Box Mutation Is Present in Many, but Not All, Short-Tailed Dog Breeds|trans-title=Mutasi T-Box Leluhur Hadir pada Banyak, namun Bukan Semua, Baka Anjing Berekor Pendek|journal=[[Journal of Heredity]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=100|issue=2|pages=236–240|doi=10.1093/jhered/esn085|issn=1465-7333|pmid=18854372|s2cid=14923035}}</ref> <ref name="Kasparson2013">{{Kutip jurnal|last1=Kasparson|first1=Anna Andreyevna|last2=Badridze|first2=Jason|last3=Maksimov|first3=Vadim Viktorovich|date=7 September 2013|title=Colour cues proved to be more informative for dogs than brightness|trans-title=Kiu warna terbukti lebih bermaklumat untuk anjing berbanding dengan kecerahan|journal=[[Proceedings of the Royal Society|Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences]]|language=en|publisher=[[Royal Society]]|volume=280|issue=1766|article-number=20131356|doi=10.1098/rspb.2013.1356|issn=1471-2954|jstor=23478911|pmc=3730601|pmid=23864600|s2cid=14333196}}</ref> <ref name="Mech2007">{{Kutip buku|editor1-last=Mech|editor1-first=Lucyan David|editor1-link=L. David Mech|editor2-last=Boitani|editor2-first=Luigi|editor2-link=Luigi Boitani|date=Februari 2007|title=Wolves: Behavior, Ecology, and Conservation|trans-title=Serigala: Tingkah Laku, Ekologi, dan Pemuliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=xL0lEAAAQBAJ}}|language=en|location=Chicago, Illinois, Amerika Syarikat|publisher=[[University of Chicago Press]]|doi=10.7208/chicago/9780226516981.001.0001|isbn=9780226516974|oclc=1135578153}}</ref> <ref name="Miklósi2007">{{Kutip buku|last=Miklósi|first=Ádám|author-link=Ádám Miklósi|date=29 November 2007|title=Dog Behaviour, Evolution, and Cognition|trans-title=Tingkah Laku, Evolusi, dan Kognisi Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=VX611bL1HjAC}}|language=en|edition=ke-1|location=Oxford, United Kingdom|publisher=[[Oxford University Press]]|doi=10.1093/acprof:oso/9780199295852.001.0001|isbn=9780199295852|oclc=165082962}}</ref> <ref name="Neitz1989">{{Kutip jurnal|last1=Neitz|first1=Jay|author1-link=Jay Neitz|last2=Geist|first2=Timothy D.|last3=Jacobs|first3=Gerald H.|date=Ogos 1989|title=Color vision in the dog|trans-title=Penglihatan warna pada anjing|journal=[[Visual Neuroscience (jurnal)|Visual Neuroscience]]|language=en|publisher=[[Cambridge University Press]]|volume=3|issue=2|pages=119–125|doi=10.1017/S0952523800004430|issn=1469-8714|pmid=2487095|s2cid=23509491}}</ref> <ref name="Neitz2001">{{Kutip jurnal|last1=Neitz|first1=Jay|author1-link=Jay Neitz|last2=Carroll|first2=Joseph J.|last3=Neitz|first3=Maureen E.|author3-link=Maureen Neitz|date=2001|title=Color Vision: Almost Reason Enough for Having Eyes|trans-title=Penglihatan Warna: Hampir Cukup Sebab untuk Mempunyai Mata|journal=[[Optics and Photonics News]]|language=en|publisher=[[Optica (persatuan)|Optica]]|volume=12|issue=1|pages=26–33|bibcode=2001OptPN..12...26N|doi=10.1364/OPN.12.1.000026|issn=1541-3721|s2cid=122160751}}</ref> <ref name="Nießner2016">{{Kutip jurnal|last1=Nießner|first1=Christine|last2=Denzau|first2=Susanne|last3=Malkemper|first3=Erich Pascal|author3-link=Erich Pascal Malkemper|last4=Gross|first4=Julia Christina|last5=Burda|first5=Hynek|author5-link=Hynek Burda|last6=Winklhofer|first6=Michael|last7=Peichl|first7=Leo|date=22 Februari 2016|title=Cryptochrome 1 in Retinal Cone Photoreceptors Suggests a Novel Functional Role in Mammals|trans-title=Kriptokrom 1 pada Fotoreseptor Kon Retina Mencadangkan Peranan Fungsi Baharu pada Mamalia|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=6|issue=1|article-number=21848|bibcode=2016NatSR...621848N|doi=10.1038/srep21848|issn=2045-2322|pmc=4761878|pmid=26898837|s2cid=2559847|doi-access=free}}</ref> <ref name="Ninomiya2011">{{Kutip jurnal|last1=Ninomiya|first1=Hiroyoshi|last2=Akiyama|first2=Emi|last3=Simazaki|first3=Kanae|last4=Oguri|first4=Atsuko|last5=Jitsumoto|first5=Momoko|last6=Fukuyama|first6=Takaaki|date=28 Mac 2011|title=Functional anatomy of the footpad vasculature of dogs: scanning electron microscopy of vascular corrosion casts|trans-title=Anatomi fungsian bagi vaskulatur pad kaki bagi anjing: mengimbas mikroskopi elektron bagi tuangan kakisan pembuluh|journal=Veterinary Dermatology|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=22|issue=6|pages=475–481|doi=10.1111/j.1365-3164.2011.00976.x|issn=1365-3164|pmid=21438930|s2cid=19293923}}</ref> <ref name="Ostrander2007">{{Kutip jurnal|last=Ostrander|first=Elaine Ann|author-link=Elaine Ostrander|date=September 2007|title=Genetics and the Shape of Dogs: Studying the new sequence of the canine genome shows how tiny genetic changes can create enormous variation within a single species|trans-title=Genetik dan Rupa Bentuk Anjing: Pengajian jujukan baharu genom anjing menunjukkan betapa kenitnya perubahan genetik dapat mewujudkan variasi besar dalam satu spesies tunggal|journal=[[American Scientist]]|language=en|publisher=[[Sigma Xi]]|volume=95|issue=5|pages=406–413|doi=10.1511/2007.67.406|doi-broken-date=21 Oktober 2025|issn=0003-0996|jstor=27859026|s2cid=123029417}}</ref> <ref name="Ravn-Mølby2019">{{Kutip jurnal|last1=Ravn-Mølby|first1=Eva-Marie|last2=Sindahl|first2=Line|last3=Saxmose Nielsen|first3=Søren|last4=Sichlau Bruun|first4=Camilla Vibeke|last5=Sandøe|first5=Peter|author5-link=Peter Sandøe|last6=Fredholm|first6=Merete|date=16 Disember 2019|editor-last=Loor|editor-first=Juan Jose|title=Breeding French bulldogs so that they breathe well—A long way to go|trans-title=Membiakbakakan buldog Perancis supaya ia bernafas dengan baik—Perjalanan masih jauh|journal=[[PLOS One]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=14|issue=12|article-number=e0226280|bibcode=2019PLoSO..1426280R|doi=10.1371/journal.pone.0226280|issn=1932-6203|pmc=6913956|pmid=31841527|s2cid=209391315|doi-access=free}}</ref> <ref name="Roberts2010">{{Kutip jurnal|last1=Roberts|first1=Taryn|last2=McGreevy|first2=Paul Damien|last3=Valenzuela|first3=Michael J.|date=26 Julai 2010|editor-last=Linden|editor-first=Rafael|editor-link=Rafael Linden|title=Human Induced Rotation and Reorganization of the Brain of Domestic Dogs|trans-title=Pergiliran dan Penyusunan Semula Cetusan Manusia bagi Otak Anjing Bela Jinak|journal=[[PLOS One]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=5|issue=7|article-number=e11946|bibcode=2010PLoSO...511946R|doi=10.1371/journal.pone.0011946|issn=1932-6203|pmc=2909913|pmid=20668685|s2cid=2272689|doi-access=free}}</ref> <ref name="Sutter2007">{{Kutip jurnal|last1=Sutter|first1=Nathan B.|last2=Bustamante|first2=Carlos Daniel|author2-link=Carlos D. Bustamante|last3=Chase|first3=Kevin|last4=Gray|first4=Melissa Marie|last5=Zhao|first5=Keyan|last6=Zhu|first6=Lan|last7=Padhukasahasram|first7=Badri K.|last8=Karlins|first8=Eric|last9=Davis|first9=Sean R.|last10=Jones|first10=Paul Glyn|last11=Quignon|first11=Pascale|last12=Johnson|first12=Gary Steven|last13=Parker|first13=Heidi G.|last14=Fretwell|first14=Neale|last15=Mosher|first15=Dana S.|last16=Lawler|first16=Dennis Frank|last17=Satyaraj|first17=Ebenezer|last18=Nordborg|first18=Magnus|author18-link=Magnus Nordborg|last19=Lark|first19=Karl Gordon|author19-link=K. Gordon Lark|last20=Wayne|first20=Robert Keith|last21=Ostrander|first21=Elaine Ann|author21-link=Elaine Ostrander|date=6 April 2007|title=A Single ''IGF1'' Allele Is a Major Determinant of Small Size in Dogs|trans-title=Satu Alel ''IGF1'' Tunggal Ialah Penentu Besar bagi Saiz Kecil pada Anjing|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=316|issue=5821|pages=112–115|bibcode=2007Sci...316..112S|doi=10.1126/science.1137045|issn=0036-8075|jstor=20035961|pmc=2789551|pmid=17412960|s2cid=5079573}}</ref> <ref name="Wang2008">{{Kutip buku|last1=Wang|first1=Xiaoming|author1-link=Xiaoming Wang (ahli paleontologi)|last2=Tedford|first2=Richard H.|author2-link=Richard H. Tedford|date=3 Julai 2008|title=Dogs: Their Fossil Relatives & Evolutionary History|trans-title=Anjing: Kerabat Fosil dan Sejarah Evolusinya|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=LnWdpK7ctI0C}}|language=en|others=Diilustrasi oleh Mauricio Antón.|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Columbia University Press]]|doi=10.7312/wang13528|isbn=9780231509435|oclc=999361598}}</ref> <ref name="Wayne1986">{{Kutip jurnal|last=Wayne|first=Robert Keith|date=1 Mac 1986|title=CRANIAL MORPHOLOGY OF DOMESTIC AND WILD CANIDS: THE INFLUENCE OF DEVELOPMENT ON MORPHOLOGICAL CHANGE|trans-title=MORFOLOGI TENGKORAK BAGI KANID BELA JINAK DAN KANID LIAR: PENGARUH PERKEMBANGAN TERHADAP PERUBAHAN MORFOLOGI|journal=[[Evolution (jurnal)|Evolution]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|volume=40|issue=2|pages=243–261|doi=10.1111/j.1558-5646.1986.tb00467.x|issn=1558-5646|jstor=2408805|pmid=28556057|s2cid=26689047}}</ref> }} ==Bacaan lanjut== {{Kategori Commons|Dog anatomy}} * {{Kutip buku|last1=Budras|first1=Klaus-Dieter|last2=McCarthy|first2=Patrick H.|last3=Fricke|first3=Wolfgang|last4=Richter|first4=Renate|date=13 September 2007|title=Anatomy of the Dog: with Aaron Horowitz and Rolf Berg|trans-title=Anatomi Anjing: dengan Aaron Horowitz dan Rolf Berg|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=-kEuBQAAQBAJ}}|language=en|edition=ke-5|location=Hanover, Jerman|publisher=[[Schlütersche Verlagsgesellschaft]]|isbn=9783899930993|oclc=717486107}} * {{Kutip buku|last1=Evans|first1=Howard E.|last2=de Lahunta|first2=Alexander|date=15 Jun 2012|title=Miller's Anatomy of the Dog|trans-title=Anatomi Anjing Miller|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=6eBOAQAAQBAJ}}|language=en|edition=ke-4|location=St. Louis, Missouri, Amerika Syarikat|publisher=[[Elsevier]]|isbn=9780323266239|oclc=912232747}} * {{Kutip buku|last=Horowitz|first=Alexandra|author-link=Alexandra Horowitz|date=15 September 2009|title=Inside of a Dog: What Dogs See, Smell, and Know|trans-title=Bahagian Dalam Anjing: Yang Dilihat, Dihidu, dan Diketahui oleh Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Mv1TlAEACAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Charles Scribner's Sons|Scribner]]|isbn=9781416583400|oclc=268957327}} {{Anatomi}} {{Anjing bela jinak}} {{Penglihatan pada haiwan|state=collapsed}} [[Kategori:Anatomi anjing| ]] [[Kategori:Pertunjukan dan penunjukan anjing]] jhq1gbnehgirrnmqjth6cu22poz5so1 14 655745 6844428 3244686 2026-05-09T01:48:59Z Amir Hamzah 2008 17303 6844428 wikitext text/x-wiki [[Kategori:Hound|Pemburuan]] [[Kategori:Kaedah pemburuan|Hound]] [[Kategori:Sukan anjing]] imu3da6so9072mq8lyr2phxjp49nt0z 0 657135 6844380 6780834 2026-05-09T00:00:01Z Amir Hamzah 2008 17303 6844380 wikitext text/x-wiki {{Kotak info baka anjing | name = Terier sempadan | image = Border Terrier.jpg | image_caption = Terier sempadan jantan | altname = ''Border terrier'' | origin = United Kingdom | maleweight = {{Convert|6|-|7|kg|lb|1|abbr=on}}{{R|kc}} | femaleweight = {{Convert|5|-|6.5|kg|lb|1|abbr=on}}{{R|kc}} | coat = Kasar dan padat; dengan lapis bulu bawah rapat | colour = Merah, gandum, ''grizzle'', dan sawo matang, atau biru dan sawo matang | kc_name = [[The Kennel Club]] | kc_std = https://www.thekennelclub.org.uk/breed-standards/terrier/border-terrier/ | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/010g03-en.pdf }} '''Terier sempadan''' atau '''''border terrier'''''{{Efn|name=a}} ialah satu [[baka anjing|baka]] [[terier]] kecil dan berbulu kasar British. Ia berasal dari kawasan sempadan England–Scotland dan mengongsi keleluhuran dengan [[terier Dandie Dinmont]] dan [[terier Bedlington]] dari kawasan sama.<ref name="Oberlin">{{Kutip web|url=https://www2.oberlin.edu/faculty/scarrier/Border_Terrier/Border_History.html|url-status=live|title=History of the Border Terrier|trans-title=Sejarah Terier Sempadan|language=en|publisher=[[Kolej Oberlin]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140723062738/http://www.oberlin.edu/faculty/scarrier/Border_Terrier/Border_History.html|archive-date=23 Julai 2014|access-date=18 Julai 2013}}</ref> Anjing ini digunakan secara tradisional dalam [[pemburuan rubah]] dan bekerja dengan pihak Border Hunt di [[Northumberland]]. Baka ini diiktiraf secara rasmi oleh [[The Kennel Club]] di Great Britain pada tahun 1920 dan oleh [[American Kennel Club]] pada tahun 1930.{{Citation needed|date=Mei 2021}} ==Sejarah== Pada asalnya, terier sempadan dirujuk sebagai terier Coquetdale atau terier Redesdale sempena kawasan lokasi evolusinya, tetapi pada lewat tahun 1800-an ia pada umumnya dikenali sebagai terier sempadan, barang kali kerana sejarah panjangnya dengan Border Hunt di Northumberland.{{Citation needed|date=Oktober 2024}} Ia mengongsi keleluhurannya dengan terier Bedlington dan terier Dandie Dinmont. Ia diiktiraf sebagai baka oleh The Kennel Club pada tahun 1920, tahun sama pengasasan The Border Terrier Club. Tujuan aslinya adalah untuk meluru ke arah rubah yang telah memasuki tanah. Ia juga digunakan untuk membunuh rodensia, tetapi telah digunakan untuk memburu berang-berang dan [[bejar]] juga.{{Citation needed|date=Oktober 2024}} Terier sempadan pertama yang pernah didaftarkan oleh The Kennel Club ialah The Moss Trooper, seekor anjing yang dibapai oleh Jacob Robson's Chip pada tahun 1912 dan didaftarkan dalam penyenaraian Any Other Variety The Kennel Club pada tahun 1913. Terier sempadan ditolak untuk pengiktirafan formal The Kennel Club pada tahun 1914, tetapi memenangi slotnya pada tahun 1920, dengan piawaian pertama yang ditulis oleh Jacob Robson dan John Dodd. Jasper Dodd dilantik sebagai presiden pertama kelab itu. Pada tahun 2006, terier sempadan menduduki tangga ke-81 dari segi bilangan pendaftaran oleh AKC,<ref>{{Kutip web|url=http://www.akc.org/reg/dogreg_stats.cfm|url-status=dead|title=AKC Dog Registration Statistics|trans-title=Statistik Pendaftaran Anjing AKC|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070716173939/http://www.akc.org/reg/dogreg_stats.cfm|archive-date=16 Julai 2007|access-date=18 Julai 2013}}</ref> manakala di [[United Kingdom]] pula ia menduduki tempat kesepuluh.<ref>{{Kutip web|url=http://www.thekennelclub.org.uk/item/887|url-status=dead|title=2006 Top 20 Breed Registrations|trans-title=Pendaftaran 20 Baka Teratas 2006|language=en|publisher=[[The Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090415003614/http://www.thekennelclub.org.uk/item/887|archive-date=15 April 2009|access-date=18 Julai 2013}}</ref> Pada tahun 2008, terier sempadan menduduki tempat kelapan dari segi bilangan pendaftaran oleh The Kennel Club United Kingdom. ==Ciri== [[Fail:Border Terrier Kamu.jpg|thumb|Potret terier sempadan]] Terier sempadan dibiakbakakan untuk mempunyai tungkai cukup panjang untuk bersaing dengan kuda dan anjing pemburu rubah lain, yang mengembara bersama dengannya, dan tubuh cukup kecil untuk merangkak di dalam korok rubah dan mengejar rubah ke luar supaya pemburu dapat melepaskan tembakan langsung. Anjing pemburu rubah yang mengembara bersama dengannya tidak cukup kecil untuk melakukan tugas terier sempadan.<ref>{{Kutip web|url=https://www.thesouthernborderterrierclub.com/post/running-with-the-hounds|title=RUNNING WITH THE HOUNDS|trans-title=BERLARI DENGAN ''HOUND''|language=en|publisher=The Southern Border Terrier Club|date=29 Jun 2021|access-date=5 Mac 2024}}</ref>{{Citation needed|date=Mei 2021}} Terier sempadan mempunyai tengkorak lebar, muncung sederhana pendek, gigi kuat.<ref name="terrier1">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/breeds/border_terrier/index.cfm|url-status=dead|title=AKC MEET THE BREEDS®: Border Terrier|trans-title=KENALI BAKA AKC: Terier Sempadan|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090219094851/http://akc.org/breeds/border_terrier/index.cfm|archive-date=19 Februari 2009|access-date=5 Mac 2024}}</ref> Telinga berbentuk V berada di sisi kepala dan jatuh ke arah pipi.<ref name="terrier1"/> Warna lapis bulu lazim merupakan ''grizzle'' dan sawo matang, biru dan sawo matang, merah atau gandum.<ref name="terrier1"/> Misai adalah sedikit dan pendek.<ref name="terrier1"/> Ekor adalah sederhana pendek dan tebal di pangkal dan menirus.<ref name="terrier1"/> Dengan tubuh sempit dan perkadaran baik, jantan berdiri setinggi {{Convert|13|-|16|in|cm|abbr=on}} pada paras bahu dan berukuran seberat {{Convert|13|-|15.5|lb|kg|abbr=on}}; betina pula setinggi {{Convert|11|-|14|in|cm|abbr=on}} dan seberat {{Convert|11.5|-|14|lb|kg|abbr=on}}.<ref name="terrier1"/> Terier sempadan mempunyai [[bulu anjing|lapis bulu ganda]] yang terdiri daripada [[bulu#Bulu bawah|lapis bulu bawah]] pendek, padat, dan lembut dan [[rerambut pengawal|lapis bulu luar]] kasar, mirip dawai, kalis cuaca, kalis kotoran, rapat, tanpa keriting atau alunan. ==Kesihatan== [[Imej:Border-terrier-bitch.jpg|thumb|Terier sempadan merah betina]] [[Fail:Buster the red grizzle border terrier (2006).jpg|thumb|Terier sempadan ''grizzle'' merah]] [[Fail:Border Terrier Fond Du Lac County Kennel Club.jpg|thumb|Terier sempadan yang melakukan lompat dalam ketangkasan anjing]] [[Sindrom kekejangan epileptoid anjing]] ialah keadaan yang diakui berlaku pada terier sempadan.<ref>{{Kutip web|url=http://www.borderterrier-cecs.com/|url-status=dead|title=Canine Epileptoid Cramping Syndrome|trans-title=Sindrom Kekejangan Epileptoid Anjing|language=en|publisher=borderterrier-cecs.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20090228183921/http://borderterrier-cecs.com/|archive-date=28 Februari 2009|access-date=5 Mac 2024}}</ref><ref>{{Kutip web|url=http://www.ufaw.org.uk/CANINEEPILEPTOIDCRAMPINGBORDERTERRIER.php|url-status=dead|title=Genetic welfare problems of companion animals: Canine Epileptoid Cramping Syndrome|trans-title=Masalah kebajikan genetik haiwan teman: Sindrom Kekejangan Epileptoid Anjing|language=en|publisher=[[Universities Federation for Animal Welfare]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150308170529/http://www.ufaw.org.uk/CANINEEPILEPTOIDCRAMPINGBORDERTERRIER.php|archive-date=8 Mac 2015|access-date=5 Mac 2024}}</ref> Sebuah kajian United Kingdom tahun 2024 mendapati jangka hayat sebanyak 14.2 tahun untuk baka ini berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> Sebuah kajian United Kingdom mendapati predisposisi terhadap penyakit pundi hempedu pada terier sempadan. Baka ini didapati 86.48 kali lebih berkemungkinan menghidap [[mukosele pundi hempedu anjing|mukosele pundi hempedu]] dan 28.7 kali lebih berkemungkinan menghidap bentuk lain bagi [[penyakit pundi hempedu]] berbanding dengan anjing lain. Kajian juga mendapati predisposisi terhadap [[kolangitis menaik|kolangitis]] neutrofilia, dengan baka ini yang lebih berkemungkinan sebanyak 12.07 kali untuk menghidapnya.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Bandara|first1=Yuvani|last2=Bayton|first2=William A.|last3=Williams|first3=Timothy Lee|last4=Scase|first4=Timothy J.|last5=Bexfield|first5=Nicholas Henry|date=21 Jun 2021|title=Histopathological frequency of canine hepatobiliary disease in the United Kingdom|trans-title=Kekerapan histopatologi penyakit hati hempedu anjing di United Kingdom|journal=Journal of Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=62|issue=9|pages=730–736|doi=10.1111/jsap.13354|issn=1748-5827|pmid=34155648|s2cid=235595314}}</ref> ==Lihat juga== * [[Senarai baka anjing]] ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|تيريئر سمڤادن, بوردر تيريئر}}; {{lang-en|italic=yes|border terrier}}}} }} ==Rujukan== {{Commons|Border Terrier}} {{Senarai rujukan|refs= <ref name="kc">{{Kutip web|url=https://www.royalkennelclub.com/breed-standards/terrier/border-terrier/|url-status=live|title=Border Terrier|trans-title=Terier Sempadan|language=en|publisher=[[The Kennel Club|Royal Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210525163357/https://www.thekennelclub.org.uk/breed-standards/terrier/border-terrier/|archive-date=25 Mei 2021|access-date=23 Januari 2024}}</ref> }} {{Anjing United Kingdom}} {{Terier}} {{Baka haiwan Scotland}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari England]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Scotland]] [[Kategori:Baka FCI]] [[Kategori:Terier]] sgr22ckbeefz6ouid9sd2lq2ex5lfnn 0 658808 6844407 6702707 2026-05-09T00:00:40Z Amir Hamzah 2008 17303 6844407 wikitext text/x-wiki [[Anjing|Anjing bela jinak]] (''Canis familiaris'') telah memegang pelbagai peranan penting dalam [[ilmu perbandingan agama|agama]] dan [[mitologi bandingan|mitologi]] dalam berbilang budaya sepanjang [[sejarah dunia|sejarah manusia]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=Segura Gago|first1=Alda Valentina|last2=Geiger|first2=Madeleine|last3=Monson|first3=Tesla A.|last4=Flores|first4=David Alfredo|last5=Sánchez Villagra|first5=Marcelo Ricardo|date=21 Januari 2022|title=Biological and cultural history of domesticated dogs in the Americas|trans-title=Sejarah biologi dan budaya tentang anjing bela jinak di Benua Amerika|journal=Anthropozoologica|language=en|publisher=[[Muzium Sejarah Semula Jadi Kebangsaan, Perancis|Muzium Sejarah Semula Jadi Kebangsaan]]|volume=57|issue=1|pages=1–18|doi=10.5252/anthropozoologica2022v57a1|issn=2107-0881|s2cid=246362134}}</ref> Dalam konteks [[sejarah agama]], peranan anjing berkisar daripada perwakilan simbolik bagi kebaikan seperti kesetiaan dan perlindungan kepada ajaran tentang kesucian dan amalan ritual.<ref>{{Kutip jurnal|last=Menache|first=Sophia|author-link=Sophia Menache|date=1 Januari 1997|title=Dogs: God's Worst Enemies?|trans-title=Anjing: Musuh Terburuk Tuhan?|journal=Society and Animals|language=en|publisher=[[Brill Publishers]]|volume=5|issue=1|pages=23–44|doi=10.1163/156853097X00204|issn=1568-5306|s2cid=144146546}}</ref>{{Efn|Ikutan pertanyaan tentang interaksi haiwan dengan agama, Aaron Gross menekankan bahawa, "Walaupun imaginasi haiwan dan sempadan manusia/haiwan ialah asas kepada sebilangan mengejutkan bagi tradisi agama dan pengajian akademik tentang agama pada umumnya, kepentingan ini sebahagian besarnya telah diabaikan". Kepentingan anjing dalam agama melangkaui sempadan budaya dan merentasi masa, lalu mencerminkan tema sejagat kesetiaan, perlindungan, dan bimbingan.}}<ref>{{Kutip jurnal|last=Frigiola|first=Heather|date=12 April 2022|title=Canine Ministries: Co-Instrumentality of Human and Dog in a Christian Ontology|trans-title=Ministri Anjing: Keperantaraan Bersama Manusia dan Anjing dalam Ontologi Kristian|journal=Anthropology and Humanism|language=en|publisher=[[Persatuan Antropologi Amerika]]|volume=47|issue=2|pages=282–296|doi=10.1111/anhu.12384|issn=1548-1409|s2cid=248147251}}</ref> Dalam ''Animals and World Religion'',<ref>{{Kutip buku|last=Kemmerer|first=Lisa|author-link=Lisa Kemmerer|date=19 Januari 2012|title=Animals and World Religions|trans-title=Haiwan dan Agama-agama Sedunia|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=oAOUyDe7_GMC}}|language=en|edition=ke-1|location=Oxford, United Kingdom|publisher=[[Oxford University Press]]|doi=10.1093/acprof:oso/9780199790678.001.0001|isbn=9780199790678|oclc=776877396}}</ref> ahli [[etika haiwan]] [[Lisa Kemmerer]] meneroka [[penggunaan haiwan oleh manusia#Dalam mitologi dan agama|hubungan]] antara haiwan dengan tradisi agama global. Karya ini memeriksa cara agama berlainan menanggap haiwan dan berinteraksi dengan haiwan, dengan menekankan peranannya dalam naratif dan ritual agama dan menyerlahkan sambungan antara manusia dengan haiwan dalam konteks rohani. Dalam mitologi, anjing kerap berjasa dalam peranan teman dan peranan pelindung,<ref name="Sherman2008">{{Kutip buku|editor-last=Sherman|editor-first=Josepha|editor-link=Josepha Sherman|date=15 Oktober 2008|title=Storytelling: An Encyclopedia of Mythology and Folklore|trans-title=Penceritaan: Ensiklopedia Mitologi dan Folklor|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=g30SuAAACAAJ}}|language=en|location=Armonk, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[M. E. Sharpe]]|pages=118–121|isbn=9780765680471|oclc=199464938}}</ref> seperti penjagaan pintu gerbang dunia bawah dalam [[mitologi Proto-Indo-Eropah|mitologi Indo-Eropah]].<ref name="Mallory2006">{{Cite Q|Q115264582|page=439}}</ref><ref name="West2007">{{Kutip buku|last=West|first=Martin Litchfield|author-link=Martin Litchfield West|date=24 Mei 2007|chapter=10-Mortality and Fame|trans-chapter=10-Mortaliti dan Kemasyhuran|title=Indo-European Poetry and Myth|trans-title=Puisi dan Mitos Indo-Eropah|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=ZXrJA_5LKlYC}}|language=en|location=Oxford, United Kingdom|publisher=[[Oxford University Press]]|page=392|doi=10.1093/acprof:oso/9780199280759.003.0011|isbn=9780199280759|oclc=76937305}}</ref> Ahli sejarah Julien d'Huy mengenal pasti satu set bersama yang terdiri daripada tiga naratif tentang anjing yang muncul dalam pelbagai tradisi agama.<ref name="DeFranco2022">{{Kutip web|last=DeFranco|first=Elyse|date=7 September 2022|url=https://www.sciencenews.org/article/dog-domestication-origin-mythology-history|title=How mythology could help demystify dog domestication|trans-title=Caranya mitologi dapat membantu menyahkelirukan pembelajinakan anjing|language=en|publisher=[[Science News]]|access-date=19 November 2025}}</ref> Naratif pertama menekankan hubungan dengan kehidupan selepas mati, yang mencerminkan peranan penjagaan pintu yang kerap terlihat dalam mitologi Indo-Eropah. Naratif kedua bertumpu pada ikatan antara manusia dengan anjing, sementara yang ketiga berkenaan dengan perkaitan anjing dengan bintang Sirius. Bukti yang dipersembahkan oleh d'Huy mencadangkan perkaitan antara catatan mitologi daripada pelbagai budaya dengan rekod genetik dan rekod fosil yang berkaitan dengan pembelajinakan anjing.<ref name="DeFranco2022"/> ==Agama Aztek== {{Selanjutnya|Anjing dalam folklor dan mitos Mesoamerika}} Anjing mempunyai kepentingan keagamaan dan perlambangan besar kepada [[orang Aztek|orang-orang Aztek]] di Mexico tengah. Beberapa tapak pengebumian purba untuk anjing telah ditemukan di Mexico.<ref>{{Kutip berita|last=Rodriguez|first=Olga R.|date=14 Februari 2014|title=Aztec dog burial site found in Mexico City|trans-title=Tapak pengebumian anjing Aztek ditemukan di Bandar Raya Mexico|url=http://bigstory.ap.org/article/ancient-dog-burial-site-found-mexico-city|url-status=dead|language=en|publisher=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140222221850/http://bigstory.ap.org/article/ancient-dog-burial-site-found-mexico-city|archive-date=22 Februari 2014|access-date=20 Mac 2014}}</ref> [[Xolotl]], iaitu [[senarai tuhan kematian|dewa kematian]] Aztek, digambarkan sebagai raksasa berkepala anjing. ==Tradisi Cina== {{Selanjutnya|Anjing (zodiak)|Anjing dalam mitologi Cina}} Anjing ialah salah satu daripada 12 haiwan yang dimuliakan dalam [[astrologi Cina]]. Hari kedua [[Tahun Baru Cina|Tahun Baharu Cina]] dianggap sebagai hari lahir semua anjing dan orang Cina kerap berwaspada untuk membuat kebaikan kepada anjing pada hari itu. Di [[China]], di [[Korea]], dan di [[Jepun]], anjing dipandang sebagai pelindung baik hati.<ref name="Sherman2008"/> [[Panhu]] ialah seekor anjing naga yang berubah bentuk menjadi seorang lelaki dan menikahi seorang puteri. Anjing mempunyai kehadiran ketara dalam tradisi dan folklor Cina, bukan hanya dalam astrologi dan mitologi tetapi juga dalam aspek keagamaan dan aspek kebudayaan. Yang berikut merupakan maklumat tambahan tentang peranan anjing dalam tradisi Cina: * Penjaga tokong dan rumah: Anjing telah dianggap sebagai pelindung dan penjaga dalam budaya Cina. Ia kerap digambarkan di pintu masuk tokong, rumah, dan tempat penting lain. Dalam agama rakyat Cina, ada kepercayaan bahawa anjing mempunyai keupayaan untuk mengusir semangat jahat dan memberikan perlindungan menentang tenaga negatif.<ref>{{Kutip jurnal|last=Laufer|first=B.|date=1923|title=''Dogs of China and Japan in Nature and Art''|trans-title=''Anjing di China dan di Jepun di Alam Semula Jadi dan dalam Kesenian''|journal=[[Isis (jurnal)|Isis]]|language=en|publisher=[[University of Chicago Press]]|volume=5|issue=2|pages=444–446|doi=10.1086/358174|issn=1545-6994|jstor=223747|s2cid=144860630|doi-access=free}}</ref> Tradisi penggunaan anjing sebagai pelindung ini tertanam dalam-dalam dalam budaya Cina yang menekankan peranannya sebagai lambang kesetiaan dan kewaspadaan. * Menurut sebuah rencana oleh Henrieta Hatalová, alegori popular [[Zhuangzi (buku)|Zhuangzi]] bertegas bahawa "Anjing tidak dianggap baik menurut salakan baiknya, demikian manusia tidak dianggap berbudi dan mampu menurut kata indahnya."<ref>{{Kutip jurnal|last=Hatalová|first=Henrieta|date=2007|title=The Dog as a Metaphor of Symbol in Chinese Popular Phraseology|trans-title=Anjing sebagai Metafora Lambang dalam Frasalogi Rakyat China|url=https://www.sav.sk/?lang=sk&doc=journal-list&part=article_response_page&journal_article_no=10389|journal=[[Asian and African Studies]]|language=en|publisher=[[Akademi Sains Slovak]]|volume=16|issue=2|pages=161–185|issn=2585-8793|s2cid=190647301}}</ref> Walaupun terdapat penilaian positif terhadap anjing dalam tradisi Cina, anjing sebelum ini dilarang dari China selama lebih daripada 60 tahun sebelum Jun 1928.<ref name="Bickers1995">{{Kutip jurnal|last1=Bickers|first1=Robert A.|author1-link=Robert Bickers|last2=Wasserstrom|first2=Jeffrey N.|author2-link=Jeffrey Wasserstrom|date=Jun 1995|title=Shanghai's "Dogs and Chinese Not Admitted" Sign: Legend, History and Contemporary Symbol|trans-title=Papan Tanda "Anjing dan Orang Cina Tidak Dibenarkan" di Shanghai: Legenda, Sejarah, dan Lambang Kontemporari|journal=[[The China Quarterly]]|language=en|publisher=[[Cambridge University Press]]|volume=142|pages=444–466|doi=10.1017/S0305741000035001|hdl=1983/7d3d9d38-67bc-4311-88c6-ccb5656f498a|issn=1468-2648|jstor=655423|s2cid=153322481}}</ref> Robert A. Bickers dan [[Jeffrey Wasserstrom|Jeffrey N. Wasserstrom]] menyebut bahawa "Potensi 'anjing' sebagai epitet menghina dan menidakkan kemanusiaan di China tanpa ragu-ragu memperburuk penghinaan itu dan juga menjadikan kisah pemilihan kata keterlaluan pada papan tanda itu kesemuanya kelihatan lebih munasabah".<ref name="Bickers1995"/> ==Filipina== Dalam [[mitologi Filipina]], Kaimat, iaitu haiwan peliharaan milik Tadaklan, iaitu dewa guruh, bertanggungjawab atas kilat.{{Citation needed|date=Mei 2026}} ==Agama Hindu== [[Fail:Dog worship in Hinduism.jpg|thumb|[[Kukur Tihar]] ialah perayaan [[orang Hindu|Hindu]] [[orang Nepal|Nepal]] yang memuliakan anjing.]] Dalam [[mitologi Hindu]], [[Yama]], iaitu dewa kematian, memiliki dua ekor [[Sharvara dan Shyama|anjing pengawas]] yang mempunyai empat mata. Mereka dikatakan mengawasi pintu [[Neraka (akhirat agama India)|Neraka]].<ref>{{Kutip web|url=https://sacred-texts.com/hin/iml/iml08.htm|title=Indian Myth and Legend: Chapter III. Yama, the First Man, and King of the Dead|trans-title=Mitos dan Legenda India: Bab III. Yama, Manusia Pertama, dan Raja Para Orang Mati|language=en|publisher=Sacred-Texts ISTA|access-date=19 November 2025}}</ref> Dewa pemburu, iaitu [[Muttappan]] dari rantau [[Malabar Utara]] di [[Kerala]], mempunyai seekor anjing pemburu sebagai tunggangannya. Anjing terdapat di dalam dan di luar [[Kuil Muttappan]] dan persembahan di tempat keramat itu berbentuk patung anjing gangsa.<ref>{{Kutip buku|title=Essential India|trans-title=India Inti|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=p00fjOeA2h4C}}|language=en|edition=ke-2|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Fodor's]]|date=2013|isbn=9780891419440|oclc=843759972}}</ref> Anjing (''[[shvana]]'') juga merupakan [[wahana]] atau tunggangan bagi dewa Hindu, iaitu [[Bhairawa]]. Dalam ''[[Mahabharata]]'', ketika [[Yudhishthira]] mencapai pintu [[Syurgaloka|Syurga]], [[Indera]] mengizinkannya masuk tetapi menafikan kemasukan kepada anjing yang mengiringinya. Yudhishthira, yang enggan meninggalkan teman setianya, enggan memasuki Syurga tanpa anjing itu. Terkesan dengan kesetiaan tidak goyah Yudhishthira terhadap yang tidak meninggalkannya, Indera akhirnya mengizinkan anjing itu memasuki Syurga bersama dengan Yudhishthira. Anjing juga digambarkan dalam ikonografi dewa-dewa Hindu seperti [[Dattatreya]] dan [[Khandoba]]. ''[[Ramayana]]'' mengandungi sebuah kisah tentang seekor anjing yang menerima keadilan,<ref>{{Kutip web|last=Dasa|first=Shyamasundara|date=10 Ogos 2010|url=https://www.utahkrishnas.org/the-incident-of-lord-rama-and-the-dog/|title=The incident of Lord Rama and the Dog|trans-title=Insiden Dewa Rama dengan Anjing|language=en|publisher=Radha Krishna Temple in Utah|access-date=19 November 2025}}</ref> yang diluluskan oleh [[Rama]]. ==Agama Islam== {{Utama|Islam dan haiwan#Anjing}} Pandangan tentang anjing dalam [[Islam]] adalah bercampur-campur, dengan sesetengah mazhab yang memandang air liurnya sebagai najis.<ref name="Sherman2008"/> Majoriti faqih [[Ahli Sunah Waljamaah|Sunni]] (kecuali [[mazhab Maliki]]) dan [[Syiah]] menganggap air liur anjing sebagai [[bersuci|najis secara ritual]].<ref name="AbouElFadl2004">{{Kutip ensiklopedia|last=Abou El Fadl|first=Khaled|date=2004|title=Dogs in the Islamic Tradition and Nature|trans-title=Anjing dalam Tradisi Islam dan di Alam Semula Jadi|url=http://scholarofthehouse.org/dinistrandna.html|encyclopedia=Encyclopedia of Religion and Nature|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=Scholar of the House|access-date=22 Mei 2013}}</ref> Orang Islam beramal jarang membela anjing sebagai haiwan peliharaan.<ref name="Armstrong">{{Kutip buku|editor1-last=Armstrong|editor1-first=Susan Jean|editor2-last=Botzler|editor2-first=Richard George|title=The Animal Ethics Reader|trans-title=Pembaca Etika Haiwan|language=en|publisher=[[Routledge]]|page=237}}</ref> Walau bagaimanapun, majoriti orang Islam sanggup menyentuh dan membelai anjing asalkan ia sepenuhnya kering kerana penyentuhan anjing kering dipercayai dapat menyingkirkan kekotoran daripadanya.<ref>{{Kutip web|url=https://www.aliftaa.jo/research-fatwas/3508/أبواب-الخير-والصدقة-كثيرة-ومتنوعة|title=هل ينقل الكلب النجاسة، وهل ينقض بلمسه الوضوء، وهل يجوز قتله والتمثيل به؟|trans-title=Adakah anjing membawa kenajisan, adakah ia membatalkan wuduk dengan penyentuhannya, dan adakah pembunuhannya dan pencacatannya diizinkan?|language=ar|publisher=[[Jabatan Fatwa Umum (Jordan)|Jabatan Fatwa Umum]]|date=13 Jun 2019|access-date=19 November 2025}}</ref> Di Britain, [[anjing pengesan|anjing penghidu]] polis digunakan dengan berhati-hati dan ia tidak diizinkan menyentuh penumpang; sebaliknya, ia hanya diizinkan menyentuh bagasi mereka. Ia dikehendaki memakai [[but anjing]] yang diperbuat daripada kulit setiap kali berada di dalam rumah orang Islam dan juga apabila memasuki dan menggeledah masjid.<ref name="Dale2015">{{Kutip web|last=Dale|first=Steve|date=2 Mac 2015|url=http://www.chicagonow.com/steve-dales-pet-world/2015/03/muslims-object-to-dogs/|url-status=dead|title=Muslims Object to Dogs|trans-title=Muslim Membantah Anjing|language=en|publisher=[[ChicagoNow]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150620230926/http://www.chicagonow.com/steve-dales-pet-world/2015/03/muslims-object-to-dogs/|archive-date=20 Jun 2015|access-date=19 November 2025}}</ref><ref>{{Kutip berita|last=Underwood|first=Samuel|date=26 Jun 2008|title=Muslim anger at sniffer dogs at station|trans-title=Kemarahan Muslim kepada anjing penghidu di stesen|url=https://www.theargus.co.uk/news/2366906.muslim-anger-at-sniffer-dogs-at-station/|language=en|publisher=[[The Argus (Brighton)|The Argus]]|access-date=19 November 2025}}</ref> Ada sebilangan tradisi mengenai sikap [[Muhammad|Nabi Muhammad]] terhadap anjing. Menurut satu [[hadis]] yang dibentangkan dalam ''[[Muwatta Imam Malik]]'', baginda bersabda bahawasanya kehadiran anjing, kecuali sebagai pembantu dalam perburuan, penggembalaan, dan perlindungan rumah, membatalkan sebahagian daripada amal seorang Muslim.<ref>{{Kutipan|last=bin Anas|first=Malik|author-link=Imam Malik|title=Al-Muwatta|title-link=Muwatta Imam Malik|volume=2|page=969}}</ref> Di samping itu, baginda menyokong kebaikan terhadap anjing dan haiwan lain.<ref>{{CiteHadith|bukhari|2363|b=yl}}</ref><ref name="QuranX.com">{{Kutip web|url=https://quranx.com/Hadith/Bukhari/USC-MSA/Volume-3/Book-40/Hadith-551|title=Sahih Bukhari / Volume 3 / Book 40 / Hadith 551|trans-title=Sahih al-Bukhari / Jilid 3 / Kitab 40 / Hadis 551|language=en|publisher=QuranX.com|access-date=19 November 2025}}</ref> [[Abu Hurairah]] meriwayatkan bahawa baginda nabi bersabda: <blockquote>"Ada seorang laki-laki yang sedang berjalan, lalu dia merasakan kehausan yang sangat sehingga dia turun ke suatu perigi lalu minum dari air perigi tersebut. Ketika dia keluar dari perigi, didapatinya ada seekor anjing yang sedang menjulurkan lidahnya menjilat-jilat tanah kerana kehausan. Orang itu berkata: 'Anjing ini sedang kehausan seperti yang aku alami tadi'. Maka dia (turun kembali ke dalam perigi) dan diisi kasutnya dengan air dan sambil menggigit kasutnya dengan mulutnya dia naik ke atas lalu memberi anjing itu minum. Kemudian dia bersyukur kepada Allah, maka Allah mengampuninya". Para sahabat bertanya: "Wahai Rasulullah, apakah kita akan dapat pahala dengan berbuat baik kepada haiwan?" Baginda SAW menjawab: "(Berbuat baik) pada setiap makhluk bernyawa diberi pahala".<ref name="QuranX.com"/></blockquote> Hubungan sejarah antara anjing dengan Islam adalah kompleks dan dipengaruhi oleh faktor budaya dan bukan hanya faktor agama semata-mata. Walau bagaimanapun, bukan semua faktor ini sejajar dengan ajaran teras Islam. Sebagai contoh, tanggapan negatif terhadap anjing dalam sesetengah masyarakat Islam dapat dijejak kembali kepada tradisi dan mitologi Arab pra-Islam. Sesetengah suku Arab percaya bahawa persentuhan dengan anjing dapat menyebabkan seseorang itu menjadi tidak suci atau membawa nasib buruk. Walau bagaimanapun, apabila Islam muncul, Islam memperkenalkan rangka kerja agama dan beretika baharu ke rantau ini. Walaupun terdapat hadis yang menyebut tentang larangan ke atas pembelaan anjing sebagai haiwan peliharaan atau bergaul dengannya, hadis-hadis ini telah ditafsir dan diperdebatkan oleh pelbagai ulama dan mazhab Islam.<ref name="Polinsky2022">{{Kutip jurnal|last=Polinsky|first=Sheridan|date=3 Jun 2022|title=Dogs in the Islamic Tradition: A Revisionist Examination|trans-title=Anjing dalam Tradisi Islam: Pemeriksaan Revisionis|journal=Society and Animals|language=en|publisher=[[Brill Publishers]]|volume=32|issue=3|pages=270–286|doi=10.1163/15685306-bja10093|issn=1568-5306|s2cid=250319024}}</ref> Dalam konteks Islam, anjing dianggap sebagai [[najis dalam Islam|najis]] (tidak suci secara ritual) oleh sesetengah ulama, tetapi pandangan ini tidak diterima secara sejagat. Penyelidikan yang dijalankan oleh Vera Subasi memetik bahawa "Seorang [[mufti]] lantikan negeri atau [[imam]] lantikan diri sedang mengisytiharkan bahawa anjing ialah haiwan tidak suci dan orang yang muak dengan populasi tinggi anjing di bandar atau di kampung mereka kerana perinduk yang tidak diingini sedang menembak atau meracuni [anjing tersebut]".<ref>{{Kutip tesis|last=Subasi|first=Vera|date=14 September 2011|title=Dogs in Islam: A Historical Survey of Islamic Sources|trans-title=Anjing dalam Islam: Tinjauan Sejarawi Sumber Islam|type=MA|language=en|location=Vienna, Austria|publisher=[[Universiti Vienna]]|isbn=9783639374650|oclc=767786722}}</ref> Walau bagaimanapun, dalam sebuah rencana jurnal oleh Jenny Berglund, terdapat penegasan bahawa "Terdapat tanda bahawa sikap terhadap anjing sedang berubah dalam sesetengah masyarakat Islam. Salah satu tanda sedemikian ialah bahawa semakin ramai orang di negara-negara Islam kini membela anjing sebagai haiwan pendamping".<ref>{{Kutip jurnal|last=Berglund|first=Jenny|author-link=Jenny Berglund|date=20 November 2014|title=Princely Companion or Object of Offense? The Dog's Ambiguous Status in Islam|trans-title=Pendamping Kerajaan atau Objek Penghinaan? Status Taksa Anjing dalam Islam|journal=Society and Animals|language=en|publisher=[[Brill Publishers]]|volume=22|issue=6|pages=545–559|doi=10.1163/15685306-12341357|issn=1568-5306|s2cid=145082861}}</ref> Terdapat kepelbagaian pendapat dalam kalangan faqih Islam dan ramai orang Islam berinteraksi dengan anjing dan haiwan lain sambil mematuhi amalan kebersihan. Selain itu, hadis dan ajaran Islam lain menekankan kepentingan belas kasihan dan kebaikan terhadap haiwan, termasuk anjing.<ref name="Polinsky2022"/> ==Agama Kristian== [[Fail:St Rochus.jpg|thumb|upright=0.8|Patung [[Santo Rochus]] dengan anjingnya, di [[Praha]], Republik Czech]] Dalam [[Kristian|agama Kristian]], [[Bible|Alkitab]] kerap menggunakan anjing sebagai jelmaan simbolik bagi kekotoran, dosa, dan kesesatan moral. Contoh daripada [[Perjanjian Baharu]] termasuk yang berikut: [[Surat Paulus kepada Jemaat di Filipi|Filipi 3]]:2: "Awas orang yang bersikap seperti anjing, awas orang yang berbuat jahat, awas tukang sunat yang palsu." [[Wahyu 22]]:15: "Di luar terdapat anjing, ahli sihir, orang yang cabul, pembunuh, penyembah berhala, dan semua yang menyukai dusta serta menuturkannya." ===Gereja Katolik Rom=== Dalam [[Gereja Katolik|Gereja Katolik Rom]] khususnya, ikonografi [[Santo Dominikus]] menyertakan seekor anjing, selepas ibu kepada santo itu, iaitu [[Yohana dari Aza|Yohana yang Dirahmati dari Aza]], bermimpi bahawa seekor anjing dengan obor di dalam mulutnya melompat dari rahimnya dan hamil sejurus selepas itu.<ref name="ChurchPOP2017">{{Kutip web|url=https://www.churchpop.com/hounds-of-the-lord-the-little-known-meaning-of-the-dominican-dog/|url-status=live|title="Hounds of the Lord": The Little-Known Meaning of the Dominican Dog|trans-title="Anjing-anjing Tuhan": Erti Kurang Terkenal bagi Anjing Dominikan|language=en|publisher=ChurchPOP|date=7 Ogos 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170902173732/https://churchpop.com/2017/08/07/hounds-of-the-lord-the-little-known-meaning-of-the-dominican-dog/|archive-date=2 September 2017|access-date=19 November 2025}}</ref> Oleh yang demikian, [[Ordo Dominikan]] ([[bahasa Latin Gereja]]: ''Dominicanus'') kedengaran hampir sama dengan "anjing milik Tuhan" (''Dómini canis'').<ref name="ChurchPOP2017"/><ref>{{Kutip web|url=https://catholicinsight.com/2017/08/08/domini-canes/|url-status=live|title=Domini-Canes|trans-title=Anjing-Anjing Tuhan|language=en-US|publisher=Catholic Insight|date=8 Ogos 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20230511194829/https://catholicinsight.com/domini-canes/|archive-date=11 Mei 2023|access-date=19 November 2025}}</ref> Seekor anjing disebut dalam [[Kitab Tobit]] [[Kitab Deuterokanonika|Deuterokanonika]], yang setia menemani [[Tobias]], anak lelaki kepada Tobit, dan malaikat [[Rafael (malaikat)|Rafael]] dalam perjalanan mereka. Gereja Katolik mengiktiraf [[Santo Rochus]], yang hidup pada awal abad ke-14 di Perancis, sebagai [[santo penaung]] bagi anjing. Dia dikatakan ditimpa [[Maut Hitam|wabak]] semasa melakukan kerja amal dan pergi ke hutan, dengan harapan untuk mati. Di sana, dia berkawan dengan seekor anjing pemburu yang menjilat lukanya dan membawakannya makanan, lalu membantunya pulih. [[Kalendar santo|Hari perayaan]] Santo Rochus, pada 16 Ogos, disambut di [[Bolivia]] sebagai "hari lahir semua anjing".<ref name="CulturalCatholic">{{Kutip web|url=http://www.culturalcatholic.com/SaintRoch.htm|url-status=dead|title=Saint Roch (Saint Rocco)|trans-title=Santo Rochus|language=en|publisher=Cultural Catholic|archive-url=https://web.archive.org/web/20150518081219/http://www.culturalcatholic.com/SaintRoch.htm|archive-date=18 Mei 2015|access-date=22 Mei 2013}}</ref> Dalam folklor Kristian, [[grim gereja]] kerap menjelma sebagai anjing hitam untuk menjaga gereja dan [[pekarangan gereja]] daripada [[sakrilegium]].<ref name="Thiselton-Dyer2000">{{Kutip buku|last=Thiselton-Dyer|first=Thomas Firminger|author-link=T. F. Thiselton-Dyer|date=2000|title=Ghost World|trans-title=Dunia Hantu|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=p7xQPgAACAAJ}}|language=en|location=Middlesex, United Kingdom|publisher=Senate Press|pages=125–126|isbn=9781859585474|oclc=52739723}}</ref> [[Santo Guinefort]] ialah nama yang diberikan kepada seekor anjing yang dimuliakan sebagai [[santo rakyat]] di sebuah tempat kudus Perancis dari abad ke-13 hingga abad ke-20, apabila pihak Gereja menindas [[kultus (amalan agama)|kultusnya]].<ref>{{Kutip jurnal|last=Rist|first=Rebecca|date=Disember 2018|title=The papacy, Inquisition and Saint Guinefort the Holy Greyhound|trans-title=Kepausan, Pasitan, dan Santo Guinefort si Grehaun Suci|journal=Reinardus: Yearbook of the International Reynard Society|language=en|publisher=International Reynard Society|volume=30|issue=1|pages=190–211|doi=10.1075/rein.00020.ris|issn=1569-9951|s2cid=171627068}}</ref> Pada tahun 2017, sebuah biara [[Fransiskan]] di Cochabamba, Bolivia, mengadopsi seekor ''[[schnauzer]]'' terbiar dan menamainya "Saudara Carmelo". Foto Saudara Carmelo, yang digelar "Fray Bigotón" ("Saudara Misai") dan memakai [[jubah agama|jubah]] miniatur Fransiskan, menjadi tular di Internet.<ref>{{Kutip berita|title=Bolivian monastery accepts four-legged friar|trans-title=Biara Bolivia terima saudara berkaki empat|url=https://www.bbc.com/news/world-latin-america-39203580|language=en|publisher=[[BBC News]]|date=8 Mac 2017|access-date=19 November 2025}}</ref> Anak jantannya, iaitu Metodio, dan seekor kucing perang kemerah-merahan bernama "Fray Michi", juga telah diadopsi oleh biara itu.<ref>{{Kutip web|last=Alcántara Flores|first=Roberto|date=1 Julai 2022|url=https://desdelafe.mx/noticias/iglesia-en-el-mundo/quien-es-fray-bigotes-y-por-que-es-tan-viral-en-las-redes-sociales/|title=¿Quién es Fray Bigotes y por qué es tan viral en las redes sociales?|trans-title=Siapa Saudara Misai dan mengapa ia sangat tular di rangkaian sosial?|language=es|publisher=Desde la fe|access-date=19 November 2025}}</ref> ==Agama Majusi== Dalam [[Majusi|agama Majusi]], anjing dianggap sebagai makhluk sangat beramal, suci, dan soleh, yang mesti diberi makan dan dijaga.<ref name="Boyce1989">{{Kutip buku|last1=Boyce|first1=Nora Elisabeth Mary|author1-link=Mary Boyce|last2=Grenet|first2=Frantz|date=1989|title=A History of Zoroastrianism|trans-title=Sejarah Majusi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=F3gfAAAAIAAJ}}|language=en|location=Leiden, Belanda|publisher=[[Brill Publishers]]|page=303|isbn=9789004088474|oclc=18166364}}</ref> Anjing dipuji kerana kerja berguna yang dilakukan olehnya dalam isi rumah,<ref name="AvestaBab13">{{Kutip web|url=https://www.avesta.org/vendidad/vd13sbe.htm|title=AVESTA: VENDIDAD (English): Fargard 13. The dog.|trans-title=AVESTA: VENDIDAD (Bahasa Inggeris): Bab 13. Anjing.|language=en|translator-last=Darmesteter|translator-first=James|translator-link=James Darmesteter|publisher=AVESTA -- Zoroastrian Archives|access-date=22 Mei 2013}}</ref> tetapi ia juga dipandang mempunyai nilai kerohanian istimewa. Anjing dikaitkan dengan Yama yang menjaga pintu kehidupan selepas mati bersama dengan anjing-anjingnya sama seperti agama Hindu.<ref>{{Kutip berita|last=Mohan|first=Lavanya|date=28 Disember 2015|title=New dog, old stories|trans-title=Anjing baharu, kisah lama|url=https://www.thehindu.com/thread/reflections/article8036931.ece|language=en|publisher=[[The Hindu]]|access-date=20 September 2025}}</ref> Renungan anjing dianggap menyucikan dan mengusir ''[[daeva]]'' (iblis). Ia juga dipercayai mempunyai hubungan istimewa dengan [[kehidupan selepas mati]]: [[Jambatan Chinvat]] ke Syurga dikatakan dijaga oleh anjing-anjing dalam lembaran Majusi<ref name="AvestaBab13"/> dan anjing secara tradisional diberi makan untuk memperingati kematian.<ref name="Boyce1995"/> ''Ihtiram-i sag'', "penghormatan [untuk] anjing", ialah suatu perintah lazim sesama orang kampung Majusi Iran.<ref name="Boyce1989"/> Preskripsi terperinci untuk layanan wajar terhadap anjing terdapat dalam [[Vendidad]] (bahagian kecil daripada kitab suci Majusi, iaitu [[Avesta]]), terutamanya dalam bab 13, bab 14, dan bab 15, bilamana hukuman keras dikenakan untuk kecederaan yang ditimpakan ke atas anjing dan orang beriman dikehendaki membantu anjing, baik anjing rumah mahupun anjing terbiar, dalam pelbagai cara; kerap, pertolongan atau kemudaratan kepada anjing disamakan dengan pertolongan dan kemudaratan kepada manusia.<ref name="AvestaJadualKandungan">{{Kutip web|url=https://www.avesta.org/vendidad/vd_tc.htm|title=AVESTA: VENDIDAD: Table of Contents|trans-title=AVESTA: VENDIDAD: Jadual Kandungan|language=en|publisher=AVESTA -- Zoroastrian Archives|access-date=22 Mei 2013}}</ref> Pembunuhan anjing ("anjing gembala, atau anjing rumah, atau anjing Vohunazga [iaitu terbiar], atau anjing terlatih") dianggap membawa kepada penglaknatan dalam kehidupan selepas mati.<ref name="AvestaJadualKandungan"/> Pemilik rumah dikehendaki menjaga anjing bunting yang berbaring dekat dengan rumahnya sekurang-kurangnya sehingga anak anjing lahir (dan dalam sesetengah kes sehingga anak anjing cukup berusia untuk menjaga diri, iaitu enam bulan). Jika pemilik rumah tidak menolong anjing dan hasilnya anak anjing mendatangi kemudaratan, "dia akan menanggung kerana itu hukuman kerana pembunuhan yang disengajakan", kerana "[[Atar]] (Api), anak lelaki kepada [[Ahura Mazda]], mengawasi juga (anjing bunting) sebagaimana yang dilakukan olehnya untuk wanita [hamil]".<ref name="AvestaBab15">{{Kutip web|url=https://www.avesta.org/vendidad/vd15sbe.htm|title=AVESTA: VENDIDAD (English): Fargard 15. Regarding certain sins and obligations.|trans-title=AVESTA: VENDIDAD (Bahasa Inggeris): Bab 15. Mengenai dosa dan kewajipan tertentu.|language=en|translator-last=Darmesteter|translator-first=James|translator-link=James Darmesteter|publisher=AVESTA -- Zoroastrian Archives|access-date=22 Mei 2013}}</ref> Seseorang itu berdosa besar juga jika dia memudaratkan anjing dengan memberinya tulang yang terlalu keras dan tersangkut di dalam tekaknya, atau makanan yang terlalu panas, sehingga melecur tekaknya.<ref name="AvestaBab15"/>{{Rp|2–4}} Pemberian makanan tidak baik kepada anjing adalah seburuk penghidangan makanan tidak baik kepada manusia.<ref name="AvestaBab15"/> Orang beriman dikehendaki menjaga anjing dengan deria bau rosak, mencuba untuk menyembuhkannya "dengan cara sama sebagaimana yang dilakukan oleh mereka untuk orang beriman" dan, jika gagal, mengikatnya supaya ia tidak terjatuh ke dalam lubang atau jasad air dan dimudaratkan.<ref name="AvestaBab13"/> Kedua-duanya menurut Vendidad dan dalam amalan tradisional Majusi, anjing diperuntukkan sesetengah upacara pengebumian yang beranalog dengan upacara pengebumian manusia.<ref name="Boyce1995">{{Kutip ensiklopedia|last=Boyce|first=Nora Elisabeth Mary|author-link=Mary Boyce|date=15 Disember 1995|title=DOG|trans-title=ANJING|url=https://www.iranicaonline.org/articles/dog/|encyclopedia=[[Encyclopædia Iranica]]|language=en|publisher=Encyclopædia Iranica Foundation|access-date=20 September 2025|quote=ii. IN ZOROASTRIANISM}}</ref> Dalam Vendidad, terdapat pernyataan bahawa roh seribu ekor anjing mati dijelmakan semula dalam seekor [[memerang|anjing air]] ("berang-berang"). Oleh itu, pembunuhan berang-berang ialah jenayah dahsyat yang membawa kemarau dan kebuluran ke atas negeri dan mesti ditebus sama ada dengan kematian si pembunuh<ref name="AvestaBab13"/> atau dengan si pembunuh yang melaksanakan senarai sangat panjang untuk bakti yang dianggap suci, termasuk penyembuhan anjing, pengasuhan anak anjing, pembayaran denda kepada rahib, serta pembunuhan haiwan yang dianggap berbahaya dan tidak suci (kucing, tikus, mencit, dan pelbagai spesies reptilia, amfibia, dan serangga).<ref name="AvestaBab14">{{Kutip web|url=https://www.avesta.org/vendidad/vd14sbe.htm|title=AVESTA: VENDIDAD (English): Fargard 14. Atoning for the murder of a water-dog.|trans-title=AVESTA: VENDIDAD (Bahasa Inggeris): Bab 14. Menebus pembunuhan anjing air.|language=en|translator-last=Darmesteter|translator-first=James|translator-link=James Darmesteter|publisher=AVESTA -- Zoroastrian Archives|access-date=22 Mei 2013}}</ref> ''[[Sagdid]]'' ialah [[upacara]] pengebumian yang dalamnya seekor anjing dibawa ke dalam bilik tempat jenazah berbaring supaya anjing itu dapat melihatnya. "Sagdid" memaksudkan "penglihatan anjing" dalam [[bahasa Parsi Pertengahan]] dalam karya teologi Majusi. Ada pelbagai faedah kerohanian yang dianggap diperoleh oleh upacara ini. Ada kepercayaan bahawa tujuan asalnya adalah untuk memastikan bahawa orang berkenaan benar-benar meninggal dunia kerana deria lebih tajam anjing sepatutnya dapat mengesan tanda kehidupan yang mungkin terlepas oleh manusia. Anjing "bermata empat", iaitu seekor anjing dengan dua tompok pada dahinya, lebih diutamakan untuk sagdid.<ref>{{Kutip web|last=Modi|first=Jivanji Jamshedji|author-link=Jivanji Jamshedji Modi|date=1928|url=https://www.avesta.org/vendidad/vd_tc.htm|title=The Funeral Ceremonies of the Parsees|trans-title=Upacara Pengebumian Orang Parsi India|language=en|publisher=AVESTA -- Zoroastrian Archives|access-date=22 Mei 2013}}</ref><ref>{{Kutip buku|last=Nigosian|first=Solomon Alexander|date=1993|title=The Zoroastrian Faith: Tradition and Modern Research|trans-title=Keimanan Majusi: Tradisi dan Penyelidikan Moden|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Uspf6eDDvjAC}}|language=en|edition=ke-1|location=Montreal, Kanada|publisher=[[McGill–Queen's University Press]]|page=102|isbn=9780773511446|oclc=28024571}}</ref> Upacara tradisional yang melibatkan anjing telah diserang oleh ahli reformasi Majusi sejak pertengahan abad ke-19 dan mereka telah meninggalkannya sepenuhnya menjelang lewat abad ke-20. Malah orang Majusi tradisionalis cenderung untuk membatasi upacara sedemikian sehingga takat ketara kini (lewat abad ke-20 – awal abad ke-21).<ref name="Boyce1995"/> ==Masyrik== Semasa penggalian arkeologi, [[perkuburan anjing Ashkelon]] ditemukan di dalam lapisan yang bertarikh dari zaman semasa kota itu merupakan sebahagian daripada [[Empayar Hakhamaniyah|Empayar Parsi]]. Anjing dipercayai mungkin mempunyai peranan suci; walau bagaimanapun, bukti untuk ini tidak muktamad.{{Citation needed|date=Mei 2026}} ==Agama Mesir Purba== [[Fail:PSM V39 D830 Dogs from the egyptian monument.jpg|thumb|Anjing dari Mesir Purba]] Orang [[Mesir Purba]] kerap lebih dikaitkan dengan kucing dalam bentuk [[Bastet]], tetapi anjing didapati mempunyai peranan dan watak suci sebagai lambang penting dalam ikonografi agama.<ref name="Frankfort2000">{{Kutip buku|last=Frankfort|first=Henri|author-link=Henri Frankfort|date=2000|title=Ancient Egyptian Religion: An Interpretation|trans-title=Agama Mesir Purba: Tafsiran|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=0tQoAwAAQBAJ}}|language=en|location=Mineola, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Dover Publications]]|page=9|isbn=9780486411385|oclc=42923684}}</ref> Anjing dikaitkan dengan [[Anubis]], iaitu dewa berkepala jakal di dunia bawah. Pada masa sepanjang tempoh penggunaannya, katakombe Anubieion di [[Saqqara]] menyaksikan pengebumian anjing.<ref name="Bard1999">{{Kutip buku|editor-last=Bard|editor-first=Kathryn A.|editor-link=Kathryn A. Bard|date=1999|title=Encyclopedia of the Archaeology of Ancient Egypt|trans-title=Ensiklopedia Arkeologi Mesir Purba|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=XNdgScxtirYC}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Routledge]]|doi=10.4324/9780203982839|isbn=9780203982839|oclc=38738991}}</ref> [[Anput]] ialah padanan wanita bagi suaminya, Anubis; dia kerap digambarkan sebagai jakal bunting atau jakal menyusui atau sebagai jakal yang memegang pisau. Anjing lain terdapat dalam mitologi Mesir. [[Am-heh]] ialah dewa kecil dari dunia bawah. Dia digambarkan sebagai seorang lelaki dengan kepala anjing pemburu yang tinggal di dalam tasik api. [[Empat anak Horus|Duamutef]] pada asalnya diwakili sebagai seorang lelaki yang dibaluti dengan pembalut mumia. Mulai Kerajaan Baru, dia ditunjukkan dengan kepala jakal. [[Wepwawet]] digambarkan sebagai seekor serigala atau seekor jakal, atau sebagai seorang lelaki dengan kepala serigala atau kepala jakal. Walaupun dianggap sebagai jakal, Wepwawet biasanya ditunjukkan dengan bulu kelabu, atau putih, yang mencerminkan asal usul keserigalaannya. [[Khenti-Amentiu]] digambarkan sebagai dewa berkepala jakal di Abydos di Mesir Hulu, yang berdiri tegak sambil mengawasi kota para orang mati. Hubungan sejarah antara anjing dengan agama dijejak kembali kepada sesetengah tamadun terawal yang diketahui oleh manusia. Di Mesir Purba, anjing dimuliakan dan dikaitkan dengan [[Anubis]], iaitu dewa pemumiaan dan kehidupan selepas mati, yang kerap digambarkan dengan kepala anjing. Perkaitan ini mencerminkan kepercayaan kepada keupayaan anjing untuk membimbing roh ke kehidupan selepas mati. [[E. A. Wallis Budge|Sir Ernest Alfred Wallis Budge]] menjelaskan bahawa, "Manusia primitif Mesir mesti pernah menyembah haiwan ... kerana ia [haiwan] memiliki kekuatan, dan kuasa, dan kelicikan yang lebih besar daripada yang pada dirinya [manusia], atau kerana ia [haiwan] dikurniai sesetengah kualiti yang membolehkannya [haiwan] melakukan kemudaratan badan kepadanya [manusia] atau menyebabkan kematiannya [manusia]".<ref>{{Kutip buku|last=Budge|first=Ernest Alfred Thompson Wallis|author-link=E. A. Wallis Budge|date=14 Oktober 2013|chapter=The "Gods" of the Egyptians|trans-chapter=Para "Dewa" Orang Mesir|title=Egyptian Religion: Egyptian Ideas of the Future Life|trans-title=Agama Mesir: Idea Mesir tentang Kehidupan Masa Hadapan|language=en|location=Abingdon-on-Thames, United Kingdom|publisher=[[Routledge]]|doi=10.4324/9780203071328|isbn=9780203071328|oclc=861081117}}</ref> Pandangan tentang pemikiran Mesir purba ini menawarkan sekilas pandang tentang sebabnya haiwan tertentu, termasuk anjing, memegang peranan ketara dalam amalan keagamaan mereka, yang menerangkan dinamik budaya dan dinamik rohani yang mendasari hubungan sejarah antara anjing dengan agama. ==Mesopotamia== Di [[Mesopotamia]] purba, dari [[Babylonia|zaman Babilonia Lama]] hingga [[Empayar Babylon Baru|Babilonia Baru]], anjing ialah lambang [[Ninisina]], iaitu dewi penyembuhan dan perubatan, dan para penyembahnya kerap mendedikasikan model kecil anjing duduk kepadanya. Pada zaman [[Empayar Neo-Assyria|Asyur Baru]] dan zaman Babilonia Baru, anjing digunakan sebagai lambang perlindungan sakti.<ref name="Black1992">{{Kutip buku|last1=Black|first1=Jeremy A.|last2=Green|first2=Anthony|date=27 April 1992|title=Gods, Demons and Symbols of Ancient Mesopotamia: An Illustrated Dictionary|trans-title=Dewa, Syaitan, dan Lambang Mesopotamia Kuno: Kamus Berilustrasi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=05LXAAAAMAAJ}}|language=en|others=Diilustrasi oleh Tessa Rickards.|location=London, United Kingdom|publisher=[[Muzium British|British Museum Press]]|pages=70, 101|isbn=9780714117058|oclc=25982217}}</ref> Ada sebuah kuil di [[Isin]], Mesopotamia, bernama é-ur-gi7-ra yang diterjemahkan sebagai "rumah anjing".<ref name="Livingstone1988">{{Kutip jurnal|last=Livingstone|first=A.|date=Musim Bunga 1988|title=The Isin "Dog House" Revisited|trans-title=Rumah Anjing Isin Diulang Kaji|journal=[[Journal of Cuneiform Studies]]|language=en|publisher=[[University of Chicago Press]]|volume=40|issue=1|pages=54–60|doi=10.2307/1359707|issn=2325-6737|jstor=1359707|s2cid=163493207}}</ref>{{Rp|54}} Enlilbani, iaitu seorang raja dari [[Dinasti Isin|Dinasti Pertama Isin]] Babilonia Lama, memperingati kuil kepada dewi Ninisina.<ref name="Shaffer1974">{{Kutip jurnal|last=Shaffer|first=Aaron|date=Oktober 1974|title=Enlilbani and the 'Dog House' in Isin|trans-title=Enlilbani dan 'Rumah Anjing' di Isin|journal=[[Journal of Cuneiform Studies]]|language=en|publisher=[[University of Chicago Press]]|volume=26|issue=4|pages=251–255|doi=10.2307/1359444|issn=2325-6737|jstor=1359444|s2cid=163227025}}</ref>{{Rp|251–252}} Walaupun ada sejumlah kecil perincian yang diketahui tentangnya, ada cukup maklumat untuk mengesahkan bahawa kultus anjing memang wujud di kawasan ini.<ref name="Livingstone1988"/>{{Rp|60}} Biasanya, anjing hanya dikaitkan dengan kultus Gula, tetapi ada sesetengah maklumat, seperti peringatan Enlilbani, yang mencadangkan bahawa anjing juga penting kepada kultus Ninisina, kerana Gula ialah seorang lagi dewi yang berkait rapat dengan Ninisina.<ref name="Shaffer1974"/>{{Rp|253}} Lebih daripada 30 pengebumian anjing, berbilang arca anjing, dan lukisan anjing ditemukan apabila kawasan di sekeliling kuil Ninisina ini diekskavasi. Dalam kultus Gula, anjing digunakan dalam sumpah dan kadang-kadang dirujuk sebagai kedewaan.<ref>{{Kutip jurnal|last=Basson|first=Alec|date=2006|title=Dog imagery in ancient Israel and the ancient Near East|trans-title=Citraan anjing di Israel purba dan di Timur Dekat purba|journal=Journal for Semitics|language=en|publisher=[[Universiti Afrika Selatan]]|volume=15|issue=1|pages=92–106|hdl=10520/AJA10318471_149|issn=2663-6573|hdl-access=free}}</ref> Serupa dengan hubungan anjing dalam agama di Mesir purba, di Mesopotamia purba, dewi [[Gula (dewi)|Gula]] dilambangkan oleh seekor anjing, yang menekankan peranan haiwan ini dalam penyembuhan dan perlindungan.<ref>{{Kutip buku|last=Mayor|first=Adrienne|author-link=Adrienne Mayor|date=7 Mac 2011|title=The First Fossil Hunters: Dinosaurs, Mammoths, and Myth in Greek and Roman Times|trans-title=Pemburu Fosil Pertama: Dinosaur, Mamot, dan Mitos pada Zaman Yunani dan Zaman Rom|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=9TwhfvU08UcC}}|language=en|location=Princeton, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Princeton University Press]]|doi=10.1515/9781400838448|isbn=9781400838448|oclc=745865841}}</ref> Orang Yunani kuno juga mempunyai dewa anjing mereka sendiri, iaitu [[Hekate]], yang dikaitkan dengan sihir, persimpangan, dan dunia bawah. Perkaitan keagamaan awal ini menyerlahkan peranan anjing sebagai pelindung, pembimbing, dan penjaga alam rohani, yang menekankan kepentingan rohani tertanggapnya. Selain itu, kajian oleh Robert Rollinger dan rakan sarjana bertegas bahawa "ia [anjing] menjadi lambang bagi dewi penyembuhan".<ref name="Rollinger2023">{{Kutip buku|editor1-last=Rollinger|editor1-first=Robert|editor1-link=Robert Rollinger|editor2-last=Madreiter|editor2-first=Irene|editor3-last=Lang|editor3-first=Martin|editor4-last=Pappi|editor4-first=Cinzia|date=30 Mac 2023|title=The Intellectual Heritage of the Ancient Near East|trans-title=Warisan Intelek Timur Dekat Purba|language=en|location=Vienna, Austria|publisher=[[Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften]]|doi=10.1553/978OEAW85741|isbn=9783700185741|oclc=1376248956}}</ref> Walaupun terdapat fakta bahawa sesetengah perkaitan percaya bahawa anjing bermanfaat bagi mereka, sesetengah yang lain pula memikirkan yang sebaliknya. A. R. George memaklumkan bahawa "Pesapa kedewaan dipuji-puji dengan julukan konvensional, diminta agar menerima persembahan makanan, dimohon menunjukkan kebaikan kepada padang yang di atasnya pengusir hantu jelas-jelas berdiri, dan digalakkan untuk menyingkirkan Anjing-Anjing Ninkilim".<ref>{{Kutip jurnal|last1=George|first1=Andrew R.|author1-link=Andrew R. George|last2=Taniguchi|first2=Junko|last3=Geller|first3=Markham Judah|author3-link=Mark Geller|date=2010|title=The Dogs of Ninkilim, part two: Babylonian rituals to counter field pests|trans-title=Para Anjing Ninkilim, bahagian dua: Ritual Babilonia untuk melawan makhluk perosak padang|journal=Iraq|language=en|publisher=[[British Institute for the Study of Iraq]]|volume=72|pages=79–148|doi=10.1017/S0021088900000607|issn=2053-4744|jstor=20779021|s2cid=190713244}}</ref> Selain itu, Robert Rollinger dan rakan sarjana juga mencatatkan bahawa, "Teks Sumeria dan Teks Akkad kerap menggambarkan anjing dengan cara sangat negatif, dengan mempersembahkannya sebagai haiwan berbahaya dan tidak boleh ramal".<ref name="Rollinger2023"/> Anjing dilambangkan untuk menjadi punca kengerian atau keburukan di alam semula jadi. Dalam [[mitologi Parsi]], dua ekor anjing bermata empat menjaga [[Jambatan Chinvat]].<ref name="Sherman2008"/> ==Norse== Dalam [[mitos Norse|mitologi Norse]], seekor anjing berdarah bermata empat yang dipanggil [[Garmr]] menjaga [[Hel (lokasi)|Helheim]]. Selain itu, [[Fenrir]] ialah seekor serigala gergasi yang merupakan anak kepada dewa Norse, iaitu [[Loki]], yang diramalkan akan membunuh [[Odin]] dalam peristiwa [[Ragnarök]].<ref name="Sherman2008"/> ==Wales== Dalam [[mitologi Wales]], [[Annwn]] dijaga oleh [[Cŵn Annwn]].<ref name="Sherman2008"/> ==Agama Yahudi== Terdapat kontroversi sama ada [[Halakhah|hukum rabai Yahudi]] mengizinkan pembelaan anjing sebagai haiwan peliharaan.<ref>{{Kutip web|last=Jachter|first=Howard|author-link=Howard Jachter|date=Musim Bunga 1992|url=https://www.daat.ac.il/daat/english/halacha/jachter_1.htm|title=Halachic Perspectives on Pets|trans-title=Perspektif Halakhah tentang Haiwan Peliharaan|language=en|publisher=דעת – לימודי יהדות ורוח|access-date=20 September 2025}}</ref> Sumber Alkitab dan sumber rabai menyertakan berbilang rujukan yang mengaitkan anjing dengan keganasan dan kekotoran dan tidak menggalakkan pemilikan anjing sebagai haiwan peliharaan atau pembelaannya di rumah seseorang.<ref name="MyJewishLearning2008">{{Kutip web|url=https://www.myjewishlearning.com/article/judaism-dogs/|title=Judaism and Dogs|trans-title=Agama Yahudi dan Anjing|language=en-US|publisher=My Jewish Learning|date=28 Februari 2008|access-date=20 September 2025}}</ref> Anjing digambarkan secara negatif dalam kedua-dua [[Kitab Bible Ibrani|Alkitab Ibrani]] dan [[Talmud]], bilamana ia kebanyakannya dikaitkan dengan keganasan dan kekotoran. [[Kitab Ulangan|Ulangan]] 23:18 kelihatannya menyamakan anjing dengan [[pelacuran]] dan [[Kitab Raja-raja]] menggambarkan anjing yang memakan mayat. [[Kitab Mazmur|Mazmur]] menggambarkan anjing sebagai binatang yang mencacatkan manusia. Pandangan negatif tentang anjing juga terdapat dalam [[Talmud]], yang menggambarkan orang yang menternak anjing sebagai orang yang [[kutukan|terkutuk]]. Pada Julai 2019, semua [[rabai]] [[orang Yahudi Sephardi|Sefardi]] dari bandar raya [[El'ad]] di Israel menandatangani edik yang melarang anjing dari bandar raya itu, dengan justifikasi bahawa "sebagaimana yang dijelaskan dalam Talmud dan oleh Rambam, sesiapa yang menternak anjing adalah terkutuk".<ref name="Liphshiz2019">{{Kutip berita|last=Liphshiz|first=Cnaan|date=12 Julai 2019|title=All dogs are bad and their owners accursed, Israeli city's rabbis rule|trans-title=Semua anjing jahat dan pemiliknya dikutuk, rabai bandar raya Israel putuskan|url=https://www.timesofisrael.com/all-dogs-are-bad-and-their-owners-accursed-israeli-citys-rabbis-rule/|language=en|publisher=[[The Times of Israel]]|access-date=20 September 2025}}</ref> Pada tahun sama, rabai [[Holon]], iaitu Avraham Yosef, juga dipetik berkata: "Saya tidak mendapati sebarang alasan untuk mengizinkan mana-mana anjing dalam apa cara sekalipun".<ref name="Liphshiz2019"/> ''[[Mishneh Torah]]'' menyatakan bahawa anjing mesti dirantai kerana ia diketahui kerap menyebabkan kerosakan. ''[[Shulkhan Arukh]]'' menyatakan bahawa hanya anjing jahat yang mesti diikat dan dirantai. Rabai dan penganut Talmud abad ke-18, iaitu [[Jacob Emden]] mengizinkan anjing atas sebab ekonomi atau keselamatan, tetapi bertegas bahawa pemilikan anjing semata-mata untuk kenikmatan ialah "setepatnya tingkah laku orang tidak bersunat".<ref name="MyJewishLearning2008"/> Agama Yahudi tidak mengizinkan [[kekejaman terhadap haiwan|pengabaian atau penderaan]] mana-mana haiwan hidup. Hukum Yahudi menyatakan bahawa mana-mana haiwan yang dibela mesti diberi makan dan juga menyatakan bahawa aturan untuk pemberian makanan kepadanya mesti dibuat sebelum ia diperoleh. Keputusan ini juga terpakai untuk anjing.<ref name="JewishVirtualLibrary">{{Kutip web|url=https://www.jewishvirtuallibrary.org/judaism-and-the-treatment-of-animals|title=Issues in Jewish Ethics: The Treatment of Animals|trans-title=Isu dalam Etika Yahudi: Layanan Haiwan|language=en|publisher=[[Jewish Virtual Library]]|access-date=20 September 2025}}</ref> Walaupun terdapat rujukan negatif kepada anjing dalam sumber Alkitab dan sumber rabai, perspektif Yahudi tentang anjing adalah pelbagai rupa. Walaupun anjing dikaitkan dengan keganasan dan kekotoran dalam sesetengah ayat, gambaran ini tidak merangkumi semua. Terdapat kerumitan mengenai sikap ini dalam perbincangan cara tafsiran spesifik dan faktor budaya mempengaruhi tanggapan tentang anjing seiring dengan masa. Menurut Ackerman-Lieberman dan rakan sarjana, hukum Yahudi melarang pengabaian atau penderaan mana-mana haiwan hidup, termasuk anjing, dan menekankan kepentingan penjagaan wajar dan tanggungjawab untuk haiwan dalam komuniti Yahudi.<ref name="Ackerman-Lieberman2013">{{Kutip buku|editor1-last=Ackerman-Lieberman|editor1-first=Phillip|editor2-last=Zalashik|editor2-first=Rakefet|date=23 April 2013|title=A Jew's Best Friend?: The Image of the Dog Throughout Jewish History|trans-title=Sahabat Baik Orang Yahudi?: Citra Anjing Sepanjang Sejarah Yahudi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=p3LEEAAAQBAJ}}|language=en|location=Brighton, United Kingdom|publisher=[[Sussex Academic Press]]|doi=10.2307/j.ctv3029qdg|isbn=9781782840510|oclc=859157688}}</ref> Kenneth Stow memaklumkan dalam buku beliau sesetengah pepatah tentang citraan anjing dalam komuniti Yahudi. Beliau menyebut, "Metafora anjing Yahudi dan keresahan yang menyusul, yang menggambarkan anjing ini sebagai ancaman, telah berasas".<ref name="Stow2006">{{Kutip buku|last=Stow|first=Kenneth|date=2006|title=Jewish Dogs: An Image and Its Interpreters|trans-title=Anjing Yahudi: Sebuah Citra dan Pentafsirnya|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=vieOr8ezrtYC}}|language=en|location=Stanford, California, Amerika Syarikat|publisher=[[Stanford University Press]]|doi=10.1515/9780804767897|isbn=9780804767897|oclc=1162022817}}</ref> Selain itu, ayat seperti "kembali kepada muntahannya [seperti anjing]" dan "anjing mencacatkan badan mangsa" juga menyerupai tabiat jahat anjing dan demikian juga penilaian negatif.<ref name="Stow2006"/> ==Mitologi Yunani== Anjing berkait rapat dengan [[Hekate]] di dunia Klasik. Anjing adalah suci bagi [[Artemis]] dan [[Ares]]. [[Serberus]] ialah anjing pengawas berkepala tiga berekor [[naga]] yang menjaga pintu gerbang [[Hades]].<ref name="Sherman2008"/> [[Laelaps (mitologi)|Laelaps]] ialah seekor anjing dalam mitologi Yunani. Semasa Zeus masih bayi, seekor anjing, yang hanya dikenali sebagai "anjing emas" melindungi kambing, iaitu [[Amatheia (mitologi)|Amatheia]], yang menyusui bakal Raja Para Dewa.<ref>{{Kutip jurnal|last=Burrage|first=Champlin|date=1921|title=Studies in the Minoan Hieroglyphic Inscriptions|trans-title=Kajian tentang Prasasti Hieroglif Minos|journal=[[Harvard Studies in Classical Philology]]|language=en|publisher=[[Harvard University Press]]|volume=32|pages=177–183|doi=10.2307/310717|issn=0073-0688|jstor=310717|s2cid=172048667}}</ref> Dalam [[epik|puisi epik]] karya [[Homeros]], iaitu [[Odýsseia]], apabila [[Odysseus]] yang menyamar pulang ke rumah selepas 20 tahun, dia hanya dicam oleh anjing setianya, [[Argos (anjing)|Argos]], yang telah selama ini menanti-nantikan kepulangannya. Berdasarkan mitologi Yunani, tiga daripada 88 [[buruj]] dalam astronomi Barat juga mewakili anjing: * [[Anjing Besar (buruj)|Anjing Besar]] (bintang tercerahnya, Sirius, juga dipanggil Bintang Anjing) * [[Anjing Kecil (buruj)|Anjing Kecil]] * [[Anjing Pemburu (buruj)|Anjing Pemburu]] ==Perspektif sezaman== Perspektif sezaman tentang anjing dalam pelbagai agama kini mencerminkan kepelbagaian sikap dan amalan. Walaupun banyak tradisi agama terus berpegang pada pandangan bernuansa tentang anjing, terdapat contoh tafsiran ber-evolusi dan lebih inklusif. Sebagai contoh, dalam Islam, sesetengah orang Islam telah menjadi lebih terbuka kepada anjing sebagai haiwan peliharaan, dengan memperakui kepentingan belas kasihan dan kebaikan terhadap haiwan seperti yang ditekankan dalam [[al-Quran]] dan [[Hadis]].<ref name="Polinsky2022"/> Dalam agama Yahudi, penggambaran negatif tentang anjing dalam teks terdahulu diganggu oleh kesedaran tentang tanggungjawab untuk menjaga dan melayan haiwan dengan betul.<ref name="Ackerman-Lieberman2013"/> ==Lihat juga== {{Columns-list|colwidth=22em| * ''[[All Dogs Go to Heaven]]'' * [[Amarok (serigala)|Amarok]]/[[Amaguq]] ([[Agama Inuit]]) * [[Anjing (zodiak)]] * [[Anjing dalam mitologi Cina]] * [[Anjing dalam peperangan]] * [[Anjing hitam (folklor)]] (Britain) * [[Anjing neraka]] * [[Anjing perang (frasa)]] * [[Anubis]] * [[Barghest]] (Yorkshire) * [[Black Shuck]] (East Anglia) * [[Cú Chulainn]] * [[Dingo#Kebudayaan|Dingo dalam folklor dan mitologi orang asli Australia]] * [[Dip (mitos Catalonia)|Dip]] (Catalonia) * [[Gambaran budaya terhadap anjing]] * [[Grim gereja]] (England) * [[Gwyllgi]] (Wales) * [[Gytrash]] (England Utara) * ''[[The Hound of the Baskervilles]]'' * [[Inugami]] * [[Koyote (mitologi)]] * [[Koyote (mitologi Navajo)]] * [[Moddey Dhoo]] (Mauthe Doog) (Manx) * [[Serberus]] * [[Serigala dalam folklor, agama, dan mitologi]] * [[Singa batu]] (Cina) * [[Tokong Lapan Belas Datu]] (Taiwan) * [[Tokugawa Tsunayoshi]] ("[[Shōgun|Syogun]] Anjing") * [[Senarai makhluk legenda dari Jepun#Y|Yama-inu]] (lihat juga [[Serigala Jepun]]) }} ==Catatan== {{Notelist}} ==Rujukan== {{Kategori Commons|Dogs in religion}} {{Senarai rujukan|2}} {{Anjing bela jinak}} [[Kategori:Anjing dalam agama| ]] [[Kategori:Anjing mitologi| ]] tojnt324v544dqva3et9p1j4m2le095 14 659256 6844466 6843064 2026-05-09T03:39:55Z Amir Hamzah 2008 17303 6844466 wikitext text/x-wiki {{Category main article}} [[Kategori:Hibrid kanid|Anjing–Serigala]] [[Kategori:Canis lupus]] [[Kategori:Serigala]] 24heq3w62s9iyvdz64fvqx4s1pwi29z 0 659489 6844384 6822577 2026-05-09T00:00:05Z Amir Hamzah 2008 17303 6844384 wikitext text/x-wiki {{Lencong|Labrador Retriever|lagu dengan nama sama|Labrador Retriever (lagu)}} {{Kotak info baka anjing | name = Anjing pengutip Labrador | image = Labrador on Quantock (2175262184).jpg | image_alt = pandangan sisi seekor anjing kuning di padang berumput, menghadap ke kiri | image_caption = Jantan dewasa | altname = Anjing Labrador | nickname = ''Lab'' | origin = United Kingdom | stock = [[Anjing air St. John's]] | maleheight = {{Convert|56|-|57|cm|in|abbr=on|round=0.5}} | femaleheight = {{Convert|54|-|56|cm|in|abbr=on|round=0.5}} | maleweight = {{Convert|65|-|80|lb|kg|abbr=on|disp=flip|0}} | femaleweight = {{Convert|55|-|70|lb|kg|abbr=on|disp=flip|0}} | coat = Lapis bulu ganda pendek, padat, dan kalis cuaca | colour = Hitam, coklat, atau kuning (berbeza-beza antara kuning pudar dengan merah rubah) | kc_name = [[The Kennel Club]] | kc_std = https://www.thekennelclub.org.uk/breed-standards/gundog/retriever-labrador/ | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/122g08-en.pdf }} '''Anjing pengutip Labrador''',{{Efn|name=a}} atau juga dikenali sebagai hanya '''''labrador''''' atau '''''lab''''', ialah satu [[baka anjing|baka]] ''[[gundog]]'' [[anjing pengutip|pengutip]] British. Ia dikembangkan di United Kingdom daripada [[anjing air St. John's]] yang diimport dari [[Koloni Newfoundland]] dan dinamai sempena rantau [[Labrador]] di koloni itu. Ia merupakan antara baka yang paling banyak dibela di beberapa buah negara, khususnya di dunia Barat. Anjing Labrador kerap ramah, bertenaga, dan suka bermain.<ref name="akc"/> Ia dibiakbakakan sebagai anjing sukan dan anjing pemburu, tetapi dibela secara meluas sebagai [[anjing teman]]. Walaupun senang hati sebagai pendamping, anjing ini adalah cerdas dan memerlukan kedua-dua rangsangan fizikal dan mental. Ia juga boleh dilatih sebagai [[anjing pandu]] atau [[anjing pembantu]] atau untuk kerja [[anjing pencarian dan penyelamatan|penyelamatan]] atau [[anjing terapi|terapi]].<ref name="stats">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/reg/dogreg_stats.cfm|url-status=dead|title=AKC Dog Registration Statistics|trans-title=Statistik Pendaftaran Anjing AKC|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120511200854/http://www.akc.org/reg/dogreg_stats.cfm|archive-date=11 Mei 2012|access-date=28 Mei 2013}}</ref> Pada tahun 1830-an, [[Alexander Home, Earl Home ke-10|''Earl'' Home ke-10]] dan anak-anak saudara beliau, [[Walter Montagu-Douglas-Scott, Duke Buccleuch ke-5|''Duke'' Buccleuch ke-5]] dan [[Lord John Scott]],<ref name="Field">{{Kutip majalah|last=Kerss|first=John S.|date=30 Mei 1986|title=Labrador Dogs|trans-title=Anjing Labrador|magazine=The Field|language=en}}</ref> mengimport leluhur bagi baka ini dari Newfoundland ke Eropah untuk kegunaan sebagai ''gundog''. Seorang penyokong awal bagi anjing nelayan Newfoundland ini ialah [[James Harris, Earl Malmesbury ke-2|''Earl'' Malmesbury ke-2]], yang membiakbakakan anjing ini kerana kepakarannya dalam [[pemburuan unggas air]].<ref name="Field"/> Semasa tahun 1880-an, [[James Harris, Earl Malmesbury ke-3|''Earl'' Malmesbury ke-3]], [[William Montagu-Douglas-Scott, Duke Buccleuch ke-6|''Duke'' Buccleuch ke-6]], dan [[Charles Douglas-Home, Earl Home ke-12|''Earl'' Home ke-12]] berkolaborasi untuk mengembangkan dan mengasaskan baka anjing pengutip Labrador. Dua ekor anjing jantan, Buccleuch Avon dan Buccleuch Ned, yang diberikan oleh Malmesbury kepada Buccleuch, dikawankan dengan anjing betina yang membawa darah daripada yang pada asalnya diimport oleh ''Duke'' ke-5 dan ''Earl'' Home ke-10. Anak-anak anjing ini merupakan leluhur bagi semua anjing Labrador moden.<ref>{{Kutip buku|author=The Labrador Retriever Club|date=1995|editor-last=Ziessow|editor-first=Bernard W.|chapter=The Labrador Dog|trans-chapter=Anjing Labrador|title=The Official Book of the Labrador Retriever|trans-title=Buku Rasmi Anjing Pengutip Labrador|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=XwkPAAAACAAJ}}|language=en|edition=ke-1|location=Neptune City, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[TFH Publications]]|pages=24–25|isbn=9780793801886|oclc=33031626|ref=TOBOTL}}</ref> ==Sejarah== [[Fail:Buccleuch Avon (1885).png|thumb|Buccleuch Avon, lahir pada 1885]] Baka ''labrador'' bertarikh kembali sekurang-kurangnya ke tahun 1830-an, semasa [[anjing air St. John's]] yang dibiakbakakan oleh peneroka Eropah di [[Newfoundland dan Labrador|Newfoundland]] mula diperkenalkan ke Britain daripada kapal yang berdagang antara Kanada dengan [[Poole]] di [[Dorset]]. Ini kemudian dibiakbakakan dengan anjing pemburu British untuk menghasilkan yang dikenali sebagai anjing pengutip Labrador. Penaung awalnya termasuk [[Earl Malmesbury|''Earl'' Malmesbury]], [[Duke Buccleuch|''Duke'' Buccleuch]], [[Earl Home|''Earl'' Home]], dan Sir [[John Scott, Earl Eldon ke-1|John Scott]]. Para penulis awal telah mengelirukan ''labrador'' dengan [[anjing Newfoundland]] yang jauh lebih besar dan [[anjing air St. John's|anjing kecil Newfoundland]], dengan [[Charles William George St John]] yang malah merujuk anjing kecil Newfoundland sebagai anjing Newfoundland. Kolonel [[Peter Hawker]] memerihalkan ''labrador'' pertama sebagai anjing yang tidak lebih besar daripada [[anjing penuding Inggeris]], lebih kerap berwarna hitam daripada berwarna lain, dengan kepala dan hidung panjang, dada dalam, kaki halus, dan lapis bulu pendek dan licin, dan tidak mengangkat ekornya setinggi yang dilakukan oleh anjing Newfoundland.<ref name="Drury1903">{{Kutip buku|last=Drury|first=William D.|date=1903|chapter=Ch.XXX - The Labrador|trans-chapter=Bab XXX - ''Labrador''|title=British Dogs: Their Points, Selection, and Show Preparation|trans-title=Anjing British: Kelebihan, Pemilihan, dan Penyiapan Pertunjukannya|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Kb8CAAAAYAAJ}}|language=en|edition=ke-3|location=London, United Kingdom|publisher=L. Upcott Gill|pages=356–358|oclc=16734268}}</ref> Hawker membezakan anjing Newfoundland daripada kedua-dua "''labrador'' betul" dan baka St. John's bagi anjing-anjing ini<ref name="Drury1903"/><ref name="Hawker1846"/> dalam edisi kelima buku beliau ''Instructions to Young Sportsmen'', yang diterbitkan pada tahun 1846.<ref name="Hawker1846">{{Kutip buku|last=Hawker|first=Peter|date=1846|chapter=Dogs|trans-chapter=Anjing|title=Instructions to Young Sportsmen in All That Relates to Guns and Shooting|trans-title=Arahan untuk Ahli Sukan Muda dalam Semua yang Berkaitan dengan Senapang dan Penembakan|url=https://archive.org/details/instructionstoy02hawkgoog|language=en|edition=ke-5|publisher=[[Longman|Longman, Hurst, Rees, Orme, Brown, and Green]]|page=245}}</ref> Menjelang tahun 1870, nama ''Labrador Retriever'' ("anjing pengutip Labrador") telah menjadi lazim di England.<ref>{{Kutip web|url=https://vcahospitals.com/know-your-pet/dog-breeds/labrador-retriever|title=Labrador Retriever|trans-title=Anjing Pengutip Labrador|language=en|publisher=[[VCA Animal Hospitals]]|access-date=9 Mac 2024}}</ref> ''Labrador'' hati (yang kini biasanya dipanggil coklat) muncul pada lewat tahun 1800-an dengan anak anjing berwarna hati yang didokumenkan di kenel-kenel Buccleuch pada tahun 1892;<ref>{{Kutip web|url=https://www.thefield.co.uk/gundogs/best-labrador-colour-31845|title=Best labrador colour: does coat make a difference?|trans-title=Warna ''labrador'' terbaik: adakah lapis bulu membuat perbezaan?|language=en|publisher=Future Publishing Limited Quay House|date=19 April 2022|access-date=9 Mac 2024}}</ref> ''Labrador'' kuning pertama yang direkodkan lahir pada tahun 1899 (Ben of Hyde, kenel-kenel Mejar C.J. Radclyffe).<ref>{{Kutip buku|last=Warwick|first=Helen|date=1986|chapter=5|title=The New Complete Labrador Retriever|trans-title=Anjing Pengutip Labrador Lengkap Baharu|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=clq97DJpC4kC}}|language=en|edition=ke-3|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Howell Book House]]|page=89|isbn=9780876052303|oclc=12840006}}</ref> Baka ini diiktiraf oleh [[The Kennel Club]] pada tahun 1903.<ref>{{Kutip web|last=Ziessow|first=Bernard|url=https://www.pslra.org/wp-content/uploads/2018/12/Origin-And-Purpose-of-the-Breed.pdf|title=The Labrador Retriever|trans-title=Anjing Pengutip Labrador|format=pdf|language=en|publisher=Puget Sound Labrador Retriever Association|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Pendaftaran pertama [[American Kennel Club]] (AKC) adalah pada tahun 1917.<ref>{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/labrador-retriever/|title=Labrador Retriever|trans-title=Anjing Pengutip Labrador|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=9 Mac 2024}}</ref> ==Ciri== [[Fail:Afra 013.jpg|thumb|Kepalanya lebar dengan stop jelas.]] [[Fail:Labrador retriever bulaj1.jpg|thumb|Hitam]] [[Fail:Labrador Retriever chocolate Hershey sit (cropped).jpg|thumb|Coklat]] Terdapat kepelbagaian besar sesama ''labrador''. Ciri-ciri berikut adalah tipikal bagi susur galur baka ini yang dibiakbakakan untuk [[pertunjukan anjing|pertunjukan pengakuran]] (bangku) di Amerika Syarikat dan berdasarkan piawaian American Kennel Club.<ref name="akc">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/breeds/labrador_retriever/index.cfm|url-status=dead|title=Labrador Retriever Breed Standard|trans-title=Piawaian Baka Anjing Pengutip Labrador|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070915142210/http://www.akc.org/breeds/labrador_retriever/index.cfm|archive-date=15 September 2007|access-date=6 Jun 2014}}</ref> Perbezaan ketara antara piawaian United Kingdom dengan piawaian Amerika Syarikat dicatatkan. * '''Saiz''': ''Labrador'' ialah baka sederhana besar. Ia patut sama panjang dari [[kelasa]] ke pangkal ekor dengan panjang dari lantai ke paras kelasa. Piawaian AKC menyertakan berat unggul untuk jantan {{Convert|55|-|80|lb|kg|abbr=on|disp=flip|0}} dan untuk betina {{Convert|55|-|70|lb|kg|abbr=on|disp=flip|0}}.<ref name="akc"/> Garis panduan untuk ketinggian berbeza-beza antara AKC, yang memberikan {{Convert|21.5|-|24.5|in|cm|disp=flip|0}} untuk jantan dan {{Convert|21.5|-|23.5|in|cm|disp=flip|0}} untuk betina,<ref name="akc"/> The Kennel Club yang menasihatkan bahawa jantan patut setinggi {{Convert|56|-|57|cm|in|round=0.5}} dengan betina yang setinggi {{Convert|55|-|56|cm|in|round=0.5}},<ref name="kc">{{Kutip web|url=http://www.thekennelclub.org.uk/item/109|url-status=dead|title=Retriever (Labrador) Breed Standard|trans-title=Piawaian Baka Anjing Pengutip (Labrador)|language=en|publisher=[[The Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20111031032613/http://www.thekennelclub.org.uk/item/109|archive-date=31 Oktober 2011|access-date=9 Mac 2024}}</ref> dengan FCI yang memetik julat {{Convert|56|-|57|cm|in|round=0.5}} untuk jantan dengan betina yang unggul dalam lingkungan {{Convert|54|-|56|cm|in|round=0.5}}.<ref>{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/122g08-en.pdf|title=FCI-Standard N° 122 LABRADOR RETRIEVER|trans-title=Piawaian FCI No. 122 Anjing Pengutip Labrador|format=pdf|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=30 September 2022|access-date=9 Mac 2024}}</ref> * '''Lapis bulu''': Lapis bulu anjing pengutip Labrador patut pendek dan padat, tetapi tidak mirip dawai. Lapis bulunya kalis air, oleh itu, anjing ini tidak menjadi sejuk apabila memasuki air pada musim sejuk. Ini bermakna bahawa anjing ini secara semula jadi mempunyai lapis bulu sedikit kering dan berminyak. Warna yang boleh diterima merupakan hitam, kuning, dan coklat.<ref name="akc"/> * '''Kepala''': Kepalanya patut lebar dengan kening sedikit jelas. Matanya patut baik dan ekspresif. Warna mata betul merupakan perang dan hazel. Pengalas di sekeliling mata patut berwarna hitam. Telinganya patut tergantung dekat-dekat dengan kepala dan terletak lebih tinggi sedikit daripada paras mata. * '''Rahang''': Rahangnya patut kuat dan berkuasa. Muncungnya patut sederhana panjang dan tidak terlalu menirus. Rahangnya patut tergantung sedikit dan melengkung dengan anggun ke arah belakang. * '''Tubuh''': Tubuhnya patut mempunyai binaan berkuasa dan berotot. Ekornya dan lapis bulunya ditetapkan sebagai "ciri distingtif [atau pembeza]" bagi ''labrador'' oleh The Kennel Club dan AKC.<ref name="akc"/><ref name="kc"/> AKC menambahkan bahawa "perangai sebenar anjing pengutip Labrador ialah ciri penanda baka ini sama seperti ekor 'berang-berang' [padanya]."<ref name="akc"/> ===Warna=== {{Utama|Genetik warna bulu anjing pengutip Labrador}} [[Fail:3labradorcols.jpg|thumb|alt=Tiga ekor anjing pengutip Labrador: kuning, hitam, dan coklat|Ketiga-tiga keragaman warna, dari hadapan ke belakang: kuning, hitam, dan coklat]] ''Labrador'' didaftarkan dalam tiga warna: hitam padu, kuning (apa-apa cahaya warna daripada putih krim hingga merah rubah), dan coklat (perang sederhana hingga gelap; pada asalnya dipanggil "hati").<ref>{{Kutip web|url=http://www.thekennelclub.org.uk/services/public/breed/colours.aspx?id=2048|url-status=dead|title=Breed Information Centre: Retriever (Labrador): Accepted Colours for Registration|trans-title=Pusat Maklumat Baka: Anjing Pengutip (Labrador): Warna Berterima untuk Pendaftaran|language=en|publisher=[[The Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110200738/http://www.thekennelclub.org.uk/services/public/breed/colours.aspx?id=2048|archive-date=10 Januari 2015|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Anak anjing daripada semua warna dapat lahir dalam [[perinduk]] sama. Warna lapis bulu ditentukan terutamanya oleh tiga gen, yang dipanggil ''[[reseptor melanokortin 1|MC1R]]'', ''[[genetik pewarnaan agouti|Agouti]]'', dan ''CBD103''. Jika seekor anjing membawa [[jenis liar|alel jenis liar]] pada ketiga-tiga lokus, anjing itu akan mempunyai lapis bulu kuning. Jika seekor anjing mengalami mutasi kehilangan fungsi pada MC1R, ia juga akan mempunyai lapis bulu kuning, tanpa mengira genotip pada dua lokus lain. Anjing yang membawa alel jenis liar untuk MC1R dan Agouti, bersama-sama dengan alel hitam CBD103, akan mempunyai lapis bulu hitam.<ref name="Candille-Kaelin-etal-2007">{{Kutip jurnal|last1=Candille|first1=Sophie I.|last2=Kaelin|first2=Christopher Bryan|last3=Cattanach|first3=Bruce Macintosh|author3-link=Bruce Macintosh Cattanach|last4=Yu|first4=Bin|last5=Thompson|first5=Darren A.|last6=Nix|first6=Matthew Andrew|last7=Kerns|first7=Julie A.|last8=Schmutz|first8=Sheila Marie|last9=Millhauser|first9=Glenn L.|last10=Barsh|first10=Gregory Stefan|date=30 November 2007|title=A β-Defensin Mutation Causes Black Coat Color in Domestic Dogs|trans-title=Mutasi β-Defensin Menyebabkan Warna Lapis Bulu Hitam pada Anjing Bela Jinak|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=318|issue=5855|pages=1418–1423|bibcode=2007Sci...318.1418C|doi=10.1126/science.1147880|issn=0036-8075|jstor=20051700|pmc=2906624|pmid=17947548|s2cid=41123507}}</ref>{{Efn|"Penghasilan pigmen kuning melawan hitam pada anjing dikawal oleh tiga gen: MC1R, Agouti, dan CBD103. Anjing yang membawa alel jenis liar untuk ketiga-tiga gen mempunyai lapis bulu kuning yang terhasil daripada antagonisme Agouti bagi pengisyaratan MC1R di dalam melanosit (''great dane'' kuning, atas). Anjing yang membawa mutasi kehilangan fungsi pada MC1R mempunyai lapis bulu kuning tanpa mengira genotipnya pada Agouti atau CBD103 (anjing pengutip Labrador kuning, tengah). Anjing yang membawa alel jenis liar untuk MC1R dan Agouti bersama-sama dengan alel hitam dominan bagi CBD103 (KB) mempunyai lapis bulu hitam yang terhasil daripada interaksi antara defensin β dengan MC1R (anjing pengutip berbulu keriting hitam, bawah." — Candille, Kaelin, ''et al.'' (2007)<ref name="Candille-Kaelin-etal-2007"/>}} Menurut sebuah kajian tahun 2011, 13 ekor daripada 245 ekor ''labrador'' yang dikaji adalah [[zigositi#Heterozigot|heterozigus]] untuk mutasi M264V yang bertanggungjawab atas [[topeng melanisme]] dan satu seekor adalah [[zigositi#Homozigot|homozigus]]. Dalam baka ini, trait ini tidak dapat ditentukan hanya dengan penampilan.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Conant|first1=Eleanore Kathleen|last2=Juras|first2=Rytis|last3=Cothran|first3=Ernest Gus|date=24 Februari 2011|title=Incidence of the mask phenotype M264V mutation in Labrador Retrievers|trans-title=Insiden mutasi fenotip topeng M264V pada anjing pengutip Labrador|journal=Research in Veterinary Science|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=91|issue=3|pages=e98–e99|doi=10.1016/j.rvsc.2011.02.002|issn=1532-2661|pmid=21353269|s2cid=9293427}}</ref> [[Fail:ChocolateLabPup.jpg|thumb|Tempat-tempat paling lazim dengan pempigmenan yang terlihat merupakan hidung, bibir, gusi, dan pinggir mata.]] ===Susur galur pertunjukan dan susur galur padang=== [[Fail:American and English Labrador heads.jpg|thumb|Penampilan kepala dan [[muncung]]: padang (kiri) dan pertunjukan (kanan), yang menunjukkan muncung lebih pendek, kepala berpenampilan lebih padu, dan stop "jelas" pada anjing pertunjukan]] Sebagai hasil daripada pembiakbakaan khusus, terdapat perbezaan ketara antara susur galur baka padang dan ujian dengan susur galur baka pertunjukan bagi ''labrador''. Di Amerika Syarikat, susur galur baka padang kadang-kadang dirujuk secara silap sebagai susur galur "Amerika" dan susur galur baka pertunjukan sebagai "Inggeris". Malah, kedua-dua jenis padang dan jenis pertunjukan dibiakbakakan di kedua-dua negara dan semua anjing pengutip Labrador diturunkan daripada susur galur British.<ref>{{Kutip web|url=http://www.thelabradorclub.com/subpages/show_contents.php?page=English+vs.+American|url-status=dead|title=English vs. American|trans-title=Inggeris lwn. Amerika|language=en|publisher=Labrador Retriever Club|archive-url=https://web.archive.org/web/20170705101113/http://www.thelabradorclub.com/subpages/show_contents.php?page=English+vs.+American|archive-date=5 Julai 2017|access-date=9 Mac 2024}}</ref> ==Kesihatan== Anjing pengutip Labrador mempunyai predisposisi terhadap [[Penyakit Hepatitis|hepatitis kronik]].<ref name="hepatitis">{{Kutip jurnal|last=Bexfield|first=Nicholas Henry|date=4 Januari 2017|title=Canine Idiopathic Chronic Hepatitis|trans-title=Hepatitis Kronik Idiopati Anjing|journal=Veterinary Clinics of North America: Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=47|issue=3|pages=645–663|doi=10.1016/j.cvsm.2016.11.012|issn=1878-1306|pmid=28063746|s2cid=21281818}}</ref> Sebuah kajian United Kingdom mendapati nisbah kemungkinan 4.14.<ref name="hepatobiliary">{{Kutip jurnal|last1=Bandara|first1=Yuvani|last2=Bayton|first2=William A.|last3=Williams|first3=Timothy Lee|last4=Scase|first4=Timothy J.|last5=Bexfield|first5=Nicholas Henry|date=21 Jun 2021|title=Histopathological frequency of canine hepatobiliary disease in the United Kingdom|trans-title=Kekerapan histopatologi penyakit hati hempedu anjing di United Kingdom|journal=Journal of Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=62|issue=9|pages=730–736|doi=10.1111/jsap.13354|issn=1748-5827|pmid=34155648|s2cid=235595314}}</ref> Sesetengah kajian melaporkan predisposisi untuk anjing pengutip Labrador betina.<ref name="hepatitis"/> Sebab untuk predisposisi ini tidak diketahui. Idea yang dicadangkan termasuk bahawa ini keadaan keturunan<ref>{{Kutip jurnal|last1=Verburgh-Hoffmann|first1=Gaby|last2=van den Ingh|first2=Ted S. G. A. M.|last3=Bode|first3=Peter|last4=Rothuizen|first4=Jan|date=Julai 2006|title=Copper-Associated Chronic Hepatitis in Labrador Retrievers|trans-title=Hepatitis Kronik Berkaitan dengan Tembaga pada Anjing Pengutip Labrador|journal=[[Journal of Veterinary Internal Medicine]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=20|issue=4|pages=856–861|doi=10.1111/j.1939-1676.2006.tb01798.x|issn=1939-1676|pmid=16955809|s2cid=24133626|doi-access=free}}</ref> atau keadaan persekitaran.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Johnston|first1=Andrea N.|last2=Center|first2=Sharon Anne|last3=McDonough|first3=Sean P.|last4=Wakshlag|first4=Joseph J.|last5=Warner|first5=Karen L.|date=1 Februari 2013|title=Hepatic copper concentrations in Labrador Retrievers with and without chronic hepatitis: 72 cases (1980–2010)|trans-title=Kepekatan tembaga hati pada anjing pengutip Labrador dengan hepatitis kronik dan tanpanya: 72 kes (1980–2010)|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=242|issue=3|pages=372–380|doi=10.2460/javma.242.3.372|issn=1943-569X|pmid=23327181|s2cid=23565118|doi-access=free}}</ref> Anjing pengutip Labrador juga menunjukkan predisposisi terhadap penyakit [[saluran hempedu|hati hempedu]] lain, termasuk: hepatitis reaktif, [[hiperplasia]] [[nodul (perubatan)|nodul]], dan [[penyakit pundi hempedu]].<ref name="hepatobiliary"/> Sebuah kajian United Kingdom mendapati bahawa purata jangka hayat baka ini ialah 13.1 tahun.<ref name="McMillan2024">{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}} Jadual Tambahan 3</ref> Sebuah kajian bersama oleh [[Royal Veterinary College]] dan [[Universiti Sydney]] berkesimpulan bahawa anjing pengutip Labrador berwarna coklat mempunyai purata jangka hayat lebih pendek berbanding dengan warna lain anjing pengutip Labrador (sebanyak kira-kira 10%) dan lebih berkemungkinan untuk menghidap sesetengah masalah kesihatan.<ref>{{Kutip web|url=https://www.rvc.ac.uk/vetcompass/news/chocolate-labradors-have-shorter-lifespan-than-rest-of-breed|title=Chocolate Labradors have shorter lifespan than rest of the breed|trans-title=''Labrador'' coklat mempunyai jangka hayat lebih pendek berbanding dengan selebih baka|language=en|publisher=[[Royal Veterinary College]]|date=22 Oktober 2018|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Sebuah kajian Itali tahun 2024 pula mendapati jangka hayat sebanyak 11 tahun untuk baka ini berbanding dengan 10 tahun secara keseluruhan.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Roccaro|first1=Mariana|last2=Salini|first2=Romolo|last3=Pietra|first3=Marco|last4=Sgorbini|first4=Micaela|last5=Gori|first5=Eleonora|last6=Dondi|first6=Maurizio|last7=Crisi|first7=Paolo Emidio|last8=Conte|first8=Annamaria|last9=Dalla Villa|first9=Paolo Felice|last10=Podaliri Vulpiani|first10=Michele|last11=Ciaramella|first11=Paolo|last12=Di Palma|first12=Cristina|last13=Passantino|first13=Annamaria|last14=Porciello|first14=Francesco|last15=Gianella|first15=Paola|last16=Guglielmini|first16=Carlo|last17=Alborali|first17=Giovanni Loris|last18=Rota Nodari|first18=Sara|last19=Sabatelli|first19=Sonia|last20=Peli|first20=Angelo|date=17 Februari 2024|title=Factors related to longevity and mortality of dogs in Italy|trans-title=Faktor-faktor yang berkaitan dengan kelanjutan usia dan mortaliti anjing di Itali|journal=Preventive Veterinary Medicine|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=225|article-number=106155|doi=10.1016/j.prevetmed.2024.106155|hdl=11585/961937|issn=1873-1716|pmid=38394961|s2cid=267743971|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> Sebuah kajian Sweden tahun 2005 tentang rekod insurans mendapati bahawa 25% daripada jumlah anjing pengutip Labrador mati menjelang usia 10 tahun, yang lebih rendah daripada kadar keseluruhan pada 35% daripada jumlah anjing yang mati menjelang usia 10 tahun.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Egenvall|first1=Agneta|last2=Bonnett|first2=Brenda N.|last3=Hedhammar|first3=Åke|last4=Olson|first4=Pekka|date=30 September 2005|title=Mortality in over 350,000 Insured Swedish Dogs from 1995–2000: II. Breed-Specific Age and Survival Patterns and Relative Risk for Causes of Death = Mortalitet hos hund baserad på data från över 350 000 svenska hundar försäkrade under 1995 till 2000: II. Rasspecifika ålders och överlevnadsmönster och relativ risk för olika dödsorsaker|trans-title=Mortaliti pada lebih daripada 350,000 ekor Anjing Insured Sweden dari 1995–2000: II. Pola Usia dan Kemandirian Spesifik Baka dan Risiko Relatif untuk Punca Kematian = Mortaliti pada Anjing Berdasarkan Data daripada Lebih daripada 350,000 Ekor Anjing Sweden semasa Tahun 1995 hingga Tahun 2000: II. Pola Usia dan Kemandirian Spesifik Baka dan Risiko Relatif untuk Punca Kematian Berlainan|journal=Acta Veterinaria Scandinavica|language=en|publisher=[[BioMed Central]]|volume=46|issue=3|pages=121–136|doi=10.1186/1751-0147-46-121|issn=1751-0147|pmc=1624818|pmid=16261925|s2cid=15198478|doi-access=free}}</ref> Anjing pengutip Labrador agak terdedah kepada [[displasia pinggul anjing|displasia pinggul]] dan [[displasia siku]],<ref name="UPEI">{{Kutip web|url=http://www.upei.ca/~cidd/breeds/labradorretriever2.htm|url-status=dead|title=Labrador retriever|trans-title=Anjing pengutip Labrador|language=en|publisher=[[Universiti Pulau Putera Edward]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927174957/http://www.upei.ca/~cidd/breeds/labradorretriever2.htm|archive-date=27 September 2007|access-date=9 Mac 2024}}</ref> terutamanya pada anjing lebih besar.<ref>{{Kutip web|last1=Riser|first1=W. H.|last2=Rhodes|first2=W. H.|last3=Newton|first3=C. D.|editor1-last=Newton|editor1-first=C. D.|editor2-last=Nunamaker|editor2-first=D. M.|url=http://www.ivis.org/special_books/ortho/chapter_83/IVIS.pdf|url-status=dead|title=Textbook of Small Animal Orthopaedics|trans-title=Buku Teks Ortopedik Haiwan Kecil|format=pdf|language=en|publisher=International Veterinary Information Service|page=2|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927140411/http://www.ivis.org/special_books/ortho/chapter_83/IVIS.pdf|archive-date=27 September 2007|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Penyakit mata mungkin termasuk [[atrofi retina progresif]], [[katarak]], [[distrofi kornea pada anjing|distrofi kornea]]<ref name="UPEI"/> dan [[displasia retina]].<ref>{{Kutip web|url=https://www.pawprintgenetics.com/products/tests/details/149/?breed=76|url-status=dead|title=Retinal Dysplasia/Oculoskeletal Dysplasia 1|trans-title=Displasia Retina/Displasia Okuloskeletal 1|language=en|publisher=Paw Print Genetics|archive-url=https://web.archive.org/web/20221002174255/https://www.pawprintgenetics.com/products/tests/details/149/?breed=76|archive-date=2 Oktober 2022|access-date=9 Mac 2024|quote=Retinal dysplasia/oculoskeletal dysplasia 1 is an inherited Collagen disorder affecting Labrador retrievers. Dwarfism and eye abnormalities may be apparent as early as 4 to 6 weeks of age in affected puppies. The dwarfism is characterized by shortened forelimbs that become curved as the dog grows.}}</ref> Ia dapat mengalami rebah cetusan senaman, yang menyebabkan hipertermia, kelemahan, rebah, dan kekeliruan selepas senaman singkat,<ref name="taylor1">{{Kutip jurnal|last1=Taylor|first1=Susan Meric|last2=Shmon|first2=Cindy L.|last3=Shelton|first3=Gloria Diane|last4=Patterson|first4=Edward E.|last5=Minor|first5=Katie M.|last6=Mickelson|first6=James R.|date=1 November 2008|title=Exercise-Induced Collapse of Labrador Retrievers: Survey Results and Preliminary Investigation of Heritability|trans-title=Rebah Cetusan Senaman Anjing Pengutip Labrador: Hasil Tinjauan dan Penyiasatan Awal Kebolehwarisan|journal=Journal of the American Animal Hospital Association|language=en|publisher=Persatuan Hospital Haiwan Amerika|volume=44|issue=6|pages=295–301|doi=10.5326/0440295|issn=1547-3317|pmid=18981194|s2cid=3171493}}</ref> atau [[obesiti|kegemukan]], yang dalam sesetengah kes mungkin sebahagiannya disebabkan oleh ketiadaan sebahagian atau semua gen [[proopiomelanokortin]].<ref name="Raffan">{{Kutip jurnal|last1=Raffan|first1=Eleanor|last2=Dennis|first2=Rowena J.|last3=O'Donovan|first3=Conor John|last4=Becker|first4=Julia M.|last5=Scott|first5=Robert A.|last6=Smith|first6=Stephen Paul|last7=Withers|first7=David J.|last8=Wood|first8=Claire J.|last9=Conci|first9=Elena|last10=Clements|first10=Dylan Neil|last11=Summers|first11=Kim M.|last12=German|first12=Alexander James|last13=Mellersh|first13=Cathryn Suzanne|last14=Arendt|first14=Maja Louise|last15=Iyemere|first15=Valentine Paul|last16=Withers|first16=Elaine|last17=Söder|first17=Josefin|last18=Wernersson|first18=Sara|last19=Andersson|first19=Göran|last20=Lindblad-Toh|first20=Kerstin|author20-link=Kerstin Lindblad-Toh|last21=Yeo|first21=Giles S. H.|author21-link=Giles Yeo|last22=O'Rahilly|first22=Stephen Patrick|author22-link=Stephen O'Rahilly|date=3 Mei 2016|title=A Deletion in the Canine ''POMC'' Gene Is Associated with Weight and Appetite in Obesity-Prone Labrador Retriever Dogs|trans-title=Pemotongan pada Gen ''POMC'' Anjing Dikaitkan dengan Berat dan Selera pada Anjing Pengutip Labrador Cenderung Keobesan|journal=[[Cell Metabolism]]|language=en|publisher=[[Cell Press]]|volume=23|issue=5|pages=893–900|doi=10.1016/j.cmet.2016.04.012|hdl=20.500.11820/ee83f964-2b25-40c8-9cb5-84b1abcb9b95|issn=1932-7420|pmc=4873617|pmid=27157046|s2cid=206845936|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref><ref name="Freytas-tamura">{{Kutip berita|last=de Freytas-Tamura|first=Kimiko|date=5 Julai 2016|title=The Lab Results Are In: Genes Might Be to Blame for Retrievers' Obesity|trans-title=Keputusan Makmal Sudah Sampai: Gen Mungkin Dipersalahkan atas Obesiti Anjing Pengutip|url=https://www.nytimes.com/2016/07/06/world/what-in-the-world/dog-labrador-retriever-obesity.html|language=en|publisher=[[The New York Times]]|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Anjing pengutip Labrador ialah salah satu baka yang lebih lazim terjejas akibat [[degenerasi rod-kon progresif]]. Suatu mutasi [[kedominanan genetik|resesif autosom]] pada gen [[PRCD]] bertanggungjawab atas keadaan ini pada baka ini.<ref>{{Kutip buku|last1=Oliver|first1=James Andrew Clive|last2=Mellersh|first2=Cathryn Suzanne|date=14 Disember 2020|editor1-last=Cooper|editor1-first=Barbara|editor2-last=Mullineaux|editor2-first=Elizabeth|editor3-last=Turner|editor3-first=Lynn|chapter=Genetics|trans-chapter=Genetik|title=BSAVA Textbook of Veterinary Nursing|trans-title=Buku Teks Kejururawatan Veterinar BSAVA|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=-JVszQEACAAJ}}|language=en|edition=ke-6|location=Gloucester, United Kingdom|publisher=British Small Animal Veterinary Association|page=131|isbn=9781910443392|oclc=1197697572}}</ref> ==Peranan== [[Fail:George Digweed's labrador.jpg|thumb|Mengutip [[haiwan buruan|buruan]] yang ditembak, seekor [[merpati hutan]]]] Anjing pengutip Labrador telah terbukti mempunyai kadar kejayaan tinggi dalam menjadi anjing pandu. Sebuah kajian yang diterbitkan pada tahun 2006 menguji kesesuaian empat baka berlainan (anjing pengutip Labrador, anjing pengutip keemasan, kacukan anjing pengutip Labrador/anjing pengutip keemasan, dan anjing gembala Jerman) sebagai anjing pandu. Dalam uji kaji ini, anjing gembala Jerman mempunyai peluang paling tinggi untuk tidak menyelesaikannya. Anjing pengutip Labrador dan kacukan anjing pengutip Labrador/anjing pengutip keemasan mempunyai kadar kejayaan paling tinggi. Walau bagaimanapun, anjing gembala Jerman dan anjing pengutip keemasan mempunyai kadar kejayaan lebih tinggi selepas menjalani latihan lebih lama daripada latihan diwajibkan untuk anjing pengutip Labrador.<ref>{{Kutip buku|editor-last=Serpell|editor-first=James Andrew|editor-link=James Serpell|date=21 September 1995|title=The Domestic Dog: Its Evolution, Behaviour and Interactions with People|trans-title=Anjing Bela Jinak: Evolusi, Tingkah Laku, dan Interaksinya dengan Orang|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=tBCpngEACAAJ}}|language=en|location=Cambridge, United Kingdom|publisher=[[Cambridge University Press]]|isbn=9780521415293|oclc=32272650}}</ref><ref>{{Kutip jurnal|last1=Ennik|first1=Irma|last2=Liinamo|first2=Anna-Elisa|last3=Leighton|first3=Eldin Alfred|last4=van Arendonk|first4=Johan A. M.|date=16 September 2006|title=Suitability for field service in 4 breeds of guide dogs|trans-title=Kesesuaian untuk khidmat lapangan pada 4 baka anjing pandu|journal=Journal of Veterinary Behavior|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=1|issue=2|pages=67–74|doi=10.1016/j.jveb.2006.06.004|issn=1878-7517|s2cid=144956093}}</ref> Anjing pengutip Labrador ialah ''gundog'' yang dibiakbakakan untuk mengutip di darat dan di dalam air.<ref name="magazine">{{Kutip web|last=Peterson|first=Tony J.|date=2 November 2017|url=https://www.gundogmag.com/editorial/why-the-labrador-is-the-worlds-most-popular-bird-dog/175457|title=Why the Labrador Is the World's Most Popular Bird Dog|trans-title=Sebabnya ''Labrador'' Ialah Anjing Burung Paling Popular di Dunia|language=en|publisher=Gun Dog|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Sebagai anjing yang dibiakbakakan secara khas untuk pengutipan di dalam air, ''labrador'' telah mengembangkan pelbagai trait untuk pekerjaan ini. Untuk pengutipan, anjing pengutipan Labrador mempunyai [[perencatan gigitan|mulut lembut]], trait yang membolehkannya membawa buruan dan unggas air tanpa merosakkannya.<ref name="Journal">{{Kutip web|url=https://gundog-journal.com/article/your-guide-to-the-labrador-retriever|title=Your Guide To The Labrador Retriever|trans-title=Panduan Anda untuk Anjing Pengutip Labrador|language=en|publisher=Gundog Journal|date=26 Februari 2019|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Untuk renangan pula, ''labrador'' dibantu oleh kaki renang penuh, ekor mirip berang-berang, dan lapis bulu kalis air.<ref name="Eight">{{Kutip web|last=Robins|first=Mary|date=20 September 2019|url=https://www.akc.org/expert-advice/lifestyle/fun-facts-labrador-retrievers/|title=Labrador Retriever Facts You May Not Know|trans-title=Fakta Anjing Pengutip Labrador yang Mungkin Tidak Anda Ketahui|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Kecerdasan tinggi, inisiatif, dan hala tuju diri pada ''labrador'' dalam peranan kerja dicontohi oleh anjing seperti [[Endal]], yang dilatih untuk, jika perlu, meletakkan manusianya yang menggunakan kerusi roda dalam kedudukan pemulihan, menyelimutinya, dan mengaktifkan telefon kecemasan.<ref name="Blystone2000">{{Kutip berita|last1=Blystone|first1=Richard|last2=Gelb|first2=Mallary|date=10 Ogos 2000|title=Assistance dogs are trained as partners for the disabled|trans-title=Anjing pembantu dilatih sebagai pasangan untuk orang kurang upaya|url=https://edition.cnn.com/2000/HEALTH/08/10/super.dog/|url-status=live|language=en|publisher=[[CNN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130517024250/http://archives.cnn.com/2000/HEALTH/08/10/super.dog/index.html|archive-date=17 Mei 2013|access-date=20 Februari 2014}}</ref> Sebilangan ''labrador'' juga telah diajar untuk membantu pemiliknya dengan mengeluarkan wang dan kad kredit daripada [[mesin juruwang automatik|ATM]] dengan latihan terdahulu.<ref>{{Kutip web|url=http://www.metro.co.uk/weird/article.html?in_article_id=39317|url-status=dead|title=I thought this was Bark-lays bank...|trans-title=Saya sangka ini bank Bark-lays...|language=en|publisher=[[Metro (surat khabar British)|Metro]]|date=28 Februari 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070827061522/http://www.metro.co.uk/weird/article.html?in_article_id=39317|archive-date=27 Ogos 2007|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Baka ini digunakan dalam penyelamatan air/[[penyelamatan nyawa]]. Ini berterusan dalam peranan itu kini, bersama-sama dengan [[anjing Leonberg]], [[anjing Newfoundland]], dan [[anjing pengutip keemasan]]; ia digunakan di Sekolah Anjing Penyelamat Itali.<ref>{{Kutip berita|last=Manetti|first=Francesco|date=23 Ogos 2010|title=Italian school teaches dogs to become lifeguards|trans-title=Sekolah Itali ajar anjing jadi penyelamat nyawa|url=https://www.latimes.com/archives/blogs/la-unleashed/story/2010-08-23/italian-school-teaches-dogs-to-become-lifeguards|language=en|publisher=[[Los Angeles Times]]|access-date=5 Disember 2024}}</ref> ===Dalam peperangan=== ''Labrador'' telah digunakan sebagai [[anjing dalam peperangan|anjing perang]]. * Perang Dunia Kedua: ''Labrador'' digunakan untuk tugas seperti pengesanan bom dan pengendalian situasi berbahaya.<ref>{{Kutip berita|last=Grylls|first=George|date=8 November 2024|title=How the canine Sandhurst prepares dogs for army life|trans-title=Cara Sandhurst anjing persiapkan anjing untuk hidup tentera|url=https://www.thetimes.com/uk/defence/article/how-the-canine-sandhurst-prepares-dogs-for-army-life-zm2sbm38n|language=en|publisher=[[The Times]]|access-date=18 Januari 2025}}</ref> * Perang Vietnam: ''Labrador'' berkhidmat sebagai anjing penjejak yang menyedarkan pengendali tentang penembak hendap, belantik, dan persembunyian senjata. Pelatihannya membolehkannya menentukan lokasi musuh tercedera, kakitangan hilang, atau kedudukan musuh.{{R|burnam|p=278}}<ref>{{Kutip web|last=Giles|first=Rosemary|date=21 Julai 2023|url=https://www.warhistoryonline.com/vietnam-war/war-dogs-vietnam.html|title=5,000 War Dogs Served in Vietnam and Almost All of Them Were Left Behind|trans-title=5,000 Anjing Perang Berkhidmat di Vietnam dan Hampir Semua Ditinggalkan|language=en|publisher=War History Online|access-date=18 Januari 2025}}</ref> * Kegunaan ketenteraan moden: ''Labrador'' terus berkhidmat dalam peranan seperti pengesanan bom dan operasi pencarian dan penyelamatan. Perilaku tenangnya dan kebolehsuaiannya menjadikannya sesuai untuk pelbagai tugas ketenteraan. ==Demografi== {{Utama|Senarai baka anjing paling popular}} ''Labrador'' ialah anjing yang luar biasa popular. Setakat tahun 2006, ia dianggap secara meluas sebagai salah satu baka anjing paling popular{{Citation needed|date=Mac 2024}} dan ia merupakan anjing paling popular dari segi pemilikan di Kanada, di New Zealand,<ref>{{Kutip web|url=https://www.statista.com/statistics/991534/new-zealand-leading-dog-breeds/|title=Most popular breeds of dog in New Zealand as of May 2019|trans-title=Baka anjing paling popular di New Zealand setakat Mei 2019|language=en|publisher=[[Statista]]|date=3 Januari 2023|access-date=9 Mac 2024}}</ref> dan di United Kingdom.<ref>{{Kutip web|last=Shahbandeh|first=M.|date=12 Januari 2024|url=https://www.statista.com/statistics/915202/top-dog-breeds-by-registered-number-united-kingdom-uk/|title=Leading 20 dog breeds in the United Kingdom (UK) in 2022, based on number of registrations|trans-title=20 baka anjing memimpin di United Kingdom (UK) pada 2022, berdasarkan bilangan pendaftaran|language=en|publisher=[[Statista]]|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Pada tahun 2006, di United Kingdom dan di Amerika Syarikat, terdapat lebih dua kali lebih banyak ''labrador'' berdaftar berbanding dengan baka paling popular seterusnya.<ref name="uk_kc_stats">{{Kutip web|url=http://www.thekennelclub.org.uk/cgi-bin/item.cgi?id=926&d=pg_dtl_art_news&h=238&f=0|url-status=dead|title=Registration statistics for all recognised dog breeds - 2005 and 2006|trans-title=Statistik pendaftaran untuk semua baka anjing beriktiraf - 2005 dan 2006|language=en|publisher=[[The Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090904034036/http://www.thekennelclub.org.uk/cgi-bin/item.cgi?id=926&d=pg_dtl_art_news&h=238&f=0|archive-date=4 September 2009|access-date=9 Mac 2024}}</ref><ref name="akc_stats">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/reg/dogreg_stats_2006.cfm|url-status=dead|title=AKC Dog Registration Statistics|trans-title=Statistik Pendaftaran Anjing AKC|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070909132539/http://www.akc.org/reg/dogreg_stats_2006.cfm|archive-date=9 September 2007|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Jika perbandingan terbatas kepada baka anjing dengan saiz serupa, maka terdapat kira-kira 3–5 kali lebih banyak ''labrador'' yang didaftarkan di kedua-dua negara berbanding dengan baka paling popular seterusnya, [[anjing gembala Jerman]] dan anjing pengutip keemasan.<ref name="uk_kc_stats"/><ref name="akc_stats"/> ''Labrador'' merupakan baka [[anjing pembantu]] paling popular di Amerika Syarikat, di Australia, dan di banyak negara lain,<ref name="Alecia">{{Kutip buku|last1=Devantier|first1=Alecia T.|last2=Turkington|first2=Carol A.|date=2006|title=Extraordinary Jobs with Animals|trans-title=Kerja Luar Biasa dengan Haiwan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=J6rvNNVPhKcC}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Infobase|Ferguson Publishing]]|page=20|isbn=9781438111704|oclc=297553314|quote=Labrador retriever: Most popular breed of assistance dog.}}</ref> serta digunakan secara meluas oleh pihak polis dan badan rasmi lain untuk pengesanan dan kebolehan kerjanya. Hampir-hampir 60%–70% daripada semua anjing pandu di Amerika Syarikat merupakan ''labrador''.{{Citation needed|date=Mac 2024}} Pada tahun 2022, anjing pengutip Labrador ialah baka kedua paling popular di Amerika Syarikat.<ref>{{Kutip web|last=Haid|first=Melanie|date=15 Mac 2023|url=https://www.akc.org/expert-advice/dog-breeds/most-popular-dog-breeds-2022/|title=The Most Popular Dog Breeds of 2022|trans-title=Baka Anjing Paling Popular 2022|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=14 Mac 2024}}</ref> Pada tahun 2020, ''labrador'' ialah baka anjing berdaftar paling popular di New Zealand.<ref>{{Kutip berita|last=Kirkness|first=Luke|date=5 Januari 2021|title=Figures reveal the dog capital of New Zealand and most popular breeds|trans-title=Angka dedah ibu kota anjing New Zealand dan baka paling popular|url=https://www.nzherald.co.nz/nz/figures-reveal-the-dog-capital-of-new-zealand-and-most-popular-breeds/DSNWYE3OAF3GNTTHELADQI5D44/|language=en|publisher=[[The New Zealand Herald]]|access-date=14 Mac 2024}}</ref> Tujuh daripada tiga belas ekor "''[[gundog]]'' cemerlang" yang dilantik dalam tempoh 2000–2005 oleh [[Australian National Kennel Council]] dalam 'dewan kemasyhuran'-nya merupakan ''labrador''.<ref>{{Kutip web|url=http://www.ankc.aust.com/hall_of_fame.html|url-status=dead|title=Field & Retrieving Trial: HALL OF FAME|trans-title=Ujian Padang dan Pengutipan: DEWAN KEMASYHURAN|language=en|publisher=[[Australian National Kennel Council]]|date=14 Jun 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070919113122/http://www.ankc.aust.com/hall_of_fame.html|archive-date=19 September 2007|access-date=9 Mac 2024}}</ref> ==Anjing pengutip Labrador terkenal== {{Utama|Senarai anjing pengutip Labrador}} [[Fail:Endal Dickin.jpg|thumb|[[Endal]] yang memakai [[Pingat Emas PDSA]]-nya]] Anjing pengutip Labrador terkenal dalam pelbagai kategori termasuk: ===Anjing pembantu=== {{Utama|Anjing pembantu}} * [[Endal]], seekor anjing khidmat<ref name="Blystone2000"/> di Britain. Antara penghormatan lain, "anjing paling berpingat di dunia" (termasuk "Dog of the Millennium" dan [[Pingat Emas PDSA]] untuk Keberanian dan Bakti Haiwan kepada Tugas), anjing pertama yang menaiki [[Mata London]] dan anjing pertama yang diketahui mengerjakan [[kad ATM]] '[[EMV|chip and pin]]'. Menjelang kematian Endal pada Mac 2009, ia dan pemiliknya/pengendalinya Allen Parton telah difilemkan sebanyak hampir 350 kali oleh kru dari beberapa buah negara dan sebuah sebuah filem setahun dalam kehidupan Endal dalam pembikinan. * [[Sully (anjing)|Sully]], anjing khidmat milik mantan presiden Amerika Syarikat [[George H. W. Bush]] semasa enam bulan terakhir kehidupan beliau dan terkenal kerana peranannya semasa [[kematian dan pengebumian kenegaraan George H. W. Bush|pengebumian Bush]]. Suatu bentuk [[penyakit Parkinson]] melumpuhkan bekas presiden itu ke atas kerusi roda atau skuter bermotor dalam tahun-tahun terakhir kehidupan beliau. Antara perkhidmatan yang dapat dilaksanakan oleh Sully untuk Bush merupakan pengutipan barang terjatuh, pembukaan dan penutupan pintu, penolakan butang kecemasan, dan penyokongan beliau semasa berdiri.<ref>{{Kutip berita|last=Stanley-Becker|first=Isaac|date=3 Disember 2018|title='Mission complete': Sully, Bush's service dog, stays at former president's side for one last journey|trans-title='Misi selesai': Sully, anjing khidmat Bush, kekal di sisi mantan presiden untuk satu perjalanan terakhir|url=https://www.seattletimes.com/nation-world/mission-complete-sully-bushs-service-dog-stays-at-former-presidents-side-for-one-last-journey/|language=en|publisher=[[The Seattle Times]]|access-date=25 Januari 2024}}</ref> ===Anjing polis, ketenteraan, penyelamatan, dan penghidu=== * [[Frida (anjing)|Frida]] (12 April 2009 – 15 November 2022)<ref>{{Kutip berita|last=Ramírez|first=N. E.|date=15 November 2022|title=Murió Frida, perrita rescatista de la Marina; "siempre vivirás en nuestros corazones"|trans-title=Frida, anjing penyelamatan Tentera Laut, mati; "ia sentiasa hidup dalam hati kami"|url=https://www.excelsior.com.mx/nacional/murio-frida-la-perrita-rescatista-de-la-marina/1552586|language=es|location=Bandar Raya Mexico, Mexico|publisher=[[Excélsior]]|access-date=25 Januari 2024}}</ref> ialah seekor anjing pengutip Labrador kuning yang bekerja sebagai [[anjing pencarian dan penyelamatan]] untuk [[Tentera Laut Mexico]] (SEMAR). Ia dikerahkan untuk membantu usaha penyelamatan selepas bencana alam. * [[Zanjeer (anjing)|Zanjeer]] ("Chain", atau "Shackles"), seekor [[anjing pengesan]] yang mengesan senjata dan amunisi yang digunakan dalam [[pengeboman Mumbai 1993|letupan bersiri Mumbai 1993]]. Semasa khidmatnya, ia membantu untuk menemukan 57 buah bom buatan tempatan, 175 buah bom petrol, 11 buah persenjataan gred ketenteraan, 242 buah [[bom tangan]], dan 600 buah peledak. Sumbangan terbesarnya kepada angkatan polis dan bandar raya ialah pengesanan 3,329 kg RDX. Ia juga membantu untuk mengesan 18 buah raifal [[raifal gempur Jenis-56|Jenis 56]] dan lima buah pistol 9mm. * [[Lucky dan Flo]], anjing pengutip Labrador hitam kembar, yang merupakan anjing pengesan barang palsu, yang menjadi terkenal pada tahun 2007 kerana "menghidu hampir 2 juta keping DVD [[cetak rompak|palsu]]" dalam peminjaman enam bulan ke [[Malaysia]] pada tahun 2007.<ref>{{Kutip berita|title=Police Dogs Sniff for Pirated DVDs|trans-title=Anjing Polis Hidu DVD Cetak Rompak|url=https://abcnews.go.com/Technology/story?id=1944531|language=en|publisher=[[ABC News]]|date=10 Mei 2006|access-date=28 Jun 2013}}</ref> Ikutan pengesanan di Malaysia yang membawa kepada 6 penahanan dengan nilai berbilang juta dolar, mereka menjadi anjing pertama yang dianugerahi "anugerah perkhidmatan cemerlang" Malaysia<ref>{{Kutip berita|last=Blass|first=Evan|date=20 Ogos 2007|title=DVD-sniffing dogs awarded medals, returning to NYC|trans-title=Anjing penghidu DVD dianugerahi pingat, pulang ke NYC|url=https://www.engadget.com/2007-08-20-dvd-sniffing-dogs-awarded-medals-returning-to-nyc.html|language=en|publisher=[[Engadget]]|access-date=28 Jun 2013}}</ref> dan pencetak rompak perisian dinyatakan pernah meletakkan [[pembunuhan kontrak|kontrak]] £30,000 untuk nyawa mereka berdua.<ref>{{Kutip berita|last=Chan|first=Sewell|date=28 Ogos 2007|title=Fresh Off Malaysian Triumph, DVD-Sniffing Dogs Tackle New York|trans-title=Sejurus Selepas Kejayaan di Malaysia, Anjing Penghidu DVD Hadap New York|url=https://archive.nytimes.com/cityroom.blogs.nytimes.com/2007/08/28/fresh-off-malaysian-triumph-dvd-sniffing-dogs-hit-new-york/|language=en|publisher=[[The New York Times]]|access-date=5 Disember 2024}}</ref><ref>{{Kutip berita|last=Blass|first=Evan|date=22 Mac 2007|title=DVD pirates put out hits on Lucky and Flo the crime dogs|trans-title=Pencetak rompak DVD sasar Lucky dan Flo anjing jenayah|url=https://www.engadget.com/2007-03-22-dvd-pirates-put-out-hits-on-lucky-and-flo-the-crime-dogs.html|language=en|publisher=[[Engadget]]|access-date=28 Jun 2013}}</ref> * [[Sarbi]], seekor [[anjing pengesan]] [[bahan letupan]] [[pasukan khas di Australia|pasukan khas Australia]] yang meluangkan hampir 14 bulan [[hilang dalam pertempuran]] (MIA) di Afghanistan sebelum ditemukan semula dengan selamat dan baik pada tahun 2009.<ref name="ADDRelease12Nov09">{{Kutip keluaran akhbar|title=AUSTRALIAN DOG RETURNS HOME AFTER A YEAR IN THE AFGHAN WILDERNESS|trans-title=ANJING AUSTRALIA PULANG KE RUMAH SELEPAS SETAHUN DI ALAM LIAR AFGHAN|url=http://www.defence.gov.au/media/DepartmentalTpl.cfm?CurrentId=9698|url-status=dead|language=en|publisher=[[Jabatan Pertahanan (Australia)|Jabatan Pertahanan]]|date=12 November 2009|archive-url=https://archive.ph/20121127022136/http://www.defence.gov.au/media/DepartmentalTpl.cfm?CurrentId=9698|archive-date=27 November 2012|access-date=28 Jun 2013}}</ref><ref name="ABCNews12Nov09">{{Kutip berita|last=Trembath|first=Brendan|date=12 November 2009|title=Handler never gave up on lost army dog|trans-title=Pengendali tidak pernah putus asa pada anjing tentera hilang|url=http://www.abc.net.au/news/stories/2009/11/12/2741352.htm|url-status=dead|language=en|publisher=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20091115020852/http://www.abc.net.au/news/stories/2009/11/12/2741352.htm|archive-date=15 November 2009|access-date=28 Jun 2013}}</ref> * [[Jake (anjing penyelamatan)|Jake]], seekor anjing Labrador hitam Amerika Syarikat yang berkhidmat sebagai seekor [[anjing pencarian dan penyelamatan]] ikutan [[serangan 11 September 2001]] dan [[Taufan Katrina]].<ref>{{Kutip berita|title=Rescue Dog Jake Dies|trans-title=Anjing Penyelamatan Jake Mati|url=https://www.npr.org/2007/07/27/12301482/rescue-dog-jake-dies|language=en|publisher=[[National Public Radio|NPR]]|date=27 Julai 2007|access-date=5 Disember 2024}}</ref> * [[Salty dan Roselle]], dianugerahi [[Pingat Dickin]] kerana keberanian menonjol atau bakti kepada tugas semasa berkhidmat dalam konflik ketenteraan. Mereka membawa pemilik buta mereka menuruni lebih daripada 70 larian tangga untuk melepaskan diri daripada [[World Trade Center]] yang rosak pada [[serangan 11 September 2001|11 September 2001]].<ref name="wtc">{{Kutip laporan|title=Life saving: Animals' war photos|trans-title=Menyelamatkan nyawa: Foto perang haiwan|url=http://london.iwm.org.uk/upload/package/74/AnimalsWar/images/AnimalsWarPhotos.pdf|url-status=dead|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Imperial War Museum]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090108200858/http://london.iwm.org.uk/upload/package/74/AnimalsWar/images/AnimalsWarPhotos.pdf|archive-date=8 Januari 2009|access-date=25 Januari 2024}}</ref> * [[Sadie (anjing)|Sadie]], dianugerahi [[Pingat Dickin]] kerana keberanian menonjol atau bakti kepada tugas semasa berkhidmat dalam konflik ketenteraan. Ia mengesan alat letupan, yang kemudian dimatikan, semasa berkhidmat di [[Kabul|Kabul, Afghanistan]] pada November 2005; ia berkhidmat dengan [[Royal Gloucestershire, Berkshire and Wiltshire Regiment]].<ref>{{Kutip berita|title=In pictures: Sadie the hero dog gets a medal|trans-title=Dalam gambar: Sadie si anjing wira dapat pingat|url=http://news.bbc.co.uk/cbbcnews/hi/newsid_6330000/newsid_6333000/6333087.stm|language=en|publisher=[[BBC News]]|date=6 Februari 2007|access-date=25 Januari 2024}}</ref> * [[Sasha (anjing)|Sasha]], dianugerahi [[Pingat Dickin]] kerana keberanian menonjol atau bakti kepada tugas semasa berkhidmat dalam konflik ketenteraan. Ia mengesan 15 buah [[alat letupan reka ganti]], [[mortar (senjata)|mortar]], periuk api, dan senjata semasa berkhidmat di [[Afghanistan]] dengan [[Kor Veterinar Tentera Darat Diraja British]]. Pada Julai 2008, Sasha dan pengendalinya terkorban dalam serbuan [[Taliban]] akibat [[grenad dorongan roket]].<ref>{{Kutip berita|title=Army dog killed in Afghanistan given posthumous medal|trans-title=Anjing tentera darat terkorban di Afghanistan diberi pingat pascakematian|url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-27186205|language=en|publisher=[[BBC News]]|date=29 April 2014|access-date=25 Januari 2024}}</ref><ref name="guardiansasha">{{Kutip berita|last=MacAskill|first=Ewen|date=29 April 2014|title=British army dog awarded bravery medal for work in Afghanistan|trans-title=Anjing tentera darat British dianugerahi pingat keberanian atas tugas di Afghanistan|url=https://www.theguardian.com/uk-news/2014/apr/29/uk-army-dog-sasha-pdsa-dickin-medal-afghanistan|language=en|publisher=[[The Guardian]]|access-date=25 Januari 2024}}</ref> ===Anjing peliharaan=== * Anjing pengutip Labrador milik bekas presiden Amerika Syarikat [[Bill Clinton]], [[Buddy (anjing Bill Clinton)|Buddy]] dan Seamus.<ref name="Bill Clinton Labradors">{{Kutip majalah|title=Friend of Bill|trans-title=Sahabat Bill|magazine=[[People]]|language=en|publisher=[[People Inc.]]|volume=57|issue=2|date=2002}}</ref> * Anjing pengutip Labrador milik presiden Rusia [[Vladimir Putin]], "[[Konni (anjing)|Konni]]".<ref>{{Kutip web|last=Edwards|first=Griffin|date=7 Oktober 2021|url=https://russianlife.com/the-russia-file/putins-pooches/|title=Putin's Pooches|trans-title=Anjing Peliharaan Putin|language=en|publisher=[[Russian Life]]|access-date=25 Januari 2024}}</ref> * Marley, "Anjing Paling Teruk di Dunia", yang ditampilkan dalam buku autobiografi karya wartawan [[John Grogan (wartawan)|John Grogan]] ''[[Marley & Me]]'', yang diadaptasi menjadi sebuah filem [[komedi-drama]] tahun 2008 [[Marley & Me (filem)|dengan nama sama]]. * Anjing pengutip Labrador milik penyanyi Kanada [[Celine Dion]], Charlie dan Bear. Charlie dan Bear ditampilkan dalam banyak majalah dengan beliau dan keluarga beliau, lalu menjadi anjing peliharaan selebriti atas nama sendiri.<ref>{{Kutip web|last=Nicolaou|first=Elena|date=10 Mei 2021|url=https://www.oprahdaily.com/entertainment/a36383495/celine-dion-sons-mothers-day-photo/|title=Céline Dion Shared a Rare Photo of Her Three Sons|trans-title=Céline Dion Kongsi Foto Jarang Tiga Anaknya|language=en|publisher=[[Oprah Daily]]|access-date=25 Januari 2024}}</ref> ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|انجيڠ ڤڠوتيڤ لابرادور}}; {{lang-en|italic=yes|Labrador retriever}}}} }} ==Rujukan== {{Senarai rujukan|refs= <ref name="burnam">{{Kutip buku|last=Burnam|first=John C.|date=1 Julai 2008|title=A Soldier's Best Friend: Scout Dogs and Their Handlers in the Vietnam War|trans-title=Sahabat Baik Askar: Anjing Pengakap dan Pengendalinya dalam Perang Vietnam|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=qoQgvm5TU8wC}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Sterling Publishing|Union Square]]|isbn=9781402754470|oclc=179788933}}</ref><!-- <ref name="dk>{{Kutip buku|last=Dennis-Bryan|first=Kim|date=5 Mac 2020|title=The Complete Dog Breed Book|trans-title=Buku Baka Anjing Lengkap|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=zGcCyAEACAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=London, United Kingdom|publisher=[[DK (penerbit)|Dorling Kindersley Publishing]]|isbn=9780241412732|oclc=1147942500}}</ref>--> }} ==Sumber== {{Kategori Commons|Labrador Retriever}} {{Refbegin|small=yes}} * {{Kutip buku|last=Douglas|first=James|date=1 November 2003|title=The Complete Gundog Training Manual|trans-title=Panduan Pelatihan Gundog Lengkap|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=W7ZCPQAACAAJ}}|language=en|location=Shrewsbury, United Kingdom|publisher=Swan Hill Press|isbn=9781904057055|oclc=54368536}} * {{Kutip buku|last=Fogle|first=Bruce|author-link=Bruce Fogle|date=2009|title=The Encyclopedia of the Dog|trans-title=Ensiklopedia Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Fad00AEACAAJ}}|language=en|edition=ke-1 Amerika|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[DK (penerbit)|Dorling Kindersley Publishing]]|page=195|isbn=9780756660048|oclc=697506545}} * {{Kutip buku|last1=Hamilton|first1=Ferelith|last2=Jones|first2=Arthur Frederick|author2-link=Arthur Frederick Jones|date=1971|title=The World Encyclopedia of Dogs|trans-title=Ensiklopedia Dunia tentang Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=4oE0AAAACAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=Galahad Books|pages=238–243|isbn=9780883653029|oclc=1693894}} * {{Kutip buku|last=Hancock|first=David|date=17 Julai 2013|title=Gundogs: Their Past, Their Performance and Their Prospects|trans-title=Gundog: Masa Lalunya, Prestasinya, dan Prospeknya|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=HGT1mgEACAAJ}}|language=en|location=Ramsbury, Marlborough, Wiltshire, United Kingdom|publisher=The Crowood Press|isbn=9781847974921|oclc=834977734}} * {{Kutip buku|last=Hudson|first=David|date=1995|title=The Shooting Man's Dog: A Complete Guide to Gundogs|trans-title=Anjing si Penembak: Panduan Lengkap untuk Gundog|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=jnrKAQAACAAJ}}|language=en|location=Shrewsbury, United Kingdom|publisher=Swan Hill Press|pages=28–32|isbn=9781853105609|oclc=60236410}} * {{Kutip buku|last=Kern|first=Kerry V.|date=1 Mac 1995|title=Labrador Retrievers: A Complete Pet Owner's Manual|trans-title=Anjing Pengutip Labrador: Panduan Lengkap Pemilik Haiwan Peliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=6HS7xC3FzhwC}}|language=en|edition=ke-2|location=Hauppauge, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[B.E.S. Publishing]]|page=9|isbn=9780812090185|oclc=31754692}} * {{Kutip buku|last=Morris|first=Desmond|author-link=Desmond Morris|date=2002|title=Dogs: The Ultimate Dictionary of Over 1,000 Dog Breeds|trans-title=Anjing: Kamus Muktamad Lebih daripada 1,000 Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=qyqoQgAACAAJ}}|language=en|location=North Pomfret, Vermont, Amerika Syarikat|publisher=[[Independent Publishers Group|Trafalgar Square Publishing]]|pages=299–301|isbn=9781570762192|oclc=859060407}} * {{Kutip web|url=https://www.royalkennelclub.com/breed-standards/gundog/retriever-labrador/|url-status=live|title=Retriever (Labrador)|trans-title=Anjing Pengutip (Labrador)|language=en|publisher=[[The Kennel Club|Royal Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220703180310/https://www.thekennelclub.org.uk/breed-standards/gundog/retriever-labrador/|archive-date=3 Julai 2022|access-date=24 Januari 2024}} {{Refend}} {{Anjing United Kingdom}} {{Gundog}} [[Kategori:Anjing pengutip Labrador| ]] [[Kategori:Baka anjing|Pengutip Labrador, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari England|Pengutip Labrador, Anjing]] [[Kategori:Baka FCI|Pengutip Labrador, Anjing]] [[Kategori:Anjing pengutip|Pengutip Labrador, Anjing]] [[Kategori:Gundog|Pengutip Labrador, Anjing]] [[Kategori:Penyelamatan nyawa]] [[Kategori:Lambang provinsi Newfoundland dan Labrador]] 3fj4k6z98tj6qvhlcfl909c1gxe7f7r 14 659646 6844206 3437537 2026-05-08T13:24:57Z Amir Hamzah 2008 17303 6844206 wikitext text/x-wiki {{Category main article}} [[Kategori:Jenis anjing]] [[Kategori:Anjing pemburu]] ce76ozawu0ml451q1iphyn1kmaz536r 14 661793 6844465 6843068 2026-05-09T03:35:39Z Amir Hamzah 2008 17303 6844465 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Canis hybrids}} {{Category main article}} Hibrid dalam genus ''[[Canis]]''. [[Kategori:Canid|Hibrid]] [[Kategori:Kacukan mamalia|Kanid]] [[Kategori:Pembiakbakaan anjing]] [[Kategori:Jenis anjing]] njrq09vwpqogh2pcr9f0qcpg216hrs7 14 661924 6844157 6843050 2026-05-08T12:36:40Z Amir Hamzah 2008 17303 6844157 wikitext text/x-wiki {{Category main article}} [[Kategori:Anjing pekerja|Pengesan, Anjing]] [[Kategori:Pengesan]] 6xxc0ze1wz8ix9gtf7wanhl4fi1amk1 0 662006 6844388 6832180 2026-05-09T00:00:10Z Amir Hamzah 2008 17303 6844388 wikitext text/x-wiki {{Tajuk condong}} {{Tentang|baka anjing}} {{Kotak info baka anjing | name = ''Beagle'' | image = Beagle 600.jpg | image_alt = Imej beagle | image_caption = ''Beagle'' triwarna | altname = ''Beagle'' Inggeris | origin = England | height = {{Convert|13|-|16|in|cm|abbr=on}} | maleweight = {{Convert|22|-|25|lb|kg|abbr=on}} | femaleweight = {{Convert|20|-|23|lb|kg|abbr=on}} | coat = Lapis bulu keras sederhana panjang yang berbulu pendek | colour = Triwarna atau putih dalam gabungan dengan hitam dan sawo matang/perang atau perang/sawo matang atau kuning/putih | kc_name = [[The Kennel Club]] | kc_std = https://www.thekennelclub.org.uk/breed-standards/hound/beagle/ | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/161g06-en.pdf }} '''''Beagle'''''{{Efn|name=a}} ialah satu [[baka anjing|baka]] [[anjing pemburu bau]] British, yang berpenampilan serupa dengan [[anjing pemburu rubah]] yang jauh lebih besar. Ia dibiakbakakan terutamanya untuk [[penjejakan (perburuan)|pemburuan]] arnab atau [[kelinci]], yang dikenali sebagai ''[[beagling]]''. Deria baunya dan naluri penjejakannya menjadikannya sesuai untuk kegunaan sebagai [[anjing pengesan]] untuk import pertanian dan barang makanan terlarang dalam urusan [[kuarantin]]. Ia lazimnya dibela sebagai [[anjing teman]]. Baka moden dikembangkan di Great Britain pada sekitar tahun 1830-an daripada beberapa baka, termasuk [[anjing Talbot|anjing pemburu Talbot]], [[beagle desa utara|''beagle'' desa utara]], [[anjing pemburu selatan]], dan mungkin juga ''[[harrier (baka anjing)|harrier]]''.{{Meragukan|date=April 2026}} ==Sejarah== [[Fail:Southern Hound.jpg|thumb|left|[[Anjing pemburu selatan]] disangkakan merupakan leluhur kepada ''beagle''.]] Asal usul ''beagle'' adalah tidak pasti.<ref name="Y110"/> Pada abad ke-11, [[William I dari England|William si Penakluk]] membawa [[anjing pemburu darah|anjing pemburu Santo Hubert]] dan [[anjing Talbot|anjing pemburu Talbot]] ke Britain. Di Britain, kedua-dua strain ini kemudian disilangkan dengan [[grehaun Inggeris]] untuk memberikan kelajuan dan stamina untuk pemburuan rusa.<ref>{{Harvp|Smith|2002|p=209}}</ref> ''Beagle'' serupa dengan ''[[harrier (baka anjing)|harrier]]'' dan [[anjing pemburu selatan]] yang pupus, walaupun lebih kecil dan lebih perlahan.<ref name="Y110"/> Sejak [[Zaman Pertengahan]], kata ''beagle'' digunakan sebagai keterangan generik untuk anjing pemburu lebih kecil, walaupun anjing ini agak berbeza berbanding dengan baka moden. Baka-baka katik bagi anjing jenis ''beagle'' dikenali sejak zaman [[Edward II dari England|Edward II]] dan [[Henry VII dari England|Henry VII]], yang kedua-dua memiliki kawanan ''glove beagle'' ("''beagle'' sarung tangan"), yang dinamai sedemikian kerana anjing ini cukup kecil untuk muat pada sarung tangan, dan zaman [[Elizabeth I dari England|Ratu Elizabeth I]] membela baka yang dikenali sebagai ''pocket beagle'' ("''beagle'' saku"), yang berdiri setinggi {{Convert|8|-|9|in|cm}} pada paras bahu. Anjing yang cukup kecil untuk muat di dalam "saku" atau beg pelana ini tunggang sekali dalam perburuan. Anjing-anjing pemburu lebih besar mengejar mangsa ke paras tanah, kemudian para pemburu melepaskan anjing-anjing kecil untuk meneruskan perburuan melalui belukar. Elizabeth I merujuk anjing ini sebagai ''singing beagle'' baginda ("''beagle'' menyanyi") dan kerap menghibur tetamu di meja diraja baginda dengan membiarkan ''pocket beagle'' baginda melompat-lompat di antara piring dengan cangkir.<ref name="J1858">{{Harvp|Jesse|1858|pp=438–439}}</ref> Sumber-sumber abad ke-19 merujuk baka-baka ini secara saling boleh tukar dan ada kemungkinan bahawa kedua-dua nama ini merujuk keragaman kecil sama. Dalam karya George Jesse, ''Researches into the History of the British Dog'', dari tahun 1866, pemuisi dan penulis awal abad ke-17, [[Gervase Markham]], dipetik merujuk ''beagle'' sebagai anjing yang cukup kecil untuk duduk di tangan seorang lelaki dan merujuk {{Petikan|''beagle'' miten kecil kenit, yang mungkin merupakan pendamping untuk gaun wanita, dan di lapangan akan berlari selicik mana-mana anjing pemburu yang ada, hanya muziknya sangat kecil seperti rid. (terjemahan)<ref>{{Harvp|Jesse|1866|pp=223–232}}</ref>}} Menjelang abad ke-18, dua baka telah dikembangkan untuk pemburuan kelinci dan arnab: [[anjing pemburu selatan]] dan [[beagle desa utara|''beagle'' desa utara]] (atau anjing pemburu utara). Anjing pemburu selatan, iaitu anjing tinggi dan berat dengan kepala segi empat tepat dan telinga panjang dan lembut, adalah lazim dari selatan [[Sungai Trent]] dan mungkin berkait rapat dengan [[anjing Talbot|anjing pemburu Talbot]]. Walaupun perlahan, ia memiliki stamina dan kebolehan penghiduan cemerlang. ''Beagle'' desa utara pula dibiakbakakan terutamanya di [[Yorkshire]] dan lazim di kaunti-kaunti utara. Ia lebih kecil daripada anjing pemburu selatan, kurang berat, dan bermuncung lebih tajam. Ia lebih pantas daripada anjing pemburu selatan tetapi keboleh penghiduannya kurang berkembang baik.<ref>{{Kutip majalah|title=The fox-hound, and fox-hunting|trans-title=Anjing pemburu rubah dan pemburuan rubah|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=bPM7AAAAIAAJ}}|magazine=The New Sporting Magazine|language=en|publisher=Baldwin & Cradock|volume=4|issue=21|pages=162–168|date=Januari 1833}}</ref> Piawaian untuk ''pocket beagle'' disusun selewat tahun 1901; susur galur genetik ini kini pupus, tetapi para pembiak baka moden telah mencuba untuk menghasilkan keragaman ini semula.<ref name="PB">{{Kutip web|url=http://clubs.akc.org/NBC/NBC_FAQs.html|url-status=dead|title=Frequently Asked Questions about Beagles|trans-title=Soalan Lazim tentang ''Beagle''|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070609070137/http://clubs.akc.org/NBC/NBC_FAQs.html|archive-date=9 Jun 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref> ===Perkembangan baka moden=== Reverend Phillip Honeywood menubuhkan kawanan ''beagle'' di [[Essex]] pada tahun 1830-an; kawanan ini dipercayai{{By whom|date=April 2024}} membentuk asas untuk baka moden. Walaupun perincian bagi zuriat kawanan ini tidak tercatat, ''beagle'' desa utara dan anjing pemburu selatan disangkakan sangat diwakili; [[William Youatt]] mengesyaki bahawa ''[[harrier (baka anjing)|harrier]]'' membentuk sebahagian besar pertalian darah ''beagle'', tetapi asal usul ''harrier'' sendiri kabur.<ref name="Y110">{{Harvp|Youatt|1852|p=110}}</ref> ''Beagle'' Honeywood adalah kecil dan berdiri kira-kira setinggi {{Convert|10|in|cm}} pada paras bahu, dan berwarna putih tulen menurut John Mills (yang menulis dalam ''The Sportsman's Library'' pada tahun 1845). [[Putera Albert dari Saxe-Coburg dan Gotha|Putera Albert]] dan [[Edward Turnour, Earl Winterton ke-4|Lord Winterton]] juga memilik kawanan ''beagle'' pada sekitar waktu ini, dan atas perkenan diraja, membawa kepada sedikit pemulihan minat terhadap baka ini, tetapi kawanan Honeywood dianggap sebagai yang terbaik antara ketiga-tiganya.<ref>{{Harvp|Mills|1845|p=172}}</ref> [[Fail:4-beagles.jpg|thumb|Imej-imej awal ''beagle'' (ikut arah jam dari kiri atas): 1833, 1835, Medium oleh [[John Henry Walsh|Stonehenge]] (1859, menggunakan imej "Beagle" 1852 oleh [[William Youatt|Youatt]] semula) dan ''beagle'' kerdil (1859)]] Walaupun disebut sebagai penyumbang kepada perkembangan baka moden, Honeywood tertumpu pada penghasilan anjing untuk perburuan dan Thomas Johnson melakukan yang selebihnya untuk memperhalus pembiakbakaan untuk menghasilkan anjing yang merupakan pemburu menarik dan berkemampuan. Dua strain dikembangkan: keragaman berbulu kasar dan yang berbulu licin. ''Beagle'' berbulu kasar terus wujud sehingga permulaan abad ke-20, malah terdapat catatan tentang seekor yang menampilkan diri dalam pertunjukan anjing selewat tahun 1969, namun keragaman ini kini pupus, barang kali telah diserap ke dalam susur galur ''beagle'' piawai.<ref name="K7">{{Harvp|Kraeuter|2001|p=7}}</ref> Pada tahun 1840-an, jenis ''beagle'' piawai mula dikembangkan. Perbezaan antara ''beagle'' desa utara dengan anjing pemburu selatan telah hilang, tetapi masih ada variasi besar dari segi saiz, perwatakan, dan kebolehpercayaan dalam kalangan kawanan yang muncul.<ref>{{Harvp|Scott|1845|pp=75–78}}</ref> Pada tahun 1856, "Stonehenge" (nama samaran bagi [[John Henry Walsh]]), yang menulis dalam ''Manual of British Rural Sports'', masih membahagikan ''beagle'' kepada empat keragaman: ''beagle'' sederhana; ''beagle'' kerdil atau ''beagle'' riba; ''beagle'' rubah (versi lebih kecil dan lebih perlahan bagi ''foxhound''); dan ''beagle'' berbulu kasar atau ''beagle'' terier, yang dikelaskan sebagai silangan antara mana-mana keragaman lain dengan salah satu baka [[terier]] Scotland.<ref name="S98">{{Harvp|Walsh|1856|pp=98–99}}</ref> Stonehenge juga memberikan permulaan bagi perihal piawai: {{Petikan|Dari segi saiz, ''beagle'' berukuran daripada 10 inci, atau malah kurang, hingga 15. Dari segi rupa bentuk, ia menyerupai anjing pemburu selatan lama yang katik, namun dengan lebih kerapian dan kecantikan; dan ia juga menyerupai anjing pemburu dalam gaya perburuan. (terjemahan)<ref name="S98"/>}} Menjelang tahun 1887, ancaman kepupusan semakin berkurang: terdapat 18 kawanan ''beagle'' di England.<ref name="K9">{{Harvp|Kraeuter|2001|p=9}}</ref> The Beagle Club ("Kelab ''Beagle''") ditubuhkan pada tahun 1890 dan piawaian pertama disusun pada masa sama.<ref name="A12">{{Harvp|Arnold|Arnold|1998|p=12}}</ref> Pada tahun berikutnya, Association of Masters of Harriers and Beagles (Persatuan Tuan ''Harrier'' dan ''Beagle'') ditubuhkan. Kedua-dua pertubuhan bertujuan untuk melanjutkan kepentingan terbaik bagi baka ini, dan kedua-duanya berminat untuk menghasilkan jenis ''beagle'' piawai.<ref>{{Harvp|Daglish|1986|p=9}}</ref> Menjelang tahun 1902, bilangan kawanan telah meningkat kepada 44.<ref name="K9"/> ===Eksport=== ''Beagle'' digunakan di Amerika Syarikat sekurang-kurangnya menjelang tahun 1840-an, tetapi anjing-anjing pertama khususnya diimport untuk perburuan dan berkualiti berbeza. Oleh sebab Honeywood hanya telah memulakan pembiakbakaan pada tahun 1830-an, anjing-anjing ini barang kali bukan wakil bagi baka moden dan perihal mengenai anjing-anjing berkenaan sebagai anjing yang terlihat seperti ''[[dachshund]]'' bertungkai lurus dengan kepala lemah hanya sedikit serupa dengan piawaian. Usaha serius untuk mengasaskan susur galus berkualiti bermula pada awal tahun 1870-an apabila Jeneral [[Richard Rowett]] dari [[Illinois]] mengimportkan sebilangan anjing dari England dan memulakan pembiakbakaan. ''Beagle'' Rowett dipercayai telah membentuk model-model untuk piawaian Amerika pertama, yang disusun oleh Rowett, L. H. Twadell, dan [[Norman Ellmore]] pada tahun 1887.<ref>{{Harvp|Arnold|Arnold|1998|p=14}}</ref> ==Kepopularan== [[Fail:Beagle Upsy.jpg|thumb|Jenis seragam untuk baka ini yang dikembangkan pada permulaan abad ke-20]] Pada pembentukannya, Association of Masters of Harriers and Beagles mengambil alih penganjuran pertunjukan nalar di [[Peterborough]] yang telah bermula pada tahun 1889, dan The Beagle Club di United Kingdom mengadakan pertunjukan pertamanya pada tahun 1896.<ref name="A12"/> Penunjukan nalar bagi baka ini membawa kepada perkembangan jenis seragam dan ''beagle'' terus terbukti sebagai kejayaan sehingga [[Perang Dunia Pertama]] tercetus apabila semua pertunjukan ditangguh. Selepas perang, baka ini sekali mengalami cabaran kemandirian di United Kingdom: ''pocket beagle'' terakhir barang kali lenyap semasa waktu ini, dan pendaftaran dicatat pada angka paling rendah sepanjang masa. Hanya ada sedikit pembiak baka (terutamanya Reynalton Kennels) yang dapat memulihkan minat terhadap anjing ini dan menjelang [[Perang Dunia Kedua]], baka ini berprestasi baik lagi. Pendaftaran menurun lagi selepas hujung perang tetapi pulih dengan hampir segera.<ref>{{Harvp|Daglish|1986|pp=10–12}}</ref> Sebagai anjing baka tulen, ''beagle'' sentiasa lebih popular di Amerika Syarikat dan di Kanada berbanding di tanah airnya, England. National Beagle Club of America ("Kelab ''Beagle'' Kebangsaan Amerika") ditubuhkan pada tahun 1888 dan menjelang tahun 1901, seekor ''beagle'' telah memenangi gelaran Best in Show. Sebagaimana di United Kingdom, kegiatan semasa Perang Dunia Pertama adalah minimal, tetapi baka ini menunjukkan pemulihan jauh lebih kuat di Amerika Syarikat apabila permusuhan tamat. Pada tahun 1928, ia memenangi sebilangan hadiah dalam [[Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club]] dan menjelang tahun 1939, seekor ''beagle'' – Champion Meadowlark Draughtsman – telah merangkul gelaran ''top-winning American-bred dog'' untuk tahun itu.<ref>{{Harvp|Arnold|Arnold|1998|pp=14–15}}</ref> Pada 12 Februari 2008, seekor ''beagle'', [[K-Run's Park Me In First]] (Uno), memenangi kategori Best in Show dalam Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club untuk kali pertama dalam sejarah pertandingan itu.<ref>{{Kutip berita|title=Beagle Breakthrough: Westminster Crowd Favorite Uno Is Top Dog|trans-title=Kejayaan Besar ''Beagle'': Kegemaran Khalayak Westminster Uno Ialah Anjing Teratas|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601088&sid=aS4PHV8NjOW8|language=en|publisher=[[Bloomberg News]]|date=12 Februari 2008|access-date=25 Disember 2023}}{{Pautan putus|date=Disember 2024}}</ref> Di Amerika Utara, ia telah tekal berada dalam kalangan sepuluh baka paling popular selama lebih daripada 30 tahun. Dari tahun 1953 hingga tahun 1959, ''beagle'' menempati tangga ke-1 dalam senarai baka berdaftar [[American Kennel Club]];<ref>{{Kutip web|url=http://www.akc.org/pdfs/press_center/popular_pooches.pdf|url-status=dead|title=AKC Registration Statistics|trans-title=Statistik Pendaftaran AKC|format=pdf|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090220053418/http://www.akc.org/pdfs/press_center/popular_pooches.pdf|archive-date=20 Februari 2009|access-date=25 Disember 2023}}</ref> pada tahun 2005 dan pada tahun 2006, ia menempati tangga ke-5 antara 155 baka berdaftar.<ref>{{Kutip web|url=http://www.akc.org/reg/dogreg_stats.cfm|url-status=dead|title=AKC Dog Registration Statistics|trans-title=Statistik Pendaftaran Anjing AKC|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070716173939/http://www.akc.org/reg/dogreg_stats.cfm|archive-date=16 Julai 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref> Di United Kingdom, ''beagle'' tidak begitu popular, dengan tempat ke-28 dan tempat ke-30 dalam ranking pendaftaran dengan The Kennel Club pada tahun 2005 dan tahun 2006 masing-masing.<ref>{{Kutip web|url=http://www.thekennelclub.org.uk/cgi-bin/item.cgi?id=926&d=pg_dtl_art_news&h=242&f=0|url-status=dead|title=Registration statistics for all recognised dog breeds - 2005 and 2006|trans-title=Statistik pendaftaran untuk semua baka anjing beriktiraf - 2005 dan 2006|language=en|publisher=[[The Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070628220058/http://www.thekennelclub.org.uk/cgi-bin/item.cgi?id=926&d=pg_dtl_art_news&h=242&f=0|archive-date=28 Jun 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref> Di Amerika Syarikat, ''beagle'' merupakan baka ke-4 paling popular pada tahun 2012 dan tahun 2013, didahului oleh [[anjing pengutip Labrador]], [[anjing gembala Jerman]] , dan [[anjing pengutip keemasan]].<ref>{{Kutip web|url=http://www.akc.org/reg/dogreg_stats.cfm|url-status=dead|title=AKC Dog Registration Statistics|trans-title=Statistik Pendaftaran Anjing AKC|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140405102213/http://www.akc.org/reg/dogreg_stats.cfm|archive-date=5 April 2014|access-date=25 Disember 2023}}</ref> ==Nama== Menurut ''[[Oxford English Dictionary]]'', sebutan pertama bagi ''beagle'' dalam kesusasteraan Inggeris bertarikh kembali ke sekitar tahun 1475 dalam ''[[The Squire of Low Degree]]''. Asal usul perkataan "''beagle''" tidak dipastikan, namun telah ada cadangan bahawa kata ini diterbitkan daripada kata ''beguele'' bahasa Perancis yang memaksudkan "tekak pintu".<ref>{{Cite dictionary|title=beagle|url=https://www.oed.com/dictionary/beagle_n|dictionary=[[Oxford English Dictionary]]|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|access-date=6 Disember 2024}}</ref> Sebab bagi kata ''beagle'' dalam [[beagle Kerry|''beagle'' Kerry]], yang hadir di Ireland sejak zaman [[orang-orang Kelt|Kelt]], tidak diketahui kerana pada ketinggian {{Convert|22|-|24|in|cm}}, ia jelas lebih tinggi daripada ''beagle'' zaman moden, dan malah lebih besar pada zaman sebelum ini. Sesetengah penulis mencadangkan bahawa kebolehan penghiduan ''beagle'' mungkin telah datang daripada pembiakbakaan silang antara strain-strain lebih awal dengan ''beagle'' Kerry. Ia, yang pada asalnya digunakan untuk pemburuan rusa, kini digunakan untuk pemburuan kelinci dan [[perburuan seret]].<ref>{{Kutip web|url=http://www.thebreedsofdogs.com/KERRY_BEAGLE.htm|url-status=dead|title=KERRY BEAGLE|trans-title=''BEAGLE'' KERRY|language=en|publisher=Breeds of Dogs|archive-url=https://web.archive.org/web/20070813223627/http://www.thebreedsofdogs.com/KERRY_BEAGLE.htm|archive-date=13 Ogos 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref> ==Penampilan== [[Fail:Beagle portrait Camry.jpg|thumb|left|Piawaian The Kennel Club (United Kingdom) menyatakan bahawa ''beagle'' patut mempamerkan wajah kualiti tanpa kekasaran.]] Penampilan umum bagi ''beagle'' menyerupai ''[[anjing pemburu rubah|foxhound]]'' katik namun kepalanya lebih lebar dan muncungnya lebih pendek dengan wajah yang sepenuhnya berbeza dan tungkainya lebih pendek secara berperkadaran dengan tubuhnya.<ref>{{Harvp|Daglish|1986|p=37}}</ref> Ia pada umumnya setinggi {{Convert|33|-|40|cm|in}} pada paras [[kelasa]] dan berukuran seberat {{Convert|18|-|35|lb|kg|abbr=on}}, dengan betina yang lebih kecil sedikit berbanding dengan purata untuk jantan.<ref>{{Harvp|Rice|2000|p=147}}</ref> Ia mempunyai [[tengkorak]] licin yang agak berkubah dengan [[muncung]] berbentuk segi empat sama sederhana panjang dan hidung ''gumdrop'' hitam (atau kadang-kadang berwarna hati). Rahangnya kuat dan giginya bersentuhan dalam bentuk gunting dengan gigi atas yang muat dengan sempurna di hadapan gigi bawah. Kedua-dua set sejajar dengan sudut tegak dengan rahang. Matanya besar, berwarna hazel atau perang, dengan rupa merayu mirip ''hound''. Telinga besarnya panjang, lembut, dan terletak rendah, serta membelok sedikit ke arah pipi dan membulat di hujung. ''Beagle'' mempunyai leher kuat dan sederhana panjang (yang cukup panjang untuk semudahnya membongkok ke tanah untuk menangkap bau), dengan sedikit lipatan kulit tetapi sedikit bukti [[gelambir]]; dada lebar yang menyempit ke arah [[abdomen]] menirus dan pinggang dan ekor panjang dan sedikit melengkung (dikenali sebagai buritan) berhujung dengan putih. Hujung putihnya, dikenali sebagai bendera, terhasil melalui pembiakbakaan terpilih, kerana ekornya kekal mudah terlihat apabila kepala anjing berada di bawah apabila mengikuti bau.<ref name="QLD">{{Kutip web|url=http://www.beagleclubqld.org/documents/booklet.pdf|url-status=dead|title=WHAT YOU NEED TO KNOW ABOUT BEAGLES: A handbook for people considering buying a Beagle|trans-title=YANG PERLU ANDA KETAHUI TENTANG ''BEAGLE'': Buku panduan untuk orang yang mempertimbangkan pembelian ''Beagle''|format=pdf|language=en|publisher=Beagle Club of Queensland|archive-url=https://web.archive.org/web/20110925110905/http://www.beagleclubqld.org/documents/booklet.pdf|archive-date=25 September 2011|access-date=25 Disember 2023}}</ref> Ekornya tidak melingkar ke belakang, tetapi diangkat tegak-tegak apabila anjing aktif. ''Beagle'' mempunyai tubuh berotot dan lapis bulu sederhana panjang, licin, dan keras. Tungkai hadapannya lurus dan terangkat di bawah tubuh sementara tungkai belakangnya pula berotot dan cukup terlipat di [[sendi stifel|stifel]].<ref>{{Kutip web|url=https://www.royalkennelclub.com/breed-standards/hound/beagle/|url-status=live|title=Beagle|trans-title=''Beagle''|language=en|publisher=[[The Kennel Club|Royal Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241207050903/https://www.thekennelclub.org.uk/breed-standards/hound/beagle/|archive-date=7 Disember 2024|access-date=6 Disember 2024}}</ref><ref>{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/161g06-en.pdf|title=FCI-Standard N° 161 BEAGLE|trans-title=Piawaian FCI No. 161 ''Beagle''|format=pdf|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=27 Januari 2011|access-date=6 Disember 2024}}</ref> [[Fail:Beagle-Farben.jpg|thumb|Warna ''beagle'': Dwiwarna "sawo matang dan putih" (betina lebih tua dengan warna pudar), triwarna putus-putus, dwiwarna "merah dan putih", "triwarna"]] ''Beagle'' triwarna—putih dengan kawasan hitam besar dan cahaya perang muda—ialah yang paling lazim. ''Beagle'' triwarna hadir dengan sebilangan cahaya warna, iaitu "triwarna klasik" dengan pelana hitam legam (juga dikenali sebagai "belakang hitam"), "triwarna gelap" (dengan tanda-tanda perang pudar yang bercampur sesama tanda-tanda hitam lebih prominen), dan "triwarna pudar" (dengan tanda-tanda hitam pudar yang bercampur sesama tanda-tanda perang lebih prominen). Sesetengah anjing triwarna memiliki pola putus-putus, kadang-kadang disebut bertompok. Anjing ini memiliki lapis bulu hampir putih keseluruhan dengan tompok-tompok bulu hitam dan perang. ''Beagle'' triwarna hampir sentiasa lahir sebagai anjing hitam dan putih. Kawasan putih biasanya menetap menjelang lapan minggu tetapi kawasan hitam mungkin pudar menjadi perang sebaik anak anjing bertumbuh. Warna perangnya mungkin memakan masa antara satu dengan dua tahun untuk sepenuhnya terbentuk. Sesetengah ''beagle'' secara beransur mengalami perubahan warna semasa tempoh hidup dan mungkin kehilangan tanda-tanda hitam sepenuhnya.{{Citation needed|date=April 2024}} [[Fail:Beagle bicolore.jpg|thumb|''Beagle'' lemon]] Keragaman dwiwarna sentiasa mempunyai warna latar putih dengan kawasan-kawasan bagi warna kedua. Sawo matang dan putih ialah keragaman dwiwarna paling lazim, namun ada pelbagai warna lain termasuk lemon, iaitu perang kekuning-kuningan sangat muda; merah, iaitu perang kemerah-merahan yang hampir jingga; dan warna hati, iaitu perang lebih gelap dan hitam. Warna hati adalah tidak lazim dan tidak diizinkan dalam sesetengah piawaian; warna ini cenderung hadir dengan mata kuning. Keragaman berbintik atau berbelak mungkin sama ada berwarna putih atau hitam dengan bintik-bintik berlainan warna seperti ''beagle'' berbelak biru yang mempunyai tompok yang kelihatan seperti warna biru malam yang serupa dengan pewarnaan [[anjing pemburu rakun berbintik biru]]. Sesetengah ''beagle'' triwarna juga mempunyai bintik berbagai warna pada kawasan putih.<ref>{{Harvp|Daglish|1986|p=44}}</ref><ref>{{Kutip web|url=http://clubs.akc.org/NBC/beagle_colors.htm|url-status=dead|title=Beagle Colors|trans-title=Warna ''Beagle''|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070629065433/http://clubs.akc.org/NBC/beagle_colors.htm|archive-date=29 Jun 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref> ''Beagle'' berpola pelana yang mengekspresi domino purba (eA) disebut bertompok kelinci.<ref>{{Kutip web|url=https://www.laboklin.co.uk/pdf/Hare_Pied_Beagle_Brief_04-2020.pdf|title=A NEWLY DISCOVERED "OLD" COLOR: DOMINO AKA PIED IN THE BEAGLE|trans-title=WARNA "LAMA" YANG BARU DITEMUKAN: DOMINO JUGA DIKENALI SEBAGAI ''PIED'' PADA ''BEAGLE''|format=pdf|language=en|publisher=Beagle Brief|date=April 2020|access-date=25 Disember 2023}}</ref> Domino membataskan pengeluaran eumelanin, lalu membawa kepada pelana lebih kecil dan pudar. Bulu gelap di kawasan pelana mempunyai dasar bulu berwarna cerah. Pigmen hidung mungkin berkurang ke arah tengah.<ref>{{Kutip web|url=https://coatsandcolors.com/beagle-coat-colors/|title=Beagle Coat Colors|trans-title=Warna Lapis Bulu ''Beagle''|language=en|publisher=Coats and Colors|access-date=25 Disember 2023}}</ref> ==Deria bau== Bersama dengan [[anjing pemburu darah]] dan [[anjing pemburu baset]], deria bau ''beagle'' merupakan antara deria bau paling baik terbentuk sesama anjing lain.<ref name="F40">{{Harvp|Fogle|1992|p=40}}</ref> Pada tahun 1950-an, John Paul Scott dan John Fuller memulakan kajian 13 tahun tentang tingkah laku anjing. Sebagai sebahagian daripada penyelidikan ini, mereka menguji kebolehan penghiduan bagi pelbagai baka dengan meletakkan seekor tikus padang seekar dan mencatat tempoh pencarian oleh anjing-anjing berkenaan. ''Beagle'' menemukannya kurang daripada seminit sementara [[terier rubah]] pula memakan 15 minit dan [[terier Scotland]] gagal menemukannya langsung.<ref name="F40"/> Telinga panjangnya dan bibir lebar ''beagle'' barang kali membantu dalam penangkapan bau dekat dengan hidung.<ref>{{Harvp|Fogle|1992|p=173}}</ref> ==Variasi== ===Keragaman baka=== [[American Kennel Club]] mengiktiraf dua keragaman terpisah bagi ''beagle'': keragaman 13 inci untuk anjing yang berukuran kurang daripada {{Convert|13|in|cm}} dan keragaman 15 inci untuk yang berukuran {{Convert|13|-|15|in|cm}}. [[Canadian Kennel Club]] mengiktiraf satu jenis tunggal, iaitu yang dengan ketinggian yang tidak melebihi {{Convert|15|in|cm}}. [[The Kennel Club]] dan kelab-kelab yang bergabung dalam [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]] mengiktiraf satu jenis tunggal dengan ukuran tinggi {{Convert|13|-|16|in|cm}}. [[Fail:BraxtonPuggle-edit1.jpg|thumb|''[[Puggle]]'', silangan ''beagle''/''pug'', yang menunjukkan trait daripada kedua-dua baka]] Keragaman Inggeris dan keragaman Amerika kadang-kadang disebut. Walau bagaimanapun, tiada pengiktirafan rasmi daripada mana-mana kelab kenel untuk pembezaan ini. ''Beagle'' yang memadani piawaian American Kennel Club – yang tidak mengizinkan individu yang melebihi {{Convert|15|in|cm}} – adalah lebih kecil pada purata daripada yang memadani piawaian The Kennel Club yang mengizinkan ketinggian sehingga {{Convert|16|in|cm}}. ''Pocket beagle'' kadang-kadang diiklankan untuk jualan tetapi walaupun The Kennel Club pada asalnya menyediakan piawaian untuk ''pocket beagle'' pada tahun 1901, keragaman ini tidak lagi diiktiraf oleh mana-mana kelab kenel. Strain yang dikenali sebagai ''patch hound'' dikembangkan oleh Willet Randall dan keluarga dari tahun 1896 khususnya untuk kebolehan pemburuan arnab. Ia menjejak susur galurnya kembali kepada Field Champion Patch, namun tidak semestinya mempunyai tanda tampal cantum.<ref>{{Kutip buku|last=Fisher|first=Dave|date=10 September 2002|title=Outdoorman's Edge Guide to Rabbit Hunting: Secrets of a Master Cottontail Hunter|trans-title=Panduan Outdoorsman's Edge untuk Pemburuan Arnab: Rahsia Pakar Pemburu Ekor Kapas|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=xehBdjjyajMC}}|language=en|location=Bellvale, New York, Amerika Syarikat|publisher=Woods n' Water|pages=22–23|isbn=9780970749369|oclc=50849897}}</ref><ref>{{Kutip web|last=Libby|first=Ray|url=https://lanelinebeagles.zoomshare.com/files/Willet_Randall_His_Patch_Hounds.pdf|url-status=live|title=Randall: The Patch Era at Beaver Meadows|format=pdf|language=en|publisher=Laneline Beagles|archive-url=https://web.archive.org/web/20111114013624/http://lanelinebeagles.zoomshare.com/files/Willet_Randall_His_Patch_Hounds.pdf|archive-date=14 November 2011|access-date=25 Disember 2023}}</ref> ===Baka silang=== Pada tahun 1850-an, [[John Henry Walsh]] (Stonehenge) mengesyorkan silangan antara ''beagle'' dengan [[terier Scotland]] sebagai anjing pengutip. Menurut beliau, [[baka silang]] ini merupakan pekerja baik, senyap, dan patuh, tetapi ada kelemahan kerana ia kecil dan jarang mampu membawa kelinci.<ref>{{Harvp|Walsh|1856|p=46}}</ref> Lebih terkini, trend yang ada ialah "[[baka silang anjing|anjing pereka]]" dan salah satu baka silang anjing paling popular ialah silangan ''beagle''/''[[pug]]'' yang dikenali sebagai ''[[puggle]]''. Sesetengah anak anjing silangan ini kurang mudah teruja berbanding dengan ''beagle'' dan mempunyai keperluan senaman lebih rendah, serupa dengan induk ''pug''-nya; tetapi ada banyak yang sangat mudah teruja dan memerlukan senaman banyak.<ref>{{Kutip berita|last=Mirchandani|first=Raakhee|date=4 November 2005|title=Designer Dogs: Meet the Puggle|trans-title=Anjing Pereka: Kenali ''Puggle''|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,174475,00.html|url-status=dead|language=en|publisher=[[Fox News Channel]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070629093827/http://www.foxnews.com/story/0%2C2933%2C174475%2C00.html|archive-date=29 Jun 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref><ref>{{Kutip berita|last=Alfano|first=Sean|date=21 Mei 2006|title=Designing A Cuter Dog|trans-title=Mereka Anjing Lebih Comel|url=https://www.cbsnews.com/news/designing-a-cuter-dog/|url-status=live|language=en|publisher=[[CBS News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070701045342/http://www.cbsnews.com/stories/2006/05/21/sunday/main1638400.shtml|archive-date=1 Julai 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref><ref>{{Kutip berita|title=Stars fuel designer dogs fashion|trans-title=Bintang galakkan fesyen anjing pereka|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/4684770.stm|url-status=live|language=en|publisher=[[BBC News]]|date=6 Februari 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070716025222/http://news.bbc.co.uk/1/hi/uk/4684770.stm|archive-date=16 Julai 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref> ==Perangai== [[Fail:BeagleNiniJule.jpg|thumb|left|''Beagle'' yang berehat]] ''Beagle'' mempunyai sikap tenang dan pembawaan lembut. Dengan perihal dalam beberapa piawaian baka yang menyebut anjing ini sebagai "riang", ia ramah dan biasanya tidak agresif mahupun bacul, tetapi ini bergantung pada individu. Ia menikmati kehadiran teman, dan walaupun pada awal mungkin kurang ramah dengan orang asing, ia mudah dipujuk. Ia tidak sesuai sebagai [[anjing pengawal]] kerana hal ini, tetapi kecenderungannya untuk menyalak atau [[lolongan|melolong]] apabila bersemuka dengan sesuatu yang tidak dikenali menjadikanya anjing penjaga baik pula. Dalam sebuah kajian tahun 1985 yang dijalankan oleh Ben dan Lynette Hart, ''beagle'' diberi ''rating'' kemudahterujaan tertinggi bersama dengan [[terier Yorkshire]], ''[[cairn terrier]]'', [[schnauzer kerdil|''schnauzer'' kerdil]], [[terier putih Tanah Tinggi Barat]], dan [[terier rubah]].<ref>{{Harvp|Fogle|1992|pp=176–177}}</ref>{{Efn|name=b}} Ia menempati tangga ke-72 dalam ''[[The Intelligence of Dogs]]'' oleh [[Stanley Coren]], apabila Coren menempatkannya dalam kalangan kelompok dengan darjah terendah bagi kecerdasan kerja/kepatuhan. Walau bagaimanapun, skala Coren tidak menaksir kefahaman, kemampuan untuk berdikari, atau kreativiti.<ref>{{Kutip web|url=http://petrix.com/dogint/70-79.html|url-status=dead|title=Ranks 70 to 79: Lowest Degree of Working/Obedience Intelligence|trans-title=Peringkat 70 hingga 79: Darjah Terendah Kecerdasan Kerja/Kepatuhan|language=en|publisher=Petrix.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20111024040905/http://petrix.com/dogint/70-79.html|archive-date=24 Oktober 2011|access-date=25 Disember 2023}}</ref><ref>{{Kutip web|last=Coren|first=Stanley|author-link=Stanley Coren|date=15 Julai 2009|url=https://www.psychologytoday.com/us/blog/canine-corner/200907/canine-intelligence-breed-does-matter|title=Canine Intelligence—Breed Does Matter|trans-title=Kecerdasan Anjing—Baka Adalah Penting|language=en|publisher=[[Psychology Today]]|access-date=25 Disember 2023}}</ref> ''Beagle'' sangat baik dengan kanak-kanak dan ini merupakan salah satu sebab bagi kepopularannya sebagai anjing peliharaan keluarga. ''Beagle'' merupakan haiwan berkawanan; ia cenderung terhadap [[kebimbangan perpisahan pada anjing|keresahan perpisahan]],<ref>{{Harvp|Kraeuter|2001|pp=77–78}}</ref> iaitu keadaan yang menyebabkannya memusnahkan benda apabila dibiarkan tanpa pengawasan. Bukan semua ''beagle'' melolong tetapi kebanyakannya menyalak apabila bersemuka dengan situasi aneh dan ada juga yang melolong apabila menangkap bau bagi bakal buruan.<ref>{{Harvp|Kraeuter|2001|p=96}}</ref> Ia pada umumnya juga mudah berbaik dengan kucing dan anjing lain. Keperluannya tidak terlalu tinggi dalam soal senaman; stamina semula jadinya bermaksud bahawa ia tidak mudah penat apabila bersenam, tetapi ia juga tidak perlu dikerjakan sehingga kelesuan sebelum rehat. Senaman nalar membantu dalam menghalang kenaikan berat yang merupakan kecenderungan bagi baka ini.<ref>{{Harvp|Daglish|1986|p=55}}</ref> ==Kesihatan== [[Fail:Very old Beagle dog 03.jpg|thumb|''Beagle'' lebih senior, berusia hampir-hampir 15 tahun]] Sebuah kajian tahun 2024 di United Kingdom mendapati jangka hayat sebanyak 12.5 tahun berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> Sebuah kajian Itali tahun 2024 pula mendapati jangka hayat sebanyak 11 tahun untuk baka ini berbanding dengan 10 tahun secara keseluruhan.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Roccaro|first1=Mariana|last2=Salini|first2=Romolo|last3=Pietra|first3=Marco|last4=Sgorbini|first4=Micaela|last5=Gori|first5=Eleonora|last6=Dondi|first6=Maurizio|last7=Crisi|first7=Paolo Emidio|last8=Conte|first8=Annamaria|last9=Dalla Villa|first9=Paolo Felice|last10=Podaliri Vulpiani|first10=Michele|last11=Ciaramella|first11=Paolo|last12=Di Palma|first12=Cristina|last13=Passantino|first13=Annamaria|last14=Porciello|first14=Francesco|last15=Gianella|first15=Paola|last16=Guglielmini|first16=Carlo|last17=Alborali|first17=Giovanni Loris|last18=Rota Nodari|first18=Sara|last19=Sabatelli|first19=Sonia|last20=Peli|first20=Angelo|date=17 Februari 2024|title=Factors related to longevity and mortality of dogs in Italy|trans-title=Faktor-faktor yang berkaitan dengan kelanjutan usia dan mortaliti anjing di Itali|journal=Preventive Veterinary Medicine|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=225|article-number=106155|doi=10.1016/j.prevetmed.2024.106155|hdl=11585/961937|issn=1873-1716|pmid=38394961|s2cid=267743971|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> ''Beagle'' mungkin cenderung kepada [[epilepsi]], namun ini kerap dapat dikawal dengan ubat-ubatan. [[Hipotiroidisme pada anjing|Hipotiroidisme]] dan sebilangan jenis [[kekerdilan]] hadir pada ''beagle''. Dua keadaan khusunya adalah unik kepada baka ini: "''Funny Puppy''" ("Anak Anjing Lucu"), yang melibatkan anak anjing yang perlahan berkembang dan akhirnya tumbuh dengan tungkai lemah, belakang bengkok, dan, walaupun biasanya sihat, cenderung terhadap sebilangan penyakit;<ref name="Probs">{{Kutip web|url=http://clubs.akc.org/NBC/beagle_health_problems.htm|url-status=dead|title=Health Problems in Beagles|trans-title=Masalah Kesihatan pada ''Beagle''|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070611181229/http://clubs.akc.org/NBC/beagle_health_problems.htm|archive-date=11 Jun 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref> dan [[sindrom Musladin-Lueke]] (MLS) yang menyebabkan mata yang sedikit serong dan jari kaki yang kurang terbentuk tetapi perkembangan lain kekal normal.<ref name="thebeagleclub1">{{Kutip web|url=http://www.thebeagleclub.org/users/UserFiles/File/The%20Beagle-health%20leaflet%202018%20Final%20Version2.pdf|url-status=dead|title=The Beagle - a Healthy Breed|trans-title=''Beagle'' - Baka Sihat|format=pdf|language=en|publisher=The Beagle Club|archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221009/http://www.thebeagleclub.org/users/UserFiles/File/The%20Beagle-health%20leaflet%202018%20Final%20Version2.pdf|archive-date=9 Oktober 2022|access-date=25 Disember 2023}}</ref> [[Displasia pinggul anjing|Displasia pinggul]], yang lazim pada ''harrier'' dan pada sesetengah baka besar, jarang dianggap sebagai masalah pada ''beagle''.<ref>{{Harvp|Rice|2000|p=161}}</ref> ''Beagle'' dianggap sebagai baka [[kondrodistrofi|kondrodistrofik]], yang bermakna bahawa ia cenderung kepada jenis-jenis penyakit ceper.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Erwin|first1=William Mark|last2=Inman|first2=Robert D.|date=1 Mei 2006|title=Notochord Cells Regulate Intervertebral Disc Chondrocyte Proteoglycan Production and Cell Proliferation|trans-title=Sel Notokord Mengawal Atur Pengeluaran Proteoglikan Kondrosit Ceper Intervertebra dan Pengembangbiakan Sel|journal=[[Spine (jurnal)|Spine]]|language=en|publisher=[[Wolters Kluwer]]|volume=31|issue=10|pages=1094–1099|doi=10.1097/01.brs.0000216593.97157.dd|issn=1528-1159|pmid=16648742|s2cid=23470450}}</ref> Dalam kes-kes jarang, ''beagle'' dapat menghidap [[artritis poligen berantarakan imun]], iaitu keadaan yang melibatkan serangan sistem imun terhadap sendi), malah pada usia muda. Gejala-gejalanya kadang-kadang dapat dikurangkan melalui rawatan [[kortikosteroid#Kegunaan perubatan|steroid]].<ref name="Probs"/> Lagi satu penyakit jarang pada baka ini ialah [[abiotrofi serebelum|degenerasi korteks serebelum]] neonatal. Anak-anak anjing terjejas adalah perlahan, mempunyai koordinasi lebih rendah, jatuh lebih kerap, dan tidak mempunyai lenggok normal. Penyakit ini mempunyai anggaran kadar pembawa sebanyak 5% dan kadar terjejas sebanyak 0.1%. Ujian genetik tersedia.<ref>{{Kutip web|url=http://www.aht.org.uk/cms-display/genetics_nccd.html|url-status=dead|title=Neonatal Cerebellar Cortical Degeneration|trans-title=Degenerasi Korteks Serebelum Nenonatal|language=en|publisher=[[Animal Health Trust]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130323150342/http://www.aht.org.uk/cms-display/genetics_nccd.html|archive-date=23 Mac 2013|access-date=25 Disember 2023}}</ref><ref>{{Kutip web|url=http://www.aht.org.uk/skins/Default/pdfs/NCCD_Frequency_Report.pdf|url-status=dead|title=Frequency of the neonatal cerebellar cortical degeneration (NCCD) mutation in Beagles in the UK|trans-title=Kekerapan mutasi degenerasi korteks serebelum neonatal (NCCD) pada ''beagle'' di United Kingdom|format=pdf|language=en|publisher=[[Animal Health Trust]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006134215/http://www.aht.org.uk/skins/Default/pdfs/NCCD_Frequency_Report.pdf|archive-date=6 Oktober 2014|access-date=25 Disember 2023}}</ref> Telinga terkelepainya dapat bermaksud bahawa telinga dalamnya tidak menerima aliran udara cukup atau bahawa udara lembap menjadi terperangkap, dan hal ini dapat membawa kepada jangkitan telinga. ''Beagle'' mungkin juga menghidap sebilangan masalah mata; dua keadaan mata lazim pada ''beagle'' merupakan [[glaukoma anjing|glaukoma]] dan [[distrofi kornea pada anjing|distrofi kornea]].<ref>{{Kutip buku|editor-last=Gelatt|editor-first=Kirk Norman|date=15 Februari 1999|title=Veterinary Ophthalmology|trans-title=Oftalmologi Veterinar|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=SM2nAQAACAAJ}}|language=en|edition=ke-3|location=Philadelphia, Pennsylvania, Amerika Syarikat|publisher=[[Lippincott Williams & Wilkins]]|pages=656, 718|isbn=9780683300765|oclc=39170016}}</ref> "[[Mata ceri]]", iaitu prolaps bagi kelenjar [[membran kelip|kelopak mata ketiga]], dan [[distikia|distikiasis]], iaitu keadaan yang melibatkan bulu mata yang tumbuh ke arah mata, lalu menyebabkan perengsaan, kadang-kadang hadir; kedua-dua keadaan ini dapat diatasi melalui pembedahan.<ref name="Probs"/> Ia dapat menderitai beberapa jenis [[atrofi retina progresif|atrofi retina]]. Kegagalam sistem saliran nasolakrima dapat menyebabkan mata kering atau kebocoran air mata ke muka.<ref name="Probs"/> Punca bagi glaukoma sudut terbuka pada ''beagle'' ialah mutasi [[kedominanan genetik|resesif autosom]] pada gen [[ADAMTS10]].<ref>{{Kutip buku|last1=Oliver|first1=James Andrew Clive|last2=Mellersh|first2=Cathryn Suzanne|date=14 Disember 2020|editor1-last=Cooper|editor1-first=Barbara|editor2-last=Mullineaux|editor2-first=Elizabeth|editor3-last=Turner|editor3-first=Lynn|chapter=Genetics|trans-chapter=Genetik|title=BSAVA Textbook of Veterinary Nursing|trans-title=Buku Teks Kejururawatan Veterinar BSAVA|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=-JVszQEACAAJ}}|language=en|edition=ke-6|location=Gloucester, United Kingdom|publisher=British Small Animal Veterinary Association|page=131|isbn=9781910443392|oclc=1197697572}}</ref> [[Fail:Beagle 745.jpg|thumb|Kenaikan berat dapat menjadi masalah pada anjing tua atau kurang gerak, yang kemudian dapat membawa kepada masalah jantung dan sendi.]] Sebagai anjing lapangan, ia terdedah kepada kecederaan kecil seperti luka dan salah urat, dan, jika kurang aktif, kegemukan ialah masalah lazim kerana ia memakan bila-bila makanan tersedia dan bergantung pada pemilik untuk mengatur beratnya.<ref name="Probs"/> Apabila bekerja atau berlari dengan bebas, ia juga boleh jadi mengutip parasit seperti [[pinjal]], [[sengkenit]], [[Trombiculidae|tungau tuai]], dan [[cacing pita]], dan perengsa seperti benih rumput dapat terperangkap di dalam mata, telinga lembut, atau kaki.<ref>{{Harvp|Rice|2000|pp=167–174}}</ref> ''Beagle'' mungkin menunjukkan tingkah laku yang dikenali sebagai [[bersin berbalik]], iaitu apabila ia berbunyi seakan-akan tercekik atau tercungap-cungap, tetapi sebenarnya menghirup udara melalui mulut dan hidung. Sebab tepat bagi tingkah laku ini tidak diketahui, tetapi hal ini dapat menjadi kejadian lazim dan tidaklah berbahaya kepada anjing.<ref>{{Kutip web|url=http://www.beagleclubvictoria.com/faq.asp|url-status=dead|title=frequently asked questions|trans-title=soalan lazim|language=en|publisher=Beagle Club of Victoria|archive-url=https://web.archive.org/web/20070804125149/http://www.beagleclubvictoria.com/faq.asp|archive-date=4 Ogos 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref> Sindrom poliarteritis juvenil anjing, yang juga dikenali sebagai sindrom poliarteritis juvenil ''beagle'', ialah vaskulitis menekrosis berbilang sistem bagi arteri-arteri kecil.<ref>{{Kutip buku|last1=Rhodes|first1=Karen Helton|last2=Werner|first2=Alexander H.|date=25 Januari 2011|title=Blackwell's Five-Minute Veterinary Consult Clinical Companion: Small Animal Dermatology|trans-title=Teman Klinikal Rujukan Veterinar Lima Minit Blackwell: Dermatologi Haiwan Kecil|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=bZnNbwAACAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Ames, Iowa, Amerika Syarikat|publisher=[[Wiley-Blackwell]]|page=249|isbn=9780813815961|oclc=645598149}}</ref> Keadaan ini bercirikan demam akut berulang dan [[sakit leher|servikalgia]] sepanjang tempoh 3–7 hari.<ref name="cjp">{{Kutip jurnal|last1=Snyder|first1=Paul W.|last2=Kazacos|first2=Evelyn Anne|last3=Scott-Moncrieff|first3=Joanna Catharine R.|last4=HogenEsch|first4=Harm|last5=Carlton|first5=William W.|last6=Glickman|first6=Lawrence T.|last7=Felsburg|first7=Peter J.|date=Julai 1995|title=Pathologic Features of Naturally Occurring Juvenile Polyarteritis in Beagle Dogs|trans-title=Ciri-ciri Patologi bagi Poliarteritis Juvenil pada ''Beagle'' yang Berlaku secara Semula Jadi|journal=[[Veterinary Pathology (jurnal)|Veterinary Pathology]]|language=en|publisher=[[Sage Publishing]]|volume=32|issue=4|pages=337–345|doi=10.1177/030098589503200401|issn=1544-2217|pmid=7483207|s2cid=11924299|doi-access=free}}</ref> ''Beagle'' cenderung dengan kebanyakan laporan berkenaan dengan baka ini — lalu menghasilkan nama "sindrom nyeri ''beagle''".<ref name="cjp"/><ref>{{Kutip jurnal|last1=Peace|first1=Tracy Ann|last2=Goodchild|first2=Laurie R.|last3=Vasconcelos|first3=Daphne Y.|date=Mei 2001|title=What's your diagnosis? Fever and leukocytosis in a young beagle. Canine juvenile polyarteritis syndrome (beagle pain syndrome)|trans-title=Apakah diagnosis anda? Demam dan leukositosis pada seekor ''beagle'' muda. Sindrom poliarteritis juvenil anjing (sindrom nyeri ''beagle'')|journal=Lab Animal|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=30|issue=5|pages=23–26|issn=1548-4475|pmid=11385730|s2cid=34635660}}</ref> ==Perburuan== {{Utama|Beagling}} [[Fail:Caynsham-beagles.jpg|thumb|''The Caynsham Foot Beagles'' (sekitar tahun 1885)]] ''Beagle'' dikembangkan terutamanya untuk pemburuan arnab atau kelinci, iaitu aktiviti yang dikenali sebagai ''[[beagling]]''. Ia dipandang sebagai pendamping perburuan unggul untuk orang tua-tua yang dapat ikut secara berkuda tanpa berkeras diri, untuk para pemburu muda yang dapat mengekori anjing secara berkuda, dan untuk para pemburu miskin yang tidak dapat menguruskan sekandang kuda perburuan bagus.<ref>{{Harvp|Maxwell|1833|p=42}}</ref> Sebelum kebangkitan fesyen untuk pemburuan rubah pada abad ke-19, perburuan merupakan acara seharian yang melibatkan kenikmatan yang diperoleh daripada pengejaran berbanding dengan pembunuhan. Dalam hal ini, ''beagle'' kecil sangat sepadan dengan kelinci, kerana, tidak seperti ''harrier'', ia tidak secepatnya menyelesaikan perburuan, namun oleh sebab kebolehan penjejakan baunya yang hebat dan staminanya, ia hampir terjamin untuk akhirnya menangkap kelinci juga. Kawanan ''beagle'' berlari rapat-rapat bersama-sama ("sungguh rapat sehingga mungkin dapat dilitupi oleh selimut"<ref name="Y110"/>) yang berguna dalam perburuan panjang, kerana ini menghalang anjing sesat daripada mengaburkan jejak. Di dalam belukar tebal, ia juga lebih dipilih berbanding dengan [[spaniel]] apabila memburu [[kuang bayas]].<ref>{{Harvp|Blakey|1854|p=77}}</ref> Dengan fesyen untuk perburuan lebih pantas, ''beagle'' semakin kurang popular untuk pemburuan kelinci, namun masih digunakan untuk pemburuan arnab. Dalam ''Anecdotes of Dogs'' (1846), [[Edward Jesse]] menyatakan: {{Petikan|Dalam penembakan arnab, di dalam semak dan belukar, tiada yang dapat menjadi lebih riang daripada ''beagle''. Ia juga mudah terdengar dari jarak jauh dan di dalam belukar. Ia telah dipanggil ''beagle'' arnab kerana kerja ini, yang untuknya ia anehnya layak, terutamanya anjing yang agak berbulu dawai. (terjemahan)<ref name="J1858"/>}} [[Fail:Moritz v d Tomburg.jpg|thumb|left|''Beagle'' telah digunakan untuk pemburuan arnab sejak perkembangan terawal baka ini.]] Di Amerika Syarikat, ia kelihatannya telah digunakan terutamanya untuk pemburuan arnab sejak import terawal. Pemburuan kelinci dengan ''beagle'' menjadi popular lagi di Britain pada pertengahan abad ke-19 dan terus begitu sehingga diharamkan di Scotland melalui [[Akta Perlindungan Mamalia Liar (Scotland) 2002]] dan di England dan di Wales melalui [[Akta Perburuan 2004]]. Di bawah perundangan ini, ''beagle'' masih dapat mengejar arnab dengan izin tuan tanah. [[Perburuan seret]] adalah popular di tempat yang terkesan oleh pengharaman perburuan atau untuk para pemilik yang tidak berhasrat untuk menyertai pemburuan haiwan hidup, tetapi masih ingin menguji kemahiran semula jadi anjing mereka. ''Foot pack'' tradisional terdiri daripada setinggi 40 ekor ''beagle'', bermarsyalkan pemburu yang mengarah kawanan dan yang dibantu oleh sebilangan pembisik yang bertugas untuk mengembalikan anjing tersesat ke dalam kawanan. Pembawa acara perburuan bertanggungjawab penuh dari hari ke hari terhadap kawanan, dan mungkin atau tidak juga memegang peranan pemburu pada hari perburuan. Memandangkan perburuan dengan ''beagle'' dilihat sebagai hal sesuai untuk orang muda, banyak [[sekolah swasta di United Kingdom|sekolah awam]] secara tradisional mengekalkan kawanan ''beagle''. Bantahan dikemukan ke atas penggunaan ''beagle'' oleh [[Eton College]] untuk perburuan seawal tahun 1902 tetapi kawanan masih kekal wujud kini.<ref>{{Kutip buku|last=Hendrick|first=George|date=1 Ogos 1977|title=Henry Salt: Humanitarian Reformer and Man of Letters|trans-title=Henry Salt: Pengislah Perikemanusiaan dan Lelaki Surat|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=5n2DNylvr4QC}}|language=en|location=Urbana, Illinois, Amerika Syarikat|publisher=[[University of Illinois Press]]|pages=68–71|isbn=9780252006111|oclc=2910975}}</ref> Pada tahun 2001, [[Wye College#Wye College Beagles|kawanan ''beagle'' Wye College]] dirampas oleh [[Animal Liberation Front]].<ref>{{Kutip berita|title=Activists steal beagle pack|trans-title=Penggiat rampas kawanan ''beagle''|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/1103181.stm|language=en|publisher=[[BBC News]]|date=5 Januari 2001|access-date=25 Disember 2023}}</ref> Kawanan sekolah dan universiti masih dikekalkan oleh Eton College, [[Marlborough College]], [[Radley College]], [[Royal Agricultural University]], dan [[Christ Church, Oxford]].<ref>{{Kutip web|url=http://www.horseandhound.co.uk/best/article.php?aid=71052&cid=396|url-status=dead|title=Directory of UK hunts 2006/2007|trans-title=Direktori perburuan UK 2006/2007|language=en|publisher=[[Horse & Hound]]|date=20 November 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20071006200749/http://www.horseandhound.co.uk/best/article.php?aid=71052&cid=396|archive-date=6 Oktober 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref> Sebagai tambahan kepada ''beagling'' teratur, ''beagle'' telah digunakan untuk perburuan atau penggarahan ke arah senjata (kerap secara berpasangan) untuk pelbagai buruan termasuk [[Lepus americanus|kelinci kasut salji]], [[Sylvilagus|arnab ekor kapas]], [[Galliformes|unggas buruan]], [[rusa roe|rusa ''roe'']], [[rusa merah]], ''[[bobcat]]'', [[koyote]], [[babi hutan]], dan rubah, dan malah pernah dicatat untuk pemburuan ''[[stoat]]''.<ref name="K101">{{Harvp|Kraeuter|2001|pp=97–104}}</ref><ref>{{Kutip web|url=http://www.defra.gov.uk/rural/hunting/inquiry/evidence/mammalsoc.htm|url-status=dead|title=Submission to Lord Burns' Committee of Inquiry into Hunting with Dogs from The Mammal Society|trans-title=Penghujahan kepada Jawatankuasa Penyiasat Lord Burns mengenai Perburuan dengan anjing daripada The Mammal Society|language=en|date=16 Mac 2000|archive-url=https://webarchive.nationalarchives.gov.uk/ukgwa/20080818110407/http://www.defra.gov.uk/rural/hunting/inquiry/evidence/mammalsoc.htm|archive-date=18 Ogos 2008|access-date=25 Disember 2023}}</ref> Dalam kebanyakan hal, ''beagle'' digunakan sebagai ''gundog'', yang menggarah buruan ke arah senjata pemburu.<ref name="K101"/> ==Pengesanan== [[Fail:CBP Airport.jpg|thumb|''Beagle'' memiliki hidung cemerlang; anjing ini ditugasi oleh Agensi Kastam dan Perlindungan Sempadan Amerika Syarikat.]] ''Beagle'' digunakan sebagai anjing pengesan dalam [[Briged Beagle]] dalam [[Jabatan Pertanian Amerika Syarikat]]. Anjing ini digunakan untuk mengesan item makanan di dalam bagasi yang dibawa ke dalam Amerika Syarikat. Selepas mencube dengan beberapa baka, ''beagle'' dipilih kerana ia agak kecil dan kurang menakutkan untuk orang yang tidak selesa dengan kehadiran anjing, mudah dijaga, cerdas, dan bekerja dengan baik untuk ganjaran.<ref>{{Kutip web|url=http://www.aphis.usda.gov/lpa/pubs/detdog2.html|url-status=dead|title=USDA's Detector Dogs: Protecting American Agriculture: Why Beagles?|trans-title=Anjing Pengesan USDA: Melindungi Pertanian Amerika: Mengapa ''Beagle''?|language=en|publisher=[[Jabatan Pertanian Amerika Syarikat]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070202083721/http://www.aphis.usda.gov/lpa/pubs/detdog2.html|archive-date=2 Februari 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref> Ia juga digunakan untuk tujuan ini di sebilangan negara lain termasuk oleh [[Kementerian Pertanian dan Perhutanan (New Zealand)|Kementerian Pertanian dan Perhutanan]] di New Zealand, [[Perkhidmatan Kuarantin dan Pemeriksaan Australia]], dan di Kanada, di Jepun, dan di Republik Rakyat China.<ref>{{Kutip web|url=http://english.people.com.cn/200512/06/eng20051206_226039.html|url-status=dead|title=A beagle honored as a defender at national gate|trans-title=Seekor ''beagle'' diberi penghormatan sebagai pembela di pintu kebangsaan|language=en|publisher=[[Harian Rakyat]]|date=6 Disember 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20071210144120/http://english.people.com.cn/200512/06/eng20051206_226039.html|archive-date=10 Disember 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref><ref>{{Kutip web|url=http://www.daff.gov.au/about/media-centre/dept-releases/2000/old_dogs_-_new_tricks_original_quarantine_k9s_on_the_scent_of_retirement|url-status=dead|title=Old dogs - new tricks Original quarantine K9's on the scent of retirement|trans-title=Anjing tua - trik baharu: K9 kuarantin asli mengekori bau persaraan|language=en|publisher=[[Jabatan Pertanian, Perikanan, dan Perhutanan (Australia)|Jabatan Pertanian, Perikanan, dan Perhutanan]]|date=30 November 2000|archive-url=https://web.archive.org/web/20120331055356/http://www.daff.gov.au/about/media-centre/dept-releases/2000/old_dogs_-_new_tricks_original_quarantine_k9s_on_the_scent_of_retirement|archive-date=31 Mac 2012|access-date=25 Disember 2023}}</ref><ref>{{Kutip web|last1=Nairn|first1=M. E.|last2=Allen|first2=P. G.|last3=Inglis|first3=A. R.|last4=Tanner|first4=C.|date=1996|url=http://www.daff.gov.au/__data/assets/pdf_file/0009/111969/nairn_report.pdf|url-status=dead|title=Australian Quarantine: a shared responsibility|trans-title=Kuarantin Australia: tanggungjawab bersama|format=pdf|language=en|location=Canberra, Australia|publisher=[[Jabatan Industri Utama dan Tenaga]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070710215222/http://www.daff.gov.au/__data/assets/pdf_file/0009/111969/nairn_report.pdf|archive-date=10 Julai 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref> Baka-baka lebih besar pada umumnya digunakan untuk pengesanan bahan letupan kerana hal ini kerap melibatkan anjing yang melompat ke arah bagasi di atas sawat penyampai, yang merupakan kerja yang untuknya ''beagle'' yang lebih kecil tidak sesuai.<ref>{{Kutip web|url=http://www.aphis.usda.gov/lpa/pubs/detdog6.html|url-status=dead|title=USDA's Detector Dogs: Protecting American Agriculture: More Detector Dog Programs|trans-title=Anjing Pengesan USDA: Melindungi Pertanian Amerika: Lebih Program Anjing Pengesan|language=en|publisher=[[Jabatan Pertanian Amerika Syarikat]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070810231215/http://www.aphis.usda.gov/lpa/pubs/detdog6.html|archive-date=10 Ogos 2007|access-date=25 Disember 2023}}</ref> ==Penggunaan dalam pengujian haiwan== ''Beagle'' ialah salah satu baka anjing yang paling kerap digunakan dalam [[pengujian haiwan]]<ref>{{Kutip jurnal|last1=Schulte|first1=Evelyn|last2=Arlt|first2=Sebastian Patrick|date=8 Jun 2022|editor-last=Giudice|editor-first=Elisabetta|title=What Kinds of Dogs Are Used in Clinical and Experimental Research?|trans-title=Anjing Jenis Apakah yang Digunakan dalam Penyelidikan Klinikal dan Penyelidikan Uji Kaji?|journal=[[Animals (jurnal)|Animals]]|language=en|publisher=[[MDPI]]|volume=12|issue=12|page=1487|doi=10.3390/ani12121487|issn=2076-2615|pmc=9219481|pmid=35739824|s2cid=249987092|doi-access=free}}</ref> oleh sebab saiznya, perangainya, dan penggunaannya dalam sejarah.<ref>{{Kutip buku|last=Bolman|first=Brad|date=12 Mei 2025|title=Lab Dog: What Global Science Owes American Beagles|trans-title=Anjing Makmal: Hutang Sains Global dengan Beagle Amerika|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=psDp0AEACAAJ}}|language=en|location=Chicago, Illinois, Amerika Syarikat|publisher=[[University of Chicago Press]]|pages=13–14|isbn=9780226825533|oclc=1456587015}}</ref><ref>{{Kutip jurnal|last=Bolman|first=Brad|date=9 September 2021|title=Dogs for Life: Beagles, Drugs, and Capital in the Twentieth Century|trans-title=Anjing Sepanjang Hayat: ''Beagle'', Ubat, dan Kapital pada Abad Kedua Puluh|journal=[[Journal of the History of Biology]]|language=en|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|volume=55|issue=1|pages=147–179|doi=10.1007/s10739-021-09649-2|issn=1573-0387|pmid=34499296|s2cid=237452676}}</ref> Di Amerika Syarikat, sebanyak 65,000 ekor ''beagle'' digunakan pada setiap tahun untuk ujian perubatan, ujian kosmetik, ujian kecantikan, dan ujian kimia lain. Kebanyakan anjing dibiakbakakan khusus untuk tujuan ini, oleh syarikat seperti [[Inotiv|Envigo]], dan hidup di dalam prasarana makmal terkawal.<ref>{{Kutip web|url=https://www.beaglerescueleague.org/lab-to-leash/questions-answers|url-status=dead|title=Questions & Answers|trans-title=Soal Jawab|language=en|publisher=Beagle Rescue League|archive-url=https://web.archive.org/web/20180804231626/https://www.beaglerescueleague.org/lab-to-leash/questions-answers|archive-date=4 Ogos 2018|access-date=26 Disember 2023}}</ref> ''Beagle'' digunakan dalam pelbagai tatacara penyelidikan: penyelidikan biologi asasi, perubatan manusia gunaan, perubatan haiwan gunaan, dan perlindungan manusia, haiwan, atau alam sekitar.<ref name="REP2005"/><ref name="UKGOV">{{Kutip web|url=https://publications.parliament.uk/pa/ld200102/ldselect/ldanimal/150/15004.htm|title=Select Committee on Animals In Scientific Procedures Report: CHAPTER 1: INTRODUCTION|trans-title=Laporan Jawatankuasa Terpilih mengenai Haiwan dalam Tatacara Sains: BAB 1: PENGENALAN|language=en|publisher=[[Dewan Pertuanan United Kingdom]]|date=2002|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Daripada 8,018 ekor anjing yang digunakan dalam pengujian di United Kingdom pada tahun 2004, sebanyak 7,799 merupakan ''beagle'' (97.3%).<ref>{{Kutip web|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/272232/6713.pdf|url-status=live|title=Statistics of Scientific Procedures on Living Animals Great Britain 2004|trans-title=Statistik Tatacara Sains terhadap Haiwan Hidup Great Britain 2004|format=pdf|language=en|publisher=[[Home Office]]|date=2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20070702210136/http://www.official-documents.gov.uk/document/cm67/6713/6713.pdf|archive-date=2 Julai 2007|access-date=6 Disember 2024}}</ref> Di United Kingdom, [[Akta Haiwan (Tatacara Saintifik) 1986]] memberikan status istimewa kepada primat, ekuid, kucing, dan anjing dan, pada tahun 2005, Jawatankuasa Tatacara Haiwan (yang ditubuhkan oleh akta) menetapkan peraturan bahawa pengujian terhadap tikus lebih diutamakan, walaupun sebilangan besar individu haiwan terlibat.<ref name="RAPC">{{Kutip web|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/231460/1660.pdf|url-status=live|title=Report of the Animal Procedures Committee for 2005|trans-title=Laporan Jawatankuasa Tatacara Haiwan untuk 2005|language=en|publisher=[[Home Office]]|date=2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20070710215220/http://www.official-documents.gov.uk/document/hc0506/hc16/1660/1660.pdf|archive-date=10 Julai 2007|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Pada tahun 2005, ''beagle'' terlibat dalam kurang daripada 0.3% daripada jumlah uji kaji terhadap haiwan di United Kingdom, tetapi antara 7,670 uji kaji yang dijalankan terhadap anjing, 7,406 uji kaji melibatkan ''beagle'' (96.6%).<ref name="REP2005">{{Kutip web|url=https://assets.publishing.service.gov.uk/government/uploads/system/uploads/attachment_data/file/272313/6877.pdf|url-status=live|title=Statistics of Scientific Procedures on Living Animals Great Britain 2005|trans-title=Statistik Tatacara Sains terhadap Haiwan Hidup Great Britain 2005|language=en|publisher=[[Home Office]]|date=2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20070710215223/http://www.official-documents.gov.uk/document/cm68/6877/6877.pdf|archive-date=10 Julai 2007|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Di United Kingdom, syarikat yang membiakbakakan haiwan untuk penyelidikan mesti berlesen di bawah Akta Haiwan (Tatacara Sains).<ref name="RAPC"/> ===Pengharaman dan aktivisme menentang pengujian ''beagle''=== Pengujian produk kosmetik terhadap haiwan diharamkan di beberapa negara anggota Komuniti Eropah,<ref>{{Kutip web|url=http://ec.europa.eu/enterprise/cosmetics/html/cosm_animal_test.htm|url-status=dead|title=Cosmetics and animal tests|trans-title=Kosmetik dan ujian haiwan|language=en|publisher=[[Suruhanjaya Eropah]]|date=4 Mei 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070629081459/http://ec.europa.eu/enterprise/cosmetics/html/cosm_animal_test.htm|archive-date=29 Jun 2007|access-date=26 Disember 2023}}</ref> tetapi Perancis membantah pengharaman ini dan telah berusaha untuk memansuhkannya.<ref>{{Kutip berita|title=Animal-Testing Ban for Cosmetics to Be Upheld, EU Court Rules|trans-title=Larangan Pengujian Haiwan untuk Kosmetik Akan Dilaksanakan, Mahkamah EU Perintah|url=https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=10000085&sid=ahaDhWAXharI&refer=europe|url-status=dead|language=en|publisher=[[Bloomberg News]]|date=24 Mei 2005|archive-url=https://web.archive.org/web/20070930065529/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=10000085&sid=ahaDhWAXharI&refer=europe|archive-date=30 September 2007|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Perkara ini diizinkan di Amerika Syarikat tetapi tidak wajib jika keselamatan dapat dipastikan melalui kaedah lain, dan spesies ujian tidak disebut oleh [[Pentadbiran Makanan dan Dadah]] (FDA).<ref>{{Kutip web|url=http://www.cfsan.fda.gov/~dms/cos-205.html|url-status=dead|title=Animal Testing|trans-title=Pengujian Haiwan|language=en|publisher=[[Pentadbiran Makanan dan Dadah]]|date=5 April 2006|archive-url=https://web.archive.org/web/20070523010844/http://www.cfsan.fda.gov/~dms/cos-205.html|archive-date=23 Mei 2007|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Apabila menguji ketoksikan bagi bahan tambahan makanan, bahan kontaminasi makanan, dan sesetengah dadah dan bahan kimia, FDA menggunakan ''beagle'' dan [[babi katik]] sebagai pengganti untuk pengujian manusia langsung.<ref>{{Kutip web|url=https://www.fda.gov/oc/ofacs/fdasbo/businesspub.html|url-status=dead|title=How to do BUSINESS with FDA|trans-title=Cara untuk BERURUSAN dengan FDA|language=en|publisher=[[Pentadbiran Makanan dan Dadah]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20050803014243/https://www.fda.gov/oc/ofacs/fdasbo/businesspub.html|archive-date=3 Ogos 2005|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Beagle Freedom Project telah berjaya membela agar ''beagle'' diadopsi atau dilepaskan dari makmal.<ref>{{Kutip web|url=https://bfp.org/|title=Beagle Freedom Project – Freedom + Family. #RescueLifestyle. "Rescue. Rehab. Repeat."|language=en-US|publisher=Beagle Freedom Project|access-date=1 Februari 2025}}</ref> Minnesota merupakan negeri pertama yang menggubal undang-undang adopsi Beagle Freedom pada tahun 2014, yang memandatkan bahawa anjing dan kucing diizinkan untuk diadopsi setelah menyelesaikan pengujian penyelidikan.<ref>{{Kutip berita|last=Simons|first=Abby|date=21 Mei 2014|title=Beagle Freedom Law makes history in Minnesota|trans-title=Undang-undang Kebebasan ''Beagle'' buat sejarah di Minnesota|url=http://www.startribune.com/politics/statelocal/260128011.html|url-status=dead|language=en|publisher=[[Minnesota Star Tribune]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140522233630/http://www.startribune.com/politics/statelocal/260128011.html|archive-date=22 Mei 2014|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Kumpulan-kumpulan anti-[[pengujian haiwan|viviseksi]] telah melaporkan penganiayaan haiwan di dalam prasarana pengujian. Dalam futej tahun 1997 yang secara rahsia dirakam oleh wartawan bebas dalam [[Huntingdon Life Sciences]] di United Kingdom menunjukkan kakitangan yang menumbuk dan menjerit terhadap ''beagle''.<ref>{{Kutip web|last=Broughton|first=Zoe|date=Mac 2001|url=http://dbsst.org/case_histories/full_text?id=79|url-status=dead|title=Seeing is BELIEVING|trans-title=Melihat untuk PERCAYA|language=en|publisher=Database of Successful Strategies and Tactics|archive-url=https://web.archive.org/web/20150701132818/http://dbsst.org/case_histories/full_text?id=79|archive-date=1 Julai 2015|access-date=26 Disember 2023}}</ref> [[Kempen beagle Consort|Consort Kennels]], pembiak baka ''beagle'' yang berpangkalan di United Kingdom untuk pengujian, ditutup pada tahun 1997 selepas desakan daripada kumpulan-kumpulan hak haiwan.<ref>{{Kutip berita|last=Woolcock|first=Nicola|date=25 Ogos 2005|title=Extremists seek fresh targets close to home|trans-title=Pelampau cari sasaran segar dekat dengan rumah|url=http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2-1749489,00.html|url-status=dead|language=en|publisher=[[The Times]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080112013727/http://www.timesonline.co.uk/article/0,,2-1749489,00.html|archive-date=12 Januari 2008|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Terdapat pelbagai contoh bagi penggiat yang menggunakan permintaan [[Akta Kebebasan Maklumat (Amerika Syarikat)|Akta Kebebasan Maklumat (FOIA)]] untuk memperoleh maklumat tentang pembiayaan pembayar cukai bagi pengujian haiwan. [[People for the Ethical Treatment of Animals#Institut Alergi dan Penyakit Berjangkit Kebangsaan/White Coat Waste Project|White Coat Waste Project]] melaporkan bahawa [[Institut Alergi dan Penyakit Berjangkit Kebangsaan]] membiayai uji kaji yang dalamnya 28 ekor ''beagle'' dijangkiti oleh parasit penyebab penyakit dan bahawa anjing-anjing yang menyertai uji kaji "bersuara kesakitan".<ref>{{Kutip berita|last=Brulliard|first=Karin|date=15 November 2016|title=Should dogs be guinea pigs in government research? A bipartisan group says no.|trans-title=Patutkah anjing jadi tikus makmal dalam penyelidikan pemerintah? Sebuah kumpulan dwipartian kata tidak.|url=https://www.washingtonpost.com/news/animalia/wp/2016/11/15/saving-dogs-from-government-research-labs-gets-some-bipartisan-attention/|language=en|publisher=[[The Washington Post]]|access-date=26 Disember 2023}}</ref><ref>{{Kutip web|last=McDonald|first=Allison|date=30 Julai 2021|url=https://blog.whitecoatwaste.org/2021/07/30/fauci-funding-wasteful-deadly-dog-tests/|title=WCW Exposé: Fauci Spent $424K on Beagle Experiments, Dogs Bitten to Death by Flies|trans-title=Pendedahan WCW: Fauci Belanja $424K untuk Uji Kaji ''Beagle'', Anjing Digigit sampai Mati oleh Lalat|language=en|publisher=White Coat Waste Project|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Sebagai respons, [[People for the Ethical Treatment of Animals]] (PETA) menyeru agar semua anggota [[Institut Kesihatan Kebangsaan]] meletakkan jawatan<ref>{{Kutip berita|last=Sabes|first=Adam|date=5 November 2021|title=PETA calls for Dr. Fauci to resign: 'Our position is clear'|trans-title=PETA desak Dr. Fauci letak jawatan: 'Kedudukan kami jelas'|url=https://www.foxnews.com/us/peta-calls-for-dr-fauci-to-resign-our-position-is-clear|language=en|publisher=[[Fox News Channel]]|access-date=26 Disember 2023}}</ref> dan menyatakan bahawa ada "keperluan untuk mencari pengarah NIH baharu untuk menggantikan [[Francis Collins]], yang berangkat, yang akan menghentikan penyelidikan yang mencabuli martabat haiwan bukan manusia."<ref>{{Kutip web|last=Sullivan|first=Katherine|date=25 Oktober 2021|url=https://www.peta.org/news/fauci-niaid-puppies-animal-testing/|url-status=live|title=Experimenters Fed Puppies' Heads to Infected Flies, but That's Not All Fauci's NIH Funded|trans-title=Penguji Kaji Beri Makan Kepala Anak Anjing kepada Lalat Terjangkit, tetapi Bukan Itu Sahaja NIH Fauci Biaya|language=en|publisher=[[People for the Ethical Treatment of Animals]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220725181247/https://www.peta.org/blog/fauci-niaid-puppies-animal-testing/|archive-date=25 Julai 2022|access-date=26 Disember 2023}}</ref> ==Penyelidikan kebajikan haiwan== Sebuah rencana penyelidikan tahun 2023 melaporkan paras lebih rendah bagi hormon stres [[kortisol]] pada ''beagle'' yang dibela di kawasan lebih besar dengan mainan.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Lee|first1=Gwang-Hoon|last2=Jo|first2=Woori|last3=Kang|first3=Tae-Ku|last4=Oh|first4=Taeho|last5=Kim|first5=KilSoo|date=19 Mac 2023|editor1-last=Mettke-Hofmann|editor1-first=Claudia|editor2-last=Smith|editor2-first=Andrew C.|editor3-last=Rose|editor3-first=Paul E.|title=Assessment of Stress Caused by Environmental Changes for Improving the Welfare of Laboratory Beagle Dogs|trans-title=Pentaksiran bagi Stres yang Disebabkan oleh Perubahan Persekitaran untuk Penambahbaikan Kebajikan ''Beagle'' Makmal|journal=[[Animals (jurnal)|Animals]]|language=en|publisher=[[MDPI]]|volume=13|issue=6|page=1095|doi=10.3390/ani13061095|issn=2076-2615|pmc=10044678|pmid=36978636|s2cid=257642735|doi-access=free}}</ref> Sebuah rencana tahun 2024 menyelidik kegunaan [[pengayaan persekitaran]] pada ''beagle'' makmal dengan menambahkan mainan ke dalam sangkar.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Fernandes|first1=Anna Julia Bessa|last2=Campos|first2=Fernanda da Silva Freitas|last3=Oliveira|first3=Gabriella Santos|last4=Cardim de Oliveira|first4=Priscila|last5=Azevedo Borges|first5=Debora|last6=de Alamar Pedrosa|first6=Ivan|last7=Barbour Scott|first7=Fabio|date=16 Februari 2024|title=Environmental enrichment interaction for laboratory beagle dogs used in research = Interação de enriquecimento ambiental para cães beagles de laboratório utilizados em pesquisa|trans-title=Interaksi pengayaan persekitaran untuk ''beagle'' makmal yang digunakan dalam penyelidikan|journal=Brazilian Journal of Veterinary Medicine|language=en|publisher=Sociedade de Medicina Veterinária do Estado do Rio de Janeiro|volume=46|article-number=e006323|doi=10.29374/2527-2179.bjvm006323|issn=2527-2179|pmc=10880118|pmid=38384378|s2cid=267779174|doi-access=free}}</ref> ==Peranan lain== [[Fail:Beagle red & white 1.jpg|thumb|''Beagle'' merah dan putih]] Walaupun dibiakbakakan untuk perburuan, ''beagle'' adalah serba guna dan kini ditugasi untuk pelbagai peranan lain dalam pengesanan, terapi, dan sebagai peliharaan keluarga.<ref name="QLD"/> ''Beagle'' digunakan sebagai anjing penghidu untuk pengesanan [[anai-anai]] di Australia<ref>{{Kutip web|url=https://www.k9centre.com/termite-detection-dogs/|title=Termite Detection Dogs|trans-title=Anjing Pengesan Anai-anai|language=en|publisher=The K9 Centre|date=13 Disember 2001|access-date=26 Disember 2023}}</ref> dan pernah disebut sebagai calon untuk pengesanan dadah dan bahan letupan.<ref>{{Kutip web|url=http://parliament.nsw.gov.au/prod/PARLMENT/hansArt.nsf/V3Key/LC20011213047|url-status=dead|title=Police Powers (Drug Detection Dogs) Bill|trans-title=Rang Undang-undang Kuasa Polis (Anjing Pengesan Dadah)|language=en|publisher=[[Parlimen New South Wales]]|date=13 Disember 2001|archive-url=https://web.archive.org/web/20070929110512/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/parlment/hansart.nsf/V3Key/LC20011213047|archive-date=29 September 2007|access-date=26 Disember 2023}}</ref><ref>{{Kutip berita|last=Geoghegan|first=Tom|date=13 Julai 2005|title=The unlikely enemy of the terrorist|trans-title=Musuh tidak terjangka bagi pengganas|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/magazine/4676233.stm|language=en|publisher=[[BBC News]]|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Oleh sebab sifat lembut dan tubuh kurang menonjol, ia juga kerap digunakan dalam [[terapi berbantu haiwan|terapi haiwan peliharaan]], dengan melawat orang sakit dan orang tua di hospital.<ref>{{Harvp|Kraeuter|2001|pp=89–92}}</ref> Pada Jun 2006, seekor ''beagle'' [[anjing pembantu|pembatu]] terlatih disebut sebagai anjing yang menyelamatkan nyawa pemiliknya selepas menggunakan telefon bimbit pemiliknya untuk menghubungi nombor kecemasan.<ref>{{Kutip berita|title=Dog praised for life-saving call|trans-title=Anjing dipuji kerana panggilan penyelamat nyawa|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/5099190.stm|language=en|publisher=[[BBC News]]|date=20 Jun 2006|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Selepas kejadian [[gempa bumi Haiti 2010]], seekor ''beagle'' [[anjing pencarian dan penyelamatan|pencarian dan penyelamatan]] dengan sepasukan penyelamat Colombia berjaya mengesan lokasi pemilik [[Hôtel Montana]] yang kemudiannya diselamatkan selepas meluangkan 100 jam terperangkap di bawah runtuhan.<ref>{{Kutip berita|title=In Haiti, a shattered symbol reluctantly yields dead|trans-title=Di Haiti, lambang kecai akhirnya tewas|url=https://www.twincities.com/2010/01/24/in-haiti-a-shattered-symbol-reluctantly-yields-dead/|url-status=live|language=en|publisher=[[St. Paul Pioneer Press]]|date=24 Januari 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120222230205/http://www.twincities.com/prep/ci_14260479|archive-date=22 Februari 2012|access-date=26 Disember 2023}}</ref> ''Beagle'' diupah oleh Bandar Raya New York untuk membantu dalam hal pengesanan pijat,<ref>{{Kutip berita|title=NYC Enlists Pair Of Bedbug-Detecting Dogs|trans-title=NYC Tugasi Pasangan Anjing Pengesan Pijat|url=https://www.cbsnews.com/newyork/news/nyc-enlists-pair-of-bedbug-detecting-dogs/|url-status=live|language=en|publisher=[[CBS News]]|date=17 November 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924062454/http://newyork.cbslocal.com/2011/11/17/nyc-enlists-pair-of-bedbug-detecting-dogs/|archive-date=24 September 2015|access-date=26 Disember 2023}}</ref> tetapi sesetengah pihak telah meluahkan keraguan tentang peranan anjing sedemikian dalam jenis pengesanan ini.<ref>{{Kutip berita|last=Buckley|first=Cara|date=11 November 2010|title=Bedbug-Sniffing Dogs Are Raising Doubts in New York|trans-title=Anjing Penghidu Pijat Timbulkan Keraguan di New York|url=https://www.nytimes.com/2010/11/12/nyregion/12bedbugs.html|language=en|publisher=[[The New York Times]]|access-date=26 Disember 2023}}</ref> ==Dalam kebudayaan popular== [[Fail:Beagle in Tallinn 2.JPG|thumb|''Beagle'' triwarna]] * ''Beagle'' [[antropomorfisme#Haiwan|antropomorfik]] muncul dalam [[lerang komik]] dan [[animasi|kartun animasi]] sejak tahun 1950-an dengan watak ''[[Peanuts]]'', [[Snoopy]], yang digelar sebagai "''beagle'' paling masyhur di dunia".<ref>{{Kutip berita|title=World's Most Famous Beagle|trans-title=''Beagle'' Paling Masyhur di Dunia|url=https://news.google.com/newspapers?id=OwtaAAAAIBAJ&pg=6491,3147272|newspaper=[[The Victoria Advocate]]|language=en|location=Victoria, Texas, Amerika Syarikat|page=54|access-date=16 Julai 2013}}</ref> Animasi tanah liat, ''[[Wallace & Gromit]]'', menampilkan seekor anjing – [[senarai watak Wallace & Gromit#Gromit|Gromit]] seperti yang dalam judul – yang dipercayai secara meluas merupakan ''beagle''.<ref>{{Kutip web|last=Kanaka|first=Rocky|date=5 Disember 2023|url=https://rockykanaka.com/beyond-the-clay-discovering-the-real-breed-of-wallace-and-gromits-faithful-pooch/|title=Beyond the Clay: Discovering the Real Breed of Wallace and Gromit's Faithful Pooch!|trans-title=Menjangkau Tanah Liat: Membongkar Baka Sebenar Anjing Setia ''Wallace and Gromit''!|language=en-US|publisher=Rocky Kanaka|access-date=4 April 2026}}</ref> * Bekas Presiden Amerika Syarikat, [[Lyndon B. Johnson|Lyndon Baines Johnson]], memiliki beberapa ekor ''beagle'' dan menyebabkan bantahan awam apabila beliau mengangkat salah seekor dengan memegang telinganya semasa tegur sapa rasmi di pekarangan Rumah Putih.<ref>{{Kutip web|url=http://www.lbjlib.utexas.edu/johnson/archives.hom/FAQs/dog/doghouse.asp|url-status=dead|title=President Johnson's Dogs|trans-title=Anjing-anjing Presiden Johnson|language=en|publisher=[[Perpustakaan dan Muzium Lyndon Baines Johnson]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070711110752/http://www.lbjlib.utexas.edu/johnson/archives.hom/FAQs/dog/doghouse.asp|archive-date=11 Julai 2007|access-date=26 Disember 2023}}</ref> * Kapal yang dinaiki oleh [[Charles Darwin]] untuk mengharungi [[pelayaran kedua HMS Beagle|pelayaran]] yang memberikan kebanyakan ilham untuk ''[[Asal Usul Spesies]]'' dinamai [[HMS Beagle|HMS ''Beagle'']] sempena baka ini, dan, selanjutnya, menjadi sumber nama bagi pendarat [[Marikh]] milik British yang akhirnya hilang sambungan, ''[[Beagle 2]]''. * Seekor ''beagle'' jantan 15 inci yang dibiakbakakan di Amerika dengan nama berdaftar Ch. [[K-Run's Park Me In First]] dan nama timangan "Uno" memenangi [[Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club]] 2008.<ref name="nytimes">{{Kutip berita|last=Sandomir|first=Richard|date=13 Februari 2008|title=Beagle, a Breed Long Unsung, Wins Best in Show|trans-title=''Beagle'', Baka yang Lama Tidak Terdendang, Menang Best in Show|url=https://www.nytimes.com/2008/02/13/sports/othersports/13dogs.html|language=en|publisher=[[The New York Times]]|access-date=26 Disember 2023}}</ref> * Seekor ''beagle'' jantan 15 inci yang dibiakbakakan di Kanada dengan nama berdaftar Gr. Ch. [[Tashtins Lookin For Trouble]] dan nama timangan "Miss P" memenangi Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club 2015.<ref>{{Kutip web|url=http://www.dogworld.co.uk/product.php/131233/1/canadians_triumph_at_westminster|url-status=dead|title=Canadians triumph at Westminster|trans-title=Kanada menang dalam Westminster|language=en|publisher=[[Dog World (surat khabar)|Dog World]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150218155819/http://www.dogworld.co.uk/product.php/131233/1/canadians_triumph_at_westminster|archive-date=18 Februari 2015|access-date=26 Disember 2023}}</ref> * Seekor ''beagle'' juga ditampilkan sebagai haiwan pelakon dalam filem-filem ''[[Inspector Gadget]]'' bernama Brain.{{Citation needed|date=Disember 2025}} * Watak ''[[Garfield]]'', [[senarai watak Garfield|Odie]], juga ialah seekor ''beagle''.<ref>{{Kutip web|last=Payne|first=Sarah|date=14 Mac 2024|url=https://www.petmojo.com/famous-pop-culture-beagles/|title=6 Famous Pop Culture Beagles|trans-title=6 ''Beagle'' Masyhur Budaya Pop|language=en|publisher=PetMojo|access-date=21 Julai 2025}}</ref> * Watak [[John Wick (watak)|John Wick]] dihadiahi seekor anak ''beagle'' oleh mendiang isterinya di permulaan [[John Wick|filem senama]]. ''Beagle'' itu dibunuh oleh gengster Rusia, lalu memulakan perjalanan Wick untuk balas dendam.{{Citation needed|date=Mac 2026}} ==''Beagle'' terkenal== * [[K-Run's Park Me In First|Uno]], yang pada tahun 2008 menjadi ''beagle'' pertama yang memenangi Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club<ref name="akc.org">{{Kutip web|url=https://www.akc.org/expert-advice/news/westminster-winners-2008-to-2018/|title=Westminster Crowns 2020 Best in Show, Standard Poodle 'Siba'|trans-title=Westminster Nobat Best in Show 2020, Pudel Piawai 'Siba'|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|date=11 Februari 2020|access-date=26 Disember 2023}}{{Pautan putus|date=Disember 2024}}</ref> * [[Tashtins Lookin For Trouble|Miss P]], pemenang Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club 2015<ref name="akc.org"/> ==Rujukan== ===Catatan=== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|بيݢل}}, {{AFA-ms|bigəl}}; {{lang-en|italic=yes|beagle}}}} {{Efn|name=b|Pasangan Hart mengemukakan pertanyaan berikut kepada panel 96 orang pakar, yang separuh daripadanya merupakan pakar bedah haiwan dan separuh lagi hakim ujian kepatuhan anjing: {{Petikan|A dog may normally be quite calm but can become very excitable when set off by such things as a ringing doorbell or an owner's movement toward the door. This characteristic may be very annoying to some people. Rank these seven breeds from least to most excitable.}} {{Petikan|Terjemahan: "Anjing secara normal mungkin agak tenang tetapi dapat menjadi sangat mudah teruja apabila dicetuskan oleh perkara seperti loceng pintu berbunyi atau pergerakan pemilik ke arah pintu. Ciri ini mungkin sangat menjengkelkan sesetengah orang. Susun tujuh baka ini daripada yang paling sukar teruja kepada yang paling mudah teruja"}}}}<!-- {{Efn|name=c|Rujukan-rujukan spesifik dalam setiap karya penulis adalah seperti yang berikut: : Shakespeare: "''Sir Toby Belch'': She's a beagle, true-bred, and one that adores me: what o' that?" ''[[Twelfth Night]]'' (sekitar tahun 1600) Babak II Adegan III : Webster: "''Mistress Tenterhook''': You are a sweet beagle" ''[[Westward Ho (drama)|Westward Ho]]'' (1607) Babak III Adegan IV:2 : Dryden: "The rest in shape a beagle's whelp throughout, With broader forehead and a sharper snout" ''The Cock and the Fox'', dan sekali lagi: "About her feet were little beagles seen" dalam ''Palamon and Arcite'' kedua-duanya daripada ''[[Fables, Ancient and Modern]]'' (1700) : Tickell: "Here let me trace beneath the purpled morn, The deep-mouth'd beagle, and the sprightly horn" ''To a Lady before Marriage'' (diterbitkan selepas kematian pada tahun 1749) : Fielding: "'What the devil would you have me do?' cries the Squire, turning to Blifil, 'I can no more turn her, than a beagle can turn an old hare.'" ''[[The History of Tom Jones, a Foundling]]'' (1749) Bab 7. : Cowper: "For persevering chase and headlong leaps, True beagle as the staunchest hound he keeps" ''The Progress of Error'' (1782) : Pope: "Thus on a roe the well-breath'd beagle flies, And rends his hide fresh-bleeding with the dart" ''The Iliad of Homer'' (1715–1720) Buku XV:697–698}}--> }} ===Kutipan=== {{Senarai rujukan}} ===Bibliografi=== {{Kategori Commons|Beagle (dog)}} * {{Kutip buku|last1=Arnold|first1=David|last2=Arnold|first2=Hazel|date=1998|title=A New Owner's Guide to Beagles|trans-title=Panduan Pemilik Baharu untuk Beagle|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=nwfAPAAACAAJ}}|language=en|location=Neptune City, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[TFH Publications]]|isbn=9780793827855|oclc=60140267}} * {{Kutip buku|last=Blakey|first=Robert|author-link=Robert Blakey (pengarang)|date=1854|title=Shooting: A Manual of Practical Information|trans-title=Penembakan: Panduan Maklumat Amali|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=shfTsf_FMCUC}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Routledge]]|oclc=771258851}} * {{Kutip buku|last=Daglish|first=Eric Fitch|author-link=Eric Fitch Daglish|date=Disember 1986|title=Beagles|trans-title=Beagle|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=5gn4AAAACAAJ}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Foyles]]|isbn=9780707106311|oclc=999483383}} * {{Kutip buku|last=Fogle|first=Bruce|author-link=Bruce Fogle|date=14 Oktober 1992|title=The Dog's Mind: Understanding Your Dog's Behavior|trans-title=Minda Anjing: Memahami Tingkah Laku Anjing Anda|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=DosL7lRsBKMC}}|language=en|edition=ke-1|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Howell Book House]]|isbn=9780876055137|oclc=24428858}} * {{Kutip buku|last=Jesse|first=Edward|author-link=Edward Jesse|date=1858|title=Anecdotes of Dogs|trans-title=Anekdot Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=vbM59tyLUxQC}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Henry George Bohn]]|oclc=4392029}} * {{Kutip buku|last=Jesse|first=George Richard|date=1866|title=Researches into the History of the British Dog|trans-title=Penyelidikan tentang Sejarah Anjing British|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=7oo-AAAAcAAJ}}|language=en|volume=2|location=London, United Kingdom|publisher=[[Robert Hardwicke]]|oclc=2581820}} * {{Kutip buku|last=Kraeuter|first=Kristine|date=1 Mei 2001|title=Training Your Beagle|trans-title=Melatih Beagle Anda|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=a0b68CPq-s4C}}|language=en|location=Hauppauge, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[B.E.S. Publishing]]|isbn=9780764116483|oclc=45103063}} * {{Kutip buku|last=Maxwell|first=William Hamilton|date=1833|title=The Field Book: Or, Sports and Pastimes of the United Kingdom|trans-title=Buku Padang: Atau, Sukan dan Kegiatan Masa Lapang di United Kingdom|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=tGYCAAAAYAAJ}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Effingham Wilson]]|oclc=57230597}} * {{Kutip buku|last=Mills|first=John|date=1845|title=The Sportsman's Library|trans-title=Perpustakaan Ahli Sukan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=BhUtAAAAYAAJ}}|language=en|location=Edinburgh, United Kingdom|publisher=W. Paterson|oclc=38512207}} * {{Kutip buku|last=Rackham|first=Oliver|author-link=Oliver Rackham|date=2000|title=The History of the Countryside: The Classic History of Britain's Landscape, Flora and Fauna|trans-title=Sejarah Desa: Sejarah Klasik Landskap, Flora, dan Fauna Britain|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=spCRQAAACAAJ}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Orion Publishing Group|Phoenix Books]]|isbn=9781842124406|oclc=48754609}} * {{Kutip buku|last=Rice|first=Dan|date=1 September 2000|title=The Beagle Handbook|trans-title=Buku Panduan Beagle|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=4g_owAEACAAJ}}|language=en|location=Hauppauge, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[B.E.S. Publishing]]|isbn=9780764114649|oclc=42913049}} * {{Kutip buku|last=Scott|first=John|date=1845|title=The Sportsman's Repository|trans-title=Repositori Ahli Sukan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=zUlDAQAAMAAJ}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Henry George Bohn]]|oclc=18776741}} * {{Kutip buku|editor-last=Smith|editor-first=Steve|date=2002|title=The Encyclopedia of North American Sporting Dogs: Written by Sportsmen for Sportsmen|trans-title=Ensiklopedia Anjing Sukan Amerika Utara: Dikarang oleh Ahli Sukan untuk Ahli Sukan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Ebj7wAEACAAJ}}|language=en|edition=ke-1|location=Minocqua, Wisconsin, Amerika Syarikat|publisher=Willow Creek Press|isbn=9781572235014|oclc=49277228}} * {{Kutip buku|last=Walsh|first=John Henry|author-link=John Henry Walsh|date=1856|title=Manual of British Rural Sports|trans-title=Panduan Sukan Luar Bandar British|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=skcCAAAAQAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=London, United Kingdom|publisher=[[Routledge]]|oclc=5695456}} * {{Kutip buku|author=Xenophon|author-link=Xenophon|date=1897|title=On Hunting (Cynegeticus)|trans-title=Tentang Perburuan|url=http://etext.library.adelaide.edu.au/x/xenophon/x5hu/|url-status=live|language=en|translator-last=Dakyns|translator-first=Henry Graham|translator-link=Henry Graham Dakyns|publisher=[[Macmillan Publishers]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20070613115649/http://etext.library.adelaide.edu.au/x/xenophon/x5hu/|archive-date=13 Jun 2007|access-date=25 Disember 2023}} * {{Kutip buku|last=Youatt|first=William|author-link=William Youatt|date=1852|title=The Dog|trans-title=Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=l88JCb9eeCcC}}|language=en|location=Philadelphia, Pennsylvania, Amerika Syarikat|publisher=Blanchard and Lea|oclc=1194643218}} {{Anjing United Kingdom}} {{Hound}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari England]] [[Kategori:Baka FCI]] [[Kategori:Anjing teman]] [[Kategori:Anjing pemburu bau]] [[Kategori:Pemburuan dengan hound]] jo3z9p5pa3dfcft3v91tjyalso59dvy 0 662166 6844390 6836379 2026-05-09T00:00:12Z Amir Hamzah 2008 17303 6844390 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Schnauzer'' kerdil}} {{Kotak info baka anjing | name = ''Schnauzer'' kerdil | image = Miniature Schnauzer salt & pepper (cropped).jpg | altname = {{Ubl|''Schnauzer'' katik|''Schnauzer'' kecil}} | origin = Jerman | height = {{Convert|30|-|35|cm|in|0|abbr=on}}{{R|fci2 de|fci2 en|vdh}} | weight = {{Convert|4|-|8|kg|lb|0|abbr=on}}{{R|fci2 de|fci2 en|vdh}} | coat = padat, mirip dawai, dan kasar, dengan lapis bulu bawah padat{{R|fci2 de|fci2 en}} | colour = {{Ubl|hitam padu, dengan lapis bulu bawah hitam|hitam dan perak|garam dan lada|putih dengan lapis bulu bawah putih{{R|fci2 de|fci2 en}}}} | kc_name = [[Verband für das Deutsche Hundewesen]] | kc_std = https://welpen.vdh.de/hunderassen/rasselexikon/ergebnis/zwergschnauzer | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/183g02-en.pdf }} [[Fail:Bungartz, 1888, Rauhhaariger Pinscher und Rauhhaariger Zwergpinscher.jpg|thumb|alt=lukisan hitam putih tentang dua ekor anjing berbulu kasar, seekor yang besar yang berdiri, seekor lagi yang lebih kecil yang duduk|[[Jean Bungartz]], ''Rauhhaariger Pinscher und Rauhhariger Zwergpinscher'', 1888]] '''''Schnauzer'' kerdil''',{{Efn|name=a}} '''''schnauzer'' katik''',{{Efn|name=b}} atau '''''schnauzer'' kecil'''{{Efn|name=c}} ialah satu [[baka anjing|baka]] anjing kecil Jerman daripada jenis ''[[schnauzer]]''. Ia berasal dari Jerman pada lewat abad kesembilan belas. Ia mungkin telah dikembangkan daripada spesimen-spesimen terkecil [[schnauzer sederhana|''schnauzer'' sederhana]],<ref name="TMSC">{{Kutip web|url=http://www.theminiatureschnauzerclub.co.uk/the-breed/early-history/|title=Early History|trans-title=Sejarah Awal|language=en|publisher=The Miniature Schnauzer Club|access-date=8 Januari 2024|quote=Questions as to the roots and origins of the Miniature Schnauzer produce varied responses. Some breed authorities have maintained that the breed is a result of using only the smallest specimens of the Standard Schnauzer. Others have felt Miniatures to be the result of crossing the Standard Schnauzer with the Affenpinscher and other small breeds. This latter is considered to be the more probable origin. [...]}}</ref><ref name="AMSC">{{Kutip web|url=https://amsc.us/all-about-miniature-schnauzers/history-of-the-miniature-schnauzer/|url-status=live|title=History of the Miniature Schnauzer|trans-title=Sejarah ''Schnauzer'' Katik|language=en|publisher=American Miniature Schnauzer Club|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612112920/http://www.amsc.us/history-of-the-miniature-schnauzer/|archive-date=12 Jun 2018|access-date=18 Januari 2025|quote=The Miniature is said to have come from mating with the Affenpincher. They may have been developed entirely by chance, often the main reason for a new breed. [...]}}</ref> atau silangan antara ''schnauzer'' sederhana dengan [[baka]] lebih kecil seperti [[pincer monyet]], [[pincer kerdil]], dan [[pudel]],<ref name="KennelClub">{{Kutip web|url=https://www.thekennelclub.org.uk/services/public/breed/display.aspx?id=4096|url-status=dead|title=Breed Information Centre: Miniature Schnauzer|trans-title=Pusat Maklumat Baka: ''Schnauzer'' Katik|language=en|publisher=[[The Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180527202219/https://www.thekennelclub.org.uk/services/public/breed/display.aspx?id=4096|archive-date=27 Mei 2018|access-date=8 Januari 2024|quote=It is thought that the miniaturisation was brought about by the infusion of Affenpinscher blood.}}</ref><ref name="AKCMiniature">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/breeds/miniature_schnauzer/index.cfm|url-status=dead|title=Miniature Schnauzer Breed Standard|trans-title=Piawaian Baka ''Schnauzer'' Katik|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20051013065858/http://www.akc.org/breeds/miniature_schnauzer/index.cfm|archive-date=13 Oktober 2005|access-date=8 Januari 2024|quote=[...] the Miniature Schnauzer resides in the AKC Terrier Group with other diminutive rat-catcher breeds. But the Mini is unique among AKC terriers in that he has no British blood in his veins. [...] Alone among terriers, the Miniature Schnauzer is wholly a product of Continental stock: Standard Schnauzer, Affenpinscher, and Poodle. This explains that though the Mini was born to the traditional work of small terriers, his personality is quite different. Not for him is the dour independence of the Scottish Terrier or the fiery temperament of the Irish Terrier. Rather, he is an overtly friendly dog, spirited but obedient and willing to please.}}</ref><ref name="Magazine2011">{{Kutip buku|author=Dog Fancy Magazine|date=24 Ogos 2010|title=Miniature Schnauzer: Smart Owner's Guide|trans-title=Schnauzer Katik: Panduan Pemilik Pintar|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=bGUuQwAACAAJ}}|language=en|location=Freehold, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Lumina Media|Kennel Club Books]]|pages=23–30|isbn=9781593787745|oclc=962215374|quote=Size reduction, in the Miniature's case, may have been achieved by introducing Affenpinscher and poodle blood... To create the Miniature Schnauzer, it is theorized the Standard Schnauzer may have been crossed with the Affenpinscher or Miniature Pinscher.}}</ref><ref name="NatureDog">{{Kutip buku|last=Ludington|first=Mary|date=16 Oktober 2007|title=The Nature of Dogs|trans-title=Sifat Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=k-cOnkTfjq0C}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Simon & Schuster]]|page=73|isbn=9781416542872|oclc=124031829|quote=This miniature relation of the Standard Schnauzer first appeared around the beginning of the nineteenth century and is thought to be the product of crosses between small Standard Schnauzer and/or Miniature Pinschers with Affenpinschers and Poodles.}}</ref> kerana para peladang membiakbakakan anjing kecil yang merupakan [[anjing pemburu tikus]] cekap. Ia diperihalkan sebagai anjing "galak"{{Citation needed|date=Mac 2026}} namun suka menyendiri, dengan kecenderungan penjagaan baik tanpa pembawaan sesetengah [[anjing pengawal]] untuk menggigit. ''Schnauzer'' kerdil diiktiraf dengan empat warna di peringkat antarabangsa: hitam legam, hitam dan perak, lada dan garam, dan putih.<ref name="ukc-breed">{{Kutip web|url=https://www.ukcdogs.com/miniature-schnauzer|title=Miniature Schnauzer|trans-title=''Schnauzer'' Katik|language=en|publisher=[[United Kennel Club]]|access-date=8 Januari 2024}}</ref> Ia merupakan baka ''schnauzer'' paling popular<ref name="Magazine2011"/> dan kekal sebagai salah satu baka anjing paling popular di seluruh dunia, terutamanya kerana perangainya dan saiz agak kecilnya. Setakat tahun 2022, ia merupakan baka ke-17 paling popular di Amerika Syarikat.<ref>{{Kutip web|last=Haid|first=Melanie|date=15 Mac 2023|url=https://www.akc.org/expert-advice/dog-breeds/most-popular-dog-breeds-2022/|title=The Most Popular Dog Breeds of 2022|trans-title=Baka Anjing Paling Popular 2022|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=8 Januari 2024}}</ref> ==Sejarah== Asal usul nama baka, atau waktu permulaan penggunaannya, tidak diketahui.{{R|raber|p=482}} Perkataan bahasa Jerman ''Schnauze'' memaksudkan [[muncung]], sementara kedua-dua ''Schnauz'' dan ''Schnauzbart'' memaksudkan 'misai walrus'.{{R|chem}} Perkataan ''Schnauzer'' muncul dalam ''Bilder und Sagen aus der Schweiz'' karya [[Jeremias Gotthelf]], yang diterbitkan pada tahun 1842.{{R|raber|p=482}} 'Schnauz' ialah nama lazim untuk anjing – beberapa ekor anjing dengan nama ini ditunjukkan di [[Elberfeld]] pada tahun 1880.{{R|ash|p=149}} Dalam [[pertunjukan anjing]] antarabangsa ketiga oleh [[Verein zur Veredelung der Hunderassen]] di [[Hanover]] pada tahun 1879, seekor anjing bernama 'Schnautzer' mendapat tempat pertama dalam kelas ''Rauche Pinscher'' atau pincer berbulu dawai.{{R|ash|p=149}} ''Schnauzer'' – katik, [[schnauzer sederhana|piawai]], dan [[schnauzer gergasi|gergasi]] – berasal dari Jerman selatan;{{R|geh}} ketiga-tiganya mengongsi sejarah bersama dengan [[pincer kerdil|pincer katik]] dan [[pincer Jerman]].{{R|geh3}} Anjing jenis ini – kedua-dua berbulu kasar dan berbulu licin dan daripada pelbagai saiz – secara tradisional dibela sebagai [[anjing pedati]] atau sebagai anjing kandang kuda dan kadang-kadang dikenali sebagai ''Stallpinscher'' ("pincer kandang kuda"); ia merupakan [[anjing pemburu tikus]] berkemampuan.{{R|geh3}} Anjing daripada kedua-dua jenis lapis bulu dikenali sebagai "''Pinscher''" dan berasal daripada zuriat sama; anak-anak anjing berbulu kasar dan berbulu licin boleh hadir dalam perinduk sama.{{R|geh3}} Jenis berbulu kasar, yang kemudiannya menjadi ''schnauzer'', juga dikenali sebagai ''Rattler'' ("[anjing] pemburu tikus") atau ''Rattenfänger'' ("penangkap tikus").{{R|geh3|beckmann|p2=152|hans|p3=486}} Pada tahun 1880, pincer dicatatkan dalam Deutschen Hundestammbuch ("Buku Pembaka Anjing Jerman"), iaitu [[daftar baka|buku pembaka]] bagi Verein zur Veredelung der Hunderassen,{{R|psk}} dan [[piawaian baka]] pertama dirangka.{{R|raber|p=482}} Pelbagai warna diperihalkan untuk jenis berbulu kasar, termasuk kelabu besi, perak kelabu, kuning kelabu, kuning jagung, dan kuning karat.{{R|raber|p=482}} Sebuah ilustrasi oleh [[Jean Bungartz]] dalam ''Der Luxushund'', yang diterbitkan pada tahun 1888, menunjukkan kedua-dua pincer berbulu kasar bersaiz piawai dan bersaiz katik (''Rauhhaariger Pinscher und Rauhhaariger Zwergpinscher'').{{R|hans|p=481}}{{Efn|name=d}} Pada tahun 1895, {{Ill|Ludwig Beckmann (pelukis)|de|Ludwig Beckmann|lt=Ludwig Beckmann}} memerihalkan lima keragaman pincer – pincer berbulu kasar dan berbulu licin, [[pincer kerdil|pincer katik]] berbulu kasar dan berbulu licin, dan [[pincer monyet]].{{R|geh3|beckmann|p2=152}} Juga pada tahun 1895, sebuah [[kelab baka|persatuan baka]], iaitu Pinscherklub ("Kelab Pincer"), ditubuhkan untuk kedua-dua jenis, kedua-dua berbulu kasar dan berbulu licin.{{R|psk|vdh2}} Sebuah lagi persatuan, iaitu Schnauzerklub München ("Kelab ''Schnauzer'' Munich"), dibentuk di [[Munich]] pada tahun 1907 oleh para pembiak baka ''Mittelschnauzer'' ("''schnauzer'' sederhana").{{R|vdh2}} Pada tahun 1917, dengan edisi keenam bagi buku pembaka, nama bagi baka berbulu kasar diubah secara rasmi daripada ''rauhaariger Pinscher'' kepada ''Schnauzer''.{{R|raber|p=482}} Pada tahun 1918, Pinscherklub dan Schnauzerklub München bergabung untuk membentuk Pinscher-Schnauzer-Verband ("Persatuan Pincer ''Schnauzer''"), yang, pada tahun 1921, mengubah namanya kepada Pinscher-Schnauzer-Klub 1895 e.V. yang masih terpakai sampai sekarang.{{R|vdh2}} ''Schnauzer'' katik diterima secara muktamad oleh [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]] pada tahun 1955.{{R|fci}} Dalam tempoh lima belas tahun dari tahun 2010 hingga tahun 2024, pendaftaran tahunan di Jerman berbeza-beza antara 608 dengan 1,151 – purata tahunan sebanyak 893 – untuk sejumlah 13,397, atau betul-betul kurang daripada 12% daripada jumlah hampir-hampir 1.13 juta ekor anjing yang didaftarkan dalam tempoh lima belas tahun itu.{{R|vdh3}} Dalam bancian yang diterbitkan oleh Persekutuan Kinologi Antarabangsa pada tahun 2013, ''schnauzer'' katik tersenarai sebagai baka kesepuluh paling berdaftar di seluruh dunia, dengan 45,263 ekor daripada sejumlah 2,276,864 ekor anjing; data dibekalkan oleh anggota persekutuan dan juga oleh [[kelab kenel]] di Amerika Syarikat, di Australia, di Kanada, di New Zealand, dan di United Kingdom.{{R|skk}} Sebilangan kecil ''schnauzer'' katik dieksport ke Amerika Syarikat pada tahun 1924.{{Citation needed|date=Mac 2026}} Pada tahun 1925, Wire-Haired Pinscher Club of America dimulakan, meliputi kedua-dua ''schnauzer'' piawai dan ''schnauzer'' katik; pada tahun 1933, kelab itu terbahagi kepada dua buah kelab berasingan, salah sebuah daripadanya merupakan American Miniature Schnauzer Club.{{R|anne|p=108}}<!-- Catatan terawal bersangkutan dengan pengembangan [[schnauzer sederhana|''schnauzer'' sederhana]] di Jerman berasal dari lewat abad ke-19. Ia pada asalnya dibiakbakakan untuk menjadi anjing ladang bersaiz sederhana di Jerman, sama-sama sesuai untuk pemburuan tikus, penggembalaan, dan penjagaan harta benda.{{Citation needed|date=Mac 2026}} Semakin masa berlalu, peladang membiakbakakan ''schnauzer'' piawai menjadi bersaiz lebih kecil dan lebih padat untuk pemburuan tikus dengan menggabungkannya, menurut teori ahli [[kinologi]], dengan satu atau lebih baka kecil seperti [[pincer monyet]] dan [[pudel#Varian saiz|pudel katik]],<ref name="KennelClub"/><ref name="akc-history">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/breeds/miniature_schnauzer/history.cfm|url-status=dead|title=Miniature Schnauzer History|trans-title=Sejarah ''Schnauzer'' Katik|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20080916164359/http://www.akc.org/breeds/miniature_schnauzer/history.cfm|archive-date=16 September 2008|access-date=16 Januari 2024|quote=The Miniature Schnauzer is derived from the Standard Schnauzer and is said to have come from mixing of Affenpinschers and Poodles with small Standards.}}</ref><ref name="Frye2002">{{Kutip buku|last=Frye|first=Frederic L.|date=1 Mac 2002|title=Schnauzers: A Complete Pet Owner's Manual|trans-title=Schnauzer: Panduan Lengkap Pemilik Haiwan Peliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=ScDqwAEACAAJ}}|language=en|location=Hauppauge, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[B.E.S. Publishing]]|pages=5–6|isbn=9780764119620|oclc=47717847|quote=Most experts believe that the Miniature Schnauzer is the result of crossbreeding Poodles and Affenpinchers with smaller Standard Schnauzers. If this is correct, the addition of these other two breeds with their positive traits of vigor and intelligence certainly improved the result.}}</ref> [[pincer kerdil]],<ref name="Magazine2011"/><ref name="NatureDog"/> atau [[anjing Pomerania]],{{Citation needed|date=Mac 2026}} atau secara kebetulan daripada spesimen-spesimen terkecil ''schnauzer'' sederhana.<ref name="TMSC"/><ref name="AMSC"/> ''Schnauzer'' kerdil tercatat pertama muncul pada tahun 1888,<ref name="KennelClub"/> betina hitam bernama Findel,{{Citation needed|date=Mac 2026}} dan Pinscher-Schnauzer-Klub (yang dibentuk pada tahun 1895) dalam jilid pertama buku pembaka kelab itu menyebut pincer kerdil berbulu dawai.{{Citation needed|date=Mac 2026}} Pameran pertama diadakan pada tahun 1899.<ref name="akc-history"/> [[American Kennel Club]] menerima pendaftaran baka baharu itu pada tahun 1926, dua tahun selepas ''schnauzer'' katik diperkenalkan ke Amerika Syarikat.<ref name="AKCMiniature"/>{{R|rugh}} American Miniature Schnauzer Club ditubuhkan pada tahun 1933, daripada kelab induk lebih tua Wire-Haired Pinscher Club of America yang juga menyertakan ''schnauzer'' piawai<ref name="Magazine2011"/> dan pada mulanya kedua-duanya bertanding dalam [[anjing pekerja|Kumpulan Pekerja]] sehingga tahun 1927.{{Citation needed|date=Mac 2026}} Pengelasan kelab kenel antarabangsa berbeza-beza; oleh [[Verband für das Deutsche Hundewesen]] and [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]], ia diletakkan dalam "Kumpulan 2, Seksyen 1: Pincer dan Schnauzer", dengan "No. 183" dalam "Seksyen 1.2" yang dikhususkan untuk baka ''schnauzer'' kerdil,<ref>{{Kutip web|url=https://www.fci.be/en/nomenclature/2-Pinscher-and-Schnauzer-Molossoid-and-Swiss-Mountain-and-Cattledogs.html|title=FCI breeds nomenclature: Group 2 : Pinscher and Schnauzer - Molossoid and Swiss Mountain and Cattledogs|trans-title=Tatanama baka FCI: Kumpulan 2: Pincer dan ''Schnauzer'' - ''Molossoid'' dan Anjing Gunung dan Anjing Lembu Switzerland|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|access-date=16 Januari 2024}}</ref> [[The Kennel Club]], [[Australian National Kennel Council]], dan [[New Zealand Kennel Club]] menyertakannya dalam Kumpulan Utiliti, manakala oleh American Kennel Club, [[United Kennel Club]], dan [[Canadian Kennel Club]], ''schnauzer'' katik dikelaskan dalam [[terier|Kumpulan Terier]].{{R|rugh}}<ref name="ukc-breed"/> Permulaan ''schnauzer'' katik moden di Amerika Syarikat dianggap mempunyai permulaan pada tahun 1924 apabila empat ekor anjing diimport dari Jerman. Ada hujah bahawa hampir semua ''schnauzer'' katik yang dibiakbakakan di Amerika sebahagiannya diturunkan daripada anjing-anjing itu, dan pada antara tahun 1926 dengan tahun 1936, lagi 108 ekor anjing diimport. Salah seekor juara paling terkenal ialah Ch. Dorem Display<ref name="ddisplay">{{Kutip web|url=http://www.schnauzerweb.com/dorem_display.html|url-status=dead|title=Ch. Dorem Display|language=en|publisher=schnauzerweb.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20131102235131/http://www.schnauzerweb.com/dorem_display.html|archive-date=2 November 2013|access-date=16 Januari 2024}}</ref> yang lahir pada tahun 1945 dan hidup sehingga usia hampir empat belas tahun.<ref name="Magazine2011"/> Banyak juara ''schnauzer'' katik di Amerika didakwa dapat mengesan keturunan kembali kepada Dorem Display.<ref name="Magazine2011"/><ref name="ddisplay"/> ''Schnauzer'' katik ialah baka ke-11 paling popular di Amerika Syarikat pada tahun 2008, kemudian jatuh ke tempat ke-17 paling popular pada tahun 2016.<ref name="akc-stats">{{Kutip web|last=Upmalis|first=Jordan|date=21 Mac 2017|url=https://www.akc.org/expert-advice/news/the-labrador-retriever-wins-top-breed-for-the-26th-year-in-a-row/|url-status=live|title=Breaking News: The Labrador Retriever Wins Top Breed for the 26th Year In a Row|trans-title=Berita Gempar: Anjing Pengutip Keemasan Memenangi Baka Teratas untuk Tahun Ke-26 Berturut-turut|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20170809173502/http://www.akc.org/content/news/articles/the-labrador-retriever-wins-top-breed-for-the-26th-year-in-a-row/|archive-date=9 Ogos 2017|access-date=16 Januari 2024}}</ref> ''Schnauzer'' katik terkenal kerana muncung berjanggut uniknya.<ref>{{Kutip web|url=https://www.akc.org/expert-advice/lifestyle/fun-facts-miniature-schnauzer/|title=Miniature Schnauzer Facts You May Not Know|trans-title=Fakta ''Schnauzer'' Katik yang Mungkin Tidak Anda Ketahui|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|date=23 Oktober 2021|access-date=27 Disember 2025}}</ref>--> ==Ciri== Ia merupakan anjing kecil: menurut piawaian baka antarabangsa, ketinggian pada paras [[kelasa]] untuk kedua-dua jantan dan betina berkisar dalam lingkungan {{Convert|30|-|35|cm|in|abbr=on}}, dengan berat badan dalam julat {{Convert|4|-|8|kg|lb|abbr=on}};{{R|fci2 de|fci2 en}} berat paling lazim tergolong dalam julat {{Convert|4.5|-|7|kg|lb|abbr=on}}.{{R|vdh}} Apabila dipandang dari sisi, garis luar tubuhnya adalah agak-agak berbentuk segi empat sama – panjang tubuh adalah hampir – atau sama – dengan ketinggian pada paras kelasa.{{R|fci2 de|fci2 en}} Ia mempunyai lapis bulu ganda dengan bulu luaran mirip dawai dan lapis bulu bawah lembut. Dalam gaya pangkasan pertunjukan, lapis bulu dikekalkan pendek pada tubuh, tetapi bulu pada telinga, tungkai, perut, dan muka dikekalkan.<ref name="amsc-grooming">{{Kutip web|url=http://amsc.us/pet-grooming-mainmenu-33.html|url-status=dead|title=Pet grooming tips for the Miniature Schnauzer|trans-title=Tip pendandanan haiwan peliharaan untuk ''Schnauzer'' Katik|language=en|publisher=American Miniature Schnauzer Club|date=17 Ogos 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723095007/http://amsc.us/pet-grooming-mainmenu-33.html|archive-date=23 Julai 2013|access-date=16 Januari 2024}}</ref> Warna bulu yang diiktiraf merupakan hitam, lada dan garam, hitam dan perak, dan putih metah;<ref name="tkc-colors">{{Kutip web|url=http://www.thekennelclub.org.uk/services/public/breed/colours.aspx?id=4096|url-status=dead|title=Breed Information Centre: Miniature Schnauzer: Current Registration Colours|trans-title=Pusat Maklumat Baka: ''Schnauzer'' Katik: Warna Pendaftaran Semasa|language=en|publisher=[[The Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200809062419/https://www.thekennelclub.org.uk/services/public/breed/colours.aspx?id=4096|archive-date=9 Ogos 2020|access-date=16 Januari 2024}}</ref> pewarnaan lada dan garam melibatkan kehadiran belang cahaya warna hitam, kelabu, dan perak pada helaian bulunya yang memudar menjadi kelabu atau perak pada kening, misai, bawah tubuh, dan tungkai.<ref name="ukc-standard">{{Kutip web|url=https://www.ukcdogs.com/docs/breeds/miniature-schnauzer.pdf|title=MINIATURE SCHNAUZER: Official UKC Breed Standard|trans-title=''SCHNAUZER'' KATIK: Piawaian Baka Rasmi UKC|format=pdf|language=en|publisher=[[United Kennel Club]]|date=1 Mei 2017|access-date=16 Januari 2024}}</ref> ''Schnauzer'' bercirikan kepala segi empat tepat dengan janggut lebat, misai, dan kening; gigi yang bertemu dalam "gigitan gunting"; mata bujur dan berwarna gelap; dan telinga semula jadi berbentuk v, terlipat ke hadapan (apabila [[pemotongan telinga haiwan|terpotong]], telinga menghala lurus ke atas dan tiba di hujung tajam). Ekornya secara semula jadi nipis dan pendek dan mungkin [[pemotongan ekor anjing|terpotong]] (jika diizinkan). Ia juga mempunyai tungkai hadapan sangat lurus dan tegar dan kaki yang pendek dan bulat (yang dipanggil "kaki kucing") dengan tapak tebal dan hitam.<ref name="AKCMiniature"/><ref name="gopets">{{Kutip web|url=http://www.gopetsamerica.com/dogs/dogs-that-do-not-shed.aspx|url-status=dead|title=Dogs That Do Not Shed|trans-title=Anjing yang Tidak Menggugurkan Bulu|language=en|publisher=Go Pets America|archive-url=https://web.archive.org/web/20141006082147/http://www.gopetsamerica.com/dogs/dogs-that-do-not-shed.aspx|archive-date=6 Oktober 2014|access-date=16 Januari 2024}}</ref> ===Kontroversi lapis bulu putih Amerika Utara=== Putih ialah salah satu daripada empat keragaman warna bagi ''schnauzer'' kerdil yang buat masa ini diiktiraf oleh [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]. Walau bagaimanapun, warna ini tidak diterima untuk [[pertunjukan anjing|penunjukan pengakuran]] oleh [[American Kennel Club]] dan [[Canadian Kennel Club]]. Kontroversi bersangkut pada asal usul variasi putih yang dipertikaikan, iaitu sama ada warna ini terkandung di dalam gen pada baka diiktiraf yang pada asalnya, atau sama ada warna ini merupakan hasil daripada pengubahsuaian berikutnya. Memandangkan selebih dua jenis ''[[schnauzer]]'' tidak pernah terdapat dalam variasi putih dan piawaian Jerman asli tidak pernah menyertakan putih sebagai warna yang boleh diterima, American Miniature Schnauzer Club memilih untuk tidak mengiktiraf putih.<ref name="amsc-white">{{Kutip web|url=http://amsc.us/faqs-mainmenu-45/74-why-not-a-white-miniature-schnauzer.html|url-status=dead|title=Why not a White Miniature Schnauzer?|trans-title=Mengapa tidak ''Schnauzer'' Katik Putih?|language=en|publisher=American Miniature Schnauzer Club|date=8 Ogos 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20130723095110/http://amsc.us/faqs-mainmenu-45/74-why-not-a-white-miniature-schnauzer.html|archive-date=23 Julai 2013|access-date=16 Januari 2024}}</ref> <gallery mode="packed" heights="160px" style="text-align:left; font-size:93%"> 20080420 LunaHallett (cropped).jpg|Hitam Питомник "Ассон Ари" Цвергшнауцеры белые и черные с серебром 14 (cropped).jpg|Hitam dan perak Miniature Schauzer (11120917415).jpg|Garam dan lada White dog playing with a dusting broom.jpg|Putih </gallery> ==Perangai== Piawaian baka [[American Kennel Club]] memerihalkan perangai "berwaspada dan bersemangat, namun patuh kepada perintah ... ramah, cerdas, dan bersedia untuk menggembirakan... tidak pernah terlebih agresif atau takut".<ref name="AKCMiniature"/> Biasanya mudah dilatih, ia cenderung untuk menjadi anjing pengawal cemerlang dengan naluri kewilayahan baik, tetapi lebih cenderung untuk menyalak berbanding dengan menggigit. Ia kerap menjauhi orang asing sehingga tuan rumah mengalu-alukan tetamu, kemudian ia biasanya sangat mesra dengan tetamu berkenaan.<ref name="kiedrowski">{{Kutip buku|last=Kiedrowski|first=Dan|date=1997|title=The New Miniature Schnauzer|trans-title=Schnauzer Katik Baharu|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=fusEAAAACAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Howell Book House]]|page=12|isbn=9780876052419|oclc=36170497}}</ref> Walaupun ''schnauzer'' katik termasuk dalam Kumpulan Terier di Amerika Utara (oleh sebab latar belakang dalam penangkapan tikus), ia tidak mempunyai keleluhuran bersama dengan [[terier]] dari Great Britain,<ref name="AKCMiniature"/> dan, berbanding dengan terier itu, mempunyai keperibadian berbeza, iaitu keperibadian lebih santai, patuh, ramah, dan kurang agresif terhadap anjing lain.<ref name="Magazine2011"/> [[Stanley Coren]] menilai ''schnauzer'' katik sebagai yang ke-12 daripada 140 baka dalam buku beliau ''[[The Intelligence of Dogs]]'' (2006). Coren mengelompokkan baka ini sesama "anjing pekerja cemerlang". Tambahan pula, pakar yang dihubungi oleh Coren meletakkan ''schnauzer'' katik sebagai baka kelima antara 15 baka teratas dalam keupayaan salakan anjing pengawal.<ref name="Coren2006">{{Kutip buku|last=Coren|first=Stanley|author-link=Stanley Coren|date=5 Januari 2006|title=The Intelligence of Dogs: A Guide to the Thoughts, Emotions, and Inner Lives of Our Canine Companions|trans-title=Kecerdasan Anjing: Panduan untuk Fikiran, Emosi, dan Kehidupan Dalaman Teman Anjing Kita|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=nBzuXFdFECEC}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Atria Publishing Group]]|pages=142–143, 149, 182, 192|isbn=9780743280877|oclc=61461866}}</ref> ==Kesihatan== Sebuah kajian United Kingdom mendapati jangka hayat sebanyak 13.3 tahun untuk baka ini, angka yang lebih tinggi daripada purata 12 tahun untuk baka silang.{{R|sci}} Sebuah kajian di Jepun untuk data perkuburan haiwan peliharaan mendapati jangka hayat sebanyak 13.4 tahun, yang kurang darupada purata keseluruhan 13.7 tahun dan purata 15.3 tahun untuk baka silang yang lebih ringan daripada 10 kg.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Inoue|first1=Mai|last2=Kwan|first2=Nigel Chun Lok|last3=Sugiura|first3=Katsuaki|date=24 Mei 2018|title=Estimating the life expectancy of companion dogs in Japan using pet cemetery data|trans-title=Menganggarkan jangka hayat anjing teman di Jepun dengan menggunakan data perkuburan haiwan peliharaan|journal=Journal of Veterinary Medical Science|language=en|publisher=Persatuan Sains Veterinar Jepun|volume=80|issue=7|pages=1153–1158|doi=10.1292/jvms.17-0384|issn=1347-7439|pmc=6068313|pmid=29798968|s2cid=44157193|doi-access=free}}</ref> Sebuah kajian Jepun mendapati predisposisi ketara terhadap [[mukosele pundi hempedu anjing|mukosele pundi hempedu]] untuk ''schnauzer'' katik dengan nisbah kemungkinan 5.23.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Kutsunai|first1=Mitsuru|last2=Kanemoto|first2=Hideyuki|last3=Fukushima|first3=Kenjiro|last4=Fujino|first4=Yasuhito|last5=Ohno|first5=Koichi|last6=Tsujimoto|first6=Hajime|date=26 Oktober 2013|title=The association between gall bladder mucoceles and hyperlipidaemia in dogs: A retrospective case control study|trans-title=Perkaitan antara mukosele pundi hempedu dengan hiperlipidemia pada anjing: Kajian kes kawalan retrospektif|journal=[[The Veterinary Journal]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=199|issue=1|pages=76–79|doi=10.1016/j.tvjl.2013.10.019|issn=1532-2971|pmid=24268484|s2cid=43331898}}</ref> Sebuah kajian Amerika Utara mendapati bahawa baka ini cenderung terhadap [[pirau portosistemik kongenital]], dengan 1% daripada jumlah ''schnauzer'' katik yang menghidap keadaan ini berbanding dengan 0.05% untuk [[anjing baka kacuk]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=Tobias|first1=Karen M.|last2=Rohrbach|first2=Barton Wing|date=1 Disember 2003|title=Association of breed with the diagnosis of congenital portosystemic shunts in dogs: 2,400 cases (1980–2002)|trans-title=Perkaitan baka dengan diagnosis pirau portosistemik kongenital pada anjing: 2,400 kes (1980–2002)|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=223|issue=11|pages=1636–1639|doi=10.2460/javma.2003.223.1636|issn=1943-569X|pmid=14664452|s2cid=22148199|doi-access=free}}</ref> ''Schnauzer'' katik juga terdedah kepada [[penyakit von Willebrand]] (vWD). vWD pada anjing ialah kecelaruan perdarahan terwaris yang berlaku oleh sebab kekurangan kualitatif atau kuantitatif bagi [[faktor von Willebrand]] (vWF), iaitu protein [[oligomer|multimerik]] yang diperlukan untuk lekatan platelet.<ref name="akcchf-willebrand">{{Kutip web|url=http://www.akcchf.org/canine-health/your-dogs-health/disease-information/von-willebrand-s-disease.html|url-status=dead|title=von Willebrand's Disease|trans-title=Penyakit von Willebrand|language=en|publisher=Yayasan Kesihatan Anjing [[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131104031948/http://www.akcchf.org/canine-health/your-dogs-health/disease-information/von-willebrand-s-disease.html|archive-date=4 November 2013|access-date=16 Januari 2024}}</ref> Baka ini cenderung terhadap [[dermatitis atopi]].<ref>{{Kutip buku|last1=Rhodes|first1=Karen Helton|last2=Werner|first2=Alexander H.|date=25 Januari 2011|title=Blackwell's Five-Minute Veterinary Consult Clinical Companion: Small Animal Dermatology|trans-title=Teman Klinikal Rujukan Veterinar Lima Minit Blackwell: Dermatologi Haiwan Kecil|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=bZnNbwAACAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Ames, Iowa, Amerika Syarikat|publisher=[[Wiley-Blackwell]]|page=94|isbn=9780813815961|oclc=645598149}}</ref> Sindrom jeragat ''schnauzer'' ialah sejenis kecacatan [[keratin#Kornifikasi|pengkeratinan]] [[folikel (anatomi)|folikel]] yang terdapat secara eksklusif pada ''schnauzer'' kerdil yang serupa dengan [[nevus komedonikus]] pada manusia.<ref name="comedone">{{Kutip jurnal|last=Hannigan|first=Michael M.|date=April 1997|title=A refractory case of schnauzer comedo syndrome|trans-title=Kes refraktori bagi sindrom komedo ''schnauzer''|journal=[[Canadian Veterinary Journal]]|language=en|publisher=[[Canadian Veterinary Medical Association]]|volume=38|issue=4|pages=238–239|issn=0008-5286|pmc=1576584|pmid=9105724|s2cid=7246828}}</ref> Keadaan ini bercirikan [[jeragat]] kecil yang membentuk pada spina dorsal (belakang) anjing berkenaan.<ref>{{Kutip buku|last1=Rhodes|first1=Karen Helton|last2=Werner|first2=Alexander H.|date=25 Januari 2011|title=Blackwell's Five-Minute Veterinary Consult Clinical Companion: Small Animal Dermatology|trans-title=Teman Klinikal Rujukan Veterinar Lima Minit Blackwell: Dermatologi Haiwan Kecil|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=bZnNbwAACAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Ames, Iowa, Amerika Syarikat|publisher=[[Wiley-Blackwell]]|page=472|isbn=9780813815961|oclc=645598149}}</ref> Keadaan ini dipercayai disebabkan oleh kecacatan perkembangan terwaris pada folikel bulu, yang menyebabkan pengkeratinan abnormal dan akhirnya pembentukan jeragat, [[pempalaman folikel]], dan [[folikulitis]] bakteria sekunder yang membawa kepada [[botak|alopesia]] dan kerakan.<ref name="comedone"/> ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|شناءوزر کرديل}}; {{lang-de|italic=yes|Zwergschnauzer}}}} {{Efn|name=b|{{Jawi|شناءوزر کاتيق}}; {{lang-en|italic=yes|miniature schnauzer}}}} {{Efn|name=c|{{Jawi|شناءوزر کچيل}}}} {{Efn|name=d|Raber mentarikhinya ke tahun 1884; ''Der Luxushund'' diterbitkan pada tahun 1888.}} }} ==Rujukan== {{Kategori Commons|Miniature Schnauzer|Schnauzer katik}} {{Senarai rujukan|45em|refs= <ref name="anne">{{Kutip buku|last=Paramoure|first=Anne Fitzgerald|date=1959|title=The Complete Miniature Schnauzer|trans-title=Schnauzer Kerdil Lengkap|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=F1g2GQAACAAJ}}|language=en|location=Middleburg, Virginia, Amerika Syarikat|publisher=Denlinger's Publishers|oclc=11962157}}</ref> <ref name="ash">{{Kutip buku|last=Ash|first=Edward Cecil|date=1931|title=The Practical Dog Book|trans-title=Buku Anjing Amali|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=kQk2AQAAIAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=London, United Kingdom|publisher=[[Simpkin & Marshall]]|oclc=154277445}}</ref> <ref name="beckmann">{{Kutip buku|last=Beckmann|first=Ludwig|date=1895|title=Geschichte und Beschreibung der Rassen des Hundes|trans-title=Sejarah dan Perihal Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=73BaRTzPgpoC}}|language=de|volume=2|location=Braunschweig, Jerman|publisher=Bieweg & Sohn|oclc=20621908}}</ref> <ref name="chem">{{Cite dictionary|title=schnauz|url=https://dict.zero-g.net/#q=schnauz|dictionary=[[Beolingus]]|language=en|location=Chemnitz, Jerman|publisher=[[Universiti Teknologi Chemnitz]]|access-date=14 Mac 2026}}</ref> <ref name="fci">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/en/nomenclature/MINIATURE-SCHNAUZER-183.html|title=FCI breeds nomenclature: ZWERGSCHNAUZER (183)|trans-title=Tatanama baka FCI: ''SCHNAUZER'' KERDIL (183)|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|access-date=14 Mac 2026}}</ref> <ref name="fci2 de">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/183g02-de.pdf|title=FCI - Standard Nr. 183 ZWERGSCHNAUZER|trans-title=Piawaian FCI No. 183 ''Schnauzer'' Kerdil|format=pdf|language=de|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=18 April 2007|access-date=14 Mac 2026}}</ref> <ref name="fci2 en">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/183g02-en.pdf|title=FCI-Standard N° 183 ZWERGSCHNAUZER (Miniature Schnauzer)|trans-title=Piawaian FCI No. 183 ''Schnauzer'' Kerdil (''Schnauzer'' Katik)|format=pdf|language=en|translator-last=Seidler|translator-first=Chris|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=18 April 2007|access-date=14 Mac 2026}}</ref> <ref name="geh">{{Kutip web|url=https://www.g-e-h.de/rassebeschreibungen/46-hunde/90-deutscher-pinscher|url-status=live|title=Deutscher Pinscher|trans-title=Pincer Jerman|language=de|location=Witzenhausen, Jerman|publisher=[[Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220216185440/https://www.g-e-h.de/index.php/rassebeschreibungen/46-hunde/90-deutscher-pinscher|archive-date=16 Februari 2022|access-date=14 Mac 2026}}</ref><!-- <ref name="geh2">{{Kutip web|url=https://www.g-e-h.de/rote-liste-menu/rote-liste|url-status=live|title=Die Rote Liste im Überblick|trans-title=Gambaran Keseluruhan Senarai Merah|language=de|location=Witzenhausen, Jerman|publisher=[[Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221016160749/https://www.g-e-h.de/index.php/rote-liste-menu/rote-liste|archive-date=16 Oktober 2022|access-date=14 Mac 2026}}</ref>--> <ref name="geh3">{{Kutip web|last=Simantke|first=Christel|url=http://www.g-e-h.de/geh/gef-rassen/gefrasse03.htm|url-status=dead|title=Die Gefährdete Nutztierrasse des Jahres 2003: Gefährdete Haus- und Hofhunde: Von Spitzen und Pinschern|trans-title=Baka Haiwan Ternakan Terancam Tahun 2003: Anjing Peliharaan dan Anjing Ladang Terancam: Spits dan Pincer|language=de|location=Witzenhausen, Jerman|publisher=[[Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120606014816/http://www.g-e-h.de/geh/gef-rassen/gefrasse03.htm|archive-date=6 Jun 2012|access-date=14 Mac 2026}}</ref><!-- <ref name="geh4">{{Kutip web|url=https://www.g-e-h.de/images/stories/downloadbereich/koordinatorenbericht_2014.pdf|url-status=live|title=Berichte der GEH-Koordinatoren anlässlich der GEH-Jahrestagung in Witzenhausen vom 20.- 22. Februar 2015|trans-title=Laporan penyelaras GEH sempena persidangan tahunan GEH di Witzenhausen dari 20 hingga 22 Februari 2015|format=pdf|language=de|location=Witzenhausen, Jerman|publisher=[[Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen]]|date=2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20180614064700/http://www.g-e-h.de/images/stories/downloadbereich/koordinatorenbericht_2014.pdf|archive-date=14 Jun 2018|access-date=14 Mac 2026}}</ref> <ref name="geh5">{{Kutip web|url=https://www.g-e-h.de/rassebeschreibungen/46-hunde/449-mittelschnauzer|url-status=live|title=Mittelschnauzer (Pfeffer und Salz)|trans-title=''Schnauzer'' Sederhana (Lada dan Garam)|language=de|location=Witzenhausen, Jerman|publisher=[[Gesellschaft zur Erhaltung alter und gefährdeter Haustierrassen]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20221020175848/https://www.g-e-h.de/index.php/rassebeschreibungen/46-hunde/449-mittelschnauzer|archive-date=20 Oktober 2022|access-date=14 Mac 2026}}</ref>--> <ref name="hans">{{Kutip buku|last=Räber|first=Hans|date=1993|title=Enzyklopädie der Rassehunde: Ursprung, Geschichte, Zuchtziele, Eignung und Verwendung|trans-title=Ensiklopedia Anjing Baka Tulen: Asal Usul, Sejarah, Matlamat Pembiakbakaan, Kesesuaian, dan Kegunaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=2yZqPgAACAAJ}}|language=de|location=Stuttgart, Jerman|publisher=[[Kosmos (penerbit)|Franckh-Kosmos]]|isbn=9783440065556|oclc=643720735}}</ref> <ref name="psk">{{Kutip web|url=https://sb83f7fcde0963aa0.jimcontent.com/download/version/0/module/8509371314/name/rasse-s.pdf|url-status=live|title=Rasseportrait: Schnauzer (Mittelschnauzer)|trans-title=Potret Baka: ''Schnauzer'' (''Schnauzer'' Sederhana)|format=pdf|language=de|location=Remscheid, Jerman|publisher=Pinscher-Schnauzer-Klub 1895|archive-url=https://web.archive.org/web/20240712103439/https://sb83f7fcde0963aa0.jimcontent.com/download/version/0/module/8509371314/name/rasse-s.pdf|archive-date=12 Julai 2024|access-date=14 Mac 2026}}</ref> <ref name="raber">{{Kutip buku|last=Räber|first=Hans|date=5 Jun 2014|title=Enzyklopädie der Rassehunde: Ursprung, Geschichte, Zuchtziele, Eignung und Verwendung|trans-title=Ensiklopedia Anjing Baka Tulen: Asal Usul, Sejarah, Matlamat Pembiakbakaan, Kesesuaian, dan Kegunaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=hbjhBgAAQBAJ}}|language=de|location=Stuttgart, Jerman|publisher=[[Kosmos (penerbit)|Franckh-Kosmos]]|isbn=9783440143032|oclc=859358889}}</ref><!-- <ref name="rugh">{{Kutip buku|last=Rugh|first=Karla S.|date=1 Oktober 2009|title=Miniature Schnauzers: A Complete Pet Owner's Manual|trans-title=Schnauzer Katik: Panduan Lengkap Pemilik Haiwan Peliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=qj75uQEACAAJ}}|language=en|edition=semakan ke-2|location=Hauppauge, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[B.E.S. Publishing]]|pages=5–9|isbn=9780764142451|oclc=464258848}}</ref>--> <ref name="sci">{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> <ref name="skk">{{Kutip web|url=http://newsletter15.dogdotcom.be/en/skk.aspx|url-status=live|title=Registration figures worldwide – from top thirty to endangered breeds|trans-title=Angka pendaftaran sedunia – daripada tiga puluh teratas kepada baka terancam|language=en|publisher=dogdotcom|archive-url=https://web.archive.org/web/20221216042611/http://newsletter15.dogdotcom.be/en/skk.aspx|archive-date=16 Disember 2022|access-date=14 Mac 2026}}</ref> <ref name="vdh">{{Kutip web|url=https://welpen.vdh.de/hunderassen/rasselexikon/ergebnis/zwergschnauzer|url-status=live|title=Zwergschnauzer|trans-title=''Schnauzer'' Kerdil|language=de|location=Dortmund, Jerman|publisher=[[Verband für das Deutsche Hundewesen]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20260116213105/https://welpen.vdh.de/hunderassen/rasselexikon/ergebnis/zwergschnauzer|archive-date=16 Januari 2026|access-date=14 Mac 2026}}</ref> <ref name="vdh2">{{Kutip web|url=https://www.vdh.de/rasse-des-monats/rasse-des-monats-pinscher-und-schnauzer/|url-status=live|title=Die Rasse des Monats: Pinscher und Schnauzer|trans-title=Baka Bulan Ini: Pincer dan ''Schnauzer''|language=de|location=Dortmund, Jerman|publisher=[[Verband für das Deutsche Hundewesen]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805194432/https://www.vdh.de/rasse-des-monats/rasse-des-monats-pinscher-und-schnauzer/|archive-date=5 Ogos 2020|access-date=14 Mac 2026}}</ref> <ref name="vdh3">{{Kutip web|url=https://www.vdh.de/ueber-den-vdh/welpenstatistik/|url-status=live|title=Welpenstatistik|trans-title=Statistik Anak Anjing|language=de|location=Dortmund, Jerman|publisher=[[Verband für das Deutsche Hundewesen]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907222127/https://www.vdh.de/ueber-den-vdh/welpenstatistik/|archive-date=7 September 2022|access-date=14 Mac 2026}}</ref> }} {{Anjing Jerman}} {{Pincer dan schnauzer}} {{Anjing pemburu tikus}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Jerman]] [[Kategori:Baka FCI]] [[Kategori:Anjing teman]] [[Kategori:Anjing pemburu tikus]] qehaol4esek5qhf9pm6abwk3rk240qt 14 662795 6844469 3214141 2026-05-09T03:43:33Z Amir Hamzah 2008 17303 6844469 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Feral dogs}} [[Kategori:Haiwan jalang|Anjing]] [[Kategori:Jenis anjing|Jalang]] pkiwwqfstu37mg4vy4el9ehfcwwfad1 14 662797 6844474 6843039 2026-05-09T03:57:47Z Amir Hamzah 2008 17303 6844474 wikitext text/x-wiki {{Category main article}} Anjing botak ialah sekumpulan [[anjing]] dengan kebotakan (separa). [[Kategori:Jenis anjing|Botak, Anjing]] 3cyoha3wrpoh2mbbp4tabdb0fn4tqth 14 662991 6844429 3214722 2026-05-09T02:00:00Z Amir Hamzah 2008 17303 6844429 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Foxhunting}} {{Category main article}} [[Kategori:Pemburuan mengikut buruan|Rubah]] [[Kategori:Sukan penunggangan kuda]] [[Kategori:Sukan anjing]] [[Kategori:Rubah dalam budaya|Pemburuan]] [[Kategori:Pemburuan dengan hound|Rubah]] [[Kategori:Sukan darah]] dg861666uh2s1a43tprx4u98blz1s2h 0 665469 6844393 6802662 2026-05-09T00:00:15Z Amir Hamzah 2008 17303 6844393 wikitext text/x-wiki {{Kotak info baka anjing | name = Anjing pemburu Afghan | image = Afghan dog - cropped.jpg | image_caption = Anjing pemburu Afghan dengan lapis bulu krim muda | altname = {{Plainlist| * ''Tazi'' }} | origin = Afghanistan | height = {{Convert|61|-|73|cm|in|abbr=on}} | weight = {{Convert|20|-|27|kg|lb|abbr=on}} | coat = Panjang dan halus | colour = {{Plainlist| * Perang kekuning-kuningan * Emas * ''Brindle'' * Putih * Merah * Krim * Biru * Kelabu * Triwarna }} | litter_size = 6–8 ekor anak anjing | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/228g10-en.pdf }} '''Anjing pemburu Afghan'''{{Efn|name=a}} ialah satu baka ''[[hound]]'' yang dibezakan dengan lapis bulu tebal, halus, dan bak sutera dan ekor dengan gulungan di hujung. Baka ini berasal dari pergunungan sejuk di [[Afghanistan]]. Nama tempatannya ialah '''''tāžī spay''''' ({{lang-ps|تاژي سپی}}) atau '''''sag-e tāzi''''' ([[Bahasa Dari]]: سگ تازی). Nama lain untuk baka ini merupakan ''tāzī'', anjing pemburu Balkh, anjing pemburu Balochi, dan anjing pemburu [[Barakzai]].<ref>{{Kutip buku|last=Brearley|first=Joan McDonald|date=1965|title=This Is the Afghan Hound|trans-title=Inilah Anjing Pemburu Afghan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=xKeOkgAACAAJ}}|language=en|location=Jersey City, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[TFH Publications]]|pages=13–25|isbn=9780876662311|oclc=1385205}}</ref> [[American Kennel Club]] (AKC) memerihalkan baka ini sebagai antara baka paling menarik mata. Anjing pemburu Afghan ialah "bangsawan menyendiri dan bermaruah dengan kecantikan mengagumkan". Walaupun berpenampilan serba indah, anjing pemburu Afghan memiliki "unsur lucu tersayang dan kesetiaan mendalam".<ref name="akc.org">{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/afghan-hound/|title=Afghan Hound|trans-title=Anjing Pemburu Afghan|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=25 Januari 2024}}</ref> Lapis bulu distingtif anjing pemburu Afghan yang dikagumi sejak zaman purba kerana kecantikannya dikembangkan sebagai perlindungan daripada iklim pergunungan mencabar. Tapak kaki besarnya berguna sebagai penyerap hentakan di rupa bumi berbatu.<ref name="akc.org"/> ==Sejarah== Anjing pemburu Afghan telah dikenal pasti sebagai [[baka anjing#Baka basal|baka basal]] yang mendahului kemunculan baka moden pada abad ke-19. Ia paling berkait rapat dengan ''[[saluki]]''.<ref name="Parker">{{Kutip jurnal|last1=Parker|first1=Heidi G.|last2=Kim|first2=Lisa V.|last3=Sutter|first3=Nathan B.|last4=Carlson|first4=Scott M.|last5=Lorentzen|first5=Travis D.|last6=Malek|first6=Tiffany Bedizon|last7=Johnson|first7=Gary Steven|last8=DeFrance|first8=Hawkins B.|last9=Ostrander|first9=Elaine Ann|author9-link=Elaine Ostrander|last10=Kruglyak|first10=Leonid|author10-link=Leonid Kruglyak|date=21 Mei 2004|title=Genetic Structure of the Purebred Domestic Dog|trans-title=Struktur Genetik Anjing Bela Jinak Baka Tulen|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=304|issue=5674|pages=1160–1164|bibcode=2004Sci...304.1160P|doi=10.1126/science.1097406|issn=0036-8075|jstor=3836878|pmid=15155949|s2cid=43772173}}</ref> [[Fail:Stamp of Afghanistan - 1962 - Colnect 647962 - Afghan Hound Canis lupus familiaris.jpeg|thumb|left|Anjing pemburu Afghan yang digambarkan pada sekeping setem pos dari Afghanistan (1962)]] Sambungan dengan jenis-jenis dan baka-baka lain dari kawasan sama mungkin menyediakan petunjuk kepada sejarah. Nama untuk anjing pemburu Afghan ''coursing'' gurun, ''tazi'' (''sag-e-tazi''), mencadangkan keleluhuran berkongsi dengan baka ''[[tazy Kazakhstan|tazy]]'' yang sangat serupa dari kawasan [[Laut Kaspia]] di [[Rusia]] dan di [[Turkmenistan]]. Jenis-jenis atau baka-baka lain dengan penampilan serupa merupakan ''[[taigan]]'', dari rantau pergunungan [[Tian Shan]] di sempadan China dengan Afghanistan, dan anjing pemburu [[Barakzai]], atau anjing pemburu [[Lembah Kurram]].<ref>{{Kutip buku|last1=Miller|first1=Constance O.|last2=Gilbert|first2=Edward M.|date=1988|title=The New Complete Afghan Hound|trans-title=Anjing Pemburu Afghan Lengkap Baharu|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=r7UvPQAACAAJ}}|language=en|edition=ke-4|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Howell Book House]]|pages=19–42|isbn=9780876050019|oclc=17108672}}</ref> Sebaik keluar dari Afghanistan, sejarah baka anjing pemburu Afghan menjadi terjalin dengan sejarah [[pertunjukan anjing]] terawal dan sejarah [[The Kennel Club]] (United Kingdom). Pelbagai anjing pemburu penglihatan dibawa ke England pada tahun 1800-an oleh para pegawai tentera yang pulang dari [[kepimpinan dan wilayah di India British|India British]] dan dipamerkan dalam pertunjukan anjing yang ketika itu baru menjadi popular, atas pelbagai nama, seperti anjing pemburu Barakzai.<ref name="historie">{{Kutip web|url=http://www.nika-afghani.unas.cz/historie.htm|url-status=dead|title=Historie afgánského chrta|trans-title=Sejarah anjing pemburu Afghan|language=cs|publisher=nika-afghani.unas.cz|archive-url=https://web.archive.org/web/20110718185257/http://www.nika-afghani.unas.cz/historie.htm|archive-date=18 Julai 2011|access-date=11 Mac 2024}}</ref> Ia juga dipanggil "grehaun Parsi" oleh orang Inggeris sebagai rujukan kepada anjing pemburu penglihatan peribumi mereka sendiri.<ref>{{Kutip buku|last=Brearley|first=Joan McDonald|date=1965|title=This Is the Afghan Hound|trans-title=Inilah Anjing Pemburu Afghan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=xKeOkgAACAAJ}}|language=en|location=Jersey City, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[TFH Publications]]|page=22|isbn=9780876662311|oclc=1385205}}</ref> Seekor anjing khususnya, Zardin, dibawa pada tahun 1907 dari India oleh Kapten John Barff.<ref>{{Kutip web|url=http://www.afghanhoundtimes.com/zardinb.htm|url-status=dead|title=Afghan Hound Art and Antics|trans-title=Seni dan Barang Antik Anjing Pemburu Afghan|language=en|publisher=Afghan Hound Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20210422133000/https://www.afghanhoundtimes.com/zardinb.htm|archive-date=22 April 2021|access-date=11 Mac 2024}}</ref> Zardin menjadi ideal awal untuk [[piawaian baka|jenis baka]] yang masih dirujuk sebagai grehaun Parsi. Zardin ialah asas bagi penulisan untuk piawaian baka pertama pada tahun 1912, tetapi kitaran pembiakbakaan ini dihentikan oleh Perang Dunia Pertama.<ref name="historie"/> [[Fail:Afghan Hound3.jpg|thumb|Anjing muda. Banyak individu mempunyai topeng muka hitam.]] [[Fail:Small Dog Confidence (6034999613) (cropped).jpg|thumb|Anjing pemburu Afghan berlapis bulu krim cerah]] [[Fail:Afghan Hound 2.JPG|thumb|Anjing pemburu Afghan dalam gelanggang]] Daripada jenis-jenis anjing pemburu penglihatan berbulu panjang yang dikenali di Afghanistan, dua strain utama membentuk baka anjing pemburu Afghan moden. Yang pertama ialah sekumpulan anjing pemburu yang dibawa ke [[Scotland]] dari [[Balochistan (Afghanistan)|Balochistan]] oleh Mejar dan Pn. G. Bell-Murray dan Cik Jean C. Manson pada tahun 1920 dan anjing ini dikenali sebagai strain Bell-Murray.<ref>{{Kutip web|last=Rhodes|first=Susan|url=https://www.ahaonline.co.uk/history.html|url-status=dead|title=History of the AHA|trans-title=Sejarah AHA|language=en|publisher=Afghan Hound Association|archive-url=https://web.archive.org/web/20140723125151/http://ahaonline.co.uk/history.html|archive-date=23 Julai 2014|access-date=11 Mac 2024}}</ref> Anjing ini daripada jenis "steppe" atau "gurun" dan berlapis bulu kurang lebat.<ref name="Flaim2023">{{Kutip web|last=Flaim|first=Denise|date=19 Januari 2021|url=https://www.akc.org/expert-advice/dog-breeds/afghan-hound-history/|title=Afghan Hound History: From Ancient Breed to Dignified Companion|trans-title=Sejarah Anjing Pemburu Afghan: Daripada Baka Purba kepada Pendamping Bermaruah|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=11 Mac 2024}}</ref> Strain kedua ialah sekumpulan anjing dari sebuah kenel di [[Kabul]] yang dimiliki oleh Pn. Mary Amps, yang dihantar oleh beliau ke England pada tahun 1925. Beliau dan suami beliau datang ke Kabul selepas [[Perang Inggeris–Afghanistan Ketiga|perang Afghanistan]] pada tahun 1919 dan bapa pengasa bagi kenel beliau (bernama Ghazni) di Kabul ialah seekor anjing yang hampir menyerupai Zardin. Strain Ghazni beliau ialah jenis gunung berlapis bulu lebih lebat. Kebanyakan anjing pemburu Afghan di Amerika Syarikat dikembangkan daripada strain Ghazni dari England. Anjing pemburu Afghan pertama di Australia diimport dari Amerika Syarikat pada tahun 1934, juga daripada strain Ghazni.<ref name="Haymann">{{Kutip web|last=Haymann|first=Franck|date=5 Mei 2006|url=http://www.aniwa.com/en/chien/document/en/chien/magazine/discover/dog-breeds/afghan-hound--from-the-streets-of-kabul-to-the-main-rings-of-the-world/index.htm|url-status=dead|title=Afghan Hound, From The Streets Of Kabul To The Main Rings Of The World|trans-title=Anjing Pemburu Afghan, dari Jalanan Kabul ke Gelanggang Utama di Dunia|language=en|publisher=Aniwa|archive-url=https://web.archive.org/web/20080830030454/http://www.aniwa.com/en/chien/document/en/chien/magazine/discover/dog-breeds/afghan-hound--from-the-streets-of-kabul-to-the-main-rings-of-the-world/index.htm|archive-date=30 Ogos 2008|access-date=11 Mac 2024}}</ref> Strain gunung dan steppe menjadi bercampur menjadi baka anjing pemburu Afghan dan piawaian baharu ditulis pada tahun 1948 yang masih digunakan kini.<ref name="Flaim2023"/> Anjing pemburu Afghan juga terdapat dengan lapis bulu jauh lebih "bercorak". Ini diturunkan daripada susur galur Bell-Murray dan susur galur Ghazni dan dipaparkan dengan jumbai jauh lebih ringan pada lapis bulu, pelana lebih dalam (kerap terlihat seperti pelana), dan bulu jauh lebih pendek pada muka dan leher. Anjing pemburu Afghan khusus ini dipercayai merupakan hasil dari bahagian-bahagian lebih panas di negara itu.<ref>{{Kutip buku|last=Niblock|first=Margaret|date=1980|title=The Afghan Hound: A Definitive Study|trans-title=Anjing Pemburu Afghan: Kajian Muktamad|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=ztL-PQAACAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=Arco|isbn=9780668049344|oclc=6652017}}</ref> Kecantikan anjing pemburu Afghan menyebabkannya menjadi anjing pertunjukan dan anjing peliharaan yang sangat diingini dan ia diiktiraf oleh semua kelab kenel utama di dunia berbahasa Inggeris. Salah seekor anjing Ghazni Amps, Sirdar, memenangi ''best in show'' dalam [[Crufts]] pada tahun 1928 dan tahun 1930. Seekor anjing pemburu Afghan ditampilkan pada muka hadapan majalah ''[[Life (majalah)|Life]]'' pada 26 November 1945. Anjing pemburu Afghan ialah baka paling popular di Australia pada tahun 1970-an dan memenangi kebanyakan rancangan utama.<ref name="Haymann"/> Seekor anjing pemburu Afghan memenangi Best in Show (BIS) dalam [[Pertunjukan Anjing Sedunia]] 1996 di Budapest.<ref>{{Kutip web|author=DGM|date=5 Mac 2019|url=https://doglime.com/afghan-hound-breed-information/|title=Afghan Hound Dog Breed Information|trans-title=Maklumat Baka Anjing Anjing Pemburu Afghan|language=en|publisher=Doglime|access-date=11 Mac 2024}}</ref> Anjing pemburu Afghan ialah BIS dalam [[Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club]] pada tahun 1957 dan sekali lagi pada tahun 1983.<ref>{{Kutip web|url=http://www.westminsterkennelclub.org/history/biswinners.html|url-status=dead|title=Best in Show Winners|trans-title=Pemenang Best in Show|language=en|publisher=[[Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club|Westminster Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20071225033923/http://westminsterkennelclub.org/history/biswinners.html|archive-date=25 Disember 2007|access-date=11 Mac 2024}}</ref> Baka anjing pemburu Afghan tidak lagi digunakan untuk perburuan, walaupun ia dapat terlihat dalam sukan ''[[lure coursing]]''.<ref>{{Kutip web|url=http://www.peds.co.uk/afghan/coursing.htm|url-status=dead|title=Afghan Hound Lure Coursing 2002|trans-title=''Lure Coursing'' Anjing Pemburu Afghan 2002|language=en|publisher=peds.co.uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20081112184239/http://www.peds.co.uk/afghan/coursing.htm|archive-date=12 November 2008|access-date=11 Mac 2024}}</ref> Pada 3 Ogos 2005, ahli sains Korea [[Hwang Woo-suk]] mengumumkan bahawa pasukan penyelidik beliau telah menjadi pasukan pertama yang berjaya [[klon|mengklonkan]] seekor anjing, seekor anjing pemburu Afghan bernama [[Snuppy]]. Pada tahun 2006, Hwang Woo-suk dipecat daripada jawatan universiti beliau kerana memalsukan data dalam penyelidikan beliau. Walau bagaimanapun, Snuppy ialah klon tulen dan dengan itu anjing klon pertama dalam sejarah.<ref>{{Kutip berita|last=Palca|first=Joe|date=3 Ogos 2005|title=Meet Snuppy, the World's First Cloned Dog|trans-title=Kenali Snuppy, Anjing Klon Pertama di Dunia|url=https://www.npr.org/2005/08/03/4784301/meet-snuppy-the-worlds-first-cloned-dog|url-status=live|language=en|publisher=[[National Public Radio|NPR]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110511185132/http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=4784301|archive-date=11 Mei 2011|access-date=18 Januari 2025}}</ref> Zaida, seekor anjing pemburu Afghan, dianugerahi tempat ke-1 dalam kategori Hound untuk acara Westminster Kennel Club ke-150.<ref>{{Kutip web|url=https://www.westminsterkennelclub.org/group-results/|title=Group Results|trans-title=Keputusan Kumpulan|language=en|publisher=[[Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club|Westminster Kennel Club]]|access-date=14 Mac 2026}}</ref> ==Perihal== [[Imej:Afghan-Hound.jpg|thumb|Anjing pemburu Afghan ini adalah hitam dan ''[[brindle]]''; walau bagaimanapun, foto ini menunjukkannya dengan sentuhan kemerah-merahan pada lapis bulunya, yang dapat hadir pada anjing berlapis bulu hitam.]] [[Fail:Afghane.jpg|thumb|Seekor anjing pemburu Afghan berlapis bulu lengkap]] Anjing baka ini terdapat dengan banyak warna lapis bulu berlainan. Sebuah kajian yang memetakan gen-gen anjing pemburu Afghan dan membincangkan kesan gen pada warna lapis bulu pada baka ini diterbitkan dalam ''Journal of Heredity'' pada tahun 2010.<ref>{{Kutip web|last=Schmutz|first=Sheila Marie|date=April 2006|url=https://www.sheilaschmutz.net/Canid/AfghanCoatColorGenetics.pdf|title=Afghan Hound Coat Colors and DNA Tests|trans-title=Warna Lapis Bulu Anjing Pemburu Afghan dan Ujian DNA|language=en|publisher=Sheila Schmutz's Genealogy & Genetics Pages|access-date=11 Mac 2024}}</ref> Anjing pemburu Afghan adalah tinggi dan berdiri setinggi {{Convert|61|-|74|cm|in|round=0.5|abbr=on}} dan berukuran seberat {{Convert|20|-|27|kg|lb|abbr=on}}. Lapis bulunya mungkin memiliki sebarang warna, tetapi tanda-tanda putih, khususnya pada kepala, tidak digalakkan; banyak individu mempunyai [[topeng melanisme|topeng muka hitam]].<ref name="akc.org"/> Suatu spesimen mungkin mempunyai janggut pada rahang bawah, yang dikenali sebagai "mandarin".<ref>{{Kutip web|url=https://www.ukcdogs.com/afghan-hound|title=Afghan Hound|trans-title=Anjing Pemburu Afghan|language=en|publisher=[[United Kennel Club]]|access-date=11 Mac 2024|quote=The hair on the muzzle and foreface of a mature Afghan Hound is short but puppies carry heavy facial hair known as "monkey whiskers" until about one year of age. Some Afghan Hounds have a refined beard, called a "mandarin," on the lower jaw, which adds to the oriental expression.}}</ref> Sesetengah anjing pemburu Afghan hampir putih, tetapi anjing berwarna-warni (putih dengan pulau-pulau merah atau hitam) dikenakan penalti dalam piawaian AKC tetapi tidak begitu menurut FCI.<ref>{{Kutip buku|last1=Miller|first1=Constance O.|last2=Gilbert|first2=Edward M.|date=1988|title=The New Complete Afghan Hound|trans-title=Anjing Pemburu Afghan Lengkap Baharu|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=r7UvPQAACAAJ}}|language=en|edition=ke-4|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Howell Book House]]|page=183|isbn=9780876050019|oclc=17108672}}</ref> Lapis bulu panjang dan bertekstur halus memerlukan penjagaan dan pendandanan banyak.<ref>{{Kutip buku|last1=Miller|first1=Constance O.|last2=Gilbert|first2=Edward M.|date=1988|title=The New Complete Afghan Hound|trans-title=Anjing Pemburu Afghan Lengkap Baharu|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=r7UvPQAACAAJ}}|language=en|edition=ke-4|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Howell Book House]]|pages=234–240|isbn=9780876050019|oclc=17108672}}</ref> Toncet panjang dan pelana berbulu lebih pendek pada belakang anjing ini merupakan ciri distingtif bagi lapis bulu anjing pemburu Afghan. Tulang pinggul tinggi dan gelang kecil unik di hujung ekor juga merupakan ciri baka ini.<ref>{{Kutip buku|last=Harcourt-Brown|first=Bryony|date=20 Julai 2000|title=Afghan Hound|trans-title=Anjing Pemburu Afghan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=N_qZBqD2tEAC}}|language=en|location=Dorking, Surrey, United Kingdom|publisher=Interpet Publishing|pages=18–22|isbn=9781902389080|oclc=44785739}}</ref> Perangai anjing pemburu Afghan tipikal mungkin merupakan perangai menyendiri dan bermaruah, tetapi gembira dan lucu apabila bermain.<ref>{{Kutip buku|last1=Miller|first1=Constance O.|last2=Gilbert|first2=Edward M.|date=1988|title=The New Complete Afghan Hound|trans-title=Anjing Pemburu Afghan Lengkap Baharu|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=r7UvPQAACAAJ}}|language=en|edition=ke-4|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Howell Book House]]|page=189|isbn=9780876050019|oclc=17108672}}</ref> Baka ini, sebagaimana kecenderungan [[anjing pemburu penglihatan]], mempunyai dorongan pemangsa tinggi dan mungkin membunuh haiwan kecil dan haiwan ternakan.<ref>{{Kutip buku|last=Harrison|first=Charles|date=1971|title=The Afghan Hound|trans-title=Anjing Pemburu Afghan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=ZBLWAQAACAAJ}}|language=en|edition=ke-1|location=London, United Kingdom|publisher=Popular Dogs|page=104|isbn=9780091069308|oclc=59075205}}</ref> Kajian genomik telah menunjukkan anjing pemburu Afghan sebagai salah satu baka anjing tertua.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Savolainen|first1=Carl Peter Olavi|author1-link=Peter Savolainen|last2=Zhang|first2=Yaping|author2-link=Zhang Yaping|last3=Luo|first3=Jing|last4=Lundeberg|first4=Joakim|last5=Leitner|first5=Thomas Kenneth|date=22 November 2002|title=Genetic Evidence for an East Asian Origin of Domestic Dogs|trans-title=Bukti Genetik untuk Asal Usul Anjing Bela Jinak di Asia Timur|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=298|issue=5598|pages=1610–1613|bibcode=2002Sci...298.1610S|doi=10.1126/science.1073906|issn=0036-8075|jstor=3832846|pmid=12446907|s2cid=32583311}}</ref> Baka ini mempunyai reputasi sesama jurulatih anjing sebagai anjing yang mempunyai "kecerdasan kepatuhan" agak perlahan; [[Stanley Coren]], dalam buku beliau ''[[The Intelligence of Dogs]]'', meletakkan baka ini sebagai yang terakhir dalam kalangan 138 baka yang disebut dalam kebolehan untuk memahami dan mematuhi perintah, kerana memerlukan lebih daripada 80 ulangan untuk memahami perintah baharu dan mematuhi perintah pertama kurang daripada 25% masa. Coren memerhatiakn bahawa anjing pemburu Afghan dinilai secara tekal sesama baka anjing paling tidak patuh sesama semua jurulatih yang dirujuk oleh beliau, dengan majoriti (121 daripada 199) yang menempatkan anjing pemburu Afghan dalam sepuluh baka terendah daripada 133 yang tersenarai.<ref name="coren1">{{Kutip web|last=Coren|first=Stanley|author-link=Stanley Coren|date=15 Julai 2009|url=https://www.psychologytoday.com/us/blog/canine-corner/200907/canine-intelligence-breed-does-matter|title=Canine Intelligence—Breed Does Matter|trans-title=Kecerdasan Anjing—Baka Adalah Penting|language=en|publisher=[[Psychology Today]]|access-date=11 Mac 2024}}</ref> ==Varian== [[Fail:Way Up Mr. Mister (Maestro).jpg|thumb|Lapis bulu gelap anjing pemburu Afghan]] ===''Khalag tazi''=== ''Khalag tazi'' ialah satu keragaman anjing pemburu Afghan yang diperkenalkan ke [[Eropah]] pada tahun 1920, apabila seorang pegawai [[Tentera Darat India]], Mejar G Bell-Murray, membawa beberapa ekor pulang dari [[Afghanistan]].<ref>{{Kutip web|url=http://afghanhoundtimes.com/nz2.htm|url-status=dead|title=Afghan Controversy: What is the correct type?|trans-title=Kontroversi Afghan: Apakah jenis betul?|language=en|publisher=Afghan Hound Times|archive-url=https://web.archive.org/web/20140726011237/http://afghanhoundtimes.com/nz2.htm|archive-date=26 Julai 2014|access-date=11 Mac 2024}}</ref> ===''Bakhmull''=== [[Fail:Bakhmull-david-el-bark.jpg|thumb|''Bakhmull'']] ''Bakhmull'' (juga ''bakhmull tazi'' atau ''tazi bakhmull'', juga dipanggil anjing pemburu asli Afghan) ialah keragaman berbulu panjang bagi [[anjing pemburu penglihatan]]. Ia telah dibiakbakakan kebanyakannya di Rusia dan didakwa mewakili anjing pemburu Afghan yang asli di [[Afghanistan]].<ref name=":2"/> Dalam [[bahasa Pashto]], perkataan ''bakhmull'' memaksudkan "baldu",<ref>{{Kutip web|last=Hancock|first=David|url=https://www.davidhancockondogs.com/archives/archive_001_149/143.html|title=HUNTING DOG OF THE AFGHANS - The Himalayan Sighthound|trans-title=ANJING PEMBURU ORANG AFGHAN - Anjing Pemburu Penglihatan Himalaya|language=en|publisher=Charwynne Dog Features|access-date=11 Mac 2024}}</ref> yang digunakan untuk merujuk lapis bulu sutera anjing ini, yang agak banyak dan panjang pada seluruh tubuh, kecuali "pelana" (tengah hingga bawah belakang), bahagian depan keempat-empat tungkai, dan muncung. Warnanya sentiasa perang kekuning-kuningan, gading, atau putih, dengan "pelana" lebih gelap, justeru menghasilkan kesan anjing (kekuning-kuningan) yang warna lapis bulunya memadani batu pasir khaki dan batu kapur di landskap gunung dan gurun [[Hindu Kush]]. Warna-warna berikut tidak diizinkan: merah, merah dengan tompok-tompok putih, hitam, dan hitam dengan tompok-tompok putih.<ref name=":3">{{Kutip web|url=https://www.bakhmull.com/stande.htm|title=Breed standard for "bakhmull"|trans-title=Piawaian baka untuk "''bakhmull''"|language=en|publisher=bakhmull.com|access-date=11 Mac 2024}}</ref> Sejak tahun 1980-an, pusat pembiakbakaan ''bakhmull'' ialah Rusia, bermula di Moscow, kemudian tersebar ke pelbagai tempat lain di [[Komanwel Negara-Negara Merdeka|CIS]]. [[Ternakan asasi]] dibawa ke Rusia pada tahun 1970-an oleh anggota tentera yang pulang dari Afghanistan. Natalia Gherasiova (seorang pembiak baka, dari kenel Blue Dale el Bark Bakhmull, dan hakim pertunjukan anjing) mengasaskan Kelab ''Bakhmull'' Kebangsaan,<ref name=":2">{{Kutip web|last=Gherasiova|first=Natalia|url=https://bakhmull.com/stat31.htm|title=The history of bakhmulls in Russia|trans-title=Sejarah ''bakhmull'' di Rusia|language=en|publisher=bakhmull.com|access-date=11 Mac 2024}}</ref>{{Terbitan sendiri dalam baris|date=Disember 2018}} yang bergabung dengan [[Persekutuan Rusia untuk Anjing Pemburu]] (RFOS) dan [[Persekutuan Kinologi Rusia]] (RKF). [[Piawaian baka]] pertama kali diterbitkan pada tahun 1985 dan semakan kongsi RFOS–RKF dihasilkan pada tahun 1997.<ref name=":3"/> ''Bakhmull'' berburu secara bersendirian dan secara berpasangan. Walaupun lapis bulunya panjang, lapis bulunya tidak memerlukan banyak penjagaan. Kakinya dilindungi dengan baik daripada kecederaan oleh "jumbai" (bulu kaki tambahan tebal). Lapis bulu baldu panjang dan staminanya menjadikannya lebih sesuai daripada banyak baka untuk cuaca mencabar. Piawaian baka mensyaratkan "lenggok bangsawan dan kepala cantik dengan ... mata mirip gazel". Mata patut besar, berwarna perang, condong ke atas, dan berbentuk badam, dengan pinggir bergaris luar hitam. Pewarnaan hitam diwajibkan pada hidung dan bibir untuk kedua-dua ''bakhmull'' putih dan perang kekuning-kuningan. Ketinggian jantan sepatutnya {{Convert|68|-|73|cm|in}}, {{Convert|65|-|70|cm|in}} untuk betina. Ketinggian pada paras [[kelasa]] adalah lebih tinggi sebanyak {{Convert|3|-|4|cm|in}} daripada ketinggian pada paras [[punggung (haiwan)|krup]].<ref name=":3"/> ==Kesihatan== ===Jangka hayat=== Sebuah kajian United Kingdom mendapati jangka hayat sebanyak 11.1 tahun untuk baka ini berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> ===Kebimbangan kesihatan=== Isu kesihatan utama merupakan [[alergi]], [[barah|kanser]], dan [[displasia pinggul anjing|displasia pinggul]]. Seperti anjing pemburu penglihatan lain, anjing pemburu Afghan adalah peka terhadap [[anestesia]], kerana anjing pemburu penglihatan mempunyai paras lemak badan agak rendah. Anjing pemburu Afghan juga merupakan antara baka anjing yang paling berkemungkinan untuk menghidap kilotoraks, iaitu keadaan jarang yang menyebabkan saluran toraks bocor, lalu membolehkan sejumlah besar [[kilus|bendalir kilus]] memasuki rongga dada anjing berkenaan.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Fossum|first1=Theresa Welch|author1-link=Theresa Welch Fossum|last2=Birchard|first2=Stephen J.|last3=Jacobs|first3=Robert M.|date=1 Jun 1986|title=Chylothorax in 34 dogs|trans-title=Kilotoraks pada 34 ekor anjing|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=188|issue=11|pages=1315–1318|doi=10.2460/javma.1986.188.11.1315|issn=1943-569X|pmid=3721989|s2cid=31097988|doi-access=free}}</ref><ref>{{Kutip web|url=http://aubreyamc.com/canine/afghan-hound/|url-status=dead|title=Afghan Hound|trans-title=Anjing pemburu Afghan|language=en|publisher=Aubrey Animal Medical Center|archive-url=https://web.archive.org/web/20160816025644/http://aubreyamc.com/canine/afghan-hound/|archive-date=16 Ogos 2016|access-date=11 Mac 2024}}</ref> Keadaan ini biasanya mengakibatkan kilasan cuping paru-paru (iaitu apabila paru-paru anjing berkenaan memintal di dalam rongga dada, lalu memerlukan pembedahan kecemasan), kerana dada berbentuk "tong" yang dalam secara tipikal pada baka ini. Jika tidak dibetulkan melalui pembedahan, kilotoraks akhirnya dapat menyebabkan pleuritis berfibrosis, atau pengerasan organ, kerana tisu parut yang terbentuk di sekeliling organ untuk melindunginya daripada bendalir kilus. Kilotoraks kerap membawa maut.<ref>{{Kutip majalah|last=Laudermilch|first=Eileen|date=September 1996|title="Chylo....What?" Chylothorax in the Afghan Hound|trans-title="Kilo....Apa?" Kilotoraks pada Anjing Pemburu Afghan|magazine=The Afghan Hound Review|language=en|issue=September/Oktober}}</ref> Antara masalah kesihatan lain merupakan [[kelumpuhan larinks]], [[kardiomiopati terdilat]] (yang dua kali lebih kerap pada jantan berbanding dengan betina), dan isu dermatologi seperti [[keadaan kulit|dermatosis]] responsif testosteron pada anjing jantan (yang kerap terlihat pada jantan terkembiri), penyahpigmenan hidung (yang juga dikenali sebagai hidung Dudley), dan [[barah kulit|tumor kulit]]. Anjing pemburu Afghan juga terdedah kepada [[diabetes insipidus pusat]] (CDI), [[hipotiroidisme pada anjing|hipotiroidisme]], dan [[trikilemoma|trikolemoma]], iaitu keadaan jarang yang terutamanya menjejaskan anjing lebih tua pada Zaman Pertengahan.<ref name=":1">{{Kutip buku|last1=Gough|first1=Alex|last2=Thomas|first2=Alison|date=16 April 2004|chapter=3-Dogs|trans-chapter=3-Anjing|title=Breed Predispositions to Disease in Dogs & Cats|trans-title=Predisposisi Baka terhadap Penyakit pada Anjing dan Kucing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=-kg1zB9xAAwC}}|language=en|edition=ke-1|location=Oxford, United Kingdom|publisher=[[Wiley-Blackwell]]|pages=11–12|doi=10.1002/9780470690802.ch3|isbn=9780470690802|oclc=232611746}}</ref> Keadaan mata yang dapat berlaku termasuk sindrom poket kantal medial (predisposisi baka ini kerana rupa bentuk kepala), [[distrofi kornea pada anjing|distrofi kornea]], [[katarak]], dan atrofi retina progresif menyeluruh (GPRA). [[Mielopati]] anjing pemburu Afghan (yang menyebabkan ataksia anggota pelvis) kadang-kadang dilaporkan.<ref name=":1"/> ==Dalam kebudayaan popular== [[Fail:2004-09-07 1800x2400 chicago picasso.jpg|thumb|upright|[[Chicago Picasso]], 1967, oleh [[Pablo Picasso]], mewakili kepala seekor anjing pemburu Afghan]] [[Pablo Picasso]] berkata bahawa [[Chicago Picasso|patung beliau pada tahun 1967]] yang terletak di [[Pusat Richard J. Daley|Daley Plaza]] di Chicago mewakili kepala seekor anjing pemburu Afghan bernama Kabul.<ref name="kabul">{{Kutip web|last=Coren|first=Stanley|author-link=Stanley Coren|date=10 Jun 2011|url=https://moderndogmagazine.com/articles/picassos-dogs/|url-status=live|title=Picasso's Dogs|trans-title=Anjing Picasso|language=en|location=Vancouver, Kanada|publisher=[[Modern Dog (majalah)|Modern Dog]]|archive-url=https://archive.ph/20201203133016/https://moderndogmagazine.com/articles/picassos-dogs/20275|archive-date=3 Disember 2020|access-date=11 Mac 2024}}</ref> Anjing pemburu Afghan telah diwakili dalam berbilang filem cereka dan rancangan televisyen animasi, termasuk terbitan Universal Pictures ''[[Balto (filem)|Balto]]'' (Sylvie), terbitan Disney ''[[Lady and the Tramp II: Scamp's Adventure]]'' (Ruby), terbitan Hasbro Studios ''[[Pound Puppies (siri TV 2010)|Pound Puppies]]'' (Twiggy), dan terbitan ABC Kids ''[[Bluey]]'' (Indy). Seekor anjing pemburu Afghan juga muncul dalam filem ''[[One Hundred and One Dalmatians]]'', ''[[101 Dalmatians (filem 1996)|101 Dalmatians]]'', ''[[102 Dalmatians]]'', dan ''[[101 Dalmatians II: Patch's London Adventure]]''. Contoh lain termasuk Putera Amir dari Kinjan daripada ''[[What-a-Mess]]'', Persia daripada ''[[Road Rovers]]'', Desmond daripada ''[[Barney (siri televisyen British)|Barney]]'', Burt daripada ''[[Foofur]]'', Laila daripada ''[[Roadside Romeo]]'', dan Brainy Barker daripada ''[[Krypto the Superdog (siri televisyen)|Krypto the Superdog]]''. [[Senarai watak Archer#Malory Archer|Malory Archer]] dalam rancangan ''[[Archer (siri televisyen 2009)|Archer]]'' juga mempunyai seekor anjing pemburu Afghan bernama Duchess pada satu ketika pada zaman kanak-kanak anaknya.{{Citation needed|date=Mei 2024}} Seekor anjing pemburu Afghan juga muncul sebagai muppet dalam ''[[The Muppets]]''. Dalam novel tahun 1941 ''[[Between the Acts]]'', [[Virginia Woolf]] menggunakan seekor anjing pemburu Afghan bernama Sohrab untuk mewakili aspek-aspek daripada salah seorang watak manusia daripada buku itu.<ref>{{Kutip buku|last=Frank|first=A. O.|date=2001|title=The Philosophy of Virginia Woolf|trans-title=Falsafah Virginia Woolf|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Fka8J4RyIiwC}}|language=en|location=Budapest, Hungary|publisher=[[Akadémiai Kiadó]]|page=151|isbn=9789630578509|oclc=50316887}}</ref> Anjing pemburu Afghan menampilkan dengan jelas dalam [[video muzik]] ''[[avant-garde]]'' daripada kugiran Perancis [[M83 (kugiran)|M83]], "Set in Stone (M83 Remix)".<ref>{{Kutip web|url=http://www.runproductions.tv/|url-status=dead|title=Homepage|trans-title=Laman|language=en|publisher=Run Productions|archive-url=https://archive.ph/20130418181531/http://www.runproductions.tv/|archive-date=18 April 2013|access-date=11 Mac 2024}}</ref> ==Lihat juga== * [[Senarai baka anjing]] * ''[[Saluki]]'' ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|انجيڠ ڤمبورو افغان}}; {{lang-en|italic=yes|Afghan hound}}}} }} ==Rujukan== {{Senarai rujukan}} ==Bacaan lanjut== {{Kategori Commons|Afghan Hound}} * {{Kutip majalah|title=Aboriginal Afghan Hounds|trans-title=Anjing Pemburu Afghan Peribumi|magazine=The Afghan Hound Review|language=en|issue=Mei/Jun|date=Mei 2002|pages=22, 24, 26, 28}} * {{Kutip web|last=Crapon de Caprona|first=Marie-Dominique|date=2011|url=https://sloughi.tripod.com/preserving/INDIGENOUSLOPEAREDSIGHTHOUNDSFROMCENTRALAFRICATOCHINA.pdf|title=INDIGENOUS LOP EARED SIGHTHOUNDS FROM CENTRAL AFRICA TO CHINA|trans-title=ANJING PEMBURU PENGLIHATAN PERIBUMI BERTELINGA SENGET DARI AFRIKA TENGAH KE CHINA|format=pdf|language=en|publisher=Sloughi Fanciers Association of America|access-date=18 Januari 2025}} * {{Kutip majalah|title=''Judul tidak dikenal pasti''|magazine=The Afghan Hound Review|language=en|issue=November/Disember|date=November 1992|page=128}} * {{Kutip buku|last=Race|first=Lynda|date=1999|chapter=4|title=Afghan Hound: The World of Dogs|trans-title=Anjing Pemburu Afghan: Dunia Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=v9UFAAAACAAJ}}|language=en|location=Waterlooville, Havant, Hampshire, United Kingdom|publisher=Kingdom Books|pages=81–83|isbn=9781852791018|oclc=40752825}} * {{Kutip majalah|title=The Russian Scene|trans-title=Adegan Rusia|magazine=The Afghan Hound Review|language=en|issue=Julai/Ogos|date=Julai 1995|page=104}} * {{Kutip majalah|title=Two Afghan Hound Breeds In Russia!|trans-title=Dua Baka Anjing Pemburu Afghan di Rusia!|magazine=The Afghan Hound Review|language=en|issue=Julai/Ogos|date=Julai 1995|page=102}} * {{Kutip buku|title=Русская охота: энциклопедия|trans-title=Perburuan Rusia: Ensiklopedia|language=ru|publisher=[[Ensiklopedia Besar Rusia]]|date=1998|pages=11–12, 187–188}} {{Anjing Afghanistan}} {{Hound}} [[Kategori:Baka anjing|Pemburu Afghan, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Afghanistan|Pemburu Afghan, Anjing]] [[Kategori:Baka FCI|Pemburu Afghan, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing jarang|Pemburu Afghan, Anjing]] [[Kategori:Anjing pemburu penglihatan|Pemburu Afghan, Anjing]] [[Kategori:Baka haiwan berasal dari Afghanistan|Pemburu Afghan, Anjing]] kyf87x8ddh1hptd9pjmta1mkdqnah8i 0 666971 6844400 6781339 2026-05-09T00:00:23Z Amir Hamzah 2008 17303 6844400 wikitext text/x-wiki {{Tajuk condong}} {{Kotak info baka anjing | name = ''Boerboel'' | image = Boerboel wiki.jpg | image2 = Boerboelmusta3.jpg | altname = Mastif Afrika Selatan{{R|studdert}} | origin = Afrika Selatan | stock = [[Mastif]], [[jenis buldog|buldog]], anjing Boer | maleheight = {{Ubl|unggul {{Convert|66|cm|in}}|minimum {{Convert|60|cm|in}}{{R|sabbs|kusa}}}} | femaleheight = {{Ubl|unggul {{Convert|61|cm|in}}|minimum {{Convert|55|cm|in}}{{R|sabbs|kusa}}}} | coat = pendek, licin | colour = {{Ubl|merah, perang, atau kuning, sama ada padu atau ''[[brindle]]''|hitam (SABBS sahaja)}} | kc_name = [[Kennel Union of Southern Africa]] | kc_std = https://www.kusa.co.za/images/Gallery/Boerboel%20.pdf | kc2_name = South African Boerboel Breeders' Society | kc2_std = https://www.sabbs.co.za/_files/ugd/af9354_f373247f5f1b4560a904acff039f6bda.pdf | note = tidak diiktiraf oleh [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]] }} '''''Boerboel'''''{{Efn|name=a}} ialah satu [[baka anjing|baka]] anjing besar Afrika Selatan daripada jenis [[mastif]] yang digunakan sebagai [[anjing pengawal]] keluarga. Ia besar, dengan lapis bulu pendek, struktur tulang kuat, dan otot cukup terbentuk. Ia diiktiraf oleh [[Kennel Union of Southern Africa]], tetapi tidak oleh [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]].{{R|kusa|fci}} ==Perundangan== Di Afrika Selatan, ''Akta Penambahbaikan Haiwan (62 Tahun 1998)'' mentakrifkan baka haiwan yang asli di republik atau dikembangkan di republik sebagai ''[[baka tempatan|landrace]]'',<ref>{{Kutip web|url=https://www.gov.za/documents/animal-improvement-act|url-status=live|title=Animal Improvement Act 62 of 1998|trans-title=Akta Penambahbaikan Haiwan 62 Tahun 1998|language=en|publisher=Pemerintah Afrika Selatan|date=1998|archive-url=https://web.archive.org/web/20220718182431/https://www.gov.za/documents/animal-improvement-act|archive-date=18 Julai 2022|access-date=19 Mac 2024}}</ref> oleh itu ''boerboel'' dianggap sebagai ''landrace'' di republik itu.<ref name="SABBS">{{Kutip web|url=https://www.sabbs.co.za/|title=Boerboel {{!}} South African Boerboel Breeders Society|language=en|publisher=South African Boerboel Breeders' Society|access-date=18 Januari 2025}}</ref> Akta ini memberikan kuasa kepada "persatuan pembiak baka haiwan" berdaftar dan South African Boerboel Breeders' Society (SABBS) ialah sebuah persatuan pembiak baka haiwan.{{R|gazette}} SABBS ialah satu-satu pertubuhan yang berkuasa di bawah Akta itu untuk mendaftar ''boerboel'' secara rasmi. Sebagai penjaga yang didaftarkan menurut undang-undang bagi baka anjing ''boerboel'', SABBS bertanggungjawab atas piawaian yang menentukan pengenalpastian, perekodan, penilaian, dan penambahbaikan baka ini.{{R|SABBS|kusa2}} Kennel Union of Southern Africa mengiktiraf bahawa ''boerboel'' berdaftar dalam buku-bukunya.{{R|kusa2}} ==Sejarah== Nama ''boerboel'' diterbitkan daripada perkataan [[bahasa Afrikaans]] ''[[bangsa Boer|boer]]'', yang memaksudkan "peladang"/"petani", dan ''boel'', kependekan bagi ''boelhond'', yang memaksudkan buldog ("anjing lembu").{{R|Afrikaans2001}} ''Boerboel'' diturunkan daripada baka silang lama [[sejarah Afrika Selatan|zaman penjajahan]] bagi [[mastif]] dan [[jenis buldog|buldog]] yang digunakan sebagai [[anjing pengawal]] di ladang-ladang terpencil dan di estet-estet untuk [[pemburuan buruan besar]] dan dikenali sebagai anjing Boer{{R|Morris|p=618}} atau anjing pemburu Boer. Keterangan dari tahun 1909 memerihalkan baka silang ini sebagai anjing terbaik untuk [[anjing tangkap|pemburuan]] [[harimau bintang]] dan [[babun]] dalam kawanan; harimau bintang dengan tungkai yang tersangkut pada perangkap dapat dibunuh oleh sekawan anjing ini.{{R|BHJ1909|p=186}} ''[[Standard Encyclopaedia of Southern Africa]]'' memerihalkan mastif Boer sebagai petarung cemerlang; seekor malah membunuh harimau bintang dalam empat pertarungan tunggal selama sebilangan tahun, tetapi dibunuh oleh yang kelima.{{R|SESA1971}} Pembiakbakaan ''boerboel'' bermula pada tahun 1950-an. Sebuah [[kelab baka|persatuan baka]], iaitu Suid-Afrikaanse Boerboel Telersvereniging atau South African Boerboel Breeders '''Association''', diasaskan pada tahun 1983.{{R|kusa2}} Sebuah persatuan baharu, South African Boerboel Breeders' '''Society''', dibentuk pada tahun 2012 dan didaftarkan dengan [[Jabatan Pertanian, Perhutanan, dan Perikanan (Afrika Selatan)|Jabatan Pertanian, Perhutanan, dan Perikanan]] pada tahun 2014.{{R|kusa2|gazette}} ==Ciri== ''Boerboel'' ialah anjing besar dengan struktur tulang kuat dan otot cukup terbentuk. Kepalanya besar dan muncungnya pendek.{{R|kusa|studdert}} [[Bulu anjing|Lapis bulunya]] pendek dan licin dengan litupan bulu padat. Warna-warna beriktiraf merupakan ''brindle'', perang kekuning-kuningan, dan perang; ia mungkin mempunyai topeng hitam atau tidak. Terdapat satu pencapahan kecil antara piawaian baka; Kennel Union of South Africa tidak menerima hitam{{R|kusa}} tetapi SABBS menerima warna itu.<ref name="sabbs">{{Kutip web|url=https://sabbs.org/the-boerboel/breed-standard|url-status=dead|title=BOERBOEL BREED STANDARD|trans-title=PIAWAIAN BAKA ''BOERBOEL''|language=en|publisher=South African Boerboel Breeders' Society|archive-url=https://web.archive.org/web/20200805075232/https://sabbs.org/the-boerboel/breed-standard|archive-date=5 Ogos 2020|access-date=19 Mac 2024}}</ref> Anjing ini menunjukkan keberanian apabila diancam;{{R|kusa}} ia mungkin memaparkan agresi terhadap anjing lain atau orang asing.<ref>{{Kutip web|url=https://images.akc.org/pdf/breeds/standards/Boerboel.pdf|title=Official Standard of the Boerboel|trans-title=Piawaian Rasmi ''Boerboel''|format=pdf|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|date=13 Julai 2020|access-date=19 Mac 2024}}</ref> ==Kesihatan== ''Boerboel'' mungkin menghidap [[displasia pinggul anjing|displasia pinggul]]<ref name="sabt.co.za - HD Grading">{{Kutip web|url=http://www.sabt.co.za/press/20070604_HD_grading.pdf|url-status=dead|title=New hip dysplasia grading system from 2007|trans-title=Sistem penggredan displasia pinggul baharu dari tahun 2007|format=pdf|language=en|publisher=Suid-Afrikaanse Boerboel Telersvereniging|date=3 Jun 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20111001035223/http://www.sabt.co.za/press/20070604_HD_grading.pdf|archive-date=1 Oktober 2011|access-date=19 Mac 2024}}</ref> atau [[displasia siku]], [[hiperplasia]] faraj,<ref name="sabt.co.za - VHE">{{Kutip web|url=http://www.sabt.co.za/press/20070712_VHE.pdf|url-status=dead|title=Vaginal hyperplasia|trans-title=Hiperplasia faraj|format=pdf|language=en|publisher=Suid-Afrikaanse Boerboel Telersvereniging|date=12 Julai 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20111001035251/http://www.sabt.co.za/press/20070712_VHE.pdf|archive-date=1 Oktober 2011|access-date=19 Mac 2024}}</ref> [[ektropion]], dan [[entropion]].<ref name="UKBC - Breed Description">{{Kutip web|url=http://www.ukbc.co.uk/breeddescription.html|url-status=dead|title=Breed Description|trans-title=Perihal Baka|language=en|publisher=UK Boerboel Club|archive-url=https://web.archive.org/web/20120417205938/http://www.ukbc.co.uk/breeddescription.html|archive-date=17 April 2012|access-date=19 Mac 2024}}</ref> [[Epilepsi]] juvenil (dengan serangan yang dibawa oleh perubahan metabolisme atau stres) telah diperhatikan.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Stassen|first1=Quirine E. M.|last2=Grinwis|first2=Guy C. M.|last3=van Rhijn|first3=Nieke C.|last4=Beukers|first4=Martjin|last5=Verhoeven-Duif|first5=Nanda M.|last6=Leegwater|first6=Peter A. J.|date=22 Disember 2018|title=Focal epilepsy with fear-related behavior as primary presentation in Boerboel dogs|trans-title=Epilepsi fokus dengan tingkah laku berkaitan dengan ketakutan sebagai presentasi primer pada ''boerboel''|journal=[[Journal of Veterinary Internal Medicine]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=33|issue=2|pages=694–700|doi=10.1111/jvim.15346|issn=1939-1676|pmc=6430876|pmid=30580458|s2cid=57973097}}</ref> ==Sekatan== [[Fail:Boerboel wiki.jpg|thumb|''Boerboel'']] Pemilikan anjing ini [[perundangan spesifik baka|dibatasi oleh undang-undang]] di banyak negara. Pengimportan ke [[Romania]] dilarang pada tahun 2002 dan pemilikan terbatas kepada yang mempunyai permit mahkamah.<ref>{{Kutip web|url=https://petolog.com/articles/banned-dogs.html?CODE=banned-dogs#ftoc-heading-12|title=Most banned dog breeds by countries|trans-title=Baka anjing paling terlarang mengikut negara|language=en|publisher=Petolog|date=8 September 2024|access-date=18 Januari 2025}}</ref> Baka ini dilarang di Denmark pada tahun 2010,<ref>{{Kutip berita|title=13 kamphunde forbydes|trans-title=13 anjing laga dilarang|url=https://ekstrabladet.dk/nyheder/samfund/article4161086.ece|url-status=live|language=da|publisher=[[Ekstra Bladet]]|date=3 Jun 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131022212050/http://ekstrabladet.dk/nyheder/samfund/article1356690.ece|archive-date=22 Oktober 2013|access-date=18 Januari 2025}}</ref> pada tahun 2011, Rusia menamainya "baka amat berbahaya", yang tertakluk kepada pendaftaran dan perakuan mandatori,<ref>{{Kutip web|url=https://petolog.com/articles/banned-dogs.html?CODE=banned-dogs#ftoc-heading-28|title=Most banned dog breeds by countries|trans-title=Baka anjing paling terlarang mengikut negara|language=en|publisher=Petolog|date=8 September 2024|access-date=18 Januari 2025}}</ref> dan Ukraine telah mengelaskannya sebagai anjing berbahaya, yang tertakluk kepada pembenaman [[litar bersepadu|mikrocip]], berongsong, and insurans liabiliti sivil mandatori.<ref>{{Kutip web|url=https://petolog.com/articles/banned-dogs.html?CODE=banned-dogs#ftoc-heading-29|title=Most banned dog breeds by countries|trans-title=Baka anjing paling terlarang mengikut negara|language=en|publisher=Petolog|date=8 September 2024|access-date=18 Januari 2025}}</ref> Ia juga dilarang dan dibatasi di [[Bermuda]],<ref>{{Kutip berita|title=Banned, restricted dogs breed reminder|trans-title=Peringatan baka anjing terlarang, terhad|url=https://www.royalgazette.com/other/news/article/20140826/banned-restricted-dogs-breed-reminder/|url-status=live|language=en|publisher=[[The Royal Gazette (Bermuda)|The Royal Gazette]]|date=26 Ogos 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924133029/http://www.royalgazette.com/article/20140826/NEWS/140829800|archive-date=24 September 2015|access-date=18 Januari 2025}}</ref> di [[Mauritius]],<ref>{{Kutip web|url=https://www.pettravel.com/information/pet-passports/mauritius-pet-import-requirements/|url-status=live|title=Mauritius Pet Import Requirements|trans-title=Syarat Import Haiwan Peliharaan Mauritius|language=en|publisher=Pet Travel|archive-url=https://web.archive.org/web/20150820044715/http://www.pettravel.com/immigration/mauritius.cfm|archive-date=20 Ogos 2015|access-date=18 Januari 2025}}</ref> di Perancis,<ref>{{Kutip web|url=http://www.viajedemascotas.com/en/breeds-of-dogs-banned-in-europe/|url-status=dead|title=Forbidden dog breeds in Europe|trans-title=Baka anjing terlarang di Eropah|language=en|publisher=viajedemascotas.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20151025114540/http://www.viajedemascotas.com/en/breeds-of-dogs-banned-in-europe/|archive-date=25 Oktober 2015|access-date=19 Mac 2024}}</ref> dan di [[Qatar]];<ref>{{Kutip web|url=http://www.dohafamily.com/Autumn-2014/Importing-a-cat-or-dog/|url-status=dead|title=Importing a Cat or Dog|trans-title=Mengimport Anjing atau Kucing|language=en|publisher=Doha Family|date=2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20190916105537/http://www.dohafamily.com/Autumn-2014/Importing-a-cat-or-dog/|archive-date=16 September 2019|access-date=19 Mac 2024}}</ref> pengimportan dilarang di [[Kepulauan Faroe]],<ref>{{Kutip web|url=http://www.hfs.fo/pls/portal/docs/PAGE/HFS/WWW_HFS_FO/UMSITING/KUNNANDITILFAR/KUNNANDITILFARVEGLEIDINGAR/VEGLINNUTFLUTNINGUR/VEGLINNOGUTFLINNFLUTNINGUR/HUNDUK.PDF|url-status=dead|title=It is prohibited to import the following dogbreeds to the Faroe Islands|trans-title=Dilarang mengimport baka anjing berikut ke Kepulauan Faroe|format=pdf|language=en|publisher=Lembaga Makanan dan Veterinar Faroe|date=29 Mei 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924025955/http://www.hfs.fo/pls/portal/docs/PAGE/HFS/WWW_HFS_FO/UMSITING/KUNNANDITILFAR/KUNNANDITILFARVEGLEIDINGAR/VEGLINNUTFLUTNINGUR/VEGLINNOGUTFLINNFLUTNINGUR/HUNDUK.PDF|archive-date=24 September 2015|access-date=19 Mac 2024}}</ref> di [[Kepulauan Turks dan Caicos]],<ref>{{Kutip web|url=https://www.pettravel.com/information/pet-passports/turks-and-caicos-pet-import-requirements/|url-status=live|title=Turks and Caicos Pet Import Requirements|trans-title=Syarat Import Haiwan Peliharaan Turks dan Caicos|language=en|publisher=Pet Travel|archive-url=https://web.archive.org/web/20150816140656/http://www.pettravel.com/immigration/Turks_Caicos.cfm|archive-date=16 Ogos 2015|access-date=18 Januari 2025}}</ref> di [[Singapura]],<ref>{{Kutip web|url=https://petolog.com/articles/banned-dogs.html?CODE=banned-dogs#ftoc-heading-23|title=Most banned dog breeds by countries|trans-title=Baka anjing paling terlarang mengikut negara|language=en|publisher=Petolog|date=8 September 2024|access-date=18 Januari 2025}}</ref> di [[Tunisia]].<ref>{{Kutip web|url=https://www.iatatravelcentre.com/TN-Tunisia-customs-currency-airport-tax-regulations-details.htm|url-status=live|title=Tunisia Customs, Currency & Airport Tax regulations details|trans-title=Perincian peraturan Kastam, Mata Wang, dan Cukai Lapangan Terbang Tunisia|language=en|publisher=IATA Travel Centre|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924032303/http://www.iatatravelcentre.com/TN-Tunisia-customs-currency-airport-tax-regulations-details.htm|archive-date=24 September 2015|access-date=19 Mac 2024}}</ref> ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|بوربول}}, {{AFA-ms|burbʊl}}; {{IPA-af|ˈbuːrbul|pron}}}} }} ==Rujukan== {{Kategori Commons}} {{Senarai rujukan|45em|refs= <ref name="Afrikaans2001">{{Kutip buku|last=Kromhout|first=Jan|date=2001|title=Afrikaans-English, English-Afrikaans Dictionary|trans-title=Kamus Afrikaans–Inggeris, Inggeris–Afrikaans|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=1H6BP6SMMGkC}}|language=en|publisher=[[Hippocrene Books]]|pages=24–25|isbn=9780781808460}}</ref><!-- <ref name="akc">{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/boerboel/|title=Boerboel|trans-title=''Boerboel''|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=22 Mac 2025}}</ref>--> <ref name="BHJ1909">{{Kutip jurnal|author=Seorang Afrika Selatan|date=Februari 1909|title=The boer hunting dog|trans-title=Anjing pemburu Boer|journal=Agricultural Journal of the Cape of Good Hope|language=en|publisher=Jabatan Pertanian Jajahan Tanjung|volume=34|issue=2|pages=186–188|hdl=10520/AJA0000018_1086|hdl-access=free}}</ref> <ref name="fci">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/en/nomenclature/races.aspx|title=FCI breeds nomenclature|trans-title=Tatanama baka FCI|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|access-date=19 Mac 2024}}</ref> <ref name="gazette">{{Kutip jurnal|last=Mamabolo|first=J.|date=14 November 2014|title=NOTICE 980 OF 2014|trans-title=NOTIS 980 TAHUN 2014|url=https://www.gov.za/sites/default/files/gcis_document/201411/38188gen980.pdf|journal=[[Government Gazette of South Africa]]|language=en|publisher=Pemerintah Afrika Selatan|volume=80|page=38188}}</ref> <ref name="kusa">{{Kutip web|url=https://www.kusa.co.za/images/Gallery/Boerboel%20.pdf|url-status=live|title=KUSA Official Breed Standard: Boerboel (Working Group)|trans-title=Piawaian Baka Rasmi KUSA: ''Boerboel'' (Kumpulan Pekerja)|format=pdf|language=en|publisher=[[Kennel Union of Southern Africa]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20251019084419/https://www.kusa.co.za/images/Gallery/Boerboel%20.pdf|archive-date=19 Oktober 2025|access-date=25 Oktober 2025}}</ref> <ref name="kusa2">{{Kutip web|url=https://www.kusa.co.za/images/Gallery/MARCH%20NL%20CBC%20for%20pdf%202.pdf|url-status=dead|title=A brief history of the Boerboel in Southern Africa|trans-title=Sejarah ringkas ''boerboel'' di Selatan Afrika|format=pdf|language=en|publisher=[[Kennel Union of Southern Africa]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20211011134804/https://www.kusa.co.za/images/Gallery/MARCH%20NL%20CBC%20for%20pdf%202.pdf|archive-date=11 Oktober 2021|access-date=19 Mac 2024}}</ref> <ref name="Morris">{{Kutip buku|last=Morris|first=Desmond|author-link=Desmond Morris|date=2002|title=Dogs: The Ultimate Dictionary of Over 1,000 Dog Breeds|trans-title=Anjing: Kamus Muktamad Lebih daripada 1,000 Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=qyqoQgAACAAJ}}|language=en|location=North Pomfret, Vermont, Amerika Syarikat|publisher=[[Independent Publishers Group|Trafalgar Square Publishing]]|pages=618–619|isbn=9781570762192|oclc=859060407}}</ref> <ref name="SESA1971">{{Kutip buku|title=Standard Encyclopaedia of Southern Africa|trans-title=Ensiklopedia Piawaian Selatan Afrika|language=en|volume=4|location=Cape Town, Afrika Selatan|date=1971|page=57}}</ref> <ref name="studdert">{{Kutip buku|last1=Studdert|first1=Virginia P.|last2=Gay|first2=Clive Collins|last3=Blood|first3=Douglas Charles|date=6 Januari 2012|title=Saunders Comprehensive Veterinary Dictionary|trans-title=Kamus Komprehensif Veterinar Saunders|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=etYXYAAACAAJ}}|language=en|edition=ke-4|location=Edinburgh, United Kingdom|publisher=[[Saunders (imprin)|Saunders]]|page=139|isbn=9780702047435|oclc=733916548}}</ref> }} {{Mastif}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Afrika]] [[Kategori:Mastif]] [[Kategori:Perkataan dan frasa bahasa Afrikaans]] [[Kategori:Baka haiwan berasal dari Afrika Selatan]] 285tshxyh86la1z6gs6jx3ai9tsvp5q 0 667048 6844381 6802564 2026-05-09T00:00:02Z Amir Hamzah 2008 17303 6844381 wikitext text/x-wiki {{Kotak info baka anjing | name = Anjing gembala Belgium | image = 04 - Belgian shepherd dog varieties - Groenendael,Tervuren, Malinois, Laekenois.jpg | image_caption = Keragaman anjing gembala Belgium: Groenendael (1), Tervueren (Tervuren) (2), Malines (''malinois'') (3), dan Laeken (Laken, ''lakenois'') (4) | origin = Belgium | maleheight = {{Convert|60|-|66|cm|in}} | femaleheight = {{Convert|56|-|62|cm|in}} | maleweight = ≈ {{Convert|25|-|30|kg|lb|round=5}} | femaleweight = ≈ {{Convert|20|-|25|kg|lb|round=5}} | coat = Berbeza-beza mengikut keragaman | colour = Berbeza-beza mengikut keragaman | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/015g01-en.pdf }} {{Kotak info baka anjing | name = Anjing gembala Belgium Groenendael | image = I´Ker de R.Brown.jpg | coat = Berbulu panjang | colour = Hitam legam | kc_name = [[Société Royale Saint-Hubert]] | kc_std = https://www.srsh.be/les-races/details-de-la-race/bid/4ff5ca7d-4ee9-e611-80fb-e0071b6e3551 }} {{Kotak info baka anjing | name = Anjing gembala Belgium Laeken | image = Lakenios Koira 2013.JPG | coat = Berbulu kasar | colour = Perang kekuning-kuningan dengan sentuhan tindanan hitam pada lapis bulu dan topeng | kc_name = Société Royale Saint-Hubert | kc_std = https://www.srsh.be/les-races/details-de-la-race/bid/53f5ca7d-4ee9-e611-80fb-e0071b6e3551 }} {{Kotak info baka anjing | name = Anjing gembala Belgium Malines | image = Malinois Shepherd3.JPG | coat = Berbulu pendek | colour = Perang kekuning-kuningan dengan tindanan hitam pada lapis bulu dan topeng | kc_name = Société Royale Saint-Hubert | kc_std = https://www.srsh.be/les-races/details-de-la-race/bid/57f5ca7d-4ee9-e611-80fb-e0071b6e3551 }} {{Kotak info baka anjing | name = Anjing gembala Belgium Tervueren | image = Tervuren.jpg | coat = Berbulu panjang | colour = Perang kekuning-kuningan atau kelabu dengan tindanan hitam dan topeng | kc_name = Société Royale Saint-Hubert | kc_std = https://www.srsh.be/les-races/details-de-la-race/bid/5bf5ca7d-4ee9-e611-80fb-e0071b6e3551 }} '''Anjing gembala Belgium'''{{Efn|name=a}} ialah satu [[baka anjing|baka]] [[anjing gembala]] bersaiz sederhana Belgium. Ia dibiakbakakan dalam empat keragaman berbeza berdasarkan jenis dan warna lapis bulu: '''anjing gembala Belgium Groenendael''' yang hitam berbulu panjang; '''anjing gembala Belgium Laeken''' yang perang kekuning-kuningan berbulu kasar; '''anjing gembala Belgium Malines''' yang perang kekuning-kuningan berbulu pendek; dan '''anjing gembala Belgium Tervueren''' yang perang kekuning-kuningan berbulu panjang. [[American Kennel Club]] menganggap keempat-empat keragaman ini sebagai baka berasingan. Baka ini diturunkan daripada sejenis anjing gembala lazim yang terdapat di seluruh Eropah Barat yang merangkumi baka-baka moden seperti [[anjing lembu Ardenne]], [[anjing gembala Belanda]], dan [[anjing gembala Jerman]] dan ia lazim terlihat dalam perkhidmatan kepada para [[gembala biri-biri]] Belgium selama berabad-abad. Pada penghujung abad kesembilan belas, sebuah [[kelab baka]] dibentuk dan percubaan dilakukan untuk [[piawaian baka|memiawaikan]] baka ini. Peranannya dalam sejarah adalah sebagai anjing gembala. Ia juga lazim dibela sebagai [[anjing teman]], atau digunakan sebagai [[anjing pembantu]], [[anjing pengesan]], [[anjing pengawal]], [[anjing pandu]], [[anjing polis]], atau [[anjing pencarian dan penyelamatan]]. Ia mempunyai sejarah panjang dalam penggunaan oleh pihak polis Belgium serta pasukan tentera, berkhidmat untuk angkatan tentera Belgium dalam kedua-dua perang dunia. Pada abad kedua puluh satu, ia sedang digunakan oleh sebilangan angkatan bersenjata di seluruh dunia dalam pelbagai peranan. ==Sejarah== Anjing gembala Belgium diturunkan daripada jenis lazim sama bagi [[anjing gembala]] seperti baka-baka serupa Eropah Barat seperti [[anjing lembu Ardenne]], [[anjing gembala Belanda]], dan [[anjing gembala Jerman]], dan selama berabad-abad, ia digunakan oleh gembala Belgium untuk tugas ini.{{R|Morris|Fiorone|Hancock}} Tidak seperti di negara-negara Eropah lain yang, sepanjang abad kesembilan belas, mempunyai baka gembala yang dipiawaikan dan pembiak baka yang berusaha untuk mengekalkan baka mereka, menjelang akhir abad itu, anjing gembala Belgium semakin usang dan berada dalam bahaya kepupusan.{{R|Alderton|Morris|Fiorone}} Pada tahun 1891, Club de Chien Berger Belge ("Kelab Anjing Gembala Belgium") dibentuk dengan tujuan untuk menyelamatkan jenis ini dan sebuah pasukan yang dipimpin oleh Adolphe Reul daripada [[Fakulti Perubatan Veterinar, Universiti Liège|Sekolah Veterinar Cureghem]] menjalankan tinjauan lapangan bagi jenis tersebut.{{R|Alderton|Morris|Hancock}} Oleh sebab anjing gembala Belgium telah dibiakbakakan selama berabad-abad untuk kebolehan kerja dengan sedikit pertimbangan yang diberikan kepada bentuk, Reul mendapati bahawa jenis ini amat berbeza-beza dari segi penampilan.{{R|Morris|Wilcox}} Sebagai sebahagian daripada kerja mereka, pasukan Reul mengumpulkan 117 spesimen dan memulakan proses pemiawaian kepada keragaman berlainan.{{R|Alderton|Morris}} Dalam pengelasan anjing-anjing sebagai baka tunggal, pada mulanya pasukan Reul membahagikan baka ini kepada enam keragaman berlainan berdasarkan jenis dan warna lapis bulu; pada antara tahun 1892 semasa piawaian baka pertama dirangka dengan tahun 1956, sekurang-kurangnya dua keragaman dan sebanyak-banyaknya lapan keragaman diiktiraf sama ada oleh Club de Chien Berger Belge atau [[Société Royale Saint-Hubert]].{{R|Wilcox|Fiorone}} Pada tahun 1905, keputusan dibuat supaya pembiakbakaan menyaling antara keragaman berlainan patut dilarang, tetapi gangguan yang disebabkan oleh [[Perang Dunia Pertama]] menyebabkan penurunan angka baka, maka, pada tahun 1920, keputusan dibuat supaya pengawanan antara keragaman patut diizinkan untuk memelihara baka ini dan mengelakkan isu yang berpunca daripada pembiakan dalam.{{R|Fiorone}} [[Perang Dunia Kedua]] sekali lagi mengancam kebolehhidupan baka ini dan pada lewat tahun 1945, ada keputusan sekali lagi supaya pengawanan antara anjing daripada keragaman berlainan perlu digalakkan, dan melalui pembiakbakaan cermat, anjing gembala Belgium pulih dari segi bilangan.{{R|Fogle|Fiorone}} Pada tahun 1956, piawaian baka semasa diterima pakai dan menyatakan empat keragaman yang dikenali kini; Groenendael, Laeken (''laekenois''), Malines (''malinois''), dan Tervueren.{{R|Fogle|Morris}} Keragaman Groenendael dipercayai telah dihasilkan pada tahun 1885 oleh Nicholas Rose, pemilik Château de Groenendael.{{R|Morris|Fiorone}} Rose memiliki seekor anjing gembala Belgium betina hitam berbulu panjang bernama "Petite", dan sangat menyukai penampilannya sehingga beliau meluangkan lebih daripada setahun untuk mencari pasangan sesuai, akhirnya menemukan seekor anjing jantan bernama "Piccard D'Uccle" yang dimiliki oleh seorang gembala bernama Mr Beernaert. Kedua-dua anjing ini dianggap sebagai ternakan asasi bagi keragaman ini.{{R|Morris|Fiorone}} Keturunan terbaik pasangan ini dipanggil "Duc de Groenendael" dan "Barroness" yang dikawankan secara meluas dengan anjing gembala Belgium dengan penampilan berlainan dengan keturunan hitam yang dikekalkan.{{R|Wilcox|Fiorone}} Pada mulanya, Rose pernah ingin menamai keragaman ini "Rose", tetapi ini dianggap dapat menyebabkan kekeliruan oleh sebab warna hitamnya, jadi anjing-anjing ini sebaliknya dinamai sempena ''château'' beliau, Groenendael.{{R|Fiorone2}} Semasa Perang Dunia Pertama, anjing Groenendael digunakan oleh [[Tentera Darat Belgium]] untuk mengesan kedudukan askar tercedera dan membawa pesanan. Keberanian anjing-anjing ini diiktiraf oleh askar Amerika Syarikat semasa peperangan dan contoh-contoh diimport ke Amerika Syarikat pada tahun-tahun berikutnya; sehingga kini di Amerika Syarikat, nama ''Belgian Shepherd'' atau ''Belgian Sheepdog'' ("anjing gembala Belgium") lazimnya digunakan untuk merujuk anjing Groenendael.{{R|Wilcox}} Keragaman Malines (''malinois'') dikatakan sebagai keragaman pertama yang membiak setia kepada jenis dan pada mulanya ia menjadi begitu terkenal di Belgium sehingga pada satu masa keragaman lain secara kolektif dipanggil "selain ''malinois''", keragaman Malines menjadi tanda aras bagi keragaman lain.{{R|Fogle|Wilcox}} Keragaman ini mendapat nama sempena rantau [[Mechelen]] (yang dipanggil Malines dalam bahasa Perancis) yang mempunyai paling banyak anjing dengan jenis lapis bulu ini yang digunakan gembala tempatan.{{R|Fogle|Morris|Wilcox}} Keragaman Laeken (Laken, ''laekenois'') sentiasa menjadi yang paling jarang; ia mendapat nama sempena Château de Laeken, kediaman [[monarki Belgium#Keluarga diraja|keluarga diraja Belgium]].{{R|Fogle|Fiorone}} Anjing Laeken ialah kegemaran [[Marie Henriette dari Austria|Permaisuri Marie Henriette]], yang kerap menjaga anjing-anjing ini sebagai jasa kepada para gembala yang mengusahakan padang ragut domain diraja di sekeliling ''château''; naungan ini menyumbang kepada kepopularannya pada masa itu.{{R|Fogle|Wilcox}} Sebagai tambahan kepada penggunaan sebagai anjing gembala, anjing gembala berbulu kasar Belgium secara tradisional digunakan sebagai [[anjing pengawal]] di kawasan di sekeliling [[Boom, Belgium|Boom]], dengan menjaga linen berharga yang dijemur untuk luntur di bawah sinar matahari.{{R|Wilcox}} Keragaman Tervueren (Tervuren) dipercayai telah dihasilkan apabila seorang pembuat bir, M. Corbeel, membiakbakakan pasangan anjing gembala berbulu panjang Belgium perang kekuning-kuningan beliau "Tom" dan "Poes", salah seekor daripada keturunan pasangan ini ialah anjing betina perang kekuning-kuningan berbulu panjang bernama "Miss" yang dibeli oleh M. Deanhieux.{{R|Morris|Fiorone|Wilcox}} Miss dibiakbakakan dengan Duc de Groenendael, bapa pengasas kepada keragaman Groenendael, dan keturunan berwarna perang kekuning-kuningan menjadi keragaman Tervuren yang mendapat nama sempena rantau [[Tervuren]].{{R|Morris|Fiorone}} Keragaman Tervueren dianggap amat tegap dan sihat dan di Eropah sebilangan pembiak baka menggunakannya untuk memperkukuh susur galur keragaman lain, terutamanya keragaman Groenendael.{{R|Fiorone2}} Keragaman Groenendael kekal sebagai keragaman paling banyak, diikuti oleh Tervueren. Bilangan keragaman Malines semakin meningkat, sementara keragaman Laeken kekal agak jarang.{{R|Alderton|Fogle|Morris}} ===Pengelasan kelab kenel=== Kebanyakan [[kelab kenel]] kebangsaan di dunia termasuk Société Royale Saint-Hubert, serta [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]], mengiktiraf anjing gembala Belgium sebagai satu baka tunggal dengan empat keragaman berlainan.{{R|FCI fr|FCI en|Wilcox}} [[American Kennel Club]] mengiktiraf keempat-empat keragaman sebagai baka berasingan, lalu membawa kepada sedikit kesukaran untuk pembiak baka Amerika yang membiakbakakan anjing daripada ternakan Eropah yang diimport. Anjing Groenendael Eropah khususnya dapat melahirkan anak-anak anjing berwarna Tervueren; di kebanyakan bahagian dunia, anak-anak anjing ini boleh didaftarkan sebagai anjing Tervueren, manakala di Amerika Syarikat, anjing ini disingkirkan daripada pendaftaran.{{R|Wilcox}} ==Penampilan== Anjing gembala Belgium ialah baka atletik bersaiz sederhana dengan tubuh yang terbina untuk daya ketahanan. Jantan biasanya berdiri setinggi {{Convert|56|-|66|cm|in}} dengan betina yang pada purata {{Convert|4|cm|in}} lebih rendah daripada jantan. Ia biasanya berukuran seberat {{Convert|20|-|30|kg|lb|round=5}}; [[piawaian baka]] menyatakan bahawa ketinggian unggul ialah {{Convert|62|cm|in}} untuk jantan dan {{Convert|58|cm|in}} untuk betina.{{R|Alderton|Fogle|FCI fr|FCI en}} Baka ini mempunyai kepala besar panjang dengan telinga tegak segi tiga yang membulat di pangkal dan muncung lebar panjang.{{R|Fogle|Morris|Jones}} Menurut piawaian baka, anjing yang berdiri setinggi {{Convert|62|cm|in}} pada paras kelasa patut mempunyai kepala yang sepanjang {{Convert|25|cm|in}} dan muncung yang kira-kira separuh panjang itu.{{R|FCI fr|FCI en}} Tubuhnya berotot tetapi tidak terlalu berat; panjang tubuh dari bahu ke punggung adalah hampir-hampir sama dengan ketinggian pada paras kelasa, secara berperkadaran lebih panjang sedikit pada betina; garis atasnya lurus dan perutnya tidak tergantung rendah-rendah mahupun dengan terlalu tinggi seperti yang pada [[anjing pemburu penglihatan]].{{R|Jones}} Dadanya dalam tetapi tidak terlalu lebar; lehernya berotot, melebar di bahu dengan sedikit lengkungan di tengkuk; ekornya kuat dan sederhana panjang dan melengkung ke atas sedikit pada paras lututnya. Tungkai hadapannya lurus dan cukup bertulang, tungkai belakangnya berotot dan berkuasa; tungkainya tidak terlalu berat.{{R|Jones}} ===Keragaman=== Keempat-empat keragaman berbeza-beza terutamanya dari segi jenis dan warna lapis bulunya. Piawaian baka memerihalkan tiga keragaman lapis bulu: berbulu panjang, berbulu pendek, dan berbulu kasar.{{R|FCI fr|FCI en|Jones}} Anjing berbulu panjang mempunyai lapis bulu panjang dan licin dengan bulu pendek di muka, di telinga, dan di tungkai walaupun terdapat rumbai panjang di belakang tungkai; ia mempunyai surai lebat di leher dan di dada mereka, bulu amat panjang di belakang paha dan ekor lebat yang membentuk jumbai.{{R|FCI fr|FCI en|Jones}} Anjing berbulu pendek mempunyai bulu amat pendek terutamanya pada muka, telinga, dan bahagian bawah tungkai, pendek di seluruh tubuh dan lebih panjang sedikit di leher dan di ekor.{{R|FCI fr|FCI en|Jones}} Anjing berbulu kasar pula mempunyai lapis bulu yang kasar, kering, dan hampir-hampir sepanjang {{Convert|6|cm|in}} di atas tubuh; ia mempunyai bulu lebih pendek di bahagian atas muncung dan di tungkai dan, tidak seperti jenis lapis bulu lain, ia mempunyai bulu panjang di muka dan di muncung.{{R|FCI fr|FCI en|Jones}} ====Groenendael==== Keragaman '''Groenendael''' berbulu panjang; ia mempunyai lapis bulu ganda hitam legam; lapis bulu luarnya lurus dan amat panjang di sekeliling bahu, leher, dan dada; ia mempunyai bulu pendek di muka, dan tungkai dan ekor cukup berjumbai.{{R|Fogle|Jones}} ====Laeken==== Keragaman '''Laeken''' ('''Laken''', '''''laekenois''''') berbulu kasar; lapis bulunya berwarna perang kekuning-kuningan dengan tindihan hitam halus dan kasar, kering, dan biasanya berpenampilan sedikit kusut; ia mempunyai muncung berbulu dan berjumbai dan jumbai terbatas pada tungkai dan ekor.{{R|Fogle|Morris}} Menurut piawaian baka, tindihan hitam bermaksud bahawa hujung helaian bulu berwarna hitam tetapi bukan dalam tompok atau jalur seperti ''[[brindle]]''.{{R|FCI fr|FCI en}} ====Malines==== Keragaman '''Malines''' ('''''malinois''''') berbulu pendek; ia berwarna perang kekuning-kuningan dengan tindihan hitam, dengan muka dan hujung-hujung berwarna arang.{{R|Fogle|Morris}} ====Tervueren==== Keragaman '''Tervueren''' ('''Tervuren''') berbulu panjang seperti keragaman Groenendael; lapis bulu gandanya biasanya berwarna perang kekuning-kuningan dengan tindihan hitam dan dengan hujung-hujung hitam, walaupun kelabu dengan hitam diketahui. Ia mempunyai lingkaran bulu panjang di sekeliling leher dan jumbai pada tungkai.{{R|Fogle|Jones}} ==Perangai== Anjing gembala Belgium terkenal sebagai anjing amat cerdas, berwaspada, dan sensitif; ia biasanya amat mudah dilatih, berjaga-jaga, dan rajin dengan naluri penjagaan kuat yang menjadikannya bersikap pelindung terhadap harta benda dan keluarga, dan sangat sesuai untuk berkhidmat dengan perkhidmatan keselamatan.{{R|Morris|Jones|Wilcox}} Keragaman Groenendael dan Tervueren mempunyai reputasi sebagai anjing yang kadang-kadang tersentap, yang menjadikannya kurang sesuai sebagai anjing pendamping untuk kanak-kanak; keragaman Laeken, walaupun dianggap sangat baik dengan kanak-kanak, kadang-kadang dapat menyusahkan anjing lain.{{R|Alderton|Fogle}} Anjing gembala Belgium bergerak balas dengan baik terhadap pelatihan dan memerlukan pelatihan sebaik-baiknya sejak usia muda. Baka ini sangat aktif, khususnya keragaman Malines, yang mungkin mencerminkan pembiakbakaan berterusan untuk peranan keselamatan. Walaupun anjing gembala Belgium dengan semua jenis lapis bulu memerlukan banyak senaman, baka ini menyesuaikan diri dengan baik untuk tinggal di ruangan dalaman.{{R|Alderton|Wilcox|Vassallo}} ==Kegunaan== [[Fail:U.S. Air Force military working dog Jackson sits on a U.S. Army M2A3 Bradley Fighting Vehicle before heading out on a mission in Kahn Bani Sahd, Iraq, Feb. 13, 2007.jpg|thumb|Seekor ''malinois'' di atas sebuah [[M2 Bradley|Bradley]] di Iraq]] Anjing gembala Belgium, khususnya keragaman Groenendael, Laeken, dan Tervueren, kebanyakannya dibela sebagai anjing peliharaan atau [[anjing teman]]; kesemua keragaman boleh bertanding dalam pertandingan kepatuhan dan ''[[schutzhund]]''.{{R|Fogle|Wilcox}} Anjing ini serba guna dan kerap digunakan sebagai [[anjing pembantu]], [[anjing pengesan]], [[anjing pengawal]], [[anjing pandu]], [[anjing polis]], dan [[anjing pencarian dan penyelamatan]].{{R|Fogle|Morris}} Sejak kebelakangan ini, anjing Laeken telah digunakan oleh Tentera Darat Belgium dalam pelbagai peranan (sebagai tambahan kepada penggunaan berpanjangan bagi anjing Malines) dan keragaman Tervuren kerap digunakan oleh pertubuhan pemerintah sebagai anjing pengesan dadah.{{R|Fogle|Morris|Wilcox}} Anjing Malines khususnya telah menjadi semakin popular dengan pihak kastam, angkatan tentera, pasukan pengawal sempadan, dan angkatan polis;{{R|Fogle|Morris|Wilcox}} pertubuhan yang menggunakan ''malinois'' termasuk [[Angkatan Tentera Amerika Syarikat]],<ref>{{Kutip web|last=Pawlyk|first=Oriana|date=18 September 2018|url=https://www.military.com/daily-news/2020/09/18/us-military-working-dogs-should-be-american-born-senator-says.html|title=US Military Working Dogs Should Be American-Born, Senator Says|trans-title=Anjing Pekerja Tentera AS Patut Lahir di Amerika, Kata Senator|language=en|publisher=[[Military.com]]|access-date=19 Januari 2024}}</ref> [[Perkhidmatan Rahsia Amerika Syarikat]],<ref>{{Kutip berita|last=Schmidt|first=Michael S.|date=21 September 2014|title=White House May Check Tourists Blocks Away|trans-title=Rumah Putih Mungkin Periksa Pelancong Berblok-blok Jauh|url=https://www.nytimes.com/2014/09/22/us/white-house-security-mulls-tourist-screens.html|language=en|publisher=[[The New York Times]]|access-date=19 Januari 2024}}</ref> [[Unit Oketz]] [[Angkatan Pertahanan Israel]],<ref>{{Kutip berita|last=Winer|first=Stuart|date=6 Ogos 2017|title=Indian PM's security goes to the (Israeli) dogs|trans-title=Sekuriti PM India pada anjing (Israel)|url=https://www.timesofisrael.com/indian-pms-security-goes-to-the-israeli-dogs/|language=en|publisher=[[The Times of Israel]]|access-date=19 Januari 2024}}</ref> [[Angkatan Pertahanan Australia]],<ref>{{Kutip web|url=https://www.airforce.gov.au/technology/combat-support-capability/military-working-dogs?RAAF-cW6sWLIlexAaxFuK_knX8rhpHBcC0DCO=|url-status=dead|title=Military working dogs|trans-title=Anjing pekerja ketenteraan|language=en|publisher=[[Tentera Udara Diraja Australia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20210124164120/https://www.airforce.gov.au/technology/combat-support-capability/military-working-dogs|archive-date=24 Januari 2021|access-date=19 Januari 2024}}</ref> dan unit anjing anti-pemburuan haram di [[Taman Negara Kruger]].<ref>{{Kutip web|last=Martin|first=Guy|date=28 Mac 2017|url=https://www.defenceweb.co.za/security/border-security/anti-poaching-dogs-a-game-changer-for-kruger/|title=Anti-poaching dogs a game-changer for Kruger|trans-title=Anjing anti-pemburuan haram pengubah keadaan untuk Kruger|language=en|publisher=defenceWeb|access-date=19 Januari 2024}}</ref> ==Kesihatan== Sebuah kajian United Kingdom mendapati jangka hayat sebanyak 12 tahun untuk anjing Malines dan 13.8 tahun untuk anjing Tervueren berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> Société Royale Saint-Hubert mengesyorkan agar keempat-empat keragaman diuji untuk [[displasia pinggul anjing|displasia pinggul]] dan [[displasia siku|siku]] dan agar anjing Malines diuji untuk [[gila babi pada haiwan|epilepsi]].<ref>{{Kutip web|url=https://kmsh-portal.azurewebsites.net/api/file/breedfile/BreedCard%20EN.pdf/213|url-status=dead|title=Breed Sheet: Belgian Shepherd Dog Groenendael|trans-title=Lembaran Baka: Anjing Gembala Belgium Groenendael|format=pdf|language=en|publisher=[[Société Royale Saint-Hubert]]|date=7 Februari 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201008200858/https://kmsh-portal.azurewebsites.net/api/file/breedfile/BreedCard%20EN.pdf/213|archive-date=8 Oktober 2020|access-date=19 Januari 2024}}</ref><ref>{{Kutip web|url=https://kmsh-portal.azurewebsites.net/api/file/breedfile/BreedCard%20EN.pdf/214|url-status=dead|title=Breed Sheet: Belgian Shepherd Dog Laekenois|trans-title=Lembaran Baka: Anjing Gembala Belgium Laeken|format=pdf|language=en|publisher=[[Société Royale Saint-Hubert]]|date=7 Februari 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201014160428/https://kmsh-portal.azurewebsites.net/api/file/breedfile/BreedCard%20EN.pdf/214|archive-date=14 Oktober 2020|access-date=19 Januari 2024}}</ref><ref>{{Kutip web|url=https://kmsh-portal.azurewebsites.net/api/file/breedfile/BreedCard%20EN.pdf/215|title=Breed Sheet: Belgian Shepherd Dog Malinois|trans-title=Lembaran Baka: Anjing Gembala Belgium Malines|format=pdf|language=en|publisher=[[Société Royale Saint-Hubert]]|date=7 Februari 2020|access-date=19 Januari 2024}}{{Pautan putus|date=Februari 2022|bot=InternetArchiveBot|fix-attempted=yes}}</ref><ref>{{Kutip web|url=https://kmsh-portal.azurewebsites.net/api/file/breedfile/BreedCard%20EN.pdf/216|url-status=dead|title=Breed Sheet: Belgian Shepherd Dog Tervueren|trans-title=Lembaran Baka: Anjing Gembala Belgium Tervueren|format=pdf|language=en|publisher=[[Société Royale Saint-Hubert]]|date=7 Februari 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201010121107/https://kmsh-portal.azurewebsites.net/api/file/breedfile/BreedCard%20EN.pdf/216|archive-date=10 Oktober 2020|access-date=19 Januari 2024}}</ref> Susur galur pekerja bagi anjing Malines telah dikaitkan dengan [[sindrom berang]].<ref name="Lit Apr 2013"/><ref name="Lit May 2013"/><ref name="Lit Dec 2013"/> Polimorfisme genetik dalam gen pengangkut dopamin telah dikaitkan dengan sindrom berang dan anjing yang berisiko untuk mewariskan genotip kepada anak dapat dikenal pasti melalui [[ujian genetik|pengujian genetik]].<ref name="Lit Apr 2013"/><ref name="Lit May 2013"/><ref name="Lit Dec 2013"/> ==Contoh ketara== * [[Conan (anjing ketenteraan)|Conan]], ''malinois'' [[Tentera Darat Amerika Syarikat]] yang membantu dalam penangkapan dan pembunuhan [[Abu Bakr al-Baghdadi|Abu Bakar al-Baghdadi]]<ref>{{Kutip berita|last=LaPorta|first=James|date=28 Oktober 2019|title=Classified Name Revealed of Special Ops Hero Dog Wounded in Syria Raid that Killed ISIS Leader Baghdadi|trans-title=Nama Sulit Didedahakan bagi Anjing Wira Op Khas yang Cedera dalam Serbuan di Syria yang Korbankan Pemimpin DAESH|url=https://www.newsweek.com/classified-name-dog-wounded-syria-isis-baghdadi-raid-revealed-1468238|language=en|publisher=[[Newsweek]]|access-date=19 Januari 2024}}</ref> * [[Diesel (anjing)|Diesel]], anjing Malines [[penguatkuasaan undang-undang di Perancis|polis Perancis]] yang dianugerahi [[Pingat Dickin]] PDSA secara pascakematian selepas [[serbuan Saint-Denis 2015]]<ref>{{Kutip berita|title=Dickin Medal for Diesel the police dog killed in Paris attacks raid|trans-title=Pingat Dickin untuk Diesel si anjing polis yang terkorban dalam serbuan serangan di Paris|url=https://www.bbc.co.uk/news/newsbeat-35189099|language=en|publisher=[[BBC News]]|date=28 Disember 2015|access-date=19 Januari 2024}}</ref> * [[K9 Killer]], ''malinois'' anti-pemburuan haram [[Taman Negara Kruger]] yang dianugerahi [[Pingat Emas PDSA]] kerana membantu untuk menangkap 115 orang pemburu haram<ref>{{Kutip berita|title=Rhino poacher-hunting dog from South Africa gets hero medal|trans-title=Anjing pemburu pemburu haram badak sumbu dari Afrika Selatan dapat pingat wira|url=https://www.bbc.com/news/world-africa-35264270|language=en|publisher=[[BBC News]]|date=8 Januari 2016|access-date=19 Januari 2024}}</ref> * [[Kuga (anjing)|Kuga]], ''malinois'' [[Tentera Australia|Tentera Darat Australia]] yang dianugerahi [[Pingat Dickin]] selepas menangkap pemberontak semasa ditembak semasa [[Perang di Afghanistan (2001–2021)|Perang di Afghanistan]]<ref>{{Kutip berita|last=Hayne|first=Jordan|date=26 Oktober 2018|title='Victoria Cross for animals': Military dog Kuga posthumously awarded Dickin Medal for bravery|trans-title='Salib Victoria untuk haiwan': Anjing tentera Kuga dianugerahi Pingat Dickin selepas kematian atas keberanian|url=https://www.abc.net.au/news/2018-10-26/dickin-medal-awarded-kuga-dog-canberra/10433054|language=en|publisher=[[ABC News (Australia)|ABC News]]|access-date=19 Januari 2024}}</ref> * [[Mali (anjing)|Mali]], ''malinois'' [[Tentera Darat British]] yang dianugerahi Pingat Dickin selepas menyelesaikan misi semasa tercedera semasa Perang di Afghanistan<ref>{{Kutip berita|title=Dog Mali awarded medal for Afghanistan bravery|trans-title=Anjing Mali dianugerahi pingat atas keberanian di Afghanistan|url=https://www.bbc.com/news/uk-42031729|language=en|publisher=[[BBC News]]|date=17 November 2017|access-date=19 Januari 2024}}</ref> ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|انجيڠ ݢمبالا بيلجيئم}}; {{lang-fr|italic=yes|chien de berger belge, berger belge}}; {{lang-nl|italic=yes|Belgische herdershond, Belgische herder}}; {{lang-en|italic=yes|Belgian shepherd dog, Belgian shepherd, Belgian sheepdog}}}} }} ==Rujukan== {{Kategori Commons|Belgian Shepherd}} {{Senarai rujukan|45em|refs= <ref name="Alderton">{{Kutip buku|last=Alderton|first=David|author-link=David Alderton|date=2008|title=Encyclopedia of Dogs|trans-title=Ensiklopedia Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=xLujcQAACAAJ}}|language=en|location=Bath, United Kingdom|publisher=[[Parragon]]|pages=272–273|isbn=9781445408538|oclc=650217109}}</ref> <ref name="FCI en">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/015g01-en.pdf|title=FCI-Standard N° 15 CHIEN DE BERGER BELGE (Belgian Shepherd Dog)|trans-title=Piawaian FCI No. 15 Anjing Gembala Belgium|format=pdf|language=en|translator-last=Jeans-Brown|translator-first=Pamela|others=Disemak oleh Robert Pollet.|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=19 April 2002|access-date=15 Januari 2024}}</ref> <ref name="FCI fr">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/015g01-fr.pdf|title=Standard FCI N°15 BERGER BELGE|trans-title=Piawaian FCI No. 15 Anjing Gembala Belgium|format=pdf|language=fr|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=22 Jun 2001|access-date=15 Januari 2024}}</ref> <ref name="Fiorone">{{Kutip buku|last=Fiorone|first=Fiorenzo|date=1979|title=Les Chiens de berger belges : groenendael, tervueren, malinois, laekenois|trans-title=Anjing Gembala Belgium: Groenendael, Tervueren, Malines, Laeken|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=tFdjOwAACAAJ}}|language=fr|location=Paris, Perancis|publisher=De Vecchi|pages=11–19|isbn=9782732803500|oclc=461710826}}</ref> <ref name="Fiorone2">{{Kutip buku|last=Fiorone|first=Fiorenzo|date=1973|title=The Encyclopedia of Dogs: The Canine Breeds|trans-title=Ensiklopedia Anjing: Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=TWVWAAAAYAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Thomas Y. Crowell Co.]]|pages=43–46|isbn=9780690000566|oclc=624065}}</ref> <ref name="Fogle">{{Kutip buku|last=Fogle|first=Bruce|author-link=Bruce Fogle|date=2009|title=The Encyclopedia of the Dog|trans-title=Ensiklopedia Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Fad00AEACAAJ}}|language=en|edition=ke-1 Amerika|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[DK (penerbit)|Dorling Kindersley Publishing]]|pages=306–307|isbn=9780756660048|oclc=697506545}}</ref> <ref name="Hancock">{{Kutip buku|last=Hancock|first=David|date=28 Ogos 2014|title=Dogs of the Shepherds: A Review of the Pastoral Breeds|trans-title=Anjing Para Gembala: Ulasan Baka Pastoral|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=SGjuoAEACAAJ}}|language=en|location=Ramsbury, Marlborough, Wiltshire, United Kingdom|publisher=The Crowood Press|pages=112–113|isbn=9781847978080|oclc=883515445}}</ref> <ref name="Jones">{{Kutip buku|last1=Hamilton|first1=Ferelith|last2=Jones|first2=Arthur Frederick|author2-link=Arthur Frederick Jones|date=1971|title=The World Encyclopedia of Dogs|trans-title=Ensiklopedia Dunia tentang Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=4oE0AAAACAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=Galahad Books|pages=53–57|isbn=9780883653029|oclc=1693894}}</ref> <ref name="Lit Apr 2013">{{Kutip jurnal|last1=Lit|first1=Lisa|last2=Belanger|first2=Janelle Maria|last3=Boehm|first3=Debby|last4=Lybarger|first4=Nathan|last5=Oberbauer|first5=Anita M.|date=9 April 2013|title=Dopamine transporter single nucleotide polymorphisms (SNPs) in Belgian Malinois dogs|trans-title=Polimorfisme nukleotida tunggal (SNP) pengangkut dopamina pada anjing Malines Belgium|journal=[[Animal Genetics]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=44|issue=5|pages=604–605|doi=10.1111/age.12040|issn=1365-2052|pmid=23565797|s2cid=31665456}}</ref> <ref name="Lit Dec 2013">{{Kutip jurnal|last1=Lit|first1=Lisa|last2=Belanger|first2=Janelle Maria|last3=Boehm|first3=Debby|last4=Lybarger|first4=Nathan|last5=Oberbauer|first5=Anita M.|date=23 Disember 2013|editor-last=Sato|editor-first=Makoto|title=Differences in Behavior and Activity Associated with a Poly(A) Expansion in the Dopamine Transporter in Belgian Malinois|trans-title=Perbezaan Tingkah Laku dan Kegiatan yang Berkaitan dengan Peluasan Poli(A) pada Pengangkut Dopamina pada Anjing Malines Belgium|journal=[[PLOS One]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=8|issue=12|article-number=e82948|bibcode=2013PLoSO...882948L|doi=10.1371/journal.pone.0082948|issn=1932-6203|pmc=3871558|pmid=24376613|s2cid=23443014|doi-access=free}}</ref> <ref name="Lit May 2013">{{Kutip jurnal|last1=Lit|first1=Lisa|last2=Belanger|first2=Janelle Maria|last3=Boehm|first3=Debby|last4=Lybarger|first4=Nathan|last5=Haverbeke|first5=Anouck|last6=Diederich|first6=Claire|last7=Oberbauer|first7=Anita M.|date=30 Mei 2013|title=Characterization of a dopamine transporter polymorphism and behavior in Belgian Malinois|trans-title=Pencirian polimorfisme pengangkut dopamina dan tingkah laku pada anjing Malines Belgium|journal=BMC Genetics|language=en|publisher=[[BioMed Central]]|volume=14|issue=1|article-number=45|doi=10.1186/1471-2156-14-45|hdl=1854/LU-8722963|issn=2730-6844|pmc=3680094|pmid=23718893|s2cid=13905164|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Morris">{{Kutip buku|last=Morris|first=Desmond|author-link=Desmond Morris|date=2002|title=Dogs: The Ultimate Dictionary of Over 1,000 Dog Breeds|trans-title=Anjing: Kamus Muktamad Lebih daripada 1,000 Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=qyqoQgAACAAJ}}|language=en|location=North Pomfret, Vermont, Amerika Syarikat|publisher=[[Independent Publishers Group|Trafalgar Square Publishing]]|pages=425–428|isbn=9781570762192|oclc=859060407}}</ref> <ref name="Vassallo">{{Kutip jurnal|last=Vassallo|first=Laura|date=1 Ogos 2016|title=Behavioral differences among Belgian Shepherd Dogs varieties|trans-title=Perbezaan tingkah laku sesama keragaman anjing gembala Belgium|journal=Dog Behavior|language=en|publisher=[[Edizioni ETS]]|volume=2|issue=2|pages=15–19|doi=10.4454/db.v2i2.31|issn=2421-5678|s2cid=113932053|doi-access=free}}</ref> <ref name="Wilcox">{{Kutip buku|last1=Wilcox|first1=Bonnie|last2=Walkowicz|first2=Chris|date=1995|title=The Atlas of Dog Breeds of the World|trans-title=Atlas Baka Anjing di Dunia|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=AVznFU1D9ogC}}|language=en|edition=ke-5|location=Neptune City, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[TFH Publications]]|pages=170–174|isbn=9780793812844|oclc=32596861}}</ref> }} {{Anjing Belgium}} {{Anjing gembala}} [[Kategori:Baka anjing|Gembala Belgium, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Belgium|Gembala Belgium, Anjing]] [[Kategori:Baka FCI|Gembala Belgium, Anjing]] [[Kategori:Anjing gembala|Gembala Belgium, Anjing]] dp1vsbeqsf3xar9to0zw343hwcz0egd 0 667065 6844403 6827219 2026-05-09T00:00:34Z Amir Hamzah 2008 17303 6844403 wikitext text/x-wiki {{Kotak info baka anjing | name = Anjing menyanyi New Guinea | image = New Guinea Singing Dog on trail-Cropped.jpg | altname = Anjing Tanah Tinggi New Guinea <br/> Anjing Hallstrom | origin = New Guinea | kc_name = New Guinea Singing Dog Club of America | kc_std = https://ngsdca.org/breed-standard }} '''Anjing menyanyi New Guinea'''{{Efn|name=a}} atau '''anjing Tanah Tinggi New Guinea'''<ref name="Troughton1971"/> ('''''Canis lupus hallstromi''''', '''''Canis hallstromi''''', '''''[[Canis lupus dingo]]''''', atau '''''Canis familiaris''''') ialah zuriat purba ([[basal (filogenetik)|basal]]){{Efn|"Istilah ''[[basal (filogenetik)|takson basal]]'' merujuk zuriat yang mencapah awal-awal dalam sejarah kelompok tersebut dan terletak pada cabang yang berasal dekat dengan leluhur bersama bagi kelompok tersebut."{{Nowrap| – Reece (2015)<ref name="Reece2014"/>}}}} [[anjing]]<ref name="Cairns2021"/><ref name="Thalmann2019"/><ref name="Bergström2020"/> yang terdapat di [[Tanah Tinggi New Guinea]], di pulau [[New Guinea]]. Setelah dianggap sebagai spesies terpisah sendiri, di bawah nama ''Canis hallstromi'', ia berkait rapat dengan [[dingo]] Australia. Anjing ini agak luar biasa sesama kanin; ia merupakan salah satu daripada segelintir yang dianggap "tidak menyalak", dan terkenal kerana gaya [[komunikasi anjing|penyuaraan]] "[[yodel]]" luar biasa yang memberinya namanya. Pada tahun 1989, ahli mamalogi Australia [[Tim Flannery]] mengambil gambar seekor anjing [[bulu anjing|hitam dan sawo matang]] di [[Daerah Telefomin]]. Beliau memerhatikan bahawa anjing ini tinggal bersama dengan suku kaum tempatan di pergunungan dan bahawa populasi jalang tinggal di padang rumput alp dan sub-alp di [[Pergunungan Bintang]] dan di [[Banjaran Wharton]]. Foto itu diterbitkan dalam buku beliau, ''Mammals of New Guinea''.<ref name="Flannery1990"/> Pada tahun 2012, pemandu pengembaraan belantara Australia, Tom Hewett, mengambil foto anjing kuning keperang-perangan berlapis bulu tebal di kawasan [[Puncak Mandala]] di [[Papua Indonesia|Papua Barat]], [[Indonesia]].<ref name="Dell'Amore2012"/> Pada tahun 2016, [[kajian perpustakaan|ulasan kajian]] tidak menemukan bukti muktamad bahawa anjing mungkin terawal, dalam populasi kurungan anjing menyanyi New Guinea, merupakan haiwan liar; berbilang generasi berturut-turut daripada anak anjing dibesarkan sebagai warga kampung, dengan itu menjadi anjing bela jinak.<ref name="Dwyer2015"/> Pada tahun 2020, sebuah kajian genetik mendapati bahawa [[#Anjing liar Tanah Tinggi New Guinea|anjing liar Tanah Tinggi New Guinea]] adalah [[basal (filogenetik)|basal]] secara genetik kepada dingo dan anjing menyanyi New Guinea dan, oleh itu, bakal leluhur kepada kedua-duanya.<ref name="Br.Surbakti2020"/> ==Taksonomi== {{Selanjutnya|Canis lupus dingo#Perdebatan taksonomi – anjing bela jinak, dingo, dan anjing menyanyi New Guinea}} [[Fail:Jonah the New Guinea Singing Dog, and a dog treat.jpg|thumb|alt=Seekor anjing jingga mengunyah tulang haiwan berdaging yang sedang ditawarkan oleh seorang manusia|Seekor anjing menyanyi New Guinea yang sedang ditawari seketul tulang]] Pada tahun 1999, sebuah kajian [[DNA mitokondrion]] (mtDNA) menunjukkan bahawa anjing bela jinak mungkin telah berasal daripada berbilang populasi [[serigala]] kelabu, dengan "baka" [[dingo]] dan anjing menyanyi New Guinea yang telah berkembang pada masa populasi manusia lebih terasing antara satu sama lain.<ref name="Wayne1999"/> Dalam edisi ketiga ''[[Mammal Species of the World]]'' yang diterbitkan pada tahun 2005, ahli mamalogi [[Wallace Christopher Wozencraft|W. Christopher Wozencraft]] menyenaraikan subspesies liarnya di bawah serigala ''Canis lupus'' dan mencadangkan dua subspesies tambahan: "''familiaris'' Linnaeus, 1758 [anjing bela jinak]" dan "''dingo'' Meyer , 1793 [anjing bela jinak]". Wozencraft menyertakan ''hallstromi'' – anjing menyanyi New Guinea – sebagai [[sinonim (taksonomi)|sinonim taksonomi]] untuk dingo. Wozencraft merujuk kajian mtDNA sebagai salah satu panduan dalam membentuk keputusan beliau.<ref name="Wozencraft2005"/> Penyertaan ''familiaris'' dan ''dingo'' di bawah klad "anjing bela jinak" telah dicatatkan oleh ahli mamalogi lain.<ref name="Jackson2017"/> Pengelasan oleh Wozencraft ini diperdebatkan sesama ahli zoologi.<ref name="Smith2015C01"/> Status taksonomi anjing menyanyi New Guinea diperdebatkan, dengan cadangan yang termasuk memperlakukannya dalam konsep spesies (julat variasi) anjing bela jinak ''Canis familiaris'',<ref name="Álvares2019"/><ref name="Jackson2015"/><ref name="Jackson2017"/><ref name="Flannery1990"/> satu spesies tersendiri ''Canis hallstromi'',<ref name="Troughton1971"/><ref name="Koler-Matznick2003"/> dan ''[[Canis lupus dingo]]'' apabila dianggap sebagai subspesies bagi serigala.<ref name="Wozencraft2005"/> Pada tahun 2019, bengkel yang dianjurkan oleh Kumpulan Pakar Kanid [[Kesatuan Pemuliharaan Alam Sekitar Antarabangsa|IUCN]]/SSC menganggap anjing menyanyi New Guinea dan dingo sebagai anjing jalang ''Canis familiaris'' dan, oleh itu, tidak patut ditaksir untuk [[Senarai Merah IUCN]].<ref name="Álvares2019"/> ===Sejarah taksonomi=== Semasa [[Luís Vaz de Torres#Pinggir laut selatan New Guinea dan Selat Torres|ekspedisi Torres]] ke pinggir laut selatan New Guinea dan ke [[Selat Torres]] pada tahun 1606, anjing kecil dicatatkan oleh Kapten Don Diego de Prado y Tovar: {{Petikan|Kami menemukan anjing bisu kecil yang tidak menyalak mahupun melolong dan tidak merengek walaupun dipukul dengan kayu<ref name="Stevens1930"/>}} Pada 26 Oktober 1897, [[senarai gabenor kolonial Papua New Guinea|Leftenan Gabenor New Guinea British]], Sir [[William MacGregor]], berada di [[Gunung Scratchley]], [[Provinsi Tengah, Papua New Guinea|Provinsi Tengah]], Papua New Guinea. Pada ketinggian {{Convert|7000|ft|m|abbr=on}}, beliau mencatatkan bahawa "haiwan adalah jarang", namun menyenaraikan "anjing liar". MacGregor memperoleh spesimen pertama dan kemudian [[Charles Walter De Vis]] menulis penerangan mengenainya pada tahun 1911.<ref name="DeVis1911"/><ref name="Troughton1971"/> De Vis memberikan ringkasan daripada penerangan beliau bahawa: {{Petikan|... ia bukan "benar-benar anjing liar"; lain kata, ada masa apabila leluhurnya tidak liar. ...Tetapi jika kita berkeputusan bahawa anjing ini hanyalah jalang, daripada baka bela jinak yang menjadi liar, seperti yang biasa dilakukan oleh anjing, bagaimanakah kita patut menjelaskan habitatnya di Gunung Scratchley?<ref name="DeVis1911"/>}} Pada tahun 1954, para pengumpul untuk Muzium Australia memerhati anjing ini di sekeliling kampung-kampung yang terletak pada ketinggian {{Convert|8000|ft|m|abbr=on}} di [[Gunung Giluwe]] di [[Provinsi Tanah Tinggi Selatan]].<ref name="Troughton1971"/> Pada tahun 1956, Albert Speer dan J. P. Sinclair memperoleh sepasang anjing menyanyi di Lembah Levani yang terletak di tempat yang kini dikenali sebagai [[Provinsi Hela]] (dahulunya sebahagian daripada [[Provinsi Tanah Tinggi Selatan]]).<ref name="YayasanAnjingLiarTanahTinggiNewGuinea"/><ref name="Flamholtz1986"/> Kedua-dua anjing itu telah diperoleh daripada orang asli.<ref name="Troughton1971"/> Anjing-anjing itu dikirimkan kepada Sir [[Edward Hallstrom]], yang telah mendirikan pusat kajian haiwan asli di Nondugi dan dari sana ke [[Zoo Taronga]] di [[Sydney]], Australia.<ref name="Flamholtz1986"/> Pada tahun 1957, [[Ellis Le Geyt Troughton|Ellis Troughton]] memeriksa dua spesimen anjing menyanyi itu dari [[Zoo Taronga]] dan mengelaskan anjing-anjing itu sebagai [[spesies]] tersendiri ''Canis hallstromi'' sebagai penghormatan kepada Hallstrom.<ref name="Troughton1957"/> ===Perihal asli=== Troughton memerihalkan [[jenis (biologi)|spesimen jenis]] seperti yang berikut: {{Petikan|''Spesimen''. – Holotip jantan, alotip perempuan, dimiliki oleh Sir Edward Hallstrom di Taman Zoologi Taronga, Sydney, untuk penempatan lanjut dalam koleksi Muzium Australia.<br/><br/>''Perwatakan umum'':<br/>Muncung atau kawasan rostrum pendek dan sempit berbeza dengan lebar muka atau lebar dwizigoma yang luar biasa, yang memberikan penampilan mirip rubah. Perbandingan ini dikekalkan pada tubuh sempit dan ekor lebat sangat pendek yang berukuran sedikit lebih daripada sepertiga daripada gabungan panjang kepala dan tubuh, dengan lebar ekor pecahan yang kurang daripada {{Convert|4|in|cm|abbr=on}}. Telinga berisi, berbulu lembut, dan berbentuk segi tiga tetap tegak, walaupun membulat dan melengkung ke hadapan dengan gaya mirip keong.<br/><br/>Warna (Ridgway{{Efn|"Ridgeway" merujuk tatanama warna Robert Ridgway. Lihat [[Robert Ridgway#Buku warna|Buku warna]] dalam [[Robert Ridgway]].}}) kepala perang kekuning-kuningan jelas; bahagian belakang berwarna perang kemerah-merahan lebih gelap kerana percampuran bulu perang kehitam-hitaman, bulu lebih gelap yang meliputi "tanda pelana" kekuning-kuningan yang agak lebih ketara pada betina. Bahu luar dan pinggul berwarna kuning keperang-perangan hartal jelas; ekor kira-kira zaitun kuning keperang-perangan yang ''brindle'' di atas dengan perang kehitam-hitaman, hujung putih; empat kaki keputih-putihan. Bahagian bawah kuning pucat cerah, tanda gelap merentasi rahang yang memisahkan titik dagu cerah daripada permukaan bawah pucat.<br/><br/>''Dimensi holotip'':<br/>Kepala dan badan hampir-hampir {{Convert|650|mm|in|abbr=on}}; ekor tepat-tepat {{Convert|245|mm|in|abbr=on}}, kurang lebat; tumit ke jari kaki terpanjang, kurang kuku, {{Convert|145|mm|in|abbr=on}}; kuku embun dari pangkal ke tanah, {{Convert|25|mm|in|abbr=on}}; telinga, panjang dari pangkal luar ke hujung {{Convert|75|mm|in|abbr=on}}, lebar tengah {{Convert|40|mm|in|abbr=on}}; vibrisa terpanjang {{Convert|52|mm|in|abbr=on}}; panjang kepala ke hujung kresta sagital {{Convert|180|mm|in|abbr=on}} (hampir-hampir) dan lebar dwizigoma {{Convert|100|mm|in|abbr=on}}; geraham belakang ke gigi kacip {{Convert|90|mm|in|abbr=on}}; lebar merentasi gigi kacip {{Convert|23|mm|in|abbr=on}}; ketinggian taring atas {{Convert|16|mm|in|abbr=on}}.<ref name="Troughton1957"/>}} ===Zuriat=== {{Selanjutnya|Canis lupus dingo#Zuriat|Canis lupus dingo#Saudara}} [[Fail:Map of Sunda and Sahul.png|thumb|[[Pentas Sahul]] dan [[Pentas Sunda]] semasa 12,000 tahun lalu. Tasmania terpisah daripada tanah besar 12,000 tahun sebelum kini,<ref name="Ryan2012"/> New Guinea terpisah daripada tanah besar 6,500–8,500 tahun sebelum kini.<ref name="Cairns2016"/><ref name="Bourke2009"/>]] Menjelang penutup [[tempoh glasier]] terakhir 11,700 tahun lalu, lima zuriat leluhur telah menjadi pelbagai daripada satu sama lain dan diekspresikan pada sampel-sampel anjing purba yang ditemukan di [[Masyrik]] (7,000 tahun sebelum kini), di Karelia (10,900 tahun sebelum kini), di [[Tasik Baikal]] (7,000 tahun sebelum kini), di Amerika purba (4,000 tahun sebelum kini), dan pada anjing menyanyi New Guinea (kini).<ref name="Bergström2020"/> Jujukan-jujukan [[DNA mitokondrion|genom mitokondrion]] menunjukkan bahawa dingo tergolong dalam klad anjing bela jinak<ref name="Thalmann2013"/> dan bahawa anjing menyanyi New Guinea adalah lebih dekat secara genetik dengan dingo yang hidup di Australia tenggara berbanding dengan dingo yang hidup di barat laut.<ref name="Cairns2016"/> Zuriat dingo dan anjing menyanyi New Guinea dapat dijejak kembali melalui Kepulauan Melayu hingga Asia.<ref name="Greig2015"/> Pada tahun 2016, ulasan kajian mendapati bahawa: {{Petikan|tiada bukti meyakinkan bahawa anjing hidup liar New Guinea dan sesetengah, atau semua, anjing kampung New Guinea prapenjajahan merupakan bentuk berbeza. Selanjutnya, tiada bukti muktamad bahawa sama ada anjing hidup liar di altitud tinggi dahulunya terasing daripada kanid lain New Guinea atau bahawa haiwan yang merupakan anggota pengasas bagi populasi kurungan anjing menyanyi New Guinea merupakan haiwan hidup liar atau progeni kepada haiwan hidup liar dan bukan dilahirkan dan dibesarkan sebagai anggota populasi kampung bagi anjing bela jinak. Kami berkesimpulan bahawa: : (1) pada masa penjajahan Eropah, anjing liar dan kebanyakan, jika bukan semua, anjing kampung New Guinea membentuk satu takungan gen tunggal walaupun heterogen : (2) resolusi akhir bagi hubungan filogenetik anjing liar New Guinea akan terpakai secara sama rata untuk semua atau kebanyakan anjing bela jinak terawal New Guinea berdasarkan kampung; dan : (3) masih terdapat tempat di New Guinea, seperti Suabi dan komuniti bersebelahan, yang mempunyai populasi anjing bela jinak tempatan berdasarkan kampung yang terus didominasi oleh individu yang warisan genetiknya dapat dijejak kepada kanid leluhur prapenjajahan.<ref name="Dwyer2015"/>}} Pada tahun 2020, analisis [[susunan genom keseluruhan|seluruh genom]] pertama bagi dingo dan anjing menyanyi New Guinea dijalankan. Kajian itu menunjukkan bahawa leluhur kepada kedua-dua anjing ini muncul di [[Asia Timur]] selatan, berhijrah melalui Kepulauan Asia Tenggara 9,900 tahun sebelum kini, dan mencapai Australia 8,300 tahun sebelum kini. Kajian itu menolak cadangan-cadangan lebih awal bahawa anjing-anjing ini tiba dari Asia selatan 4,300 tahun sebelum kini atau sebagai sebahagian daripada peluasan Austronesia ke Kepulauan Asia Tenggara, yang tiba di New Guinea kira-kira 3,600 tahun sebelum kini. Bukti genetik ialah bahawa dingo tiba di Australia 8,300 tahun sebelum kini dan dibawa oleh populasi manusia yang tidak diketahui.<ref name="Zhang2020"/> Pada tahun 2024, sebuah kajian mendapati bahawa dingo dan anjing menyanyi New Guinea menunjukkan 5.5% introgresi genom daripada leluhur bagi [[serigala Jepun]] yang pupus baru-baru ini sambil anjing-anjing Jepun yang menunjukkan 4% introgresi genom. Introgresi ini berlaku sebelum leluhur bagi serigala Jepun tiba di Jepun.<ref name="Gojobori2024"/> ===Anjing liar Tanah Tinggi New Guinea=== Pada tahun 2017, Yayasan Anjing Liar Tanah Tinggi New Guinea (NGHWDF) mengumumkan kepada pihak media bahawa, pada tahun 2016, pihak yayasan dan [[Universiti Papua]] telah menemukan dan memfotografkan sekumpulan 15 ekor haiwan yang dirujuk sebagai "anjing liar tanah tinggi".<ref name="Pash2017"/> Analisis DNA terhadap tinja menunjukkan bahawa anjing ini mempunyai hubungan genetik dengan anjing lain yang terdapat di Oseania, termasuk dingo dan anjing menyanyi New Guinea.<ref name="McIntyre2019"/> Pada tahun 2020, sebuah kajian [[DNA nukleus|genom nukleus]] menunjukkan bahawa anjing liar tanah tinggi dari kaki [[Puncak Jaya]], di dalam distrik Tembagapura di Kabupaten Mimika di Papua, Indonesia, merupakan populasi yang daripadanya anjing menyanyi New Guinea kurungan diterbitkan. Kajian itu mendedahkan bahawa anjing liar menunjukkan jauh lebih banyak kepelbagaian genetik berbanding dengan haiwan kurungan, yang dibiakbakakan dengan sangat dalam. Ini menunjukkan populasi liar adalah sihat. Saiz dan taburan populasi liar tidak diketahui. [[DNA mitokondrion]] menunjukkan bahawa anjing liar tanah tinggi memiliki haplotip A29, dan bukan haplotip A79 yang terdapat pada anjing menyanyi New Guinea. Haplotip A29 ditemukan pada dingo, sesetengah anjing menyanyi New Guinea, dan sesetengah anjing Asia, anjing Artik, dan anjing kampung. [[Pokok filogenetik]] menunjukkan bahawa anjing liar tanah tinggi adalah basal kepada dingo dan anjing menyanyi New Guinea dan, oleh itu, bakal leluhur bagi kedua-duanya.<ref name="Br.Surbakti2020"/> Anjing ini hidup dengan liar dalam persekitaran mencabar dan terpencil pada ketinggian antara {{Convert|3900|-|4170|m|ft}}, yang menunjukkan bahawa ia merupakan zuriat bagi anjing proto yang berkaitan dengan dingo dan ia bukan anjing kampung jalang. Ini telah menyebabkan sesetengah penyelidik mencadangkan bahawa takson ''Canis dingo'' adalah sesuai untuk satu-satunya populasi anjing yang benar-benar hidup liar – dingo, anjing liar Tanah Tinggi New Guinea, dan anjing menyanyi New Guinea.<ref name="Cairns2021"/> ==Perihal== [[Fail:New Guinea Singing Dog by night.jpg|thumb|left|alt=Sekeping gambar tentang seekor anjing menyanyi New Guinea pada malam hair, yang diterangi oleh denyar kamera. Denyar kamera telah menyebabkan mata anjing ini memantulkan hijau.|Gambar malam dengan sinaran mata hijau jelas daripada [[tapetum lusidum]]]] Ahli mamalogi Australia, Tim Flannery, dalam buku beliau ''Mammals of New Guinea'' memerihalkan bahawa "anjing liar New Guinea" kelihatan serupa dengan dingo, hanya lebih kecil. Kebanyakan anjing ini di New Guinea dibelajinakkan dengan sejumlah besar yang dibela oleh para balu dan orang bujang, dengan pemburu yang membela sekurang-kurangnya dua ekor untuk membantu mereka dengan perburuan. Anjing ini tidak menyalak dan [[lolongan]] berkorusnya menghasilkan bunyi yang menghantui dan luar biasa, yang telah membawa kepada nama alternatifnya "anjing menyanyi New Guinea". Dalam buku beliau, Flannery menerbitkan foto seekor anjing hitam dan sawo matang di [[Daerah Telefomin]]. Beliau menulis bahawa anjing ini tinggal bersama dengan orang asli di pergunungan dan bahawa terdapat populasi jalang yang tinggal di padang rumput alp dan sub-alp di [[Pergunungan Bintang]] dan di [[Banjaran Wharton]].<ref name="Flannery1990"/> Berbanding dengan bentuk-bentuk lagi bagi anjing, anjing menyanyi New Guinea diperihalkan sebagai haiwan yang bertungkai pendek dan berkepala lebar. Anjing ini mempunyai purata ketinggian bahu {{Convert|31|-|46|cm|in|abbr=on}} dan berukuran seberat {{Convert|9|-|14|kg|lb|abbr=on}}. Ia tidak mempunyai [[kuku embun]] belakang.<ref name="Koler-Matznick2003"/> Anggota tubuh dan [[turus ruas tulang belakang|tulang belakang]] anjing menyanyi New Guinea adalah sangat boleh lentur dan ia dapat meregangkan tungkainya ke arah tepi sehingga 90°, setanding dengan [[anjing pufin Norway]]. Ia juga dapat memutarkan kaki hadapan dan kaki belakang mereka dengan lebih jauh berbanding dengan anjing bela jinak, yang membolehkannya memanjat pokok dengan kulit tebal atau dahan yang dapat dicapai dari tanah; walau bagaimanapun, kemahiran pemanjatannya tidak mencapai tahap sama seperti yang pada [[rubah kelabu]]<ref name="Koler-Matznick2004">{{Kutip web|last=Koler-Matznick|first=Janice|date=20 Januari 2004|url=https://www.newguinea-singing-dog-conservation.org/Tidbits/BookExcerpts.pdf|url-status=dead|title=The New Guinea Singing Dog|trans-title=Anjing Menyanyi New Guinea|format=pdf|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20110727120745/http://newguinea-singing-dog-conservation.org/Tidbits/BookExcerpts.pdf|archive-date=27 Julai 2011|access-date=3 April 2024}}</ref> dan serupa dengan yang pada kucing.<ref>{{Kutip berita|last=Hunt|first=Katie|date=1 September 2020|title=Rare 'singing' dog, thought to be extinct in wild for 50 years, still thrives|trans-title=Anjing 'menyanyi' jarang, disangkakan pupus di alam liar selama 50 tahun, masih bertahan|url=https://edition.cnn.com/2020/08/31/asia/singing-dog-found-in-wild-scn-trnd|url-status=live|language=en|publisher=[[CNN]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20200920212226/https://www.cnn.com/2020/08/31/asia/singing-dog-found-in-wild-scn-trnd/index.html|archive-date=20 September 2020|access-date=3 Disember 2024}}</ref> Matanya, yang sangat reflektif, berbentuk segi tiga (atau berbentuk badam) dan bersudut ke arah atas dari sudut dalam ke sudut luar dengan pinggir mata gelap. Warna mata berkisar daripada ambar gelap hingga perang gelap. Matanya mempamerkan bara hijau cerah apabila cahaya dipancarkan padanya dalam keadaan cahaya rendah. Terdapat dua ciri yang, dipercayai oleh para penyelidik, membolehkan anjing menyanyi New Guinea melihat dengan lebih jelas dalam cahaya rendah.<ref name="Koler-Matznick2004"/> Salah satu ciri itu ialah pupilnya, yang terbuka dengan lebih luas dan membolehkan lebih banyak cahaya berbanding dengan yang pada keragaman anjing lain. Ciri lagi satu ialah bahawa ia mempunyai kepekatan lebih tinggi bagi sel di dalam [[tapetum lusidum|tapetum]]. Anjing menyanyi New Guinea mempunyai telinga tegak, runcing, bergaris bulu. Seperti anjing liar lain, telinga ''perk'' atau berbaring ke hadapan, yang disyaki sebagai ciri kemandirian penting untuk bentuk tersebut. Telinga dapat diputarkan seperti penerima berarah untuk menangkap bunyi perlahan. Ekornya lebat, cukup panjang untuk mencapai paras [[keting (anatomi)|keting]], bebas daripada keriting, dan mempunyai hujung putih. Anak anjing lahir dengan kulit perang coklat gelap dengan bintik-bintik emas dan kesan warna kemerah-merahan, yang berubah menjadi perang cerah menjelang usia enam minggu. Pewarnaan dewasa berlaku pada usia sekitar empat bulan. Untuk anjing dewasa, warna perang, hitam, dan sawo matang telah dilaporkan, kesemuanya dengan titik-titik putih. Sisi leher dan jalur zon di belakang [[tulang belikat|skapula]] berwarna keemasan. [[Rerambut pengawal]] hitam dan sangat gelap pada umumnya terletak dengan sedikit pada bulu tulang belakang, yang tertumpu pada belakang telinga dan permukaan ekor di atas hujung putih. [[Muncung]]nya sentiasa hitam pada anjing muda. Pada umumnya, semua warna mempunyai tanda-tanda putih di bawah dagu, pada kaki, pada dada, dan di hujung ekor. Kira-kira sepertiga juga mempunyai tanda-tanda putih pada muncung, muka, dan leher. Menjelang usia 7 tahun, muncung hitam mula menjadi kelabu.<ref name="Koler-Matznick2003"/> ==Tingkah laku== [[Fail:New Guinea Singing Dog marking territory via scent rub.jpg|thumb|left|Anjing menyanyi New Guinea yang berguling]] Semua penampakan di alam liar merupakan penampakan anjing tunggal atau pasangan anjing, oleh itu, dapat ada kesimpulan bahawa anjing menyanyi New Guinea liar tidak membentuk kawanan kekal.<ref name="Koler-Matznick2003"/> Laporan pendek Tim Flannery pada tahun 1989 mengenai anjing di pergunungan di Papua New Guinea memerihalkannya "amat pemalu" dan "hampir luar biasa licik".<ref name="Flannery1995"/> Menurut Robert Bino (1996),{{Efn|Robert Bino ialah seorang mahasiswa dari Universiti Papua New Guinea.<ref name="Bino1996"/>}} anjing ini hanya menggunakan tempat rehatnya di bawah akar dan belebas di New Guinea secara sporadik. Bino menduga bahawa anjing ini sangat banyak bergerak dan mencari makanan bersendirian dan membuat kesimpulan bahawa ia mungkin menggunakan beberapa tempat persembunyian di wilayah rumahnya.<ref name="Bino1996"/> Semasa pemerhatian penyelidikan, anjing yang diperiksa pada umumnya menunjukkan ambang tingkah laku lebih rendah (contohnya, [[wilayah (haiwan)|guling bau]]) berbanding dengan anjing bela jinak lain, serta permulaan perkembangan lebih awal daripada anjing bela jinak lain atau serigala kelabu (contohnya, penggigitan bulu sua pada usia dua minggu berbanding dengan anjing bela jinak lain/serigala kelabu pada usia 6 minggu) dan perbezaan kuantitatif (contohnya, pengurangan ekspresi tingkah laku sekutu intraspesies). Anjing yang diperhatikan tidak menunjukkan tunduk main tipikal kanid; walau bagaimanapun, Imke Voth mendapati tingkah laku ini semasa pemeriksaan pada tahun 1980-an.<ref name="Koler-Matznick2005">{{Kutip web|last1=Koler-Matznick|first1=Janice|last2=Brisbin|first2=I. Lehr Jr.|last3=Feinstein|first3=Mark H.|author3-link=Mark Feinstein|date=Mac 2005|url=https://www.newguinea-singing-dog-conservation.org/Tidbits/Ethogram0405.pdf|url-status=dead|title=An Ethogram for the New Guinea Singing (Wild) Dog (''Canis hallstromi'')|trans-title=Etogram untuk anjing (liar) menyanyi New Guinea (''Canis hallstromi'')|language=en|publisher=Persatuan Pemuliharaan Anjing Menyanyi New Guinea|archive-url=https://web.archive.org/web/20100215122658/http://newguinea-singing-dog-conservation.org/Tidbits/Ethogram0405.pdf|archive-date=15 Februari 2010|access-date=3 April 2024}}</ref> Beberapa tingkah laku yang unik pada anjing menyanyi New Guinea telah diperhatikan:<ref name="Koler-Matznick2003"/> ; Lambung kepala: Tingkah laku ini, yang ditunjukkan oleh setiap anjing yang diperhatikan, ialah penggesa untuk perhatian, makanan, atau tanda kekecewaan, yang dinyatakan dalam pelbagai peringkat bergantung pada paras rangsangan. Dalam ekspresi lengkap, kepalanya dilambungkan ke satu sisi, hidung diputarkan melalui lengkok 90° ke garis tengah, kemudian secepatnya kembali ke kedudukan permulaan. Seluruh urutan berlaku selama satu hingga dua saat. Ekspresi paling ringan ialah sedikit jentikan kepala ke sisi dan ke belakang. Semasa tingkah laku ini, ciri tanda-tanda dagu hitam dan putih berkontras dipaparkan. ; Jeritan persanggamaan: Semasa [[pembiakan kanin#Persanggamaan|ikatan persanggamaan]], betina mengeluarkan urutan berulang-ulang jeritan lantang dan bernada tinggi selama kira-kira tiga minit. Jeritan ini mempunyai kesan kebangkitan kuat pada kebanyakan anjing bela jinak. ; Pengecutan persanggamaan: Kira-kira tiga minit selepas permulaan ikatan, betina memulakan siri pengecutan abdomen berentak. Semasa setiap pengecutan, kulit lambung dan kawasan [[lumbar]] tertarik ke arah hadapan. Pengecutan ini disertai dengan erangan dan berlaku dengan nalar, berselang beberapa saat (mungkin berjeda berselang-seli), bersambung untuk tempoh ikatan. Selain itu, anjing menyanyi New Guinea mempunyai bentuk luar biasa bagi [[tingkah laku seksual haiwan|rangsangan autoerotik]], yang termasuk kecenderungan kuat untuk menyasarkan genital untuk gigitan main-main dan agresif, gosokan pipi yang mungkin merupakan tingkah laku penandaan, dan ancaman penggeritan gigi. Semasa [[kitaran estrus#Estrus|estrus]], apabila bakal pasangan hadir, anjing menyanyi New Guinea sejantina kerap bergaduh sehingga mengalami kecederaan parah. Tambahan pula, dewasa juga memaparkan darjah tinggi bagi agresi terhadap anjing asing, yang menunjukkan bahawa ia amat teritorial.<ref name="Koler-Matznick2003"/> Agresi distingtifnya tidak dapat diperhatikan sehingga takat itu sesama dingo Australia (yang hidup tanpa perhubungan dengan manusia).<ref name="Feddersen-Petersen2008"/>{{Halaman diperlukan|date=Disember 2019}} Para penyelidik telah memperhatikan tingkah laku main kasar oleh ibu terhadap anak-anaknya, yang kerap beralih kepada [[tingkah laku agonis]] serta "pengendalian". Ibu itu tidak secukupnya bertindak balas kepada jeritan kesakitan anak anjing tetapi sebaliknya menafsirkannya sebagai "undangan" lanjut untuk "bermain". Para penyelidik menyatakan bahawa tingkah laku ini diperhatikan pada subjek mereka sahaja dan tidak semestinya terpakai untuk semua anjing menyanyi.<ref name="Feddersen-Petersen2008"/>{{Halaman diperlukan|date=Disember 2019}} ===Penyuaraan=== [[Fail:New Guinea Singing Dog, singing.jpg|thumb|upright|Anjing menyanyi New Guinea mempunyai "lagu" distingtif]] {{Listen | filename = New Guinea Singing Dogs vocalizations.wav | title = Penyuaraan anjing menyanyi New Guinea | description = Sepasang anjing menyanyi New Guinea yang bersuara }} Anjing menyanyi New Guinea dinamai kerana lolongan distingtif dan merdu, yang bercirikan peningkatan mendadak bagi nada pada permulaan dan frekuensi sangat tinggi pada penghujungnya.<ref name="Corbett2004"/> Lolongan anjing ini dapat sejelasnya dibezakan daripada lolongan [[dingo]] Australia dan berbeza dengan ketara daripada lolongan [[serigala|serigala kelabu]] dan lolongan [[koyote]].<ref name="Ortolani1990"/>{{Sumber lebih baik|reason=Disertasi BA bukan jurnal kaji semula setara|date=Mac 2021}} Setiap lolongan berlangsung selama purata 3 saat, tetapi dapat berlangsung selama 5 saat. Pada permulaannya, [[frekuensi]] meningkat dan menstabil untuk selebih lolongan, tetapi biasanya menunjukkan perubahan mendadak bagi frekuensi. [[Pemodulatan]] dapat berubah secepatnya setiap 300–500 milisaat atau setiap saat. Lima hingga lapan [[nada lampau]] pada umumnya dapat dibezakan dalam [[spektroskopi|analisis spektrografi]] bagi lolongan berkenaan.<ref name="Koler-Matznick2003"/> Anjing menyanyi New Guinea kadang-kadang melolong bersama-sama, yang lazimnya dirujuk sebagai lolongan korus. Semasa lolongan korus, seekor anjing bermula dan yang lain ikut serta sejurus selepas itu. Dalam kebanyakan kes, lolongan korus disegerakkan dengan baik, dan lolongan berkumpulan tamat secara hampir serentak. Lolongan spontan adalah paling lazim pada waktu pagi dan petang.<ref name="Feddersen-Petersen2008"/>{{Halaman diperlukan|date=Disember 2019}} Getaran, dengan ciri sejelasnya "mirip burung", dipancarkan semasa keghairahan tinggi. Ini ialah isyarat berdenyut berfrekuensi tinggi yang penampilan spektrumnya mencadangkan sumber berterusan yang terganggu secara berkala, dan mungkin berlangsung selama 800 milisaat. Bunyi sedemikian tidak diketahui daripada mana-mana kanid lain; walau bagaimanapun, bunyi serupa (dengan frekuensi lebih rendah) telah diperihalkan untuk [[anjing hutan]] di [[Zoo Moscow]].<ref name="Koler-Matznick2003"/> Apabila dibela bersama dengan anjing yang menyalak, anjing menyanyi New Guinea mungkin mengajuk anjing lain.<ref name="Feddersen-Petersen2008"/>{{Halaman diperlukan|date=Disember 2019}} ===Pembiakan=== [[Fail:New Guinea Singing Dog - male puppy.jpg|thumb|left|Anak anjing menyanyi New Guinea]] Anjing menyanyi New Guinea mempunyai kebermusiman tahunan dan, jika tidak dibuntingi, akan mengalami estrus kedua dalam masa beberapa minggu selepas penghujung estrus pertama. Kadang-kadang, ia mengalami estrus ketiga.<ref name="Koler-Matznick2007"/> Jantan dalam kurungan kerap ikut serta dalam membesarkan anak-anak, termasuk regurgitasi makanan. Anjing menyanyi New Guinea betina melindungi anak-anaknya dan menyerang jantan secara agresif jika mengesyaki bahawa ia mendatangkan bahaya kepada anak-anak. Semasa musim pembiakan pertama selepas kelahiran, terutamanya jika terdapat bakal pasangan, anak anjing kerap diserang secara agresif oleh induk sejantina.<ref name="Koler-Matznick2003"/> ===Diet=== Laporan daripada sumber tempatan di Papua New Guinea dari tahun 1970-an dan pertengahan tahun 1990-an menunjukkan bahawa anjing menyanyi New Guinea—seperti anjing liar yang terdapat di New Guinea, sama ada anjing menyanyi New Guinea tulen atau hibrid—makan [[marsupial]] bersaiz kecil hingga sederhana, [[rodensia]], [[burung]], dan [[buah|buah-buahan]]. Robert Bino menyatakan bahawa mangsanya terdiri daripada [[kusu]], [[walabi]], dan mungkin [[kasuari kerdil]].<ref name="Koler-Matznick2007"/><ref name="Koler-Matznick2003"/> Anjing menyanyi New Guinea dalam kurungan tidak memerlukan diet khusus, tetapi kelihatan bertahan dengan diet daging mentah tanpa lemak berdasarkan [[ayam itik]], [[daging lembu|lembu]], [[rusa]], [[elk]], atau [[bison]].<ref name="Ehrlich2011"/> Orang asli yang ditemu duga di tanah tinggi menyatakan bahawa anjing ini mencuri bunuhan [[rajawali Papua]].<ref name="Koler-Matznick2007"/> ==Status dan taburan== Sejak tahun 1956, anjing menyanyi New Guinea telah diperoleh atau dilihat di alam liar terutamanya di rupa bumi bergunung-ganang di sekitar segmen tengah [[Tanah Tinggi New Guinea]], formasi banjaran gunung timur–barat sepanjang pulau. 1956 ekor anjing yang diperoleh oleh Pegawai Daerah Papua New Guinea, J. P. Sinclair, dan pembantu perubatan beliau, Albert Speer (lihat bahagian [[#Sejarah taksonomi]] di atas), diperoleh dari Lembah Levani, yang terletak di tempat yang kini merupakan [[pemerintah tingkat tempatan Luar Bandar Koroba Utara]], [[Provinsi Hela]], Papua New Guinea dan dikirimkan ke [[Zoo Taronga]] di Sydney, Australia. Pada tahun 1976, penjelajah Jerman, {{Ill|Wolfgang Nelke|qid=Q95838752}}, menangkap lima ekor anjing di Lembah Sungai Eipomek dan mengirimkan anjing-anjing itu ke Jerman. Kini, populasi kurungan di Amerika Syarikat diturunkan daripada individu-individu yang diperoleh dari Zoo Taronga. Terdapat juga populasi anjing kurungan di Jerman, di Kanada, dan di United Kingdom.<ref name="YayasanAnjingLiarTanahTinggiNewGuinea">{{Kutip web|url=https://storage.googleapis.com/wzukusers/user-27134375/documents/58b9d54ed5ee0G3I9ALl/NGSD%20US%20History.pdf|title=History of the New Guinea Singing Dog|trans-title=Sejarah Anjing Menyanyi New Guinea|format=pdf|language=en|publisher=Yayasan Anjing Liar Tanah Tinggi New Guinea|access-date=3 April 2024}}</ref> Laporan tentang orang [[bahasa Kalam|Kalam]] yang menangkap anjing menyanyi New Guinea pada pertengahan tahun 1970-an mengimplikasikan kawasan suku manusia itu yang tidak jauh dari timur tengah di pinggir laut tanah besar timur laut (lihat bahagian [[#Hubungan dengan manusia]] di bawah). Penampakan pada tahun 2007 di [[Tanah Tinggi Kaijende]] adalah di timur dari tengah. Penampakan pada tahun 2012 pula adalah dekat dengan [[Puncak Mandala]] sedikit ke barat, kesemuanya di tanah tinggi di sekitar tulang belakang banjaran itu. [[Habitat]] terlapor bagi anjing menyanyi New Guinea terdiri daripada kawasan pergunungan dan kawasan pergunungan berpaya di Papua New Guinea pada altitud {{Convert|2500|-|4700|m|ft}}. Zon-zon tumbuh-tumbuhan utama merupakan [[hutan daun lebar dan campur sederhana|hutan campur]], hutan [[Fagus|bic]] dan [[hutan awan|lumut]], hutan konifer sub-alp, dan padang rumput alp. Berdasarkan bukti [[arkeologi]], [[etnografi]], dan keadaan, dapat ada andaian bahawa anjing menyanyi New Guinea pernah tertabur di seluruh New Guinea dan kemudian terbatas di pergunungan atas.<ref name="Koler-Matznick2003"/> Memandangkan tiada penampakan sahih bagi anjing ini di Papua New Guinea sejak tahun 1970-an sehingga gambar dari Ogos 2012 di alam liar, anjing ini kelihatannya kini jarang.<ref name="Corbett2004"/><ref name="Crew2012">{{Kutip majalah|last=Crew|first=Becky|date=10 Disember 2012|title=First photo of rare, wild New Guinea singing dog in 23 years|trans-title=Foto pertama anjing menyanyi New Guinea yang liar dan jarang dalam tempoh 23 tahun|url=https://www.scientificamerican.com/blog/running-ponies/first-photo-of-rare-wild-new-guinea-singing-dog-in-23-years/|magazine=[[Scientific American]]|language=en|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|access-date=3 April 2024}}</ref> Terdapat laporan tentang anjing menyanyi New Guinea di [[Pergunungan Bintang]] sehingga tahun 1976 dan, pada pertengahan tahun 1970-an, laporan penangkapan dan pelatihan, tetapi bukan pembiakan oleh orang Kalam (lihat [[#Hubungan dengan manusia]]). Dalam buku beliau pada tahun 1998, ''[[Throwim Way Leg]]'', Tim Flannery menyatakan bahawa ''dokfuma'' (yang diperihalkan oleh beliau sebagai padang rumput sub-alp dengan tanah yang berlecak lumut, liken, dan herba yang tumbuh di atas paya) pada ketinggian {{Convert|3200|m|ft}} mempunyai banyak anjing menyanyi New Guinea, yang biasanya dapat didengari pada awal dan hujung setiap hari. Ketika bersendirian di tapak perkhemahan beliau pada satu hari, sekumpulan kanin datang dalam jarak beberapa ratus meter daripada beliau. Flannery kelihatannya tidak menyediakan kamera beliau, kerana beliau melaporkan bahawa tiada gambar yang diambil. Pada tahun 1996, Robert Bino menjalankan sebuah kajian lapangan terhadap anjing ini, tetapi tidak dapat memerhatikan mana-mana anjing menyanyi New Guinea liar dan sebaliknya menggunakan tanda-tanda, seperti tinja, tapak kaki, [[wilayah (haiwan)#Penandaan bau|tanda-tanda air kencing]], dan sisa mangsa untuk membuat kesimpulan tentang tingkah lakunya. Tiada pensampelan DNA yang dijalankan. Telah ada laporan daripada penduduk tempatan bahawa anjing liar telah terlihat atau terdengar di kawasan lebih tinggi di pergunungan.<ref name="Koler-Matznick2004"/> Dalam laporan tahun 2007, penampakan lebih terkini ialah kelibat seekor anjing di Tasik Tawa di [[Tanah Tinggi Kaijende]]. Pembantu tempatan memberikan jaminan kepada para penyelidik bahawa anjing di Tasik Tawa ialah anjing hidup liar, kerana tiada kampung dekat dengan lokasi itu. Walau bagaimanapun, perlu ada penjelasan bahawa "hidup liar" tidak semestinya bermakna kanin yang diperhatikan oleh orang asli ialah anjing menyanyi New Guinea. Ada kemungkinan bahawa ia hanya merupakan anjing bela jinak jalang atau hibrid anjing menyanyi New Guinea.<ref name="Takeuchi2007">{{Kutip web|last1=Takeuchi|first1=Wayne|last2=Richards|first2=Stephen J.|last3=Beehler|first3=Bruce McPherson|author3-link=Bruce Beehler|last4=Sine|first4=Robert|last5=Helgen|first5=Kristofer Michael|author5-link=Kristofer Helgen|date=2007|editor-last=Richards|editor-first=Stephen J.|url=http://www.conservation.org/Documents/RAP_Reports/RAP45_Kaijende_Highlands_PNG_Aug-2005.pdf|url-status=dead|title=A Rapid Biodiversity Assessment of the Kaijende Highlands, Enga Province, Papua New Guinea|trans-title=Pentaksiran Biokepelbagaian Cepat bagi Tanah Tingi Kaijende, Provinsi Enga, Papua New Guinea|format=pdf|language=en|publisher=[[Conservation International]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20110928080026/http://www.conservation.org/Documents/RAP_Reports/RAP45_Kaijende_Highlands_PNG_Aug-2005.pdf|archive-date=28 September 2011|access-date=3 April 2024}}</ref> Pada 24 Ogos 2012, fotograf kedua yang diketahui tentang anjing menyanyi New Guinea di alam liar diambil oleh Tom Hewitt, Pengarah Adventure Alternative Borneo, di [[Pergunungan Jayawijaya]] atau di [[Pergunungan Bintang]] di Provinsi Papua, Indonesia oleh kumpulan trek yang pulang dari [[Puncak Mandala]], pada ketinggian hampir-hampir {{Convert|4760|m|ft}}, puncak tertinggi di Banjaran Jayawijaya dan gunung berdiri bebas kedua tertinggi di [[Oseania]], di [[Australasia]], di New Guinea, dan di Indonesia (walaupun Hewitt sendiri kelihatannya tersilap menyatakan bahawa puncak ini berada di Pergunungan Bintang, yang bersebelahan dengan Banjaran Jayawijaya, dan juga dengan santai memanggil kawasan itu sebagai 'Papua Barat' dan bukan Provinsi Papua di Indonesia dalam 'separuh' geopolitik Barat bagi daratan New Guinea, manakala pengenalpastian beliau bagi puncak adalah agak jelas, termasuk anggaran ketinggiannya yang distingtif sesama puncak-puncak di New Guinea). Di lembah yang diapit oleh air terjun di kedua-dua belah sesama puncak batu kapur setinggi hampir-hampir {{Convert|4|km|ft|abbr=on}}, penuh dengan flora dan fauna seperti [[bogak]], rumput dan bunga tanah tinggi, [[kusu]], [[posum]], [[kanggaru pokok]], burung bersarang tanah yang tidak dikenali di rumput paya, dan spesies [[cenderawasih]] yang didengar tetapi tidak terlihat, Hewitt menceritakan bahawa pemandu pengembaraan veteran beliau menyebut "anjing" sebanyak empat kali dan menuding untuk mendapatkan Hewitt dan klien pengembaraan beliau daripada penerokaan mereka di sebalik batu besar dan membuat mereka sedar bahawa di hadapan dan di atas pemandu dan tukang masak kem di atas singkapan berbatu adalah seekor anjing, dalam kata-kata Hewitt "tidak takut, tetapi... benar-benar ingin tahu... sebagaimana kami juga begitu tentangnya, dan ini pastinya terasa seperti pertemuan jarang untuk kedua-dua belah pihak. Pemandu dan tukang masak juga terkejut". Walaupun pemandu pada mulanya telah menghampir dengan "agak dekat", anjing itu berundur ketika kumpulan itu datang ke arahnya, walaupun ia kekal di lereng bukit sambil difotografkan untuk sesi pemerhatian bersama selama kira-kira 15 minit. Hewitt hanya sepenuhnya sedar tentang kepentingan penampakan oleh kumpulan beliau dan fotograf anjing ini apabila beliau menghubungi Tom Wendt, pengasas New Guinea Singing Dog International (NGSDI) sebaik pulang ke tanah air, kemudian menyesal kerana tidak merakam video tentang pertemuan itu. Hewitt dan Wendt memerhatikan bahawa penduduk tempatan Papua Barat melaporkan bahawa penampakan adalah jarang dan anjing menyanyi New Guinea belum dibelajinakkan oleh penduduk semasa di kawasan mereka.<ref name="Crew2012"/><ref name="AdventureAlternative">{{Kutip web|url=https://adventurealternative.wordpress.com/2012/11/12/first-ever-photo-of-a-wild-singing-dog/|url-status=dead|title=First Ever Photo of a Wild Singing Dog?|trans-title=Foto Pertama Anjing Menyanyi Liar?|language=en|publisher=Adventure Alternative|date=12 November 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20150720192426/https://adventurealternative.wordpress.com/2012/11/12/first-ever-photo-of-a-wild-singing-dog/|archive-date=20 Julai 2015|access-date=3 April 2024}}</ref> Pada tahun 2016, semakan kajian mendapati bahawa "tiada bukti muktamad bahawa... anggota pengasas bagi populasi kurungan anjing menyanyi New Guinea merupakan haiwan hidup liar atau progeni kepada haiwan hidup liar dan bukan dilahirkan dan dibesarkan sebagai anggota populasi kampung bagi anjing bela jinak."<ref name="Dwyer2015"/> Pada tahun sama, Yayasan Anjing Liar Tanah Tinggi New Guinea mengumumkan kepada pihak media bahawa pihak yayasan dan Universiti Papua telah menemukan dan memfotografkan sekumpulan 15 ekor haiwan yang dirujuk sebagai "anjing liar tanah tinggi".<ref name="Pash2017"/> Analisis DNA terhadap tinja menunjukkan bahawa anjing ini mempunyai hubungan genetik dengan anjing lain yang terdapat di Oseania, termasuk dingo dan anjing menyanyi New Guinea.<ref name="McIntyre2019"/> ==Hubungan dengan manusia== [[Fail:Murray the New Guinea Singing Dog being trained.jpg|thumb|Anjing menyanyi yang sedang dilatih untuk pertunjukan baka jarang]] Menurut laporan dari lewat tahun 1950-an dan pertengahan tahun 1970-an, anjing liar yang dipercayai sebagai anjing menyanyi New Guinea adalah malu dan mengelakkan perhubungan dengan manusia. Terdapat laporan pada pertengahan tahun 1970-an bahawa orang Kalam di tanah tinggi di Papua menangkap anjing menyanyi New Guinea muda dan membesarkan anjing tersebut sebagai pembantu perburuan, tetapi tidak membiakbakakan anjing tersebut. Sesetengah anjing ini barang kali tinggal bersama dengan orang Kalam dan membiak. Suku Eipo membela dan membiakbakakan anjing liar sebagai rakan sepermainan untuk anak-anak mereka. Walaupun majoriti suku tanah tinggi tidak pernah menggunakan anjing kampung sebagai sumber makanan, terdapat pengetahuan bahawa malah kini mereka mencuba untuk menangkap, membunuh, dan memakan anjing liar. Suku kaum seperti orang kampung Malakomofip memburunya untuk pemburuan trofi dan dimegah-megahkan bersama-sama dengan [[babi jalang|babi liar]] dan [[kasuari]] sebagai buruan mencabar.<ref>{{Kutip web|url=https://swprp.org/highland-wild-dogs|title=New Guinea Highland Wild Dogs|trans-title=Anjing Liar Tanah Tinggi New Guinea|language=en|publisher=Projek Penyelidikan Pasifik Barat Daya|access-date=3 April 2024}}</ref> Penemuan anjing di tapak-tapak arkeologi New Guinea adalah jarang, kebanyakannya terdiri daripada gigi (yang digunakan sebagai perhiasan), dan tengkorak kenangan. Sejak perlumaan abad ke-20, penghuni tanah tinggi mula membela ayam dan anjing menyanyi New Guinea mempunyai kecenderungan untuk ayam itik. Sebagai tambahan masalah, orang asli membela anjing bela jinak lain. Anjing baka silang pada umumnya bersaiz lebih besar, serta kurang mencabar untuk dilatih. Jadi, ia cenderung lebih bernilai daripada anjing menyanyi New Guinea. Orang mungkin membuat kesimpulan bahawa hubungan antara New Guinea kontemporari dengan anjing mereka akan memberikan maklumat tentang cara mereka melayan anjing menyanyi New Guinea, tetapi "anjing kampung" moden tidak secara genetik mewakili anjing menyanyi New Guinea tulen.<ref name="Koler-Matznick2007"/><ref name="Koler-Matznick2003"/><ref name="Koler-Matznick2004"/> Sebuah kajian yang diterbitkan pada tahun 2021 meninjau pemilik anjing menyanyi New Guinea yang tinggal di Amerika Utara sebagai haiwan teman. Kajian mendapati bahawa anjing menyanyi New Guinea bertingkah laku seperti baka anjing bela jinak purba/primitif lain dan menunjukkan kurang agresi berbanding dengan banyak baka yang disertakan dalam kajian itu. Ia juga didapati dapat dilatih serupa dengan basenji dan anjing Kanaan. Pemilik melaporkan bahawa pemilikan anjing menyanyi adalah serupa dengan pemilikan ''shiba inu'' atau anjing Akita. Pemilik anjing menyanyi New Guinea juga melaporkan penglibatan dalam sukan anjing dan kerja sebagai anjing terapi dan anjing khidmat.<ref name="Sumridge2021"/> ==Pemuliharaan dan pemeliharaan== [[Fail:MarlinNGSDConservatorsCenterbyTaylorHattori.jpg|thumb|upright|Seekor anjing menyanyi New Guinea di Pusat Pemulihara di Carolina Utara]] Pada masa lalu, anjing menyanyi New Guinea dianggap "tidak layak" untuk kajian sains, kerana ia dianggap sebagai keragaman tidak penting bagi anjing bela jinak jalang. Walau bagaimanapun, oleh sebab potensi nilainya sebagai sumber untuk penentuan proses pembelajinakan, khususnya berhubung dengan [[dingo]], serta beberapa ciri genetik, tingkah laku, ekologi, pembiakan, dan morfologi unik, penyelidikan terbatas telah dijalankan.<ref name="Koler-Matznick2003"/> Jabatan Alam Sekitar dan Pemuliharaan New Guinea telah mengumumkan langkah perlindungan.<ref name="Corbett2004"/> Penghibridan ialah salah satu ancaman paling serius yang dihadapi oleh anjing menyanyi New Guinea. Anjing menyanyi New Guinea adalah terbatas, sama seperti juga dengan banyak kanid seperti dingo Australia, kerana kecenderungannya untuk dibiakbakakan oleh kanin selain jenis sendiri. Kerentanan ini telah menyebabkan "pencairan" gen-gen dingo yang diperlukan untuk mengekalkan ketulenan dan masih menyebabkan itu.{{Citation needed|date=Mac 2021}} Terdapat dua buah pertubuhan yang dibentuk untuk pemuliharaan dan pemeliharaan anjing menyanyi New Guinea, iaitu Persatuan Pemuliharaan Anjing Menyanyi New Guinea, yang diasaskan pada tahun 1997,<ref name="PersatuanPemuliharaanAnjingMenyanyiNewGuinea">{{Kutip web|url=https://www.ngsdconservation.org/|title=The New Guinea Singing Dog Conservation Society|trans-title=Persatuan Pemuliharaan Anjing Menyanyi New Guinea|language=en|publisher=Persatuan Pemuliharaan Anjing Menyanyi New Guinea|access-date=3 April 2024}}</ref> dan New Guinea Singing Dog Club of America ("Kelab Anjing Menyanyi New Guinea Amerika"), iaitu sebuah kelab baka kebangsaan, persatuan penyelamatan, dan kumpulan pendidikan haiwan peliharaan.<ref name="NewGuineaSingingDogClubofAmerica">{{Kutip web|url=https://ngsdca.org/|title=New Guinea Singing Dog Club of America|language=en|publisher=New Guinea Singing Dog Club of America|access-date=3 April 2024}}</ref> Kedua-dua pertubuhan ini berpangkalan di Amerika Syarikat. ==Lihat juga== * [[Senarai kanid]] * [[Senarai baka anjing]] * [[Tumbuhan dan haiwan bela jinak di Austronesia]] ==Catatan kaki== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|انجيڠ مڽاڽي نيو ݢيني}}}} }} ==Rujukan== {{Senarai rujukan|30em|refs= <ref name="Álvares2019">{{Kutip web|last1=Álvares|first1=Francisco Jorge|last2=Bogdanowicz|first2=Wiesław Zbigniew|last3=Campbell|first3=Liz A. D.|last4=Godinho|first4=Raquel|last5=Hatlauf|first5=Jennifer|last6=Jhala|first6=Yadvendradev Vikramsinh|author6-link=Yadvendradev Vikramsinh Jhala|last7=Kitchener|first7=Andrew Charles|last8=Koepfli|first8=Klaus-Peter|last9=Krofel|first9=Miha|last10=Moehlman|first10=Patricia D.|last11=Senn|first11=Helen V.|last12=Sillero-Zubiri|first12=Claudio|author12-link=Claudio Sillero-Zubiri|last13=Viranta-Kovanen|first13=Suvi Kristiina|last14=Werhahn|first14=Geraldine|date=2019|url=https://www.canids.org/CBC/Old_World_Canis_Taxonomy_Workshop.pdf|url-status=live|title=Old World ''Canis'' spp. with taxonomic ambiguity: Workshop conclusions and recommendations. Vairão, Portugal, 28th - 30th May 2019|trans-title=''Canis'' spp. Dunia Lama dengan ketaksaan taksonomi: Kesimpulan dan syor bengkel. Vairão, Portugal, 28–30 Mei 2019|format=pdf|language=en|publisher=Kumpulan Pakar Kanid IUCN/SSC|archive-url=https://web.archive.org/web/20200212111856/https://www.canids.org/CBC/Old_World_Canis_Taxonomy_Workshop.pdf|archive-date=12 Februari 2020|access-date=3 April 2024}}</ref> <ref name="Bergström2020">{{Kutip jurnal|last1=Bergström|first1=Anders|last2=Frantz|first2=Laurent Alain François|last3=Schmidt|first3=Ryan W.|last4=Ersmark|first4=Erik Ivar|last5=Lebrasseur|first5=Ophélie|last6=Girdland Flink|first6=Linus|last7=Lin|first7=Audrey T.|last8=Storå|first8=Jan|author8-link=Jan Storå|last9=Sjögren|first9=Karl-Göran|last10=Anthony|first10=David W.|author10-link=David W. Anthony|last11=Antipina|first11=Ekaterina Evstafievna|last12=Amiri Beirami|first12=Sarieh Solmaz|last13=Bar-Oz|first13=Guy|author13-link=Guy Bar-Oz|last14=Bazaliiskii|first14=Vladimir Ivanovich|last15=Bulatović|first15=Jelena|last16=Brown|first16=Dorcas R.|last17=Carmagnini|first17=Alberto|last18=Davy|first18=Tom|last19=Fedorov|first19=Sergey Egorovich|last20=Fiore|first20=Ivana|last21=Fulton|first21=Deirdre|last22=Germonpré|first22=Mietje B.|author22-link=Mietje Germonpré|last23=Haile|first23=James Seymour|last24=Irving-Pease|first24=Evan K.|last25=Jamieson|first25=Alexandra|last26=Janssens|first26=Luc August|last27=Kirillova|first27=Irina Vladimirovna|last28=Horwitz|first28=Liora Kolska|last29=Kuzmanović-Cvetković|first29=Julka|last30=Kuzʹmin|first30=Yaroslav Vsevolodovich|last31=Losey|first31=Robert Justin|last32=Dizdar|first32=Daria Ložnjak|last33=Mashkour|first33=Marjan|author33-link=Marjan Mashkour|last34=Novak|first34=Mario|last35=Onar|first35=Vedat|last36=Orton|first36=David Clive|last37=Pasarić|first37=Maja|last38=Radivojević|first38=Miljana|last39=Rajković|first39=Dragana|last40=Roberts|first40=Benjamin W.|last41=Ryan|first41=Hannah F.|last42=Sablin|first42=Mikhail Valerievich|last43=Shidlovskiy|first43=Fedor Kasperovich|last44=Stojanović|first44=Ivana|last45=Tagliacozzo|first45=Antonio Jakov|last46=Trantalidou|first46=Katerina|last47=Ullén|first47=Inga|last48=Villaluenga Martinez|first48=Aritza|last49=Wapnish|first49=Paula|last50=Dobney|first50=Keith Mark|author50-link=Keith Dobney|last51=Götherström|first51=Anders|author51-link=Anders Götherström|last52=Linderholm|first52=Anna|last53=Dalén|first53=Love|author53-link=Love Dalén|last54=Pinhasi|first54=Ron|last55=Larson|first55=Greger John|author55-link=Greger Larson|last56=Skoglund|first56=Pontus|author56-link=Pontus Skoglund|date=30 Oktober 2020|title=Origins and genetic legacy of prehistoric dogs|trans-title=Asal usul dan legasi genetik anjing prasejarah|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=370|issue=6516|pages=557–564|bibcode=2020Sci...370..557B|doi=10.1126/science.aba9572|hdl=2164/15796|issn=0036-8075|pmc=7116352|pmid=33122379|s2cid=225956269|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Bino1996">{{Kutip jurnal|last=Bino|first=Robert|date=Januari 1996|title=Notes on behaviour of New Guinea singing dogs (''Canis lupus dingo'')|trans-title=Catatan tentang tingkah laku anjing menyanyi New Guinea (''Canis lupus dingo'')|url=https://www.researchgate.net/publication/294359615_Notes_on_behaviour_of_New_Guinea_singing_dogs_Canis_lupus_dingo|journal=Science in New Guinea|series=Field Study of NGSD|language=en|publisher=[[Universiti Papua New Guinea]]|volume=22|issue=1|pages=43–47|issn=0310-4303}}</ref> <ref name="Bourke2009">{{Kutip buku|editor1-last=Bourke|editor1-first=R. Michael|editor2-last=Harwood|editor2-first=Tracy|date=2009|title=Food and Agriculture in Papua New Guinea|trans-title=Makanan dan Pertanian di Papua New Guinea|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=y5JRMAEACAAJ}}|language=en|location=Canberra, Wilayah Ibu Negara Australia, Australia|publisher=[[ANU Press]]|isbn=9781921536601|oclc=515683410}}</ref> <ref name="Br.Surbakti2020">{{Kutip jurnal|last1=Br. Surbakti|first1=Suriani|last2=Parker|first2=Heidi G.|last3=McIntyre|first3=James K.|last4=Maury|first4=Hendra Kurniawan|last5=Cairns|first5=Kylie Mae|last6=Selvig|first6=Meagan|last7=Pangau-Adam|first7=Margaretha Z.|last8=Safanpo|first8=Apolo|author8-link=Apolo Safanpo|last9=Numberi|first9=Leonardo Ashreyandi|last10=Runtuboi|first10=Dirk Y. P.|last11=Davis|first11=Brian W.|last12=Ostrander|first12=Elaine Ann|author12-link=Elaine Ostrander|date=31 Ogos 2020|others=Disumbangkan oleh Elaine Ann Ostrander. Disemak oleh Klaus-Peter Koepfli, Fernando Racimo, dan Robert D. Schnabel|title=New Guinea highland wild dogs are the original New Guinea singing dogs|trans-title=Anjing liar tanah tinggi New Guinea ialah anjing menyanyi New Guinea asli|journal=[[Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America]]|language=en|publisher=[[Akademi Sains Kebangsaan Amerika Syarikat]]|volume=117|issue=39|pages=24369–24376|bibcode=2020PNAS..11724369S|doi=10.1073/pnas.2007242117|issn=1091-6490|jstor=26969545|pmc=7533868|pmid=32868416|s2cid=221405622}}</ref> <ref name="Cairns2016">{{Kutip jurnal|last1=Cairns|first1=Kylie Mae|last2=Wilton|first2=Alan Norman|date=17 September 2016|title=New insights on the history of canids in Oceania based on mitochondrial and nuclear data|trans-title=Pandangan baharu tentang sejarah kanid di Oseania berdasarkan data mitokondrion dan data nukleus|journal=[[Genetica]]|language=en|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|volume=144|issue=5|pages=553–565|doi=10.1007/s10709-016-9924-z|issn=1573-6857|pmid=27640201|s2cid=9158826}}</ref> <ref name="Cairns2021">{{Kutip jurnal|last=Cairns|first=Kylie Mae|date=24 Februari 2021|title=What is a dingo – origins, hybridisation and identity|trans-title=Apakah dingo – asal usul, penghibridan, dan identiti|journal=Australian Zoologist|language=en|publisher=[[Royal Zoological Society of New South Wales]]|volume=41|issue=3|pages=322–337|doi=10.7882/AZ.2021.004|issn=2204-2105|s2cid=233967235|doi-access=free}}</ref> <ref name="Corbett2004">{{Kutip buku|last=Corbett|first=Laurence Keith|date=2004|editor1-last=Sillero-Zubiri|editor1-first=Claudio|editor1-link=Claudio Sillero-Zubiri|editor2-last=Hoffmann|editor2-first=Michael|editor3-last=Macdonald|editor3-first=David Whyte|editor3-link=David Macdonald (ahli biologi)|chapter=9–Dingo|trans-chapter=9–Dingo|title=Canids: Foxes, Wolves, Jackals and Dogs: Status Survey and Conservation Action Plan|trans-title=Kanid: Rubah, Serigala, Jakal, dan Anjing: Tinjauan Status dan Rancangan Tindakan Pemuliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=WPOomdsb0SwC}}|language=en|location=Gland, Switzerland|publisher=[[Kesatuan Pemuliharaan Alam Sekitar Antarabangsa]]|pages=223–230|isbn=9782831707860|oclc=57570754}}</ref> <ref name="Dell'Amore2012">{{Kutip web|last=Dell'Amore|first=Christine|date=14 Disember 2012|url=https://www.nationalgeographic.com/animals/article/121213-singing-dog-sighting-new-guinea-rare-animals-science|url-status=live|title=Rare Singing Dog Photographed in New Guinea?|trans-title=Anjing Menyanyi Jarang Difotografkan di New Guinea?|language=en|publisher=[[Persatuan National Geographic]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190910150434/https://www.nationalgeographic.com/news/2012/12/121213-singing-dog-sighting-new-guinea-rare-animals-science/|archive-date=10 September 2019|access-date=3 April 2024}}</ref> <ref name="DeVis1911">{{Kutip jurnal|last=De Vis|first=Charles Walter|author-link=Charles Walter De Vis|date=1911|title=A wild dog from British New Guinea|trans-title=Anjing liar dari New Guinea British|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/151240|journal=Annals of the Queensland Museum|language=en|location=Brisbane, Queensland, Australia|publisher=Government Printer|volume=10|pages=19–20|issn=1321-9995|s2cid=164543432}}</ref> <ref name="Dwyer2015">{{Kutip jurnal|last1=Dwyer|first1=Peter David|author1-link=Peter Dwyer|last2=Minnegal|first2=Monica|date=27 November 2015|title=Wild dogs and village dogs in New Guinea: were they different?|trans-title=Anjing liar dan anjing kampung di New Guinea: berbezakah kedua-duanya?|journal=[[Australian Mammalogy]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=38|issue=1|pages=1–11|doi=10.1071/AM15011|hdl=11343/59567|issn=1836-7402|s2cid=87041641|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Ehrlich2011">{{Kutip jurnal|last=Ehrlich|first=Don|date=Musim Panas 2011|title=Singers singing – Hear the cry of the New Guinea Singing Dog|trans-title=Penyanyi yang menyanyi – Dengar teriakan anjing menyanyi New Guinea|journal=Zoological Association of America Newsletter & Journal|language=en|volume=5|issue=2}}</ref> <ref name="Feddersen-Petersen2008">{{Kutip buku|last=Feddersen-Petersen|first=Dorit Urd|author-link=Dorit Urd Feddersen-Petersen|date=8 Oktober 2008|title=Ausdrucksverhalten beim Hund: Mimik, Körpersprache, Kommunikation und Verständigung|trans-title=Tingkah Laku Ekspresif pada Anjing: Ekspresi Muka, Bahasa Gerak-geri, Komunikasi, dan Pemahaman|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=I0rgAAAACAAJ}}|language=de|location=Stuttgart, Jerman|publisher=[[Kosmos (penerbit)|Franckh-Kosmos]]|isbn=9783440098639|oclc=276134454}}</ref> <ref name="Flamholtz1986">{{Kutip buku|last=Flamholtz|first=Cathy J.|date=1986|title=A Celebration of Rare Breeds|trans-title=Sambutan Baka Jarang|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=3X-NKAAACAAJ}}|language=en|location=Fort Payne, Alabama, Amerika Syarikat|publisher=OTR Publications|pages=147–151|isbn=9780940269064|oclc=15313895}}</ref> <ref name="Flannery1990">{{Kutip buku|last=Flannery|first=Timothy Fridtjof|author-link=Tim Flannery|date=1990|title=Mammals of New Guinea|trans-title=Mamalia di New Guinea|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=UoM_AAAAYAAJ}}|language=en|location=Carina, Queensland, Australia|publisher=Robert Brown & Associates|pages=32–33|isbn=9781862730298|oclc=22543063}}</ref> <ref name="Flannery1995">{{Kutip buku|last=Flannery|first=Timothy Fridtjof|author-link=Tim Flannery|date=1 Oktober 1995|title=Mammals of New Guinea|trans-title=Mamalia di New Guinea|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=OSEXAQAAIAAJ}}|language=en|edition=semakan dan kemas kini|location=Ithaca, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Cornell University Press]]|isbn=9780801431494|oclc=31328688}}</ref> <ref name="Gojobori2024">{{Kutip jurnal|last1=Gojobori|first1=Jun|last2=Arakawa|first2=Nami|last3=Xiaokaiti|first3=Xiayire|last4=Matsumoto|first4=Yuki|last5=Matsumura|first5=Shuichi|last6=Hongo|first6=Hitomi|last7=Ishiguro|first7=Naotaka|last8=Terai|first8=Yohey|date=23 Februari 2024|title=Japanese wolves are most closely related to dogs and share DNA with East Eurasian dogs|trans-title=Serigala Jepun paling berkait rapat dengan anjing dan mengongsi DNA dengan anjing Eurasia Timur|journal=[[Nature Communications]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=15|issue=1|article-number=1680|bibcode=2024NatCo..15.1680G|doi=10.1038/s41467-024-46124-y|issn=2041-1723|pmc=10891106|pmid=38396028|s2cid=267850657|doi-access=free}}</ref> <ref name="Greig2015">{{Kutip buku|last1=Greig|first1=Karen Lee|last2=Walter|first2=Richard Knowles|author2-link=Richard Walter (ahli arkeologi)|last3=Matisoo-Smith|first3=Elizabeth Anne|author3-link=Lisa Matisoo-Smith|date=26 November 2015|editor1-last=Oxenham|editor1-first=Marc F.|editor2-last=Buckley|editor2-first=Hallie Ruth|editor2-link=Hallie Buckley|chapter=21–Dogs and People in South East Asia and the Pacific|trans-chapter=21–Anjing dan Orang di Asia Tenggara dan di Pasifik|title=The Routledge Handbook of Bioarchaeology in Southeast Asia and the Pacific Islands|trans-title=Buku Panduan Routledge tentang Bioarkeologi di Asia Tenggara dan di Kepulauan Pasifik|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=ZXqIrgEACAAJ}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Routledge]]|pages=471–475|isbn=9781138778184|oclc=934585572}}</ref> <ref name="Jackson2015">{{Kutip buku|last1=Jackson|first1=Stephen Matthew|last2=Groves|first2=Colin Peter|date=16 Jun 2015|title=Taxonomy of Australian Mammals|trans-title=Taksonomi Mamalia Australia|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=RPznCQAAQBAJ}}|language=en|location=Collingwood, Victoria, Australia|publisher=[[CSIRO Publishing]]|pages=287–290|isbn=9781486300136|oclc=882909166}}</ref> <ref name="Jackson2017">{{Kutip jurnal|last1=Jackson|first1=Stephen Matthew|last2=Groves|first2=Colin Peter|author2-link=Colin Groves|last3=Fleming|first3=Peter John Sabine|last4=Aplin|first4=Kenneth Peter|author4-link=Ken Aplin (ahli zoologi)|last5=Eldridge|first5=Mark Derek Bruce|author5-link=Mark D. B. Eldridge|last6=Gonzalez|first6=Antonio|last7=Helgen|first7=Kristofer Michael|author7-link=Kristofer Helgen|date=4 September 2017|title=The Wayward Dog: Is the Australian native dog or Dingo a distinct species?|trans-title=The Wayward Dog: Adakah anjing asli Australia atau dingo satu spesies tersendiri?|journal=[[Zootaxa]]|language=en|publisher=Magnolia Press|volume=4317|issue=2|pages=201–224|bibcode=2017Zoot.43177.2.1J|doi=10.11646/zootaxa.4317.2.1|hdl=1885/186590|issn=1175-5334|s2cid=89927121|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> <ref name="Koler-Matznick2003">{{Kutip jurnal|last1=Koler-Matznick|first1=Janice|last2=Brisbin|first2=I. Lehr Jr.|last3=Feinstein|first3=Mark H.|author3-link=Mark Feinstein|last4=Bulmer|first4=Susan Evelyn|author4-link=Susan Bulmer|date=Oktober 2003|title=An updated description of the New Guinea singing dog (''Canis hallstromi'', Troughton 1957)|trans-title=Perihal kemas kini bagi anjing menyanyi New Guinea (''Canis hallstromi'', Troughton 1957)|journal=[[Journal of Zoology]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=261|issue=2|pages=109–118|doi=10.1017/S0952836903004060|issn=1469-7998|s2cid=8657590}}</ref> <ref name="Koler-Matznick2007">{{Kutip jurnal|last1=Koler-Matznick|first1=Janice|last2=Yates|first2=Bonnie C.|last3=Bulmer|first3=Susan Evelyn|author3-link=Susan Bulmer|last4=Brisbin|first4=I. Lehr Jr.|date=Januari 2007|title=The New Guinea singing dog: its status and scientific importance|trans-title=Anjing menyanyi New Guinea: status dan kepentingan sainsnya|journal=[[Australian Mammalogy]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=29|issue=1|pages=47–56|citeseerx=10.1.1.627.5761|doi=10.1071/AM07005|issn=1836-7402|s2cid=53129657}}</ref> <ref name="McIntyre2019">{{Kutip jurnal|last1=McIntyre|first1=James K.|last2=Wolf|first2=Lisa L.|last3=Sacks|first3=Benjamin N.|last4=Koibur|first4=Johon|last5=Brisbin|first5=I. Lehr Jr.|date=8 Julai 2019|title=A population of free-living highland wild dogs in Indonesian Papua|trans-title=Populasi anjing liar tanah tinggi hidup bebas di Papua Indonesia|journal=[[Australian Mammalogy]]|language=en|publisher=[[CSIRO Publishing]]|volume=42|issue=2|pages=160–166|doi=10.1071/AM18039|issn=1836-7402|s2cid=198252793}}</ref> <ref name="Ortolani1990">{{Kutip tesis|last=Ortolani|first=Alessia|date=1990|title=Howling vocalizations of wild and domestic dogs: a comparative behavioral and anatomical study|trans-title=Penyuaraan lolongan anjing liar dan anjing bela jinak: Kajian tingkah laku dan anatomi bandingan|type=BSc|language=en|location=Amherst, Massachusetts, Amerika Syarikat|publisher=[[Kolej Hampshire]]}}</ref> <ref name="Pash2017">{{Kutip web|last=Pash|first=Chris|date=28 Mac 2017|url=https://www.businessinsider.com.au/photos-a-wild-living-fossil-dog-has-been-spotted-in-remote-new-guinea-2017-3|url-status=dead|title=PHOTOS: A wild dog thought long extinct has been spotted in New Guinea - with puppies|trans-title=FOTO: Anjing liar yang disangkakan lama pupus telah dikesan di New Guinea - dengan anak anjing|language=en|publisher=[[Business Insider]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190408033914/https://www.businessinsider.com.au/photos-a-wild-living-fossil-dog-has-been-spotted-in-remote-new-guinea-2017-3|archive-date=8 April 2019|access-date=3 April 2024}}</ref> <ref name="Reece2014">{{Kutip buku|last1=Reece|first1=Jane B.|last2=Meyers|first2=Noel|last3=Urry|first3=Lisa A.|last4=Cain|first4=Michael L.|last5=Wasserman|first5=Steven A.|last6=Minorsky|first6=Peter V.|last7=Jackson|first7=Robert B.|last8=Cooke|first8=Bernard|last9=Campbell|first9=Neil A.|date=2014|chapter=26-Phylogeny and the tree of life|trans-chapter=26-Filogeni dan pohon kehidupan|title=Campbell Biology|trans-title=Biologi Campbell|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=HtTBoQEACAAJ}}|language=en|edition=ke-10|location=Melbourne, Victoria, Australia|publisher=[[Pearson plc|Pearson]]|pages=561–562|isbn=9781486007042|oclc=966515115}}</ref> <ref name="Ryan2012">{{Kutip buku|last=Ryan|first=Lyndall|date=1 Mei 2012|title=Tasmanian Aborigines: A History Since 1803|trans-title=Peribumi Tasmania: Sejarah sejak 1803|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=78zBuSb_HIoC}}|language=en|location=Crows Nest, New South Wales, Australia|publisher=[[Allen & Unwin]]|pages=3–6|isbn=9781742370682|oclc=774445575}}</ref> <ref name="Smith2015C01">{{Harvp|Smith|2015|pp=xi–24}} Bab 1 – Bradley Philip Smith</ref> <ref name="Stevens1930">{{Kutip buku|editor-last=Stevens|editor-first=Henry N.|date=1930|chapter=Ch.4 – Relación de don Diego de Prado|trans-chapter=Bab 4 – Hubungan Tuan Diego de Prado|title=New Light on the Discovery of Australia as Revealed by the Journal of Captain Don Diego de Prado y Tovar|trans-title=Sorotan Baharu pada Penemuan Australia seperti yang Didedahkan oleh Jurnal Kapten Don Diego de Prado y Tovar|url=https://gutenberg.net.au/ebooks09/0900011h.html|language=en|translator-last=Barwick|translator-first=George F.|location=London, United Kingdom|publisher=Henry Stevens Son & Stiles|page=141}}</ref> <ref name="Sumridge2021">{{Kutip jurnal|last1=Sumridge|first1=Molly H.|last2=Suchak|first2=Malini|last3=Hoffman|first3=Christy L.|date=29 Mac 2021|title=Owner-Reported Attachment and Behavior Characteristics of New Guinea Singing Dogs Living as Companion Animals|trans-title=Kerapatan Laporan Pemilik dan Ciri Tingkah Laku Anjing Menyanyi New Guinea yang Hidup sebagai Haiwan Pendamping|journal=Anthrozoös|language=en|publisher=[[Taylor & Francis]]|volume=34|issue=3|pages=375–392|doi=10.1080/08927936.2021.1898218|issn=1753-0377|s2cid=233664292}}</ref> <ref name="Thalmann2013">{{Kutip jurnal|last1=Thalmann|first1=Olaf|last2=Shapiro|first2=Beth Alison|author2-link=Beth Shapiro|last3=Cui|first3=Pin|last4=Schuenemann|first4=Verena J.|last5=Sawyer|first5=Susanna K.|last6=Greenfield|first6=Daniel L.|last7=Germonpré|first7=Mietje B.|author7-link=Mietje Germonpré|last8=Sablin|first8=Mikhail Valerievich|last9=López-Giráldez|first9=Francesc|last10=Domingo Roura|first10=Xavier|last11=Napierala|first11=Hannes|last12=Uerpmann|first12=Hans-Peter|author12-link=Hans-Peter Uerpmann|last13=Loponte|first13=Daniel Marcelo|last14=Acosta|first14=Alejandro Alberto|last15=Giemsch|first15=Liane|last16=Schmitz|first16=Ralf Wilhelm|last17=Worthington|first17=Brian|last18=Buikstra|first18=Jane Ellen|author18-link=Jane E. Buikstra|last19=Druzhkova|first19=Anna Sergeyevna|last20=Graphodatsky|first20=Alexander Sergeyevich|author20-link=Alexander Sergeyevich Graphodatsky|last21=Ovodov|first21=Nikolay Dmitriyevich|author21-link=Nikolay Dmitriyevich Ovodov|last22=Wahlberg|first22=Niklas|last23=Freedman|first23=Adam H.|last24=Schweizer|first24=Rena M.|last25=Koepfli|first25=Klaus-Peter|last26=Leonard|first26=Jennifer A.|last27=Meyer|first27=Matthias|author27-link=Matthias Meyer|last28=Krause|first28=Johannes|author28-link=Johannes Krause|last29=Pääbo|first29=Svante|author29-link=Svante Pääbo|last30=Green|first30=Richard Edward|last31=Wayne|first31=Robert Keith|date=15 November 2013|title=Complete Mitochondrial Genomes of Ancient Canids Suggest a European Origin of Domestic Dogs|trans-title=Genom Mitokondrion Lengkap bagi Kanid Purba Mencadangkan Asal Usul Anjing Bela Jinak di Eropah|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=342|issue=6160|pages=871–874|bibcode=2013Sci...342..871T|doi=10.1126/science.1243650|hdl=11858/00-001M-0000-0014-F775-1|issn=0036-8075|jstor=42620103|pmid=24233726|s2cid=1526260}}</ref> <ref name="Thalmann2019">{{Kutip buku|last1=Thalmann|first1=Olaf|last2=Perri|first2=Angela Ray|date=24 Januari 2019|editor1-last=Lindqvist|editor1-first=Charlotte|editor2-last=Rajora|editor2-first=Om P.|chapter=Paleogenomic Inferences of Dog Domestication|trans-chapter=Inferens Paleogenomik Pembelajinakan Anjing|title=Paleogenomics: Genome-scale Analysis of Ancient DNA|trans-title=Paleogenomik: Analisis Berskala Genom bagi DNA Purba|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Vq5iwQEACAAJ}}|series=Population Genomics|language=en|location=Cham, Switzerland|publisher=[[Springer Science+Business Media]]|pages=273–306|doi=10.1007/13836_2018_27|isbn=9783030047528|oclc=1096283444}}</ref> <ref name="Troughton1957">{{Kutip jurnal|last=Troughton|first=Ellis Le Geyt|author-link=Ellis Le Geyt Troughton|date=1957|title=A New Native Dog from the Papuan Highlands|trans-title=Anjing Asli Baharu dari Tanah Tinggi Papua|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/175740|journal=Proceedings of the Royal Zoological Society of New South Wales|language=en|publisher=[[Royal Zoological Society of New South Wales]]|volume=76|pages=93–94|issn=0373-4129|s2cid=188787863}}</ref> <ref name="Troughton1971">{{Kutip jurnal|last=Troughton|first=Ellis Le Geyt|author-link=Ellis Le Geyt Troughton|date=1971|title=The early history and relationships of the New Guinea highland dog (''Canis hallstromi'')|trans-title=Sejarah awal dan hubungan anjing tanah tinggi New Guinea (''Canis hallstromi'')|url=https://www.biodiversitylibrary.org/part/47784|journal=Proceedings of the Linnean Society of New South Wales|language=en|publisher=[[Linnean Society of New South Wales]]|volume=96|pages=93–98|issn=0370-047X|s2cid=132727095}}</ref> <ref name="Wayne1999">{{Kutip jurnal|last1=Wayne|first1=Robert Keith|last2=Ostrander|first2=Elaine Ann|author2-link=Elaine Ostrander|date=29 Mac 1999|title=Origin, genetic diversity, and genome structure of the domestic dog|trans-title=Asal usul, kepelbagaian genetik, dan struktur genom anjing bela jinak|journal=[[BioEssays]]|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=21|issue=3|pages=247–257|doi=10.1002/(SICI)1521-1878(199903)21:3<247::AID-BIES9>3.0.CO;2-Z|issn=1521-1878|pmid=10333734|s2cid=5547543}}</ref> <ref name="Wozencraft2005">{{MSW3 Wozencraft|id=14000751|pages=575–577}}</ref> <ref name="Zhang2020">{{Kutip jurnal|last1=Zhang|first1=Shao-Jie|last2=Wang|first2=Guodong|last3=Ma|first3=Pengcheng|last4=Zhang|first4=Liang-Liang|last5=Yin|first5=Tingting|last6=Liu|first6=Yanhu|last7=Otecko|first7=Newton Otieno|last8=Wang|first8=Meng|last9=Ma|first9=Yaping|last10=Wang|first10=Lu|last11=Mao|first11=Bingyu|last12=Savolainen|first12=Carl Peter Olavi|author12-link=Peter Savolainen|last13=Zhang|first13=Yaping|author13-link=Zhang Yaping|date=3 Februari 2020|title=Genomic regions under selection in the feralization of the dingoes|trans-title=Kawasan-kawasan genomik di bawah pemilihan dalam penjalangan dingo|journal=[[Nature Communications]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=11|issue=1|article-number=671|bibcode=2020NatCo..11..671Z|doi=10.1038/s41467-020-14515-6|issn=2041-1723|pmc=6997406|pmid=32015346|s2cid=211006203|doi-access=free}}</ref> }} ==Biblografi== * {{Kutip buku|editor-last=Smith|editor-first=Bradley Philip|date=3 Ogos 2015|title=The Dingo Debate: Origins, Behaviour and Conservation|trans-title=Perdebatan Dingo: Asal Usul, Tingkah Laku, dan Pemuliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=j6omCgAAQBAJ}}|language=en|location=Clayton South, Victoria, Australia|publisher=[[CSIRO Publishing]]|isbn=9781486300303|oclc=1303382969}} ==Pautan luar== {{Commons|New Guinea Singing Dog}} * [https://www.nghwdf.org/ Yayasan Anjing Liar Tanah Tinggi New Guinea (NGHWDF)] {{In lang|en}} * [https://ngsdca.org/ New Guinea Singing Dog Club of America] {{In lang|en}} * [https://www.zoochat.com/community/media/new-guinea-singing-dog-tierpark-berlin-06-09-07.63771/ Anjing menyanyi New Guinea hitam dan sawo matang] {{In lang|en}} di [[Tierpark Berlin]] * [http://www.heraldsun.com.au/news/national/dingo-is-worlds-oldest-dog-with-new-guinea-singing-dog/story-e6frf7l6-1225842216312/ NGSD & Dingo Worlds Oldest Dogs] {{In lang|en}} * [http://www.newguinea-singing-dog-conservation.org/ Persatuan Pemuliharaan Anjing Menyanyi New Guinea] {{In lang|en}} * [https://web.archive.org/web/20110727120853/http://www.newguinea-singing-dog-conservation.org/Tidbits/sing.wav Seekor anjing menyanyi yang menyanyi (muat turun fail audio)] * [https://www.youtube.com/watch?v=qJNax0oT8hI Video anjing menyanyi New Guinea yang "menyanyi"] {{Anjing primitif}} [[Kategori:Baka anjing|Menyanyi New Guinea, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Papua New Guinea|Menyanyi New Guinea, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing dibelajinakkan oleh orang peribumi|Menyanyi New Guinea, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing jarang|Menyanyi New Guinea, Anjing]] [[Kategori:Baka tempatan anjing|Menyanyi New Guinea, Anjing]] [[Kategori:Anjing jalang|Menyanyi New Guinea, Anjing]] [[Kategori:Mamalia di New Guinea]] [[Kategori:Canis lupus dingo]] 425n3helzit3qpu5d66kqtzj8gqrldg 0 670323 6844401 6802804 2026-05-09T00:00:25Z Amir Hamzah 2008 17303 6844401 wikitext text/x-wiki {{Tajuk condong}} {{Bezakan|Bulterier}} {{Kotak info baka anjing | name = ''Bull and terrier'' | image = Philippe Rousseau - Best Of Friends - Bulldog & Bull Terrier.jpg | image_caption = "Best of Friends" karya Philippe Rousseau <br/> Seekor ''bull-and-terrier'' dan seekor buldog putih (sekitar 1887) | image_alt = Lukisan seekor ''bull-and-terrier'' dan seekor buldog putih, sekitar 1887 | altname = ''Half-and-half'', bulterier laga, ''bull-terrier'',<ref name="fieldbook">{{Kutip buku|last=Maxwell|first=William Hamilton|date=1833|title=The Field Book: Or, Sports and Pastimes of the United Kingdom|trans-title=Buku Padang: Atau, Sukan dan Kegiatan Masa Lapang di United Kingdom|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=tGYCAAAAYAAJ}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Effingham Wilson]]|page=81|oclc=57230597}}</ref> ''Canis pugilis''<ref name="fieldbook"/> | origin = Britain | stock = [[Buldog lama Inggeris (baka pupus)|Buldog lama Inggeris]] <br/> [[Terier hitam dan sawo matang|Terier lama Inggeris]] <br/> ''[[Whippet]]'' | notrecognized = yes | note = Progenitor kepada: [[bulterier]], [[bulterier katik]], [[bulterier Staffordshire]], [[pitbulterier Amerika]], [[dogo Argentina|''dogo'' Argentina]], dan [[terier Staffordshire Amerika]] }} '''''Bull and terrier''''' ialah nama lazim untuk [[baka silang]] antara [[buldog lama Inggeris (baka pupus)|buldog]] dengan [[terier]] pada awal tahun 1800-an. Nama lain termasuk ''half-and-half'' ("separuh separuh") dan ''half-bred'' ("baka separuh").<ref name="Flaim 2020"/> Ini ialah zaman dalam sejarah apabila, selama beribu-ribu tahun, anjing dikelaskan mengikut kegunaan atau fungsi, tidak seperti haiwan peliharaan moden kini yang dibiakbakakan untuk menjadi anjing pertunjukan pengakuran dan haiwan peliharaan keluarga.<ref name="Harris 2008"/>{{Rp|14}} Silangan ''bull and terrier'' pada asalnya dibiakbakakan untuk berfungsi sebagai anjing laga untuk [[pengumpanan lembu]] dan [[pengumpanan beruang|beruang]], serta sukan darah popular lain semasa [[zaman Victoria|era Victoria]]. Sukan pengumpanan lembu memerlukan seekor anjing dengan atribut seperti ketabahan dan keberanian, kerangka lebar dengan tulang berat, dan rahang berotot dan menonjol. Dengan menyilangkan buldog dengan pelbagai terier dari [[United Kingdom of Great Britain and Ireland|Ireland dan Great Britain]], pembiak baka memperkenalkan "''gameness'' dan ketangkasan" ke dalam campuran hibrid.<ref name="Flaim 2020">{{Kutip web|last=Flaim|first=Denise|date=8 Oktober 2020|url=https://www.akc.org/expert-advice/dog-breeds/bull-terrier-history/|title=Bull Terrier History: From the Bull and Terrier to the 'White Cavalier'|trans-title=Sejarah Bulterier: Daripada ''Bull and Terrier'' hingga ''White Cavalier''|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=13 Ogos 2025}}</ref> Hanya sedikit yang diketahui tentang pedigri silangan ''bull and terrier'', atau mana-mana silangan lain yang berasal pada masa itu. Jenis dan gaya anjing berbeza-beza mengikut geografi bergantung pada pilihan individu.<ref name="Harris 2008">{{Kutip buku|last=Harris|first=David|date=2008|title=The Bully Breeds|trans-title=Baka Bully|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=vqKqHwAACAAJ}}|language=en|location=Freehold, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Lumina Media|Kennel Club Books]]|page=18|isbn=9781593786649|oclc=172980066}}</ref> Pembiak baka di sesebuah kawasan mungkin lebih memilih silangan dengan peratusan lebih tinggi bagi terier berbanding dengan buldog. Sesetengah laporan anekdot awal menunjukkan bahawa buldog dengan terier lebih disukai berbanding dengan ''bull and terrier'' dengan bulterier, yang berkemungkinan telah menghasilkan sekurang-kurangnya separuh atau lebih darah buldog.<ref name="Harris 2008"/> ''Bull and terrier'' tidak pernah menjadi baka ''bona fide''; sebaliknya, ini merujuk kumpulan [[kehomogenan dan keheterogenan|heterogen]] bagi anjing yang mungkin menyertakan [[baka anjing|baka tulen]] yang melibatkan baka berlainan, serta anjing yang dipercayai sebagai silangan baka tersebut. Baka silang atau hibrid tersebut dianggap sebagai pendahulu kepada beberapa [[piawaian baka|baka terpiawai]] moden.<ref name="Flaim 2020"/><ref name="VJ">{{Kutip jurnal|last1=Olson|first1=Kimberly R.|last2=Levy|first2=Julie K.|last3=Norby|first3=Bo|last4=Crandall|first4=Michael M.|last5=Broadhurst|first5=J. E.|last6=Jacks|first6=S.|last7=Barton|first7=R. C.|last8=Zimmerman|first8=Martha Sue|date=29 Julai 2015|title=Inconsistent identification of pit bull-type dogs by shelter staff|trans-title=Pengenalpastian tidak tekal bagi anjing jenis pitbul oleh kakitangan tempat perlindungan|journal=[[The Veterinary Journal]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=206|issue=2|pages=197–202|doi=10.1016/j.tvjl.2015.07.019|issn=1532-2971|pmid=26403955|s2cid=25330834|doi-access=free}}</ref> Pada pertengahan tahun 1830-an, apabila penguatkuasaan larangan ke atas pengumpanan lembu telah bermula, kepopularan buldog baka tulen asli merosot dan anjakan besar dalam genetik anjing sedang berlaku. Penampilan anjing tertentu diubah oleh pembiakbakaan silang untuk memenuhi fungsi dengan lebih baik.<ref name="Scienceline 2017">{{Kutip web|last=Robitzski|first=Dan|date=25 September 2017|url=https://scienceline.org/2017/09/de-evolution-bulldog/|title=The (de-)evolution of the bulldog|trans-title=(Nyah-)evolusi buldog|language=en|publisher=Scienceline|access-date=13 Ogos 2025}}</ref> Bukan sahaja penampilan anjing berubah, demikian juga peristilahan yang digunakan untuk memerihalkan pelbagai baka dan jenis anjing seperti yang dicatatkan dalam catatan purba. Perubahan sedemikian mula menimbulkan keraguan tentang leluhur terawal yang diketahui bagi buldog.<ref name="Scienceline 2017"/> ==Peristilahan== [[Fail:Cockney Charlie.jpg|thumb|200px|Charlie Lloyd dan Pilot, sekitar 1881]] Salah satu contoh perubahan peristilahan selama berabad-abad yang telah menyebabkan kekeliruan ialah penyalahgunaan pemerihal di mana-mana. Sebagai contoh, [[mastif]] ialah pemerihal lazim untuk semua anjing besar, yang mewujudkan kekaburan tentang asal usul terawal buldog. ''[[Alaunt]]'' pernah dipercayai sebagai leluhur berkemungkinan kepada buldog dan mastif, kedua-duanya berasal dari Asia; yang lain percaya bahawa buldog hanya diturunkan daripada mastif.<ref name="Scienceline 2017"/> Selama berabad-abad, silangan ''bull and terrier'' hibrid telah dilabel dengan beberapa alias, seperti ''half-and-half'' ("separuh separuh"), ''half-bred'' ("baka separuh"), ''pit dog'' ("anjing serling"), ''bulldog terrier'' ("terier buldog"), dan ''pit bulldog'' ("buldog serling").<ref name="Flaim 2020"/> Nama paling popular ialah ''bull-terrier'' ("bulterier"), iaitu nama yang kemudiannya diterapkan untuk baka yang dikembangkan oleh James Hinks pada separuh kedua abad ke-19. Terdapat juga banyak lukisan, teks, dan ukiran yang dicipta semasa tempoh ini atau sebelum tempoh ini yang melabel ''bull-and-terrier'' hanya sebagai "''bull-terrier''". Hinks masih mengembangkan ''bull terrier'' baharu beliau, yang digelar ''White Cavalier'' ("Kavalier Putih"), yang dipersembahkan oleh beliau dalam pertunjukan Birmingham pada Mei 1862.<ref name="Flaim 2020"/><ref>{{Kutip buku|author=Pelbagai|date=12 Oktober 2011|title=The Bull Terrier: A Complete Anthology of the Dog|trans-title=Bulterier: Antologi Lengkap tentang Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=5h8paJisp1wC}}|language=en|publisher=Read Books|isbn=9781447491828|oclc=936198967}}</ref> Istilah "''pit bull terrier''" ("pitbulterier", "bulterier serling") kadang-kadang diterapkan, walaupun kemudiannya diterapkan apabila menamai [[pitbulterier Amerika]], iaitu satu baka terpiawai moden.<ref name="UKC-APBT-2017">{{Kutip web|url=https://www.ukcdogs.com/american-pit-bull-terrier|title=American Pit Bull Terrier|trans-title=Pitbulterier Amerika|language=en|publisher=[[United Kennel Club]]|access-date=13 Ogos 2025}}</ref><ref name="RPB">{{Kutip web|url=https://realpitbull.com/breed-history/|url-status=dead|title=Breed History|trans-title=Sejarah Baka|language=en|publisher=The REAL Pit Bull|archive-url=https://web.archive.org/web/20220208223146/https://realpitbull.com/breed-history/|archive-date=8 Februari 2022|access-date=13 Ogos 2025}}</ref> Istilah "''pit bull''" ("pitbul") ialah istilah banyak terpakai yang kerap disalahgunakan untuk membuat inferens bahawa pitbul ialah baka anjing ''bona fide'', bilamana sebenarnya merujuk kumpulan anjing pelbagai yang mungkin termasuk anjing baka tulen daripada banyak baka serta anjing yang diandaikan sebagai campuran baka tersebut. Jenis pemerihal ini berbeza-beza, bergantung pada baka beriktiraf dan perspektif pemerhati. Walaupun terdapat maklumat salah anekdot dan pengenalpastian visual tidak betul, pemilik anjing, [[tempat perlindungan haiwan]], [[doktor haiwan]], dan orang awam secara rutin menggunakan istilah "pitbul" secara santai dan dalam kertas rasmi seolah-olah itu menandakan satu baka beriktiraf tunggal.<ref name="VJ"/> ==Sejarah== [[Fail:01. Bull and Terrier, Paris 1863. "Rose".png|thumb|200px|''Bull and terrier'', ''Rose'' <br/> (Paris, 1863)]] Buldog pada tahun 1800-an diperihalkan mempunyai "kepala bulat, hidung pendek, telinga kecil dan lebar, kerangka dan tungkai berotot."<ref name="Scienceline 2017"/> Perangainya telah diperihalkan sebagai perangai lebih agresif dan ganas berbanding dengan anjing lain pada masa itu. Terdapat kepercayaan bahawa leluhurnya mungkin merupakan mastif keturunan Asia kerana kecenderungan agresif dan kekuatan, tetapi istilah "mastif" digunakan sebagai rujukan umum untuk anjing besar.<ref name="Scienceline 2017"/> Persoalan sama ada ia disilangkan dengan ''[[pug]]'' atau tidak untuk menjadikannya lebih baik dalam pengumpanan lembu masih berkontroversi.<ref name="Pedersen Pooch Liu 2021">{{Kutip jurnal|last1=Pedersen|first1=Niels C.|last2=Pooch|first2=Ashley S.|last3=Liu|first3=Hongwei|date=29 Julai 2016|title=A genetic assessment of the English bulldog|trans-title=Pentaksiran genetik bagi buldog Inggeris|journal=Canine Genetics and Epidemiology|language=en|publisher=[[BioMed Central]]|volume=3|issue=1|article-number=6|doi=10.1186/s40575-016-0036-y|issn=3059-3255|pmc=4965900|pmid=27478618|s2cid=9280543|doi-access=free}}</ref> Terdapat andaian bahawa hibrid ''bull and terrier'' disilangkan dengan beberapa keragaman [[buldog lama Inggeris (baka pupus)|buldog]] dan terier, jenisnya bergantung pada lokasi. Pentaksiran genetik tahun 2016 menentusahkan bahawa buldog merupakan keturunan mastif, tetapi juga menemukan ''pug'' pada silangan.<ref name="Scienceline 2017"/> Pentaksiran itu, yang menganalisis kumpulan tertentu individu buldog Inggeris, menggunakan DNA dan bukan pula pedigri untuk mengesahkan bahawa kepelbagaian genetik sebenarnya masih wujud. Itu selanjutnya mengesahkan kehilangan besar kepelbagaian genetik dalam baka yang terhasil daripada populasi pengasas kecil yang terdiri daripada kira-kira 68 individu. Impak pemilihan tertumpu untuk pembiakbakaan anjing dengan trait fizikal spesifik mewujudkan [[kejejalan populasi|kejejalan genetik]] buatan.<ref name="Pedersen Pooch Liu 2021"/> {{Kotak petikan | align = left | halign = left | border = 2px | quote = <poem>"Sebahagian besar anjing yang dimiliki oleh orang sebagai haiwan peliharaan benar-benar tiba dari era Victoria daripada pembiakbakaan sangat giat... Terdapat agak sedikit 'baka purba'."</poem> {{Pad|1.6em}}—Krishna Veeramah, B.Sc., Ph.D.<ref name="Scienceline 2017"/> }} Di Ireland, pembiak baka menggunakan buldog lama Ireland dengan terier berlainan dan sesetengah selitan silangan [[anjing pemburu penglihatan]]/[[terier]].<ref name=":2">{{Kutip web|last=Drabble|first=Phil|date=1948|editor-last=Vesey-Fitzgerald|editor-first=Brian Seymour|editor-link=Brian Vesey-Fitzgerald|url=https://www.staffordmall.com/phildrabble.htm|title=STAFFORDSHIRE BULL TERRIER|trans-title=BULTERIER STAFFORDSHIRE|language=en|publisher=StaffordMall|access-date=13 Ogos 2025}}</ref> Di England, terdapat beberapa keragaman seperti jenis [[Walsall]] dan jenis [[Cradley Heath]].<ref name=":2"/> Phil Drabble melaporkan bahawa antara pelbagai jenis ''bull and terrier'', jenis dari Cradley Heath diiktiraf sebagai baka terpisah yang dinamai [[bulterier Staffordshire]].<ref name=":2"/> Pada abad ke-19, jenis Walsall dibawa oleh imigran ke Amerika Syarikat dan disana berfungsi sebagai komponen penting untuk asas genetik bagi baka pitbulterier Amerika, melalui spesimen seperti anjing milik Lloyd, iaitu Pilot,<ref>{{Kutip buku|last=Harris|first=David|date=24 Julai 2012|title=The Bully Breeds|trans-title=Baka Bully|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=8cwKBgAAQBAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Freehold, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Lumina Media|Kennel Club Books]]|page=22|isbn=9781621870326|oclc=820817161}}</ref> dan susur galur Colby, digabungkan dengan kuat dengan strain-strain Ireland.<ref name=":2"/><ref>{{Kutip buku|last=Colby|first=Joseph L.|date=29 Mac 2011|chapter=Colby's Pincher|trans-chapter=''Colby's Pincher''|title=The American Pit Bull Terrier|trans-title=Pitbulterier Amerika|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=TmJ8CgAAQBAJ}}|language=en|publisher=Read Books|isbn=9781446548875|oclc=1518573876}}</ref> Anatomi ''bull and terrier'' ialah hasil pembiakbakaan terpilih untuk tujuan perburuan,<ref name="Walsh">{{Kutip buku|last=Walsh|first=John Henry|author-link=John Henry Walsh|date=1959|title=The Dog in Health and Disease|trans-title=Kesihatan dan Penyakit Anjing|language=en}}</ref> [[laga anjing]], dan [[pengumpanan (sukan darah)|pengumpanan]]. ==Keturunan== {{Utama|Pitbul}} Dalam ''Popular and Illustrated Dog Encyclopaedia'' (1934–1935), Mejar Mitford Price menulis, "Bulterier asli, atau ''bull-and-terrier'', sebagaimana yang digayakan pada masa itu, dibiakbakakan untuk bertarung di dalam serling, mempunyai keserupaan jauh lebih dekat dengan buldog pada zaman itu berbanding dengan keserupaan dengan leluhur teriernya: kerana terdapat banyak cetakan lama sebagai bukti bahawa buldog lama, serta ''bull-and-terrier'' mempunyai kepala buldog yang tidak dibesar-besarkan (berbanding dengan piawaian moden yang tidak masuk akal, dan tungkainya, lurus dan lebih panjang, seperti yang pada terier. Pada masa sama apabila ''bull-and-terrier'' baharu membuat kemunculan, penggemar buldog mula membiakbakakan haiwan mereka menjadi lebih berat dan lebih rendah ke tanah, supaya buldog memperoleh jenis baharu.<ref name="Dog News 2021">{{Kutip web|last=Waters|first=Nick|date=13 Mei 2021|url=https://dognews.com/Nick-Waters-traces-evolution-of-Bull-Terrier-through-decorative-arts|title=Before the Roman Nose|trans-title=Sebelum Hidung Rom|language=en|publisher=Dog News|access-date=14 Ogos 2025}}</ref> Enam baka berlainan diturunkan daripada hibrid ''bull and terrier'', lima daripadanya diiktiraf oleh [[American Kennel Club]] (AKC) dalam susunan berikut: [[bulterier]], [[terier Boston]], [[terier Staffordshire Amerika]] (''amstaff''), [[bulterier Staffordshire]], [[bulterier katik]]. Kesemua lima baka juga telah diiktiraf oleh [[Canadian Kennel Club]] (CKC) dan [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]] (FCI). Pitbulterier Amerika (APBT) diiktiraf oleh [[United Kennel Club]] (UKC) dan [[American Dog Breeders Association]].<ref name="Harris 2008"/>{{Rp|39}} AKC tidak mengiktiraf pitbulterier Amerika. Selepas dipetisyen pada tahun 1930-an untuk mengiktiraf baka itu, mereka mengalah, walau bagaimanapun; mereka mengiktiraf anjing ini dengan nama berbeza, iaitu terier Staffordshire. Nama itu kemudiannya diubah kepada terier Staffordshire Amerika, untuk mengelakkan anjing ini daripada dikelirukan dengan terier Staffordshire Inggeris. Terier Staffordshire Amerika dan pitbulterier Amerika pernah menjadi baka sama dan masih ramai yang beranggapan sedemikian. Kini, terdapat sesetengah anjing yang telah didaftarkan dua kali sebagai pitbulterier Amerika melalui UKC dan sebagai terier Staffordshire Amerika melalui AKC.<ref name="BadRap">{{Kutip web|url=https://badrap.org/breed-info/|title=Breed History|trans-title=Sejarah Baka|language=en|publisher=BADRAP|date=27 Mei 2023|access-date=14 Ogos 2025}}</ref><ref name="Carnivora">{{Kutip web|author=Taipan|date=12 Julai 2018|url=https://carnivora.net/american-pitbull-terrier-t2653.html|title=American Pitbull Terrier|trans-title=Pitbulterier Amerika|language=en|publisher=Carnivora|access-date=14 Ogos 2025|quote=To be dual-registered, the dog must first be an AKC-registered American Staffordshire Terrier and then it can be registered with the UKC as an APBT -- but not vice versa...}}</ref> ===Analisis DNA=== Ahli genetik telah dapat selanjutnya memperhalus aspek sejarah jarang bagi pembentukan baka dan masa penghibridan. Sebuah kajian penyelidikan rentas [[genom]] tahun 2017 mencadangkan yang berikut: "Dalam analisis ini, semua silangan ''bull and terrier'' berpeta kepada terier dari Ireland dan bertarikh ke tahun 1860–1870. Ini bertepatan dengan sempurna dengan keterangan sejarah yang, walaupun mereka tidak sejelasnya mengenal pasti semua baka yang terlibat, melaporkan kepopularan pertandingan anjing di Ireland dan kekurangan ketepatan buku pembaka, maka silangan tidak berdokumen, semasa era pewujudan baka ini (Lee, 1894)."<ref name="Parker2017">{{Kutip jurnal|last1=Parker|first1=Heidi G.|last2=Dreger|first2=Dayna Lee|last3=Rimbault|first3=Maud|last4=Davis|first4=Brian W.|last5=Mullen|first5=Alexandra B.|last6=Carpintero-Ramirez|first6=Gretchen|last7=Ostrander|first7=Elaine Ann|author7-link=Elaine Ostrander|date=25 April 2017|title=Genomic Analyses Reveal the Influence of Geographic Origin, Migration, and Hybridization on Modern Dog Breed Development|trans-title=Analisis-analisis Genomik Mendedahkan Pengaruh Asal Usul Geografi, Migrasi, dan Penghibridan terhadap Perkembangan Baka Anjing Moden|journal=[[Cell Reports]]|language=en|publisher=[[Cell Press]]|volume=19|issue=4|pages=697–708|bibcode=2017CellR..19..697P|doi=10.1016/j.celrep.2017.03.079|issn=2211-1247|pmc=5492993|pmid=28445722|s2cid=4572878|doi-access=free}}</ref> Kajian juga mengesahkan bahawa ''bull and terrier'' ialah kumpulan anjing [[kehomogenan dan keheterogenan|heterogen]] yang mungkin termasuk [[baka anjing|baka tulen]] yang melibatkan baka berlainan, serta anjing yang dipercayai sebagai silangan bagi baka tersebut.<ref name="Flaim 2020"/><ref name="VJ"/> Menjelang tahun 1874 di Britain, [[daftar baka|buku pembaka]] pertama [[The Kennel Club]] diterbitkan, yang menyertakan bulterier<ref>{{Kutip buku|editor-last=Pearce|editor-first=Frank C. S.|date=1874|title=The Kennel Club Stud Book|trans-title=Buku Pembaka The Kennel Club|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Kd8NAAAAQAAJ}}|language=en|volume=1|location=London, United Kingdom|publisher="The Field" Office|page=535|oclc=9846133}}</ref> dan buldog.<ref>{{Kutip buku|editor-last=Pearce|editor-first=Frank C. S.|date=1874|title=The Kennel Club Stud Book|trans-title=Buku Pembaka The Kennel Club|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Kd8NAAAAQAAJ}}|language=en|volume=1|location=London, United Kingdom|publisher="The Field" Office|page=515|oclc=9846133}}</ref> ==Pemburu== [[Fail:1837Decamps.jpg|thumb|200px|"''Bulldog and scotch terrier''" karya [[Alexandre-Gabriel Decamps]], sekitar 1837. Seekor buldog lama Inggeris dan seekor ''bull and terrier'' [[berongsong|berberongsong]].]] Sesetengah pihak percaya bahawa keberanian kebanyakan terier, baik terdahulu mahupun sekarang, untuk menanggung gigitan [[bejar]] dan mangsa lain yang dimaksudkan untuk dikepung, diburu dengan menggali, atau diserang diterbitkan daripada pemilikan satu suku hingga seperlapan keleluhuran buldog lama Inggeris.<ref name="Dustman"/> Terier lain yang tidak dikembangkan dengan menyilangkan buldog lama Inggeris dengan anjing pekerja bumi dipercayai mempunyai kualiti lebih rendah dan dinilai jauh lebih rendah.<ref name="Walsh"/> Terdapat anjing pekerja bumi yang secara lalai dan takrifan dipanggil terier kerana mempunyai keupayaan untuk pergi ke dalam tanah; walau bagaimanapun, terier pekerja bumi dan pemburu terbaik dianggap sebagai progeni kepada buldog yang dibiakbakakan dengan anjing pekerja bumi (terier), dengan anak-anak yang dikenali sebagai ''bull-terrier'' atau anjing "separuh separuh", antara nama lain.<ref name="Walsh"/><ref name="Wood">{{Kutip buku|last=Wood|first=John George|author-link=John George Wood|date=1865|title=The Illustrated Natural History|trans-title=Sejarah Semula Jadi Berilustrasi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=v1DPAAAAMAAJ}}|language=en|volume=1|location=London, United Kingdom|publisher=[[Routledge]]|oclc=22500806}}</ref> Walsh juga menulis tentang [[terier rubah]] (atau lebih tepatnya, leluhur baka silangnya): "''Fox-terrier'' padang, yang digunakan untuk meluru ke arah rubah apabila ia pergi ke dalam tanah, adalah daripada baka ini [''bull and terrier'']." Bukan sahaja ''fox terrier'' ialah progeni kepada ''bull-and-terrier'',<ref>{{Kutip buku|last=Meyrick|first=John|title=House Dogs and Sporting Dogs|trans-title=Anjing Rumah dan Anjing Sukan|language=en}}</ref> demikian juga [[terier Airedale]],<ref>{{Kutip buku|last=Dickens|first=Charles|author-link=Charles Dickens|title=All the Year Round: A Weekly Journal|trans-title=Sepanjang Tahun: Jurnal Mingguan|language=en}}</ref> terier yang mengerjakan tikus, terier hitam dan sawo matang pekerja, dan hampir semua terier pemburu haiwan perosak lain.<ref name="Walsh"/><ref name="Wood"/> James Rodwell memberikan keterangan dalam buku beliau berjudul ''The Rat: Its History and Destructive Nature'' ("Tikus: Sejarah dan Sifat Pemusnahnya"), bahawa objek hebat itu, antara pelbagai pembiak baka ''bull and terrier'' untuk pemburuan haiwan perosak dan tikus, adalah supaya anjing berkenaan memiliki bahagian ''bull'' setulen mungkin, tetapi pada masa sama memelihara semua penampilan luaran terier dari segi saiz, rupa bentuk, dan warna. {{Kotak petikan | align = left | width = 65% | border = 2px | quote = [Terjemahan]: Terier yang digunakan untuk perburuan ialah anjing kecil berguna kuat, dengan daya ketahanan dan keberanian hebat dan dengan hidung hampir sebagus ''[[beagle]]'' atau ''[[harrier (baka anjing)|harrier]]''. Daripada keberanian unggulnya apabila disilangkan dengan buldog, seperti kebanyakan terier haiwan perosak, ia pada umumnya telah dibela untuk pembunuhan haiwan perosak yang gigitannya akan menjadikan terier lebih tekun dalam pengejaran haiwan perosak itu. ~ [[John Henry Walsh]], ''The Dog in Health and Disease'' (1859) }} {{Kosongkan}} ==Pengumpanan tikus== {{Utama|Pengumpanan tikus}} [[Fail:Rat Killing Dog.jpg|thumb|left|150px|Billy, anjing pembunuh tikus yang diraikan, London, sekitar 1823]] [[Pengumpanan tikus]] dengan anjing, kerap ''bull and terrier'', ialah [[sukan darah]] abad ke-19 yang popular di United Kingdom, khususnya London, bilamana anjing ditempatkan di dalam ruang terkurung atau serling yang mengandungi tikus hidup dengan [[penjaga masa]] untuk menentukan takat kecepatan anjing tersebut dalam membunuh tikus. Sukan darah ini menggabungkan judi, tontonan, dan tradisi [[anjing pekerja]]. Pengumpanan tikus wujud di persimpangan hiburan [[budaya bandar]] [[zaman Victoria|era Victoria]], sejarah anjing, dan perubahan sikap daripada [[kekejaman terhadap haiwan]] kepada [[kebajikan haiwan]]. Seekor ''bull and terrier'' yang diraikan bernama "Billy"<ref name="Fleig">{{Kutip buku|last=Fleig|first=Dieter|date=1996|title=The History of Fighting Dogs|trans-title=Sejarah Anjing Laga|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=aCwCAAAACAAJ}}|language=en|location=Neptune City, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[TFH Publications]]|pages=105–112|isbn=9780793804986|oclc=59636253}}</ref><ref name="Homan">{{Kutip buku|last=Homan|first=Mike|date=31 Disember 1999|title=A Complete History of Fighting Dogs|trans-title=Sejarah Lengkap Anjing Laga|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=wbyvPAAACAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Howell Book House]]|pages=121–131|isbn=9781582451282|oclc=43438033}}</ref> seberat kira-kira {{Convert|12|kg|lb|abbr=on}}, mempunyai sejarah pertarungan membanggakan dan pedigrinya mencerminkan peningkatan selama bertahun-tahun. Anjing ini dimiliki oleh Charles Dew dan dibiakbakakan oleh pembiak baka [[James Yardington]]. Di sebelah bapa ada "Old Billy" dari kenel milik [[John Tattersal]] dari [[Wotton-under-Edge]], Gloucestershire, dan diturunkan daripada susur galur terbaik antara semua [[buldog lama Inggeris (baka pupus)|buldog lama Inggeris]]. Di sebelah ibu pula ada "Yardington's Sal" yang diturunkan daripada susur galur Curley. [[Fail:Jemmy Shaw and Jacko.png|thumb|150px|[[Jemmy Shaw]] dan anjing juara, Jacko, sekitar 1865]] Menurut ''[[Sporting Chronicle Annual]]'', rekod dunia dalam pembunuhan tikus dipegang oleh seekor ''bull and terrier'' hitam dan sawo matang bernama "[[pengumpanan tikus#Jacko|Jacko]]", seberat kira-kira {{Convert|13|lb|kg|abbr=on}} dan dimiliki oleh [[Jemmy Shaw]].<ref>{{Kutip buku|last=Mayhew|first=Henry|author-link=Henry Mayhew|date=1861|chapter=Jimmy Shaw|title=London Labour and London Poor|trans-title=Golongan Buruh London dan Golongan Miskin London|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=fIoBAAAAQAAJ}}|language=en|volume=3|location=London, United Kingdom|publisher=Griffin, Bohn, and Company|pages=9–11|oclc=1110314081}}</ref><ref name="Fleig"/><ref name="Homan"/> Jacko mencipta dua rekod dunia, yang pertama pada 29 Julai 1862, dengan masa pembunuhan 2.7 saat setiap tikus, dan yang kedua pada 1 Mei 1862, dengan pertarungan menentang 100 ekor tikus, yang dalamnya Jacko bekerja sebanyak dua saat lebih cepat daripada pemegang rekod dunia sebelumnya "Billy". Kejayaan pembunuhan 1,000 ekor tikus berlaku selama sepuluh minggu, dengan pembunuhan 100 ekor tikus setiap minggu yang berakhir pada 1 Mei 1862. "''Bull and terrier'' hitam dan sawo matang" merujuk baka silang abad ke-19 yang kini pupus yang dikembangkan di Britain dengan menggabungkan [[buldog lama Inggeris (baka pupus)|buldog lama Inggeris]] dengan pelbagai jenis terier, tetapi paling meluas jenis [[terier Manchester]] hitam dan sawo matang.<ref>{{Kutip buku|last=Lee|first=Rawdon Briggs|author-link=Rawdon Briggs Lee|date=1894|chapter=CHAPTER IV. THE BLACK AND TAN TERRIER|trans-chapter=BAB IV. TERIER HITAM DAN SAWO MATANG|title=A History and Description of the Modern Dogs of Great Britain & Ireland: The Terriers|trans-title=Sejarah dan Perihal Anjing Moden Great Britain dan Ireland: Terier|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Ax9DAAAAIAAJ}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Horace Cox]]|pages=69–90|oclc=1887332}}</ref> Anjing ini dibiakbakakan dengan tujuan untuk sukan darah seperti pengumpanan tikus dan zuriatnya menjadi asas kepada beberapa baka moden. ==Laga anjing== {{Utama|Laga anjing}} [[Fail:Fighting dogs catching their breath - painting.jpg|thumb|230px|''Fighting Dogs Getting Wind'' karya [[Edwin Landseer|Edwin Henry Landseer]], 1818<ref>{{Kutip buku|last1=Ormond|first1=Richard Louis|author1-link=Richard Louis Ormond|last2=Landseer|first2=Edwin Henry|author2-link=Edwin Landseer|last3=Rishel|first3=Joseph J.|author3-link=Joseph Rishel|last4=Hamlyn|first4=Robin|date=15 September 1981|title=Sir Edwin Landseer|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=I4LqAAAAMAAJ}}|language=en|edition=ke-1|location=Philadelphia, Pennsylvania, Amerika Syarikat|publisher=[[Muzium Seni Philadelphia]]|page=5|isbn=9780847803903|oclc=7596752}}</ref>]] [[Fail:A Dog Fight at Kit Burn’s.jpg|thumb|230px|''A Dog Fight at [[Kit Burns]]''' karya Edward Winslow Martin, New York, 1868]] Pada abad ke-19, pembiak baka menyilangkan buldog dengan [[terier putih Inggeris]] untuk menghasilkan anjing laga yang merupakan leluhur kepada baka bulterier moden.<ref name="TKC-BT-2011">{{Kutip web|url=https://www.royalkennelclub.com/search/breeds-a-to-z/breeds/terrier/bull-terrier/|url-status=live|title=Bull Terrier|trans-title=Bulterier|language=en|publisher=[[The Kennel Club|Royal Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20220209062627/https://www.thekennelclub.org.uk/search/breeds-a-to-z/breeds/terrier/bull-terrier/|archive-date=9 Februari 2022|access-date=14 Ogos 2025}}</ref> Apabila sukan darah diharamkan pada awal tahun 1800-an, pembiak baka meneruskan laga anjing sulit mereka di tempat tersembunyi, seperti ruang bawah tanah dan gudang. Anjakan besar dalam genetik anjing berlaku semasa era Victoria; pada masa itu, penampilan anjing tertentu diubah secara aktif. Buldog awal dari tahun 1800-an diperihalkan mempunyai "kepala bulat, hidung pendek, telinga kecil dan lebar, kerangka dan tungkai berotot."<ref name="Scienceline 2017"/> Pada tahun 1830-an, larangan ke atas pengumpanan lembu sedang dikuatkuasakan dengan ketat dan, dengan itu, penurunan ketara dari segi kepopularan buldog asli. Pembiak baka telah mula menyilangkan buldog dengan terier untuk laga serling tersembunyi.<ref name="Flaim 2020"/> [[James Hinks]], iaitu seorang pembiak baka anjing di [[Birmingham]], dikreditkan kerana peranan beliau dalam membantu untuk memiawaikan hibrid ''bull and terrier''.<ref name="Flaim 2020"/> Hinks memperkenalkan darah baharu, mungkin ''[[collie]]'', untuk menambahkan panjang muncung.<ref name="TKC-BT-2011"/> Versi beliau semakin menjadi versi lebih kemas bagi hibrid buldog dan terier sambil mengekalkan isi. Anak lelaki kepada Hinks berkata bahawa, awal-awal, bapa beliau juga menggunakan [[anjing Dalmatia]] untuk mewujudkan lapis bulu serba putih menyerlah pada bulterier.<ref name="Flaim 2020"/> Yang lain telah mencadangkan bahawa Hinks meluruskan kecenderungan buldog untuk tungkai bengkok dengan menambahkan darah [[anjing penuding Inggeris|pointer]], atau mungkin [[grehaun Inggeris|grehaun]]. Anak lelaki kepada Hinks teringat, "Ringkasnya, ia menjadi anjing laga lama yang diperadabkan, dengan semua sisi kasarnya yang dilicinkan tanpa dilembutkan; berwaspada, aktif, gagah, berotot, dan budiman sejati."<ref name="Flaim 2020"/> Bulterier awal Hinks berwarna putih yang membangkitkan [[hilang pendengaran saraf deria#Kongenital|kepekakan saraf deria kongenital]] (CSD), iaitu keadaan genetik yang dipautkan dengan fenotip warna lapis bulu pada bulterier Inggeris dengan variasi genetik yang melangkaui warna. Penampilan bulterier terus berubah seiring dengan masa dan, menjelang abad ke-20, kepala berbentuk telur telah menjadi lebih menonjol, tidak lama kemudian dipiawaikan bersama dengan pelbagai warna yang telah diperkenalkan.<ref name="Flaim 2020"/> ==''Bull and terrier'' masyhur== Pengarang David Harris memberikan keterangan dalam buku beliau ''The Bully Breeds'' tentang dua ilustrasi anjing laga ternama. Yang pertama ialah ''Trusty'' yang muncul dalam keluaran tahun 1806 bagi ''[[The Sporting Magazine]]'' dan yang kedua ialah ''Dustman'' yang muncul dalam keluaran tahun 1812 bagi majalah sama. Trusty ialah seekor ''bull and terrier'' berwarna perang kekuning-kuningan yang menunjukkan lebih banyak trait buldog berbanding dengan trait terier dan terkenal kerana tidak tewas, setelah memenangi 104 laga anjing. Trusty dibeli oleh [[Thomas Pitt, Baron Camelford Ke-2]] dan dipersembahkan kepada Jem Belcher, petarung juara England. Tidak seperti ''Trusty'', ''Dustman'' kelihatannya mempunyai lebih banyak trait terier berbanding dengan trait buldog dan digunakan untuk [[pengumpanan bejar]].<ref name="Harris-2012-pg19">{{Kutip buku|last=Harris|first=David|date=24 Julai 2012|title=The Bully Breeds|trans-title=Baka Bully|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=8cwKBgAAQBAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Freehold, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Lumina Media|Kennel Club Books]]|page=19|isbn=9781621870326|oclc=820817161}}</ref> {{Kotak petikan | align = left | width = 65% | border = 2px | quote = [Terjemahan]: "DUSTMAN ialah anjing terkenal, milik [[William|Wm.]] Disney, [[Esquire|Esq.]] dan daripada baka antara ''bull'' dengan ''terrier'', yang terbaik untuk menyerang haiwan menggerunkan itu, bejar. Baka anjing dalam keterangan ini telah banyak digalakkan sejak akhir-akhir ini dan dipandang tinggi, kerana lebih kuat daripada terier dan tidak terlalu berkuasa untuk [[bejar]]."<ref name="Dustman">{{Kutip majalah|title=Dustman|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=YLsCAAAAYAAJ}}|magazine=[[The Sporting Magazine]]|language=en|publisher=Rogerson & Tuxford|date=April 1812|volume=40|issue=237|page=97}}</ref> }} {{Kosongkan}} Pada tahun 1822, Pierce Egan, iaitu seorang pengulas acara sukan pada tahun 1820-an, mula-mula memperkenalkan nama ''bull terrier'' (tidak patut dikelirukan dengan ''bull terrier'' Hinks tahun 1880-an). Selepas itu, ''bulls-eye'' diperkenalkan dalam ''The Adventures of Oliver Twist'' (1838), yang dianggap sebagai bulterier yang dimiliki oleh penjahat Bill Sykes.<ref name="Harris-2012-pg19"/> <gallery> Benjamin Marshall - Dustman - Bulldog and Terrier Mix.jpg|''Dustman'' Trusty, Lord Camelford's Bull-and-Terrier (c. 1806).jpg|''Trusty'' </gallery> ==Lihat juga== * [[Jenis buldog]] * [[Terier]] ==Rujukan== {{Senarai rujukan}} ==Pautan luar== {{Kategori Commons-sebaris}} {{Anjing bela jinak}} {{Terier}} {{Keragaman anjing pupus}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka silang anjing]] [[Kategori:Baka laga anjing]] [[Kategori:Terier]] e1hk1pnt5z8ifu3y44f9soij8wff4cy 0 675395 6844396 6827209 2026-05-09T00:00:19Z Amir Hamzah 2008 17303 6844396 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Bichon'' Havana}} {{Kotak info baka anjing | name = ''Bichon'' Havana | image = A Havanese judging.jpg | altname = Anjing Havana <br/> ''Bichon'' Cuba Havana | origin = Cuba<ref name="AKCgettoknow">{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/havanese/|url-status=usurped|title=meet the Havanese|trans-title=kenali Anjing Havana|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150215085145/https://www.akc.org/dog-breeds/havanese/|archive-date=15 Februari 2015|access-date=22 Januari 2024}}</ref> (AKC) / Rantau [[Laut Mediterranean|Laut Tengah]] Barat<ref name="FCI fr">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/250g09-fr.pdf|title=Standard FCI N°250 BICHON HAVANAIS|trans-title=Piawaian FCI No. 250 ''Bichon'' Havana|format=pdf|language=fr|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=12 Disember 2016|access-date=22 Januari 2024}}</ref><ref name="FCI es">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/250g09-es.pdf|title=Estándar-FCI N° 250 BICHON HAVANAIS (Bichón habanero)|trans-title=Piawaian FCI No. 250 ''Bichon'' Havana|format=pdf|language=es|translator-last=Martínez|translator-first=Miguel Ángel|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=12 Disember 2016|access-date=22 Januari 2024}}</ref><ref name="FCI en">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/250g09-en.pdf|title=FCI-Standard N° 250 HAVANESE (Bichon havanais)|trans-title=Piawaian FCI No. 250 ''Bichon'' Havana (Anjing Havana)|format=pdf|language=en|translator-last=Davis|translator-first=Peggy|others=Disemak oleh Raymond Triquet.|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=12 Disember 2016|access-date=22 Januari 2024}}</ref> (FCI) | height = {{Convert|9|in|cm|0|abbr=on}} | weight = {{Convert|7|-|14|lb|kg|0|abbr=on}} | coat = lembut | colour = semua warna | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/250g09-en.pdf }} '''''Bichon'' Havana'''{{Efn|name=a}} atau '''anjing Havana'''{{Efn|name=b}} satu baka [[jenis anjing|jenis]] ''[[bichon]]'', iaitu anjing kebangsaan [[Cuba]], yang dikembangkan daripada ''blanquito de la Habana'' ("anjing putih kecil Havana") yang kini pupus.<ref>{{Kutip berita|last=Portuondo|first=Zoila|date=26 Ogos 2023|title=Bichón habanero, el carismático faldero nacido en Cuba|trans-title=''Bichon'' Havana, anjing riba berkarisma yang lahir di Cuba|url=https://oncubanews.com/cuba/sociedad-cuba/bichon-habanero-el-carismatico-faldero-nacido-en-cuba/|language=es|publisher=OnCubaNews|access-date=15 Mac 2024}}</ref> "Anjing putih kecil" ini diturunkan daripada ''bichon'' Tenerife yang kini juga pupus. Anjing putih kecil ini dipercayai kemudiannya [[baka silang|membiak secara silang]] dengan jenis ''[[bichon]]'' lain, termasuk [[pudel]], untuk menghasilkan yang kini dikenali sebagai anjing Havana. Ia kadang-kadang dirujuk sebagai "anjing sutera Havana", namun ini merupakan baka terpisah, yang telah dibiakbakakan untuk memenuhi piawaian asli Cuba.<ref>{{Kutip web|last=LaMon|first=Virginia|date=25 Januari 2023|url=https://www.petmd.com/dog/breeds/havanese|title=Havanese|trans-title=Anjing Havana|language=en|publisher=PetMD|access-date=15 November 2025}}</ref> ==Ciri== [[Fail:Havanese0315.jpg|thumb|200px|''Bichon'' Havana dengan "gaya potongan bulu anak anjing" yang digemari oleh sesetengah pemilik anjing bukan pertunjukan]] ===Penampilan=== Anjing Havana ialah [[anjing mainan]] dengan lapis bulu sutera. Ketinggian anjing Havana berkisar dalam lingkungan {{Convert|8+1/2|-|11+1/2|in|cm}} pada paras kelasa dengan berat unggul {{Convert|9|-|10+1/2|in|cm}}. Tubuhnya, yang diukur dari titik bahu ke titik punggung, adalah lebih panjang sedikit berbanding dengan ketinggian pada paras kelasa, lalu memberi anjing ini penampilan lebih panjang sedikit berbanding dengan ketinggian.<ref name="AKC">{{Kutip web|url=https://images.akc.org/pdf/breeds/standards/Havanese.pdf|title=Official Standard of the Havanese|trans-title=Piawaian Rasmi Anjing Havana|format=pdf|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|date=9 Ogos 2011|access-date=15 Mac 2024}}</ref> Salah satu aspek unik baka ini ialah garis atasnya yang ternaik sedikit dari kelasa ke krup, lalu menghasilkan garis atas yang lurus tetapi tidak separas. Sebagai anjing yang terkenal dengan lenggok mencolok dan cergas, dorongan punggung kuat dan lengan atas lebih pendek sedikit menghasilkan gerakan menganjal dan bukannya menjauh. Sudut garis atas tidak berubah semasa pergerakan dengan lenggok semula jadi.<ref name="AKC"/> Muncungnya penuh dan meruncing sedikit di bahagian hidung. Ia tidak mempunyai rupa kependekan atau ketajaman. Panjang tengkorak yang diukur dari stop ke titik oksiput adalah sama dengan panjang muncung. Bahagian atas tengkorak adalah agak rata dan tengkorak belakangnya membulat.<ref name="AKC"/> Panjang dari [[kaki]] ke [[siku]] adalah sama dengan panjang dari siku ke kelasa. Dada hadapan adalah jelas. Apabila dalam kedudukan berdiri, sternumnya sebaris dengan siku yang mewujudkan dada dalam. Rusuknya cukup melengkung dan abodmennya agak berkelim.<ref name="AKC"/> Anjing Havana mempunyai mata hitam padu — kecuali anjing berwarna coklat yang mungkin mempunyai mata perang — dan kelopak mata berbentuk badam yang dikelilingi oleh pigmen hitam. Telinganya, apabila dipanjangkan, mencapai separuh jalan ke hidung. Telinganya melengkung sedikit ke atas di pangkal dan tergantung di sisi kepala tanpa menyentuh muka. Ekornya terangkat dengan melengkung ke arah hadapan ke atas belakangnya. Walaupun jumbai bulu panjang ekor jatuh pada tubuh, ekornya sendiri tidak pernah menyentuh belakang.<ref name="AKC"/> [[Fail:Havanezer Tailwhispers.JPG|thumb|200px|''Bichon'' Havana ''brindle'' dan putih dan ''bichon'' Havana merah dan putih]] ====Bulu dan warna==== Anjing Havana mempunyai [[bulu anjing|lapis bulu ganda]] panjang dan berjumbai.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Bellamy|first1=Kim Kathrine Linderud|last2=Lingaas|first2=Frode|last3=Madsen|first3=Per|date=16 November 2021|title=Heritability of distichiasis in Havanese dogs in Norway|trans-title=Kebolehwarisan distikiasis pada anjing Havana di Norway|journal=Canine Medicine and Genetics|language=en|publisher=[[BioMed Central]]|volume=8|issue=1|article-number=11|doi=10.1186/s40575-021-00110-5|issn=3059-3255|pmc=8594152|pmid=34784963|s2cid=244270590|doi-access=free}}</ref> Lapis bulunya panjang, lembut, ringan, dan bak [[sutera]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=Frazer|first1=Megan M.|last2=Schick|first2=Anthea E.|last3=Lewis|first3=Thomas P. II|last4=Jazic|first4=Edward|date=6 Januari 2011|title=Sebaceous adenitis in Havanese dogs: a retrospective study of the clinical presentation and incidence|trans-title=Adenitis sebum pada anjing Havana: kajian retrospektif tentang perbentangan klinikal dan insiden|journal=Veterinary Dermatology|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=22|issue=3|pages=267–274|doi=10.1111/j.1365-3164.2010.00942.x|issn=1365-3164|pmid=21210878|s2cid=20804363}}</ref> Lapis bulu anjing Havana sedikit beralun, lebat, dan bergelombang. Tidak seperti baka berlapis bulu ganda lain, lapis bulu luar anjing Havana tidak kasar mahupun terlebih padat, tetapi agak lembut dan ringan.{{Citation needed|date=Februari 2024}} Lapis bulu bawah kadang-kadang tiada sama sekali.{{Citation needed|date=Februari 2024}} Lapis bulu anjing Havana patut sangat lembut, hampir dingin kepada sentuhan, seperti sutera.<ref name="AKC"/> Lapis bulunya ditunjukkan secara semula jadi dalam keadaan terberus atau [[pendandanan anjing#Pemintalan|terpintal]],<ref name="AKC"/> iaitu teknik yang mengubah lapis bulu panjang menjadi pintalan bulu, yang serupa dengan rambut pilinan pada manusia.{{Citation needed|date=Februari 2024}} Walaupun terdapat sedikit hujah sama ada anjing Havana asli semuanya berwarna putih atau berlainan warna,{{Citation needed|date=Februari 2024}} anjing Havana moden dapat diterima dengan semua warna dan corak lapis bulu.<ref name="AKC"/> Semua anjing berwarna patut mempunyai hidung hitam dan pigmen hitam di sekeliling mata, kecuali anjing coklat (perang), yang mungkin mempunyai pigmen perang gelap pada hidungnya.<ref name="AKC"/> [[Fail:Choco-havanese.jpg|thumb|''Bichon'' Havana setelah pemangkasan bulu]] [[Fail:Bichon Havanese.jpg|thumb|200px|''Bichon'' Havana pemenang pertunjukan]] [[Fail:Havanese Gina.jpg|thumb|200px|''Bichon'' Havana ialah anggota keluarga anjing ''bichon''.]] ==Kesihatan== Sebuah kajian United Kingdom tahun 2024 mendapati jangka hayat sebanyak 14.5 tahun berbanding dengan 12.7 tahun untuk [[baka tulen]] dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]] daripada sampel 56 ekor anjing Havana.<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> Anjing Havana terutamanya menderitai [[tempurung lutut terkehel]], penyakit hati, penyakit jantung, [[katarak]], dan [[displasia retina]].<ref name="upei">{{Kutip web|url=http://www.upei.ca/cidd/breeds/havanese2.htm|url-status=dead|title=Havanese|trans-title=Anjing Havana|language=en|publisher=[[Universiti Pulau Putera Edward]]|date=2 Januari 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20100510134527/http://www.upei.ca/cidd/breeds/havanese2.htm|archive-date=10 Mei 2010|access-date=8 Februari 2024}}</ref> Anjing Havana cenderung terhadap [[adenitis sebum]].<ref>{{Kutip buku|editor1-last=Hnilica|editor1-first=Keith A.|editor2-last=Patterson|editor2-first=Adam P.|date=19 September 2016|title=Small Animal Dermatology: A Color Atlas and Therapeutic Guide|trans-title=Dermatologi Haiwan Kecil: Atlas Berwarna dan Panduan Terapi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=t8E9jwEACAAJ}}|language=en|edition=ke-4|location=St. Louis, Missouri, Amerika Syarikat|publisher=[[Saunders (imprin)|Saunders]]|doi=10.1016/C2014-0-01191-4|isbn=9780323376518|oclc=1052802486}}</ref> Sebuah kajian ke atas lebih daripada 90,000 ekor anjing yang menghadiri Hospital Pengajar Perubatan Veterinar Universiti California-Davis mendapati bahawa anjing Havana cenderung terhadap [[pirau portosistemik kongenital|pirau portosistemik]]: 4.35% daripada jumlah anjing Havana menghidap keadaan ini berbanding dengan 0.35% untuk [[anjing baka kacuk]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=Bellumori|first1=Thomas P.|last2=Famula|first2=Thomas Richard|last3=Bannasch|first3=Danika Lynne|last4=Belanger|first4=Janelle Maria|last5=Oberbauer|first5=Anita M.|date=1 Jun 2013|title=Prevalence of inherited disorders among mixed-breed and purebred dogs: 27,254 cases (1995–2010)|trans-title=Prevalens kecelaruan terwaris dalam kalangan anjing baka kacuk dan baka tulen: 27,254 kes (1995–2010)|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=242|issue=11|pages=1549–1555|doi=10.2460/javma.242.11.1549|issn=1943-569X|pmid=23683021|s2cid=23592660|doi-access=free}}</ref> ==Sejarah== Anjing Havana ialah anggota keluarga anjing ''[[bichon]]''. Leluhur baka ini dipercayai berasal dari [[Tenerife]].<ref name="AKCgettoknow"/> Daftar isi kapal dari Tenerife yang menuju ke Cuba menyenaraikan anjing sebagai penumpang yang dibawa naik dan anjing ini kemungkinan besar merupakan anjing Tenerife. Seseetengah pihak percaya bahawa seluruh keluarga anjing ''bichon'' dapat dijejak kembali kepada anjing Tenerife, manakala yang lain berteori bahawa asal usulnya adalah di Malta dengan mengupas tulisan Aristoteles dan bukti sejarah lain tentang kehadiran awal anjing sedemikian di [[Malta]]. Walau apa pun asal usul sebenar anjing ''bichon'', anjing kecil ini tidak lama kemudian menjadi pendamping setia kepada kolonis Sepanyol di Cuba dan sangat dikagumi oleh golongan bangsawan.<ref name="AKCgettoknow"/><ref name="AKC Havanese">{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/havanese/|title=Havanese|trans-title=Anjing Havana|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=15 Mac 2024}}</ref> Sebagai sebahagian daripada [[Revolusi Cuba]], orang Cuba kelas atasan dan yang lain yang ditandai untuk dimusnahkan oleh pihak komunis melarikan diri ke [[Amerika Syarikat]], tetapi hanya sedikit yang dapat membawa anjing mereka. Apabila pembiak baka Amerika berminat dengan anjing jarang dan menawan ini pada tahun 1970-an, takungan gen Amerika Syarikat hanya terdiri daripada 11 ekor anjing.<ref>{{Kutip buku|last1=Klumb|first1=Diane|last2=Baldwin|first2=Joanne|date=10 Julai 2006|chapter=Chapter 1: History of the Havanese: In Cuba and Beyond|trans-chapter=Bab 1: Sejarah Anjing Havana: Di Cuba dan Selanjutnya|title=The Havanese|trans-title=Anjing Havana|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Rx6BAAAACAAJ}}|language=en|location=North Charleston, Carolina Selatan, Amerika Syarikat|publisher=BookSurge Publishing|isbn=9781419642807|oclc=1265414609}}</ref> American Kennel Club (AKC) hanya mengiktiraf baka anjing Havana secara rasmi pada tahun 1996.<ref name="AKCgettoknow"/> Dengan pembiakbakaan berdedikasi dan pemerolehan sesetengah anjing baharu di peringkat antarabangsa, anjing Havana telah membuat kemunculan semula besar dan merupakan salah satu baka anjing paling pesat berkembang dalam AKC.{{Citation needed|date=Februari 2024}} Statistik [[Kejuaraan Kebangsaan AKC|AKC]] tahun 2013 meletakkan anjing Havana sebagai [[baka anjing|baka tulen]] ke-25 paling popular di Amerika Syarikat dengan peningkatan kepopularan dari tempat ke-28 pada tahun 2012.<ref>{{Kutip web|last=Smith|first=Stephen|date=26 Februari 2015|url=http://www.akc.org/news/the-most-popular-dog-breeds-in-america/|url-status=dead|title=Most Popular Dog Breeds in America|trans-title=Baka Anjing Paling Popular di Amerika|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20150301172347/http://www.akc.org/news/the-most-popular-dog-breeds-in-america/|archive-date=1 Mac 2015|access-date=8 Februari 2024}}</ref> ==Kegiatan== [[Fail:A havanese dog.jpg|thumb|Seekor anjing Havana yang berdiri di dalam salji]] Oleh sebab sifat ramah dan mudah terlatih anjing Havana, ia digunakan untuk pelbagai pekerjaan yang melibatkan orang ramai, termasuk [[anjing terapi]], [[anjing pembantu]], seperti [[anjing mendengar|anjing isyarat]] untuk orang kurang upaya pendengaran, anjing persembahan, pengesanan [[kulapuk]] dan [[anai-anai]], serta [[penjejakan (anjing)|penjejakan]]. Anjing Havana juga bertanding dalam pelbagai [[senarai sukan anjing|sukan anjing]], seperti [[ketangkasan anjing]], ''[[flyball]]'', [[gaya bebas anjing muzikal]], dan [[pelatihan anjing|pelatihan kepatuhan]].{{Citation needed|date=Februari 2024}} ==Sebagai anjing pertunjukan== Piawaian baka mencatatkan bahawa kecuali pemendekan sedikit di sekeliling kaki untuk membolehkan kaki kemas, ia patut ditunjukkan tanpa pangkasan bulu;<ref name="AKCgettoknow"/> sebarang pemangkasan lanjut, penyikat berbalik, atau pengacauan bulu lain adalah bertentangan dengan jenis dan tidak akan diizinkan untuk titik penempatan penghalang dalam pertunjukan anjing. Piawaian baka menyatakan bahawa [[pemotongan ekor anjing|ekor tidak boleh terpotong]]. Piawaian [[American Kennel Club]] mengizinkan agar jumbai kepala di atas setiap mata dipersiapkan dalam dua tocang kecil yang diikat dengan gelang elastik biasa.<ref name="AKC"/> ==Lihat juga== * [[Senarai baka anjing]] * [[Anjing riba]] ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|بيشون هاۏانا}}; {{lang-es|italic=yes|bichón habanero, bichón habanés, bichón de la Habana}}; {{lang-fr|italic=yes|bichon havanais}}}} {{Efn|name=b|{{Jawi|انجيڠ هاۏانا}}; {{lang-en|italic=yes|Havanese dog, havanese}}}} }} ==Rujukan== {{Kategori Commons|Bichon Havanais}} {{Senarai rujukan}} {{Anjing Cuba}} {{Anjing mainan}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Cuba]] [[Kategori:Baka FCI]] [[Kategori:Anjing teman]] [[Kategori:Bichon]] 4se73eeqzc2r9jagcknccskc3447iem 0 675898 6844391 6654128 2026-05-09T00:00:13Z Amir Hamzah 2008 17303 6844391 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Chin'' Jepun}} {{Kotak info baka anjing | name = ''Chin'' Jepun | image = Chin posing.jpg | image_caption = Seekor ''chin'' Jepun jantan dewasa. Lapis bulu ''chin'' sepenuhnya matang adalah panjang dan penuh. | altname = ''Chin'' <br/> Spaniel Jepun | origin = Jepun | kc_name = [[Japan Kennel Club]] | kc_std = https://www.jkc.or.jp/archives/world_dogs/1982 | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/206g09-en.pdf }} '''''Chin'' Jepun''',{{Efn|name=a}} hanya '''''chin''''',{{Efn|name=b}} atau '''spaniel Jepun'''{{Efn|name=c}}<ref name="Breed Club">{{Kutip web|last=Tietjen|first=Sari Brewster|url=http://japanesechinclub.org/breed/history/|url-status=dead|title=History of the Japanese Chin|trans-title=Sejarah ''Chin'' Jepun|language=en|publisher=Japanese Chin Club of America|archive-url=https://web.archive.org/web/20140102215300/http://japanesechinclub.org/breed/history/|archive-date=2 Januari 2014|access-date=3 Ogos 2013}}</ref> ialah satu [[baka anjing|baka]] [[anjing mainan]] yang merupakan [[anjing riba]] dan [[anjing teman]] dengan warisan distingtif. ==Sejarah== [[Fail:Alexandra of Denmark by Sir (Samuel) Luke Fildes.jpg|thumb|[[Alexandra dari Denmark]] dengan ''chin'' Jepun baginda, bernama Punch, karya asli dilukis pada 1893.]] Walaupun kebanyakan orang percaya bahawa baka sumber untuk ''chin'' Jepun berasal dari [[China]], laluan yang digunakan oleh ''chin'' untuk tiba di Jepun ialah topik yang diperdebatkan secara meluas. Salah satu cerita mendakwa bahawa anjing ini diberikan kepada kerabat diraja Jepun pada tahun 732 Masihi sebagai hadiah yang dibawa oleh Kim Jangson (金長孫), seorang utusan dari kerajaan [[Silla]] di semenanjung [[Korea]].<ref>{{Kutip buku|title=続日本紀|trans-title=Shoku Nihongi|language=ja|volume=11}} (Tenpyō 4 Mei ke-19)</ref> Yang lain pula berpendapat bahawa anjing ini diberikan sebagai hadiah kepada [[Maharani Jepun]] seawal pertengahan abad keenam atau menjelang abad ketujuh. Masih ada pula yang lain yang mendakwa bahawa ''chin'' pertama kali tiba di Jepun pada sekitar tahun 1000 Masihi.<ref name="Morris2008">{{Kutip buku|last=Morris|first=Desmond|author-link=Desmond Morris|date=1 September 2008|title=Dogs: The Ultimate Dictionary of Over 1,000 Dog Breeds|trans-title=Anjing: Kamus Muktamad Lebih daripada 1,000 Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=IjG-LAAACAAJ}}|language=en|location=North Pomfret, Vermont, Amerika Syarikat|publisher=[[Independent Publishers Group|Trafalgar Square Publishing]]|isbn=9781570764103|oclc=213449602}}</ref> Pada tahun 1613, ''chin'' Jepun dibawa ke England. Pada tahun 1853, seekor anjing diperoleh oleh pegawai tentera laut Amerika, Matthew Calbraith Perry. Sejak tahun 1868, ia telah menjadi [[anjing riba]] kepada para wanita [[kelas atasan Amerika|kelas atasan]] dan kini merupakan anjing pendamping.<ref name="FCI">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/206g09-en.pdf|title=FCI-Standard N° 206 CHIN (Japanese Chin)|trans-title=Piawaian FCI No. 206 ''Chin'' (''Chin'' Jepun)|format=pdf|language=en|others=Disemak oleh Renée Sporre-Willes.|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=3 Jun 2016|access-date=7 Februari 2024}}</ref> ==Penampilan== ''Chin'' Jepun berdiri hampir-hampir setinggi {{Convert|25|cm|in|0|abbr=on}} pada paras [[kelasa]] untuk jantan dengan betina yang lebih tinggi sedikit. [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]] tidak memberikan syarat berat untuk ''chin''. Ekspresi distingtifnya bercirikan kepala lebar bulat besar, mata gelap besar renggang, muncung lebar sangat pendek, jumbai telinga, dan tanda-tanda muka bercorak sekata.<ref name="FCI"/> ===Bulu dan warna=== ''Chin'' Jepun adalah sangat mirip kucing dari segi penampilan dan trait. Kebanyakan anjing mempunyai dua jenis bulu pada lapis bulunya: lapis bulu bawah dan lapis bulu atas. Walau bagaimanapun, ''chin'' Jepun hanya mempunyai lapis bulu atas. Lapis bulu dewasa dapat mengambil masa sehingga dua tahun untuk tumbuh sepenuhnya dan dapat sama ada berwarna hitam dan putih, merah dan putih (termasuk semua cahaya warna sabel, lemon, atau jingga), atau triwarna (hitam dan putih dengan titik-titik sawo matang kemerah-merahan). Setakat 11 November 2011, warna yang tidak tersenarai dalam [[piawaian baka]]<ref name="AKC standard">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/breeds/japanese_chin/breed_standard.cfm|url-status=dead|title=Japanese Chin: Breed Standard|trans-title=''Chin'' Jepun: Piawaian Baka|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20140408215352/http://www.akc.org/breeds/japanese_chin/breed_standard.cfm|archive-date=8 April 2014|access-date=7 Februari 2024}}</ref> merupakan syarat penyingkiran dalam pertandingan. Anjing ini mempunyai titik atau garis pada dahinya yang dipercayai dalam sejarah Jepun sebagai sentuhan Buddha.{{Citation needed|date=Oktober 2016}} ==Perangai== ''Chin'' Jepun suka berjalan-jalan dan merupakan anjing sederhana aktif, tetapi juga sesuai untuk tinggal di ruang lebih kecil, seperti rumah pangsa. Ia juga disifatkan degil dan disyorkan tidak dibiarkan tanpa cawak di luar. ''Chin'' Jepun dibiakbakakan untuk kerabat diraja dan, dengan itu, merupakan baka menawan, menyeronokkan, dan menghiburkan untuk pemiliknya. Baka ini meragam tetapi mudah diganjari semasa pelatihan. ''Chin'' Jepun juga dapat mempersembahkan gejala [[kebimbangan perpisahan pada anjing|keresahan perpisahan]]. Walau bagaimanapun, ia dapat dilatih untuk tidak resah apabila dibiarkan bersendirian melalui [[pelatihan sangkar]].<ref>{{Kutip web|last=Diener|first=Michelle|date=8 November 2023|url=https://www.petmd.com/dog/breeds/japanese-chin|url-status=live|title=Japanese Chin|trans-title=''Chin'' Jepun|language=en|publisher=PetMD|archive-url=https://web.archive.org/web/20250824000429/https://www.petmd.com/dog/breeds/japanese-chin|archive-date=24 Ogos 2025|access-date=27 September 2025}}</ref><ref>{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/japanese-chin/|url-status=live|title=Japanese Chin|trans-title=''Chin'' Jepun|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250923184202/https://www.akc.org/dog-breeds/japanese-chin/|archive-date=23 September 2025|access-date=27 September 2025}}</ref> ==Kesihatan== Sebuah kajian United Kingdom tahun 2024 mendapati jangka hayat sebanyak 12.5 tahun untuk baka ini berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> Isu kesihatan lazim pada ''chin'' Jepun termasuk [[tempurung lutut terkehel]], [[katarak]], dan [[desir jantung]] permulaan awal.<ref name="JCCAHealth">{{Kutip web|url=http://japanesechinclub.org/health/|url-status=dead|title=Chin Health|trans-title=Kesihatan ''Chin''|language=en|publisher=Japanese Chin Club of America|archive-url=https://web.archive.org/web/20141106004308/http://japanesechinclub.org/health/|archive-date=6 November 2014|access-date=7 Februari 2024}}</ref> ==Lihat juga== * [[Senarai baka anjing]] ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|چين}}; {{lang-ja|狆|translit=chin}}; {{lang-en|italic=yes|chin}}}} {{Efn|name=b|{{Jawi|چين جڤون}}; {{lang-ja|ジャパニーズ・チン|translit=Japanīzu chin}}; {{lang-en|italic=yes|Japanese chin}}}} {{Efn|name=c|{{Jawi|سڤانيئل جڤون}}; {{lang-ja|ジャパニーズ・スパニエル|translit=Japanīzu supanieru}}; {{lang-en|italic=yes|Japanese spaniel}}}} }} ==Rujukan== {{Commons|Japanese Chin}} {{Senarai rujukan}} {{Anjing Jepun}} {{Anjing mainan}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Jepun]] [[Kategori:Baka FCI]] [[Kategori:Anjing teman]] nnm2msioae32robrqray0lgs38kmzoa 0 679944 6844398 6786644 2026-05-09T00:00:21Z Amir Hamzah 2008 17303 6844398 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Presa'' Canaria}} {{Kotak info baka anjing | name = ''Presa'' Canaria | image = Presacanarionaturalears.jpg | image_alt = anjing berahang berat dengan lapis bulu perang kekuning-kuningan ''brindle'' | image_caption = Anjing betina ''brindle'' | altname = {{Ubl|Anjing tangkap Canaria|''Dogo'' Canaria|Mastif Canaria}} | origin = Sepanyol | distribution = [[Kepulauan Canaria]] | maleheight = {{Convert|61|-|66|cm|in|abbr=on|0}}{{R|fci5 es|fci5 en}} | femaleheight = {{Convert|57|-|62|cm|in|abbr=on|0}}{{R|fci5 es|fci5 en}} | maleweight = {{Convert|45|-|57|kg|lb|abbr=on|round=5}}{{R|fci5 es|fci5 en}} | femaleweight = {{Convert|40|-|50|kg|lb|abbr=on|round=5}}{{R|fci5 es|fci5 en}} | colour = Perang kekuning-kuningan, ''brindle'', atau hitam | kc_name = [[Real Sociedad Canina de España]] | kc_std = https://www.rsce.es/images/rsce/RREE/Standard_Presa_Canario-ingles.pdf | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/346g02-en.pdf }} '''''Presa'' Canaria''' atau '''anjing tangkap Canaria'''{{Efn|name=a}} ialah satu [[baka anjing|baka]] anjing bersaiz besar Sepanyol daripada jenis [[mastif]] atau [[anjing tangkap]]. Ia berasal dari [[komuniti berautonomi di Sepanyol|komuniti berautonomi]] [[Kepulauan Canaria]] di Sepanyol dan kebanyakannya terdapat di pulau [[Gran Canaria]] dan pulau [[Tenerife]].{{R|guia|p=587}} Ia dahulunya dikenali sebagai '''''dogo'' Canaria'''.{{Efn|name=b}} Ia secara tradisional digunakan sebagai [[anjing pengawal]], sebagai [[anjing gembala]] untuk kedua-dua biri-biri dan lembu, dan untuk [[laga anjing]] yang di sisi undang-undang sehingga tahun 1936 dan mungkin telah berterusan secara gelap sejak itu.{{R|guia|p=587}} ==Sejarah== [[Fail:Javé (cropped).jpg|thumb|Anjing ''brindle'']] ''Presa'' Canaria diturunkan daripada ''[[anjing Fuerteventura|bardino majorero]]'', yang dahulunya bertaburan di seluruh [[Kepulauan Canaria]]. Anjing jenis ini [[baka silang|dibiakbakakan secara bersilang]] dengan pelbagai anjing jenis ''[[anjing Molossus|molossoid]]'' yang diperkenalkan ke kepulauan itu pada masa berbeza semasa zaman kolonial. ''Presa'' Canaria khususnya dipengaruhi oleh anjing yang dibawa dari Kepulauan British dengan kemasukan besar penduduk British pada lewat abad kesembilan belas.{{R|guia|p=587}} Menjelang tahun 1960-an, ia menghampiri kepupusan. Sebuah [[kelab baka|persatuan baka]], iaitu Club Español del Presa Canario ("Kelab ''Presa'' Canaria Sepanyol"), dibentuk pada tahun 1982 dan merangka [[piawaian baka]] sementara yang diterbitkan oleh pemerintah kepulauan itu. Piawaian ini diluluskan oleh [[Real Sociedad Canina de España]] pada tahun 1989.{{R|guia|p=588}} Pada tahun 1991, anjing ini disertakan dalam [[senarai lambang haiwan dan tumbuhan Kepulauan Canaria|senarai rasmi lambang kebangsaan Kepulauan Canaria]] sebagai lambang pulau [[Gran Canaria]].{{R|boc|p=2610}} Ia diiktiraf secara rasmi oleh pemerintah kebangsaan Sepanyol pada tahun 2001.{{R|boe}} Baka ini diterima secara sementara oleh [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]] pada tahun 2001 di bawah nama ''Dogo Canario'' ("''dogo'' Canaria"){{R|fci3}} dan diterima secara muktamad pada tahun 2011.{{R|fci}} Pada Disember 2018, atas permintaan Real Sociedad Canina de España, namanya dibuah kepada ''Presa Canario'' ("''presa'' Canaria").{{R|fci4}} Ia disertakan dalam [[American Kennel Club#Khidmat Ternakan Asasi|Khidmat Ternakan Asasi]] [[American Kennel Club]] pada tahun 2006.{{R|akc}} Pengimportan dan penjualan baka ini dilarang di Australia<ref>{{Kutip web|url=https://www.austlii.edu.au/cgi-bin/viewdoc/au/legis/cth/consol_reg/cir1956432/sch1.html|url-status=live|title=CUSTOMS (PROHIBITED IMPORTS) REGULATIONS 1956 - SCHEDULE 1: Goods the importation of which is prohibited absolutely|trans-title=ATURAN KASTAM (IMPORT TERLARANG) 1956 - JADUAL 1: Barangan yang pengimportannya dilarang secara mutlak|language=en|publisher=[[Institut Maklumat Undang-undang Australasia]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20101127015045/http://www.austlii.edu.au/au/legis/cth/consol_reg/cir1956432/sch1.html|archive-date=27 November 2010|access-date=4 Januari 2025}}</ref> dan di New Zealand.<ref>{{Kutip berita|title=Another dog added to banned list|trans-title=Lagi satu anjing ditambahkan ke dalam senarai terlarang|url=http://tvnz.co.nz/content/1929232/423466.xhtml|url-status=dead|language=en|publisher=[[1News]]|date=23 Julai 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20110613224416/http://tvnz.co.nz/content/1929232/423466.xhtml|archive-date=13 Jun 2011|access-date=19 Januari 2024}}</ref> ==Ciri== ''Presa'' Canaria ialah anjing bersaiz besar dengan tubuh berotot tegap.{{R|rsce|fci2 es|fci2 en}} Menurut piawaian antarabangsa semakan yang diterbitkan pada tahun 2023, jantan patut berdiri setinggi {{Convert|61|-|66|cm|in|abbr=on}} pada paras [[kelasa]] dan berukuran kira-kira seberat {{Convert|45|-|47|kg|lb|abbr=on}}; betina pula berdiri kira-kira setinggi {{Convert|57|-|62|cm|in|abbr=on}}, dengan berat dalam julat {{Convert|40|-|50|kg|lb|abbr=on}}.{{R|fci5 es|fci5 en}} Piawaian terdahulu, yang bertarikh tahun 2018, menetapkan berat lebih tinggi, khususnya untuk jantan ({{Convert|50|-|65|kg|lb|abbr=on}}), dan nilai ketinggian mininum lebih kecil sedikit.{{R|fci2 es|fci2 en}} Kepalanya lebar, besar, berbentuk segi empat sama, dan mempunyai bentuk brakisefalik kuat. Jika terpotong, telinganya berdiri dengan tegak. Di negara-negara yang mengharamkan pemotongan telinga, telinganya sepadan dengan kepala; tergantung ke bawah dan patut berbentuk loket atau "mawar". Bibir atasnya berayun-ayun, walaupun tidak secara berlebihan. Terlihat dari hadapan, bibir atas dan biri bawah bersatu untuk membentuk V terbalik. [[Muncung|Bibir atas]]nya sedikit mencapah. Bahagian dalam bibir berwarna gelap.{{R|fci2 es|fci2 en}} Sebuah kajian tentang anjing di United Kingdom mendapati kelanjutan usia median untuk baka ini sebanyak 7.7 tahun, yang jelas-jelas lebih rendah daripada median sebanyak 12.5 tahun untuk semua anjing.{{R|sr}} ==Kegunaan== ''Presa'' Canaria secara tradisional digunakan sebagai [[anjing pengawal]], sebagai [[anjing gembala]] untuk lembu, dan untuk [[laga anjing]], yang di sisi undang-undang di Sepanyol sehingga tahun 1936 dan mungkin berterusan secara rahsia selepas itu.{{R|guia|p=587}} ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|ڤريسا کاناريا, انجيڠ تڠکڤ کاناريا}}; {{lang-es|italic=yes|perro de presa canario, presa canario}}}} {{Efn|name=b|{{Jawi|دوݢو کاناريا}}; {{lang-es|italic=yes|dogo canario}}}} }} ==Rujukan== {{Kategori Commons|Presa Canario}} {{Senarai rujukan|45em|refs= <ref name="akc">{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/presa-canario/|url-status=live|title=Presa Canario|trans-title=''Presa'' Canaria|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20241217195844/https://www.akc.org/dog-breeds/presa-canario/|archive-date=17 Disember 2024|access-date=22 Februari 2025}}</ref> <ref name="boc">{{Kutip jurnal|last=Olarte Cullen|first=Lorenzo|date=10 Mei 1991|title=577: LEY 7/1991, de 30 de abril, de símbolos de la naturaleza para las Islas Canarias|trans-title=577: UNDANG-UNDANG 7/1991, pada 30 April, bagi lambang-lambang alam semula jadi untuk Kepulauan Canaria|url=https://www.gobiernodecanarias.org/boc/1991/061/boc-1991-061-001.pdf|journal=[[Boletín Oficial de Canarias]]|language=es|issue=61|pages=2610–2611}}</ref> <ref name="boe">{{Kutip jurnal|author=Kementerian Pertanian, Perikanan, dan Makanan|author-link=Kementerian Pertanian (Sepanyol)|date=14 Jun 2001|title=11347: REAL DECRETO 558/2001, de 25 de mayo, por el que se regula el reconocimiento oficial de las organizaciones o asociaciones de criadores de perros de raza pura.|trans-title=11347: DEKRI DIRAJA 558/2001, pada 25 Mei, yang mengatur pengiktirafan rasmi bagi pertubuhan-pertubuhan atau persatuan-persatuan pembiak baka anjing baka tulen.|url=https://www.boe.es/eli/es/rd/2001/05/25/558/dof/spa/pdf|journal=[[Boletín Oficial del Estado]]|language=es|issue=142|pages=21156–21182}}</ref> <ref name="fci">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/en/nomenclature/PRESA-CANARIO-346.html|title=FCI breeds nomenclature: PRESA CANARIO (346)|trans-title=Tatanama baka FCI: ''PRESA'' CANARIA (346)|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|access-date=9 Januari 2024}}</ref> <ref name="fci2 en">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/346g02-en.pdf|url-status=usurped|title=FCI-Standard N° 346 PRESA CANARIO|trans-title=Piawaian FCI No. 346 ''Presa'' Canaria|format=pdf|language=en|translator-last=Nestler|translator-first=Brígida|others=Diselia secara teknikal oleh Miguel Ángel Martínez. Disemak oleh Jorge Nallem.|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=24 Disember 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329055222/https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/346g02-en.pdf|archive-date=29 Mac 2023|access-date=9 Januari 2024}}</ref> <ref name="fci2 es">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/346g02-es.pdf|url-status=usurped|title=Estándar-FCI N° 346 PRESA CANARIO|trans-title=Piawaian FCI No. 346 ''Presa'' Canaria|format=pdf|language=es|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=24 Disember 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20220925152848/https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/346g02-es.pdf|archive-date=25 September 2022|access-date=9 Januari 2024}}</ref> <ref name="fci3">{{Kutip web|url=http://www.fci.be/standards/rap.htm#r10|url-status=dead|title=BREEDS NOMENCLATURE: PROVISIONALLY ACCEPTED BREEDS|trans-title=TATANAMA BAKA: BAKA YANG DITERIMA SECARA SEMENTARA|language=en,fr,de,es|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20020206125310/http://www.fci.be/standards/rap.htm#r10|archive-date=6 Februari 2002|access-date=9 Januari 2024}}</ref> <ref name="fci4">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/en/New-name-for-Dogo-Canario-346-3455.html|title=New name for Dogo Canario (346)|trans-title=Nama baharu untuk ''Dogo'' Canaria (346)|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=6 Disember 2018|access-date=9 Januari 2024}}</ref> <ref name="fci5 en">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/346g02-en.pdf|url-status=live|title=FCI-Standard N° 346 PRESA CANARIO|trans-title=Piawaian FCI No. 346 ''Presa'' Canaria|format=pdf|language=en|translator-last=Nestler|translator-first=Brígida|others=Diselia secara teknikal oleh Miguel Ángel Martínez. Disemak oleh Jorge Nallem.|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=5 Oktober 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20240109075707/https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/346g02-en.pdf|archive-date=9 Januari 2024|access-date=18 Januari 2025}}</ref> <ref name="fci5 es">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/346g02-es.pdf|url-status=live|title=Estándar-FCI N° 346 PRESA CANARIO|trans-title=Piawaian FCI No. 346 ''Presa'' Canaria|format=pdf|language=es|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=5 Oktober 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20240109075840/https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/346g02-es.pdf|archive-date=9 Januari 2024|access-date=18 Januari 2025}}</ref> <ref name="guia">{{Kutip buku|editor1-last=Fernández Rodríguez|editor1-first=Miguel|editor2-last=Gómez Fernández|editor2-first=Mariano|editor3-last=Delgado Bermejo|editor3-first=Juan Vicente|editor4-last=Belmonte|editor4-first=Silvia Adán|editor5-last=Jiménez Cabras|editor5-first=Miguel|date=1 Oktober 2009|title=Guía de campo de las razas autóctonas españolas|trans-title=Panduan Lapangan Baka Anjing Autokton Sepanyol|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=e_ObXwAACAAJ}}|language=es|location=Madrid, Sepanyol|publisher=Kementerian Alam Sekitar dan Persekitaran Luar Bandar dan Laut|isbn=9788449109461|oclc=804450785}}</ref> <ref name="rsce">{{Kutip web|url=https://www.rsce.es/wp-content/uploads/2024/09/Razas-espanolas-Presa-Canario.pdf|url-status=live|title=Presa Canario|trans-title=''Presa'' Canaria|format=pdf|language=es|publisher=[[Real Sociedad Canina de España]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20250216225349/https://www.rsce.es/wp-content/uploads/2024/09/Razas-espanolas-Presa-Canario.pdf|archive-date=16 Februari 2025|access-date=22 Februari 2025}}</ref> <ref name="sr">{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> }} {{Anjing Sepanyol}} {{Mastif}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Sepanyol]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Kepulauan Canaria]] [[Kategori:Baka FCI]] [[Kategori:Baka anjing jarang]] [[Kategori:Anjing tangkap]] [[Kategori:Baka laga anjing]] [[Kategori:Mastif]] lsfv51r8bkm4ilqm3bl6o4el8x2g0jz 0 683217 6844382 6816639 2026-05-09T00:00:03Z Amir Hamzah 2008 17303 6844382 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Corgi'' Wales Pembroke}} {{Kotak info baka anjing | name = ''Corgi'' Wales Pembroke | image = WelshCorgi.jpeg | nickname = Corgi, Welsh Corgi, Pembroke | origin = Wales | maleheight = {{Convert|10|-|12|in|cm|abbr=on}} | femaleheight = {{Convert|10|-|12|in|cm|abbr=on}} | maleweight = {{Convert|24|-|31|lb|kg|abbr=on}} | femaleweight = {{Convert|24|-|28|lb|kg|0|abbr=on}} | coat = Lapis bulu sederhana panjang, tebal, dan kalis cuaca | colour = Perang kekuning-kuningan, hitam dan sawo matang, hitam dan putih, merah, sabel | kc_name = [[The Kennel Club]] | kc_std = http://www.thekennelclub.org.uk/item/152 | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/039g01-en.pdf }} [[Fail:Archie the Pembroke Welsh Corgi.jpg|thumb|255x255px|Anak ''corgi'' Wales Pembroke sabel (6 minggu)]] '''''Corgi'' Wales Pembroke'''{{Efn|name=a}}{{Efn|name=b|Lihat [[Wiktionary:en:corgi#Welsh|Wiktionary: corgi § Welsh]]}} ialah satu [[baka anjing|baka]] [[anjing gembala]] [[lembu]] yang berasal dari [[Pembrokeshire]], [[Wales]].<ref name="WelshCorgis"/> Nama ''corgi'', yang memaksudkan "anjing kerdil", [[etimologi|berasal]] daripada [[bahasa Wales]] dan merupakan kata majmuk yang terdiri daripada perkataan ''cor'' dan ''ci'' ([[mutasi konsonan|bermutasi]] kepada ''gi'', yang memaksudkan "kerdil" dan "anjing", masing-masing.{{Efn|name=b}} Ia merupakan salah satu daripada dua baka yang dikenali sebagai [[corgi Wales|''corgi'' Wales]], yang lain merupakan [[corgi Wales Cardigan|''corgi'' Wales Cardigan]]. ''Corgi'' Wales Pembroke diturunkan daripada keluarga anjing [[spits]]. ''Corgi'' Wales Pembroke masyhur sebagai baka pilihan Ratu [[Elizabeth II]] yang memiliki lebih daripada 30 ekor [[corgi diraja|''corgi'' diraja]] semasa pemerintahan baginda.<ref>{{Kutip web|last=Gaylord|first=Chris|date=2 Jun 2012|url=https://www.csmonitor.com/Technology/Tech-Culture/2012/0602/Queen-s-Diamond-Jubilee-Just-how-many-dogs-does-she-own|url-status=live|title=Queen's Diamond Jubilee: Just how many dogs does she own?|trans-title=Jubli Intan Ratu: Berapa anjing yang dimiliki oleh baginda?|language=en|publisher=[[The Christian Science Monitor]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130413135902/http://www.csmonitor.com/Innovation/Tech-Culture/2012/0602/Queen-s-Diamond-Jubilee-Just-how-many-dogs-does-she-own|archive-date=13 April 2013|access-date=14 Disember 2024}}</ref> Walaupun anjing-anjing ini telah digemari oleh kerabat diraja British selama lebih daripada tujuh puluh tahun, dalam kalangan orang awam British pula baru-baru ini, ia telah merosot dari segi kepopularan dan permintaan.<ref>{{Kutip web|url=http://www.thekennelclub.org.uk/getting-a-dog-or-puppy/finding-the-right-dog/vulnerable-native-breeds/|url-status=dead|title=Vulnerable native breeds|trans-title=Baka asli rentan|language=en|publisher=[[The Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160715023958/http://www.thekennelclub.org.uk/getting-a-dog-or-puppy/finding-the-right-dog/vulnerable-native-breeds/|archive-date=15 Julai 2016|access-date=21 Ogos 2016}}</ref> Walau bagaimanapun, ia kekal sangat popular di Amerika Syarikat. Bandar raya seperti New York, Boston, Los Angeles, dan San Francisco mengadakan "Corgi Meetup" tahunan yang melibatkan beratus-ratus ekor anjing dan pemilik anjing tersebut yang berkumpul untuk meluangkan hari itu.<ref>{{Kutip web|last=Ho|first=Eric|date=1 Oktober 2017|url=https://medium.com/@EricHoRaw/how-i-became-the-leader-of-the-new-york-city-corgi-meet-ups-3fa39f286ac2|title=How I Became The Leader Of The New York City Corgi Meet Ups|trans-title=Cara Saya Menjadi Pemimpin Pertemuan ''Corgi'' Bandar Raya New York|language=en|publisher=[[Medium (tapak web)|Medium]]|access-date=15 Januari 2024}}</ref> ''Corgi'' Wales Pembroke telah ditempatkan di tangga ke-11 dalam ''[[The Intelligence of Dogs]]'' oleh [[Stanley Coren]] yang menyatakan bahawa baka ini dianggap sebagai anjing pekerja cemerlang. ''Corgi'' Wales Pembroke dinilai sebagai baka anjing ke-11 paling popular pada tahun 2020 menurut American Kennel Club.<ref>{{Kutip web|last=Reisen|first=Jan|date=16 Mac 2021|url=https://www.akc.org/expert-advice/dog-breeds/the-most-popular-dog-breeds-of-2020/|title=The Most Popular Dog Breeds of 2020|trans-title=Baka Anjing Paling Popular 2020|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=15 Januari 2024}}</ref> ==Perihal== ===Penampilan=== ''Corgi'' Wales Pembroke berbeza daripada ''corgi'' Wales Cardigan dengan tubuh lebih pendek, telinga lebih kecil, dan tungkai lebih lurus sedikit.<ref name="Beauchamp1999">{{Kutip buku|last=Beauchamp|first=Richard G.|date=1 Februari 1999|title=Welsh Corgis: Pembroke and Cardigan: A Complete Pet Owner's Manual|trans-title=Corgi Wales: Pembroke dan Cardigan: Panduan Lengkap Pemilik Haiwan Peliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=B7yIUXbLGxIC}}|language=en|location=Hauppauge, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[B.E.S. Publishing]]|page=15|isbn=9780764105579|oclc=151233328}}</ref> ''Corgi'' Wales Pembroke mempunyai telinga tegak yang berperkadaran dengan segi tiga sama sisi bagi kepala. Piawaian baka menunjukkan bahawa telinga patut kukuh, bersaiz sederhana, dan meruncing sedikit ke titik membulat. Kepalanya patut "mirip rubah" dari segi rupa bentuk dan penampilan. Baka Pembroke biasanya berukuran seberat sekitar {{Convert|22|-|27|lb|kg}}. Ia kerap berukuran setinggi {{Convert|8|-|12|in|cm}} dan, pada purata, hidup sehingga sekitar usia 13 tahun.<ref name=":1">{{Kutip web|url=https://galeapps.gale.com/apps/auth?userGroupName=albu78484&sid=ebsco&origURL=https%3A%2F%2Fgo.gale.com%2Fps%2Fi.do%3Fp%3DSTND%26u%3Dalbu78484%26id%3DGALE%257CA797172469%26v%3D2.1%26it%3Dr%26sid%3Debsco%26aty%3Dip&prodId=STND|language=en|publisher=[[Gale (penerbit)|Gale]]|access-date=14 Disember 2024}}</ref> Oleh sebab ''corgi'' Wales Pembroke mempunyai berlapis bulu ganda, ia bersalin bulu dengan banyak sepanjang tahun, dengan puncaknya pada musim bunga dan musim luruh. Dengan pemberusan kerap, lapis bulunya agak mudah dijaga, serta secara semula jadi kalis air dan kalis kotoran (dengan pengecualian "''fluffy''").{{What|date=Mei 2024}} Betina utuh juga diketahui berganti bulu semasa estrus.<ref name="DVM2009 2">{{Kutip buku|last=Eldredge|first=Debra M.|date=25 Februari 2009|title=Pembroke Welsh Corgi: Your Happy Healthy Pet, with DVD|trans-title=Corgi Wales Pembroke: Haiwan Peliharaan Sihat Bahagia Anda, dengan DVD|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Q-PgLOoHM8kC}}|language=en|edition=ke-2|location=Hoboken, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|page=70|isbn=9780470443644|oclc=609848033}}</ref> Lapis bulunya mempunyai penandaan agak ringan pada setiap sisi [[kelasa]] yang disebabkan oleh perubahan dari segi ketebalan, panjang, dan arah pertumbuhan bulu.<ref name="DVM2009">{{Kutip buku|last=Eldredge|first=Debra M.|date=25 Februari 2009|title=Pembroke Welsh Corgi: Your Happy Healthy Pet, with DVD|trans-title=Corgi Wales Pembroke: Haiwan Peliharaan Sihat Bahagia Anda, dengan DVD|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Q-PgLOoHM8kC}}|language=en|edition=ke-2|location=Hoboken, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|page=17|isbn=9780470443644|oclc=609848033}}</ref> Lapis bulu anjing Pembroke juga berbeza-beza dari segi warna, daripada warna kemerah-merahan, atau malah warna pasir, hingga perang dan hitam. Bersama-sama dengan warna berlainan ini, lapis bulunya kadang-kadang juga mengandungi bintik-bintik putih.<ref name=":1"/> Kecacatan baka wujud dan tidak patut dibiakbakakan dengan sengaja; seperti ''corgi'' dengan lapis bulu sangat panjang dan lebih nipis yang berpunca daripada gen resesif<ref name="DVM2009"/> dan lapis bulu merah dengan kecenderungan kebiru-biruan yang mempunyai warna cair. [[Fail:Pembroke Welsh Corgi.jpg|thumb|left|''Corgi'' Wales Pembroke triwarna]] Walaupun sesetengah ''corgi'' Wales Pembroke pesisih lahir dengan ekor yang pendek secara semula, kebanyakan anjing kerap mempunyai ekor yang [[pemotongan ekor anjing|dipotong]] pada usia 2–5 hari kerana tradisi bersejarah atau mengakuri piawaian baka.<ref>{{Kutip web|url=http://www.pwcca.org/standard_of_perfection.html|url-status=dead|title=Official Standard for the Pembroke Welsh Corgi|trans-title=Piawaian Rasmi untuk ''Corgi'' Wales Pembroke|language=en|publisher=Pembroke Welsh Corgi Club of America|archive-url=https://web.archive.org/web/20150118095553/http://www.pwcca.org/standard_of_perfection.html|archive-date=18 Januari 2015|access-date=21 Januari 2024}}</ref> Pemotongan ekor buatan tidak diperlukan untuk anjing berkenaan melakukan tugasnya sebagai anjing gembala di United Kingdom seperti yang didakwa oleh orang ramai (kerana ''corgi'' Wales Cardigan juga anjing gembala tetapi ekornya tidak pernah dipotong) tetapi sebaliknya kerana anjing bukan gembala dianggap sebagai kemewahan di bawah undang-undang cukai dan menarik cukai, jadi untuk menunjukkan bahawa anjing mereka anjing gembala, pemilik perlu memastikan bahawa anjing berkenaan memilik ekor terpotong.{{Citation needed|date=Jun 2023}} The Kennel Club,<ref>{{Kutip web|url=http://www.the-kennel-club.org.uk/services/public/breed/display.aspx?id=5145|url-status=dead|title=Breed Information Centre: Welsh Corgi (Pembroke)|trans-title=Pusat Maklumat Baka: ''Corgi'' Wales (Pembroke)|language=en|publisher=[[The Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130130030008/http://www.the-kennel-club.org.uk/services/public/breed/display.aspx?id=5145|archive-date=30 Januari 2013|access-date=21 Januari 2024}}</ref> United Kennel Club,<ref>{{Kutip web|url=http://www.ukcdogs.com/WebSite.nsf/Breeds/PembrokeWelshCorgi|url-status=dead|title=PEMBROKE WELSH CORGI|trans-title=''CORGI'' WALES PEMBROKE|language=en|publisher=[[United Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120614150428/http://www.ukcdogs.com/WebSite.nsf/Breeds/PembrokeWelshCorgi|archive-date=14 Jun 2012|access-date=21 Januari 2024}}</ref> dan FCI mengizinkan ekor utuh dalam pertunjukan pengakuran. Piawaian AKC menyatakan bahawa ekor patut dipotong tidak lebih daripada {{Convert|2|in|cm|0}}. Di banyak negara termasuk United Kingdom, pemotongan ekor telah diharamkan.<ref name="Lambert">{{Kutip buku|last=Lambert|first=Cathy|date=2008|title=Getting to Know Poodles: A Guide to Choosing and Owning a Poodle|trans-title=Mengenali Pudel: Panduan untuk Memilih dan Memiliki Pudel|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=1AA_BR9ISq8C}}|language=en|location=Kalamunda, Australia Barat, Australia|publisher=Animalinfo Publications|page=15|isbn=9781921537066|oclc=765637546}}</ref> ===Perangai=== [[Fail:Fawn and white Welsh Corgi puppy standing on rear legs and sticking out the tongue.jpg|thumb|upright|Anak ''corgi'' Wales yang berdiri di atas tungkai belakang dan menjelirkan lidah]] [[Fail:PembrokeCorgiAgility wb.jpg|thumb|left|''Corgi'' Pembroke yang meninggalkan jongkang-jongket semasa pertandingan [[ketangkasan anjing]]]] ''Corgi'' Wales Pembroke suka terlibat dalam keluarga dan cenderung untuk ikut ke mana sahaja pemiliknya pergi. Ia mempunyai keinginan besar untuk menggembirakan pemiliknya, lalu menjadikannya bersemangat untuk belajar dan berlatih. Anjing ini juga dapat menjadi mencabar untuk dilatih kerana latar belakang kerja, kedegilan, dan kecerdasannya – ia dinilai sebagai [[kecerdasan anjing|anjing kesebelas paling cerdas]] dalam ''The Intelligence of Dogs'' karya Stanley Coren. Selain penggembalaan, ia juga berfungsi sebagai anjing pengawal kerana kewaspadaan dan kecenderungan untuk menyalak, yang dapat menjadi lebih parah jika tidak dirangsang dengan secukupnya. Kebanyakan ''corgi'' Pembroke akan mencari perhatian semua orang yang ditemui dan berkelakuan baik di sekeliling kanak-kanak dan haiwan peliharaan lain. Ada kepentingan untuk mensosialisasi baka ini dengan haiwan lain, orang dewasa, dan kanak-kanak semasa ia masih sangat muda untuk mengelakkan sebarang tingkah laku antisosial atau agresi di kemudian hari. Satu lagi perkara yang perlu diingati ialah bahawa dengan keperluan rangsangan, ia juga memerlukan senaman kerana ia mudah mengalami kenaikan berat.<ref name=":1"/> Ia suka berlari-lari berkeliling dan menggali lubang dan, oleh sebab penggembalaannya dan – untuk sesetengah anjing – naluri pemangsa, ia suka mengejar apa sahaja yang bergerak, jadi hal terbaik ialah mengekalkannya di dalam kawasan berpagar. Naluri penggembalaan juga akan menyebabkan sesetengah ''corgi'' Pembroke lebih muda menggigit buku lali pemiliknya kerana ini ialah perbuatan terhadap lembu yang menjadi tujuan pembiakbakaannya.<ref name="akc.org">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/breeds/pembroke_welsh_corgi/index.cfm|url-status=dead|title=AKC MEET THE BREEDS®: Pembroke Welsh Corgi|trans-title=KENALI BAKA AKC: ''Corgi'' Wales Pembroke|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20090802023106/http://www.akc.org/breeds/pembroke_welsh_corgi/index.cfm|archive-date=2 Ogos 2009|access-date=21 Januari 2024}}</ref> ==Kesihatan== [[Fail:Pembroke Welsh Corgi wheelchair (cropped).jpg|thumb|left|186x186px|alt=Seekor corgi berusia 14 tahun|Seekor ''corgi'' berusia 14 tahun yang terjejas akibat [[mielopati degeneratif anjing|mielopati degeneratif]] yang menggunakan [[kerusi roda]] untuk berjalan]] Sebuah kajian United Kingdom tahun 2024 mendapati jangka hayat sebanyak 13.2 tahun untuk baka ini berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> ''Corgi'' Wales Pembroke adalah [[akondroplasia|akondroplastik]], yang bermakna bahawa ia merupakan baka "kerdil sejati". Oleh itu, pendirian dan tubuhnya dapat membawa kepada keadaan kesihatan tidak terwaris tertentu, tetapi isu genetik juga patut dipertimbangkan. Lazimnya, ''corgi'' Pembroke dapat menderitai [[monorkisme|monorkidisme]], [[penyakit von Willebrand]], [[displasia pinggul anjing|displasia pinggul]], [[mielopati degeneratif anjing|mielopati degeneratif]] (DM), dan masalah terwaris mata seperti [[atrofi retina progresif]]. [[Ujian genetik|Pengujian genetik]] tersedia untuk ''corgi'' Wales Pembroke untuk mengelakkan isu-isu ini dan meningkatkan takungan kesihatan genetik.<ref>{{Kutip web|url=http://www.pembrokecorgi.org/genetics_health.html|url-status=dead|title=From the Genetics Committee of the Pembroke Welsh Corgi Club of America, Inc.|trans-title=Daripada Jawatankuasa Genetik Pembroke Welsh Corgi Club of America, Inc.|language=en|publisher=Pembroke Welsh Corgi Club of America|archive-url=https://web.archive.org/web/20130116035404/http://www.pembrokecorgi.org/genetics_health.html|archive-date=16 Januari 2013|access-date=21 Januari 2024}}</ref> ''Corgi'' Pembroke juga terdedah terhadap [[obesiti]] jika terdapat selera makan mantap, yang merupakan ciri baka kumpulan gembala.<ref name="Burton2011">{{Kutip buku|last=Burton|first=E. Hywel|date=18 Oktober 2011|title=Pembroke Welsh Corgi: A Comprehensive Guide to Owning and Caring for Your Dog|trans-title=Corgi Wales Pembroke: Panduan Komprehensif untuk Memiliki dan Menjaga Anjing Anda|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=yNQJBgAAQBAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Lumina Media|Kennel Club Books]]|page=116|isbn=9781593788902|oclc=772844694}}</ref> ==Sejarah== [[Fail:Corgi at 4 months.jpg|thumb|''Corgi'' pada usia 4 bulan, semasa ia mula mendapatkan warna perang kekuning-kuningan tipikalnya. Berbanding dengan anjing lain, telinganya kelihatan besar berbanding dengan kepalanya.]] Walaupun ''corgi'' Wales Cardigan disangkakan berasal dengan ketibaan budaya Kelt (pada sekitar tahun 1200 SM), ''corgi'' Wales Pembroke pula lebih lazim dinyatakan berasal dengan [[ladang (jajahan)#Wales|perladangan Flemish]] yang didirikan di Pembrokeshire ikutan [[Pencerobohan Norman ke atas Wales]]. Perladangan terpencil ini sepenuhnya bergantung pada kerajaan Inggeris untuk kemandirian mereka di Wales dan septatunya telah membawa baka anjing benua seperti [[anjing Pomerania]] dan ''[[schipperke]]'' bersama-sama dengan mereka. Oleh itu, zuriat ''corgi'' Wales Pembroke telah dijejak kembali ke tahun 1107 Masihi.<ref name="WelshCorgis">{{Kutip buku|last=Wheeler|first=Jill C.|date=2010|title=Welsh Corgis|trans-title=Corgi Wales|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=hMbUoWHTgQkC}}|language=en|location=Edina, Minnesota, Amerika Syarikat|publisher=Abdo Publishing Company|page=6|isbn=9781616136413|oclc=767670937}}</ref><ref name="ReferenceA">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/breeds/pembroke_welsh_corgi/history.cfm|url-status=dead|title=Pembroke Welsh Corgi: History|trans-title=''Corgi'' Wales Pembroke: Sejarah|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20141229093003/http://www.akc.org/breeds/pembroke_welsh_corgi/history.cfm|archive-date=29 Disember 2014|access-date=21 Januari 2024}}</ref> Baka-baka ini, dengan ketangkasan, pendirian lebih kecil, dan tungkai lebih pendek, merupakan anjing pekerja cemerlang dan digunakan oleh orang Flemish dan orang Wales asli untuk menggembala lembu.<ref name=":1"/> Sebagai anjing pertunjukan, ''corgi'' Pembroke dan ''corgi'' Cardigan pertama kali muncul bersama-sama pada tahun 1925 apabila kedua-duanya ditunjukkan di bawah peraturan The Kennel Club di Britain.<ref name="Eldredge2009">{{Kutip buku|last=Eldredge|first=Debra M.|date=27 Januari 2009|title=Pembroke Welsh Corgi: Your Happy Healthy Pet, with DVD|trans-title=Corgi Wales Pembroke: Haiwan Peliharaan Sihat Bahagia Anda, dengan DVD|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=PiztwAEACAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Hoboken, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|page=21|isbn=9780470390610|oclc=1249999552}}</ref> The Corgi Club diasaskan pada Disember 1925 di [[Carmarthen]], [[Carmarthenshire]].<ref name="Eldredge2009"/> Anggota tempatan dilaporkan menggemari baka Pembroke, jadi sebuah kelab untuk penggemar ''corgi'' Cardigan diasaskan setahun atau lebih kemudian.<ref name="Eldredge2009"/> Kedua-dua kumpulan telah bekerja keras untuk memastikan penampilan dan jenis baka dipiawaikan melalui pembiakbakaan terpilih teliti.<ref name="Eldredge2009"/> ''Corgi'' Pembroke dan ''corgi'' Cardigan diiktiraf secara rasmi oleh The Kennel Club pada tahun 1928 dan pada mulanya dikategorikan bersama-sama di bawah tajuk tunggal ''Welsh Corgis'' sebelum kedua-dua baka ini diiktiraf sebagai baka berasingan dan berbeza pada tahun 1934.<ref name="Eldredge2009"/> ''Corgi'' Wales Pembroke sedang menjadi semakin popular di [[Amerika Syarikat]] dan menduduki tempat ke-15 (ke-24) dalam pendaftaran [[American Kennel Club]],<ref>{{Kutip web|last=Haid|first=Melanie|date=18 Mac 2025|url=https://www.akc.org/expert-advice/news/most-popular-dog-breeds-2024/|title=The Most Popular Dog Breeds of 2024|trans-title=Baka Anjing Paling Popular 2024|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=8 November 2025}}</ref> setakat tahun 2024 (2012). Walau bagaimanapun, ''corgi'' kini tersenarai sebagai baka "rentan" di United Kingdom; penurunan itu telah dikatakan disebabkan oleh pelarangan pada tahun 2007 terhadap pemotongan ekor di United Kingdom, serta kekurangan pembiak baka di United Kingdom.<ref>{{Kutip berita|title=Corgis Are Now a 'Vulnerable' Breed in Britain|trans-title=''Corgi'' Kini Baka 'Rentan' di Britain|url=https://abcnews.go.com/International/corgis-now-vulnerable-breed-britain/story?id=28832662|language=en|publisher=[[ABC News]]|date=10 Februari 2015|access-date=21 Januari 2024}}</ref> Pada tahun 2009, ''corgi'' ditambahkan ke dalam senarai "Dipantau" The Kennel Club bagi baka British apabila pendaftaran tahunan berjumlah antara 300 dengan 450.<ref name=":0">{{Kutip web|url=https://www.royalkennelclub.com/about-us/resources/media-centre/2018/april/corgis-and-the-queen-celebrating-the-breed-that-the-queen-made-popular/|url-status=live|title=Corgis and the Queen: Celebrating the breed that the Queen made popular|trans-title=''Corgi'' dan Sang Ratu: Meraikan baka yang dijadikan popular oleh Sang Ratu|language=en|publisher=[[The Kennel Club|Royal Kennel Club]]|date=18 April 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20201005101407/https://www.thekennelclub.org.uk/media-centre/2018/april/corgis-and-the-queen-celebrating-the-breed-that-the-queen-made-popular/|archive-date=5 Oktober 2020|access-date=14 Disember 2024}}</ref> Pada tahun 2014, baka ini dimasukkan ke dalam senarai "Baka Asli Rentan" bagi The Kennel Club apabila pendaftaran menurun ke bawah 300.<ref name=":0"/> Pada tahun 2018, baka ini keluar daripada senarai "Berisiko" dengan 456 ekor anak anjing yang didaftarkan pada Disember 2017.<ref name=":0"/> The Kennel Club telah mengkreditkan minat baharu terhadap baka ini kepada siri televisyen popular [[Netflix]], ''[[The Crown]]'',<ref name=":0"/> dan lain-lain.<ref>{{Kutip berita|last=Seales|first=Rebecca|date=3 Jun 2022|title=Corgis: How the Queen fell in love and started a phenomenon|trans-title=''Corgi'': Cara Sang Ratu jatuh hati dan mulakan fenomena|url=https://www.bbc.com/news/uk-61606972|language=en|publisher=[[BBC News]]|access-date=21 Januari 2024}}</ref> ''Corgi'' Wales Pembroke juga telah muncul dalam rancangan televisyen Amerika ''[[Brooklyn Nine-Nine]]'' sebagai anjing peliharaan milik [[senarai watak Brooklyn Nine-Nine|Captain Raymond Holt]] dan [[senarai watak Brooklyn Nine-Nine|Kevin M. Cozner]] dan ditunjukkan amat setia. [[Senarai watak Cowboy Bebop|Ein]], seekor ''corgi'' dengan kecerdasan setanding manusia, ialah salah satu daripada 5 watak utama dalam rancangan televisyen ''[[Cowboy Bebop]]''. ==Folklor== [[Fail:Corgi with fairy saddle.jpg|thumb|alt=Seekor corgi Wales Pembroke merah dan putih yang berbaring di atas lantai sambil memakai bandana. Corak bulu "pelana pari-pari" tradisional terlihat pada belakang corgi ini.|Seekor ''corgi'' Wales Pembroke berusia sebelas tahun. Kawasan bulu di sekeliling bahu mempunyai ketebalan dan arah tersendiri berbanding dengan kawasan lain. Ini dikenali sebagai "pelana pari-pari" daripada kepercayaan bahawa pari-pari menunggang anjing ini.]] Dalam [[folklor Wales]], ''corgi'' dikaitkan dengan [[Tylwyth Teg]] (pari-pari Wales). Walaupun ada variasi mengenai ceritanya, kebanyakan variasi menceritakan bahawa anjing ini dihadiahkan kepada dua orang kanak-kanak manusia oleh Tylwyth Teg. Dalam salah satu versi, ikutan sebuah pertempuran antara Tylwyth Teg dengan [[Gwyllion]] (semangat malam), dua orang Tylwyth Teg terkorban. Dua orang kanak-kanak terserempak dengan perarakan bagi pengebumian pahlawan terkorban tersebut tetapi, bukan pula tidak dialu-alukan, kedua-dua kanak-kanak tersebut dihadiahi tunggangan milik pahlawan terkorban tersebut.<ref name=":2">{{Kutip jurnal|last=Allison|first=Sarah|date=Musim Sejuk 2023|title=The Fairy Mythology of Corgis|trans-title=Mitologi Pari-pari ''Corgi''|journal=Gramarye|language=en|issue=24|pages=19–28}}</ref> ''Corgi'' dikatakan telah memainkan peranan kuda perang untuk pari-pari sebelum menjadi anjing gembala untuk manusia. Pada dasar punggung ''corgi'', terdapat garisan dengan bulu yang lebih kasar sedikit yang dipanggil "pelana pari-pari".<ref name=":2"/> ==Kegiatan== ''Corgi'' Wales Pembroke dapat bersaing dalam ujian [[ketangkasan anjing]], [[pelatihan anjing|kepatuhan]], [[pertunjukan anjing|kemahiran persembahan]], ''[[flyball]]'', [[penjejakan (anjing)|penjejakan]], dan acara [[penggembalaan]]. Naluri dan kebolehlatihan penggembalaan dapat diukur dalam ujian penggembalaan tanpa persaingan.<ref name="Hartnagle-Taylor and Ty Taylor">{{Kutip buku|last1=Hartnagle-Taylor|first1=Jeanne Joy|last2=Taylor|first2=Ty|date=2010|title=Stockdog Savvy|trans-title=Selok-belok Anjing Ternakan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=VD4SQgAACAAJ}}|language=en|location=Crawford, Colorado, Amerika Syarikat|publisher=Alpine Publications|isbn=9781577791065|oclc=456420606}}</ref> ''Corgi'', walaupun mengalami kekerdilan yang memberikan ilusi tungkai perlahan kecil, mampu mencapai {{Convert|25|mph|km/h}} jika sihat dan cergas. Ini adalah kerana ''corgi'' cenderung untuk lebih menggunakan kekuatan tubuh atas untuk berlari berbanding dengan kebanyakan anjing, yang memberinya kebolehan tertingkat dengan kegiatan seperti ketangkasan dan penggembalaan dan perlumbaan. ==''Corgi'' diraja== {{Utama|Corgi diraja}} Pada usia muda, keghairahan Sang Ratu terhadap baka ini bermula apabila ayahanda baginda, Raja [[George VI]], membawa pulang ''corgi'' diraja pertama mereka yang kemudiannya dinamai Dookie.<ref>{{Kutip web|last=Bertin|first=Jane|date=24 November 2016|url=https://www.animalwised.com/what-are-the-queen-s-corgis-called-all-about-elizabeth-ii-s-dogs-1177.html|title=What Are the Queen's Corgis Called? All About Elizabeth II's Dogs|trans-title=''Corgi'' Sang Ratu Dipanggil Apa? Semuanya tentang Anjing Elizabeth II|language=en-US|publisher=AnimalWised|access-date=21 Januari 2024}}</ref> Sang Ratu menghentikan pembiakbakaan ''corgi'' pada sekitar tahun 2012 supaya tidak meninggalkan seekor pun selepas baginda mangkat; ''corgi'' terakhir baginda, Willow, mati pada April 2018.<ref>{{Kutip berita|last=Wilkes|first=Joseph|date=3 Disember 2020|title=Queen left with just one dog as her beloved dorgi Vulcan dies 'of old age'|trans-title=Ratu tinggal dengan hanya seekor anjing apabila ''dorgi'' kesayangan baginda mati 'akibat usia'|url=https://www.mirror.co.uk/news/uk-news/queens-beloved-dorgi-vulcan-dies-23112703|language=en|publisher=[[Daily Mirror]]|access-date=21 Januari 2024}}</ref> Baginda telah dihadiahi dua ekor anak ''corgi'' baharu oleh keluarga baginda pada tahun 2021.<ref>{{Kutip berita|last=Corbin|first=Tianna|date=20 Mac 2021|title=Queen's new corgi pups are named after relative and favourite beauty location|trans-title=Anak ''corgi'' baharu Sang Ratu dinamai sempena kerabat dan lokasi keindahan kegemaran|url=https://www.cornwalllive.com/news/uk-world-news/queens-new-corgi-pups-named-5208572|language=en|publisher=[[The Cornishman (surat khabar)|The Cornishman]]|access-date=21 Januari 2024}}</ref><ref>{{Kutip berita|last=Brazell|first=Emma|date=13 Jun 2021|title=Queen 'given corgi puppy' by Andrew on Philip's 100th birthday|trans-title=Ratu 'dipersembahkan anak ''corgi''{{'}} oleh Andrew pada hari keputeraan ke-100 Philip|url=https://metro.co.uk/2021/06/13/queen-given-corgi-puppy-by-andrew-on-prince-philips-100th-birthday-14764093/|language=en|publisher=[[Metro (surat khabar British)|Metro]]|access-date=21 Januari 2024}}</ref> Pada 3 April 2019, filem ''[[The Queen's Corgi]]'' dikeluarkan.<ref>{{Kutip web|last=Hoffman|first=Ashley|date=18 April 2018|url=https://time.com/5244572/queen-elizabeth-last-corgi-dog-willow-died/|title=The Queen's Last Royal Corgi Died, But Please Try to Keep Calm and Carry On|trans-title=''Corgi'' Diraja Terakhir Sang Ratu Mati, tapi Tolong Cuba Bertenang dan Teruskan|language=en|publisher=[[Time (majalah)|Time]]|access-date=21 Januari 2024}}</ref> ==Lihat juga== * [[Senarai baka anjing]] ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|کورݢي ويل‌س ڤيمبروک}}; {{lang-en|italic=yes|Pembroke Welsh corgi}}}} }} ==Rujukan== {{Senarai rujukan|30em}} {{Anjing United Kingdom}} {{Anjing gembala}} {{Spits}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Wales]] [[Kategori:Baka FCI]] [[Kategori:Anjing gembala]] [[Kategori:Baka spits]] epv6vdv17ao1zso57gilla0u5mxkgxw 0 683561 6844397 6796730 2026-05-09T00:00:20Z Amir Hamzah 2008 17303 6844397 wikitext text/x-wiki {{Kotak info baka anjing | name = Anjing air Sepanyol | image = Perro agua (cropped).jpg | image_alt = seekor anjing hitam putih berbulu panjang | image2 = Ejemplares de perro de agua español (cropped).jpg | image_alt2 = dua ekor anjing perang di dalam air cetek | origin = Sepanyol | maleheight = {{Convert|45|-|50|cm|in}}{{R|fci2 es|fci2 en}} | femaleheight = {{Convert|41|-|46|cm|in}}{{R|fci2 es|fci2 en}} | maleweight = {{Convert|18|-|22|kg|lb}}{{R|fci2 es|fci2 en}} | femaleweight = {{Convert|14|-|18|kg|lb}}{{R|fci2 es|fci2 en}} | kc_name = [[Real Sociedad Canina de España]] | kc_std = https://rsce.es/images/rsce/RREE/Standards/Standard_Perro_Agua_Espanyol-ingles.pdf | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/336g08-en.pdf }} '''Anjing air Sepanyol'''{{Efn|name=a}} ialah satu [[baka anjing|baka]] [[anjing air (jenis anjing)|anjing air]] dari Sepanyol. Ia digunakan secara tradisional untuk pelbagai tugas: sebagai [[anjing gembala]] untuk biri-biri atau lembu; sebagai ''[[gundog]]'' untuk mencari dan mengutip [[haiwan buruan|buruan]] di [[rawang|tanah rawang]]; dan sebagai bantuan kepada nelayan tepi pesisir di pinggir laut [[Cantabria]].{{R|guia|p=571}} Pada abad kedua puluh satu, ia dibela terutamanya sebagai [[anjing teman|anjing pendamping]].{{R|guia|p=571}} Tiga subpopulasi baka ini dikenal pasti pada abad kedua puluh: ''marismeño'' ("[anjing] dari rawang") dari [[Rawang Guadalquivir]] di muara [[Sungai Guadalquivir]]; ''serrano'' ("[anjing] dari siera") dari [[Andalusia]] selatan; dan ''norteño'' ("[anjing] dari utara") dari Cantabria dan [[Asturias]].{{R|guia|p=573}} Yang terakhir ini diiktiraf dalam undang-undang Sepanyol pada tahun 2012 sebagai baka terpisah, iaitu [[anjing air Cantabria]].{{R|boe}} ==Sejarah== Anjing air Sepanyol ialah suatu populasi anjing tradisional dari Sepanyol. Ia sentiasa merupakan baka minoriti, yang hadir dalam bilangan lebih kecil berbanding dengan sesetengah anjing Sepanyol lain.{{R|guia|p=571}} Populasinya disangkakan telah kekal agak stabil sehingga tahun 1970-an dan tahun 1980-an, apabila – sebagai akibat daripada perubahan kepada kaedah dalam kedua-dua [[pertanian]] dan [[perikanan]] – bilangan menjunam, sehinggakan anjing ini dianggap berisiko [[kepupusan|pupus]].{{R|guia|p=571}} Sehingga masa ini, tiada kajian saintifik tentang baka ini; pada tahun 1980-an, sebuah kajian tentang anjing ini di [[Wilayah Málaga]] dijalankan dan kerja lanjut dilakukan oleh penyelidik di [[Universiti Córdoba (Sepanyol)|Universiti Córdoba]] pada tahun 1990-an.{{R|guia|p=572}} Tiga subpopulasi baka ini dikenal pasti, berdasarkan kedua-dua perbezaan yang diperhatikan dari segi saiz fizikal dan berdasarkan taburan warna lapis bulu; ciri-ciri kepala didapati serupa pada semua anjing ini.{{R|guia|p=572}} Subkumpulan tersebut merupakan: ''marismeño'' ("[anjing] dari rawang") dari [[Rawang Guadalquivir]], di muara [[Sungai Guadalquivir]] di [[Andalusia]] barat; ''serrano'' ("[anjing] dari siera") dari Andalusia selatan; dan ''norteño'' ("[anjing] dari utara") yang lebih kecil dari [[Cantabria]] dan [[Asturias]].{{R|guia|p=573}} Anjing air Sepanyol diiktiraf oleh [[Real Sociedad Canina de España]], iaitu [[kelab kenel]] Sepanyol, pada tahun 1975;{{R|guia|p=571}} ia diterima secara muktamad oleh [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]] pada tahun 1999;{{R|fci}} dan diiktiraf dalam undang-undang Sepanyol oleh [[dekri diraja Sepanyol|dekri diraja]] pada tahun 2001.{{R|guia|p=571|boe2|p2=21173}} Subpopulasi ''norteño'' dari Cantabria dan Asturias diiktiraf dalam undang-undang Sepanyol pada tahun 2012 sebagai baka terpisah, iaitu [[anjing air Cantabria]].{{R|guia|p=573|boe}} ==Ciri== [[Imej:Spanish waterdog 028.jpg|thumb|Hitam dan putih, putih padu, perang dan putih]] Anjing air Sepanyol ialah anjing bersaiz sederhana, atletik, dan teguh yang sedikit lebih panjang daripada ketinggiannya. Hampir-hampir separuh lahir dengan ekor kontot semula jadi.{{Citation needed|date=Mac 2026}} Kepalanya adalah kuat dan terangkat dengan keanggunan. Tengkoraknya rata dan bahagian atasnya selari dengan bahagian atas muncung. Hidungnya, pinggir mata, dan tapak kaki adalah sewarna dengan bahagian paling gelap bagi lapis bulu atau lebih gelap. Matanya terletak agak jauh antara satu sama lain dan berwarna hazel, berangan, atau perang gelap, bergantung pada warna lapis bulu. Telinganya terletak pada ketinggian sederhana pada tengkorak dan berbentuk segi tiga.{{Citation needed|date=Mac 2026}} [[Fail:A brown colour SWD.jpeg|thumb|Perang padu]] Ia mempunyai lapis bulu keriting distingtif yang bertekstur wul dan mungkin membentuk pintalan apabila panjang.{{Citation needed|date=Mac 2026}} Ia mungkin hitam padu, kuning air, perang, atau putih; dwiwarna bilamana warna kedua ialah putih; atau berwarna-warni. Anjing triwarna seketatnya dilarang oleh piawaian antarabangsa untuk baka ini, sama seperti gabungan warna hitam dan sawo matang atau perang dan sawo matang.{{Citation needed|date=Mac 2026}} [[Fail:Pdae2.jpg|thumb|Hitam padu]] Ia merupakan anjing bersaiz sederhana. Ukuran hampirannya ialah: * Jantan ** Tinggi (pada paras [[kelasa]]): {{Convert|44|-|50|cm|in|abbr=on}} ** Berat: {{Convert|18|-|22|kg|lb|abbr=on}} * Betina ** Tinggi (pada paras [[kelasa]]): {{Convert|40|-|45|cm|in|abbr=on}} ** Berat: {{Convert|14|-|18|kg|lb|abbr=on}}<ref>{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/spanish-water-dog/|title=Spanish Water Dog|trans-title=Anjing Air Sepanyol|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=25 Januari 2024}}</ref> ==Kesihatan== [[Fail:Hiszpański pies wodny 333.jpg|thumb|Anjing air Sepanyol]] Jangka hayatnya dianggap kira-kira 14 tahun. Ujian kesihatan terkini telah mendedahkan isu berikut: * [[Displasia pinggul anjing|Displasia pinggul]]<ref name="health">{{Kutip web|url=http://www.swdclub.org/index.php?page=swds-health|url-status=dead|title=SWDs Health|trans-title=Kesihatan Anjing Air Sepanyol|language=en|publisher=Spanish Water Dog Club of America|archive-url=https://web.archive.org/web/20180111045530/http://www.swdclub.org/index.php?page=swds-health|archive-date=11 Januari 2018|access-date=10 Mac 2024}}</ref> * [[Atrofi retina progresif]] (prcd-PRA) * [[Hipotiroidisme pada anjing|Hipotiroidisme]] * [[Hipoadrenokortisisme pada anjing|Hipoadrenokortisisme]] (yang juga dikenali sebagai penyakit Addison) * [[Kekurangan pankreas eksokrin]] * [[Alergi|Alahan]] * [[Katarak]] * Hipotiroidisme kongenital dengan goiter (CHG) * [[Distikia]] * [[Mata ceri]] * Distrofi neuroakson{{R|plos}} ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|انجيڠ اءير سڤاڽول}}; {{lang-es|italic=yes|perro de agua español}}; {{lang-en|italic=yes|Spanish water dog}}}} }} ==Rujukan== {{Kategori Commons|Perro de Agua Español}} {{Senarai rujukan|refs= <ref name="boe">{{Kutip jurnal|last=Cañete|first=Miguel Arias|date=15 Februari 2012|title=2254: Orden AAA/251/2012, de 9 de febrero, por la que se modifican el Anexo I del Real Decreto 2129/2008, de 26 de diciembre, por el que se establece el Programa nacional de conservación, mejora y fomento de las razas ganaderas, el Anexo del Real Decreto 558/2001, de 25 de mayo, por el que se regula el reconocimiento oficial de las organizaciones o asociaciones de criadores de perros de raza pura y el Anexo III del Real Decreto 841/2011, de 17 de junio, por el que se establecen las condiciones básicas de recogida, almacenamiento, distribución y comercialización de material genético de las especies bovina, ovina, caprina y porcina y de los équidos.|trans-title=2254: Perintah AAA/251/2012, pada 9 Februari, yang meminda Lampiran I Dekri Diraja 2129/2008, pada 26 Disember, yang mengasaskan Program Kebangsaan bagi Pemuliharaan, Penambahbaikan, dan Perkembangan Baka-baka Ternakan, Lampiran Dekri Diraja 558/2001, pada 25 Mei, yang mengatur pengiktirafan rasmi bagi pertubuhan-pertubuhan atau persatuan-persatuan pembiak baka anjing baka tulen, dan Lampiran III Dekri Diraja 841/2011, pada 17 Jun, yang mengasaskan keadaan asas bagi pengumpulan, penyimpanan, pengedaran, dan pemasaran bagi bahan genetik bagi spesies-spesies lembu, biri-biri, kambing, dan babi, serta ekuid.|url=https://www.boe.es/eli/es/o/2012/02/09/aaa251/dof/spa/pdf|journal=[[Boletín Oficial del Estado]]|language=es|issue=39|pages=13452–13455}}</ref> <ref name="boe2">{{Kutip jurnal|last=Cañete|first=Miguel Arias|date=14 Jun 2001|title=11347 REAL DECRETO 558/2001, de 25 de mayo, por el que se regula el reconocimiento oficial de las organizaciones o asociaciones de criadores de perros de raza pura.|trans-title=11347: DEKRI DIRAJA 558/2001, pada 25 Mei, yang mengatur pengiktirafan rasmi bagi pertubuhan-pertubuhan atau persatuan-persatuan pembiak baka anjing baka tulen.|url=https://www.boe.es/boe/dias/2001/06/14/pdfs/A21156-21182.pdf|journal=[[Boletín Oficial del Estado]]|language=es|issue=142|pages=21156–21182}}</ref> <ref name="fci">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/en/nomenclature/SPANISH-WATER-DOG-336.html|title=FCI breeds nomenclature: PERRO DE AGUA ESPAÑOL (336)|trans-title=Tatanama baka FCI: ANJING AIR SEPANYOL (336)|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|access-date=11 Oktober 2025}}</ref> <ref name="fci2 en">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/336g08-en.pdf|title=FCI-Standard N° 336 PERRO DE AGUA ESPAÑOL (Spanish Water Dog)|trans-title=Piawaian FCI No. 336 Anjing Air Sepanyol|format=pdf|language=en|translator-last=Davis|translator-first=Peggy|others=Disemak oleh Pejabat Besar FCI.|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=11 Oktober 2019|access-date=11 Oktober 2025}}</ref> <ref name="fci2 es">{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/336g08-es.pdf|title=Estándar-FCI N° 336 PERRO DE AGUA ESPAÑOL|trans-title=Piawaian FCI No. 336 Anjing Air Sepanyol|format=pdf|language=es|others=Diubah kali terakhir oleh Pejabat Besar FCI.|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=11 Oktober 2019|access-date=11 Oktober 2025}}</ref> <ref name="guia">{{Kutip buku|editor1-last=Fernández Rodríguez|editor1-first=Miguel|editor2-last=Gómez Fernández|editor2-first=Mariano|editor3-last=Delgado Bermejo|editor3-first=Juan Vicente|editor4-last=Belmonte|editor4-first=Silvia Adán|editor5-last=Jiménez Cabras|editor5-first=Miguel|date=1 Oktober 2009|title=Guía de campo de las razas autóctonas españolas|trans-title=Panduan Lapangan Baka Anjing Autokton Sepanyol|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=e_ObXwAACAAJ}}|language=es|location=Madrid, Sepanyol|publisher=Kementerian Alam Sekitar dan Persekitaran Luar Bandar dan Laut|isbn=9788449109461|oclc=804450785}}</ref> <ref name="plos">{{Kutip jurnal|last1=Hahn|first1=Kerstin Caroline|last2=Rohdin|first2=Cecilia|last3=Jagannathan|first3=Vidhya|last4=Wohlsein|first4=Peter|last5=Baumgärtner|first5=Wolfgang|last6=Seehusen|first6=Frauke|last7=Spitzbarth|first7=Ingo|last8=Grandón|first8=Rodrigo|last9=Drögemüller|first9=Cord|author9-link=Cord Drögemüller|last10=Jäderlund|first10=Karin Hultin|date=10 November 2015|editor-last=Seaman|editor-first=Matthew N. J.|title=''TECPR2'' Associated Neuroaxonal Dystrophy in Spanish Water Dogs|trans-title=Distrofi Neuroakson Berkaitan dengan ''TECPR2'' pada Anjing Air Sepanyol|journal=[[PLOS One]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=10|issue=11|article-number=e0141824|bibcode=2015PLoSO..1041824H|doi=10.1371/journal.pone.0141824|hdl=11250/2366233|issn=1932-6203|pmc=4640708|pmid=26555167|s2cid=560211|doi-access=free|hdl-access=free}}</ref> }} {{Anjing Sepanyol}} {{Gundog}} {{Anjing gembala}} [[Kategori:Baka anjing|Air Sepanyol, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Sepanyol|Air Sepanyol, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Andalusia|Air Sepanyol, Anjing]] [[Kategori:Baka FCI|Air Sepanyol, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing jarang|Air Sepanyol, Anjing]] [[Kategori:Anjing air|Air Sepanyol, Anjing]] [[Kategori:Gundog|Air Sepanyol, Anjing]] [[Kategori:Anjing gembala|Air Sepanyol, Anjing]] qgx01zx80t1i21ulmdvr563tk4otarl 0 683565 6844385 6832178 2026-05-09T00:00:06Z Amir Hamzah 2008 17303 6844385 wikitext text/x-wiki {{Kotak info baka anjing | name = Spaniel Sussex | image = Sussex spaniel t43.jpg | image_caption = Seekor spaniel Sussex dengan ekor tidak terpotong | nickname = ''Sussex'' | origin = England | height = {{Convert|15|-|16|in|cm|abbr=on}} pada paras [[kelasa]] | weight = {{Convert|45|-|50|lb|kg|abbr=on}} | colour = Warna hati keemasan | kc_name = [[The Kennel Club]] | kc_std = http://www.thekennelclub.org.uk/services/public/breed/display.aspx?id=2056 | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/127g08-en.pdf }} '''Spaniel Sussex'''{{Efn|name=a}} ialah satu [[baka anjing|baka]] [[anjing]] yang asli di [[Sussex]], di England selatan. Ia merupakan [[spaniel]] rendah dan padat dan serupa dengan [[spaniel Clumber]]. Spaniel Sussex ialah baka berentak perlahan dan tenang. Ia dapat menderitai pelbagai keadaan kesihatan seperti [[pengherniaan cakera spina|pengherniaan ceper spina]] dan pelbagai keadaan jantung spesifik. Spaniel Sussex pertama kali dicatatkan pada tahun 1795 di East Sussex dan di West Sussex, iaitu di [[Goodwood House|Goodwood]] dan di [[Rolvenden]] untuk keadaan perburuan spesifik. Baka ini ialah salah satu baka yang paling awal diiktiraf oleh The Kennel Club pada tahun 1872 dan antara baka pertama yang layak untuk pendaftaran oleh American Kennel Club.<ref>{{Kutip web|url=https://www.akc.org/press-center/articles-resources/facts-and-stats/breeds-year-recognized/|title=Breeds by Year Recognized|trans-title=Baka mengikut Tahun Pengiktirafan|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=22 November 2025}}</ref> Baka ini hampir menjadi pupus semasa [[Perang Dunia Kedua]]<ref name="The Sussex Spaniel">{{Kutip buku|last=Grayson|first=Peggy|date=1989|title=The Sussex Spaniel|trans-title=Spaniel Sussex|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=XXz4HAAACAAJ}}|language=en|location=Woodbridge, Suffolk, United Kingdom|publisher=[[Boydell & Brewer|Boydell Press]]|pages=1–15|isbn=9780851155289|oclc=476198323}}</ref><ref name="A History of the Sussex Spaniel">{{Kutip buku|last=Orton|first=Edward J.|date=1987|title=A History of the Sussex Spaniel|trans-title=Sejarah Spaniel Sussex|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=_U2JXwAACAAJ}}|language=en|publisher=Edward J. Orton|oclc=609440367}}</ref><ref>{{Kutip buku|last=Barnes|first=Ki|date=2019|title=Tales of Sussex Spaniels|trans-title=Kisah Spaniel Sussex|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=9QYwzgEACAAJ}}|language=en|location=Paignton, United Kingdom|publisher=Ki Barnes|isbn=9781916142190|oclc=1370615784}}</ref> tetapi dibiakbakakan kembali kepada angka mampan. Ia kini lebih popular di United Kingdom dan di Amerika Syarikat daripada di mana-mana negara lain dan diiktiraf oleh semua kelab keleb utama. Spaniel Sussex bernama [[Clussexx Three D Grinchy Glee|Stump]] memenangi ''best in show'' pada tahun 2009 dalam [[Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club]] ke-133. ==Perihal== [[Fail:Best of Show.jpg|thumb|alt=Sekumpulan orang berdiri di hadapan khalayak orang ramai dengan kehadiran seekor anjing berwarna hati keemasan yang bersiap sedia berdiri untuk dianugerahi hadiah|Seekor spaniel Sussex yang memenangi ''best in show'' dalam Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club 2009]] Spaniel Sussex ialah spaniel padat rendah yang serupa dari segi penampilan, tetapi bukan dari segi warna, dengan [[spaniel Clumber]]. Ia biasanya tidak lebih tinggi daripada {{Convert|15|-|16|in|cm|abbr=on}} pada paras [[kelasa]] dan julat berat biasanya ialah {{Convert|45|-|50|lb|kg|abbr=on}} dengan penampilan kira-kira berbentuk segi empat tepat.<ref name="north">{{Kutip buku|editor-last=Smith|editor-first=Steve|date=2002|title=The Encyclopedia of North American Sporting Dogs: Written by Sportsmen for Sportsmen|trans-title=Ensiklopedia Anjing Sukan Amerika Utara: Dikarang oleh Ahli Sukan untuk Ahli Sukan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Ebj7wAEACAAJ}}|language=en|edition=ke-1|location=Minocqua, Wisconsin, Amerika Syarikat|publisher=Willow Creek Press|page=136|isbn=9781572235014|oclc=49277228}}</ref> Spaniel Clumber pula biasanya mempunyai ketinggian setinggi {{Convert|17|-|20|in|cm|abbr=on}} pada paras bahu dan berukuran seberat {{Convert|55|-|85|lb|kg|abbr=on}}.<ref>{{Kutip buku|editor-last=Smith|editor-first=Steve|date=2002|title=The Encyclopedia of North American Sporting Dogs: Written by Sportsmen for Sportsmen|trans-title=Ensiklopedia Anjing Sukan Amerika Utara: Dikarang oleh Ahli Sukan untuk Ahli Sukan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Ebj7wAEACAAJ}}|language=en|edition=ke-1|location=Minocqua, Wisconsin, Amerika Syarikat|publisher=Willow Creek Press|page=128|isbn=9781572235014|oclc=49277228}}</ref> Salah satu ciri ketara ialah lapis bulu berwarna hati keemasannya, yang unik untuk baka ini.<ref>{{Kutip web|url=http://www.raritiesinc.ca/breeds/breed%20standards/Sussex%20Spaniel.pdf|url-status=dead|title=Sussex Spaniel|trans-title=Spaniel Sussex|format=pdf|language=en|publisher=raritiesinc.ca|archive-url=https://web.archive.org/web/20071027213649/http://raritiesinc.ca/breeds/breed%20standards/Sussex%20Spaniel.pdf|archive-date=27 Oktober 2007|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Walau bagaimanapun, dari segi sejarah, terdapat juga contoh spaniel Sussex berwarna hitam, hitam dan sawo matang, dan hati keemasan dan putih.<ref name="A History of the Sussex Spaniel"/><ref>{{Kutip buku|last=Lee|first=Rawdon Briggs|author-link=Rawdon Briggs Lee|date=6 Oktober 2008|title=A History and Discription of the Modern Dogs (Sporting Division) of Great Britain and Ireland|trans-title=Sejarah dan Perihal Anjing Moden (Bahagian Sukan) Great Britain dan Ireland|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=-f6tH_vU2vQC}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=Buchanan Press|pages=453–459|isbn=9781443750455}}</ref> Lapis bulunya tebal (kadang-kadang dengan sedikit alunan padanya), berjumbai pada dada, tungkai, dan telinga<ref name="north"/> dan terdiri daripada lapis bulu bawah tahan cuaca dengan lapis bulu luar sutera.<ref name="justdog">{{Kutip web|url=http://www.justdogbreeds.com/sussex-spaniel.html|url-status=dead|title=Sussex Spaniel|trans-title=Spaniel Sussex|language=en|publisher=Just Dog Breeds|archive-url=https://web.archive.org/web/20111213092756/http://www.justdogbreeds.com/sussex-spaniel.html|archive-date=13 Disember 2011|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Matanya berwarna hazel. Telinga sutera panjangnya berbentuk cuping, yang tipikal bagi spaniel, dan terletak sederhana rendah.<ref name="justdog"/><ref name="akc"/> ==Perangai== Spaniel Sussex ialah baka berentak perlahan dan tenang dengan tingkah laku agak seperti badut yang biasanya menahan tenaga dan semangatnya. Ia bersemangat untuk berada di sekeliling orang, sangat baik di sekeliling kanak-kanak, dan dapat menjadi bersikap pelindung bagi keluarganya. Ia sangat sesuai untuk kerja [[anjing terapi]]. Kebanyakan spaniel Sussex Spaniel terutamanya merupakan anjing peliharaan keluarga, tetapi ia cukup cekap untuk membantu pemburu, walaupun agak degil untuk dilatih. Ia cenderung untuk mempunyai keupayaan semula jadi untuk [[quartering di padang|meng-''quarter'' di padang]] dan dapat digunakan untuk mengutip selagi ada latihan. Baka ini ialah satu-satunya spaniel yang melolong sebaik sahaja bau buruan dihidu.<ref name="north"/> ==Kesihatan== [[Fail:Sussex spaniel 276.jpg|thumb|left|Spaniel Sussex]] [[Displasia pinggul anjing|Displasia pinggul]], iaitu malformasi genetik bagi sendi pinggul, mungkin menjadi kebimbangan, tetapi kerana sifat padat baka ini tidak kerap melemahkan secara serius.<ref name="health"/><ref>{{Kutip web|last=Weston|first=Lee|url=http://www.barkbytes.com/bremed/cocker.htm|url-status=dead|title=MEDICAL CONDITIONS ASSOCIATED WITH THE AMERICAN COCKER SPANIEL|trans-title=KEADAAN PERUBATAN YANG DIKAITKAN DENGAN KOKERSPANIEL AMERIKA|language=en|publisher=barkbytes.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20110201172701/http://www.barkbytes.com/bremed/cocker.htm|archive-date=1 Februari 2011|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Tinjauan yang dijalankan oleh Orthopedic Foundation For Animals menunjukkan bahawa 41.5% spaniel Sussex terjejas akibat displasia pinggul dan baka ini dinilai sebagai baka terjejas ke-9 paling teruk daripada 157 baka.<ref name="ofa">{{Kutip web|url=http://www.offa.org/hipstatbreed.html|url-status=dead|title=Hip Dysplasia Statistics|trans-title=Statistik Displasia Pinggul|language=en|publisher=[[Orthopedic Foundation for Animals]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20100210185346/http://www.offa.org/hipstatbreed.html|archive-date=10 Februari 2010|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Satu lagi keadaan lazim ialah [[otitis luaran]] (jangkitan telinga luar), yang lazim pada pelbagai spaniel, kerana telinga terkelepai panjang memerangkap kelembapan, lalu menjadikannya lebih terdedah kepada jangkitan berulang berbanding dengan anjing dengan telinga lebih menegak. Jangkitan dapat disebabkan oleh pelbagai punca, termasuk tungau, kulat telinga, dan pada umumnya kotoran dan kuman. Rawatan adalah agak ringkas dan dapat terdiri daripada antibiotik berpreskripsi kepada cecair pencuci telinga yang dijual secara bebas.<ref>{{Kutip web|url=http://www.petsdoc.com/html/askthevet/askthevetquestions/allergicotitis.html|url-status=dead|title=Allergic Otitis-Ear Infections|trans-title=Otitis Alahan-Jangkitan Telinga|language=en|publisher=Petsdoc.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20080622132547/http://www.petsdoc.com/html/askthevet/askthevetquestions/allergicotitis.html|archive-date=22 Jun 2008|access-date=9 Mac 2024}}</ref> [[Kelahiran|Bersalin]] kadang-kadang menimbulkan kesukaran dan memerlukan [[bersalin secara pembedahan|pembedahan caesar]] untuk kejayaan dalam melahirkan anak-anak anjing.<ref name="health"/> Spaniel Sussex dianggap sukar untuk dibiakbakakan. [[Fail:108. Sussex Spaniel.JPG|thumb|alt=Dua ekor spaniel berwarna gelap berdiri menghadap ke kanan|Sebuah lukisan dua ekor spaniel Sussex dari 1859]] Keadaan jantung pada spaniel Sussex dapat termasuk [[stenosis injap paru-paru|stenosis injap pulmonari]], yang merupakan kecacatan jantung kongenital paling lazim. Pada asasnya, pada haiwan dengan keadaan ini, [[injap pulmonari]] tidak terbentuk dengan betul, yang menyebabkan jantung bekerja dengan lebih cepat untuk mengepam darah ke seluruh badan. Hasil akhir keadaan ini dapat menjadi kebengkakan bendalir di dalam kebuk jantung, penebalan otot jantung yang dikenali sebagai [[hipertrofi ventrikel]], lalu membawa kepada kegagalan jantung akhirnya.<ref name="health">{{Kutip web|url=https://www.petinsurance.com/healthzone/pet-breeds/dog-breeds/sussex-spaniel/|url-status=live|title=Sussex Spaniel|trans-title=Spaniel Sussex|language=en|publisher=Pet Insurance by Nationwide|archive-url=https://web.archive.org/web/20120226005429/http://www.petinsurance.com/healthzone/pet-articles/pet-breeds/Sussex-Spaniels.aspx|archive-date=26 Februari 2012|access-date=9 Mac 2024}}</ref><ref>{{Kutip web|url=http://www.terrificpets.com/articles/102124365.asp|url-status=dead|title=Pulmonic Stenosis: The Most Common Congenital Heart Defect|trans-title=Stenosis Paru-paru: Kecacatan Jantung Kongenital Paling Lazim|language=en|publisher=terrificpets.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20100106222310/http://www.terrificpets.com/articles/102124365.asp|archive-date=6 Januari 2010|access-date=9 Mac 2024}}</ref> [[Duktus arteriosus paten]] juga muncul pada baka ini.<ref name="health"/> Ini ialah keadaan apabila pembuluh darah kecil yang menghubungkan dua arteri utama tidak tutup ikutan kelahiran. Ini dapat menyebabkan komplikasi kerana terletak untuk membolehkan aliran darah memintas paru-paru. Ini juga muncul pada [[terier Staffordshire Amerika]].<ref>{{Kutip web|url=http://www.terrificpets.com/articles/102171565.asp|url-status=dead|title=The American Staffordshire Terrier and Congenital Heart Disease|trans-title=Terier Staffordshire Amerika dan Penyakit Jantung Kongenital|language=en|publisher=terrificpets.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20100106053138/http://www.terrificpets.com/articles/102171565.asp|archive-date=6 Januari 2010|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Keadaan jantung yang tidak lazim pada baka ini ialah [[tetralogi Fallot]], yang agak lebih lazim pada baka [[anjing Kees]] dan [[buldog Inggeris]]. Ini ialah gabungan sehingga empat keadaan, termasuk stenosis injap pulmonari yang tersebut sebelum ini, dengan keadaan sekunder [[hipertrofi ventrikel kanan]]. Keadaan lain merupakan [[kecacatan septum ventrikel]], iaitu kecacatan atau lubang pada dinding jantung di antara dua [[ventrikel (jantung)|ventrikel]], dan aorta, yang membawa darah dari kiri ke sebelah kanan jantung, dapat menjadi salah kedudukan. Kesan pada anjing bergantung pada keparahan keadaan dan dapat berkisar daripada [[desir jantung]] hingga tahap kegiatan berkurangan hingga kematian. Gejala pada anak anjing pada umumnya merupakan kegagalan untuk membesar dan pengurangan toleransi untuk bersenam. Rawatan aktif berkesan dalam sekitar 50% kes.<ref name="health"/><ref>{{Kutip web|url=http://ic.upei.ca/cidd/disorder/tetralogy-fallot|url-status=dead|title=Tetralogy of Fallot|trans-title=Tetralogi Fallot|language=en|publisher=[[Universiti Pulau Putera Edward]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20160602105311/http://ic.upei.ca/cidd/disorder/tetralogy-fallot|archive-date=2 Jun 2016|access-date=9 Mac 2024}}</ref> ===Sindrom ceper intervertebra=== Sindrom ceper intervertebra, yang juga lazimnya dipanggil [[pengherniaan cakera spina|pengherniaan ceper spina]], adalah apabila [[ceper intervertebra]] membonjol atau pecah ke dalam [[kanal spina|kanal vertebra]] yang menempatkan [[saraf tunjang]]. Apabila saraf tunjang dimampatkan, anjing berkenaan dapat mengalami gejala dalam skop daripada sakit belakang atau leher ringan kepada kelumpuhan anggota badan, kehilangan deria, dan kehilangan kawalan [[kencing tidak terkawal|pundi kencing]] atau [[saluran gastrousus|usus]]. Ini paling lazim terlihat di kawasan tengah belakang, tetapi dapat berlaku di mana-mana di sepanjang tulang belakang. Kes ringan yang tidak mengakibatkan kelumpuhan dapat dirawat secara perubatan dengan mengurung haiwan itu di dalam kurungan untuk membatasi pergerakan kepada tahap minimum selama beberapa minggu, yang dapat disertai oleh ubat-ubatan sakit. Pembedahan dapat memulihkan deria pada tungkai anjing ikutan kelumpuhan, tetapi kadar kejayaan bergantung pada betapa keparahan pengherniaan.<ref name="health"/><ref>{{Kutip web|last=Lundgren|first=Becky|date=14 Ogos 2006|url=http://www.veterinarypartner.com/Content.plx?P=A&A=2373|url-status=dead|title=Intervertebral Disk Disease (Herniations of the Disk)|trans-title=Penyakit Ceper Intervertebra (Pengherniaan Ceper)|language=en|publisher=Veterinary Partner|archive-url=https://web.archive.org/web/20120224024658/http://www.veterinarypartner.com/Content.plx?P=A&A=2373|archive-date=24 Februari 2012|access-date=9 Mac 2024}}</ref> ==Sejarah== [[Fail:Sussex Spaniel from 1915.JPG|thumb|alt=Sekeping foto hitam putih tentang seekor anjing rendah gelap yang menghadap kamera dari sisi|Spaniel Sussex sekitar 1915]] Spaniel Sussex ialah baka asli di kaunti itu, yang diketahui dibiakbakakan di Goodwood, West Sussex pada tahun 1792 dan oleh [[Augustus Fuller (Ahli Parlimen)|Augustus Elliot Fuller]] dari Rose Hill (yang kini dikenali sebagai [[Brightling Park]], [[Brightling]] di [[East Sussex]], England). Spaniel Sussex ialah baka ''[[gundog]]'' yang mampu bekerja di daerah dengan rupa bumi yang kasar dan di dalam semak belukar sangat padat sehingga spaniel diperlukan yang dapat memberikan suara atau memberikan amaran kepada pemburu tentang buruannya.<ref name="A History of the Sussex Spaniel"/><ref name="The Sussex Spaniel"/> Spaniel Sussex sebagai baka adalah lebih tua daripada [[spaniel Norfolk]] hati dan putih (yang kini pupus), [[spaniel padang]], dan [[springerspaniel Inggeris]]. Spaniel Sussex dibiakbakakan secara khusus untuk mewarisi keupayaan salakan yang tidak lazim pada kebanyakan baka spaniel.<ref name="sarah">{{Kutip web|url=https://www.sarahsdogs.com/breeds/sussex-spaniel/|url-status=dead|title=Sussex Spaniel|trans-title=Spaniel Sussex|language=en|publisher=Sarah's Dogs|archive-url=https://web.archive.org/web/20181103210425/https://www.sarahsdogs.com/breeds/sussex-spaniel/|archive-date=3 November 2018|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Spaniel Sussex ialah salah satu baka pertama yang didaftarkan oleh The Kennel Club United Kingdom semasa kelab itu dibentuk pada tahun 1872 dan merupakan salah satu daripada sepuluh baka pertama yang dimasukkan ke dalam buku pembaka oleh [[American Kennel Club]] pada tahun 1884,<ref name="akc">{{Kutip web|url=http://www.akc.org/breeds/sussex_spaniel/|url-status=dead|title=AKC MEET THE BREEDS®: Sussex Spaniel|trans-title=KENALI BAKA AKC: Spaniel Sussex|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20120812070632/http://www.akc.org/breeds/sussex_spaniel/|archive-date=12 Ogos 2012|access-date=9 Mac 2024}}</ref> tetapi kehilangan sedikit populariti yang pernah dicapai pada tahun 1940-an. Semasa [[Perang Dunia Kedua]], pembiakbakaan tidak digalakkan tetapi spaniel Sussex diselamatkan daripada kepupusan oleh pembiak baka Inggeris [[Joy Freer]]. Semua spaniel Sussex moden diturunkan daripada anjing yang diselamatkan oleh beliau.<ref name="history">{{Kutip web|url=https://www.sussexspaniels.org.uk/the_sussex/history.html|title=The History of The Sussex Spaniel|trans-title=Sejarah Spaniel Sussex|language=en|publisher=Sussex Spaniel Association|access-date=9 Mac 2024}}</ref> Pada tahun 1947, hanya sepuluh ekor spaniel Sussex didaftarkan dalam [[The Kennel Club]] Inggeris.<ref name="sarah"/> Pada tahun 2004, baka ini dikenal pasti sebagai [[baka anjing rentan di United Kingdom|baka asli rentan]] oleh The Kennel Club Great Britain, yang diperihalkan sebagai baka yang mempunyai angka pendaftaran tahunan yang kurang daripada 300 setahun. Pada tahun 2008, hanya 56 ekor anak anjing didaftarkan.<ref name="history"/> Pada tahun 2009, seekor spaniel Sussex bernama "[[Clussexx Three D Grinchy Glee]]", nama panggilan "Stump", memenangi ''best in show'' dalam [[Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club]] ke-133. Pada usia 10 tahun, Stump menjadi anjing tertua yang memenangi gelaran ini.<ref>{{Kutip berita|last=Johnston|first=Lauren|date=11 Februari 2009|title=10 fun facts about the Westminster dog show's 2009 winner: Stump the 10-year-old Sussex Spaniel|trans-title=10 fakta menyeronokkan tentang pemenang 2009 pertunjukan anjing Westminster: Stump si spaniel Sussex berusia 10 tahun|url=https://www.nydailynews.com/2009/02/11/10-fun-facts-about-the-westminster-dog-shows-2009-winner-stump-the-10-year-old-sussex-spaniel/|url-status=live|language=en|publisher=[[New York Daily News]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20141123034114/http://www.nydailynews.com/life-style/10-fun-facts-westminster-dog-show-2009-winner-stump-10-year-old-sussex-spaniel-article-1.389344|archive-date=23 November 2014|access-date=1 Februari 2025}}</ref> Baka ini lebih popular di United Kingdom dan di Amerika Syarikat berbanding dengan di mana-mana negara lain.<ref name="sarah"/> Ia diiktiraf oleh Continental Kennel Club, [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]], American Kennel Club, The Kennel Club Great Britain, [[Canadian Kennel Club]], National Kennel Club, [[New Zealand Kennel Club]], dan American Canine Registry.<ref name="sarah"/> ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|سڤانيئل ساسيک‌س}}; {{lang-en|italic=yes|Sussex spaniel}}}} }} ==Rujukan== {{Senarai rujukan|30em}} ==Pautan luar== {{Commons|Sussex Spaniel}} * {{Kutip web|url=https://www.sussexspaniels.org.uk/|title=Sussex Spaniel Association Home Page|trans-title=Laman Sussex Spaniel Association|language=en|publisher=Sussex Spaniel Association|access-date=25 Ogos 2013}} * {{Kutip web|url=https://www.sussexspaniels.org/|title=Sussex Spaniels {{!}} Sussex Spaniel Club of America|language=en|publisher=Sussex Spaniel Club of America|access-date=25 Ogos 2013}} {{Anjing United Kingdom}} {{Gundog}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari England]] [[Kategori:Baka FCI]] [[Kategori:Baka anjing jarang]] [[Kategori:Spaniel]] [[Kategori:Gundog]] [[Kategori:Baka Asli Rentan]] 1hhcu967v0ankdcx55pghz7elu98s3z 0 699774 6844312 6840162 2026-05-08T17:16:17Z Zayn al aziz 117578 /* Pautan luar */ 6844312 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Erich Ludendorff | image = Erich Ludendorff 1924 Portrait (3x4 cropped)(2).jpg | alt = | caption = Ludendorff pada 1924 | office2 = Ahli Parlimen [[Reichstag (Republik Weimar)|Reichstag]]<br />bagi ''[[:de:Reichswahlvorschlag|Reichswahlvorschlag]]'' | term_start2 = [[Pilihan raya persekutuan Jerman Mei 1924|27 Mei 1924]] | term_end2 = [[Pilihan raya persekutuan Jerman 1928|1 Julai 1928]] | predecessor2 = ''Daerah berbilang wakil'' | successor2 = ''Daerah berbilang wakil'' | office1 = [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]]<br />[[Staf Am Jerman|Staf Am Besar]] | term_start1 = 29 Ogos 1916 | term_end1 = 26 Oktober 1918 | 1blankname1 = Chief{{efn|'''Full title''': Chief of the [[German General Staff|Great General Staff]]}} | 1namedata1 = [[Paul von Hindenburg]] | predecessor1 = [[Hugo von Freytag-Loringhoven]] | successor1 = [[Wilhelm Groener]] | birth_name = Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff | birth_date = {{birth date|1865|4|9|df=y}} | birth_place = [[Kruszewnia]], [[Kerajaan Prusia]] | death_date = {{death date and age|1937|12|20|1865|4|9|df=y}} | death_place = [[Munich]], [[Jerman Nazi]] | party = [[Parti Kebebasan Völkisch Jerman|DVFP]] | other_party = [[Pergerakan Kebebasan Sosialis Nasional|NSFB]] (1924–1925) | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Margarethe Schmidt|1909|1925|end=div}} * {{marriage|[[Mathilde von Kemnitz]]|1925}} }} | relatives = [[Hans Ludendorff]] (adik)<br />[[Heinz Pernet]] (anak tiri) | signature = Erich Ludendorff signature.svg | allegiance = {{ubl|{{flag|German Empire}}|{{flag|Kingdom of Prussia}} }} | branch = {{Tree list}} * [[Tentera Darat Imperial Jerman]] ** [[Tentera Darat Prusia]] {{Tree list/end}} | service_years = 1883–1918 | rank = {{lang|de|[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]}} | battles = {{hidden |Expand list: |{{tree list}} * [[Perang Dunia I]] ** [[Pencerobohan Rusia ke atas Prusia Timur (1914)]] *** [[Pertempuran Tannenberg]] *** [[Pertempuran Pertama Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Sungai Vistula]] ** [[Pertempuran Łódź (1914)|Pertempuran Łódź]] ** [[Pertempuran Kedua Tasik Masuria|Pertempuran Musim Sejuk Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Humin-Bolimów]] ** [[Pertempuran Łomża]] ** [[Pengunduran Besar (Rusia)|Penyerangan musim panas Jerman (1915)]] ** [[Penyerangan Bug–Narew]] ** [[Pengepungan Novogeorgievsk]] ** [[Penyerangan Riga–Šiauliai|Penyerangan Riga–Schaulen]] ** [[Pertempuran Vilnius (1915)|Penyerangan Vilno-Dvinsk]] ** [[Penyerangan Tasik Naroch|Tasik Naroch]] ** [[Penyerangan Baranovichi]] ** [[Penyerangan Brusilov]] ** [[Pertempuran Somme Kedua]] ** [[Penyerangan musim bunga Jerman]] ** [[Pertempuran Marne Kedua]] * [[Kapp-Putsch]] * [[Bierkeller-Putsch|Beer Hall Putsch]] {{tree list/end}} |headerstyle=background:#dbdbdb }} | mawards = {{section link|#Pingat dan anugerah kebesaran}} }} '''Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff''' (kadang kala dipanggil '''von Ludendorff''')<ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,927693,00.html |title=Foreign News: Lord Kitchener |work=Time |date=1925 |accessdate=27 March 2011 |archive-date=2013-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130721181543/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,927693,00.html |url-status=dead }}</ref> (9 April 1865 – 20 Disember 1937) ialah seorang jeneral [[Empayar Jerman|Jerman]], pemenang dalam [[Pertempuran Liège]], dan dalam [[Pertempuran Tannenberg]]. Mulai Ogos 1916, pelantikan beliau sebagai [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]] (Asisten Ketua Staf 1) menjadikan beliau pemimpin (bersama dengan [[Paul von Hindenburg]]) gerakan perang tentera darat Jerman semasa [[Perang Dunia Pertama]], sehinggalah perletakkan jawatannya pada bulan Oktober 1918.<ref name="firstworldwar1">{{cite web|author=Saturday, 22 August 2009 Michael Duffy |url=http://www.firstworldwar.com/bio/hindenburg.htm |title=Who's Who – Paul von Hindenburg |publisher=First World War.com |date=2009-08-22 |accessdate=2012-05-16}}</ref><ref>{{cite web|author=Saturday, 22 August 2009 Michael Duffy |url=http://www.firstworldwar.com/bio/ludendorff.htm |title=Who's Who – Erich Ludendorff |publisher=First World War.com |date=2009-08-22 |accessdate=2012-05-16}}</ref> Selepas perang, Ludendorff menjadi seorang ketua nasionalis yang terkemuka dan seorang penganjur [[legenda tikam dari belakang]] iaitu tentang pengkhianatan pihak [[Marxisme]] dan [[Republikanisme|Republikan]] terhadap [[Tentera Darat (Empayar Jerman)|Tentera Darat Jerman]] dalam [[Perjanjian Versailles]]. Beliau mengambil bahagian dalam [[Kapp Putsch|kudeta]] [[Wolfgang Kapp]] pada tahun 1920 dan ''[[Beer Hall Putsch]]'' [[Adolf Hitler]] yang gagal pada tahun 1923. Pada tahun 1925 beliau bertanding untuk jawatan [[Presiden Jerman|presiden]] menentang rakan sekerjanya, [[Paul von Hindenburg]] (Ludendorff menuduh Hindenburg meraih kepujian yang sepatutnya milik Ludendorff ekoran kejayaannya menentang [[Empayar Rusia|Rusia]].<ref name="firstworldwar1"/><ref>{{cite web|author=Andreas Dorpalen |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266224/Paul-von-Hindenburg |title=Paul von Hindenburg (German president) : Introduction – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date= |accessdate=2012-05-16}}</ref> Dari tahun 1924 hingga 1928 beliau mewakili ''[[Parti Kebebasan Rakyat Jerman]]'' di dalam [[Reichstag|Parlimen Jerman]]. Selepas Perang Dunia Pertama Ludendorff mengembangkan konsep "[[Perang total]]"; beliau menerbitkan buku berjudul ''Der Totale Krieg'' (''Perang Total'') pada tahun 1935&mdash;dalam buku ini beliau menunjukkan pendapat yang keseluruhan kekuatan fizikal dan moral negara harus digembleng oleh sebab [[Aman|keamanan]] hanya merupakan tempoh antara peperangan.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/350726/Erich-Ludendorff |title=Erich Ludendorff (German general) : Introduction – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date=1937-12-20 |accessdate=2012-05-16}}</ref> Ludendorff merupakan penerima darjah-darjah ''[[Grand Cross of the Iron Cross]]'' dan ''[[Pour le Merite]]''. [[File:Erich Ludendorff.jpg|thumbnail|200px|Ludendorff pada 1918]] == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leftenan Muda|Sekondeleutnant]]'' - 1882 * ''[[Leftenan|Oberleutnant]]'' - 1893 * ''[[Kapten|Hauptmann]]'' - 1895 * ''[[Mejar|Major]]'' - 1902 * ''[[Leftenan Kolonel|Oberstleutnant]]'' - 18 Mac 1908 * ''[[Kolonel|Oberst]]'' - 21 April 1911 * ''[[Mejar Jeneral|Generalmajor]]'' - 22 April 1914 * ''[[Leftenan Jeneral|Generalleutnant]]'' - 27 November 1914 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 28 Ogos 1916 == Pingat dan anugerah kebesaran == * [[Iron Cross]] kelas 1 dan 2 * Pingat Kesatria [[Darjah Tentera Max Joseph]] (Bavaria) * Panglima Besar [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] berserta Bintang * [[Pour le Merite]] (Prusia) * [[Grand Cross of the Iron Cross]] * Knight of the [[Military Order of St. Henry]] (Saxony) * Knight of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] (Württemberg) * Knight Grand Cross of the [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis]] with Swords and laurel * [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 2nd class (Mecklenburg-Schwerin) * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Military Merit Cross]], 1st class with war decoration (Austria-Hungary) * Gold [[Military Merit Medal (Austria-Hungary)|Military Merit Medal]] ("Signum Laudis", Austria-Hungary) == Lihat juga == * [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Maharaja Wilhelm II]] * [[Paul von Hindenburg]] * [[Alfred von Tirpitz]] * [[Erich von Falkenhayn]] * [[Helmuth von Moltke]] * [[Maximilian von Prittwitz]] * [[Wilhelm Groener]] * [[Max Hoffmann]] * [[Leopold Maximilian]] * [[August von Mackensen]] * [[Friedrich Ebert]] * [[Adolf Hitler]] == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar== {{EB1922 Poster|Ludendorff, Erich|Erich Ludendorff}} {{Wikiquote}} {{Commons category}} * [https://www.theatlantic.com/issues/17jun/mencken.htm Ludendorff by H. L. Mencken] published in the June 1917 edition of the ''Atlantic Monthly'' * [http://www.spartacus-educational.com/FWWludendorff.htm Biography of Erich Ludendorff] from [[Spartacus Educational]] * [[iarchive:MyWarMemories19481918|''My War Memories'' by Erich Ludendorff]] at [[Internet Archive|archive.org]] * {{Find a Grave|23084117}} * {{PM20|FID=pe/011695}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before=[[Woodrow Wilson]]}} {{S-ttl|title=[[Time (majalah)|Kulit Depan Majalah ''Time'']] |years=19 November 1923}} {{S-aft|after=[[Hugh S. Gibson]]}} {{s-end}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Nazisme}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ludendorff, Erich}} [[Category:Kelahiran 1865]] [[Category:Kematian 1937]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Pemimpin Nazi]] cyzekj4rj4r6775z8ahtg0twgiom3na 6844493 6844312 2026-05-09T04:35:03Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844493 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Erich Ludendorff | image = Erich Ludendorff 1924 Portrait (3x4 cropped)(2).jpg | alt = | caption = Ludendorff pada 1924 | office2 = Ahli Parlimen [[Reichstag (Republik Weimar)|Reichstag]]<br />bagi ''[[:de:Reichswahlvorschlag|Reichswahlvorschlag]]'' | term_start2 = [[Pilihan raya persekutuan Jerman Mei 1924|27 Mei 1924]] | term_end2 = [[Pilihan raya persekutuan Jerman 1928|1 Julai 1928]] | predecessor2 = ''Daerah berbilang wakil'' | successor2 = ''Daerah berbilang wakil'' | office1 = [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]]<br />[[Staf Am Jerman|Staf Am Besar]] | term_start1 = 29 Ogos 1916 | term_end1 = 26 Oktober 1918 | 1blankname1 = Chief{{efn|'''Full title''': Chief of the [[German General Staff|Great General Staff]]}} | 1namedata1 = [[Paul von Hindenburg]] | predecessor1 = [[Hugo von Freytag-Loringhoven]] | successor1 = [[Wilhelm Groener]] | birth_name = Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff | birth_date = {{birth date|1865|4|9|df=y}} | birth_place = [[Kruszewnia]], [[Kerajaan Prusia]] | death_date = {{death date and age|1937|12|20|1865|4|9|df=y}} | death_place = [[Munich]], [[Jerman Nazi]] | party = [[Parti Kebebasan Völkisch Jerman|DVFP]] | other_party = [[Pergerakan Kebebasan Sosialis Nasional|NSFB]] (1924–1925) | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Margarethe Schmidt|1909|1925|end=div}} * {{marriage|[[Mathilde von Kemnitz]]|1925}} }} | relatives = [[Hans Ludendorff]] (adik)<br />[[Heinz Pernet]] (anak tiri) | signature = Erich Ludendorff signature.svg | allegiance = {{ubl|{{flag|German Empire}}|{{flag|Kingdom of Prussia}} }} | branch = {{Tree list}} * [[Tentera Darat Imperial Jerman]] ** [[Tentera Darat Prusia]] {{Tree list/end}} | service_years = 1883–1918 | rank = {{lang|de|[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]}} | battles = {{hidden |Expand list: |{{tree list}} * [[Perang Dunia I]] ** [[Pencerobohan Rusia ke atas Prusia Timur (1914)]] *** [[Pertempuran Tannenberg]] *** [[Pertempuran Pertama Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Sungai Vistula]] ** [[Pertempuran Łódź (1914)|Pertempuran Łódź]] ** [[Pertempuran Kedua Tasik Masuria|Pertempuran Musim Sejuk Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Humin-Bolimów]] ** [[Pertempuran Łomża]] ** [[Pengunduran Besar (Rusia)|Penyerangan musim panas Jerman (1915)]] ** [[Penyerangan Bug–Narew]] ** [[Pengepungan Novogeorgievsk]] ** [[Penyerangan Riga–Šiauliai|Penyerangan Riga–Schaulen]] ** [[Pertempuran Vilnius (1915)|Penyerangan Vilno-Dvinsk]] ** [[Penyerangan Tasik Naroch|Tasik Naroch]] ** [[Penyerangan Baranovichi]] ** [[Penyerangan Brusilov]] ** [[Pertempuran Somme Kedua]] ** [[Penyerangan musim bunga Jerman]] ** [[Pertempuran Marne Kedua]] * [[Kapp-Putsch]] * [[Bierkeller-Putsch|Beer Hall Putsch]] {{tree list/end}} |headerstyle=background:#dbdbdb }} | mawards = {{section link|#Pingat dan anugerah kebesaran}} }} '''Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff''' (kadang kala dipanggil '''von Ludendorff''')<ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,927693,00.html |title=Foreign News: Lord Kitchener |work=Time |date=1925 |accessdate=27 March 2011 |archive-date=2013-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130721181543/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,927693,00.html |url-status=dead }}</ref> (9 April 1865 – 20 Disember 1937) ialah seorang jeneral [[Empayar Jerman|Jerman]], pemenang dalam [[Pertempuran Liège]], dan dalam [[Pertempuran Tannenberg]]. Mulai Ogos 1916, pelantikan beliau sebagai [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]] (Asisten Ketua Staf 1) menjadikan beliau pemimpin (bersama dengan [[Paul von Hindenburg]]) gerakan perang tentera darat Jerman semasa [[Perang Dunia Pertama]], sehinggalah perletakkan jawatannya pada bulan Oktober 1918.<ref name="firstworldwar1">{{cite web|author=Saturday, 22 August 2009 Michael Duffy |url=http://www.firstworldwar.com/bio/hindenburg.htm |title=Who's Who – Paul von Hindenburg |publisher=First World War.com |date=2009-08-22 |accessdate=2012-05-16}}</ref><ref>{{cite web|author=Saturday, 22 August 2009 Michael Duffy |url=http://www.firstworldwar.com/bio/ludendorff.htm |title=Who's Who – Erich Ludendorff |publisher=First World War.com |date=2009-08-22 |accessdate=2012-05-16}}</ref> Selepas perang, Ludendorff menjadi seorang ketua nasionalis yang terkemuka dan seorang penganjur [[legenda tikam dari belakang]] iaitu tentang pengkhianatan pihak [[Marxisme]] dan [[Republikanisme|Republikan]] terhadap [[Tentera Darat (Empayar Jerman)|Tentera Darat Jerman]] dalam [[Perjanjian Versailles]]. Beliau mengambil bahagian dalam [[Kapp Putsch|kudeta]] [[Wolfgang Kapp]] pada tahun 1920 dan ''[[Beer Hall Putsch]]'' [[Adolf Hitler]] yang gagal pada tahun 1923. Pada tahun 1925 beliau bertanding untuk jawatan [[Presiden Jerman|presiden]] menentang rakan sekerjanya, [[Paul von Hindenburg]] (Ludendorff menuduh Hindenburg meraih kepujian yang sepatutnya milik Ludendorff ekoran kejayaannya menentang [[Empayar Rusia|Rusia]].<ref name="firstworldwar1"/><ref>{{cite web|author=Andreas Dorpalen |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266224/Paul-von-Hindenburg |title=Paul von Hindenburg (German president) : Introduction – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date= |accessdate=2012-05-16}}</ref> Dari tahun 1924 hingga 1928 beliau mewakili ''[[Parti Kebebasan Rakyat Jerman]]'' di dalam [[Reichstag|Parlimen Jerman]]. Selepas Perang Dunia Pertama Ludendorff mengembangkan konsep "[[Perang total]]"; beliau menerbitkan buku berjudul ''Der Totale Krieg'' (''Perang Total'') pada tahun 1935&mdash;dalam buku ini beliau menunjukkan pendapat yang keseluruhan kekuatan fizikal dan moral negara harus digembleng oleh sebab [[Aman|keamanan]] hanya merupakan tempoh antara peperangan.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/350726/Erich-Ludendorff |title=Erich Ludendorff (German general) : Introduction – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date=1937-12-20 |accessdate=2012-05-16}}</ref> Ludendorff merupakan penerima darjah-darjah ''[[Grand Cross of the Iron Cross]]'' dan ''[[Pour le Merite]]''. [[File:Erich Ludendorff.jpg|thumbnail|200px|Ludendorff pada 1918]] == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 15 April 1881 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 24 Mac 1890 * ''[[Hauptmann]]'' - 22 Mac 1895 * ''[[Major]]'' - 19 September 1901 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 18 Mei 1908 * ''[[Oberst]]'' - 21 April 1911 * ''[[Generalmajor]]'' - 22 April 1914 * ''[[Generalleutnant]]'' - 27 November 1914 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 29 Ogos 1916 == Pingat dan anugerah kebesaran == * [[Iron Cross]] kelas 1 dan 2 * Pingat Kesatria [[Darjah Tentera Max Joseph]] (Bavaria) * Panglima Besar [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] berserta Bintang * [[Pour le Merite]] (Prusia) * [[Grand Cross of the Iron Cross]] * Knight of the [[Military Order of St. Henry]] (Saxony) * Knight of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] (Württemberg) * Knight Grand Cross of the [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis]] with Swords and laurel * [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 2nd class (Mecklenburg-Schwerin) * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Military Merit Cross]], 1st class with war decoration (Austria-Hungary) * Gold [[Military Merit Medal (Austria-Hungary)|Military Merit Medal]] ("Signum Laudis", Austria-Hungary) == Lihat juga == * [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Maharaja Wilhelm II]] * [[Paul von Hindenburg]] * [[Alfred von Tirpitz]] * [[Erich von Falkenhayn]] * [[Helmuth von Moltke]] * [[Maximilian von Prittwitz]] * [[Wilhelm Groener]] * [[Max Hoffmann]] * [[Leopold Maximilian]] * [[August von Mackensen]] * [[Friedrich Ebert]] * [[Adolf Hitler]] == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar== {{EB1922 Poster|Ludendorff, Erich|Erich Ludendorff}} {{Wikiquote}} {{Commons category}} * [https://www.theatlantic.com/issues/17jun/mencken.htm Ludendorff by H. L. Mencken] published in the June 1917 edition of the ''Atlantic Monthly'' * [http://www.spartacus-educational.com/FWWludendorff.htm Biography of Erich Ludendorff] from [[Spartacus Educational]] * [[iarchive:MyWarMemories19481918|''My War Memories'' by Erich Ludendorff]] at [[Internet Archive|archive.org]] * {{Find a Grave|23084117}} * {{PM20|FID=pe/011695}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before=[[Woodrow Wilson]]}} {{S-ttl|title=[[Time (majalah)|Kulit Depan Majalah ''Time'']] |years=19 November 1923}} {{S-aft|after=[[Hugh S. Gibson]]}} {{s-end}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Nazisme}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ludendorff, Erich}} [[Category:Kelahiran 1865]] [[Category:Kematian 1937]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Pemimpin Nazi]] jfg4xgritz4b77xq3rrug7n0um07pzt 6844494 6844493 2026-05-09T04:36:39Z Zayn al aziz 117578 /* Pautan luar */ 6844494 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Erich Ludendorff | image = Erich Ludendorff 1924 Portrait (3x4 cropped)(2).jpg | alt = | caption = Ludendorff pada 1924 | office2 = Ahli Parlimen [[Reichstag (Republik Weimar)|Reichstag]]<br />bagi ''[[:de:Reichswahlvorschlag|Reichswahlvorschlag]]'' | term_start2 = [[Pilihan raya persekutuan Jerman Mei 1924|27 Mei 1924]] | term_end2 = [[Pilihan raya persekutuan Jerman 1928|1 Julai 1928]] | predecessor2 = ''Daerah berbilang wakil'' | successor2 = ''Daerah berbilang wakil'' | office1 = [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]]<br />[[Staf Am Jerman|Staf Am Besar]] | term_start1 = 29 Ogos 1916 | term_end1 = 26 Oktober 1918 | 1blankname1 = Chief{{efn|'''Full title''': Chief of the [[German General Staff|Great General Staff]]}} | 1namedata1 = [[Paul von Hindenburg]] | predecessor1 = [[Hugo von Freytag-Loringhoven]] | successor1 = [[Wilhelm Groener]] | birth_name = Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff | birth_date = {{birth date|1865|4|9|df=y}} | birth_place = [[Kruszewnia]], [[Kerajaan Prusia]] | death_date = {{death date and age|1937|12|20|1865|4|9|df=y}} | death_place = [[Munich]], [[Jerman Nazi]] | party = [[Parti Kebebasan Völkisch Jerman|DVFP]] | other_party = [[Pergerakan Kebebasan Sosialis Nasional|NSFB]] (1924–1925) | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Margarethe Schmidt|1909|1925|end=div}} * {{marriage|[[Mathilde von Kemnitz]]|1925}} }} | relatives = [[Hans Ludendorff]] (adik)<br />[[Heinz Pernet]] (anak tiri) | signature = Erich Ludendorff signature.svg | allegiance = {{ubl|{{flag|German Empire}}|{{flag|Kingdom of Prussia}} }} | branch = {{Tree list}} * [[Tentera Darat Imperial Jerman]] ** [[Tentera Darat Prusia]] {{Tree list/end}} | service_years = 1883–1918 | rank = {{lang|de|[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]}} | battles = {{hidden |Expand list: |{{tree list}} * [[Perang Dunia I]] ** [[Pencerobohan Rusia ke atas Prusia Timur (1914)]] *** [[Pertempuran Tannenberg]] *** [[Pertempuran Pertama Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Sungai Vistula]] ** [[Pertempuran Łódź (1914)|Pertempuran Łódź]] ** [[Pertempuran Kedua Tasik Masuria|Pertempuran Musim Sejuk Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Humin-Bolimów]] ** [[Pertempuran Łomża]] ** [[Pengunduran Besar (Rusia)|Penyerangan musim panas Jerman (1915)]] ** [[Penyerangan Bug–Narew]] ** [[Pengepungan Novogeorgievsk]] ** [[Penyerangan Riga–Šiauliai|Penyerangan Riga–Schaulen]] ** [[Pertempuran Vilnius (1915)|Penyerangan Vilno-Dvinsk]] ** [[Penyerangan Tasik Naroch|Tasik Naroch]] ** [[Penyerangan Baranovichi]] ** [[Penyerangan Brusilov]] ** [[Pertempuran Somme Kedua]] ** [[Penyerangan musim bunga Jerman]] ** [[Pertempuran Marne Kedua]] * [[Kapp-Putsch]] * [[Bierkeller-Putsch|Beer Hall Putsch]] {{tree list/end}} |headerstyle=background:#dbdbdb }} | mawards = {{section link|#Pingat dan anugerah kebesaran}} }} '''Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff''' (kadang kala dipanggil '''von Ludendorff''')<ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,927693,00.html |title=Foreign News: Lord Kitchener |work=Time |date=1925 |accessdate=27 March 2011 |archive-date=2013-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130721181543/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,927693,00.html |url-status=dead }}</ref> (9 April 1865 – 20 Disember 1937) ialah seorang jeneral [[Empayar Jerman|Jerman]], pemenang dalam [[Pertempuran Liège]], dan dalam [[Pertempuran Tannenberg]]. Mulai Ogos 1916, pelantikan beliau sebagai [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]] (Asisten Ketua Staf 1) menjadikan beliau pemimpin (bersama dengan [[Paul von Hindenburg]]) gerakan perang tentera darat Jerman semasa [[Perang Dunia Pertama]], sehinggalah perletakkan jawatannya pada bulan Oktober 1918.<ref name="firstworldwar1">{{cite web|author=Saturday, 22 August 2009 Michael Duffy |url=http://www.firstworldwar.com/bio/hindenburg.htm |title=Who's Who – Paul von Hindenburg |publisher=First World War.com |date=2009-08-22 |accessdate=2012-05-16}}</ref><ref>{{cite web|author=Saturday, 22 August 2009 Michael Duffy |url=http://www.firstworldwar.com/bio/ludendorff.htm |title=Who's Who – Erich Ludendorff |publisher=First World War.com |date=2009-08-22 |accessdate=2012-05-16}}</ref> Selepas perang, Ludendorff menjadi seorang ketua nasionalis yang terkemuka dan seorang penganjur [[legenda tikam dari belakang]] iaitu tentang pengkhianatan pihak [[Marxisme]] dan [[Republikanisme|Republikan]] terhadap [[Tentera Darat (Empayar Jerman)|Tentera Darat Jerman]] dalam [[Perjanjian Versailles]]. Beliau mengambil bahagian dalam [[Kapp Putsch|kudeta]] [[Wolfgang Kapp]] pada tahun 1920 dan ''[[Beer Hall Putsch]]'' [[Adolf Hitler]] yang gagal pada tahun 1923. Pada tahun 1925 beliau bertanding untuk jawatan [[Presiden Jerman|presiden]] menentang rakan sekerjanya, [[Paul von Hindenburg]] (Ludendorff menuduh Hindenburg meraih kepujian yang sepatutnya milik Ludendorff ekoran kejayaannya menentang [[Empayar Rusia|Rusia]].<ref name="firstworldwar1"/><ref>{{cite web|author=Andreas Dorpalen |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266224/Paul-von-Hindenburg |title=Paul von Hindenburg (German president) : Introduction – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date= |accessdate=2012-05-16}}</ref> Dari tahun 1924 hingga 1928 beliau mewakili ''[[Parti Kebebasan Rakyat Jerman]]'' di dalam [[Reichstag|Parlimen Jerman]]. Selepas Perang Dunia Pertama Ludendorff mengembangkan konsep "[[Perang total]]"; beliau menerbitkan buku berjudul ''Der Totale Krieg'' (''Perang Total'') pada tahun 1935&mdash;dalam buku ini beliau menunjukkan pendapat yang keseluruhan kekuatan fizikal dan moral negara harus digembleng oleh sebab [[Aman|keamanan]] hanya merupakan tempoh antara peperangan.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/350726/Erich-Ludendorff |title=Erich Ludendorff (German general) : Introduction – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date=1937-12-20 |accessdate=2012-05-16}}</ref> Ludendorff merupakan penerima darjah-darjah ''[[Grand Cross of the Iron Cross]]'' dan ''[[Pour le Merite]]''. [[File:Erich Ludendorff.jpg|thumbnail|200px|Ludendorff pada 1918]] == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 15 April 1881 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 24 Mac 1890 * ''[[Hauptmann]]'' - 22 Mac 1895 * ''[[Major]]'' - 19 September 1901 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 18 Mei 1908 * ''[[Oberst]]'' - 21 April 1911 * ''[[Generalmajor]]'' - 22 April 1914 * ''[[Generalleutnant]]'' - 27 November 1914 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 29 Ogos 1916 == Pingat dan anugerah kebesaran == * [[Iron Cross]] kelas 1 dan 2 * Pingat Kesatria [[Darjah Tentera Max Joseph]] (Bavaria) * Panglima Besar [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] berserta Bintang * [[Pour le Merite]] (Prusia) * [[Grand Cross of the Iron Cross]] * Knight of the [[Military Order of St. Henry]] (Saxony) * Knight of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] (Württemberg) * Knight Grand Cross of the [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis]] with Swords and laurel * [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 2nd class (Mecklenburg-Schwerin) * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Military Merit Cross]], 1st class with war decoration (Austria-Hungary) * Gold [[Military Merit Medal (Austria-Hungary)|Military Merit Medal]] ("Signum Laudis", Austria-Hungary) == Lihat juga == * [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Maharaja Wilhelm II]] * [[Paul von Hindenburg]] * [[Alfred von Tirpitz]] * [[Erich von Falkenhayn]] * [[Helmuth von Moltke]] * [[Maximilian von Prittwitz]] * [[Wilhelm Groener]] * [[Max Hoffmann]] * [[Leopold Maximilian]] * [[August von Mackensen]] * [[Friedrich Ebert]] * [[Adolf Hitler]] == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar== {{Wikiquote}} {{Commons category}} * https://prussianmachine.com/aok/ludendorff.htm * [https://www.theatlantic.com/issues/17jun/mencken.htm Ludendorff by H. L. Mencken] published in the June 1917 edition of the ''Atlantic Monthly'' * [http://www.spartacus-educational.com/FWWludendorff.htm Biography of Erich Ludendorff] from [[Spartacus Educational]] * [[iarchive:MyWarMemories19481918|''My War Memories'' by Erich Ludendorff]] at [[Internet Archive|archive.org]] * {{Find a Grave|23084117}} * {{PM20|FID=pe/011695}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before=[[Woodrow Wilson]]}} {{S-ttl|title=[[Time (majalah)|Kulit Depan Majalah ''Time'']] |years=19 November 1923}} {{S-aft|after=[[Hugh S. Gibson]]}} {{s-end}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Nazisme}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ludendorff, Erich}} [[Category:Kelahiran 1865]] [[Category:Kematian 1937]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Pemimpin Nazi]] ob19rjx1842lgi2etpm4r755ik3dh6s 6844495 6844494 2026-05-09T04:37:40Z Zayn al aziz 117578 /* */ 6844495 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Erich Ludendorff | image = Erich Ludendorff 1924 Portrait (3x4 cropped)(2).jpg | alt = | caption = Ludendorff pada 1924 | office2 = Ahli Parlimen [[Reichstag (Republik Weimar)|Reichstag]]<br />bagi ''[[:de:Reichswahlvorschlag|Reichswahlvorschlag]]'' | term_start2 = [[Pilihan raya persekutuan Jerman Mei 1924|27 Mei 1924]] | term_end2 = [[Pilihan raya persekutuan Jerman 1928|1 Julai 1928]] | predecessor2 = ''Daerah berbilang wakil'' | successor2 = ''Daerah berbilang wakil'' | office1 = [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]]<br />[[Staf Am Jerman|Staf Am Besar]] | term_start1 = 29 Ogos 1916 | term_end1 = 26 Oktober 1918 | 1blankname1 = Chief{{efn|'''Full title''': Chief of the [[German General Staff|Great General Staff]]}} | 1namedata1 = [[Paul von Hindenburg]] | predecessor1 = [[Hugo von Freytag-Loringhoven]] | successor1 = [[Wilhelm Groener]] | birth_name = Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff | birth_date = {{birth date|1865|4|9|df=y}} | birth_place = [[Kruszewnia]], [[Kerajaan Prusia]] | death_date = {{death date and age|1937|12|20|1865|4|9|df=y}} | death_place = [[Munich]], [[Jerman Nazi]] | party = [[Parti Kebebasan Völkisch Jerman|DVFP]] | other_party = [[Pergerakan Kebebasan Sosialis Nasional|NSFB]] (1924–1925) | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Margarethe Schmidt|1909|1925|end=div}} * {{marriage|[[Mathilde von Kemnitz]]|1925}} }} | relatives = [[Hans Ludendorff]] (adik)<br />[[Heinz Pernet]] (anak tiri) | signature = Erich Ludendorff signature.svg | allegiance = {{ubl|{{flag|German Empire}}|{{flag|Kingdom of Prussia}} }} | branch = {{Tree list}} * [[Tentera Darat Imperial Jerman]] ** [[Tentera Darat Prusia]] {{Tree list/end}} | serviceyears = 1883–1918 | rank = {{lang|de|[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]}} | battles = {{hidden |Expand list: |{{tree list}} * [[Perang Dunia I]] ** [[Pencerobohan Rusia ke atas Prusia Timur (1914)]] *** [[Pertempuran Tannenberg]] *** [[Pertempuran Pertama Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Sungai Vistula]] ** [[Pertempuran Łódź (1914)|Pertempuran Łódź]] ** [[Pertempuran Kedua Tasik Masuria|Pertempuran Musim Sejuk Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Humin-Bolimów]] ** [[Pertempuran Łomża]] ** [[Pengunduran Besar (Rusia)|Penyerangan musim panas Jerman (1915)]] ** [[Penyerangan Bug–Narew]] ** [[Pengepungan Novogeorgievsk]] ** [[Penyerangan Riga–Šiauliai|Penyerangan Riga–Schaulen]] ** [[Pertempuran Vilnius (1915)|Penyerangan Vilno-Dvinsk]] ** [[Penyerangan Tasik Naroch|Tasik Naroch]] ** [[Penyerangan Baranovichi]] ** [[Penyerangan Brusilov]] ** [[Pertempuran Somme Kedua]] ** [[Penyerangan musim bunga Jerman]] ** [[Pertempuran Marne Kedua]] * [[Kapp-Putsch]] * [[Bierkeller-Putsch|Beer Hall Putsch]] {{tree list/end}} |headerstyle=background:#dbdbdb }} | mawards = {{section link|#Pingat dan anugerah kebesaran}} }} '''Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff''' (kadang kala dipanggil '''von Ludendorff''')<ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,927693,00.html |title=Foreign News: Lord Kitchener |work=Time |date=1925 |accessdate=27 March 2011 |archive-date=2013-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130721181543/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,927693,00.html |url-status=dead }}</ref> (9 April 1865 – 20 Disember 1937) ialah seorang jeneral [[Empayar Jerman|Jerman]], pemenang dalam [[Pertempuran Liège]], dan dalam [[Pertempuran Tannenberg]]. Mulai Ogos 1916, pelantikan beliau sebagai [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]] (Asisten Ketua Staf 1) menjadikan beliau pemimpin (bersama dengan [[Paul von Hindenburg]]) gerakan perang tentera darat Jerman semasa [[Perang Dunia Pertama]], sehinggalah perletakkan jawatannya pada bulan Oktober 1918.<ref name="firstworldwar1">{{cite web|author=Saturday, 22 August 2009 Michael Duffy |url=http://www.firstworldwar.com/bio/hindenburg.htm |title=Who's Who – Paul von Hindenburg |publisher=First World War.com |date=2009-08-22 |accessdate=2012-05-16}}</ref><ref>{{cite web|author=Saturday, 22 August 2009 Michael Duffy |url=http://www.firstworldwar.com/bio/ludendorff.htm |title=Who's Who – Erich Ludendorff |publisher=First World War.com |date=2009-08-22 |accessdate=2012-05-16}}</ref> Selepas perang, Ludendorff menjadi seorang ketua nasionalis yang terkemuka dan seorang penganjur [[legenda tikam dari belakang]] iaitu tentang pengkhianatan pihak [[Marxisme]] dan [[Republikanisme|Republikan]] terhadap [[Tentera Darat (Empayar Jerman)|Tentera Darat Jerman]] dalam [[Perjanjian Versailles]]. Beliau mengambil bahagian dalam [[Kapp Putsch|kudeta]] [[Wolfgang Kapp]] pada tahun 1920 dan ''[[Beer Hall Putsch]]'' [[Adolf Hitler]] yang gagal pada tahun 1923. Pada tahun 1925 beliau bertanding untuk jawatan [[Presiden Jerman|presiden]] menentang rakan sekerjanya, [[Paul von Hindenburg]] (Ludendorff menuduh Hindenburg meraih kepujian yang sepatutnya milik Ludendorff ekoran kejayaannya menentang [[Empayar Rusia|Rusia]].<ref name="firstworldwar1"/><ref>{{cite web|author=Andreas Dorpalen |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266224/Paul-von-Hindenburg |title=Paul von Hindenburg (German president) : Introduction – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date= |accessdate=2012-05-16}}</ref> Dari tahun 1924 hingga 1928 beliau mewakili ''[[Parti Kebebasan Rakyat Jerman]]'' di dalam [[Reichstag|Parlimen Jerman]]. Selepas Perang Dunia Pertama Ludendorff mengembangkan konsep "[[Perang total]]"; beliau menerbitkan buku berjudul ''Der Totale Krieg'' (''Perang Total'') pada tahun 1935&mdash;dalam buku ini beliau menunjukkan pendapat yang keseluruhan kekuatan fizikal dan moral negara harus digembleng oleh sebab [[Aman|keamanan]] hanya merupakan tempoh antara peperangan.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/350726/Erich-Ludendorff |title=Erich Ludendorff (German general) : Introduction – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date=1937-12-20 |accessdate=2012-05-16}}</ref> Ludendorff merupakan penerima darjah-darjah ''[[Grand Cross of the Iron Cross]]'' dan ''[[Pour le Merite]]''. [[File:Erich Ludendorff.jpg|thumbnail|200px|Ludendorff pada 1918]] == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 15 April 1881 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 24 Mac 1890 * ''[[Hauptmann]]'' - 22 Mac 1895 * ''[[Major]]'' - 19 September 1901 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 18 Mei 1908 * ''[[Oberst]]'' - 21 April 1911 * ''[[Generalmajor]]'' - 22 April 1914 * ''[[Generalleutnant]]'' - 27 November 1914 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 29 Ogos 1916 == Pingat dan anugerah kebesaran == * [[Iron Cross]] kelas 1 dan 2 * Pingat Kesatria [[Darjah Tentera Max Joseph]] (Bavaria) * Panglima Besar [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] berserta Bintang * [[Pour le Merite]] (Prusia) * [[Grand Cross of the Iron Cross]] * Knight of the [[Military Order of St. Henry]] (Saxony) * Knight of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] (Württemberg) * Knight Grand Cross of the [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis]] with Swords and laurel * [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 2nd class (Mecklenburg-Schwerin) * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Military Merit Cross]], 1st class with war decoration (Austria-Hungary) * Gold [[Military Merit Medal (Austria-Hungary)|Military Merit Medal]] ("Signum Laudis", Austria-Hungary) == Lihat juga == * [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Maharaja Wilhelm II]] * [[Paul von Hindenburg]] * [[Alfred von Tirpitz]] * [[Erich von Falkenhayn]] * [[Helmuth von Moltke]] * [[Maximilian von Prittwitz]] * [[Wilhelm Groener]] * [[Max Hoffmann]] * [[Leopold Maximilian]] * [[August von Mackensen]] * [[Friedrich Ebert]] * [[Adolf Hitler]] == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar== {{Wikiquote}} {{Commons category}} * https://prussianmachine.com/aok/ludendorff.htm * [https://www.theatlantic.com/issues/17jun/mencken.htm Ludendorff by H. L. Mencken] published in the June 1917 edition of the ''Atlantic Monthly'' * [http://www.spartacus-educational.com/FWWludendorff.htm Biography of Erich Ludendorff] from [[Spartacus Educational]] * [[iarchive:MyWarMemories19481918|''My War Memories'' by Erich Ludendorff]] at [[Internet Archive|archive.org]] * {{Find a Grave|23084117}} * {{PM20|FID=pe/011695}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before=[[Woodrow Wilson]]}} {{S-ttl|title=[[Time (majalah)|Kulit Depan Majalah ''Time'']] |years=19 November 1923}} {{S-aft|after=[[Hugh S. Gibson]]}} {{s-end}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Nazisme}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ludendorff, Erich}} [[Category:Kelahiran 1865]] [[Category:Kematian 1937]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Pemimpin Nazi]] h0z7o8zgnx3p30qgvukgsrec4h9o6cl 6844496 6844495 2026-05-09T04:39:17Z Zayn al aziz 117578 /* */ 6844496 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Erich Ludendorff | image = Erich Ludendorff 1924 Portrait (3x4 cropped)(2).jpg | alt = | caption = Ludendorff pada 1924 | office2 = Ahli Parlimen [[Reichstag (Republik Weimar)|Reichstag]]<br />bagi ''[[:de:Reichswahlvorschlag|Reichswahlvorschlag]]'' | term_start2 = [[Pilihan raya persekutuan Jerman Mei 1924|27 Mei 1924]] | term_end2 = [[Pilihan raya persekutuan Jerman 1928|1 Julai 1928]] | predecessor2 = ''Daerah berbilang wakil'' | successor2 = ''Daerah berbilang wakil'' | office1 = [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]]<br />[[Staf Am Jerman|Staf Am Besar]] | term_start1 = 29 Ogos 1916 | term_end1 = 26 Oktober 1918 | 1blankname1 = Chief{{efn|'''Full title''': Chief of the [[German General Staff|Great General Staff]]}} | 1namedata1 = [[Paul von Hindenburg]] | predecessor1 = [[Hugo von Freytag-Loringhoven]] | successor1 = [[Wilhelm Groener]] | birth_name = Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff | birth_date = {{birth date|1865|4|9|df=y}} | birth_place = [[Kruszewnia]], [[Kerajaan Prusia]] | death_date = {{death date and age|1937|12|20|1865|4|9|df=y}} | death_place = [[Munich]], [[Jerman Nazi]] | party = [[Parti Kebebasan Völkisch Jerman|DVFP]] | otherparty = [[Pergerakan Kebebasan Sosialis Nasional|NSFB]] (1924–1925) | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Margarethe Schmidt|1909|1925|end=div}} * {{marriage|[[Mathilde von Kemnitz]]|1925}} }} | relatives = [[Hans Ludendorff]] (adik)<br />[[Heinz Pernet]] (anak tiri) | signature = Erich Ludendorff signature.svg | allegiance = {{ubl|{{flag|German Empire}}|{{flag|Kingdom of Prussia}} }} | branch = {{Tree list}} * [[Tentera Darat Imperial Jerman]] ** [[Tentera Darat Prusia]] {{Tree list/end}} | serviceyears = 1883–1918 | rank = {{lang|de|[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]}} | battles = {{hidden |Expand list: |{{tree list}} * [[Perang Dunia I]] ** [[Pencerobohan Rusia ke atas Prusia Timur (1914)]] *** [[Pertempuran Tannenberg]] *** [[Pertempuran Pertama Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Sungai Vistula]] ** [[Pertempuran Łódź (1914)|Pertempuran Łódź]] ** [[Pertempuran Kedua Tasik Masuria|Pertempuran Musim Sejuk Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Humin-Bolimów]] ** [[Pertempuran Łomża]] ** [[Pengunduran Besar (Rusia)|Penyerangan musim panas Jerman (1915)]] ** [[Penyerangan Bug–Narew]] ** [[Pengepungan Novogeorgievsk]] ** [[Penyerangan Riga–Šiauliai|Penyerangan Riga–Schaulen]] ** [[Pertempuran Vilnius (1915)|Penyerangan Vilno-Dvinsk]] ** [[Penyerangan Tasik Naroch|Tasik Naroch]] ** [[Penyerangan Baranovichi]] ** [[Penyerangan Brusilov]] ** [[Pertempuran Somme Kedua]] ** [[Penyerangan musim bunga Jerman]] ** [[Pertempuran Marne Kedua]] * [[Kapp-Putsch]] * [[Bierkeller-Putsch|Beer Hall Putsch]] {{tree list/end}} |headerstyle=background:#dbdbdb }} | mawards = {{section link|#Pingat dan anugerah kebesaran}} }} '''Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff''' (kadang kala dipanggil '''von Ludendorff''')<ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,927693,00.html |title=Foreign News: Lord Kitchener |work=Time |date=1925 |accessdate=27 March 2011 |archive-date=2013-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130721181543/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,927693,00.html |url-status=dead }}</ref> (9 April 1865 – 20 Disember 1937) ialah seorang jeneral [[Empayar Jerman|Jerman]], pemenang dalam [[Pertempuran Liège]], dan dalam [[Pertempuran Tannenberg]]. Mulai Ogos 1916, pelantikan beliau sebagai [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]] (Asisten Ketua Staf 1) menjadikan beliau pemimpin (bersama dengan [[Paul von Hindenburg]]) gerakan perang tentera darat Jerman semasa [[Perang Dunia Pertama]], sehinggalah perletakkan jawatannya pada bulan Oktober 1918.<ref name="firstworldwar1">{{cite web|author=Saturday, 22 August 2009 Michael Duffy |url=http://www.firstworldwar.com/bio/hindenburg.htm |title=Who's Who – Paul von Hindenburg |publisher=First World War.com |date=2009-08-22 |accessdate=2012-05-16}}</ref><ref>{{cite web|author=Saturday, 22 August 2009 Michael Duffy |url=http://www.firstworldwar.com/bio/ludendorff.htm |title=Who's Who – Erich Ludendorff |publisher=First World War.com |date=2009-08-22 |accessdate=2012-05-16}}</ref> Selepas perang, Ludendorff menjadi seorang ketua nasionalis yang terkemuka dan seorang penganjur [[legenda tikam dari belakang]] iaitu tentang pengkhianatan pihak [[Marxisme]] dan [[Republikanisme|Republikan]] terhadap [[Tentera Darat (Empayar Jerman)|Tentera Darat Jerman]] dalam [[Perjanjian Versailles]]. Beliau mengambil bahagian dalam [[Kapp Putsch|kudeta]] [[Wolfgang Kapp]] pada tahun 1920 dan ''[[Beer Hall Putsch]]'' [[Adolf Hitler]] yang gagal pada tahun 1923. Pada tahun 1925 beliau bertanding untuk jawatan [[Presiden Jerman|presiden]] menentang rakan sekerjanya, [[Paul von Hindenburg]] (Ludendorff menuduh Hindenburg meraih kepujian yang sepatutnya milik Ludendorff ekoran kejayaannya menentang [[Empayar Rusia|Rusia]].<ref name="firstworldwar1"/><ref>{{cite web|author=Andreas Dorpalen |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266224/Paul-von-Hindenburg |title=Paul von Hindenburg (German president) : Introduction – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date= |accessdate=2012-05-16}}</ref> Dari tahun 1924 hingga 1928 beliau mewakili ''[[Parti Kebebasan Rakyat Jerman]]'' di dalam [[Reichstag|Parlimen Jerman]]. Selepas Perang Dunia Pertama Ludendorff mengembangkan konsep "[[Perang total]]"; beliau menerbitkan buku berjudul ''Der Totale Krieg'' (''Perang Total'') pada tahun 1935&mdash;dalam buku ini beliau menunjukkan pendapat yang keseluruhan kekuatan fizikal dan moral negara harus digembleng oleh sebab [[Aman|keamanan]] hanya merupakan tempoh antara peperangan.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/350726/Erich-Ludendorff |title=Erich Ludendorff (German general) : Introduction – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date=1937-12-20 |accessdate=2012-05-16}}</ref> Ludendorff merupakan penerima darjah-darjah ''[[Grand Cross of the Iron Cross]]'' dan ''[[Pour le Merite]]''. [[File:Erich Ludendorff.jpg|thumbnail|200px|Ludendorff pada 1918]] == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 15 April 1881 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 24 Mac 1890 * ''[[Hauptmann]]'' - 22 Mac 1895 * ''[[Major]]'' - 19 September 1901 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 18 Mei 1908 * ''[[Oberst]]'' - 21 April 1911 * ''[[Generalmajor]]'' - 22 April 1914 * ''[[Generalleutnant]]'' - 27 November 1914 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 29 Ogos 1916 == Pingat dan anugerah kebesaran == * [[Iron Cross]] kelas 1 dan 2 * Pingat Kesatria [[Darjah Tentera Max Joseph]] (Bavaria) * Panglima Besar [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] berserta Bintang * [[Pour le Merite]] (Prusia) * [[Grand Cross of the Iron Cross]] * Knight of the [[Military Order of St. Henry]] (Saxony) * Knight of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] (Württemberg) * Knight Grand Cross of the [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis]] with Swords and laurel * [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 2nd class (Mecklenburg-Schwerin) * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Military Merit Cross]], 1st class with war decoration (Austria-Hungary) * Gold [[Military Merit Medal (Austria-Hungary)|Military Merit Medal]] ("Signum Laudis", Austria-Hungary) == Lihat juga == * [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Maharaja Wilhelm II]] * [[Paul von Hindenburg]] * [[Alfred von Tirpitz]] * [[Erich von Falkenhayn]] * [[Helmuth von Moltke]] * [[Maximilian von Prittwitz]] * [[Wilhelm Groener]] * [[Max Hoffmann]] * [[Leopold Maximilian]] * [[August von Mackensen]] * [[Friedrich Ebert]] * [[Adolf Hitler]] == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar== {{Wikiquote}} {{Commons category}} * https://prussianmachine.com/aok/ludendorff.htm * [https://www.theatlantic.com/issues/17jun/mencken.htm Ludendorff by H. L. Mencken] published in the June 1917 edition of the ''Atlantic Monthly'' * [http://www.spartacus-educational.com/FWWludendorff.htm Biography of Erich Ludendorff] from [[Spartacus Educational]] * [[iarchive:MyWarMemories19481918|''My War Memories'' by Erich Ludendorff]] at [[Internet Archive|archive.org]] * {{Find a Grave|23084117}} * {{PM20|FID=pe/011695}} {{S-start}} {{S-ach}} {{S-bef|before=[[Woodrow Wilson]]}} {{S-ttl|title=[[Time (majalah)|Kulit Depan Majalah ''Time'']] |years=19 November 1923}} {{S-aft|after=[[Hugh S. Gibson]]}} {{s-end}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Nazisme}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ludendorff, Erich}} [[Category:Kelahiran 1865]] [[Category:Kematian 1937]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Pemimpin Nazi]] 8yks9h1gdgb4l9mrky6zsgs4buu6wbj 6844498 6844496 2026-05-09T04:45:34Z Zayn al aziz 117578 /* Pautan luar */ 6844498 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Erich Ludendorff | image = Erich Ludendorff 1924 Portrait (3x4 cropped)(2).jpg | alt = | caption = Ludendorff pada 1924 | office2 = Ahli Parlimen [[Reichstag (Republik Weimar)|Reichstag]]<br />bagi ''[[:de:Reichswahlvorschlag|Reichswahlvorschlag]]'' | term_start2 = [[Pilihan raya persekutuan Jerman Mei 1924|27 Mei 1924]] | term_end2 = [[Pilihan raya persekutuan Jerman 1928|1 Julai 1928]] | predecessor2 = ''Daerah berbilang wakil'' | successor2 = ''Daerah berbilang wakil'' | office1 = [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]]<br />[[Staf Am Jerman|Staf Am Besar]] | term_start1 = 29 Ogos 1916 | term_end1 = 26 Oktober 1918 | 1blankname1 = Chief{{efn|'''Full title''': Chief of the [[German General Staff|Great General Staff]]}} | 1namedata1 = [[Paul von Hindenburg]] | predecessor1 = [[Hugo von Freytag-Loringhoven]] | successor1 = [[Wilhelm Groener]] | birth_name = Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff | birth_date = {{birth date|1865|4|9|df=y}} | birth_place = [[Kruszewnia]], [[Kerajaan Prusia]] | death_date = {{death date and age|1937|12|20|1865|4|9|df=y}} | death_place = [[Munich]], [[Jerman Nazi]] | party = [[Parti Kebebasan Völkisch Jerman|DVFP]] | otherparty = [[Pergerakan Kebebasan Sosialis Nasional|NSFB]] (1924–1925) | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Margarethe Schmidt|1909|1925|end=div}} * {{marriage|[[Mathilde von Kemnitz]]|1925}} }} | relatives = [[Hans Ludendorff]] (adik)<br />[[Heinz Pernet]] (anak tiri) | signature = Erich Ludendorff signature.svg | allegiance = {{ubl|{{flag|German Empire}}|{{flag|Kingdom of Prussia}} }} | branch = {{Tree list}} * [[Tentera Darat Imperial Jerman]] ** [[Tentera Darat Prusia]] {{Tree list/end}} | serviceyears = 1883–1918 | rank = {{lang|de|[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]}} | battles = {{hidden |Expand list: |{{tree list}} * [[Perang Dunia I]] ** [[Pencerobohan Rusia ke atas Prusia Timur (1914)]] *** [[Pertempuran Tannenberg]] *** [[Pertempuran Pertama Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Sungai Vistula]] ** [[Pertempuran Łódź (1914)|Pertempuran Łódź]] ** [[Pertempuran Kedua Tasik Masuria|Pertempuran Musim Sejuk Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Humin-Bolimów]] ** [[Pertempuran Łomża]] ** [[Pengunduran Besar (Rusia)|Penyerangan musim panas Jerman (1915)]] ** [[Penyerangan Bug–Narew]] ** [[Pengepungan Novogeorgievsk]] ** [[Penyerangan Riga–Šiauliai|Penyerangan Riga–Schaulen]] ** [[Pertempuran Vilnius (1915)|Penyerangan Vilno-Dvinsk]] ** [[Penyerangan Tasik Naroch|Tasik Naroch]] ** [[Penyerangan Baranovichi]] ** [[Penyerangan Brusilov]] ** [[Pertempuran Somme Kedua]] ** [[Penyerangan musim bunga Jerman]] ** [[Pertempuran Marne Kedua]] * [[Kapp-Putsch]] * [[Bierkeller-Putsch|Beer Hall Putsch]] {{tree list/end}} |headerstyle=background:#dbdbdb }} | mawards = {{section link|#Pingat dan anugerah kebesaran}} }} '''Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff''' (kadang kala dipanggil '''von Ludendorff''')<ref>{{cite news |url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,927693,00.html |title=Foreign News: Lord Kitchener |work=Time |date=1925 |accessdate=27 March 2011 |archive-date=2013-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130721181543/http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,927693,00.html |url-status=dead }}</ref> (9 April 1865 – 20 Disember 1937) ialah seorang jeneral [[Empayar Jerman|Jerman]], pemenang dalam [[Pertempuran Liège]], dan dalam [[Pertempuran Tannenberg]]. Mulai Ogos 1916, pelantikan beliau sebagai [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]] (Asisten Ketua Staf 1) menjadikan beliau pemimpin (bersama dengan [[Paul von Hindenburg]]) gerakan perang tentera darat Jerman semasa [[Perang Dunia Pertama]], sehinggalah perletakkan jawatannya pada bulan Oktober 1918.<ref name="firstworldwar1">{{cite web|author=Saturday, 22 August 2009 Michael Duffy |url=http://www.firstworldwar.com/bio/hindenburg.htm |title=Who's Who – Paul von Hindenburg |publisher=First World War.com |date=2009-08-22 |accessdate=2012-05-16}}</ref><ref>{{cite web|author=Saturday, 22 August 2009 Michael Duffy |url=http://www.firstworldwar.com/bio/ludendorff.htm |title=Who's Who – Erich Ludendorff |publisher=First World War.com |date=2009-08-22 |accessdate=2012-05-16}}</ref> Selepas perang, Ludendorff menjadi seorang ketua nasionalis yang terkemuka dan seorang penganjur [[legenda tikam dari belakang]] iaitu tentang pengkhianatan pihak [[Marxisme]] dan [[Republikanisme|Republikan]] terhadap [[Tentera Darat (Empayar Jerman)|Tentera Darat Jerman]] dalam [[Perjanjian Versailles]]. Beliau mengambil bahagian dalam [[Kapp Putsch|kudeta]] [[Wolfgang Kapp]] pada tahun 1920 dan ''[[Beer Hall Putsch]]'' [[Adolf Hitler]] yang gagal pada tahun 1923. Pada tahun 1925 beliau bertanding untuk jawatan [[Presiden Jerman|presiden]] menentang rakan sekerjanya, [[Paul von Hindenburg]] (Ludendorff menuduh Hindenburg meraih kepujian yang sepatutnya milik Ludendorff ekoran kejayaannya menentang [[Empayar Rusia|Rusia]].<ref name="firstworldwar1"/><ref>{{cite web|author=Andreas Dorpalen |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/266224/Paul-von-Hindenburg |title=Paul von Hindenburg (German president) : Introduction – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date= |accessdate=2012-05-16}}</ref> Dari tahun 1924 hingga 1928 beliau mewakili ''[[Parti Kebebasan Rakyat Jerman]]'' di dalam [[Reichstag|Parlimen Jerman]]. Selepas Perang Dunia Pertama Ludendorff mengembangkan konsep "[[Perang total]]"; beliau menerbitkan buku berjudul ''Der Totale Krieg'' (''Perang Total'') pada tahun 1935&mdash;dalam buku ini beliau menunjukkan pendapat yang keseluruhan kekuatan fizikal dan moral negara harus digembleng oleh sebab [[Aman|keamanan]] hanya merupakan tempoh antara peperangan.<ref>{{cite web|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/350726/Erich-Ludendorff |title=Erich Ludendorff (German general) : Introduction – Britannica Online Encyclopedia |publisher=Britannica.com |date=1937-12-20 |accessdate=2012-05-16}}</ref> Ludendorff merupakan penerima darjah-darjah ''[[Grand Cross of the Iron Cross]]'' dan ''[[Pour le Merite]]''. [[File:Erich Ludendorff.jpg|thumbnail|200px|Ludendorff pada 1918]] == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 15 April 1881 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 24 Mac 1890 * ''[[Hauptmann]]'' - 22 Mac 1895 * ''[[Major]]'' - 19 September 1901 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 18 Mei 1908 * ''[[Oberst]]'' - 21 April 1911 * ''[[Generalmajor]]'' - 22 April 1914 * ''[[Generalleutnant]]'' - 27 November 1914 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 29 Ogos 1916 == Pingat dan anugerah kebesaran == * [[Iron Cross]] kelas 1 dan 2 * Pingat Kesatria [[Darjah Tentera Max Joseph]] (Bavaria) * Panglima Besar [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] berserta Bintang * [[Pour le Merite]] (Prusia) * [[Grand Cross of the Iron Cross]] * Knight of the [[Military Order of St. Henry]] (Saxony) * Knight of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] (Württemberg) * Knight Grand Cross of the [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis]] with Swords and laurel * [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 2nd class (Mecklenburg-Schwerin) * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Military Merit Cross]], 1st class with war decoration (Austria-Hungary) * Gold [[Military Merit Medal (Austria-Hungary)|Military Merit Medal]] ("Signum Laudis", Austria-Hungary) == Lihat juga == * [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Maharaja Wilhelm II]] * [[Paul von Hindenburg]] * [[Alfred von Tirpitz]] * [[Erich von Falkenhayn]] * [[Helmuth von Moltke]] * [[Maximilian von Prittwitz]] * [[Wilhelm Groener]] * [[Max Hoffmann]] * [[Leopold Maximilian]] * [[August von Mackensen]] * [[Friedrich Ebert]] * [[Adolf Hitler]] == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar== {{Wikiquote}} {{Commons category}} * https://prussianmachine.com/aok/ludendorff.htm * [https://www.theatlantic.com/issues/17jun/mencken.htm Ludendorff by H. L. Mencken] published in the June 1917 edition of the ''Atlantic Monthly'' * [http://www.spartacus-educational.com/FWWludendorff.htm Biography of Erich Ludendorff] from [[Spartacus Educational]] * [[iarchive:MyWarMemories19481918|''My War Memories'' by Erich Ludendorff]] at [[Internet Archive|archive.org]] * {{Find a Grave|23084117}} * {{PM20|FID=pe/011695}} {{S-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[Hugo von Freytag-Loringhoven]]}} {{s-ttl|title=Kuartermaster Jeneral Pertama Tentera Darat Jerman|years=29 Ogos 1916 – 26 Oktober 1918 }} {{s-aft|after=[[Wilhelm Groener]]}} {{S-ach}} {{S-bef|before=[[Woodrow Wilson]]}} {{S-ttl|title=[[Time (majalah)|Kulit Depan Majalah ''Time'']] |years=19 November 1923}} {{S-aft|after=[[Hugh S. Gibson]]}} {{s-end}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Nazisme}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Ludendorff, Erich}} [[Category:Kelahiran 1865]] [[Category:Kematian 1937]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Pemimpin Nazi]] tnjj7igtby1t3agcvp7m2mrbo7v9dng 0 703074 6844117 6844113 2026-05-08T12:03:46Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844117 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = [[Generalfeldmarschall|'''Fil Marsyal''']]<br>Paul von Hindenburg | image = Bundesarchiv Bild 183-C06886, Paul v. Hindenburg (cropped)(2).jpg | caption = Hindenburg pada 1925 | office = [[Presiden Jerman (1919–1945)|Presiden Jerman]] | term_start = 12 Mei 1925 | term_end = 2 Ogos 1934 | chancellor = {{List collapsed|title=''Lihat senarai''|[[Hans Luther]]|[[Wilhelm Marx]]|[[Hermann Müller (ahli politik)|Hermann Müller]]|[[Heinrich Brüning]]|[[Franz von Papen]]|[[Kurt von Schleicher]]|Adolf Hitler}} | predecessor = [[Walter Simons]] {{small|(pemangku)}}<br>[[Hans Luther]] {{small|(pemangku)}}<br>[[Friedrich Ebert]] | successor = {{ubl|[[Adolf Hitler]] (sebagai ''[[Führer]]'')|[[Karl Dönitz]] (1945)}} | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar]] | term_start2 = 29 Ogos 1916 | term_end2 = 3 Julai 1919 | deputy2 = [[Erich Ludendorff]] (sebagai [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]]) | predecessor2 = [[Erich von Falkenhayn]] | successor2 = [[Wilhelm Groener]] | birth_name = Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg | birth_date = {{birth date|1847|10|2|df=y}} | birth_place = [[Poznań|Posen]], Prusia | death_date = {{Death date and age|1934|8|2|1847|10|2|df=y}} | death_place = [[Ogrodzieniec, Warmian-Masurian Voivodeship|Neudeck]], Jerman | resting_place = [[Gereja St. Elizabeth, Marburg]] | party = [[Ahli politik bebas|Bebas]] | spouse = {{marriage|[[Gertrud von Hindenburg|Gertrud von Sperling]]|1879|May 14, 1921|reason=died}} | children = 3, termasuk [[Oskar von Hindenburg|Oskar]] | parents = | relatives = [[Erich von Manstein]] (anak buah) | occupation = | signature = Paul von Hindenburg signature.svg | allegiance = {{tree list}} * [[Empayar Jerman]] ** [[Kerajaan Prusia]] {{tree list/end}} | branch = {{tree list}} * [[Tentera Darat Imperial Jerman]] ** [[Tentera Darat Prusia]] {{tree list/end}} | serviceyears = {{ubl|1866–1911|1914–1918}} | rank = ''[[Generalfeldmarschall]]'' | battles = {{hidden | Expand list: | {{tree list}} * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] * [[Perang Perancis-Prusia]] ** [[Pertempuran Gravelotte]] * [[Perang Dunia I]] ** [[Pencerobohan Rusia ke atas Prusia Timur (1914)]] *** [[Pertempuran Tannenberg]] *** [[Pertempuran Pertama Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Augustów (1914)|Pertempuran Augustów]] ** [[Pertempuran Sungai Vistula]] ** [[Pertempuran Łódź (1914)|Pertempuran Łódź]] ** [[Pertempuran Empat Sungai]] ** [[Pertempuran Kedua Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Przasnysz Pertama]] ** [[Pertempuran Humin-Bolimów]] ** [[Pertempuran Łomża]] ** [[Pengunduran Besar (Rusia)|Penyerangan musim panas Jerman (1915)]] ** [[Serangan Dead Men]] ** [[Penyerangan Bug–Narew]] ** [[Pengepungan Novogeorgievsk]] ** [[Penyerangan Riga–Šiauliai|Penyerangan Riga–Schaulen]] ** [[Pertempuran Vilnius (1915)|Penyerangan Vilno-Dvinsk]] ** [[Penyerangan Tasik Naroch]] ** [[Pertempuran Verdun]] ** [[Penyerangan Baranovichi]] ** [[Penyerangan Brusilov]] *** [[Penyerangan Brusilov kedua]] ** [[Penyerangan musim bunga Jerman]] {{tree list/end}} | headerstyle = background:#dbdbdb }} | mawards = {{ubli|[[Star of the Grand Cross of the Iron Cross]]|{{lang|fr|[[Pour le Mérite]]}} }} }} [[File:Paul von Hindenburg (1914) von Nicola Perscheid (cropped).jpg|thumb|280px|Fil Marsyal Hindenburg pada 1914]] '''Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg''' ({{Audio|De-PaulvHindenb-long.ogg|<small>listen</small>}}), dikenali secara umum sebagai '''Paul von Hindenburg''' ({{IPA-de|ˈpaʊl fɔn ˈhɪndənbʊɐ̯k|lang|De-PaulvHindenb-short.ogg}}; 2 Oktober 1847 – 2 Ogos 1934) ialah seorang [[Fil Marsyal]] (''[[Generalfeldmarschall]]'') tentera [[Jerman]]-[[Prusia]], negarawan, ahli politik dan berkhidmat sebagai [[Presiden Jerman (1919–1945)|Presiden Jerman]] kedua dari tahun 1925 hingga 1934. Hindenburg mengharungi kerjaya yang panjang dalam [[Tentera Darat Prusia]] dan telah bersara pada tahun 1911. Beliau telah dipanggil semula bertugas pada permulaan [[Perang Dunia I]] (menjadi ''[[Ober Ost]]'', singkatan ''Oberbefehlshaber Ost'' atau Panglima Tertinggi Barisan Timur), dan pertama kali mendapat perhatian negara, pada usia 66 tahun, sebagai pemenang dalam [[Pertempuran Tannenberg]] pada tahun 1914. Selaku [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar]] (''Chef des Grossen Generalstabes'') Tentera Darat Imperial Jerman sejak tahun 1916, beliau dan timbalannya, Jeneral [[Erich Ludendorff]], menjadi terkenal dikalangan rakyat Jerman sehinggakan Hindenburg mendapat pengaruh yang lebih besar daripada [[Kaiser]] Jerman sendiri. Bersama dengan Ludendorff, mereka meneruskan idea [[Lebensraum]] yang mana selepas perang diterima pakai pula oleh [[Parti Nazi]] Hitler. Hindenburg sekali lagi bersara pada tahun 1919, tetapi kembali pada kehidupan awam pada tahun 1925 untuk dipilih sebagai [[Presiden Jerman (1919–1945)|Presiden Jerman]] yang kedua. Hindenburg, selaku Presiden Jerman, melantik pemimpin Parti Nazi [[Adolf Hitler]] sebagai [[Canselor Jerman]]. Hindenburg secara peribadi memandang rendah Hitler, dengan lagak sombong merujuk Hitler sebagai "koperal Bohemia" itu (dalam bahasa Jerman ''böhmischen Gefreiten''), tersilap (secara sengaja atau tidak) dengan tempat lahir Hitler di [[Braunau]], [[Austria]] dengan pekan [[Braunau]] di [[Bohemia]]. Hitler berkali-kali dan secara paksa menekan Hindenburg bagi melantik beliau sebagai Canselor, Hindenburg berkali-kali juga menolak desakan Hitler. Walaupun berusia 84 tahun dan tidak sihat, Hindenburg telah dipujuk bertanding pilihanraya semula pada tahun 1932, kerana beliau dianggap satu-satunya calon yang boleh mengalahkan Hitler. Hindenburg telah dipilih semula dalam satu pengundian kali kedua. Meskipun beliau menentang Hitler, kestabilan politik Republik Weimar yang semakin merosot menyebabkan beliau memainkan satu peranan penting dalam kebangkitan kuasa Parti Nazi. Beliau membubarkan parlimen dua kali pada tahun 1932 dan akhirnya, atas nasihat [[Franz von Papen]], melantik Hitler sebagai [[Canselor]] pada Januari 1933. Pada bulan Februari, beliau mengeluarkan [[Dekri Kebakaran Reichstag]] yang menggantung pelbagai kebebasan awam dan pada Mac beliau menandatangani [[Akta Pengkuasaan 1933]] (Enabling Act), yang mana parlimen memberikan Hitler kuasa melaksanakan undang-undang. Hindenburg meninggal dunia pada tahun berikutnya, yang mana Hitler mengisytiharkan jawatan Presiden kosong dan selaku "Fuhrer und Reichskanzler", melantik diri sendiri sebagai [[ketua negara]]. Kapal udara terkenal [[Zeppelin]] ''[[Hindenburg]]'' yang musnah dalam [[Malapetaka Hindenburg]] pada tahun 1937 telah diberi penghormatan sempena namanya, begitu juga Empangan Hindenburg, iaitu laluan tambak yang menyambungkan pulau [[Sylt]] ke tanah besar [[Schleswig-Holstein]], dibina semasa pemerintahannya. Sebelum itu bandar [[Zabrze]] (bahasa Jerman: ''Hindenburg O.S.'') di [[Upper Silesia]], juga telah diberi nama sempena namanya pada tahun 1915. [[SMS Hindenburg]], iaitu sebuah kapal [[kruiser]] tempur yang ditauliahkan dalam Tentera Laut Imperial Jerman pada tahun 1917 dan merupakan kapal besar terakhir yang memasuki perkhidmatan tentera laut Imperial, juga telah diberi nama sempena namanya. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''Kadettenanstalt'' - 1859 * ''Hauptkadettenanstalt'' - 1863 * ''[[Leftenan Muda|Sekondeleutnant]]'' - 7 April 1866 * ''[[Leftenan|Premierleutnant]]'' - 13 April 1872 * ''[[Kapten|Hauptmann]]'' - 18 April 1878 * ''[[Mejar|Major]]'' - 12 November 1885 * ''[[Leftenan Kolonel|Oberstleutnant]]'' - 14 Februari 1891 * ''[[Kolonel|Oberst]]'' - 17 Mac 1894 * ''[[Mejar Jeneral|Generalmajor]]'' - 22 Mac 1897 * ''[[Leftenan Jeneral|Generalleutnant]]'' - 9 Julai 1900 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 22 Jun 1905 * ''[[Kolonel Jeneral|Generaloberst]]'' - 26 Ogos 1914 * ''[[Fil Marsyal|Generalfeldmarschall]]'' - 27 November 1914 == Anugerah kebesaran == Jerman * Knight of the [[Black Eagle Order]] * Grand Commander of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern|House Order of Hohenzollern]] with Swords * [[Pour le Merite]] (2 September 1914); Oak Leaves added on 23 Februari 1915 * [[Iron Cross]], Kelas 1 dan 2 * [[Grand Cross of the Iron Cross]] (9 Disember 1916) * [[Bintang Salib Besi Darjah Utama|Star of the Grand Cross of the Iron Cross]] (25 Mac 1918) * Knight Grand Cross of the [[Military Order of Max Joseph]] (Bavaria) * Knight Grand Cross of the [[Military Order of St. Henry]] (Saxony) * Knight of the [[Order of Military Merit (Württemberg)]] * Knight Grand Cross with Crown, Swords and Laurel of the [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis]] (Oldenburg) * [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st class (Grand Duchy of Mecklenburg-Schwerin) * [[Friedrich Cross]], 1st class (Duchy of Anhalt) * Honorary Commander of the [[Order of Saint John (Bailiwick of Brandenburg)]] Luar negara * Grand Cross of the [[Military Order of Maria Theresa]] (Austria) * Knight of the [[Order of the Golden Fleece]] (Austria) * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Cross of Military Merit]], 1st class with war decoration (Austria-Hungary) * Gold [[Military Merit Medal (Austria-Hungary)|Medal of Military Merit]] ("Signum Laudis", Austria-Hungary) == Lihat juga == * [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Maharaja Wilhelm II]] * [[Alfred von Tirpitz]] * [[Erich Ludendorff]] * [[Erich von Falkenhayn]] * [[Helmuth von Moltke]] * [[Maximilian von Prittwitz]] * [[Wilhelm Groener]] * [[Max Hoffmann]] * [[Putera Leopold dari Bavaria|Leopold Maximilian]] * [[August von Mackensen]] * [[Friedrich Ebert]] * [[Adolf Hitler]] == Bibliografi == * {{cite book |last=Asprey, Robert |title=The German High Command at War: Hindenburg and Ludendorff Conduct World War I |location=New York, New York |publisher=[[William Morrow and Company|W. Morrow]] |year=1991}} * {{cite book |authorlink=Karl Dietrich Bracher|last=Bracher |first=Karl Dietrich |title=Die Aufloesung der Weimarer Republik; eine Studie zum Problem des Machtverfalls in der Demokratie |location=Villingen, Schwarzwald |publisher=Ring-Verlag |year=1971}} * {{cite book |last=Dorpalen, Andreas |title=Hindenburg and the Weimar Republic |location=Princeton, New Jersey |publisher=[[Princeton University Press]] |year=1964}} * {{cite book |last=Eschenburg |first=Theodor|chapter=The Role of the Personality in the Crisis of the Weimar Republic: Hindenburg, Brüning, Groener, Schleicher| pages=3–50 |title=Republic to Reich – The Making Of The Nazi Revolution |editor-link=Hajo Holborn |editor-first=Hajo |editor-last=Holborn |location=New York |publisher=[[Pantheon Books]] |year= 1972}} * {{cite book |first=Richard J. |last=Evans |title=The Coming of the Third Reich |year=2003 |publisher=[[Allen Lane]] |location=London |isbn= 0-7139-9648-X}} * {{cite book |last=Feldman, G.D. |title=Army, Industry and Labor in Germany, 1914–1918 |location=Princeton, New Jersey |publisher=[[Princeton University Press]] |year=1966}} * {{cite book |last=Görlitz, Walter |title=Hindenburg: Ein Lebensbild |location=Bonn |publisher=Athenäeum |year=1953}} * {{cite book |last=Görlitz, Walter |title=Hindenburg, eine Auswahl aus Selbstzeugnissen des Generalfeldmarschalls und Reichpräsidenten |location=Bielefeld |publisher=Velhagen & Klasing |year=1935}} * {{cite book |last=Hiss, O.C. |title=Hindenburg: Eine Kleine Streitschrift |location=Potsdam |publisher=[[Sans Souci Press]] |year=1931}} * {{cite book |authorlink=Eberhard Jäckel|last=Jäckel |first=Eberhard |title=Hitler in History |location= Hanover N.H. |publisher= [[Brandeis University Press]] |year= 1984}} * {{cite book |authorlink=Ian Kershaw |last=Kershaw |first=Sir Ian |title=Hitler |chapter= 1889–1936: Hubris | location=New York |publisher= [[W. W. Norton & Company]] |year= 1998 |edition= German | page=659}} * {{cite book |last=Kitchen, Martin |title=The Silent Dictatorship: The Politics of the High Command under Hindenburg and Ludendorff, 1916–1918 |location=London |publisher=[[Christopher Helm|Croom Helm]] |year=1976}} * {{cite book |last=Maser |first=Werner |title=Hindenburg: Eine politische Biographie |location=Rastatt |publisher=Moewig |year=1990}} * {{cite book |authorlink=Henry Ashby Turner |last=Turner |first=Henry Ashby |title=Hitler's Thirty Days to Power : January 1933'', Reading, Mass. |publisher=[[Addison-Wesley]] |year=1996}} * {{cite book |last=von der Goltz, Anna |title=Hindenburg: Power, Myth, and the Rise of the Nazis |location=Oxford, England, UK; New York, New York, USA |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2009}} * {{cite book |authorlink=John Wheeler-Bennett |last=Wheeler-Bennett |first=Sir John |title=Hindenburg: the Wooden Titan |location=London |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan]] |year=1967 |origyear=1936}} == Pautan luar == *{{Commons category-inline|Paul von Hindenburg}} * [http://home.att.net/~ordersandmedals/MMJO/Hindenburg.htm Military service record of Paul von Hindenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081022071938/http://home.att.net/~ordersandmedals/MMJO/Hindenburg.htm |date=2008-10-22 }} * [http://www.rosenberg-wpr.de/Hindenburg/Hindenburg.htm Generalfeldmarschall von Beneckendorff und von Hindenburg] at www.rosenberg-wpr.de (German only, with many photos) * http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/HindenburgPaul/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081020145706/http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/HindenburgPaul/index.html |date=2008-10-20 }} (German only, some photos) * [http://www.archive.org/details/OutOfMyLife ''Out Of My Life'' by Paul von Hindenburg at archive.org] * [http://www.1911encyclopedia.org/Paul_Von_Hindenburg Date of retirement] * [http://www.europeanfilmgateway.eu/node/33/efg1914%20hindenburg/multilingual:1/showOnly:video Historical film documents on Paul von Hindenburg at www.europeanfilmgateway.eu] {{s-start}} {{s-mil}} {{Succession box| title=Panglima, [[Tentera Darat Ke-8 (Empayar Jerman)|Tentera Darat Ke-8]]| before=[[Generaloberst]] [[Maximilian von Prittwitz|Maximilian von Prittwitz und Gaffron]] | after=General der Artillerie Richard von Schubert | years=23 Ogos 1914-18 September 1914}} {{Succession box| title=Panglima, [[Tentera Darat Ke-9 (Emoayar Jerman)|Tentera Darat Ke-9]]| before=Formasi Baru | after= [[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]] [[August von Mackensen]] | years=18 September 1914-2 November 1914}} {{succession box | before=[[Erich von Falkenhayn]] | title=[[Staf Am Jerman|Ketua Turus Am Besar]] | years=29 Ogos 1916-3 Julai 1919| after=[[Wilhelm Groener]]}} {{s-off}} {{succession box | before=[[Friedrich Ebert]] | title=[[Presiden Jerman]]| years=12 Mei 1925-2 Ogos 1934 | after=[[Adolf Hitler]] <br><small>(''Führer dan Canselor'')</small>''' }} {{end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{German Presidents (Weimar Republic)}} {{Penerima Grand Cross}} [[Kategori:Kelahiran 1847]] [[Kategori:Kematian 1934]] [[kategori:Perang Perancis-Prusia]] [[Kategori:Perang Dunia Pertama]] [[Kategori:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Kategori:Orang Jerman]] [[Kategori:Prusia]] [[Kategori:Ahli politik Jerman]] [[Kategori:Presiden Jerman]] 9gr8peeyeso8ejhttk9s72aivdadue2 6844118 6844117 2026-05-08T12:04:33Z Zayn al aziz 117578 /* Pautan luar */ 6844118 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = [[Generalfeldmarschall|'''Fil Marsyal''']]<br>Paul von Hindenburg | image = Bundesarchiv Bild 183-C06886, Paul v. Hindenburg (cropped)(2).jpg | caption = Hindenburg pada 1925 | office = [[Presiden Jerman (1919–1945)|Presiden Jerman]] | term_start = 12 Mei 1925 | term_end = 2 Ogos 1934 | chancellor = {{List collapsed|title=''Lihat senarai''|[[Hans Luther]]|[[Wilhelm Marx]]|[[Hermann Müller (ahli politik)|Hermann Müller]]|[[Heinrich Brüning]]|[[Franz von Papen]]|[[Kurt von Schleicher]]|Adolf Hitler}} | predecessor = [[Walter Simons]] {{small|(pemangku)}}<br>[[Hans Luther]] {{small|(pemangku)}}<br>[[Friedrich Ebert]] | successor = {{ubl|[[Adolf Hitler]] (sebagai ''[[Führer]]'')|[[Karl Dönitz]] (1945)}} | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar]] | term_start2 = 29 Ogos 1916 | term_end2 = 3 Julai 1919 | deputy2 = [[Erich Ludendorff]] (sebagai [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]]) | predecessor2 = [[Erich von Falkenhayn]] | successor2 = [[Wilhelm Groener]] | birth_name = Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg | birth_date = {{birth date|1847|10|2|df=y}} | birth_place = [[Poznań|Posen]], Prusia | death_date = {{Death date and age|1934|8|2|1847|10|2|df=y}} | death_place = [[Ogrodzieniec, Warmian-Masurian Voivodeship|Neudeck]], Jerman | resting_place = [[Gereja St. Elizabeth, Marburg]] | party = [[Ahli politik bebas|Bebas]] | spouse = {{marriage|[[Gertrud von Hindenburg|Gertrud von Sperling]]|1879|May 14, 1921|reason=died}} | children = 3, termasuk [[Oskar von Hindenburg|Oskar]] | parents = | relatives = [[Erich von Manstein]] (anak buah) | occupation = | signature = Paul von Hindenburg signature.svg | allegiance = {{tree list}} * [[Empayar Jerman]] ** [[Kerajaan Prusia]] {{tree list/end}} | branch = {{tree list}} * [[Tentera Darat Imperial Jerman]] ** [[Tentera Darat Prusia]] {{tree list/end}} | serviceyears = {{ubl|1866–1911|1914–1918}} | rank = ''[[Generalfeldmarschall]]'' | battles = {{hidden | Expand list: | {{tree list}} * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] * [[Perang Perancis-Prusia]] ** [[Pertempuran Gravelotte]] * [[Perang Dunia I]] ** [[Pencerobohan Rusia ke atas Prusia Timur (1914)]] *** [[Pertempuran Tannenberg]] *** [[Pertempuran Pertama Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Augustów (1914)|Pertempuran Augustów]] ** [[Pertempuran Sungai Vistula]] ** [[Pertempuran Łódź (1914)|Pertempuran Łódź]] ** [[Pertempuran Empat Sungai]] ** [[Pertempuran Kedua Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Przasnysz Pertama]] ** [[Pertempuran Humin-Bolimów]] ** [[Pertempuran Łomża]] ** [[Pengunduran Besar (Rusia)|Penyerangan musim panas Jerman (1915)]] ** [[Serangan Dead Men]] ** [[Penyerangan Bug–Narew]] ** [[Pengepungan Novogeorgievsk]] ** [[Penyerangan Riga–Šiauliai|Penyerangan Riga–Schaulen]] ** [[Pertempuran Vilnius (1915)|Penyerangan Vilno-Dvinsk]] ** [[Penyerangan Tasik Naroch]] ** [[Pertempuran Verdun]] ** [[Penyerangan Baranovichi]] ** [[Penyerangan Brusilov]] *** [[Penyerangan Brusilov kedua]] ** [[Penyerangan musim bunga Jerman]] {{tree list/end}} | headerstyle = background:#dbdbdb }} | mawards = {{ubli|[[Star of the Grand Cross of the Iron Cross]]|{{lang|fr|[[Pour le Mérite]]}} }} }} [[File:Paul von Hindenburg (1914) von Nicola Perscheid (cropped).jpg|thumb|280px|Fil Marsyal Hindenburg pada 1914]] '''Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg''' ({{Audio|De-PaulvHindenb-long.ogg|<small>listen</small>}}), dikenali secara umum sebagai '''Paul von Hindenburg''' ({{IPA-de|ˈpaʊl fɔn ˈhɪndənbʊɐ̯k|lang|De-PaulvHindenb-short.ogg}}; 2 Oktober 1847 – 2 Ogos 1934) ialah seorang [[Fil Marsyal]] (''[[Generalfeldmarschall]]'') tentera [[Jerman]]-[[Prusia]], negarawan, ahli politik dan berkhidmat sebagai [[Presiden Jerman (1919–1945)|Presiden Jerman]] kedua dari tahun 1925 hingga 1934. Hindenburg mengharungi kerjaya yang panjang dalam [[Tentera Darat Prusia]] dan telah bersara pada tahun 1911. Beliau telah dipanggil semula bertugas pada permulaan [[Perang Dunia I]] (menjadi ''[[Ober Ost]]'', singkatan ''Oberbefehlshaber Ost'' atau Panglima Tertinggi Barisan Timur), dan pertama kali mendapat perhatian negara, pada usia 66 tahun, sebagai pemenang dalam [[Pertempuran Tannenberg]] pada tahun 1914. Selaku [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar]] (''Chef des Grossen Generalstabes'') Tentera Darat Imperial Jerman sejak tahun 1916, beliau dan timbalannya, Jeneral [[Erich Ludendorff]], menjadi terkenal dikalangan rakyat Jerman sehinggakan Hindenburg mendapat pengaruh yang lebih besar daripada [[Kaiser]] Jerman sendiri. Bersama dengan Ludendorff, mereka meneruskan idea [[Lebensraum]] yang mana selepas perang diterima pakai pula oleh [[Parti Nazi]] Hitler. Hindenburg sekali lagi bersara pada tahun 1919, tetapi kembali pada kehidupan awam pada tahun 1925 untuk dipilih sebagai [[Presiden Jerman (1919–1945)|Presiden Jerman]] yang kedua. Hindenburg, selaku Presiden Jerman, melantik pemimpin Parti Nazi [[Adolf Hitler]] sebagai [[Canselor Jerman]]. Hindenburg secara peribadi memandang rendah Hitler, dengan lagak sombong merujuk Hitler sebagai "koperal Bohemia" itu (dalam bahasa Jerman ''böhmischen Gefreiten''), tersilap (secara sengaja atau tidak) dengan tempat lahir Hitler di [[Braunau]], [[Austria]] dengan pekan [[Braunau]] di [[Bohemia]]. Hitler berkali-kali dan secara paksa menekan Hindenburg bagi melantik beliau sebagai Canselor, Hindenburg berkali-kali juga menolak desakan Hitler. Walaupun berusia 84 tahun dan tidak sihat, Hindenburg telah dipujuk bertanding pilihanraya semula pada tahun 1932, kerana beliau dianggap satu-satunya calon yang boleh mengalahkan Hitler. Hindenburg telah dipilih semula dalam satu pengundian kali kedua. Meskipun beliau menentang Hitler, kestabilan politik Republik Weimar yang semakin merosot menyebabkan beliau memainkan satu peranan penting dalam kebangkitan kuasa Parti Nazi. Beliau membubarkan parlimen dua kali pada tahun 1932 dan akhirnya, atas nasihat [[Franz von Papen]], melantik Hitler sebagai [[Canselor]] pada Januari 1933. Pada bulan Februari, beliau mengeluarkan [[Dekri Kebakaran Reichstag]] yang menggantung pelbagai kebebasan awam dan pada Mac beliau menandatangani [[Akta Pengkuasaan 1933]] (Enabling Act), yang mana parlimen memberikan Hitler kuasa melaksanakan undang-undang. Hindenburg meninggal dunia pada tahun berikutnya, yang mana Hitler mengisytiharkan jawatan Presiden kosong dan selaku "Fuhrer und Reichskanzler", melantik diri sendiri sebagai [[ketua negara]]. Kapal udara terkenal [[Zeppelin]] ''[[Hindenburg]]'' yang musnah dalam [[Malapetaka Hindenburg]] pada tahun 1937 telah diberi penghormatan sempena namanya, begitu juga Empangan Hindenburg, iaitu laluan tambak yang menyambungkan pulau [[Sylt]] ke tanah besar [[Schleswig-Holstein]], dibina semasa pemerintahannya. Sebelum itu bandar [[Zabrze]] (bahasa Jerman: ''Hindenburg O.S.'') di [[Upper Silesia]], juga telah diberi nama sempena namanya pada tahun 1915. [[SMS Hindenburg]], iaitu sebuah kapal [[kruiser]] tempur yang ditauliahkan dalam Tentera Laut Imperial Jerman pada tahun 1917 dan merupakan kapal besar terakhir yang memasuki perkhidmatan tentera laut Imperial, juga telah diberi nama sempena namanya. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''Kadettenanstalt'' - 1859 * ''Hauptkadettenanstalt'' - 1863 * ''[[Leftenan Muda|Sekondeleutnant]]'' - 7 April 1866 * ''[[Leftenan|Premierleutnant]]'' - 13 April 1872 * ''[[Kapten|Hauptmann]]'' - 18 April 1878 * ''[[Mejar|Major]]'' - 12 November 1885 * ''[[Leftenan Kolonel|Oberstleutnant]]'' - 14 Februari 1891 * ''[[Kolonel|Oberst]]'' - 17 Mac 1894 * ''[[Mejar Jeneral|Generalmajor]]'' - 22 Mac 1897 * ''[[Leftenan Jeneral|Generalleutnant]]'' - 9 Julai 1900 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 22 Jun 1905 * ''[[Kolonel Jeneral|Generaloberst]]'' - 26 Ogos 1914 * ''[[Fil Marsyal|Generalfeldmarschall]]'' - 27 November 1914 == Anugerah kebesaran == Jerman * Knight of the [[Black Eagle Order]] * Grand Commander of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern|House Order of Hohenzollern]] with Swords * [[Pour le Merite]] (2 September 1914); Oak Leaves added on 23 Februari 1915 * [[Iron Cross]], Kelas 1 dan 2 * [[Grand Cross of the Iron Cross]] (9 Disember 1916) * [[Bintang Salib Besi Darjah Utama|Star of the Grand Cross of the Iron Cross]] (25 Mac 1918) * Knight Grand Cross of the [[Military Order of Max Joseph]] (Bavaria) * Knight Grand Cross of the [[Military Order of St. Henry]] (Saxony) * Knight of the [[Order of Military Merit (Württemberg)]] * Knight Grand Cross with Crown, Swords and Laurel of the [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis]] (Oldenburg) * [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st class (Grand Duchy of Mecklenburg-Schwerin) * [[Friedrich Cross]], 1st class (Duchy of Anhalt) * Honorary Commander of the [[Order of Saint John (Bailiwick of Brandenburg)]] Luar negara * Grand Cross of the [[Military Order of Maria Theresa]] (Austria) * Knight of the [[Order of the Golden Fleece]] (Austria) * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Cross of Military Merit]], 1st class with war decoration (Austria-Hungary) * Gold [[Military Merit Medal (Austria-Hungary)|Medal of Military Merit]] ("Signum Laudis", Austria-Hungary) == Lihat juga == * [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Maharaja Wilhelm II]] * [[Alfred von Tirpitz]] * [[Erich Ludendorff]] * [[Erich von Falkenhayn]] * [[Helmuth von Moltke]] * [[Maximilian von Prittwitz]] * [[Wilhelm Groener]] * [[Max Hoffmann]] * [[Putera Leopold dari Bavaria|Leopold Maximilian]] * [[August von Mackensen]] * [[Friedrich Ebert]] * [[Adolf Hitler]] == Bibliografi == * {{cite book |last=Asprey, Robert |title=The German High Command at War: Hindenburg and Ludendorff Conduct World War I |location=New York, New York |publisher=[[William Morrow and Company|W. Morrow]] |year=1991}} * {{cite book |authorlink=Karl Dietrich Bracher|last=Bracher |first=Karl Dietrich |title=Die Aufloesung der Weimarer Republik; eine Studie zum Problem des Machtverfalls in der Demokratie |location=Villingen, Schwarzwald |publisher=Ring-Verlag |year=1971}} * {{cite book |last=Dorpalen, Andreas |title=Hindenburg and the Weimar Republic |location=Princeton, New Jersey |publisher=[[Princeton University Press]] |year=1964}} * {{cite book |last=Eschenburg |first=Theodor|chapter=The Role of the Personality in the Crisis of the Weimar Republic: Hindenburg, Brüning, Groener, Schleicher| pages=3–50 |title=Republic to Reich – The Making Of The Nazi Revolution |editor-link=Hajo Holborn |editor-first=Hajo |editor-last=Holborn |location=New York |publisher=[[Pantheon Books]] |year= 1972}} * {{cite book |first=Richard J. |last=Evans |title=The Coming of the Third Reich |year=2003 |publisher=[[Allen Lane]] |location=London |isbn= 0-7139-9648-X}} * {{cite book |last=Feldman, G.D. |title=Army, Industry and Labor in Germany, 1914–1918 |location=Princeton, New Jersey |publisher=[[Princeton University Press]] |year=1966}} * {{cite book |last=Görlitz, Walter |title=Hindenburg: Ein Lebensbild |location=Bonn |publisher=Athenäeum |year=1953}} * {{cite book |last=Görlitz, Walter |title=Hindenburg, eine Auswahl aus Selbstzeugnissen des Generalfeldmarschalls und Reichpräsidenten |location=Bielefeld |publisher=Velhagen & Klasing |year=1935}} * {{cite book |last=Hiss, O.C. |title=Hindenburg: Eine Kleine Streitschrift |location=Potsdam |publisher=[[Sans Souci Press]] |year=1931}} * {{cite book |authorlink=Eberhard Jäckel|last=Jäckel |first=Eberhard |title=Hitler in History |location= Hanover N.H. |publisher= [[Brandeis University Press]] |year= 1984}} * {{cite book |authorlink=Ian Kershaw |last=Kershaw |first=Sir Ian |title=Hitler |chapter= 1889–1936: Hubris | location=New York |publisher= [[W. W. Norton & Company]] |year= 1998 |edition= German | page=659}} * {{cite book |last=Kitchen, Martin |title=The Silent Dictatorship: The Politics of the High Command under Hindenburg and Ludendorff, 1916–1918 |location=London |publisher=[[Christopher Helm|Croom Helm]] |year=1976}} * {{cite book |last=Maser |first=Werner |title=Hindenburg: Eine politische Biographie |location=Rastatt |publisher=Moewig |year=1990}} * {{cite book |authorlink=Henry Ashby Turner |last=Turner |first=Henry Ashby |title=Hitler's Thirty Days to Power : January 1933'', Reading, Mass. |publisher=[[Addison-Wesley]] |year=1996}} * {{cite book |last=von der Goltz, Anna |title=Hindenburg: Power, Myth, and the Rise of the Nazis |location=Oxford, England, UK; New York, New York, USA |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2009}} * {{cite book |authorlink=John Wheeler-Bennett |last=Wheeler-Bennett |first=Sir John |title=Hindenburg: the Wooden Titan |location=London |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan]] |year=1967 |origyear=1936}} == Pautan luar == *{{Commons category-inline|Paul von Hindenburg}} * [http://home.att.net/~ordersandmedals/MMJO/Hindenburg.htm Military service record of Paul von Hindenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081022071938/http://home.att.net/~ordersandmedals/MMJO/Hindenburg.htm |date=2008-10-22 }} * [http://www.rosenberg-wpr.de/Hindenburg/Hindenburg.htm Generalfeldmarschall von Beneckendorff und von Hindenburg] at www.rosenberg-wpr.de (German only, with many photos) * http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/HindenburgPaul/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081020145706/http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/HindenburgPaul/index.html |date=2008-10-20 }} (German only, some photos) * [http://www.archive.org/details/OutOfMyLife ''Out Of My Life'' by Paul von Hindenburg at archive.org] * [http://www.1911encyclopedia.org/Paul_Von_Hindenburg Date of retirement] * [http://www.europeanfilmgateway.eu/node/33/efg1914%20hindenburg/multilingual:1/showOnly:video Historical film documents on Paul von Hindenburg at www.europeanfilmgateway.eu] * https://prussianmachine.com/aok/hindenburg.htm {{s-start}} {{s-mil}} {{Succession box| title=Panglima, [[Tentera Darat Ke-8 (Empayar Jerman)|Tentera Darat Ke-8]]| before=[[Generaloberst]] [[Maximilian von Prittwitz|Maximilian von Prittwitz und Gaffron]] | after=General der Artillerie Richard von Schubert | years=23 Ogos 1914-18 September 1914}} {{Succession box| title=Panglima, [[Tentera Darat Ke-9 (Emoayar Jerman)|Tentera Darat Ke-9]]| before=Formasi Baru | after= [[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]] [[August von Mackensen]] | years=18 September 1914-2 November 1914}} {{succession box | before=[[Erich von Falkenhayn]] | title=[[Staf Am Jerman|Ketua Turus Am Besar]] | years=29 Ogos 1916-3 Julai 1919| after=[[Wilhelm Groener]]}} {{s-off}} {{succession box | before=[[Friedrich Ebert]] | title=[[Presiden Jerman]]| years=12 Mei 1925-2 Ogos 1934 | after=[[Adolf Hitler]] <br><small>(''Führer dan Canselor'')</small>''' }} {{end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{German Presidents (Weimar Republic)}} {{Penerima Grand Cross}} [[Kategori:Kelahiran 1847]] [[Kategori:Kematian 1934]] [[kategori:Perang Perancis-Prusia]] [[Kategori:Perang Dunia Pertama]] [[Kategori:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Kategori:Orang Jerman]] [[Kategori:Prusia]] [[Kategori:Ahli politik Jerman]] [[Kategori:Presiden Jerman]] 8hmegxxizcjisxuyvba3hlxruf4sz9n 6844202 6844118 2026-05-08T13:14:57Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844202 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = [[Generalfeldmarschall|'''Fil Marsyal''']]<br>Paul von Hindenburg | image = Bundesarchiv Bild 183-C06886, Paul v. Hindenburg (cropped)(2).jpg | caption = Hindenburg pada 1925 | office = [[Presiden Jerman (1919–1945)|Presiden Jerman]] | term_start = 12 Mei 1925 | term_end = 2 Ogos 1934 | chancellor = {{List collapsed|title=''Lihat senarai''|[[Hans Luther]]|[[Wilhelm Marx]]|[[Hermann Müller (ahli politik)|Hermann Müller]]|[[Heinrich Brüning]]|[[Franz von Papen]]|[[Kurt von Schleicher]]|Adolf Hitler}} | predecessor = [[Walter Simons]] {{small|(pemangku)}}<br>[[Hans Luther]] {{small|(pemangku)}}<br>[[Friedrich Ebert]] | successor = {{ubl|[[Adolf Hitler]] (sebagai ''[[Führer]]'')|[[Karl Dönitz]] (1945)}} | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar]] | term_start2 = 29 Ogos 1916 | term_end2 = 3 Julai 1919 | deputy2 = [[Erich Ludendorff]] (sebagai [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]]) | predecessor2 = [[Erich von Falkenhayn]] | successor2 = [[Wilhelm Groener]] | birth_name = Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg | birth_date = {{birth date|1847|10|2|df=y}} | birth_place = [[Poznań|Posen]], Prusia | death_date = {{Death date and age|1934|8|2|1847|10|2|df=y}} | death_place = [[Ogrodzieniec, Warmian-Masurian Voivodeship|Neudeck]], Jerman | resting_place = [[Gereja St. Elizabeth, Marburg]] | party = [[Ahli politik bebas|Bebas]] | spouse = {{marriage|[[Gertrud von Hindenburg|Gertrud von Sperling]]|1879|May 14, 1921|reason=died}} | children = 3, termasuk [[Oskar von Hindenburg|Oskar]] | parents = | relatives = [[Erich von Manstein]] (anak buah) | occupation = | signature = Paul von Hindenburg signature.svg | allegiance = {{tree list}} * [[Empayar Jerman]] ** [[Kerajaan Prusia]] {{tree list/end}} | branch = {{tree list}} * [[Tentera Darat Imperial Jerman]] ** [[Tentera Darat Prusia]] {{tree list/end}} | serviceyears = {{ubl|1866–1911|1914–1918}} | rank = ''[[Generalfeldmarschall]]'' | battles = {{hidden | Expand list: | {{tree list}} * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] * [[Perang Perancis-Prusia]] ** [[Pertempuran Gravelotte]] * [[Perang Dunia I]] ** [[Pencerobohan Rusia ke atas Prusia Timur (1914)]] *** [[Pertempuran Tannenberg]] *** [[Pertempuran Pertama Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Augustów (1914)|Pertempuran Augustów]] ** [[Pertempuran Sungai Vistula]] ** [[Pertempuran Łódź (1914)|Pertempuran Łódź]] ** [[Pertempuran Empat Sungai]] ** [[Pertempuran Kedua Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Przasnysz Pertama]] ** [[Pertempuran Humin-Bolimów]] ** [[Pertempuran Łomża]] ** [[Pengunduran Besar (Rusia)|Penyerangan musim panas Jerman (1915)]] ** [[Serangan Dead Men]] ** [[Penyerangan Bug–Narew]] ** [[Pengepungan Novogeorgievsk]] ** [[Penyerangan Riga–Šiauliai|Penyerangan Riga–Schaulen]] ** [[Pertempuran Vilnius (1915)|Penyerangan Vilno-Dvinsk]] ** [[Penyerangan Tasik Naroch]] ** [[Pertempuran Verdun]] ** [[Penyerangan Baranovichi]] ** [[Penyerangan Brusilov]] *** [[Penyerangan Brusilov kedua]] ** [[Penyerangan musim bunga Jerman]] {{tree list/end}} | headerstyle = background:#dbdbdb }} | mawards = {{ubli|[[Star of the Grand Cross of the Iron Cross]]|{{lang|fr|[[Pour le Mérite]]}} }} }} [[File:Paul von Hindenburg (1914) von Nicola Perscheid (cropped).jpg|thumb|280px|Fil Marsyal Hindenburg pada 1914]] '''Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg''' ({{Audio|De-PaulvHindenb-long.ogg|<small>listen</small>}}), dikenali secara umum sebagai '''Paul von Hindenburg''' ({{IPA-de|ˈpaʊl fɔn ˈhɪndənbʊɐ̯k|lang|De-PaulvHindenb-short.ogg}}; 2 Oktober 1847 – 2 Ogos 1934) ialah seorang [[Fil Marsyal]] (''[[Generalfeldmarschall]]'') tentera [[Jerman]]-[[Prusia]], negarawan, ahli politik dan berkhidmat sebagai [[Presiden Jerman (1919–1945)|Presiden Jerman]] kedua dari tahun 1925 hingga 1934. Hindenburg mengharungi kerjaya yang panjang dalam [[Tentera Darat Prusia]] dan telah bersara pada tahun 1911. Beliau telah dipanggil semula bertugas pada permulaan [[Perang Dunia I]] (menjadi ''[[Ober Ost]]'', singkatan ''Oberbefehlshaber Ost'' atau Panglima Tertinggi Barisan Timur), dan pertama kali mendapat perhatian negara, pada usia 66 tahun, sebagai pemenang dalam [[Pertempuran Tannenberg]] pada tahun 1914. Selaku [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar]] (''Chef des Grossen Generalstabes'') Tentera Darat Imperial Jerman sejak tahun 1916, beliau dan timbalannya, Jeneral [[Erich Ludendorff]], menjadi terkenal dikalangan rakyat Jerman sehinggakan Hindenburg mendapat pengaruh yang lebih besar daripada [[Kaiser]] Jerman sendiri. Bersama dengan Ludendorff, mereka meneruskan idea [[Lebensraum]] yang mana selepas perang diterima pakai pula oleh [[Parti Nazi]] Hitler. Hindenburg sekali lagi bersara pada tahun 1919, tetapi kembali pada kehidupan awam pada tahun 1925 untuk dipilih sebagai [[Presiden Jerman (1919–1945)|Presiden Jerman]] yang kedua. Hindenburg, selaku Presiden Jerman, melantik pemimpin Parti Nazi [[Adolf Hitler]] sebagai [[Canselor Jerman]]. Hindenburg secara peribadi memandang rendah Hitler, dengan lagak sombong merujuk Hitler sebagai "koperal Bohemia" itu (dalam bahasa Jerman ''böhmischen Gefreiten''), tersilap (secara sengaja atau tidak) dengan tempat lahir Hitler di [[Braunau]], [[Austria]] dengan pekan [[Braunau]] di [[Bohemia]]. Hitler berkali-kali dan secara paksa menekan Hindenburg bagi melantik beliau sebagai Canselor, Hindenburg berkali-kali juga menolak desakan Hitler. Walaupun berusia 84 tahun dan tidak sihat, Hindenburg telah dipujuk bertanding pilihanraya semula pada tahun 1932, kerana beliau dianggap satu-satunya calon yang boleh mengalahkan Hitler. Hindenburg telah dipilih semula dalam satu pengundian kali kedua. Meskipun beliau menentang Hitler, kestabilan politik Republik Weimar yang semakin merosot menyebabkan beliau memainkan satu peranan penting dalam kebangkitan kuasa Parti Nazi. Beliau membubarkan parlimen dua kali pada tahun 1932 dan akhirnya, atas nasihat [[Franz von Papen]], melantik Hitler sebagai [[Canselor]] pada Januari 1933. Pada bulan Februari, beliau mengeluarkan [[Dekri Kebakaran Reichstag]] yang menggantung pelbagai kebebasan awam dan pada Mac beliau menandatangani [[Akta Pengkuasaan 1933]] (Enabling Act), yang mana parlimen memberikan Hitler kuasa melaksanakan undang-undang. Hindenburg meninggal dunia pada tahun berikutnya, yang mana Hitler mengisytiharkan jawatan Presiden kosong dan selaku "Fuhrer und Reichskanzler", melantik diri sendiri sebagai [[ketua negara]]. Kapal udara terkenal [[Zeppelin]] ''[[Hindenburg]]'' yang musnah dalam [[Malapetaka Hindenburg]] pada tahun 1937 telah diberi penghormatan sempena namanya, begitu juga Empangan Hindenburg, iaitu laluan tambak yang menyambungkan pulau [[Sylt]] ke tanah besar [[Schleswig-Holstein]], dibina semasa pemerintahannya. Sebelum itu bandar [[Zabrze]] (bahasa Jerman: ''Hindenburg O.S.'') di [[Upper Silesia]], juga telah diberi nama sempena namanya pada tahun 1915. [[SMS Hindenburg]], iaitu sebuah kapal [[kruiser]] tempur yang ditauliahkan dalam Tentera Laut Imperial Jerman pada tahun 1917 dan merupakan kapal besar terakhir yang memasuki perkhidmatan tentera laut Imperial, juga telah diberi nama sempena namanya. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''Kadettenanstalt'' - 1859 * ''Hauptkadettenanstalt'' - 1863 * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 7 April 1866 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 13 April 1872 * ''[[Hauptmann]]'' - 18 April 1878 * ''[[Major]]'' - 12 November 1885 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 14 Februari 1891 * ''[[Oberst]]'' - 17 Mac 1894 * ''[[Generalmajor]]'' - 22 Mac 1897 * ''[[Generalleutnant]]'' - 9 Julai 1900 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 22 Jun 1905 * ''[[Generaloberst]]'' - 26 Ogos 1914 * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 27 November 1914 == Anugerah kebesaran == Jerman * Knight of the [[Black Eagle Order]] * Grand Commander of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern|House Order of Hohenzollern]] with Swords * [[Pour le Merite]] (2 September 1914); Oak Leaves added on 23 Februari 1915 * [[Iron Cross]], Kelas 1 dan 2 * [[Grand Cross of the Iron Cross]] (9 Disember 1916) * [[Bintang Salib Besi Darjah Utama|Star of the Grand Cross of the Iron Cross]] (25 Mac 1918) * Knight Grand Cross of the [[Military Order of Max Joseph]] (Bavaria) * Knight Grand Cross of the [[Military Order of St. Henry]] (Saxony) * Knight of the [[Order of Military Merit (Württemberg)]] * Knight Grand Cross with Crown, Swords and Laurel of the [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis]] (Oldenburg) * [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st class (Grand Duchy of Mecklenburg-Schwerin) * [[Friedrich Cross]], 1st class (Duchy of Anhalt) * Honorary Commander of the [[Order of Saint John (Bailiwick of Brandenburg)]] Luar negara * Grand Cross of the [[Military Order of Maria Theresa]] (Austria) * Knight of the [[Order of the Golden Fleece]] (Austria) * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Cross of Military Merit]], 1st class with war decoration (Austria-Hungary) * Gold [[Military Merit Medal (Austria-Hungary)|Medal of Military Merit]] ("Signum Laudis", Austria-Hungary) == Lihat juga == * [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Maharaja Wilhelm II]] * [[Alfred von Tirpitz]] * [[Erich Ludendorff]] * [[Erich von Falkenhayn]] * [[Helmuth von Moltke]] * [[Maximilian von Prittwitz]] * [[Wilhelm Groener]] * [[Max Hoffmann]] * [[Putera Leopold dari Bavaria|Leopold Maximilian]] * [[August von Mackensen]] * [[Friedrich Ebert]] * [[Adolf Hitler]] == Bibliografi == * {{cite book |last=Asprey, Robert |title=The German High Command at War: Hindenburg and Ludendorff Conduct World War I |location=New York, New York |publisher=[[William Morrow and Company|W. Morrow]] |year=1991}} * {{cite book |authorlink=Karl Dietrich Bracher|last=Bracher |first=Karl Dietrich |title=Die Aufloesung der Weimarer Republik; eine Studie zum Problem des Machtverfalls in der Demokratie |location=Villingen, Schwarzwald |publisher=Ring-Verlag |year=1971}} * {{cite book |last=Dorpalen, Andreas |title=Hindenburg and the Weimar Republic |location=Princeton, New Jersey |publisher=[[Princeton University Press]] |year=1964}} * {{cite book |last=Eschenburg |first=Theodor|chapter=The Role of the Personality in the Crisis of the Weimar Republic: Hindenburg, Brüning, Groener, Schleicher| pages=3–50 |title=Republic to Reich – The Making Of The Nazi Revolution |editor-link=Hajo Holborn |editor-first=Hajo |editor-last=Holborn |location=New York |publisher=[[Pantheon Books]] |year= 1972}} * {{cite book |first=Richard J. |last=Evans |title=The Coming of the Third Reich |year=2003 |publisher=[[Allen Lane]] |location=London |isbn= 0-7139-9648-X}} * {{cite book |last=Feldman, G.D. |title=Army, Industry and Labor in Germany, 1914–1918 |location=Princeton, New Jersey |publisher=[[Princeton University Press]] |year=1966}} * {{cite book |last=Görlitz, Walter |title=Hindenburg: Ein Lebensbild |location=Bonn |publisher=Athenäeum |year=1953}} * {{cite book |last=Görlitz, Walter |title=Hindenburg, eine Auswahl aus Selbstzeugnissen des Generalfeldmarschalls und Reichpräsidenten |location=Bielefeld |publisher=Velhagen & Klasing |year=1935}} * {{cite book |last=Hiss, O.C. |title=Hindenburg: Eine Kleine Streitschrift |location=Potsdam |publisher=[[Sans Souci Press]] |year=1931}} * {{cite book |authorlink=Eberhard Jäckel|last=Jäckel |first=Eberhard |title=Hitler in History |location= Hanover N.H. |publisher= [[Brandeis University Press]] |year= 1984}} * {{cite book |authorlink=Ian Kershaw |last=Kershaw |first=Sir Ian |title=Hitler |chapter= 1889–1936: Hubris | location=New York |publisher= [[W. W. Norton & Company]] |year= 1998 |edition= German | page=659}} * {{cite book |last=Kitchen, Martin |title=The Silent Dictatorship: The Politics of the High Command under Hindenburg and Ludendorff, 1916–1918 |location=London |publisher=[[Christopher Helm|Croom Helm]] |year=1976}} * {{cite book |last=Maser |first=Werner |title=Hindenburg: Eine politische Biographie |location=Rastatt |publisher=Moewig |year=1990}} * {{cite book |authorlink=Henry Ashby Turner |last=Turner |first=Henry Ashby |title=Hitler's Thirty Days to Power : January 1933'', Reading, Mass. |publisher=[[Addison-Wesley]] |year=1996}} * {{cite book |last=von der Goltz, Anna |title=Hindenburg: Power, Myth, and the Rise of the Nazis |location=Oxford, England, UK; New York, New York, USA |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2009}} * {{cite book |authorlink=John Wheeler-Bennett |last=Wheeler-Bennett |first=Sir John |title=Hindenburg: the Wooden Titan |location=London |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan]] |year=1967 |origyear=1936}} == Pautan luar == *{{Commons category-inline|Paul von Hindenburg}} * [http://home.att.net/~ordersandmedals/MMJO/Hindenburg.htm Military service record of Paul von Hindenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081022071938/http://home.att.net/~ordersandmedals/MMJO/Hindenburg.htm |date=2008-10-22 }} * [http://www.rosenberg-wpr.de/Hindenburg/Hindenburg.htm Generalfeldmarschall von Beneckendorff und von Hindenburg] at www.rosenberg-wpr.de (German only, with many photos) * http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/HindenburgPaul/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081020145706/http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/HindenburgPaul/index.html |date=2008-10-20 }} (German only, some photos) * [http://www.archive.org/details/OutOfMyLife ''Out Of My Life'' by Paul von Hindenburg at archive.org] * [http://www.1911encyclopedia.org/Paul_Von_Hindenburg Date of retirement] * [http://www.europeanfilmgateway.eu/node/33/efg1914%20hindenburg/multilingual:1/showOnly:video Historical film documents on Paul von Hindenburg at www.europeanfilmgateway.eu] * https://prussianmachine.com/aok/hindenburg.htm {{s-start}} {{s-mil}} {{Succession box| title=Panglima, [[Tentera Darat Ke-8 (Empayar Jerman)|Tentera Darat Ke-8]]| before=[[Generaloberst]] [[Maximilian von Prittwitz|Maximilian von Prittwitz und Gaffron]] | after=General der Artillerie Richard von Schubert | years=23 Ogos 1914-18 September 1914}} {{Succession box| title=Panglima, [[Tentera Darat Ke-9 (Emoayar Jerman)|Tentera Darat Ke-9]]| before=Formasi Baru | after= [[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]] [[August von Mackensen]] | years=18 September 1914-2 November 1914}} {{succession box | before=[[Erich von Falkenhayn]] | title=[[Staf Am Jerman|Ketua Turus Am Besar]] | years=29 Ogos 1916-3 Julai 1919| after=[[Wilhelm Groener]]}} {{s-off}} {{succession box | before=[[Friedrich Ebert]] | title=[[Presiden Jerman]]| years=12 Mei 1925-2 Ogos 1934 | after=[[Adolf Hitler]] <br><small>(''Führer dan Canselor'')</small>''' }} {{end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{German Presidents (Weimar Republic)}} {{Penerima Grand Cross}} [[Kategori:Kelahiran 1847]] [[Kategori:Kematian 1934]] [[kategori:Perang Perancis-Prusia]] [[Kategori:Perang Dunia Pertama]] [[Kategori:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Kategori:Orang Jerman]] [[Kategori:Prusia]] [[Kategori:Ahli politik Jerman]] [[Kategori:Presiden Jerman]] 8tnijgj15ug7a7s5t4g2r99vejl80wd 6844313 6844202 2026-05-08T17:17:08Z Zayn al aziz 117578 /* Pautan luar */ 6844313 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = [[Generalfeldmarschall|'''Fil Marsyal''']]<br>Paul von Hindenburg | image = Bundesarchiv Bild 183-C06886, Paul v. Hindenburg (cropped)(2).jpg | caption = Hindenburg pada 1925 | office = [[Presiden Jerman (1919–1945)|Presiden Jerman]] | term_start = 12 Mei 1925 | term_end = 2 Ogos 1934 | chancellor = {{List collapsed|title=''Lihat senarai''|[[Hans Luther]]|[[Wilhelm Marx]]|[[Hermann Müller (ahli politik)|Hermann Müller]]|[[Heinrich Brüning]]|[[Franz von Papen]]|[[Kurt von Schleicher]]|Adolf Hitler}} | predecessor = [[Walter Simons]] {{small|(pemangku)}}<br>[[Hans Luther]] {{small|(pemangku)}}<br>[[Friedrich Ebert]] | successor = {{ubl|[[Adolf Hitler]] (sebagai ''[[Führer]]'')|[[Karl Dönitz]] (1945)}} | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar]] | term_start2 = 29 Ogos 1916 | term_end2 = 3 Julai 1919 | deputy2 = [[Erich Ludendorff]] (sebagai [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral Pertama]]) | predecessor2 = [[Erich von Falkenhayn]] | successor2 = [[Wilhelm Groener]] | birth_name = Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg | birth_date = {{birth date|1847|10|2|df=y}} | birth_place = [[Poznań|Posen]], Prusia | death_date = {{Death date and age|1934|8|2|1847|10|2|df=y}} | death_place = [[Ogrodzieniec, Warmian-Masurian Voivodeship|Neudeck]], Jerman | resting_place = [[Gereja St. Elizabeth, Marburg]] | party = [[Ahli politik bebas|Bebas]] | spouse = {{marriage|[[Gertrud von Hindenburg|Gertrud von Sperling]]|1879|May 14, 1921|reason=died}} | children = 3, termasuk [[Oskar von Hindenburg|Oskar]] | parents = | relatives = [[Erich von Manstein]] (anak buah) | occupation = | signature = Paul von Hindenburg signature.svg | allegiance = {{tree list}} * [[Empayar Jerman]] ** [[Kerajaan Prusia]] {{tree list/end}} | branch = {{tree list}} * [[Tentera Darat Imperial Jerman]] ** [[Tentera Darat Prusia]] {{tree list/end}} | serviceyears = {{ubl|1866–1911|1914–1918}} | rank = ''[[Generalfeldmarschall]]'' | battles = {{hidden | Expand list: | {{tree list}} * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] * [[Perang Perancis-Prusia]] ** [[Pertempuran Gravelotte]] * [[Perang Dunia I]] ** [[Pencerobohan Rusia ke atas Prusia Timur (1914)]] *** [[Pertempuran Tannenberg]] *** [[Pertempuran Pertama Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Augustów (1914)|Pertempuran Augustów]] ** [[Pertempuran Sungai Vistula]] ** [[Pertempuran Łódź (1914)|Pertempuran Łódź]] ** [[Pertempuran Empat Sungai]] ** [[Pertempuran Kedua Tasik Masuria]] ** [[Pertempuran Przasnysz Pertama]] ** [[Pertempuran Humin-Bolimów]] ** [[Pertempuran Łomża]] ** [[Pengunduran Besar (Rusia)|Penyerangan musim panas Jerman (1915)]] ** [[Serangan Dead Men]] ** [[Penyerangan Bug–Narew]] ** [[Pengepungan Novogeorgievsk]] ** [[Penyerangan Riga–Šiauliai|Penyerangan Riga–Schaulen]] ** [[Pertempuran Vilnius (1915)|Penyerangan Vilno-Dvinsk]] ** [[Penyerangan Tasik Naroch]] ** [[Pertempuran Verdun]] ** [[Penyerangan Baranovichi]] ** [[Penyerangan Brusilov]] *** [[Penyerangan Brusilov kedua]] ** [[Penyerangan musim bunga Jerman]] {{tree list/end}} | headerstyle = background:#dbdbdb }} | mawards = {{ubli|[[Star of the Grand Cross of the Iron Cross]]|{{lang|fr|[[Pour le Mérite]]}} }} }} [[File:Paul von Hindenburg (1914) von Nicola Perscheid (cropped).jpg|thumb|280px|Fil Marsyal Hindenburg pada 1914]] '''Paul Ludwig Hans Anton von Beneckendorff und von Hindenburg''' ({{Audio|De-PaulvHindenb-long.ogg|<small>listen</small>}}), dikenali secara umum sebagai '''Paul von Hindenburg''' ({{IPA-de|ˈpaʊl fɔn ˈhɪndənbʊɐ̯k|lang|De-PaulvHindenb-short.ogg}}; 2 Oktober 1847 – 2 Ogos 1934) ialah seorang [[Fil Marsyal]] (''[[Generalfeldmarschall]]'') tentera [[Jerman]]-[[Prusia]], negarawan, ahli politik dan berkhidmat sebagai [[Presiden Jerman (1919–1945)|Presiden Jerman]] kedua dari tahun 1925 hingga 1934. Hindenburg mengharungi kerjaya yang panjang dalam [[Tentera Darat Prusia]] dan telah bersara pada tahun 1911. Beliau telah dipanggil semula bertugas pada permulaan [[Perang Dunia I]] (menjadi ''[[Ober Ost]]'', singkatan ''Oberbefehlshaber Ost'' atau Panglima Tertinggi Barisan Timur), dan pertama kali mendapat perhatian negara, pada usia 66 tahun, sebagai pemenang dalam [[Pertempuran Tannenberg]] pada tahun 1914. Selaku [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar]] (''Chef des Grossen Generalstabes'') Tentera Darat Imperial Jerman sejak tahun 1916, beliau dan timbalannya, Jeneral [[Erich Ludendorff]], menjadi terkenal dikalangan rakyat Jerman sehinggakan Hindenburg mendapat pengaruh yang lebih besar daripada [[Kaiser]] Jerman sendiri. Bersama dengan Ludendorff, mereka meneruskan idea [[Lebensraum]] yang mana selepas perang diterima pakai pula oleh [[Parti Nazi]] Hitler. Hindenburg sekali lagi bersara pada tahun 1919, tetapi kembali pada kehidupan awam pada tahun 1925 untuk dipilih sebagai [[Presiden Jerman (1919–1945)|Presiden Jerman]] yang kedua. Hindenburg, selaku Presiden Jerman, melantik pemimpin Parti Nazi [[Adolf Hitler]] sebagai [[Canselor Jerman]]. Hindenburg secara peribadi memandang rendah Hitler, dengan lagak sombong merujuk Hitler sebagai "koperal Bohemia" itu (dalam bahasa Jerman ''böhmischen Gefreiten''), tersilap (secara sengaja atau tidak) dengan tempat lahir Hitler di [[Braunau]], [[Austria]] dengan pekan [[Braunau]] di [[Bohemia]]. Hitler berkali-kali dan secara paksa menekan Hindenburg bagi melantik beliau sebagai Canselor, Hindenburg berkali-kali juga menolak desakan Hitler. Walaupun berusia 84 tahun dan tidak sihat, Hindenburg telah dipujuk bertanding pilihanraya semula pada tahun 1932, kerana beliau dianggap satu-satunya calon yang boleh mengalahkan Hitler. Hindenburg telah dipilih semula dalam satu pengundian kali kedua. Meskipun beliau menentang Hitler, kestabilan politik Republik Weimar yang semakin merosot menyebabkan beliau memainkan satu peranan penting dalam kebangkitan kuasa Parti Nazi. Beliau membubarkan parlimen dua kali pada tahun 1932 dan akhirnya, atas nasihat [[Franz von Papen]], melantik Hitler sebagai [[Canselor]] pada Januari 1933. Pada bulan Februari, beliau mengeluarkan [[Dekri Kebakaran Reichstag]] yang menggantung pelbagai kebebasan awam dan pada Mac beliau menandatangani [[Akta Pengkuasaan 1933]] (Enabling Act), yang mana parlimen memberikan Hitler kuasa melaksanakan undang-undang. Hindenburg meninggal dunia pada tahun berikutnya, yang mana Hitler mengisytiharkan jawatan Presiden kosong dan selaku "Fuhrer und Reichskanzler", melantik diri sendiri sebagai [[ketua negara]]. Kapal udara terkenal [[Zeppelin]] ''[[Hindenburg]]'' yang musnah dalam [[Malapetaka Hindenburg]] pada tahun 1937 telah diberi penghormatan sempena namanya, begitu juga Empangan Hindenburg, iaitu laluan tambak yang menyambungkan pulau [[Sylt]] ke tanah besar [[Schleswig-Holstein]], dibina semasa pemerintahannya. Sebelum itu bandar [[Zabrze]] (bahasa Jerman: ''Hindenburg O.S.'') di [[Upper Silesia]], juga telah diberi nama sempena namanya pada tahun 1915. [[SMS Hindenburg]], iaitu sebuah kapal [[kruiser]] tempur yang ditauliahkan dalam Tentera Laut Imperial Jerman pada tahun 1917 dan merupakan kapal besar terakhir yang memasuki perkhidmatan tentera laut Imperial, juga telah diberi nama sempena namanya. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''Kadettenanstalt'' - 1859 * ''Hauptkadettenanstalt'' - 1863 * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 7 April 1866 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 13 April 1872 * ''[[Hauptmann]]'' - 18 April 1878 * ''[[Major]]'' - 12 November 1885 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 14 Februari 1891 * ''[[Oberst]]'' - 17 Mac 1894 * ''[[Generalmajor]]'' - 22 Mac 1897 * ''[[Generalleutnant]]'' - 9 Julai 1900 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 22 Jun 1905 * ''[[Generaloberst]]'' - 26 Ogos 1914 * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 27 November 1914 == Anugerah kebesaran == Jerman * Knight of the [[Black Eagle Order]] * Grand Commander of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern|House Order of Hohenzollern]] with Swords * [[Pour le Merite]] (2 September 1914); Oak Leaves added on 23 Februari 1915 * [[Iron Cross]], Kelas 1 dan 2 * [[Grand Cross of the Iron Cross]] (9 Disember 1916) * [[Bintang Salib Besi Darjah Utama|Star of the Grand Cross of the Iron Cross]] (25 Mac 1918) * Knight Grand Cross of the [[Military Order of Max Joseph]] (Bavaria) * Knight Grand Cross of the [[Military Order of St. Henry]] (Saxony) * Knight of the [[Order of Military Merit (Württemberg)]] * Knight Grand Cross with Crown, Swords and Laurel of the [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis]] (Oldenburg) * [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st class (Grand Duchy of Mecklenburg-Schwerin) * [[Friedrich Cross]], 1st class (Duchy of Anhalt) * Honorary Commander of the [[Order of Saint John (Bailiwick of Brandenburg)]] Luar negara * Grand Cross of the [[Military Order of Maria Theresa]] (Austria) * Knight of the [[Order of the Golden Fleece]] (Austria) * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Cross of Military Merit]], 1st class with war decoration (Austria-Hungary) * Gold [[Military Merit Medal (Austria-Hungary)|Medal of Military Merit]] ("Signum Laudis", Austria-Hungary) == Lihat juga == * [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Maharaja Wilhelm II]] * [[Alfred von Tirpitz]] * [[Erich Ludendorff]] * [[Erich von Falkenhayn]] * [[Helmuth von Moltke]] * [[Maximilian von Prittwitz]] * [[Wilhelm Groener]] * [[Max Hoffmann]] * [[Putera Leopold dari Bavaria|Leopold Maximilian]] * [[August von Mackensen]] * [[Friedrich Ebert]] * [[Adolf Hitler]] == Bibliografi == * {{cite book |last=Asprey, Robert |title=The German High Command at War: Hindenburg and Ludendorff Conduct World War I |location=New York, New York |publisher=[[William Morrow and Company|W. Morrow]] |year=1991}} * {{cite book |authorlink=Karl Dietrich Bracher|last=Bracher |first=Karl Dietrich |title=Die Aufloesung der Weimarer Republik; eine Studie zum Problem des Machtverfalls in der Demokratie |location=Villingen, Schwarzwald |publisher=Ring-Verlag |year=1971}} * {{cite book |last=Dorpalen, Andreas |title=Hindenburg and the Weimar Republic |location=Princeton, New Jersey |publisher=[[Princeton University Press]] |year=1964}} * {{cite book |last=Eschenburg |first=Theodor|chapter=The Role of the Personality in the Crisis of the Weimar Republic: Hindenburg, Brüning, Groener, Schleicher| pages=3–50 |title=Republic to Reich – The Making Of The Nazi Revolution |editor-link=Hajo Holborn |editor-first=Hajo |editor-last=Holborn |location=New York |publisher=[[Pantheon Books]] |year= 1972}} * {{cite book |first=Richard J. |last=Evans |title=The Coming of the Third Reich |year=2003 |publisher=[[Allen Lane]] |location=London |isbn= 0-7139-9648-X}} * {{cite book |last=Feldman, G.D. |title=Army, Industry and Labor in Germany, 1914–1918 |location=Princeton, New Jersey |publisher=[[Princeton University Press]] |year=1966}} * {{cite book |last=Görlitz, Walter |title=Hindenburg: Ein Lebensbild |location=Bonn |publisher=Athenäeum |year=1953}} * {{cite book |last=Görlitz, Walter |title=Hindenburg, eine Auswahl aus Selbstzeugnissen des Generalfeldmarschalls und Reichpräsidenten |location=Bielefeld |publisher=Velhagen & Klasing |year=1935}} * {{cite book |last=Hiss, O.C. |title=Hindenburg: Eine Kleine Streitschrift |location=Potsdam |publisher=[[Sans Souci Press]] |year=1931}} * {{cite book |authorlink=Eberhard Jäckel|last=Jäckel |first=Eberhard |title=Hitler in History |location= Hanover N.H. |publisher= [[Brandeis University Press]] |year= 1984}} * {{cite book |authorlink=Ian Kershaw |last=Kershaw |first=Sir Ian |title=Hitler |chapter= 1889–1936: Hubris | location=New York |publisher= [[W. W. Norton & Company]] |year= 1998 |edition= German | page=659}} * {{cite book |last=Kitchen, Martin |title=The Silent Dictatorship: The Politics of the High Command under Hindenburg and Ludendorff, 1916–1918 |location=London |publisher=[[Christopher Helm|Croom Helm]] |year=1976}} * {{cite book |last=Maser |first=Werner |title=Hindenburg: Eine politische Biographie |location=Rastatt |publisher=Moewig |year=1990}} * {{cite book |authorlink=Henry Ashby Turner |last=Turner |first=Henry Ashby |title=Hitler's Thirty Days to Power : January 1933'', Reading, Mass. |publisher=[[Addison-Wesley]] |year=1996}} * {{cite book |last=von der Goltz, Anna |title=Hindenburg: Power, Myth, and the Rise of the Nazis |location=Oxford, England, UK; New York, New York, USA |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2009}} * {{cite book |authorlink=John Wheeler-Bennett |last=Wheeler-Bennett |first=Sir John |title=Hindenburg: the Wooden Titan |location=London |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan]] |year=1967 |origyear=1936}} == Pautan luar == *{{Commons category-inline|Paul von Hindenburg}} * [http://home.att.net/~ordersandmedals/MMJO/Hindenburg.htm Military service record of Paul von Hindenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081022071938/http://home.att.net/~ordersandmedals/MMJO/Hindenburg.htm |date=2008-10-22 }} * [http://www.rosenberg-wpr.de/Hindenburg/Hindenburg.htm Generalfeldmarschall von Beneckendorff und von Hindenburg] at www.rosenberg-wpr.de (German only, with many photos) * http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/HindenburgPaul/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081020145706/http://www.dhm.de/lemo/html/biografien/HindenburgPaul/index.html |date=2008-10-20 }} (German only, some photos) * [http://www.archive.org/details/OutOfMyLife ''Out Of My Life'' by Paul von Hindenburg at archive.org] * [http://www.1911encyclopedia.org/Paul_Von_Hindenburg Date of retirement] * [http://www.europeanfilmgateway.eu/node/33/efg1914%20hindenburg/multilingual:1/showOnly:video Historical film documents on Paul von Hindenburg at www.europeanfilmgateway.eu] * https://prussianmachine.com/aok/hindenburg.htm {{s-start}} {{s-mil}} {{Succession box| title=Panglima, [[Tentera Darat Ke-8 (Empayar Jerman)|Tentera Darat Ke-8]]| before=[[Generaloberst]] [[Maximilian von Prittwitz|Maximilian von Prittwitz und Gaffron]] | after=General der Artillerie Richard von Schubert | years=23 Ogos 1914-18 September 1914}} {{Succession box| title=Panglima, [[Tentera Darat Ke-9 (Emoayar Jerman)|Tentera Darat Ke-9]]| before=Formasi Baru | after= [[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]] [[August von Mackensen]] | years=18 September 1914-2 November 1914}} {{succession box | before=[[Erich von Falkenhayn]] | title=[[Staf Am Jerman|Ketua Turus Am Besar]] | years=29 Ogos 1916-3 Julai 1919| after=[[Wilhelm Groener]]}} {{s-off}} {{succession box | before=[[Friedrich Ebert]] | title=[[Presiden Jerman]]| years=12 Mei 1925-2 Ogos 1934 | after=[[Adolf Hitler]] <br><small>(''Führer dan Canselor'')</small>''' }} {{end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{German Presidents (Weimar Republic)}} {{Recipients of the Grand Cross}} [[Kategori:Kelahiran 1847]] [[Kategori:Kematian 1934]] [[kategori:Perang Perancis-Prusia]] [[Kategori:Perang Dunia Pertama]] [[Kategori:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Kategori:Orang Jerman]] [[Kategori:Prusia]] [[Kategori:Ahli politik Jerman]] [[Kategori:Presiden Jerman]] bmarjpzstgifdzu5ao0g7q3fvhxetjw 0 704999 6844467 6842890 2026-05-09T03:40:49Z Zayn al aziz 117578 /* */ 6844467 wikitext text/x-wiki {{Infobox Officeholder |honorific-prefix = ''[[Generalfeldmarschall]]'' |name=Werner von Blomberg |image=File:Bundesarchiv Bild 183-H28122, Werner von Blomberg.jpg |caption=Fil Marsyal von Blomberg pada 1937 |birth_name=Werner Eduard Fritz von Blomberg |birth_date=2 September 1878 |death_date=14 March 1946 |office1=[[Menteri Pertahanan Persekutuan (Jerman)|Menteri Perang Reich]] |term_start1=21 Mei 1935 |term_end1=27 Januari 1938 |predecessor1 =Diri sendiri sebagai [[Kementerian Reichswehr|Menteri Pertahanan]] |successor1 = [[Wilhelm Keitel]] sebagai [[OKW|Ketua OKW]] |office2=[[Kementerian Reichswehr|Menteri Pertahanan]] |term_start2= 28 Januari 1933 |term_end2= 21 Mei 1935 |predecessor2 = [[Kurt von Schleicher]] |successor2 = Diri sendiri sebagai [[Kementerian Reichswehr|Menteri Perang]] |office3= [[Truppenamt|Ketua Pejabat Ketenteraan]] ke-5<br><small>[[Republik Weimar]]</small> |term_start3=27 Januari 1927 |term_end3= 30 September 1929 |predecessor3= [[Wilhelm Wetzel]] |successor3= [[Kurt von Hammerstein-Equord]] |cabinet=[[Kabinet Hitler]] |birth_place=[[Stargard|Stargard in Pommern]], [[Provinsi Pomerania (1815–1945)|Provinsi Pomerania]], [[Kerajaan Prusia]], [[Empayar Jerman]] <small>sekarang [[Stargard]], [[Wilayah Barat Pomerania]], [[Poland]] </small> |death_place=[[Nuremberg]], [[Zon Pendudukan Perikatan di Jerman|Jerman taklukan Bersekutu]] |nickname="Rubber Lion" (''Singa getah'') |allegiance={{flagicon|Empayar Jerman}} [[Empayar Jerman]] (hingga 1918)<br/>{{flagicon|Germany}} [[Republik Weimar]] (hingga 1933)<br/>{{flagicon|Nazi Germany}} [[Jerman Nazi]] |branch=[[Reichswehr]]/[[Wehrmacht]] |serviceyears=1897–1938 |rank=[[Generalfeldmarschall|Fil Marsyal]] |commands=[[1 Divisyen (Reichswehr)|1 Divisyen Infantri]], [[Kementerian Reichswehr|Reichskriegsministerium]] |unit=[[Infantri]] |battles=[[Perang Dunia I]]<br/>[[Perang Dunia II]] |awards=[[Pour le Mérite]]<br/>[[Lencana Emas Parti]] |laterwork= }} '''Werner Eduard Fritz von Blomberg''' (2 September 1878 – 14 Mac 1946) merupakan [[Fil Marsyal]] ''([[Generalfeldmarschall]])'' pertama [[Reich Ketiga]] yang dilantik oleh [[Adolf Hitler]] pada tahun 1936, telah menjadi [[Kementerian Reichswehr|Menteri Pertahanan]] (kemudian Menteri Perang) dan Panglima Angkatan Tentera Jerman dari tahun 1933 hingga 1938. Blomberg berkhidmat dalam [[Perang Dunia Pertama]] di [[Medan Barat (Perang Dunia I)|Barisan Barat]] dan naik melalui pelbagai pangkat dalam ''[[Reichswehr]]'' sehingga beliau dilantik sebagai ketua ''[[Truppenamt]]''. Walaupun beliau disingkirkan daripada ''Truppenamt'', beliau kemudiannya dilantik sebagai Menteri Pertahanan oleh Presiden [[Paul von Hindenburg]] pada Januari 1933. Selepas kebangkitan Nazi di Jerman, Blomberg dinamakan sebagai Menteri Perang dan Panglima Tertinggi Angkatan Tentera Jerman. Dalam kapasiti ini, beliau memainkan peranan penting dalam usaha persenjataan semula Jerman serta menyingkirkan anggota tentera yang menentang rejim baharu. Namun, apabila Blomberg semakin kritikal terhadap [[dasar luar negeri]] Nazi, beliau akhirnya dipaksa meletakkan jawatan dalam [[Peristiwa Blomberg-Fritsch|Skandal Blomberg–Fritsch]] pada tahun 1938, yang diatur oleh pesaing politiknya, [[Hermann Göring]] dan [[Heinrich Himmler]]. Selepas itu, Blomberg menghabiskan [[Perang Dunia Kedua]] dalam keadaan tersisih daripada perhatian umum sehingga beliau menjadi saksi dalam [[Perbicaraan Nuremberg]] tidak lama sebelum kematiannya. [[File:Bundesarchiv Bild 183-W0402-504, Generaloberst Werner von Blomberg.jpg (cropped).jpg|thumb|Generaloberst von Blomberg, Disember 1934]] [[File:Bundesarchiv Bild 183-1983-1111-502N, Nürnberg, Blomberg, Fritsch und Raeder.jpg|thumb|Werner von Blomberg (kiri) bersama [[Werner von Fritsch]] (tengah) dan [[Erich Raeder]] (kanan) pada September 1936]] [[File:Bundesarchiv Bild 183-C10332, Bayreuth, Festspiele, Joseph Goebbels, Werner v. Blomberg.jpg|thumb|Blomberg bersama [[Joseph Goebbels]], Julai 1937]] == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 13 Mac 1897 * ''[[Oberleutnant]]'' - 18 Mei 1907 * ''[[Hauptmann]]'' - 20 Mac 1911 * ''[[Major]]'' - 22 Mac 1916 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 18 Disember 1920 * ''[[Oberst]]'' - 1 April 1925 * ''[[Generalmajor]]'' - 1 April 1928 * ''[[Generalleutnant]]'' - 1 Oktober 1929 * ''[[General der Infanterie]]'' - 30 Januari 1933 * ''[[Generaloberst]]'' - 31 Ogos 1933 * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 20 April 1936 == Anugerah kebesaran == * [[Iron Cross]] (1914) Kelas 1 dan Kelas 2 * [[Pingat Perkhidmatan Setia]] 1914 (Schaumburg-Lippe) * [[Darjah Mahkota Prusia]] Kelas 4 * Pingat Kehormatan [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern|Darjah Kerabat Putera Hohenzollern]] Kelas 3 berserta Pedang dan Mahkota * [[Darjah Mahkota Prusia]] Kelas 4 berserta Pedang * [[Darjah Kepujian Tentera Bavaria]] Kelas 4 berserta Pedang * [[Darjah Kepujian Tentera Bavaria]] Kelas 4 berserta Pedang dan Mahkota * Pingat Kesatria Kelas 1 [[Darjah Albert Saxony]] berserta Pedang * [[Pingat Friedrich August]] Grand Duke Oldenburg Kelas 1 dan Kelas 2 * [[Medal Keberanian]] Grand Duke Hesse * [[Pingat Kepujian Perang]] Brunswick Kelas 1 dan Kelas 2 * [[Salib Hanseatic]] Bremen * [[Pingat Kepujian Perang]] Duchy Saxe-Meiningen * [[Pingat Kepujian Perang]] Lippe * Pingat Kesatria [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] berserta Pedang: 7 Oktober 1916 * [[Lencana Cedera]] warna Hitam: 1918 * [[Pour le Merite]]: 3 Jun 1918 * [[Pingat Khidmat Lama Prusia]] * [[Pingat Kehormatan]] Pejuang * [[Pingat Khidmat Lama Angkatan Tentera]] Kelas 4 hingga Kelas 1 * [[Lencana Emas Parti|Lencana Emas Kehormat Parti Nazi]]: 30 Januari 1937 * [[Lencana Juruterbang Pemerhati|Lencana Emas Juruterbang Pemerhati bertahta Berlian]] (Kehormat) == Lihat juga == Fil Marsyal dan Laksamana Besar Jerman * [[Hermann Goering]] (kemudian Marsyal Empayar) * [[Gerd von Rundstedt]] * [[Erich Raeder]] * [[Fedor von Bock]] * [[Wilhelm Ritter von Leeb]] * [[Walther von Brauchitsch]] * [[Wilhelm Keitel]] * [[Walther von Reichenau]] * [[Erwin von Witzleben]] * [[Gunther von Kluge]] * [[Albert Kesselring]] * [[Hugo Sperrle]] * [[Wilhelm List]] * [[Erhard Milch]] * [[Eduard Freiherr von Bohm-Ermolli]] * [[Erwin Rommel]] * [[Georg von Kuchler]] * [[Erich von Manstein]] * [[Friedrich Paulus]] * [[Ernst Busch]] * [[Ewald von Kleist]] * [[Maximilian Freiherr von Weichs]] * [[Karl Donitz]] * [[Wolfram Freiherr von Richthofen]] * [[Walter Model]] * [[Ferdinand Schorner]] * [[Robert Ritter von Greim]] == Rujukan == * Deutsch, Harold C. ''Hitler and his generals: the hidden crisis, January–June 1938'' (1974), pp.&nbsp;78–215. ISBN 978-0-8166-0649-8; the standard scholarly monograph on the scandal * Faber, David. ''Munich, 1938: Appeasement and World War II'' (2008) pp.&nbsp;46–75 on scandal *{{cite book| first=and Glantz, David M.|last=Heiber, Helmut| authorlink=| coauthors=| series=| title=Hitler and His Generals: Military Conferences 1942–1945| publisher=Enigma Books | location = New York | year=2005 | pages= | isbn=1-929631-09-X }} *Müller, Klaus Jürgen ''The Army, Politics and Society in Germany, 1933-1945: Studies in the Army's Relation to Nazism'', Manchester: Manchester University Press, 1987, ISBN 0719010713. *[[John Wheeler-Bennett|Wheeler-Bennett, Sir John]], ''The Nemesis of Power: The German Army in Politics 1918–1945'' Palgrave Macmillan, London, 1953, 1964, 2005. *[http://www.schoah.de/drittes-reich/biographien/628-werner-von-blomberg-1878-1946.html schoah.de] {{Chief of the Troop Office}} {{Kabinet Hitler}} {{FMJermanPDII}} [[Kategori:Kelahiran 1878]] [[Kategori:Kematian 1946]] [[Kategori:Perang Dunia Kedua]] [[Kategori:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Kategori:Orang Jerman]] [[Kategori:Reichswehr]] 4c3sloj6ypf25vnkompqib9wqyc6nqf 0 709308 6844351 6837461 2026-05-08T20:15:44Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844351 wikitext text/x-wiki {{rujukan}} {{Infobox royalty |name = Mohammad Kassim |title = Yang Teramat Mulia Dato' Klana Petra |image = Mohammad Kassim Abdul Rashid.jpg |caption = Mohammad Kassim |succession = Datuk [[Undang Luak Sungai Ujong]], Negeri Sembilan |moretext = 09 |reign = 27 Mac 1946 - 29 Oktober 1983 |coronation = 25 Januari 1951 |investiture = 27 Mac 1946 |predecessor = Maamor Kasim |successor = [[Mubarak Dohak]] |regent = 0 |birth_name = Mohammad Kassim bin Abdul Rashid |birth_date = {{Birth date|1902|10|13|df=y}} |birth_place = [[Seremban]], [[Negeri Sembilan]], [[Negeri-negeri Melayu Bersekutu]], [[Malaya]] |death_date = {{Death date and age|1983|10|29|1902|10|13}} |death_place = [[Seremban]], [[Negeri Sembilan]], [[Malaysia]] |burial_date = 30 Oktober 1983 |burial_place = [[Seremban]], [[Negeri Sembilan]], [[Malaysia]] |queen = 0 |spouse 1 = Rafeah binti Kassim |issue = 0 |full name = 0 | |regnal name = ent | |house = 0 | |dynasty = Waris Hilir |issue-pipe = 0 |issue-link = 0 |alt = 0 |mother = Noresah |father = Dato' Andika Abdul Rashid |consort = 000201 |religion = [[Islam Sunni]] |occupation = 000 |signature = signature.jpg |module = Ahli party, }} [[Undang Luak Sungai Ujong|Dato' Klana Petra]] '''Mohammad Kassim bin''' [[Dato'|Dato' Andika]] [[Haji (gelaran)|Haji]] '''Abdul Rashid''' merupakan bekas penyandang Dato' Undang [[Sungai Ujong|Luak Sungai Ujong]], salah satu daerah pentadbiran adat ([[luak]]) di [[Negeri Sembilan]], [[Malaysia]]. Beliau ditabalkan pada 25 Januari 1951 bagi mengantikan Datuk Kelana Ma'amor bin Kassim yang meninggal dunia. Pengisytiharan Datuk Kelana Putera telah dilakukan sebelumnya iaitu pada 27 Mac 1946 selepas daripada kemangkatan Datuk Kelana Ma'amor bin Kassim. Istiadat pertabalan dimulakan dengan sembilan das tembakan meriam. Seterusnya istiadat bersiram telah dimulakan oleh Dato' Batin dari Ulu Beranang dan Jenang diikuti pula oleh Dato' Mandika, Dato' Seri Maharaja Diraja dan lain-lain ahli waris. Istiadat diteruskan apabila Dato' Syahbandar mengisytiharkan pekerjaan kerajaan dan meriwayatkan riwayat hidup Undang yang baru. Yang Teramat Mulia Undang Datuk Kelana Putera Mohammad Kassim bin Datuk Nika Haji Abdul Rashid telah dilantik menjadi Undang Luak Sungai Ujung oleh Lembaga mengikut adat istiadat pada 27 Mac 1946 dan di kerjan kan (di tabal kan) pada 25 Januari 1951. Dato' Laksamana dan Dato' Panglima Besar kemudiannya mengisytiharkan istiadat mengadap yang didahului oleh Dato' Mandika dan 25 orang Dato'-Dato' yang lain, kadi-kadi termasuk naib-naib kadi, Penghulu, Buapak-buapak, dan waris-waris yang lain. Istiadat ini adalah mengikut aturan Adat Purbakala yang diamalkan di Negeri Sembilan telah ditentukan dan bacaan doa telah menamatkan istiadat. --- <ref>[http://books.google.com.my/books?id=2td1Fh5E92IC&pg=PA84&lpg=PA84&dq=Mohammad+Kassim+bin+Datuk+Nika+Haji+Abdul+Rashid&source=bl&ots=RixffMn-_6&sig=F_Z4Hlr07TnOPGaWLbUMw9n7qLg&hl=en&sa=X&ei=ErObU9T4OYWOuAS1n4CoDA&ved=0CDcQ6AEwAw#v=onepage&q=Mohammad%20Kassim%20bin%20Datuk%20Nika%20Haji%20Abdul%20Rashid&f=false Old Treaties & Documents of Malaysia, 1791-1965, edited by Institut Terjemahan Negara Malaysia]</ref> == Kehidupan awal == Yang Teramat Mulia diputerakan di Kampung Pantai pada 13 Oktober 1902, anak bongsu Cik Noresah binti Balai dan Datuk Andulika Mendika, Tiang Balai Sungai Ujung. Beliau adalah dari Waris Hilir Kampung Godang dalam salasilah dan terombo Sungai Ujong. Datuknya sebelah bondanya ialah Datuk Laksamana Nadin. Beliau ialah keturunan Datuk Kelambu atau Datuk Tumbu yang mana kesan-kesan makamnya terdapat di Rahang. Ayahanda beliau, Undang Datuk telah meninggal sewaktu beliau berumur 6 tahun. Sepeninggalan ayahandanya Undang Datuk menolong bondanya di bendang, mencari rotan di hutan dan mengail ikan di sungai. ==Pendidikan== Beliau berkelulusan darjah empat Sekolah Melayu Pantai sebelum melanjutkan pelajaran ke Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK) sehingga tamat persekolahan.{{fact}} Semasa di maktab, beliau mengambil bahagian cergas dalam permainan dan gerak kerja kumpulan. Permainan yang beliau gemari ialah bola sepak dan sepak raga. ==Kerjaya== Undang Datuk berkhidmat selama 37 tahun dan pernah kerja di pejabat elektrik, pejabat tanah, Seremban; pejabat daerah. Kuala Pilah; pejabat hutan serta di bahagian akaun jabatan elektrik di Kuala Lumpur. Beliau juga berkhidmat dalam pasukan volunteer pada tahun 1934 hingga tamat Perang Dunia Kedua. Undang Datuk juga mengambil bahagian dalam pergerakan sukarela dan persatuan belia dan cergas dalam syarikat kerjasama Melayu. ==Perkahwinan== Undang Datuk berkahwin dengan Toh Puan Rafeah binti Kassim, berketurunan orang-orang besar Pulau Tawar dekat Jerantut. Perkongsian beliau berdua dikurniakan Allah dengan enam cahaya mata, dua lelaki dan empat perempuan. Beliau mempunyai 12 cucu. Semasa hayatnya beliau dikenali oleh semua golongan. Beliau banyak berkhidmat meninggikan taraf hidup rakyatnya terutama mereka yang tinggal di luar bandar. Satu daripada projeknya ialah rancangan perumahan di Ampangan dikenali dengan nama Kampung Datuk Kelana Mohammad Kassim. Beliau sentiasa menggalakkan rakyatnya supaya berkecimpung dalam bahagian pembangunan dan perniagaan. Beliau juga sangat-sangat mengambil berat tentang bidang pertanian dan ternakan. ==Hobi== Undang Datuk adalah peminat sukan dan pintar menembak. Hobinya suka memburu binatang liar. Kerjaya beliau yang cemerlang ialah menembak seekor harimau yang pernah dihadiahkan kepada Muzium Negara untuk tatapan rakyat. Beliau adalah pengasas dan bekas Pengerusi Kelab Menembak Negeri Sembilan serta bekas Naib Pengerusi Persatuan Menembak Kebangsaan.{{fact}} ==Kemangkatan== Pada hari Jumaat 28 Oktober 1983, bersamaan 23 Muharam, jam 8:30 pagi, Yang Teramat Mulia Datuk Undang Luak Sungai Ujong, Datuk Kelana Putra Mohammad Kassim bin Datuk Nika Haji Abdul Rashid, berumur 81, Undang yang ke-9 telah kembali ke rahmatullah di Hospital Besar Seremban, Negeri Sembilan. ==Krisis Perlantikan Undang Luak== Terdapat sedikit krisis selepas kemangkatan Yang Teramat Mulia Datuk Kelana Putera untuk pengganti Undang Luak Sungai Ujung yang baru. Setelah dua tahun Undang Luak Sungai Ujung tiada pengganti, pada 08.03.1986 Raja Abdul Rahim Raja Abdul Razak dari Rumpun Bayu diisytihar oleh anak warisnya sebagai Datuk Kelana Putera ke-10. Pada 02.07.1987 pula seorang warga adat dari Rumpun Dusun, Lenggeng diistiharkan oleh warisnya sebagai Datuk Kelana Putera ke-10 dan menganggap perlantikan Raja Abdul Rahim tidak sah. Dewan Keadilan Negeri yang bertanggungjawab mengesahkan perlantikan semua Undang tidak mengeluarkan sebarang persetujuan berhubung kedua-dua perlantikan individu berkenaan sebagai Undang Luak Sungai Ujung yang baru. Dewan ini dipengerusikan oleh Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan serta dianggotai oleh kesemua Undang yang empat bersama Tunku Besar Tampin dan Menteri Besar Negeri Sembilan sebagai ex-officio. Dewan ini tidak ada kuasa melantik Undang tetapi mempunyai kuasa merestui dan mengesahkan perlantikan Undang yang dibuat oleh Tua Waris Hulu, Tua Waris Hilir dan Waris Nan Tuo. Disebabkan tiada restu dan pengesahan daripada Dewan Keadilan Negeri berhubung perlantikan kedua-dua individu berkenaan sebagai Undang Luak Sungai Ujung kerana perlantikan mereka tidak mengikut adat yang sah, maka satu kata muafakat telah dibuat oleh tiga waris tua berkenaan berhubung isu ini. Akhirnya ketiga-tiga Waris Tua Berkenaan telah memilih Yang Teramat Mulia Dato' Mubarak bin Tahak @ Dohak<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1228&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_04.htm Yang Dipertuan Besar N. Sembilan yang baru diumum esok.]</ref>, <ref>[http://www.bernama.com/bernama/v3/bm/news_lite.php?id=380790 Tuanku Muhriz Dimasyhur Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan Ke-11]</ref> sebagai Datuk Kelana Putera ke-10 iaitu Undang Luak Sungai Ujung yang baru pada 29.12.1993 telah menyelesaikan kemelut Perlantikan Undang Luak Sungai Ujung yang berlanjutan selama 10 tahun. Sepatutnya pengganti Undang yang baru harus dibuat selepas kemangkatan penyandangnya. ==Rujukan:== * http://chegubard.blogspot.com/2009/06/memahami-krisis-undang-luak-sungai.html?m=1 <div class="references-small"> <references /> </div> * http://ww2.utusan.com.my/utusan/special.asp?pr=PR11&y=2008&dt=1228&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_04.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141030070950/http://ww2.utusan.com.my/utusan/special.asp?pr=PR11&y=2008&dt=1228&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_04.htm |date=2014-10-30 }} === Pautan luar === * http://warisanpermaisuri.blogspot.com/2013/03/dato-undang-luak-negeri-sembilan-dan.html?m=1 {{Kehidupan|1902|1983}} [[Kategori:Undang Luak Sungai Ujong]] m1uu0ysizbnmm87sngpxq0fy6sd5wt7 6844352 6844351 2026-05-08T20:17:53Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844352 wikitext text/x-wiki {{rujukan}} {{Infobox royalty |name = Mohammad Kassim |title = Yang Teramat Mulia Dato' Klana Petra |image = Mohammad Kasim Abdul Rashid.jpg |caption = Mohammad Kassim |succession = Datuk [[Undang Luak Sungai Ujong]], Negeri Sembilan |moretext = 15 |reign = 27 Mac 1946 - 29 Oktober 1983 |coronation = 25 Januari 1951 |investiture = 27 Mac 1946 |predecessor = Maamor Kasim |successor = [[Mubarak Dohak]] |regent = 0 |birth_name = Mohammad Kassim bin Abdul Rashid |birth_date = {{Birth date|1902|10|13|df=y}} |birth_place = [[Seremban]], [[Negeri Sembilan]], [[Negeri-negeri Melayu Bersekutu]], [[Malaya]] |death_date = {{Death date and age|1983|10|29|1902|10|13}} |death_place = [[Seremban]], [[Negeri Sembilan]], [[Malaysia]] |burial_date = 30 Oktober 1983 |burial_place = [[Seremban]], [[Negeri Sembilan]], [[Malaysia]] |queen = 0 |spouse 1 = Rafeah binti Kassim |issue = 0 |full name = 0 | |regnal name = ent | |house = 0 | |dynasty = Waris Hilir |issue-pipe = 0 |issue-link = 0 |alt = 0 |mother = Noresah |father = Dato' Andika Abdul Rashid |consort = 000201 |religion = [[Islam Sunni]] |occupation = 000 |signature = signature.jpg |module = Ahli party, }} [[Undang Luak Sungai Ujong|Dato' Klana Petra]] '''Mohammad Kassim bin''' [[Dato'|Dato' Andika]] [[Haji (gelaran)|Haji]] '''Abdul Rashid''' merupakan bekas penyandang Dato' Undang [[Sungai Ujong|Luak Sungai Ujong]], salah satu daerah pentadbiran adat ([[luak]]) di [[Negeri Sembilan]], [[Malaysia]]. Beliau ditabalkan pada 25 Januari 1951 bagi mengantikan Datuk Kelana Ma'amor bin Kassim yang meninggal dunia. Pengisytiharan Datuk Kelana Putera telah dilakukan sebelumnya iaitu pada 27 Mac 1946 selepas daripada kemangkatan Datuk Kelana Ma'amor bin Kassim. Istiadat pertabalan dimulakan dengan sembilan das tembakan meriam. Seterusnya istiadat bersiram telah dimulakan oleh Dato' Batin dari Ulu Beranang dan Jenang diikuti pula oleh Dato' Mandika, Dato' Seri Maharaja Diraja dan lain-lain ahli waris. Istiadat diteruskan apabila Dato' Syahbandar mengisytiharkan pekerjaan kerajaan dan meriwayatkan riwayat hidup Undang yang baru. Yang Teramat Mulia Undang Datuk Kelana Putera Mohammad Kassim bin Datuk Nika Haji Abdul Rashid telah dilantik menjadi Undang Luak Sungai Ujung oleh Lembaga mengikut adat istiadat pada 27 Mac 1946 dan di kerjan kan (di tabal kan) pada 25 Januari 1951. Dato' Laksamana dan Dato' Panglima Besar kemudiannya mengisytiharkan istiadat mengadap yang didahului oleh Dato' Mandika dan 25 orang Dato'-Dato' yang lain, kadi-kadi termasuk naib-naib kadi, Penghulu, Buapak-buapak, dan waris-waris yang lain. Istiadat ini adalah mengikut aturan Adat Purbakala yang diamalkan di Negeri Sembilan telah ditentukan dan bacaan doa telah menamatkan istiadat. --- <ref>[http://books.google.com.my/books?id=2td1Fh5E92IC&pg=PA84&lpg=PA84&dq=Mohammad+Kassim+bin+Datuk+Nika+Haji+Abdul+Rashid&source=bl&ots=RixffMn-_6&sig=F_Z4Hlr07TnOPGaWLbUMw9n7qLg&hl=en&sa=X&ei=ErObU9T4OYWOuAS1n4CoDA&ved=0CDcQ6AEwAw#v=onepage&q=Mohammad%20Kassim%20bin%20Datuk%20Nika%20Haji%20Abdul%20Rashid&f=false Old Treaties & Documents of Malaysia, 1791-1965, edited by Institut Terjemahan Negara Malaysia]</ref> == Kehidupan awal == Yang Teramat Mulia diputerakan di Kampung Pantai pada 13 Oktober 1902, anak bongsu Cik Noresah binti Balai dan Datuk Andulika Mendika, Tiang Balai Sungai Ujung. Beliau adalah dari Waris Hilir Kampung Godang dalam salasilah dan terombo Sungai Ujong. Datuknya sebelah bondanya ialah Datuk Laksamana Nadin. Beliau ialah keturunan Datuk Kelambu atau Datuk Tumbu yang mana kesan-kesan makamnya terdapat di Rahang. Ayahanda beliau, Undang Datuk telah meninggal sewaktu beliau berumur 6 tahun. Sepeninggalan ayahandanya Undang Datuk menolong bondanya di bendang, mencari rotan di hutan dan mengail ikan di sungai. ==Pendidikan== Beliau berkelulusan darjah empat Sekolah Melayu Pantai sebelum melanjutkan pelajaran ke Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK) sehingga tamat persekolahan.{{fact}} Semasa di maktab, beliau mengambil bahagian cergas dalam permainan dan gerak kerja kumpulan. Permainan yang beliau gemari ialah bola sepak dan sepak raga. ==Kerjaya== Undang Datuk berkhidmat selama 37 tahun dan pernah kerja di pejabat elektrik, pejabat tanah, Seremban; pejabat daerah. Kuala Pilah; pejabat hutan serta di bahagian akaun jabatan elektrik di Kuala Lumpur. Beliau juga berkhidmat dalam pasukan volunteer pada tahun 1934 hingga tamat Perang Dunia Kedua. Undang Datuk juga mengambil bahagian dalam pergerakan sukarela dan persatuan belia dan cergas dalam syarikat kerjasama Melayu. ==Perkahwinan== Undang Datuk berkahwin dengan Toh Puan Rafeah binti Kassim, berketurunan orang-orang besar Pulau Tawar dekat Jerantut. Perkongsian beliau berdua dikurniakan Allah dengan enam cahaya mata, dua lelaki dan empat perempuan. Beliau mempunyai 12 cucu. Semasa hayatnya beliau dikenali oleh semua golongan. Beliau banyak berkhidmat meninggikan taraf hidup rakyatnya terutama mereka yang tinggal di luar bandar. Satu daripada projeknya ialah rancangan perumahan di Ampangan dikenali dengan nama Kampung Datuk Kelana Mohammad Kassim. Beliau sentiasa menggalakkan rakyatnya supaya berkecimpung dalam bahagian pembangunan dan perniagaan. Beliau juga sangat-sangat mengambil berat tentang bidang pertanian dan ternakan. ==Hobi== Undang Datuk adalah peminat sukan dan pintar menembak. Hobinya suka memburu binatang liar. Kerjaya beliau yang cemerlang ialah menembak seekor harimau yang pernah dihadiahkan kepada Muzium Negara untuk tatapan rakyat. Beliau adalah pengasas dan bekas Pengerusi Kelab Menembak Negeri Sembilan serta bekas Naib Pengerusi Persatuan Menembak Kebangsaan.{{fact}} ==Kemangkatan== Pada hari Jumaat 28 Oktober 1983, bersamaan 23 Muharam, jam 8:30 pagi, Yang Teramat Mulia Datuk Undang Luak Sungai Ujong, Datuk Kelana Putra Mohammad Kassim bin Datuk Nika Haji Abdul Rashid, berumur 81, Undang yang ke-9 telah kembali ke rahmatullah di Hospital Besar Seremban, Negeri Sembilan. ==Krisis Perlantikan Undang Luak== Terdapat sedikit krisis selepas kemangkatan Yang Teramat Mulia Datuk Kelana Putera untuk pengganti Undang Luak Sungai Ujung yang baru. Setelah dua tahun Undang Luak Sungai Ujung tiada pengganti, pada 08.03.1986 Raja Abdul Rahim Raja Abdul Razak dari Rumpun Bayu diisytihar oleh anak warisnya sebagai Datuk Kelana Putera ke-10. Pada 02.07.1987 pula seorang warga adat dari Rumpun Dusun, Lenggeng diistiharkan oleh warisnya sebagai Datuk Kelana Putera ke-10 dan menganggap perlantikan Raja Abdul Rahim tidak sah. Dewan Keadilan Negeri yang bertanggungjawab mengesahkan perlantikan semua Undang tidak mengeluarkan sebarang persetujuan berhubung kedua-dua perlantikan individu berkenaan sebagai Undang Luak Sungai Ujung yang baru. Dewan ini dipengerusikan oleh Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan serta dianggotai oleh kesemua Undang yang empat bersama Tunku Besar Tampin dan Menteri Besar Negeri Sembilan sebagai ex-officio. Dewan ini tidak ada kuasa melantik Undang tetapi mempunyai kuasa merestui dan mengesahkan perlantikan Undang yang dibuat oleh Tua Waris Hulu, Tua Waris Hilir dan Waris Nan Tuo. Disebabkan tiada restu dan pengesahan daripada Dewan Keadilan Negeri berhubung perlantikan kedua-dua individu berkenaan sebagai Undang Luak Sungai Ujung kerana perlantikan mereka tidak mengikut adat yang sah, maka satu kata muafakat telah dibuat oleh tiga waris tua berkenaan berhubung isu ini. Akhirnya ketiga-tiga Waris Tua Berkenaan telah memilih Yang Teramat Mulia Dato' Mubarak bin Tahak @ Dohak<ref>[http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2008&dt=1228&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_04.htm Yang Dipertuan Besar N. Sembilan yang baru diumum esok.]</ref>, <ref>[http://www.bernama.com/bernama/v3/bm/news_lite.php?id=380790 Tuanku Muhriz Dimasyhur Yang Dipertuan Besar Negeri Sembilan Ke-11]</ref> sebagai Datuk Kelana Putera ke-10 iaitu Undang Luak Sungai Ujung yang baru pada 29.12.1993 telah menyelesaikan kemelut Perlantikan Undang Luak Sungai Ujung yang berlanjutan selama 10 tahun. Sepatutnya pengganti Undang yang baru harus dibuat selepas kemangkatan penyandangnya. ==Rujukan:== * http://chegubard.blogspot.com/2009/06/memahami-krisis-undang-luak-sungai.html?m=1 <div class="references-small"> <references /> </div> * http://ww2.utusan.com.my/utusan/special.asp?pr=PR11&y=2008&dt=1228&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_04.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141030070950/http://ww2.utusan.com.my/utusan/special.asp?pr=PR11&y=2008&dt=1228&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_04.htm |date=2014-10-30 }} === Pautan luar === * http://warisanpermaisuri.blogspot.com/2013/03/dato-undang-luak-negeri-sembilan-dan.html?m=1 {{Kehidupan|1902|1983}} [[Kategori:Undang Luak Sungai Ujong]] tq5nyvv9xwde7mltv6vkims83ykpf18 0 709823 6844405 6811192 2026-05-09T00:00:37Z Amir Hamzah 2008 17303 6844405 wikitext text/x-wiki {{Kegunaan lain}} [[Fail:The dog book - a popular history of the dog, with practical information as to care and management of house, kennel, and exhibition dogs; and descriptions of all the important breeds (1906) (20800295488).jpg|thumb|260px|''The Mastiff'' oleh [[Philip Reinagle]], 1805]] '''Mastif'''{{Efn|name=a}} ialah [[jenis anjing|sejenis]] [[anjing]] besar dan berkuasa.{{Sfnp|Oxford Dictionaries|2019}}{{Sfnp|Young|Bannasch|2007|p=49}} Mastif ialah antara anjing terbesar dan biasanya mempunyai [[bulu anjing|lapis bulu]] pendek, ekor panjang yang terletak rendah-rendah, dan kaki besar; tengkoraknya besar dan gempal, muncung lebar dan pendek ([[brakisefali|brakisefalik]]), dan telinga labuh dan berbentuk loket.{{Sfnp|Oxford Dictionaries|2019}}{{Sfnp|Young|Bannasch|2007|p=49}} Catatan Eropah dan Asia yang bertarikh kembali 3,000 tahun lalu menunjukkan anjing jenis mastif.{{Sfnp|Encyclopædia Britannica|2019}} Mastif dari segi sejarah ialah [[anjing pengawal]], yang melindungi rumah dan harta benda, walaupun sepanjang sejarah telah digunakan sebagai [[anjing pemburu]], [[anjing dalam peperangan|anjing perang]], dan untuk [[sukan darah]], seperti laga anjing, [[lembu|pengumpanan lembu]], [[beruang|pengumpanan beruang]], dan malah [[singa|pengumpanan singa]].{{Sfnp|Young|Bannasch|2007|p=49}}{{Sfnp|Encyclopædia Britannica|2019}} ==Sejarah== Bukti sejarah dan arkeologi mencadangkan bahawa mastif telah lama berbeza dari segi kedua-dua rupa bentuk dan fungsi daripada [[anjing penjaga haiwan ternakan]] yang sama besar yang daripadanya ia berkemungkinan besar dikembangkan;{{Sfnp|Young|Bannasch|2007|pp=48–49}} ia juga membentuk [[genetik populasi|populasi genetik]] terpisah.{{Sfnp|Parker|2012|p=45}} [[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]] dan sesetengah [[kelab kenel]] mengelompokkan kedua-dua jenis bersama-sama sebagai anjing ''[[anjing Molossus|molossoid]]''; sesetengah baka anjing penjaga haiwan ternakan moden, seperti [[mastif Pyrénées]], [[mastif Sepanyol]], dan [[mastif Tibet]], dan [[penarikan (anjing)|anjing tarikan]] pupus yang dipanggil [[mastif Belgium]], mempunyai perkataan "mastif" dalam nama masing-masing, tetapi tidak dianggap sebagai mastif benar.{{Sfnp|Hancock|2001}} Banyak sumber lebih tua berbahasa Inggeris merujuk mastif sebagai ''bandog'' atau ''bandogge'', walaupun secara teknikal istilah "''bandog''" memaksudkan anjing yang ditambat dengan rantai (atau "''bande''") yang kemudian dilepaskan pada waktu malam; istilah "mastif" dan "''bandog''" kerap digunakan secara bergantian.{{Sfnp|Wynn|2011}} Pada abad kedua puluh, istilah "''bandog''" dihidupkan semula untuk memerihalkan sesetengah anjing laga besar jenis mastif yang disilangkan dengan mana-mana buldog di Amerika Syarikat.{{Sfnp|Fogle|2009|p=36}} ==Senarai baka mastif== ===Baka ekstan=== {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:250pt;" | Baka !! style="width:250pt;" | Nama alternatif !! style="width:200pt;" | Negara asal !! style="width:350pt;" | Kegunaan !! class="unsortable" | Imej |- | [[Alano Sepanyol|''Alano'' Sepanyol]] || {{Ubl|Buldog Sepanyol}} || [[Sepanyol]] || [[Anjing dalam peperangan|Anjing perang]], [[pengumpanan lembu]], [[pemburuan buruan besar]] || [[Fail:Spanishalanored2.jpg|150px]] |- | ''[[Alapaha blue blood bulldog]]'' || || [[Amerika Syarikat]] || Anjing pengawal || [[Fail:Alapaha Blue-Blood Bulldog.jpg|150px]] |- | [[Anjing besar Denmark]] || {{Ubl|''Dogge'' Jerman|Mastif Jerman|Anjing pemburu babi hutan Jerman}} || [[Jerman]] || Pemburuan buruan besar || [[Fail:Great Dane K02.jpg|150px]] |- | ''[[Boerboel]]'' || Mastif Afrika Selatan || [[Afrika Selatan]] || Anjing pengawal || [[Fail:HuntHillBoerboelsGunston1.jpeg|150px]] |- | [[Bokser Jerman]] || {{Ubl|Bokser}} || Jerman || Anjing pengawal, pemburuan buruan besar || [[Fail:Male fawn Boxer undocked.jpg|150px]] |- | [[Anjing Broholm]] || {{Ubl|Anjing Broholm Denmark|Mastif Denmark}} || [[Denmark]] || Anjing pengawal || [[Fail:Ivarr03.JPG|150px]] |- | [[Buldog Amerika]] || {{Ubl|''Old southern white bulldog''|''Old southern white''|Buldog putih Inggeris|''White English''|''Hill bulldog''|''Country bulldog''}} || Amerika Syarikat || Anjing pengawal, [[anjing tangkap]], anjing ladang || [[Fail:BUCKEYE 2010 ANCHOR BULLY RASCALZ.jpg|150px]] |- | [[Buldog benua]] || Buldog Switzerland || [[Switzerland]] || Anjing teman || [[Fail:Pitsch-Dog.jpg|150px]] |- | [[Buldog gunung]] || Buldog gunung Brazil || [[Brazil]] || Anjing gembala, anjing tukang daging || [[Fail:Anuke.jpg|150px]] |- | [[Buldog Inggeris]] || {{Ubl|Buldog British|Buldog}} || [[United Kingdom]] ([[England]]) || Anjing teman, dahulu pengumpanan lembu || [[Fail:Whitebulldog.jpg|150px]] |- | [[Buldog lama Inggeris (baka moden)|Buldog lama Inggeris]] || || Amerika Syarikat || Pewujudan semula zaman moden bagi [[buldog lama Inggeris (baka pupus)|buldog lama Inggeris]] yang pupus || [[Fail:UKC Olde English Bulldogge Male.jpg|150px]] |- | [[Buldog Perancis]] || || [[Perancis]] || [[Anjing riba]] || [[Fail:Mi Gran Amigo El General.jpg|150px]] |- | ''[[Buldogue campeiro]]'' || {{Ubl|Buldog Brazil|Buldog desa|Buldog pampas}} || Brazil || Anjing tangkap, anjing tukang daging || [[Fail:Buldogue Campeiro.jpg|150px]] |- | ''[[Anjing Bully|Bully kutta]]'' || {{Ubl|Mastif India|Mastif Pakistan|Mastif Sindhi|''Bully'' India|''Bully'' Pakistan}} || [[India]] dan [[Pakistan]] || Anjing pengawal, pemburuan buruan besar, anjing laga || [[Fail:PakistaniMastiffPunjab.jpg|150px]] |- | [[Bulmastif]] || Anjing malam penjaga mergastua || United Kingdom (England) || Anjing pengawal || [[Fail:Bullmastiff edited.JPG|150px]] |- | [[Cane corso Itali|''Cane corso'' Itali]] || {{Ubl|''Cane corso''|Mastif Itali}} || [[Itali]] || Anjing pengawal, anjing tangkap || [[Fail:Viggo-Ears-n-Tail.png|150px]] |- | [[Anjing Chongqing]] || || [[China]] || Anjing pengawal || [[Fail:Chinese Chongqing Dog Rüde.jpg|150px]] |- | [[Dogue Bordeaux|''Dogue'' Bordeaux]] || {{Ubl|Mastif Perancis|Mastif Bordeaux}} || Perancis || Anjing pengawal || [[Fail:DJT 0086.jpg|150px]] |- | [[Dogue Brazil|''Dogue'' Brazil]] || || Brazil || Anjing pengawal || [[Fail:Doguebrasileiro.jpg|150px]] |- | [[Dogo Argentina|''Dogo'' Argentina]] || {{Ubl|Mastif Argentina}} || [[Argentina]] || Anjing pengawal, pemburuan buruan besar, laga anjing || [[Fail:0Dogo-argentino-22122251920.jpg|150px]] |- | ''Dogo'' Guatemala || {{Ubl|Bulterier Guatemala}} || [[Guatemala]] || Anjing pengawal, dahulu pengumpanan lembu || [[Fail:Eggon Lasal.jpg|150px]] |- | [[Dogo Mallorca|''Dogo'' Mallorca]] || {{Ubl|''Ca de bou''|''Presa'' Mallorca|Mastif Mallorca}} || Sepanyol || Pengumpanan lembu || [[Fail:Ca de bou dog.jpg|150px]] |- | [[Fila Brazil|''Fila'' Brazil]] || {{Ubl|Mastif Brazil}} || Brazil || Anjing pengawal || [[Fail:Heroi Itanhandu.jpg|150px]] |- | [[Fila São Miguel|''Fila'' São Miguel]] || {{Ubl|Anjing lembu São Miguel|Anjing lembu Azores}} || [[Portugal]] || Anjing gembala lembu, anjing tangkap || [[Fail:Azores Cattle Dog.jpg|150px]] |- | [[Anjing jalang Uruguay]] || {{Ubl|''Cimarrón'' Uruguay|''Cimarrón''}} || [[Uruguay]] || Anjing pengawal || [[Fail:Uruguayan Cimarron 1.jpg|150px]] |- | [[Mastif Inggeris]] || {{Ubl|Mastif lama Inggeris|Mastif}} || United Kingdom (England) || Anjing pengawal || [[Fail:Westgort Anticipation 17 months.JPG|150px]] |- | [[Mastif Kurdi]] || {{Ubl|Anjing Pshdar|Anjing gembala Asyur}} || [[Iraq]] || Anjing pengawal || [[Fail:سگ پژدر کرد.jpg|150px]] |- | [[Mastif Napoli]] || || Itali || Anjing pengawal || [[Fail:Mastino Napoletano Rüde clp.JPG|150px]] |- | [[Mastif Pyrénées]] || || Sepanyol || Anjing pengawal || [[Fail:MasPiri-Puma-FIN.jpg|150px]] |- | [[Mastif Sepanyol]] || || Sepanyol || Anjing pengawal || [[Fail:Mastin español 02.jpg|150px]] |- | [[Anjing merah Laizhou]] || || China || Anjing teman, anjing pekerja, anjing pengawal || [[Fail:Laizhoureddog6.jpg|150px]] |- | [[Presa Canaria|''Presa'' Canaria]] || {{Ubl|Mastif Canaria|Anjing tangkap Canaria|''Dogo'' Canaria}} || Sepanyol || Anjing pengawal, anjing tangkap || [[Fail:Canario 0720.jpg|150px]] |- | [[Anjing Rottweil]] || || Jerman || Anjing pengawal || [[Fail:Rottweiler standing facing left.jpg|150px]] |- | [[Anjing Tosa]] || {{Ubl|Anjing laga Tosa|Mastif Jepun|Anjing Tosa Jepun|Anjing laga Jepun}} || [[Jepun]] || Laga anjing || [[Fail:BUKADAI 2.jpg|150px]] |} ===Baka pupus=== {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:250pt;" | Baka !! style="width:250pt;" | Nama alternatif !! style="width:200pt;" | Negara atau rantau asal !! style="width:200pt;" | Zaman !! style="width:200pt;" | Kegunaan !! class="unsortable" | Imej |- | ''[[Alaunt]]'' || ''Alaunt de Boucherie'' || Eropah, [[Asia Tengah]] || {{Ubl|[[Baharian klasik]]|[[Zaman Pertengahan]]}} || Pemburuan buruan besar, anjing pengawal, laga anjing || [[Fail:Jacopo del Sallaio.jpg|150px]] |- | [[Buldog lama Inggeris (baka pupus)|Buldog lama Inggeris]] || || Great Britain dan Ireland || abad ke-17 – abad ke-19 || Pengumpanan lembu, laga anjing || [[Fail:CribandRosa1811.jpg|150px]] |- | [[Buldog mainan]] || {{Ubl|Buldog katik|Buldog mainan Inggeris}} || United Kingdom (England) || abad ke-18 – awal abad ke-20 || Anjing riba || [[Fail:Toy Bulldog Little Knot 1903.jpg|150px]] |- | ''[[Bullenbeißer]]'' || {{Ubl|''Bärenbeißer''|Buldog Jerman}} || Jerman || hingga [[Perang Dunia Kedua]] || Pengumpanan lembu (sebagai ''bullenbeißer''), pengumpanan beruang (sebagai ''bärenbeißer'') || [[Fail:Bullenbeiser.jpg|150px]] |- | [[Dogo Cuba|''Dogo'' Cuba]] || {{Ubl|Mastif Cuba|Anjing pemburu darah Cuba}} || Cuba || abad ke-16 – lewat abad ke-19 || Penangkapan semula [[hamba pelarian di Amerika Syarikat|hamba pelarian]], pengumpanan lembu, laga anjing || [[Fail:DogoCubano2.jpg|150px]] |- | [[Mastif Terceira|''Fila'' Terceira]] || {{Ubl|Mastif Terceira|''Rabo torto''}} || Portugal || hingga 1970-an || Anjing tangkap || [[Fail:Fila de Terceira.jpg|150px]] |- | [[Anjing laga Córdoba]] || {{Ubl|Anjing Córdoba}} || Argentina || hingga 1920-an || Laga anjing || [[Fail:Patan.jpg|150px]] |- | [[Anjing Molossus]] || {{Ubl|Anjing pemburu Molossus|Mastif Epirus}} || [[Eropah Selatan]] || Baharian klasik || [[Anjing dalam peperangan|Anjing perang]], anjing pengawal, pemburuan buruan besar, laga anjing || [[Fail:Molossian Hound, British Museum.jpg|150px]] |} ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|مستيف}}; {{lang-en|italic=yes|mastiff}}}} }} ==Rujukan== {{Senarai rujukan}} ==Bibliografi== {{Kategori Commons|Mastiffs}} * {{Kutip buku|last=Fogle|first=Bruce|author-link=Bruce Fogle|date=2009|title=The Encyclopedia of the Dog|trans-title=Ensiklopedia Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Fad00AEACAAJ}}|language=en|edition=ke-1 Amerika|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[DK (penerbit)|Dorling Kindersley Publishing]]|isbn=9780756660048|oclc=697506545}} * {{Kutip buku|last=Hancock|first=David|date=2001|title=The Mastiffs: The Big Game Hunters: Their History, Development and Future|trans-title=Mastif: Pemburu Buruan Besar: Sejarah, Perkembangan, dan Masa Hadapannya|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=RVq6NwAACAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Ducklington, United Kingdom|publisher=Charwynne Dog Features|isbn=9780951780114|oclc=183116227}} * {{Kutip ensiklopedia|title=Mastiff|trans-title=Mastif|url=https://www.britannica.com/animal/mastiff|url-status=usurped|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en|publisher=[[Encyclopædia Britannica, Inc.|Encyclopædia Britannica]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20190807232214/https://www.britannica.com/animal/mastiff|archive-date=7 Ogos 2019|access-date=8 Jun 2024|ref={{SfnRef|Encyclopædia Britannica|2019}}}} * {{Cite dictionary|title=Mastiff|url=https://en.oxforddictionaries.com/definition/mastiff|dictionary=Oxford Dictionary|language=en|publisher=[[Oxford University Press]]|access-date=8 Jun 2024|ref={{SfnRef|Oxford Dictionaries|2019}}}}{{Pautan putus|date=September 2022|bot=medic}} * {{Kutip buku|last=Parker|first=Heidi G.|date=23 April 2012|editor1-last=Ostrander|editor1-first=Elaine Ann|editor1-link=Elaine Ostrander|editor2-last=Ruvinskiy|editor2-first=Anatoliy Ovseyevich|chapter=Chapter 3: The history and relationship of dog breeds|trans-chapter=Bab 3: Sejarah dan hubungan baka anjing|title=The Genetics of the Dog|trans-title=Genetik Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=C7OPzPEpkN0C}}|language=en|edition=ke-2|location=Wallingford, Oxfordshire, United Kingdom|publisher=[[CAB International]]|pages=38–53|isbn=9781845939403|oclc=743275902}} * {{Kutip buku|last=Wynn|first=M. B.|date=1886|title=The History of the Mastiff|trans-title=Sejarah Mastif|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=5RtIAAAAIAAJ}}|language=en|location=Melton Mowbray, United Kingdom|publisher=William Loxley|oclc=1944738}} * {{Kutip buku|last1=Young|first1=Amy|last2=Bannasch|first2=Danika Lynne|date=3 April 2007|editor1-last=Ostrander|editor1-first=Elaine Ann|editor1-link=Elaine Ostrander|editor2-last=Giger|editor2-first=Urs|editor3-last=Lindblad-Toh|editor3-first=Kerstin|editor3-link=Kerstin Lindblad-Toh|chapter=Chapter 4: Morphological variation in the dog|trans-chapter=Bab 4: Variasi morfologi pada anjing|title=The Dog and Its Genome|trans-title=Anjing dan Genomnya|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=94k1mKRcYd0C}}|language=en|location=Cold Spring Harbor, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Cold Spring Harbor Laboratory Press]]|pages=47–66|isbn=9780879697815|oclc=145554669}} {{Mastif}} {{Anjing bela jinak}} [[Kategori:Jenis anjing]] [[Kategori:Mastif| ]] mls35wj85z16epz7numekvqxtkwwygu 0 715809 6844456 6128900 2026-05-09T03:14:28Z Zayn al aziz 117578 /* Perang Dunia II */ 6844456 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = '''''[[Generaloberst]]''''' |name= Franz Halder |image= Bundesarchiv Bild 146-1970-052-08, Franz Halder.jpg |image_size= 250px |caption= Halder pada 1938 |office= [[Staf Am Jerman|Ketua Staf Am]]<br>[[Oberkommando des Heeres|Markas Besar Tentera Darat Jerman]] |term_start= 1 September 1938 |term_end= 24 September 1942 |leader= [[Adolf Hitler]] <br/> [[Walther von Brauchitsch]] {{small|sebagai Panglima Besar Tentera Darat Jerman (sehingga 19 Disember 1941)}} |president= |predecessor= [[Ludwig Beck]] |successor= [[Kurt Zeitzler]] |birth_date= 30 Jun 1884 |death_date= 2 April 1972 (umur 87) |birth_place= [[Würzburg]], [[Kerajaan Beraja Bavaria|Bavaria]], [[Empayar Jerman]] |death_place= [[Aschau im Chiemgau]], [[Bavaria]], [[Jerman Barat]] | spouse = {{marriage|Gertrud Erl{{sfn|Barnett|2003|p=126}}|23 September 1907}} <!--Military service--> |allegiance= {{flag|German Empire}} (1902–1918) <br />{{flag|Weimar Republic}} (1918–1933) <br />{{flag|Nazi Germany}} (1933–1942) |branch=[[Tentera Darat Jerman (1935–1945)|Tentera Darat Jerman]] |serviceyears= 1902–1942 |rank= [[File:Generaloberst (Wehrmacht) 8.svg|40px]] ''[[Generaloberst]]'' |commands= |unit=[[Artileri]] |battles= [[Perang Dunia I]] ---- [[Perang Dunia II]] * [[Operasi Weserübung]] * [[Pertempuran Perancis]] * [[Pencerobohan Poland]] * [[Operasi Barbarossa]] * [[Pertempuran Moscow|Operasi Typhoon]] * [[Case Blue]] |mawards= [[Knight Cross of the Iron Cross]] |signature= Halder Unterschrift.svg |signature_size= }} '''Franz Halder''' (30 Jun 1884 – 2 April 1972) ialah seorang [[Jeneral]] tentera [[Jerman]] dan [[OKH|Ketua Staf Am Tentera Darat]] dari tahun 1938 hingga September 1942, apabila beliau telah dipecat selepas kerap berselisih faham dengan [[Adolf Hitler]]. Diarinya semasa memegang jawatan ketua staf am [[OKH]] telah menjadi sumber yang sangat baik bagi pengarang-pengarang buku yang menulis tentang [[Hitler]], [[Perang Dunia Kedua]] dan [[Parti Nazi]] (NSDAP). Di dalam buku [[William Shirer]] yang bertajuk ''[[The Rise and Fall of the Third Reich]]'', diari Halder telah disebut beratus-ratus kali. == Kehidupan awal == Halder dilahirkan di Würzburg, anak kepada Jeneral Max Halder. Pada tahun 1902, beliau menyertai Rejimen Ke-3 Artileri Diraja Bavaria di Munich. Beliau telah dinaikkan pangkat ke [[Leftenan]] pada tahun 1904, setelah tamat pengajian dari Sekolah Tentera di Munich, beliau kemudian menghadiri Sekolah Artileri (1906-1907) dan [[Maktab Turus Bavaria]] (Akademi Perang) (1911-1914), kedua-duanya di Munich. == Perang Dunia I == Pada tahun 1914, Halder menjadi Pegawai Ordnans, bertugas di Markas Kor Ke-3 Bavaria. Pada bulan Ogos 1915 beliau telah dinaikkan pangkat ke Hauptmann ([[Kapten]]) di Staf Am Tentera Darat Ke-6 (pada masa itu diperintah oleh [[Rupprecht, Putera Mahkota Bavaria]]). Semasa tahun 1917 beliau berkhidmat sebagai seorang pegawai [[Staf Am]] dalam Markas Tentera Darat Ke-2 sebelum dipindahkan ke Tentera Darat Ke-4. ==Perang Dunia II== [[File:Franz Halder.png|thumb|Foto berwarna]] [[File:Bundesarchiv Bild 183-H27722, Franz Halder und Walther v. Brauchitsch.jpg|thumb|Halder bersama [[Walther von Brauchitsch]] semasa pencerobohan Poland pada September 1939]] [[File:Bundesarchiv Bild 146-2000-003-06A, Franz Halder.jpg|thumb|Halder memakai pingat Knight Cross pada 27 Oktober 1939]] [[File:Bundesarchiv Bild 146-1971-070-61, Hitler mit Generälen bei Lagebesprechung Getty 107424743.jpg|thumb|Halder (hujung kanan) bersama Hitler, 1940]] == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant]]'' - 9 Mac 1904 * ''[[Oberleutnant]]'' - 7 Mac 1912 * ''[[Hauptmann]]'' - 9 Ogos 1915 * ''[[Major]]'' - 17 Mac 1924 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 1 Februari 1929 * ''[[Oberst]]'' - 1 Disember 1931 * ''[[Generalmajor]]'' - 1 Oktober 1934 * ''[[Generalleutnant]]'' - 1 Ogos 1936 * ''[[General der Artillerie]]'' - 1 Februari 1938 * ''[[Generaloberst]]'' - 19 Julai 1940 == Anugerah kebesaran == * [[Iron Cross]] (1914) ** Kelas 2 (14 September 1914) ** Kelas 1 (22 Disember 1915) * [[Medal Jubli Putera Raja Luitpold]] Bavaria * [[Darjah Kesatria Albert Saxony]], Kelas 1 berserta Pedang (8 April 1917) * [[Darjah Kepujian Tentera Bavaria]] Kelas 4 berserta Mahkota dan Pedang * [[Pingat Kepujian Tentera Austria-Hungary]] Kelas 3 berserta Bintang Perang * Pingat Kesatria [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] berserta Pedang (2 Oktober 1918) * [[Pingat Kehormatan]] Pejuang (''Ehrenkreuz für Frontkämpfer'') (15 Disember 1934) * [[Pingat Khidmat Lama Angkatan Tentera]] Kelas 4 hingga Kelas 1 (2 Oktober 1936) * [[Lencana 1939|Lencana Iron Cross]] (1939) 2nd and 1st Class * [[Knight Cross of the Iron Cross]] pada 27 Oktober 1939 sebagai ''General der Artillerie'' dan Ketua Staf Am Tentera Darat (''Chef des Generalstabes des Heeres'') * [[Darjah Kebebasan Finland]] Kelas 1 berserta Pedang, Bintang dan Daun Oak (25 Mac 1941) * [[Darjah Sacred Treasure]] Jepun Kelas 1 (12 Ogos 1943) * [[Anugerah Cemerlang Perkhidmatan Awam]] Amerika (1961) == Lihat juga == * [[Hermann Goering]] * [[Gerd von Rundstedt]] * [[Fedor von Bock]] * [[Wilhelm Ritter von Leeb]] * [[Walther von Brauchitsch]] * [[Wilhelm Keitel]] * [[Walther von Reichenau]] * [[Erwin von Witzleben]] * [[Gunther von Kluge]] * [[Wilhelm List]] * [[Erwin Rommel]] * [[Georg von Kuchler]] * [[Erich von Manstein]] * [[Friedrich Paulus]] * [[Ernst Busch]] * [[Ewald von Kleist]] * [[Maximilian Freiherr von Weichs]] * [[Karl Donitz]] * [[Walter Model]] * [[Ferdinand Schorner]] * [[Heinz Guderian]] * [[Alfred Jodl]] * [[OKH]] * [[Heer (1935–1945)|Heer]] == Rujukan == {{Refbegin}} * Burdick, Charles, Jacobsen, Hans-Adolf. (1988). ''The Halder War Diary 1939–1942''. New York: Presidio Press. ISBN 0-89141-302-2. * {{Cite book |last=Fellgiebel |first=Walther-Peer |authorlink=Walther-Peer Fellgiebel |year=2000 |title=Die Träger des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939–1945 – Die Inhaber der höchsten Auszeichnung des Zweiten Weltkrieges aller Wehrmachtsteile |trans_title= The Bearers of the Knight's Cross of the Iron Cross 1939–1945 — The Owners of the Highest Award of the Second World War of all Wehrmacht Branches |language=German |location=Friedberg, Germany |publisher=Podzun-Pallas |isbn=978-3-7909-0284-6 }} * Förster, Jürgen "The Wehrmacht and the War of Extermination Against the Soviet Union" pages 494–520 from ''The Nazi Holocaust Part 3 The "Final Solution": The Implementation of Mass Murder'' Volume 2 edited by [[Michael Marrus]], Westpoint: Meckler Press, 1989 ISBN 0-88736-255-9 * Halder, Franz, 1884–1972. ''War Journal of Franz Halder'', 8 Volumes. [United States] : A.G. EUCOM, 1947. http://cgsc.contentdm.oclc.org/cdm/search/collection/p4013coll8/searchterm/War%20journal%20of%20Franz%20Halder/field/title/mode/all/conn/and * {{Cite book |last=Scherzer |first=Veit |year=2007 |title=Die Ritterkreuzträger 1939–1945 Die Inhaber des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939 von Heer, Luftwaffe, Kriegsmarine, Waffen-SS, Volkssturm sowie mit Deutschland verbündeter Streitkräfte nach den Unterlagen des Bundesarchives |trans_title=The Knight's Cross Bearers 1939–1945 The Holders of the Knight's Cross of the Iron Cross 1939 by Army, Air Force, Navy, Waffen-SS, Volkssturm and Allied Forces with Germany According to the Documents of the Federal Archives |language=German |location=Jena, Germany |publisher=Scherzers Miltaer-Verlag |isbn=978-3-938845-17-2 }} * Taylor, Telford. ''Sword and Swastika''. Chicago: Quadrangle, 1952. Print. * [[John Wheeler-Bennett|Wheeler-Bennett, John]] ''The Nemesis of Power The German Army In Politics 1918–1945'', London: Macmillan, 1967. {{Refend}} == Pautan luar == {{Portal|Military of Germany}} * {{commonscat inline|Franz Halder}} * {{wikiquote-inline}} * [http://www.bridgend-powcamp.fsnet.co.uk/Generaloberst%20Franz%20Halder.htm Franz Halder @ ISLAND FARM SPECIAL CAMP: XI POWS HELD AT BRIDGEND] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110717112931/http://www.bridgend-powcamp.fsnet.co.uk/Generaloberst%20Franz%20Halder.htm |date=2011-07-17 }} {{s-start}} {{s-mil}} {{succession box|before=[[Ludwig Beck]]|title=Ketua [[OKH|Staf Am Tentera Darat]] |years=September 1938 – September 1942|after=[[Kurt Zeitzler]]}} {{s-ach}} {{s-bef|before=[[Henry H. Arnold|Henry Arnold]]}} {{s-ttl|title=[[Time (majalah)|Kulit Depan Majalah Time]] |years=29 Jun 1942}} {{s-aft|after=[[Bendera Amerika Syarikat]]}} {{s-end}} {{Generaloberst Reich Ketiga}} {{Ketua Staf Wehrmacht}} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME = Halder, Franz | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = German general | DATE OF BIRTH = 30 June 1884 | PLACE OF BIRTH = [[Würzburg]], [[Germany]] | DATE OF DEATH = 2 April 1972 | PLACE OF DEATH = [[Aschau im Chiemgau]], [[Bavaria]] }} {{DEFAULTSORT:Halder, Franz}} [[Category:Kelahiran 1884]] [[Category:Kematian 1972]] [[Category:Perang Dunia Kedua]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] k1af7iksneroxkwk9oodr6ha95tclck 0 716173 6844409 6827229 2026-05-09T00:00:49Z Amir Hamzah 2008 17303 6844409 wikitext text/x-wiki Yang berikut ialah '''senarai baka, keragaman, ''landrace'', dan jenis [[anjing]] [[kepupusan|pupus]]'''. ==Senarai baka, keragaman, ''landrace'', dan jenis anjing pupus== {| class="wikitable sortable" |- ! Nama ! class="unsortable" | Imej ! class="unsortable" | Catatan |- | [[Anjing air Moscow]] | [[Fail:Moscow-Water dog.jpg|120px]] | Anjing air Moscow juga dikenali sebagai anjing penyelam Moscow atau anjing pengutip Moscow; diterbitkan di Kesatuan Soviet daripada anjing Newfoundland, anjing gembala Kaukasus, dan anjing gembala Eropah Timur. |- | [[Anjing air St. John's]] | [[Fail:St Johns dog.jpg|120px]] | Baka Kanada yang digunakan oleh nelayan [[Newfoundland dan Labrador]]; setelah diturunkan daripada anjing Eropah import yang dibawa ke Dunia Baru menaiki kapal nelayan, ia dianggap sebagai progenitor kepada [[anjing pengutip Labrador]].{{Sfnp|Hancock|2013|pp=92–94}} |- | ''[[Alaunt]]'' | [[Fail:Jacopo del Sallaio.jpg|120px]] | Anjing berlari besar yang digunakan semasa [[Zaman Pertengahan]] untuk menumpaskan dan menumbangkan haiwan buruan untuk dikutip oleh pemburu; ia digambarkan mempunyai tubuh [[grehaun Inggeris|grehaun]] dengan kepala lebar dan pendek jenis [[brakisefali|brakisefalik]].{{Sfnp|Cummins|2001|p=14}} |- | [[Beagle desa utara|''Beagle'' desa utara]] | [[Fail:Beagle (PSF).png|120px]] | Sebagai [[anjing pemburu bau]] bersaiz sederhana British yang digunakan untuk memburu arnab, ia dikatakan bersaiz lebih kecil, dengan hidung lebih tajam dan lebih pantas daripada [[anjing pemburu selatan]] kontemporari; ia dipercayai sebagai salah satu baka pengasas bagi [[anjing pemburu rubah Inggeris]] moden.{{Sfnp|Hancock|2014a|pp=62–64}} |- | [[Anjing beruang Tahltan]] | [[Fail:Tahltan Bear Dog sketch2.jpg|120px]] | Baka anjing yang datang ke Kanada pada penghijrahan awal dan menyesuaikan diri terhadap persekitaran. Ia dikembangkan oleh [[orang Tahltan]]. |- | [[Terier pasir Habsyah|Anjing botak Afrika]] | [[Fail:Africanhairless.jpg|120px]] | Anjing botak Afrika, yang juga dikenali sebagai terier pasir Habsyah dan anjing pasir Afrika antara banyak nama lain, terdapat di [[Mesir]], di [[Habsyah]], dan dalam kalangan [[Zulu|orang Zulu]]. |- | ''[[Buckhound]]'' | [[Fail:William H Hopkins (active 1853-1890-d. 1892) - Her Majesty's Buckhounds with the Earl of Hardwicke, Huntsmen and Whips - RCIN 407840 - Royal Collection.jpg|120px]] | Baka [[anjing pemburu bau]] Inggeris; digunakan untuk memburu [[Dama (genus)|rusa rang]] dalam kawanan.{{Sfnp|Hancock|2014a|pp=103–104}} |- | [[Buldog lama Inggeris (baka pupus)|Buldog lama Inggeris]] | [[Fail:CribandRosa1811.jpg|120px]] | Baka anjing kecil terkhusus jenis [[mastif]] British yang dikembangkan dari abad ke-16 untuk [[sukan darah]] [[pengumpanan lembu]] dan [[laga anjing]]; larangan kebanyakan sukan darah pada tahun 1835 menyaksikan kemerosotan baka ini, walaupun sesetengahnya dikekalkan sebagai [[anjing teman|anjing pendamping]] dan dibiakbakakan menjadi [[buldog Inggeris|buldog]] moden.{{Sfnp|Morris|2002|pp=342–343}} |- | [[Buldog mainan]] | [[Fail:Toy Bulldog Little Knot 1903.jpg|120px]] | Baka British yang merupakan versi katik bagi [[buldog Inggeris|buldog]], popular pada lewat [[zaman Victoria|era Victoria]] sebagai [[anjing teman|anjing pendamping]]; ia dianggap sebagai progenitor kepada [[buldog Perancis]] (yang mendahuluinya dari segi kepopularan) dan rekod terakhir baginya adalah pada tahun 1914.{{Sfnp|Morris|2002|pp=507–508}} |- | ''[[Bullenbeißer]]'' | [[Fail:Bullenbeiser.jpg|120px]] | [[Mastif]] pemburu Jerman yang dikenali dari [[Zaman Pertengahan]], digunakan untuk memburu [[rusa merah]], [[babi hutan]], dan malah [[beruang perang|beruang]]; ia dianggap sebagai progenitor kepada [[bokser Jerman|bokser]].{{Sfnp|Fiorone|1973|p=89}} |- | ''[[Chien-gris]]'' | [[Fail:Gris De Saint-Louis from 1915.JPG|120px]] | Sebagai baka [[anjing pemburu bau]] Perancis yang dikenali pada [[Zaman Pertengahan]], ia dikatakan telah diperkenalkan ke Perancis dari timur oleh [[Louis IX dari Perancis|Raja Louis IX]] apabila baginda pulang daripada [[Perang Salib]].{{Sfnp|Hörter|2014}} |- | [[Anjing Chiribaya]] | | Baka gembala yang dikembangkan oleh [[budaya Chiribaya]] di Peru barat daya.{{Sfnp|Collyns|2006}}{{Sfnp|Leonard|Wayne|Wheeler|Valadez Azúa|2002}} |- | ''[[Cur]]'' | [[Fail:Cur dog, A general history of quadrupeds.jpg|120px]] | Sebagai baka [[anjing gembala]] British yang digunakan oleh [[penggiringan|penggiring]] lembu di England, ia terkenal kerana ekor kontot distingtifnya; ia berkemungkinan pupus pada pertengahan abad ke-19.{{Sfnp|Morris|2002|pp=459–460}} |- | [[Anjing Dalbo]] | [[Fail:Dalbohund.jpg|120px]] | Anjing Dalbo atau mastif Dalsland ialah baka anjing penjaga haiwan ternakan pupus dari Sweden. |- | [[Dogo Cuba|''Dogo'' Cuba]] | [[Fail:DogoCubano2.jpg|120px]] | Baka [[mastif]] Cuba yang pada asalnya digunakan untuk [[pengumpanan lembu]], [[laga anjing]], dan penangkapan semula [[hamba pelarian di Amerika Syarikat|hamba pelarian]]; dipercayai telah diturunkan daripada mastif Sepanyol yang diperkenalkan, ia pupus pada pertengahan abad ke-20.{{Sfnp|Morris|2002|pp=369–370}} |- | [[Mastif Terceira|''Fila'' Terceira]] | [[Fail:Fila de Terceira.jpg|120px]] | Sebagai anjing jenis [[mastif]] dari Kepulauan Azores,{{Sfnp|Krämer|2009|p=229}} ia merupakan leluhur kepada kedua-dua [[fila São Miguel|anjing lembu São Miguel]] dan [[fila Brazil|''fila'' Brazil]]. |- | [[Anjing gembala Cumberland]] | [[Fail:Cumberland-sheepdog.jpg|120px]] | [[Anjing gembala]] British dari [[Cumberland]] yang sangat serupa dengan [[collie sempadan|''collie'' sempadan]]; bilangannya merosot mulai pertengahan abad ke-20.{{Sfnp|Morris|2002|p=408}} |- | [[Anjing gembala kelabu lama Wales]] | | Baka anjing gembala pupus berasal dari Wales.<ref>{{Kutip web|last=Presberg|first=Carole L.|date=6 Ogos 2013|url=https://bordercolliemuseum.org/BCCousins/ExtinctBreeds/ExtinctBreeds.html|title=BORDER COLLIE COUSINS: EXTINCT WORKING COLLIES OF ENGLAND, IRELAND, AND WALES|trans-title=SEPUPU ''COLLIE'' SEMPADAN: ''COLLIE'' PEKERJA PUPUS DARI ENGLAND, IRELAND, DAN WALES|language=en|publisher=Border Collie Museum|access-date=7 Ogos 2025}}</ref> |- | [[Anjing gembala Lapland]] | | Juga dikenali sebagai ''lapphund'' Finland Cockhill; ia pupus pada tahun 1980-an. |- | [[Grehaun lama Croatia]] | | Baka [[anjing pemburu penglihatan]] Croatia yang digunakan untuk [[coursing|meng-''course'']] semua bentuk buruan tempatan; ia dikenali sejak [[Zaman Pertengahan]].{{Sfnp|Morris|2002|p=32}} |- | ''[[Halls heeler]]'' | [[Fail:Peaceful rural scene in South East Queensland.jpg|120px]] | Baka [[anjing gembala]] lembu Australia yang dibiakbakakan daripada ''[[collie]]'' Scotland import yang disilangkan dengan [[dingo]]; terdapat dakwaan bahawa ia merupakan progenitor kepada [[anjing lembu Australia]].{{Sfnp|Hörter|2006}} |- | [[Hillman Wales|''Hillman'' Wales]] | | Baka [[anjing gembala]] British dari [[Wales]].{{Sfnp|Hancock|2014b|p=11}} |- | ''[[Kurī]]'' | [[Fail:ChiefsWithKuri1828.jpg|120px]] | Ia diperkenalkan ke New Zealand oleh leluhur Polinesia bagi orang Māori semasa penghijrahan mereka dari Polinesia Timur pada abad ke-13 Masihi. |- | [[Anjing kutub Argentina]] | | Baka berbulu panjang yang dikembangkan oleh [[Tentera Darat Argentina]] untuk bertindak sebagai anjing kereta luncur salji dalam [[Program Antartika Argentina]] negara itu. Penciptaan [[Sistem Perjanjian Antartika]] memaksa [[Argentina]] untuk mengeluarkan semua anjing dari benua itu, kerana ia merupakan haiwan eksotik. Tentera darat kemudiannya menamatkan program pembiakbakaan anjing mereka dan anjing tersisa dipindahkan ke [[Patagonia]]; di sana, kebanyakannya mati akibat penyakit, kerana tempoh sepanjang hidup di [[Antartika]] berjauhan daripada anjing lain telah menyebabkannya kehilangan keimunan semula jadi terhadap penyakit lazim anjing. |- | [[Anjing laga Córdoba]] | [[Fail:Patan.jpg|120px]] | [[Laga anjing|Jenis anjing laga]] yang dikembangkan di [[Córdoba, Argentina]]{{Sfnp|Mulkeen|2009}} dan salah satu leluhur kepada [[dogo Argentina|''dogo'' Argentina]].{{Sfnp|Levin|2010|p=67}} |- | [[Anjing Lakonia]] | [[Fail:Athens Acropolis Museum Hunting Dog 03.jpg|120px]] | [[Anjing pemburu]] [[Sparta]] pupus yang biasanya digunakan untuk perburuan; terkenal kerana kebolehan penghiduannya. |- | ''[[Limer]]'' | [[Fail:Limer.jpg|120px]] | Sebagai [[anjing pemburu bau]] pada [[Zaman Pertengahan]] yang digunakan untuk mengesan [[rusa merah]] pada pagi pemburuan rusa, ''limer'' dibela dengan cawak dan membawa pemburu ke arah rusa, yang kemudiannya diburu oleh jenis ''hound'' lain; ''limer'' terkenal kerana kebolehan penghiduannya dan perlu bekerja secara senyap untuk mengelak daripada menyedarkan buruan.{{Sfnp|Cummins|2001|p=22}} |- | [[Anjing Marquesas]] | [[Fail:Dog relief from meʻae Iʻipona, Puamaʻu Village, Hiva Oa, Marquesas Islands, photograph by Moth Clark, 2009 (levels adjusted).jpg|120px]] | Diperkenalkan kepada orang Marquesas oleh leluhur orang Polinesia semasa penghijrahan mereka. |- | [[Mastif Alp]] | [[Fail:1815 Alpine Mastiff.jpg|120px]] | Sebagai anjing jenis [[mastif]] yang dikenali di [[Pergunungan Alp Barat]] sejak [[Zaman Pertengahan]], kadang-kadang ia didakwa diturunkan daripada anjing yang diperkenalkan ke kawasan itu oleh [[orang Rom]]; anjing berbulu pendek yang dipercayai sebagai progenitor kepada [[anjing Santo Bernard]].{{Sfnp|Fogle|2009|p=257}} |- | [[Mastif Belgium]] | [[Fail:Belgian dogs trained to draw quick-firing guns.JPG|120px]] | Sebagai baka jenis [[mastif]] yang digunakan di seluruh [[Negara-Negara Pamah]] sebagai [[penarikan (anjing)|anjing tarikan]], ia merupakan anjing besar dan berkuasa dengan lapis bulu licin dan ekor terpotong; peranannya menjadi lewah pada abad ke-20 dan ia kini dipercayai pupus.{{Sfnp|Morris|2002|p=666}} |- | [[Anjing Molossus]] | [[Fail:Molossian Hound, British Museum.jpg|120px]] | Anjing besar yang dibela di kerajaan purba [[orang Molossia|Molossia]] di [[Epirus|rantau Epirus]]; terdapat dakwaan bahawa ia merupakan leluhur kepada [[mastif]].{{Sfnp|Hancock|2001}} |- | [[Anjing Orang Asli Hare]] | [[Fail:Hareindiandog.jpg|120px]] | Mungkin baka anjing, [[hibrid anjing–koyote|anjing koyote]], atau [[koyote]] bela jinak; dahulunya terdapat di Kanada dan pada asalnya dibiakbakakan oleh Orang Asli Hare untuk ''coursing''. |- | [[Anjing pemburu serigala Ireland#Sejarah|Anjing pemburu Kelt]] | [[Fail:Arrian on coursing - the Cynegeticus of the younger Xenophon, translated from the Greek, with classical and practical annotations, and a brief sketch of the life and writings of the author. To which (20336138835).jpg|120px]] | Anjing pemburu Kelt ialah baka anjing di Ireland Gaelik yang diterangkan dalam legenda Ireland. Juga dikenali sebagai ''vertragus'', ia merupakan baka popular di serata banyak tamadun purba; dianggap sebagai leluhur kepada baka anjing pemburu penglihatan zaman moden seperti [[grehaun Inggeris|grehaun]]. |- | [[Anjing pemburu Normandie]] | | Baka [[anjing pemburu bau]] besar Perancis dari [[Normandie]] yang dipercayai sebagai salah satu leluhur kepada [[anjing pemburu darah]]; ia pupus pada abad ke-19 apabila pemburu beralih kepada jenis ''hound'' lebih pantas.{{Sfnp|Morris|2002|p=84}} |- | [[Anjing pemburu perang besar Bretagne]] | [[Fail:Grand Fauve de Bretagne.jpg|120px]] | Baka [[anjing pemburu bau]] Perancis dari [[Bretagne]] yang digunakan untuk [[pemburuan serigala dengan anjing|memburu serigala]] dan [[babi hutan]]; baka ini pupus pada lewat abad ke-19 selepas penghapusan serigala dari kebanyakan wilayah Perancis.{{Sfnp|Hörter|2014}} |- | [[Anjing pemburu Dumfriesshire|Anjing pemburu rubah hitam dan sawo matang Dumfriesshire]] | | Sekawan [[anjing pemburu rubah]] British dari Scotland yang dibiakbakakan dalam [[tempoh antara perang]]; sebagai gabungan darah [[anjing pemburu rubah Inggeris]], [[anjing pemburu Wales|anjing pemburu rubah Wales]], [[anjing pemburu darah]], dan [[anjing pemburu Gascogne Saintonge]], ia merupakan kawanan berwarna hitam dan sawo matang yang unik; kawanan itu dibubarkan selepas pemburuan rubah dilarang di Great Britain pada tahun 2002.{{Sfnp|Hancock|2014a|p=45}} |- | [[Anjing pemburu selatan]] | [[Fail:Southern Hound.jpg|120px]] | [[Anjing pemburu bau]] bersaiz sederhana British yang digunakan untuk pemburuan [[kelinci]]; sebagai ''hound'' penghidu mendalam berentak perlahan yang dipercayai berkaitan dengan [[anjing pemburu darah]], ia pupus menjelang penghujung abad ke-18 apabila ''hound'' lebih pantas menjadi lebih popular untuk pemburuan kelinci.{{Sfnp|Alderton|2000|pp=58–59}} |- | [[Anjing Talbot|Anjing pemburu Talbot]] | [[Fail:TalbotHound Talbot Shrewsbury Book 1445.png|120px]] | [[Anjing pemburu bau]] putih bersaiz kecil hingga sederhana British yang dikenali dari [[Zaman Pertengahan Akhir]]; terkenal kerana kebolehan penghiduannya, ia kerap digunakan untuk mengejar penjenayah; ia dipercayai sebagai progenitor kepada [[anjing pemburu darah]].{{Sfnp|Alderton|2000|pp=41, 88}} |- | [[Anjing penjejak Brazil]] | [[Fail:Rastreadora Brasileira Gaya.jpg|120px]] | [[Anjing pemburu bau]] yang dibiakkan khusus untuk memburu [[jaguar]]; apabila jaguar menjadi terancam dan dilindungi, tujuan baka ini menjadi usang. Baka ini pupus pada tahun 1973 dan kemudiannya dikembalikan melalui pembiakbakaan semula.<ref>{{Kutip web|url=http://rastreador.urrador.vilabol.uol.com.br/historico.htm|url-status=dead|title=HISTÓRICO|trans-title=SEJARAH|language=pt|publisher=rastreador.urrador.vilabol.uol.com.br|archive-url=https://web.archive.org/web/20110706154951/http://rastreador.urrador.vilabol.uol.com.br/historico.htm|archive-date=6 Julai 2011|access-date=7 Ogos 2025}}</ref> |- | [[Anjing penuding du Puy]] | [[Fail:Dupuy Pointer from 1915.JPG|120px]] | Baka [[anjing penuding]] Perancis dari rantau [[Poitou]]; terkenal kerana rentaknya berbanding dengan baka anjing penuding Perancis lain, kadang-kadang terdapat dakwaan bahawa darah [[grehaun Inggeris|grehaun]] atau ''[[sloughi]]'' digunakan dalam pembiakbakaannya.{{Sfnp|Morris|2002|pp=255–257}} |- | [[Anjing penuding lama Sepanyol]] | [[Fail:Spanish Pointer from 1915.JPG|120px]] | Baka [[anjing penuding]] Sepanyol yang dikenali dari [[zaman moden awal|Zaman Moden Awal]]; ia dianggap sebagai yang pertama bagi jenisnya yang daripadanya semua baka anjing penuding moden turun.{{Sfnp|Fogle|2009|p=186}} |- | [[Anjing poi Hawaii]] | [[Fail:Hawaiian natives wearing kihei, with animals, sketch by Louis Choris (crop, central dog).jpg|120px]] | ''[[Anjing paria|Pye-dog]]'' Hawaii yang dibela oleh [[orang Hawaii|orang asli Hawaii]] sebelum penempatan Eropah; anjing poi Hawaii dibela sebagai haiwan peliharaan dan untuk pemakanan oleh manusia, juga memainkan peranan upacara dalam budaya Hawaii; mendapat namanya daripada [[poi (makanan)|poi]], yang merupakan diet utamanya. Ia pupus selepas pengenalan baka anjing Eropah ke kepulauan itu.{{Sfnp|Wilcox|Walkowicz|1995|pp=494–495}} |- | [[Anjing Polinesia]] | | Istilah liputan menyeluruh untuk empat baka dalam senarai ini: anjing poi Hawaii, ''kurī'', anjing Marquesas, dan anjing Tahiti (lihat di atas dan di bawah). |- | [[Anjing putih raja]] | [[Fail:Jean-Baptiste Oudry - La chasse au chevreuilt (1725).jpg|120px]] | Baka [[anjing pemburu bau]] Perancis yang dibela oleh para [[senarai raja Perancis|raja Perancis]] daripada [[Louis XI dari Perancis|Louis XI]] hingga [[Louis XV dari Perancis|Louis XV]]; dikenali sebagai ''chien blanc du Roi'' ("anjing putih [milik] Raja") dalam bahasa Perancis, ia pupus apabila Louis XV membubarkan kawanan itu pada tahun 1725.{{Sfnp|Morris|2002|p=83}} |- | ''[[Rache]]'' | [[Fail:Rache Historiae Animalium.jpg|120px]] | Sebagai ''[[hound]]'' jenis British pada [[Zaman Pertengahan]], ia merupakan [[anjing pemburu bau]] berlari pantas yang digunakan untuk menggiring buruan ke arah pemburu yang menunggu.{{Sfnp|Cummins|2001|pp=12, 60–61}} |- | [[Anjing riba Mexico]] | [[Fail:Mexican lap-dog by JG Keulemans.jpg|120px]] | Salah satu baka anjing terkecil antara semua baka.{{Sfnp|Mivart|1890|p=163}}{{Sfnp|Lydekker|1901|p=552}} |- | ''[[Sleuth hound]]'' | | Baka ''hound'' Scotland yang berasimilasi ke dalam [[anjing pemburu darah]] moden.<ref>{{Kutip web|url=https://molosserdogs.com/view-article/sleuth-hound|title=Sleuth-Hound|trans-title=''Sleuth-hound''|language=en|publisher=Molosser Dogs|access-date=7 Ogos 2025}}</ref> |- | [[Spaniel air Inggeris]] | [[Fail:English Water Spaniel.jpg|120px]] | Baka ''[[gundog]]'' British yang diperihalkan sebagai penengah antara [[spaniel]] dengan [[anjing pengutip]] dari segi penampilan; sangat popular dengan [[pemburuan unggas air|pemburu unggas liar]] pada pertengahan abad ke-19, ia dianggap sebagai progenitor kepada kedua-dua [[anjing pengutip berbulu keriting]] dan [[anjing pengutip berbulu rata]] (yang kedua-duanya mengatasinya dari segi kepopularan) dan ia lenyap pada sekitar penghujung abad ke-19.{{Sfnp|Hancock|2013|pp=138–142}} |- | [[Spaniel air Tweed]] | [[Fail:Tweed Water Spaniel.jpg|120px]] | Baka ''[[gundog]]'' British dari rantau [[sempadan England–Scotland]]; ia digunakan oleh [[pemburuan unggas air|pemburu unggas liar]] dan dianggap sebagai progenitor kepada [[anjing pengutip keemasan]].{{Sfnp|Hancock|2013|pp=36, 50}} |- | [[Spaniel Norfolk]] | [[Fail:Dash-II-Norfolk-Spaniel.jpg|120px]] | Istilah ini digunakan untuk menyebut spaniel jenis ''springer'' yang bukan [[spaniel Sussex]] mahupun [[spaniel Clumber]]. |- | [[Spaniel pemukat mainan]] | [[Fail:Toytrawlerspaniel.jpg|120px]] | Baka yang serupa dengan ''[[King Charles spaniel]]''. |- | ''[[Staghound]]'' | [[Fail:John Scott's Stag hound, The sportsman's repository, 1845.jpg|120px]] | Baka [[anjing pemburu bau]] Inggeris yang digunakan untuk pemburuan [[rusa merah]]; dikembangkan pada Zaman Pertengahan, ia serta-merta pupus apabila kawanan terakhir dijual kepada Jerman pada tahun 1826.{{Sfnp|Gilbey|1913|pp=50–71}} |- | [[Anjing Tahiti]] | [[Fail:Double canoes. Tipaerua, 1769-71 (crop of dog).jpg|120px]] | Baka kecil yang memainkan peranan penting dalam masyarakat peribumi [[orang Tahiti]].{{Sfnp|Titcomb|Wiggin Pukui|1969|pp=24–29}} |- | ''[[Techichi]]'' | [[Fail:Colima - Dog Effigy - Walters 20092051 - Three Quarter Left.jpg|120px]] | Leluhur kepada [[anjing Chihuahua]] moden.<ref>{{Kutip ensiklopedia|last=Coile|first=D. Caroline|date=8 Julai 2025|title=Chihuahua dog|trans-title=Anjing Chihuahua|url=https://www.britannica.com/animal/Chihuahua-dog|encyclopedia=[[Encyclopædia Britannica]]|language=en|publisher=[[Encyclopædia Britannica, Inc.|Encyclopædia Britannica]]|access-date=7 Ogos 2025}}</ref> |- | [[Terier hitam dan sawo matang]] | [[Fail:Old English Black and Tan Terrier.jpg|120px]] | Sebagai baka [[terier]] British yang lazim di seluruh Great Britain, ia mempunyai lapis bulu kasar yang berwarna hitam dan sawo matang; kebanyakan baka ''[[fell terrier]]'' termasuk [[terier Lakeland]], [[terier Patterdale]], [[terier sempadan]], dan [[terier Wales]] turun daripadanya.{{Sfnp|Hancock|1984|p=13}} |- | [[Terier Paisley]] | [[Fail:Paisley1903.jpg|120px]] | Baka terier dari Scotland yang dibiakbakakan terutamanya sebagai haiwan peliharaan dan versi anjing pertunjukan bagi [[terier Skye]]; ia dianggap sebagai progenitor kepada [[terier Yorkshire]]. |- | [[Terier putih Inggeris]] | [[Fail:Old English White Terrier.jpg|120px]] | Baka [[terier]] British dari England yang berpenampilan serba putih; ia merupakan progenitor kepada [[terier rubah]] dan salah satu daripada beberapa progenitor kepada [[bulterier]].{{Sfnp|Hancock|1984|pp=13–15}} |- | ''[[Tesem]]'' | [[Fail:Tesem couple.png|120px]] | Anjing Mesir Purba yang kini pupus.<ref>{{Kutip web|url=https://www.cadetpet.com/dog-basics/extinct-dog-breeds|title=7 Extinct Dog Breeds That May Be in Your Pup's DNA|trans-title=7 Baka Anjing Pupus yang Mungkin dalam DNA Anak Anjing Anda|language=en|publisher=Cadet Pet|access-date=7 Ogos 2025}}</ref> |- | [[Anjing Tierra del Fuego]] | [[Fail:Fuegian dog (1863).jpg|120px]] | Bentuk bela jinak bagi ''culpeo'' (''[[Lycalopex culpaeus]]'').{{Sfnp|Petrigh|Fugassa|2013}} |- | [[Anjing turnspit|Anjing ''turnspit'']] | [[Fail:Turnspitdog-1862.jpg|120px]] | [[Jenis anjing]] British yang digunakan di dapur lebih besar untuk berlari di dalam roda yang memutarkan [[rotiseri]]; anjing bertungkai pendek ini dikenali dari [[Zaman Pertengahan]], berkemungkinan pupus pada abad ke-19.{{Sfnp|Morris|2002|p=578}} |- | [[Anjing wul Salish]] | [[Fail:PaulKane - A Woman Weaving a Blanket (ROM2005 5163).jpg|120px]] | Anjing wul Salish atau anjing Comox ialah baka anjing jenis spits putih berbulu panjang pupus yang dikembangkan dan dibiakbakakan oleh orang Salish Pantai dari kawasan yang kini merupakan negeri Washington dan British Columbia. Ia diternak untuk bulunya, yang digunakan seperti wul biri-biri. |} ==Rujukan== ===Kutipan=== {{Senarai rujukan}} ===Bibliografi=== * {{Kutip buku|last=Alderton|first=David|author-link=David Alderton|date=2000|title=Hounds of the World|trans-title=Hound di Dunia|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=X8lJAAAACAAJ}}|language=en|location=Shrewsbury, United Kingdom|publisher=Swan Hill Press|isbn=9781853109126|oclc=43674171}} * {{Kutip berita|last=Collyns|first=Dan|date=23 September 2006|title=Mummified dogs uncovered in Peru|trans-title=Anjing termumia ditemukan di Peru|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/5374748.stm|language=en|publisher=[[BBC News]]|access-date=7 Ogos 2025}} * {{Kutip buku|last=Cummins|first=John|date=30 Jun 2001|title=The Hound and the Hawk: The Art of Medieval Hunting|trans-title=Anjing dan Helang: Seni Perburuan Zaman Pertengahan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Lx8aPwAACAAJ}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Orion Publishing Group|Phoenix Books]]|isbn=9781842120972|oclc=59511271}} * {{Kutip buku|last=Fiorone|first=Fiorenzo|date=1973|title=The Encyclopedia of Dogs: The Canine Breeds|trans-title=Ensiklopedia Anjing: Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=TWVWAAAAYAAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Thomas Y. Crowell Co.]]|isbn=9780690000566|oclc=624065}} * {{Kutip buku|last=Fogle|first=Bruce|author-link=Bruce Fogle|date=2009|title=The Encyclopedia of the Dog|trans-title=Ensiklopedia Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=Fad00AEACAAJ}}|language=en|edition=ke-1 Amerika|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[DK (penerbit)|Dorling Kindersley Publishing]]|isbn=9780756660048|oclc=697506545}} * {{Kutip buku|last=Gilbey|first=Walter|author-link=Walter Gilbey|date=1913|title=Hounds in Old Days|trans-title=Anjing pada Zaman Dahulukala|language=en|location=Hindhead, United Kingdom|publisher=Spur Publications|isbn=9780904558357|oclc=5777580}} * {{Kutip buku|last=Hancock|first=David|date=Mei 1984|title=Old Working Dogs|trans-title=Anjing Pekerja Lama|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=QZ6oAAAACAAJ}}|language=en|location=Princes Risborough, United Kingdom|publisher=[[Shire Books]]|isbn=9780852636787|oclc=12510503}} * {{Kutip buku|last=Hancock|first=David|date=2001|title=The Mastiffs: The Big Game Hunters: Their History, Development and Future|trans-title=Mastif: Pemburu Buruan Besar: Sejarah, Perkembangan, dan Masa Hadapannya|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=RVq6NwAACAAJ}}|language=en|edition=ke-2|location=Ducklington, United Kingdom|publisher=Charwynne Dog Features|isbn=9780951780114|oclc=183116227}} * {{Kutip buku|last=Hancock|first=David|date=17 Julai 2013|title=Gundogs: Their Past, Their Performance and Their Prospects|trans-title=Gundog: Masa Lalunya, Prestasinya, dan Prospeknya|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=HGT1mgEACAAJ}}|language=en|location=Ramsbury, Marlborough, Wiltshire, United Kingdom|publisher=The Crowood Press|isbn=9781847974921|oclc=834977734}} * {{Kutip buku|last=Hancock|first=David|date=22 Januari 2014|title=Hounds: Hunting by Scent|trans-title=Hound: Perburuan dengan Bau|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=vWWDngEACAAJ}}|language=en|edition=berilustrasi|location=Ramsbury, Marlborough, Wiltshire, United Kingdom|publisher=The Crowood Press|isbn=9781847976017|oclc=862761249|ref={{SfnRef|Hancock|2014a}}}} * {{Kutip buku|last=Hancock|first=David|date=28 Ogos 2014|title=Dogs of the Shepherds: A Review of the Pastoral Breeds|trans-title=Anjing Para Gembala: Ulasan Baka Pastoral|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=SGjuoAEACAAJ}}|language=en|location=Ramsbury, Marlborough, Wiltshire, United Kingdom|publisher=The Crowood Press|isbn=9781847978080|oclc=883515445|ref={{SfnRef|Hancock|2014b}}}} * {{Kutip majalah|last=Hörter|first=Ria|date=September 2006|title=Dogs down under: The Australian breeds|trans-title=Anjing ''down under'': Baka Australia|url=https://riahorter.com/index_htm_files/e%202Dogs%20Down%20Under_Australian%20Breeds_part%202.pdf|format=pdf|magazine=[[Dogs in Canada]]|language=en|pages=47–53|publisher=Apex Publishing|access-date=7 Ogos 2025}} * {{Kutip majalah|last=Hörter|first=Ria|date=Mei 2014|title=Old French Hounds|trans-title=Anjing Pemburu Lama Perancis|url=https://riahorter.com/index_htm_files/e%20Old%20French%20Hounds.pdf|format=pdf|magazine=The Canine Chronicle|language=en|location=Ocala, Florida, Amerika Syarikat|publisher=Endeavor Publications|pages=250–256|access-date=7 Ogos 2025}} * {{Kutip buku|last=Krämer|first=Eva-Maria|date=2009|title=Der große Kosmos-Hundeführer: mit allen 341 FCI-Rassen und 150 zusätzlichen Rassen|trans-title=Panduan Anjing Kosmos Besar: dengan Semua 341 Baka FCI dan 150 Baka Tambahan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=3ZEAOgAACAAJ}}|language=de|edition=ke-5|location=Stuttgart, Jerman|publisher=[[Kosmos (penerbit)|Franckh-Kosmos]]|isbn=9783440106457|oclc=317287436}} * {{Kutip jurnal|last1=Leonard|first1=Jennifer A.|last2=Wayne|first2=Robert Keith|last3=Wheeler|first3=Jane Collins|last4=Valadez Azúa|first4=Raúl|last5=Guillén|first5=Sonia Elizabeth|author5-link=Sonia Guillén|last6=Vilà Arbonès|first6=Carles|date=22 November 2002|title=Ancient DNA Evidence for Old World Origin of New World Dogs|trans-title=Bukti DNA Purba untuk Asal Usul di Dunia Lama bagi Anjing Dunia Baru|journal=[[Science]]|language=en|publisher=[[Persatuan Amerika untuk Kemajuan Sains]]|volume=298|issue=5598|pages=1613–1616|bibcode=2002Sci...298.1613L|citeseerx=10.1.1.714.9691|doi=10.1126/science.1076980|issn=0036-8075|jstor=3832847|pmid=12446908|s2cid=37190220}} * {{Kutip buku|last=Levin|first=Larry|date=12 Oktober 2010|title=Oogy: The Dog Only a Family Could Love|trans-title=Oogy: Anjing yang Mampu Disayangi oleh Hanya Sebuah Keluarga|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=7A97laKeCecC}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Grand Central Publishing]]|isbn=9780446574877|oclc=841311771}} * {{Kutip buku|last=Lydekker|first=Richard|author-link=Richard Lydekker|date=1901|title=The New Natural History: Mammals|trans-title=Sejarah Semula Jadi Baharu: Mamalia|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=uFwJBReyaC8C}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=Merrill and Baker|oclc=3298019}} * {{Kutip jurnal|last=Maida|first=Juan Carlos|date=2015|title=Breve historia del Perro Polar Argentino|trans-title=Sejarah ringkas anjing kutub Argentina|url=https://www.someve.com.ar/images/revista/2015/revista02_2015_articulo3.pdf|journal=Revista de Medicina Veterinaria|language=es|publisher=Sociedad de Medicina Veterinaria|volume=96|issue=2|pages=15–18|issn=1852-771X}} * {{Kutip buku|last=Mivart|first=St. George Jackson|author-link=St. George Jackson Mivart|date=1890|title=Dogs, Jackals, Wolves, and Foxes: A Monograph of the Canidae|trans-title=Anjing, Jakal, Serigala, dan Rubah: Monograf Canidae|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=RK1zbrXFTfAC}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=R. H. Porter|oclc=2671312}} * {{Kutip buku|last=Morris|first=Desmond|author-link=Desmond Morris|date=2002|title=Dogs: The Ultimate Dictionary of Over 1,000 Dog Breeds|trans-title=Anjing: Kamus Muktamad Lebih daripada 1,000 Baka Anjing|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=qyqoQgAACAAJ}}|language=en|location=North Pomfret, Vermont, Amerika Syarikat|publisher=[[Independent Publishers Group|Trafalgar Square Publishing]]|isbn=9781570762192|oclc=859060407}} * {{Kutip berita|last=Mulkeen|first=Verity|date=11 Mei 2009|title=Amores Perros: Dog Fighting in Argentina|trans-title=''Amores Perros'': Laga Anjing di Argentina|url=http://www.argentinaindependent.com/socialissues/urbanlife/amores-perros-dog-fighting-in-argentina/|url-status=dead|language=en|publisher=[[The Argentina Independent]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20130617160202/http://www.argentinaindependent.com/socialissues/urbanlife/amores-perros-dog-fighting-in-argentina/|archive-date=17 Jun 2013|access-date=7 Ogos 2025}} * {{Kutip jurnal|last1=Petrigh|first1=Romina Sandra|last2=Fugassa|first2=Martín Horacio|date=9 Ogos 2013|title=Molecular identification of a ''Fuegian dog'' belonging to the Fagnano Regional Museum ethnographic collection, Tierra del Fuego|trans-title=Pengenalpastian molekul bagi seekor ''anjing Tierra del Fuego'' yang dimiliki oleh koleksi etnografi Muzium Rantauan Fagnano, Tierra del Fuego|journal=[[Quaternary International]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=317|pages=14–18|bibcode=2013QuInt.317...14P|doi=10.1016/j.quaint.2013.07.030|hdl=11336/25319|issn=1873-4553|s2cid=128411775|hdl-access=free}} * {{Kutip buku|last1=Titcomb|first1=Margaret|author1-link=Margaret Titcomb|last2=Wiggin Pukui|first2=Mary Abigail Kawenaʻulaokalaniahiʻiakaikapoliopele Naleilehuaapele|author2-link=Mary Kawena Pukui|date=1969|title=Dog and Man in the Ancient Pacific, with Special Attention to Hawaii|trans-title=Anjing dan Manusia di Pasifik Purba, dengan Perhatian Khas kepada Hawaii|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=4lNxAAAAIAAJ}}|language=en|location=Honolulu, Hawaii, Amerika Syarikat|publisher=[[Bishop Museum]]|isbn=9780910240109|oclc=62073}} * {{Kutip buku|last1=Wilcox|first1=Bonnie|last2=Walkowicz|first2=Chris|date=1995|title=The Atlas of Dog Breeds of the World|trans-title=Atlas Baka Anjing di Dunia|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=AVznFU1D9ogC}}|language=en|edition=ke-5|location=Neptune City, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[TFH Publications]]|isbn=9780793812844|oclc=32596861}} {{Keragaman anjing pupus}} {{Anjing bela jinak}} [[Kategori:Baka anjing pupus| ]] [[Kategori:Senarai baka|Anjing Pupus]] [[Kategori:Senarai haiwan pupus|Anjing, Baka]] 0nfnfpi8x1cqtpi009b3hkdzrsyzi7o 0 716341 6844410 6833759 2026-05-09T00:17:15Z Danielrayyan09 355514 6844410 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Airbus SE | logo = Airbus Logo 2017.svg{{!}}class=skin-invert | logo_size = 180px | logo_caption = | image = Airbus Lagardère - Aéroconstellation.jpg | image_size = 250px | image_upright = 1.2 | image_caption = Kilang pengeluaran Lagardère di [[Blagnac]], Perancis | former_name = {{Indented plainlist| * '''Parent company:''' * European Aeronautic Defence and Space Company NV (EADS) (2000–2014) * Airbus Group NV (2014–2015) * Airbus Group SE (2015–2017) * '''Subsidiary:''' * Airbus Industrie GIE (1970–2001) * Airbus SAS (2001–current) * Airbus Military (2008-2014) }} | type = [[Syarikat awam|Awam]]<!-- per template instructions, do not list the type of incorporation (SE) --> | traded_as = {{Plainlist| * {{BMAD|isin=NL0000235190|AIR}} * {{FWB|AIR|isin=NL0000235190}} * Komponen [[CAC 40]] * Komponen [[DAX]] * Komponen [[Euro Stoxx 50]] }} | ISIN = NL0000235190 | industry = {{ubl |[[Pengilang aeroangkasa|Aeroangkasa]] |[[Industri senjata|Pertahanan]] }} | predecessor = [[Aérospatiale]], [[CASA (aircraft manufacturer)|CASA]], [[DASA]], [[Matra]] | founded = {{Start date and age|1970|12|18|df=y}} | hq_location = {{Indented plainlist| * [[Leiden]], Belanda (ibu pejabat undang-undang) * [[Blagnac]], Greater Toulouse, Perancis (ibu pejabat operasi) }} | area_served = Seluruh dunia | key_people = {{plainlist| * [[Guillaume Faury]] ([[CEO]]) * [[René Obermann]] ([[pengerusi]]) }} | products = {{hlist | [[Airbus A220|A220]] | [[Airbus A320neo|A320neo]] | [[Airbus A330neo|A330neo]] | [[Airbus A350|A350]] }} | revenue = {{Increase}}&nbsp;{{€|73.42 billion|link=yes}}<ref name="FY2025">{{cite web |title=Airbus FY 2025 Financial Statements |url=https://www.airbus.com/sites/g/files/jlcbta136/files/2026-02/airbus_fy_2025_financial_statements_1.pdf |publisher=Airbus SE |access-date=12 April 2026}}</ref> | revenue_year = 2025 | operating_income = {{Increase}} {{€|6.08 billion}}<ref name="FY2025"/> | income_year = 2025 | net_income = {{Increase}}&nbsp;{{€|4.96 billion}}<ref name="FY2025"/> | net_income_year = 2025 | assets = {{Increase}}&nbsp;{{€|134.94 billion}}<ref name="FY2025"/> | assets_year = 2025 | equity = {{Increase}}&nbsp;{{€|26.18 billion}}<ref name="FY2025"/> | equity_year = 2025 | owner = {{Indented plainlist| * [[Agence des participations de l'État|APE]] (Kerajaan Perancis): 10.9%<ref>[https://www.airbus.com/sites/g/files/jlcbta136/files/2023-11/Airbus_9m_2023_Presentation.pdf Airbus 9m Results 2023]. p.29. ''The Drive''. 8 November 2023.</ref> * {{ill|GZBV|de|Gesellschaft zur Beteiligungsverwaltung}} (Kerajaan Jerman): 10.8%<ref name="Airbus 9m Results 2023">[https://www.airbus.com/sites/g/files/jlcbta136/files/2023-11/Airbus_9m_2023_Presentation.pdf Airbus 9m Results 2023]. p.29. ''The Drive''. 8 November 2023.</ref> * [[SEPI]] (Kerajaan Spanyol): 4.1%<ref name="Airbus 9m Results 2023"/><ref name="shares2022">{{cite web |title=Shareholding Structure at 31 December 2022 |url=https://www.airbus.com/sites/g/files/jlcbta136/files/2023-02/Airbus%20FY%202022%20Results%20Presentation_0.pdf|website=Airbus |access-date=22 April 2023 |language=en}}</ref> }} | num_employees = 156,921<ref>{{cite web |url=https://www.airbus.com/en/newsroom/press-releases/2025-02-airbus-reports-full-year-fy-2024-results |title=Airbus reports Full-Year (FY) 2024 results |date=19 February 2025 |publisher=airbus.com |access-date=20 February 2025 }}</ref> | num_employees_year = 2024 | divisions = {{plainlist| * [[Airbus Defence and Space|Defence and Space]] * [[Airbus Helicopters|Helicopters]] }} | subsid = {{plainlist| * [[Airbus Group, Inc.]] * [[Airbus Corporate Jets]] * [[Composite Technology Center]] * [[Helibras]] * [[Metron Aviation]] * [[NAVBLUE]] * [[NHIndustries]] (62.5%) * [[Premium AEROTEC]] * [[Satair]] * [[Airbus Atlantic]] * [[Tesat-Spacecom]] * [[Testia]] }} | website = {{Official URL}} | footnotes = Kewangan {{as of|2024|12|31|lc=y}}.<br />Rujukan:<ref name="FY2024">{{cite web |title=Airbus Group Financial Statements 2024 |url=https://www.airbus.com/sites/g/files/jlcbta136/files/2025-02/airbus_financial_statements_fy_2024.pdf |website=airbus.com |publisher=Airbus SE |access-date=20 February 2025}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.airbus.com/company/corporate-governance/guillaume-faury.html|title=Guillaume Faury|date=14 June 2021 |publisher=Airbus}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.airbus.com/company/corporate-governance/rene-obermann.html|title=René Obermann|date=14 June 2022 |publisher=Airbus}}</ref> }} [[File:Toulouse Siège Airbus.jpg|thumb|Ibu pejabat global Airbus di [[Lapangan Terbang Toulouse-Blagnac]]]] '''Airbus SE''' ({{IPAc-en|ˈ|ɛər|b|ʌ|s}} {{respell|AIR|buss}}; {{IPA|fr|ɛʁbys|lang|Airbus2.ogg}}; {{IPA|de|ˈɛːɐ̯bʊs|lang|Airbus3.ogg}}; {{IPA|es|ˈejɾβus|lang}}) ialah sebuah syarikat [[aeroangkasa]] [[Eropah]]<ref>{{cite web |date=15 March 2022 |title=Airbus Annual Report 2019 |url=https://www.airbus.com/en/investors/financial-results-annual-reports/annual-report-2021-quick-read |publisher=Airbus SE |page=124 |quote=The Company is a French-based European public company (''Europese Naamloze Vennootschap''), with its corporate seat in Leiden NL and registered with the Dutch Commercial Register (Handelsregister) ...}}</ref>. Walaupun perniagaan utama syarikat ialah reka bentuk dan pembuatan pesawat komersial, ia juga mengendalikan bahagian berasingan untuk [[Airbus Defence and Space|Defence and Space]] dan [[Airbus Helicopter|Helicopter]]. Airbus telah lama menjadi pengeluar helikopter terkemuka dunia dan, pada tahun 2019, muncul sebagai pengeluar pesawat terbesar di dunia. <ref>{{cite news|date=1 January 2020|title=Exclusive: Airbus beats goal with 863 jet deliveries in 2019, ousts Boeing from top spot|work=Reuters|url=https://www.reuters.com/article/us-airbus-deliveries-exclusive/exclusive-airbus-beats-goal-with-863-jet-deliveries-in-2019-ousts-boeing-from-top-spot-idUSKBN1Z01Q8|author-first1=Tim|author-last1=Hepher}}</ref><ref name="About Airbus">{{cite web|url=http://company.airbus.com/company/about-airbus.html|title=About Airbus|work=airbusgroup|publisher=Airbus|access-date=16 June 2017|archive-date=23 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170623101656/http://company.airbus.com/company/about-airbus.html|url-status=dead}}</ref> Airbus berasal dari '''Airbus Industrie GIE''', sebuah [[konsortium]] syarikat aeroangkasa Eropah yang ditubuhkan pada 1970 untuk menghasilkan [[Airbus A300|pesawat berbadan lebar]] untuk bersaing dengan syarikat penerbangan buatan Amerika. Pada tahun 2000, firma induk konsortium itu—[[Aérospatiale]]-[[Matra]] dari Perancis, [[DASA]] dari Jerman, dan [[CASA]] dari Sepanyol—bergabung untuk membentuk '''European Aeronautic Defence and Space Company''' ('''EADS'''), yang kemudiannya memperoleh pemilikan penuh Airbus Industrie. EADS [[dijenamakan semula]] sebagai Airbus SE pada 2015. Mencerminkan asal usul multinasionalnya, syarikat itu mengendalikan pejabat dan kilang pemasangan di [[Perancis]], [[Jerman]], [[Sepanyol]] dan [[United Kingdom]], bersama-sama dengan tambahan yang lebih baru di [[Kanada]], [[Malaysia]], [[Amerika Syarikat]], [[Maghribi]] dan [[India]].<ref>{{Cite web |last1=Rose |first1=Michel |last2=Yu |first2=Sophie |last3=Hepher |first3=Tim |date=6 April 2023 |title=Airbus to open new China assembly line amid recovery |url=https://www.reuters.com/business/aerospace-defense/airbus-open-second-china-assembly-line-finalises-jet-order-2023-04-06/ |access-date=26 May 2024 |website=Reuters}}</ref><ref>{{Cite web |date=27 April 2025 |title=Airbus signs definitive agreement with Spirit AeroSystems |url=https://www.airbus.com/en/newsroom/press-releases/2025-04-airbus-signs-definitive-agreement-with-spirit-aerosystems |access-date=10 May 2025 |website=Airbus |language=en}}</ref> Ibu pejabat Airbus didaftarkan secara sah di [[Leiden]], Belanda, manakala pengurusan harian dijalankan dari pejabat utama syarikat di [[Blagnac]], Perancis.<ref>{{Cite web |date=24 August 2021 |title=Contact us |url=https://www.airbus.com/en/airbus-contact-us |access-date=20 January 2024 |website=Airbus |language=en}}</ref> SE dalam namanya menandakan Societas Europaea, sebuah syarikat awam di bawah undang-undang korporat Kesatuan Eropah.<ref>[https://www.kvk.nl/bestellen/#/24288945000006394353 KVK Dutch Chamber of Commerce]</ref> Airbus diketuai oleh Ketua Pegawai Eksekutif [[Guillaume Faury]] dan termasuk dalam indeks pasaran saham [[EURO STOXX 50]].<ref>{{Cite web |title=Airbus Industrie {{!}} History, Headquarters, & Facts {{!}} Britannica |url=https://www.britannica.com/topic/Airbus-Industrie |access-date=20 December 2022 |website=www.britannica.com |language=en}}</ref> Sejak penubuhannya pada tahun 2000, saham syarikat itu telah disenaraikan di [[Euronext Paris|Paris]], [[Bursa Saham Frankfurt|Frankfurt]], dan empat bursa saham Sepanyol, termasuk Bolsa de Madrid. == Rujukan == {{Reflist}} {{Airbus aircraft}} [[Kategori:Syarikat Perancis]] {{stub}} m592t7o1pvbotcv5djpss96yss3px8a 0 741415 6844281 5664875 2026-05-08T15:54:43Z Muhd Aiman65 112078 6844281 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Júlio César | image = [[File:Júlio César at Internazionale.jpg|250px]] | image_size = | caption = Júlio César dengan [[Inter Milan|Internazionale]] pada 2011 | fullname = Júlio César Soares de Espíndola | height = {{convert|186|cm|ftin|abbr=on}}<ref>{{cite web|title=Julio Cesar - Profile|url=http://www.fifa.com/confederationscup/players/player=179038/index.html|work=Confederation Cup Brazil 2013|publisher=[[FIFA]].com|accessdate=21 January 2014|archive-date=2014-10-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20141009175742/http://www.fifa.com/confederationscup/players/player=179038/index.html|url-status=dead}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1979|9|3|df=y}} | birth_place = [[Duque de Caxias]], Brazil | currentclub = [[S.L. Benfica|Benfica]] | clubnumber = 30 | position = Penjaga gol | youthyears1 = | youthclubs1 = Grajau CC | years1 = 1998–2005 | clubs1 = [[Clube de Regatas do Flamengo|Flamengo]] | caps1 = 130 | goals1 = 0 | years2 = 2005–2012 | clubs2 = [[Inter Milan|Internazionale]] | caps2 = 228 | goals2 = 0 | years3 = 2005 |clubs3 = → [[A.C. ChievoVerona|Chievo]] (pinjaman) |caps3 = 0 |goals3 = 0 | years4 = 2012– | clubs4 = [[Queens Park Rangers F.C.|Queens Park Rangers]] | caps4 = 24 | goals4 = 0 | years5 = 2014 |clubs5 = → [[Toronto FC]] (pinjaman) |caps5 = 7 |goals5 = 0 | years6 = 2014–2017 | clubs6 = [[S.L. Benfica|Benfica]] | caps6 = 57 | goals6 = 0 | years7 = 2018 | clubs7 = [[Clube de Regatas do Flamengo|Flamengo]] | caps7 = 1 | goals7 = 0 | totalcaps = 452 | totalgoals = 0 | nationalyears1 = 2004–2014 | nationalteam1 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Brazil|Brazil]] | nationalcaps2 = 87 | nationalgoals2 = 0 | club-update = | nationalteam-update = }} '''Júlio César Soares de Espíndola''' (lahir 3 September 1979), biasanya dikenali sebagai hanya '''Júlio César''' ({{IPA-pt|ʒuʎu sezaɾ}}), ialah bekas pemain bola sepak Brazil yang bermain sebagai [[Penjaga gol (bola sepak)|penjaga gol]]. ==Kepujian== ===Kelab=== ;Flamengo *[[Copa Mercosul]] (1): [[Copa Mercosul|1999]] *[[Copa dos Campeões]] (1): [[Copa dos Campeões 2001|2001]] *[[Campeonato Carioca]] (4): [[Campeonato Carioca|1999]], [[Campeonato Carioca|2000]], [[Campeonato Carioca|2001]], [[Campeonato Carioca|2004]] *[[Taça Guanabara]] (3): [[Taça Guanabara|1999]], [[Taça Guanabara|2001]], [[Taça Guanabara|2004]] *[[Taça Rio]] (1): [[Taça Rio|2000]] ;Internazionale *[[Serie A]] (5): [[Serie A 2005–06|2005–06]], [[Serie A 2006–07|2006–07]], [[Serie A 2007–08|2007–08]], [[Serie A 2008–09|2008–09]], [[Serie A 2009–10|2009–10]] *[[Coppa Italia]] (3): [[2006 Coppa Italia Final|2005–06]], [[2010 Coppa Italia Final|2009–10]], [[2011 Coppa Italia Final|2010–11]] *[[Supercoppa Italiana]] (4): [[2005 Supercoppa Italiana|2005]], [[2006 Supercoppa Italiana|2006]], [[2008 Supercoppa Italiana|2008]], [[2010 Supercoppa Italiana|2010]] *[[UEFA Champions League]] (1): [[2010 UEFA Champions League Final|2009–10]] *[[Piala Kelab Dunia FIFA 2010]] (1): [[Piala Dunia FIFA 2010|2010]] ===Antarabangsa=== ;Brazil *[[Copa América]] (1): [[Copa América 2004|2004]] *[[Piala Konfederasi FIFA]] (2): [[Piala Konfederasi FIFA 2009|2009]], [[Piala Konfederasi FIFA 2013|2013]] *[[Piala Tahun Baru Lunar]] (1): [[Piala Tahun Baru Lunar 2005|2005]] ===Individu=== * [[Penjaga gol Tahunan Serie A]] (2): [[Serie A 2008–09|2008–09]], [[Serie A 2009–10|2009–10]] * [[Penjaga gol Terbaik Liga Juara-Juara Eropah UEFA|Penjaga gol Terbaik Kelab UEFA]] (1): [[Liga Juara-Juara Eropah UEFA 2009–10|2009–10]] * [[Piala Konfederasi FIFA 2013|Piala Konfederasi 2013]]: Sarung tangan Emas * [[Piala Konfederasi FIFA|Pasukan Impian Piala Konfederasi FIFA]] (1): 2013 ==Kehidupan peribadi== Júlio César berkahwin dengan model Brazil dan pelakon [[Susana Werner]]. Bersama-sama, mereka mempunyai dua kanak-kanak; Cauet, lahir pada tahun 2002, dan Giulia, lahir pada tahun 2005. Mereka berdua belajar di Sekolah Antarabangsa ACS Hillingdon.<ref>{{cite news|last=Jones|first=John|title=Julio Caesar|url=http://metro.co.uk/2013/05/02/julio-cesar-cleared-for-arsenal-transfer-after-agent-confirms-qpr-exit-3710621/|accessdate=2 May 2013|date=2 May 2013}}</ref> He is sponsored by [[Asics]].<ref>{{cite web|url=http://www.talkfootball.co.uk/guides/asics_football_boots.html |title=Asics Football Boots |publisher=Talkfootball.co.uk |date= |accessdate=2012-06-23}}</ref> ==Rujukan== {{Reflist|2}} ==Pautan Luar== {{commons category}} *[http://200.159.15.35/registro/registro.aspx?s=126051 Brazilian FA Database] *[http://inter.it/aas/squadra/player1?codgioc=G0788&L=en&stagione=2007/08 Inter profile] *[http://en.sambafoot.com/players/535_Julio_Cesar.html Júlio César at Sambafoot] *[http://soccersurfer.com/profile.php?id=72 Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110407175846/http://soccersurfer.com/profile.php?id=72 |date=2011-04-07 }} at SoccerSurfer.com {{Navboxes colour |title = Skuad Brazil |bg = #FBEC5D |fg = #008000 |list1 = {{Skuad Brazil Piala Konfederasi FIFA 2003}} {{Skuad Brazil Copa América 2004}} {{Skuad Brazil Piala Dunia FIFA 2006}} {{Skuad Brazil Piala Konfederasi FIFA 2009}} {{Skuad Brazil Piala Dunia FIFA 2010}} {{Skuad Brazil Copa América 2011}} {{Skuad Brazil Piala Konfederasi FIFA 2013}} {{Skuad Brazil Piala Dunia FIFA 2014}} }} <!--{{Queens Park Rangers F.C. squad}}--> {{Authority control|VIAF=241662377}} {{Persondata | NAME =Soares de Espindola, Júlio César | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION =Brazilian footballer | DATE OF BIRTH =3 September 1979 | PLACE OF BIRTH =[[Duque de Caxias]], Brazil | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[Kategori:Kelahiran 1979]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Pemain bola sepak Brazil]] [[Kategori:Penjaga gol (bola sepak)]] [[Kategori:Pemain F.C. Internazionale Milano]] [[Kategori:Pemain Queens Park Rangers F.C.]] [[Kategori:Pemain Toronto F.C.]] [[Kategori:Pemain SL Benfica]] [[Kategori:Pemain A.C. ChievoVerona]] [[Kategori:Pemain Clube de Regatas do Flamengo]] [[Kategori:Pemain Copa América 2004]] [[Kategori:Pemain Copa América 2011]] [[Kategori:Pemain Piala Konfederasi FIFA 2003]] [[Kategori:Pemain Piala Konfederasi FIFA 2013]] [[Kategori:Pemain Piala Dunia FIFA 2006]] [[Kategori:Pemain Piala Dunia FIFA 2010]] [[Kategori:Pemain Piala Dunia FIFA 2014]] 5em4d8kodqqs7w4uy38qro5g9wxjpay 14 743495 6844463 3432902 2026-05-09T03:28:46Z Amir Hamzah 2008 17303 6844463 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Bulldog type}} {{Category main article|Jenis buldog}} [[Kategori:Jenis anjing|Buldog]] [[Kategori:Mastif|Buldog]] 1exi4bwqdnpjsj970z0y6hgyefktbh4 14 747020 6844214 3442339 2026-05-08T13:36:38Z Amir Hamzah 2008 17303 6844214 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Spaniels}} {{Category main article}} [[Kategori:Jenis anjing]] [[Kategori:Anjing pemburu]] [[Kategori:Gundog]] 9h7nu9ir5kqmfasbks70tohwkzsxknl 14 747121 6844485 3442600 2026-05-09T04:17:09Z Amir Hamzah 2008 17303 6844485 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Spitz}} {{Category main article|Spits}} [[Kategori:Jenis anjing|Spits]] ngljqp1ke9d6xnxwzrylppx6b7rbx0t 14 747150 6844433 3442834 2026-05-09T02:15:31Z Amir Hamzah 2008 17303 6844433 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Terriers}} {{Category main article}} Terier ialah sekumpulan [[anjing pekerja]] yang dikembangkan untuk perburuan dan pelencongan [[vermin|haiwan perosak]]. [[Kategori:Anjing pemburu]] [[Kategori:Jenis anjing]] mpxjtkpbs3ezkm9ds72mxjiebzejpaw 0 748021 6844282 5645695 2026-05-08T15:57:39Z Muhd Aiman65 112078 6844282 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Haris Seferović | image = AUT vs. SUI 2015-11-17 (187).jpg | caption = | fullname = Haris Seferović<ref>{{cite news | title = 2014 FIFA World Cup Brazil: List of Players | url = http://www.fifadata.com/document/fwc/2014/pdf/fwc_2014_squadlists.pdf | publisher = FIFA | format = PDF | page = 30 | date = 11 June 2014 | accessdate = 25 June 2014}}</ref> | height = {{Height|m=1.85}}<ref>http://www.uefa.com/uefaeuro/season=2016/teams/player=250002548/index.html</ref> | birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1992|2|22}} | birth_place = [[Sursee]], [[Switzerland]] | currentclub = [[United FC (Dubai)|Dubai United]] | clubnumber = 9 | position = [[Penyerang (bola sepak)|Penyerang]] | youthyears1 = 1999–2004 | youthclubs1 = Sursee | youthyears2 = 2004–2007 | youthclubs2 = [[FC Luzern|Luzern]] | youthyears3 = 2007–2009 | youthclubs3 = [[Grasshopper Club Zurich|Grasshopper]] | years1 = 2009–2010 | clubs1 = [[Grasshopper Club Zurich|Grasshopper]] | caps1 = 3 | goals1 = 0 | years2 = 2010–2013 | clubs2 = [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] | caps2 = 8 | goals2 = 0 | years3 = 2011–2012 | clubs3 = → [[Neuchâtel Xamax]] (pinjam) | caps3 = 10 | goals3 = 2 | years4 = 2012 | clubs4 = → [[U.S. Lecce|Lecce]] (pinjam) | caps4 = 5 | goals4 = 0 | years5 = 2013 | clubs5 = → [[Novara Calcio|Novara]] (pinjaman) | caps5 = 18 | goals5 = 10 | years6 = 2013–2014 | clubs6 = [[Real Sociedad]] | caps6 = 24 | goals6 = 2 | years7 = 2014–2017 | clubs7 = [[Eintracht Frankfurt]] | caps7 = 86 | goals7 = 16 | years8 = 2017–2023 | clubs8 = [[S.L. Benfica|Benfica]] | caps8 = 120 | goals8 = 57 | years9 = 2022–2023 | clubs9 = → [[Galatasaray S.K.|Galatasaray]] (pinjam) | caps9 = 10 | goals9 = 0 | years10 = 2023 | clubs10 = → [[RC Celta de Vigo|Celta Vigo]] (pinjam) | caps10 = 18 | goals10 = 3 | years11 = 2023–2025 | clubs11 = [[Al Wasl F.C.|Al Wasl]] | caps11 = 36 | goals11 = 13 | years12 = 2025 | clubs12 = [[Al-Nasr SC (Dubai)|Al-Nasr]] | caps12 = 12 | goals12 = 2 | years13 = 2025– | clubs13 = [[United FC (Dubai)|Dubai United]] | caps13 = 1 | goals13 = 1 | nationalyears1 = 2007–2010 | nationalcaps1 = 11 | nationalgoals1 = 9 | nationalteam1 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-17 Switzerland|Switzerland B17]] | nationalyears2 = 2010–2011 | nationalcaps2 = 12 | nationalgoals2 = 8 | nationalteam2 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-19 Switzerland|Switzerland B19]] | nationalyears3 = 2011–2012 | nationalcaps3 = 11 | nationalgoals3 = 3 | nationalteam3 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-21 Switzerland|Switzerland B21]] | nationalyears4 = 2013–2023 | nationalcaps4 = 93 | nationalgoals4 = 25 | nationalteam4 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Switzerland|Switzerland]] | club-update = 10:44, 23 Januari 2026 (UTC) | ntupdate = }} '''Haris Seferović''' (lahir 22 Februari, 1992) adalah pemain bola sepak profesional Swiss-Bosnia. Pemain ini bermain untuk kelab [[United FC (Dubai)|Dubai United]]. ==Rujukan== {{reflist|30em}} ==Pautan Luar== * [http://www.football.ch/sfl/777822/de/Kader.aspx?tId=0&pId=469684 Profile at Swiss Football League] {{de icon}} {{Pemain-bolasepak-stub}} {{Navboxes colour |title=Skuad Switzerland |bg=#d81e05 |fg=white |list1= {{Skuad Switzerland Piala Dunia FIFA 2014}} {{Skuad Switzerland UEFA Euro 2016}} {{Skuad Switzerland Piala Dunia FIFA 2018}} {{Skuad Switzerland UEFA Euro 2020}} {{Skuad Switzerland Piala Dunia FIFA 2022}} }} {{Persondata <!-- Metadata: see [[Wikipedia:Persondata]]. --> | NAME = Seferovic, Haris | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = Swiss footballer | DATE OF BIRTH = 22 February 1992 | PLACE OF BIRTH = [[Sursee]], [[Switzerland]] | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[Kategori:Kelahiran 1992]] [[Kategori:Pemain bola sepak Switzerland]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Category:Pemain FC Luzern]] [[Category:Pemain Grasshopper Club Zürich]] [[Category:Pemain ACF Fiorentina]] [[Category:Pemain Neuchâtel Xamax]] [[Category:Pemain U.S. Lecce]] [[Category:Pemain Novara Calcio]] [[Category:Pemain Real Sociedad]] [[Kategori:Pemain SL Benfica]] [[Category:Pemain Eintracht Frankfurt]] [[Category:Pemain Galatasaray S.K.]] [[Category:Pemain Celta de Vigo]] [[Category:Pemain Al Wasl F.C.]] [[Category:Pemain Al-Nasr SC (Dubai)]] [[Category:Pemain United FC (Dubai)]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2014]] [[Category:Pemain UEFA Euro 2016]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2018]] [[Category:Pemain UEFA Euro 2020]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2022]] [[Kategori:Pemain Serie A]] [[Kategori:Pemain La Liga]] [[Kategori:Pemain Bundesliga]] bxlo4jovbuqtqnofribbf6j5z264uto 0 748830 6844277 5881121 2026-05-08T15:47:34Z Muhd Aiman65 112078 6844277 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Andreas Samaris | fullname = Andreas Samaris | image = Zenit-Benfica (5).jpg | height = {{convert|1.89|m|abbr=on}} | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1989|06|13}} | birth_place = [[Patras]], [[Greece]] |currentclub = [[SL Benfica|Benfica]] | clubnumber = 14 | position = [[Pemain tengah]] | youthyears1 = –2006 | youthclubs1 = [[PAO Varda F.C.|PAO Varda]] | years1 = 2006–2009 | clubs1 = [[Panachaiki]] | caps1 = 37 | goals1 = 3 | years2 = 2009–2013 | clubs2 = [[Panionios F.C.|Panionios]] | caps2 = 70 | goals2 = 6 | years3 = 2013–2014 | clubs3 = [[Olympiacos F.C.|Olympiacos]] | caps3 = 28 | goals3 = 4 | years4 = 2014–2021 | clubs4 = [[S.L. Benfica|Benfica]] | caps4 = 132 | goals4 = 5 | years5 = 2021–2022 | clubs5 = [[Fortuna Sittard]] | caps5 = 20 | goals5 = 0 | years6 = 2022–2023 | clubs6 = [[Rio Ave F.C.|Rio Ave]] | caps6 = 24 | goals6 = 0 | years7 = 2023 | clubs7 = [[Coritiba Foot Ball Club|Coritiba]] | caps7 = 4 | goals7 = 0 | totalcaps = 315 | totalgoals = 18 | nationalyears1 = 2007 | nationalteam1 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-19 Greece|Greece B19]] | nationalcaps1 = 1 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2013–2019 | nationalteam2 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Greece|Greece]] | nationalcaps2 = 39 | nationalgoals2 = 1 | pcupdate = | ntupdate = }} '''Andreas Samaris''' (lahir 13 Jun 1989) ialah bekas pemain bola sepak Greece yang bermain sebagai [[pemain tengah]].<ref name="samaris uefa">{{cite web|url=http://www.uefa.com/teamsandplayers/players/player=1907791/profile/index.html|title=Andreas Samaris profile|publisher=[[uefa.com]]|accessdate=21 March 2012}}</ref> ==Rujukan== {{Reflist}} ==Pautan Luar== *[http://www.olympiacos.org/en/player/24425/andreas-samaris Olympiacos FC Official Site profile] *[http://www.onsports.gr/onstats/soccer/player/300-Samaris-Andreas Onsports.gr profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140714184655/http://www.onsports.gr/onstats/soccer/player/300-Samaris-Andreas |date=2014-07-14 }} *[http://www.soccerway.com/players/andreas-samaris/121264/ Soccerway profile] *[http://www.transfermarkt.co.uk/en/andreas-samaris/profil/spieler_140032.html Transfermarkt profile] {{Pemain-bolasepak-stub}} {{Skuad Greece Piala Dunia FIFA 2014}} {{Persondata | NAME = Samaris, Andreas | ALTERNATIVE NAMES = | SHORT DESCRIPTION = Greek footballer | DATE OF BIRTH = 13 June 1989 | PLACE OF BIRTH = Patras, Greece | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[Kategori:Kelahiran 1989]] [[Kategori:Pemain bola sepak Greece]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Pemain Olympiakos F.C.]] [[Kategori:Pemain SL Benfica]] [[Category:Pemain Fortuna Sittard]] [[Category:Pemain Rio Ave F.C.]] [[Category:Pemain Coritiba Foot Ball Club]] [[Kategori:Pemain Piala Dunia FIFA 2014]] 46l2ith6iddyfp2flmfqfutewko52fi 0 754215 6844538 6843153 2026-05-09T06:23:58Z Azlanamran22 388067 removed 6844538 wikitext text/x-wiki {{Kotak info stesen radio | Nama = Sabah V FM | Imej = | Kapsyen = | Bandar raya = [[Kota Kinabalu]] | Kawasan = [[Sabah]], [[Labuan]], [[Brunei]], [[Kalimantan Utara]], [[Indonesia]], sebahagian Sarawak ([[Daerah Lawas|Lawas]]) | Jenama = | Slogan = V Good | Bahasa = * [[Bahasa Inggeris|Inggeris]] * [[Bahasa Kadazan|Kadazan]] * [[Bahasa Cina|Cina]] * [[Bahasa Bajau|Bajau]] * Murut * [[Bahasa Dusun|Dusun]] * [[Bahasa Rungus|Rungus]] | Penterjemah = | Pengulang = | Tarikh ke udara = {{Start date and age|1955|11|09|df=y}} sebagai '''Radio Sabah''' | format = | Tarikh siaran terakhir = | Kongsi = | Kongsi sebagai = | Sumber kongsi = | Kuasa = | ERP = | HAAT = | Kelas = | ID kemudahan = | Koordinat pemancar = | Erti pengenal = | Pengenal terdahulu = | Frekuensi terdahulu = | Sekutu = | Pemilik = *[[Radio Televisyen Malaysia]] *[[Kementerian Komunikasi dan Digital Malaysia]] | Pemegang lesen = | Saluran kembar = * [[Perlis FM]] * [[Kedah FM]] * [[Langkawi FM]] * [[Mutiara FM]] * [[Perak FM]] * [[Kelantan FM]] * [[Terengganu FM]] * [[Pahang FM]] * [[Selangor FM]] * [[KL FM]] * [[Negeri FM]] * [[Melaka FM]] * [[Johor FM]] * [[Sarawak FM]] * [[Red FM (Sarawak)|Red FM]] * [[Wai FM]] * [[Sri Aman FM]] * [[Sibu FM]] * [[Bintulu FM]] * [[Miri FM]] * [[Limbang FM]] * [[Labuan FM]] * [[Sabah FM]] * [[Keningau FM]] * [[Tawau FM]] | Siaran web = | Tapak web = {{URL|https://sabahvfm.rtm.gov.my/}} }} '''Sabah V FM''' ialah sebuah stesen radio kerajaan [[pelbagai bahasa]] Sabah yang dikendalikan oleh [[Radio Televisyen Malaysia]]. Stesen radio ini bersiaran dalam empat bahasa tempatan iaitu bahasa Kadazan, bahasa Bajau Pantai Barat dan Timur, bahasa Murut dan bahasa Dusun serta dua bahasa antarabangsa iaitu bahasa Inggeris dan bahasa Cina. ==Frekuensi== === Radio === {| class="wikitable" ! Frekuensi ! Kawasan siaran ! Tapak pemancar |- | style="text-align:center;"|91.1 MHz | [[Kota Marudu]], [[Pitas]] dan [[Paitan]] | Langkon |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|92.6 MHz | [[Kunak]], Semporna dan [[Lahad Datu]] | Gunung Silam |- | [[Beaufort]] dan [[Kuala Penyu]] | Bukit Gadong |- | style="text-align:center;"|92.7 MHz | [[Kota Kinabalu]], [[Tuaran]], [[Penampang]] dan [[Papar]] | Bukit Lawa Mandau |- | style="text-align:center;"|93.1 MHz | [[Keningau]], [[Tambunan]], [[Tenom]] dan [[Nabawan]] | Bukit Sigapon |- | style="text-align:center;"|93.3 MHz | [[Labuan|Wilayah Persekutuan Labuan]] | [[Bukit Timbalai]] |- | style="text-align:center;"|96.1 MHz | [[Sandakan]], [[Telupid]], [[Beluran]], [[Tongod]] dan [[Kinabatangan]] | Bukit Trig |- | rowspan="2" style="text-align:center;" |99.3 MHz | [[Tawau]] dan [[Kalimantan Utara]], [[Indonesia]] | Gunung Andrassy |- | [[Kudat]] | Bukit Kelapa |- | style="text-align:center;"|102.9 MHz | [[Sipitang]], [[Wilayah Persekutuan Labuan]], [[Brunei Darussalam]] dan [[Daerah Lawas|Lawas]], [[Sarawak]] | Bukit Tampalagus |- | style="text-align:center;"|104.1 MHz | [[Kota Belud]] | Bukit Pompod |- | style="text-align:center;"|106.7 MHz | [[Felda Sahabat]] | Felda Sahabat |- | style="text-align:center;"|107.1 MHz | [[Tuaran]], [[Ranau]] dan [[Bahagian Pedalaman, Sabah|Pedalaman]] | Gunung Kinabalu |- | style="text-align: center;" |SW 11885 kHz |Gelombang Pendek Kebangsaan |RTM Kajang |} === Televisyen === {| class="wikitable" ! Platform TV ! Saluran !Catatan |- | style="text-align:center;"|[[MYTV Broadcasting|MYTV]] | style="text-align:center;"|708 |Sabah V FM boleh didengari melalui platform MYTV di seluruh negara. |} ==Waktu Siaran Bahasa== {| class="wikitable" !Segmen !Bahasa !Penyampai !Masa Siaran |- |Noikot Vinasi, Osuau Tomoimo (Sampai Vinasi, Peramah Tomoimo) |Kadazan |Stephanie, Johanna, Denis, Eve, Alice, Ben, Peter, Minami |06:00 - 09:00 |- |Ni De Liang Ban () |Cina |Lojina, Connie, Angela, Demson, Edmund, Kat |09:00 - 12:00 |- |V Good, Experience Variety () |Inggeris |Sonny, Elfhi, Donny, Dany |12:00 - 15:00 |- |Siaran Sama: Alap Bana () |Bajau Pantai Barat |Fatin, Azmie, Hizey |15:00 - 18:00 |- |Siaran: Hilling Sama, Embalna Sa' |Bajau Pantai Timur |Aidah Lamsani, Julia Milla, Junudin |18:00 - 19:00 |- |Pasindanganan Taka Onsoi: |Murut |Nika Andy, Hendria, Ardi, Dainol, Sylvia |19:00 - 21:00 |- |Tulun Tokou, Osonong Boh (Orang Tokou, Osonong Boh) |Dusun |Floris, Albia, LP Raphiel, Leo Lerry, Dian |21:00 - 00:00 |- | rowspan="5" |Lagu-lagu Tanpa Henti |Dusun | |00:00 - 01:00 |- |Inggeris | |01:00 - 03:00 |- |Murut/Rungus | |03:00 - 04:00 |- |Bajau | |04:00 - 04:30 |- |Kadazan | |04:30 - 06:00 |} ==Perkhidmatan Islam== Stesen ini unik antara semua stesen yang berpangkalan di [[Malaysia]] kerana ia menyediakan kandungan kepada [[Orang Melayu Malaysia|masyarakat Melayu]]/[[Islam di Malaysia]]. === Siaran Azan === Untuk lima kali sehari azan dimainkan di stesen pada waktu yang ditetapkan yang dikira dan dibincangkan oleh [[Jabatan Kemajuan Islam Malaysia]]. Sabah FM memutarkan Azan Subuh, Zuhur, Asar, Maghrib dan Isyak azan semua waktu solat disambung siar dari stesen radio [[Sabah FM]], Sabah V FM yang dipersembahkan oleh [[Majlis Ugama Islam Sabah|Pusat Zakat Sabah]]. ==Pautan Luar== * [http://sabahvfm.rtm.gov.my/ Laman web rasmi Sabah V FM] {{RTM}} [[Kategori:Stesen radio tempatan RTM]] [[Kategori:Jabatan dan agensi negeri Sabah]] gxt5sq28kg2cvlxdwylxjdu67iiskzo 6844542 6844538 2026-05-09T06:26:52Z Azlanamran22 388067 /* Pautan Luar */ removed 6844542 wikitext text/x-wiki {{Kotak info stesen radio | Nama = Sabah V FM | Imej = | Kapsyen = | Bandar raya = [[Kota Kinabalu]] | Kawasan = [[Sabah]], [[Labuan]], [[Brunei]], [[Kalimantan Utara]], [[Indonesia]], sebahagian Sarawak ([[Daerah Lawas|Lawas]]) | Jenama = | Slogan = V Good | Bahasa = * [[Bahasa Inggeris|Inggeris]] * [[Bahasa Kadazan|Kadazan]] * [[Bahasa Cina|Cina]] * [[Bahasa Bajau|Bajau]] * Murut * [[Bahasa Dusun|Dusun]] * [[Bahasa Rungus|Rungus]] | Penterjemah = | Pengulang = | Tarikh ke udara = {{Start date and age|1955|11|09|df=y}} sebagai '''Radio Sabah''' | format = | Tarikh siaran terakhir = | Kongsi = | Kongsi sebagai = | Sumber kongsi = | Kuasa = | ERP = | HAAT = | Kelas = | ID kemudahan = | Koordinat pemancar = | Erti pengenal = | Pengenal terdahulu = | Frekuensi terdahulu = | Sekutu = | Pemilik = *[[Radio Televisyen Malaysia]] *[[Kementerian Komunikasi dan Digital Malaysia]] | Pemegang lesen = | Saluran kembar = * [[Perlis FM]] * [[Kedah FM]] * [[Langkawi FM]] * [[Mutiara FM]] * [[Perak FM]] * [[Kelantan FM]] * [[Terengganu FM]] * [[Pahang FM]] * [[Selangor FM]] * [[KL FM]] * [[Negeri FM]] * [[Melaka FM]] * [[Johor FM]] * [[Sarawak FM]] * [[Red FM (Sarawak)|Red FM]] * [[Wai FM]] * [[Sri Aman FM]] * [[Sibu FM]] * [[Bintulu FM]] * [[Miri FM]] * [[Limbang FM]] * [[Labuan FM]] * [[Sabah FM]] * [[Keningau FM]] * [[Tawau FM]] | Siaran web = | Tapak web = {{URL|https://sabahvfm.rtm.gov.my/}} }} '''Sabah V FM''' ialah sebuah stesen radio kerajaan [[pelbagai bahasa]] Sabah yang dikendalikan oleh [[Radio Televisyen Malaysia]]. Stesen radio ini bersiaran dalam empat bahasa tempatan iaitu bahasa Kadazan, bahasa Bajau Pantai Barat dan Timur, bahasa Murut dan bahasa Dusun serta dua bahasa antarabangsa iaitu bahasa Inggeris dan bahasa Cina. ==Frekuensi== === Radio === {| class="wikitable" ! Frekuensi ! Kawasan siaran ! Tapak pemancar |- | style="text-align:center;"|91.1 MHz | [[Kota Marudu]], [[Pitas]] dan [[Paitan]] | Langkon |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|92.6 MHz | [[Kunak]], Semporna dan [[Lahad Datu]] | Gunung Silam |- | [[Beaufort]] dan [[Kuala Penyu]] | Bukit Gadong |- | style="text-align:center;"|92.7 MHz | [[Kota Kinabalu]], [[Tuaran]], [[Penampang]] dan [[Papar]] | Bukit Lawa Mandau |- | style="text-align:center;"|93.1 MHz | [[Keningau]], [[Tambunan]], [[Tenom]] dan [[Nabawan]] | Bukit Sigapon |- | style="text-align:center;"|93.3 MHz | [[Labuan|Wilayah Persekutuan Labuan]] | [[Bukit Timbalai]] |- | style="text-align:center;"|96.1 MHz | [[Sandakan]], [[Telupid]], [[Beluran]], [[Tongod]] dan [[Kinabatangan]] | Bukit Trig |- | rowspan="2" style="text-align:center;" |99.3 MHz | [[Tawau]] dan [[Kalimantan Utara]], [[Indonesia]] | Gunung Andrassy |- | [[Kudat]] | Bukit Kelapa |- | style="text-align:center;"|102.9 MHz | [[Sipitang]], [[Wilayah Persekutuan Labuan]], [[Brunei Darussalam]] dan [[Daerah Lawas|Lawas]], [[Sarawak]] | Bukit Tampalagus |- | style="text-align:center;"|104.1 MHz | [[Kota Belud]] | Bukit Pompod |- | style="text-align:center;"|106.7 MHz | [[Felda Sahabat]] | Felda Sahabat |- | style="text-align:center;"|107.1 MHz | [[Tuaran]], [[Ranau]] dan [[Bahagian Pedalaman, Sabah|Pedalaman]] | Gunung Kinabalu |- | style="text-align: center;" |SW 11885 kHz |Gelombang Pendek Kebangsaan |RTM Kajang |} === Televisyen === {| class="wikitable" ! Platform TV ! Saluran !Catatan |- | style="text-align:center;"|[[MYTV Broadcasting|MYTV]] | style="text-align:center;"|708 |Sabah V FM boleh didengari melalui platform MYTV di seluruh negara. |} ==Waktu Siaran Bahasa== {| class="wikitable" !Segmen !Bahasa !Penyampai !Masa Siaran |- |Noikot Vinasi, Osuau Tomoimo (Sampai Vinasi, Peramah Tomoimo) |Kadazan |Stephanie, Johanna, Denis, Eve, Alice, Ben, Peter, Minami |06:00 - 09:00 |- |Ni De Liang Ban () |Cina |Lojina, Connie, Angela, Demson, Edmund, Kat |09:00 - 12:00 |- |V Good, Experience Variety () |Inggeris |Sonny, Elfhi, Donny, Dany |12:00 - 15:00 |- |Siaran Sama: Alap Bana () |Bajau Pantai Barat |Fatin, Azmie, Hizey |15:00 - 18:00 |- |Siaran: Hilling Sama, Embalna Sa' |Bajau Pantai Timur |Aidah Lamsani, Julia Milla, Junudin |18:00 - 19:00 |- |Pasindanganan Taka Onsoi: |Murut |Nika Andy, Hendria, Ardi, Dainol, Sylvia |19:00 - 21:00 |- |Tulun Tokou, Osonong Boh (Orang Tokou, Osonong Boh) |Dusun |Floris, Albia, LP Raphiel, Leo Lerry, Dian |21:00 - 00:00 |- | rowspan="5" |Lagu-lagu Tanpa Henti |Dusun | |00:00 - 01:00 |- |Inggeris | |01:00 - 03:00 |- |Murut/Rungus | |03:00 - 04:00 |- |Bajau | |04:00 - 04:30 |- |Kadazan | |04:30 - 06:00 |} ==Perkhidmatan Islam== Stesen ini unik antara semua stesen yang berpangkalan di [[Malaysia]] kerana ia menyediakan kandungan kepada [[Orang Melayu Malaysia|masyarakat Melayu]]/[[Islam di Malaysia]]. === Siaran Azan === Untuk lima kali sehari azan dimainkan di stesen pada waktu yang ditetapkan yang dikira dan dibincangkan oleh [[Jabatan Kemajuan Islam Malaysia]]. Sabah FM memutarkan Azan Subuh, Zuhur, Asar, Maghrib dan Isyak azan semua waktu solat disambung siar dari stesen radio [[Sabah FM]], Sabah V FM yang dipersembahkan oleh [[Majlis Ugama Islam Sabah|Pusat Zakat Sabah]]. ==Pautan Luar== * [https://rtmklik.rtm.gov.my/radio/tempatan/sabah-vfm Laman Web Sabah VFM Online Radio] {{RTM}} [[Kategori:Stesen radio tempatan RTM]] [[Kategori:Jabatan dan agensi negeri Sabah]] fa6jpx8o850z14lmzhxhci46s8qm9pk 6844546 6844542 2026-05-09T06:29:14Z Azlanamran22 388067 removed 6844546 wikitext text/x-wiki {{Kotak info stesen radio | Nama = Sabah V FM | Imej = | Kapsyen = | Bandar raya = [[Kota Kinabalu]] | Kawasan = [[Sabah]], [[Labuan]], [[Brunei]], [[Kalimantan Utara]], [[Indonesia]], sebahagian Sarawak ([[Daerah Lawas|Lawas]]) | Jenama = | Slogan = V Good | Bahasa = * [[Bahasa Inggeris|Inggeris]] * [[Bahasa Kadazan|Kadazan]] * [[Bahasa Cina|Cina]] * [[Bahasa Bajau|Bajau]] * Murut * [[Bahasa Dusun|Dusun]] * [[Bahasa Rungus|Rungus]] | Penterjemah = | Pengulang = | Tarikh ke udara = {{Start date and age|1955|11|09|df=y}} sebagai '''Radio Sabah''' | format = | Tarikh siaran terakhir = | Kongsi = | Kongsi sebagai = | Sumber kongsi = | Kuasa = | ERP = | HAAT = | Kelas = | ID kemudahan = | Koordinat pemancar = | Erti pengenal = | Pengenal terdahulu = | Frekuensi terdahulu = | Sekutu = | Pemilik = *[[Radio Televisyen Malaysia]] *[[Kementerian Komunikasi Malaysia]] | Pemegang lesen = | Saluran kembar = * [[Perlis FM]] * [[Kedah FM]] * [[Langkawi FM]] * [[Mutiara FM]] * [[Perak FM]] * [[Kelantan FM]] * [[Terengganu FM]] * [[Pahang FM]] * [[Selangor FM]] * [[KL FM]] * [[Negeri FM]] * [[Melaka FM]] * [[Johor FM]] * [[Sarawak FM]] * [[Red FM (Sarawak)|Red FM]] * [[Wai FM]] * [[Sri Aman FM]] * [[Sibu FM]] * [[Bintulu FM]] * [[Miri FM]] * [[Limbang FM]] * [[Labuan FM]] * [[Sabah FM]] * [[Keningau FM]] * [[Tawau FM]] | Siaran web = | Tapak web = {{URL|https://sabahvfm.rtm.gov.my/}} }} '''Sabah V FM''' ialah sebuah stesen radio kerajaan [[pelbagai bahasa]] Sabah yang dikendalikan oleh [[Radio Televisyen Malaysia]]. Stesen radio ini bersiaran dalam empat bahasa tempatan iaitu bahasa Kadazan, bahasa Bajau Pantai Barat dan Timur, bahasa Murut dan bahasa Dusun serta dua bahasa antarabangsa iaitu bahasa Inggeris dan bahasa Cina. ==Frekuensi== === Radio === {| class="wikitable" ! Frekuensi ! Kawasan siaran ! Tapak pemancar |- | style="text-align:center;"|91.1 MHz | [[Kota Marudu]], [[Pitas]] dan [[Paitan]] | Langkon |- | rowspan=2 style="text-align:center;"|92.6 MHz | [[Kunak]], Semporna dan [[Lahad Datu]] | Gunung Silam |- | [[Beaufort]] dan [[Kuala Penyu]] | Bukit Gadong |- | style="text-align:center;"|92.7 MHz | [[Kota Kinabalu]], [[Tuaran]], [[Penampang]] dan [[Papar]] | Bukit Lawa Mandau |- | style="text-align:center;"|93.1 MHz | [[Keningau]], [[Tambunan]], [[Tenom]] dan [[Nabawan]] | Bukit Sigapon |- | style="text-align:center;"|93.3 MHz | [[Labuan|Wilayah Persekutuan Labuan]] | [[Bukit Timbalai]] |- | style="text-align:center;"|96.1 MHz | [[Sandakan]], [[Telupid]], [[Beluran]], [[Tongod]] dan [[Kinabatangan]] | Bukit Trig |- | rowspan="2" style="text-align:center;" |99.3 MHz | [[Tawau]] dan [[Kalimantan Utara]], [[Indonesia]] | Gunung Andrassy |- | [[Kudat]] | Bukit Kelapa |- | style="text-align:center;"|102.9 MHz | [[Sipitang]], [[Wilayah Persekutuan Labuan]], [[Brunei Darussalam]] dan [[Daerah Lawas|Lawas]], [[Sarawak]] | Bukit Tampalagus |- | style="text-align:center;"|104.1 MHz | [[Kota Belud]] | Bukit Pompod |- | style="text-align:center;"|106.7 MHz | [[Felda Sahabat]] | Felda Sahabat |- | style="text-align:center;"|107.1 MHz | [[Tuaran]], [[Ranau]] dan [[Bahagian Pedalaman, Sabah|Pedalaman]] | Gunung Kinabalu |- | style="text-align: center;" |SW 11885 kHz |Gelombang Pendek Kebangsaan |RTM Kajang |} === Televisyen === {| class="wikitable" ! Platform TV ! Saluran !Catatan |- | style="text-align:center;"|[[MYTV Broadcasting|MYTV]] | style="text-align:center;"|708 |Sabah V FM boleh didengari melalui platform MYTV di seluruh negara. |} ==Waktu Siaran Bahasa== {| class="wikitable" !Segmen !Bahasa !Penyampai !Masa Siaran |- |Noikot Vinasi, Osuau Tomoimo (Sampai Vinasi, Peramah Tomoimo) |Kadazan |Stephanie, Johanna, Denis, Eve, Alice, Ben, Peter, Minami |06:00 - 09:00 |- |Ni De Liang Ban () |Cina |Lojina, Connie, Angela, Demson, Edmund, Kat |09:00 - 12:00 |- |V Good, Experience Variety () |Inggeris |Sonny, Elfhi, Donny, Dany |12:00 - 15:00 |- |Siaran Sama: Alap Bana () |Bajau Pantai Barat |Fatin, Azmie, Hizey |15:00 - 18:00 |- |Siaran: Hilling Sama, Embalna Sa' |Bajau Pantai Timur |Aidah Lamsani, Julia Milla, Junudin |18:00 - 19:00 |- |Pasindanganan Taka Onsoi: |Murut |Nika Andy, Hendria, Ardi, Dainol, Sylvia |19:00 - 21:00 |- |Tulun Tokou, Osonong Boh (Orang Tokou, Osonong Boh) |Dusun |Floris, Albia, LP Raphiel, Leo Lerry, Dian |21:00 - 00:00 |- | rowspan="5" |Lagu-lagu Tanpa Henti |Dusun | |00:00 - 01:00 |- |Inggeris | |01:00 - 03:00 |- |Murut/Rungus | |03:00 - 04:00 |- |Bajau | |04:00 - 04:30 |- |Kadazan | |04:30 - 06:00 |} ==Perkhidmatan Islam== Stesen ini unik antara semua stesen yang berpangkalan di [[Malaysia]] kerana ia menyediakan kandungan kepada [[Orang Melayu Malaysia|masyarakat Melayu]]/[[Islam di Malaysia]]. === Siaran Azan === Untuk lima kali sehari azan dimainkan di stesen pada waktu yang ditetapkan yang dikira dan dibincangkan oleh [[Jabatan Kemajuan Islam Malaysia]]. Sabah FM memutarkan Azan Subuh, Zuhur, Asar, Maghrib dan Isyak azan semua waktu solat disambung siar dari stesen radio [[Sabah FM]], Sabah V FM yang dipersembahkan oleh [[Majlis Ugama Islam Sabah|Pusat Zakat Sabah]]. ==Pautan Luar== * [https://rtmklik.rtm.gov.my/radio/tempatan/sabah-vfm Laman Web Sabah VFM Online Radio] {{RTM}} [[Kategori:Stesen radio tempatan RTM]] [[Kategori:Jabatan dan agensi negeri Sabah]] nr9y91ul2y8o9dp6duz0ca4wje3lkn8 0 756632 6844648 6803025 2026-05-09T11:27:57Z ~2026-28055-17 398981 /* Solo */ 6844648 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Noh Salleh | image = Noh Salleh 2019.jpg | caption = Noh pada 2019 | birth_name = Mohammad Noh bin Salleh Sadeli | birth_date = {{birth date and age|1985|3|15}} | birth_place = [[Miri]], [[Sarawak]], [[Malaysia]] | residence = [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] | spouse = {{marriage|[[Mizz Nina]]|reason=cerai|2011|2022}} <br> {{marriage|Fatin Athira Mustapa|2023}} | children = | occupation = {{hlist|Pemuzik|penyanyi|penulis lagu|penerbit rakaman}} | module = {{Infobox musical artist|embed=yes | background = solo_singer | genre = [[Muzik rock|Rock]]<ref>https://www.thestar.com.my/metro/metro-news/2017/10/17/rocking-good-time-at-music-fest-inaugural-beachside-event-features-37-bands-over-two-days/</ref> | instrument = {{hlist|Vokal|gitar}} | years_active = 2005–kini | label = {{flatlist| * Noh Phrofile Enterprise * Kamar Seni Recording Studio }} | associated_acts = {{hlist|[[Mcs In X-tion|M.I.X]]|[[Hujan (kumpulan)|Hujan]]|[[AG Coco]]|[[Mizz Nina]]|[[Altimet]]|[[Nas Adila]]|[[Aizat Amdan]]|Da Vagabonds}} | website = }} |Tahun aktif=2005-sehingga kini}} '''Mohammad Noh bin Salleh Sadeli''' (lahir 15 Mac 1985) atau lebih dikenali sebagai '''Noh Hujan''' atau '''Noh Phrofile''' merupakan seorang penyanyi dan pemuzik [[Malaysia]]. Beliau terkenal sebagai vokalis dan gitaris utama kumpulan muzik rock Malaysia, [[Hujan (kugiran)|Hujan]].<ref>{{Cite news|url=https://www.malaymail.com/s/981351/hujan-frontman-noh-salleh-to-open-for-yunas-exclusive-concert-in-kl|title=Hujan frontman Noh Salleh to open for Yuna's exclusive concert in KL|last=|first=|date=|work=[[Malay Mail]]|access-date=22 August 2018|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thestar.com.my/lifestyle/people/2013/10/29/hujan-takes-bullying-and-booing-in-its-stride/|title=Hujan takes bullying and booing in its stride|last=Tan|first=Kevin|date=29 October 2013|website=[[The Star (Malaysia)|The Star]]|access-date=22 August 2018}}</ref><ref>Georgie Joseph (4 Disember 2015). [https://www.redbull.com/my-en/pahit-getir-noh-sebelum-bergelar-frontman-hujan Pahit getir Noh sebelum bergelar vokalis Hujan] Red Bull Music. Dicapai pada 1 Oktober 2016.</ref> Beliau juga merupakan seorang penyanyi [[hip hop]] dahulu kerana pernah menganggotai kumpulan [[Kumpulan Mcs In X-tion|MIX]] sekitar tahun 2004 hingga 2006, dan sempat melancarkan album ''Mula Dari Dulu'' yang diterbitkan oleh [[Cat Farish]]. ==Kerjaya muzik== Noh memulakan kerjaya awalnya dalam bidang muzik sebagai penyanyi [[hip hop]] dan menubuhkan kumpulan [[Mcs In X-tion|MIX]] bersama tiga rakannya, Asyraf Hardy, MC Wayne dan Ogie. Mereka mengikat kontrak dengan syarikat rakaman Cat Presents Productions milik [[Cat Farish]] dan muncul bersama album ''Mula Dari Dulu'' pada 2006. Mereka kemudiannya dibubarkan kerana Noh memberikan tumpuannya kepada kumpulan Hujan. MC Wayne selepas itu pulang ke Sarawak dan menjadi deejay radio [[Cats FM]]. Selepas MIX dibubarkan, Noh bersama pemain gitar [[kumpulan Coco|Coco]], Mohd Hezry Mohd Hafidz atau lebih dikenali sebagai [[AG Coco]] menubuhkan kumpulan Hujan. Hujan ditubuhkan pada 2005 selepas Noh memuatnaik beberapa demonya di [[Myspace]], yang kemudian dikesan oleh AG Coco yang membawanya kepada pendedahan media arus perdana.<ref>{{Cite web|url=https://www.whiteboardjournal.com/interview/ideas/music-of-malaysia-with-noh-salleh/|title=Music of Malaysia with Noh Salleh|last=Jenie|first=Ken|date=26 November 2014|website=Whiteboard Journal|language=en-US|access-date=22 August 2018}}</ref> Di awal kemunculan Hujan, mereka banyak dipengaruhi oleh [[jazz]] dan [[rock]] dalam penulisan lagu. Di luar Hujan, Noh menubuhkan kumpulan Da Vagabonds yang dianggotai oleh dirinya sendiri sebagai vokalis, Heri Hamid (gitar), Alea Sutan (bes) dan Irfan Iskandar (dram), kumpulan ini melancarkan album pertama mereka pada 2013.<ref>Budiey (12 Mei 2014). [https://www.budiey.com/noh-hujan-kini-muncul-dengan-kumpulan-da-vagabonds/ Noh Hujan kini muncul dengan kumpulan Da Vagabonds] Sensasi Selebriti. Dicapai pada 10 Disember 2014.</ref><ref>[http://www.astroawani.com/berita-hiburan/pertelingkahan-mesti-ada-tetapi-hujan-tidak-berpecah-noh-salleh-35633 Pertelingkahan mesti ada tetapi Hujan tidak berpecah - Noh Salleh] [[Astro Awani]] (11 Mei 2014). Dicapai pada 10 Disember 2014.</ref> Kerjaya solo Noh bermula dengan ''[[Angin Kencang (album Noh Salleh)|Angin Kencang]]'' pada Julai 2014.<ref>{{Cite web|url=http://masses.com.my/music/noh-sallehs-angin-kencang-reach-1-itunes/|title=Noh Salleh's "Angin Kencang" reach #1 on iTunes|date=2017-08-07|website=MASSES|language=en-US|access-date=2019-03-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://warnermusic.com.my/noh-salleh-angin-kencang-album/|title=NOH SALLEH – ANGIN KENCANG ALBUM|date=August 29, 2017|website=warnermusic.com.my|language=en-US|access-date=2019-03-04|archive-date=2018-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20181116191040/http://warnermusic.com.my/noh-salleh-angin-kencang-album/|url-status=dead}}</ref> Noh berduet bersama kumpulan folk Indonesia, Mustache and Beard menerusi lagu "Batas Mimpi".<ref>Feride Hikmet Atak (28 Januari 2018). [https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2018/01/381670/eksperimen-noh-salleh Ekseperimen Noh Salleh] ''[[Berita Harian]]''. Dicapai pada 28 Januari 2018.</ref> Beliau muncul dengan single "[[Debu Bercahaya]]" pada April 2019, yang diinspirasikan dari kisah tragedi yang menimpa rakan baik beliau sendiri. Lagu tersebut mengambil masa selama empat tahun untuk disiapkan.<ref>{{cite web|url=https://www.pressreader.com/malaysia/berita-harian-malaysia/20190513/281960314196668|title=Inspirasi di sebalik Debu Bercahaya|author=|publisher=[[Berita Harian]]|date=13 Mei 2019|access-date=14 Disember 2019}}</ref><ref name="Kumpul duit">{{cite web|url=https://origin.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2019/05/559152/kumpul-duit-empat-tahun-siapkan-debu-bercahaya|title=Kumpul duit empat tahun siapkan Debu Bercahaya|author=Fatin Farhana Ariffin|publisher=[[Berita Harian]]|date=1 Mei 2019|access-date=8 Disember 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=https://stail.my/cerita/budaya/noh-salleh/|title=Noh Salleh ambil masa empat tahun untuk siapkan Debu Bercahaya|author=Ilya Syiqreen|publisher=Stail.my|date=13 Mei 2019|access-date=14 Disember 2019|archive-date=2019-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20191214110511/https://stail.my/cerita/budaya/noh-salleh/|url-status=dead}}</ref> ==Kehidupan peribadi== Noh berkahwin dengan penyanyi dan bekas anggota kumpulan hip-hop [[Teh Tarik Crew]], Shazrina Azman atau lebih dikenali sebagai [[Mizz Nina]] pada 1 Julai 2011.<ref name=":0">{{Cite news|url=http://ww1.kosmo.com.my/kosmo/content.asp?y=2010&dt=1121&pub=Kosmo&sec=Hiburan&pg=hi_02.htm|title=Noh, Nina cinta dua darjat|last=|first=|date=21 November 2011|work=[[Kosmo!]]|access-date=22 August 2018|archive-date=2018-08-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20180814170038/http://ww1.kosmo.com.my/kosmo/content.asp?y=2010&dt=1121&pub=Kosmo&sec=Hiburan&pg=hi_02.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.astroawani.com/berita-hiburan/viral-kisah-lamaran-noh-kepada-mizz-nina-hanya-ada-rm8-ribu-dalam-akaun-117209|title=Viral kisah lamaran Noh kepada Mizz Nina: Hanya ada RM8 ribu dalam akaun|last=Madiha Abdullah|website=Astro Awani|language=ms|access-date=22 August 2018}}</ref> Pada April 2022, pasangan itu memperkenalkan Musa sebagai anak angkat bagi menyerikan rumah tangga mereka. Noh dan Mizz Nina bercerai talak satu pada Ogos 2022 selepas 11 tahun hidup bersama.<ref>{{cite news|url=https://www.hmetro.com.my/utama/2022/08/868333/mizz-nina-noh-salleh-bercerai|title=Mizz Nina, Noh Salleh bercerai|author=Sudirman Mohd Tahir|publisher=[[Harian Metro]]|date=4 Ogos 2022|accessdate=3 September 2022}}</ref> Noh dalam video ''Kisah Inspirasi Noh Salleh'' yang dimuatnaiknya di [[YouTube]] mendedahkan bahawa beliau pernah cuba untuk menagih dadah, namun cinta Mizz Nina padanya telah menyelamatkannya daripada penyalahgunaan dadah.<ref>Dennis Chua (29 April 2019). [https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2019/04/483961/showbiz-mizz-nina-saved-me-dadah-says-noh #Showbiz: Mizz Nina saved me from dadah, says Noh] ''[[New Straits Times]]''. Dicapai pada 1 Mei 2019.</ref><ref>https://sinarplus.sinarharian.com.my/kisah-masyarakat/nina-ubah-hidup-saya-noh-salleh/</ref> ==Diskografi== ===M.I.X=== * ''Mula Dari Dulu'' (2006) ===Hujan=== * ''[[Hujan (album)|Hujan]]'' (2008) * ''[[Mencari Konklusi]]'' (2009) * ''[[Lonely Soldier Boy]]'' (2010) * ''[[Sang Enemy]]'' (2012) * ''[[Jika Sempat]]'' (2016) * ''[[Suria (EP Hujan)|Suria]]'' (2018) ===Da Vagabonds=== * ''Da Vagabonds'' (2014) ===Solo=== * ''[[Angin Kencang (album Noh Salleh)|Angin Kencang]]'' (2014; dikeluarkan semula pada 2017)<ref>{{Cite web|url=https://www.redbull.com/my-en/music-7-Malaysian-band-artistes-who-have-gone-solo|title=7 Malaysian band artistes who have gone solo|date=September 13, 2017|website=www.redbull.com|access-date=2019-03-04}}</ref><ref>http://www.sinarharian.com.my/hiburan/noh-tuju-lagu-buat-mizz-nina-1.260014</ref> * ''[[Debu Bercahaya]]'' (2018)<ref>{{cite web|url=https://www.pressreader.com/malaysia/berita-harian-malaysia/20190513/281960314196668|title=Inspirasi di sebalik Debu Bercahaya|author=|publisher=[[Berita Harian]]|date=13 Mei 2019|access-date=14 Disember 2019}}</ref> * ''Rahsia Tuhan'' (2024) * ''Nirmala (2025)'' * ''Terbang - OST [[Tarung: Unforgiven]] (2026)'' ===Kolaborasi lain=== * "Hantu" bersama M.I.X - (2006) * "Puteri Santubong" bersama M.I.X - (2006) * "Akademi Cinta" menampilkan [[Nas Adila]] bersama M.I.X - (2006) * "Pelita" menampilkan A.P.I - ''Hooperz'' (2010) * "Kurnia" bersama [[Mizz Nina]] - ''What You Waiting For'' (2010) * "Selamat Pagi Sayang" bersama [[DJ Fuzz]] - ''Mixtape Mixology 3'' (2010) * "[[Kotarayaku (lagu)|Kotarayaku]]" bersama [[Altimet]] - ''[[Kotarayaku]]'' (2011) ==Filemografi== ===Filem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Peranan ! Catatan |- | 2012 ! ''[[Hantu Gangster]]'' | Bang Nasir (muda) | Filem pertama, penampilan kameo |- | 2012 ! ''[[Pontianak vs Orang Minyak]]'' | | Penampilan kameo |- | 2013 ! ''[[Bola Kampung The Movie]]'' | Dino | Pelakon suara |- | 2024 ! ''[[Babah]]'' | | Penampilan kameo |- | 2026 ! ''[[Tarung: Unforgiven]]'' | {{n/a}} | Juga sebagai komposer |- |} ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== * [https://www.discogs.com/artist/3884995-Noh-Salleh Noh Salleh] di [[Discogs]] * {{Facebook}} * {{Twitter|NohPhrofile}} * {{Instagram|NohPhrofile}} {{Noh Salleh}} {{Kumpulan Hujan}} {{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Kelahiran 1985]] [[Kategori:Orang dari Sarawak]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi lelaki Malaysia]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Penyanyi berbahasa Melayu]] [[Kategori:Penggubah lagu Malaysia]] [[Kategori:Penerbit rakaman Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi-pencipta lagu lelaki Malaysia]] 0g3b4tk2r3927wt8a1hacjo3beay9j5 0 764327 6844534 6834064 2026-05-09T06:17:59Z Azlanamran22 388067 removed 6844534 wikitext text/x-wiki {{Kotak info syarikat | nama = MYTV Broadcasting Sdn Bhd | logo_syarikat = MYTV Malaysia Logo.png | saiz_logo = 230px | alt_logo = | kapsyen_logo = | imej = | saiz_imej = | alt_imej = | kapsyen_imej = | nama_dagang = | nama_asal = | bahasa_nama_asal = | nama_rumi = | nama_dahulu = | jenis = [[Kerajaan Persekutuan Malaysia|Kerajaan]] dan [[Penswastaan di Malaysia|swasta]] | didagangkan_sebagai = | industri = [[Penyiaran]], penyedia saluran [[televisyen terestrial digital]] | genre = | nasib = | pendahulu = | pengganti = | ditubuhkan = {{Start date and age|2014|11|19}} | pengasas = | dibubarkan = | lokasi_ibu_pejabat = | lokasi = [[Cyberjaya]] | bandar_lokasi = [[Selangor]] | negara_lokasi = Malaysia | bilangan_lokasi = | tahun_bilangan_lokasi = | kawasan_diberi_khidmat = [[Malaysia|Seluruh negara]] | orang_penting = * Azlina Mohd Yusuf<br/>{{small|[[Ketua pegawai operasi]]}} * Mazlan Mahadi<br/>{{small|[[Ketua pegawai eksekutif]]}} | keluaran = Penyiaran televisyen | jenama = | pengeluaran = | tahun_pengeluaran = | perkhidmatan = | hasil = | tahun_hasil = | pendapatan_operasi = | tahun_pendapatan = | pendapatan_bersih = | tahun_pendapatan_bersih = | aset = | tahun_aset = | ekuiti = | tahun_ekuiti = | pemilik = Altel Holdings Sdn Bhd | ahli = | tahun_ahli = | bilangan_kakitangan = | tahun_bilangan_kakitangan = | syarikat_induk = | pembahagian = | anak_syarikat = | modul = | nisbah = | laman_web = {{URL|https://www.mytvbroadcasting.my}}<br>{{URL|https://www.mana2.my}} | catatan_kaki = }} '''MYTV Broadcasting Sdn Bhd,'''<ref>{{Cite web|url=https://www.mytvbroadcasting.my/|title=Laman utama MYTV|website=MYTV Broadcasting|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220209092432/https://www.mytvbroadcasting.my/|archive-date=9 Februari 2022|access-date=9 Februari 2022}}</ref> (atau '''MYTV''') adalah sebuah [[Pertubuhan bukan untung|pertubuhan bukan keuntungan]] yang menyediakan televisyen digital bebas ke udara dan radio digital untuk [[Malaysia]]. Syarikat ini adalah usaha sama antara Altel Holdings Sdn Bhd.<ref>http://www.thestar.com.my/Business/Business-News/2014/11/19/MyTV-inks-RM1bil-accord-with-TM-It-is-to-provide-digital-terrestrial-television-services-in-the-coun/?style=biz</ref> Perkhidmatan MYTV terdiri daripada digital Perkhidmatan Televisyen [[Televisyen terestrial digital|terestrial digital]] percuma yang menjanjikan pelbagai saluran televisyen percuma kepada penonton tanpa perlu membayar yuran bulanan. Malaysia akan membangunkan sektor TV Terestrial Digital (DTT) yang dinamik serta berdaya maju yang akan terkenal dengan kecemerlangannya dalam menyediakan pilihan untuk hiburan, interaktiviti, pendidikan dan kandungan bermaklumat tanpa menjejaskan nilai-nilai masyarakat berbilang etnik dan hak rakyat masyarakat Malaysia untuk mendapatkan siaran TV percuma. Kotak atas set dan dekoder HD akan diberi secara percuma kepada penerima [[BR1M]]. ==Sejarah== === Latar Belakang Syarikat === '''MYTV Broadcasting Sdn. Bhd.''' (sering dirujuk sebagai '''MYTV''') adalah pemegang lesen yang telah dianugerahkan oleh Kerajaan untuk mengendalikan infrastruktur dan kemudahan rangkaian bagi perkhidmatan TV Terestrial Digital atau ''Digital Terrestrial TV'' (DTT) di Malaysia, dalam merealisasikan penghijrahan penyiaran terrestrial analog ke digital ke seluruh negara dengan membina dan mengendalikan sistem '''myFreeview''' untuk selama 30 tahun akan datang.<ref>[http://www.themalaymailonline.com/malaysia/article/pm-launches-myfreeview-digital-broadcast-4.2m-decoders-to-be-given-free#ExMOvgkG1abrmgcI.97 PM launches myFreeview digital broadcast, 4.2m decoders to be given free.]</ref> Inisiatif ini adalah di bawah bidang kuasa [[Kementerian Komunikasi Malaysia]], manakala [[Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia]] adalah badan yang mengawal selia dan memantau pelaksanaan projek ini. Melalui projek DTT ini, infrastruktur dan rangkaian kemudahan yang akan dibangunkan oleh MYTV adalah termasuk hab multimedia digital dan rangkaian pemancar digital TV berkuasa tinggi, sederhana dan rendah yang mampu menampung sehingga 39 definisi standard atau 13 definisi tinggi saluran TV digital di peringkat awal. Pada peringkat akhir migrasi ke digital, dijangkakan 75 peratus liputan untuk antena dalam rumah mudah alih dan 25 peratus antena di atas bumbung akan dicapai di Malaysia. Sebagai sebahagian daripada proses migrasi DTT ini, sewaktu tempoh siaran serentak (''simulcast)'' mencapai sehingga 98% liputan penduduk, iaitu tempoh di mana kedua-dua analog dan isyarat digital dipancarkan ke kediaman di seluruh Malaysia, MYTV adalah komited untuk menyediakan kapasiti saluran secara percuma kepada penyiar sedia ada dan Pembekal Kandungan, Aplikasi dan Perkhidmatan (CASPs). Dalam membawa DTT ke seluruh negara juga, MYTV akan menggunakan semua spektrum RF yang sedia ada dengan penggunaan 8 MUXs dan juga dengan pelaksanaan strategi “luar ke dalam” atau “outside-in”, di mana penumpuan awal adalah diberikan kepada kawasan luar bandar dalam memancarkan isyarat DTT. Dalam memastikan bahawa DTT akan mencapai sekurang-kurangnya 98 peratus isi rumah di Malaysia menjelang 2016, MYTV juga komited untuk membekalkan secara percuma sebanyak dua juta Peralatan Premis Pelanggan atau Consumer Premise Equipment (CPE) yang terdiri dari satu dekoder, antena dan alat kawalan jauh kepada penerima yang layak, berdasarkan senarai yang disediakan oleh Kerajaan. Teknologi DVB -T2 Lite juga akan digunakan sepenuhnya oleh MYTV untuk menguasai pasaran pengguna peralatan mudah alih menjelang tahun 2019. MYTV tidak membangun atau membekalkan kandungan. Sumber pendapatan utama MYTV adalah dari perkhidmatan kapasiti saluran utama dan perkhidmatan yang ditambah baik (enhanced services) untuk CASPs/ASPs melalui perkhidmatan yang berteraskan 5 tunggak atau dikenali sebagai 5-Pillar Services ("5PS"). Perkhidmatan ini telah direka untuk menjana pendapatan bukan sahaja untuk MYTV, tetapi untuk pemilik saluran dan pihak media yang lain untuk mempunyai peluang sumber pendapatan yang baru dan tidak lagi perlu untuk bergantung semata-mata kepada kaedah pengiklanan tradisional. Antara perkhidmatan 5Ps adalah Perkhidmatan TV (Pengiklanan EPG, Saluran TV Percuma, Aplikasi Butang Merah dll), Perkhidmatan Radio, Perkhidmatan Berkaitan Internet (seperti Tayangan Bebas Masa, TV Sesawang, Permintaan Video dll), Pekhidmatan Aplikasi dan Dagang (membeli-belah dari rumah, Khidmat Pesanan dll) dan Perkhidmatan Sampingan seperti antara lainnya Aplikasi e-Pembelajaran, TV Media Sosial, Undian dan Talian Hotline. MYTV juga adalah ahli kepada ''National Digital Taskforce'' (NDTF) dan ''Broadcasters’ Alliance'' (BA), yang merupakan kumpulan yang dibentuk oleh penyiar saluran TV percuma di Malaysia bagi tujuan penghijrahan DTT. Di bawah BA, MYTV telah ditugaskan untuk mendidik rakyat Malaysia mengenai penghijrahan DTT, termasuklah dalam kerterlibatan pemimpin tempatan dan kerajaan. === Visi Nasional Untuk TV Terestrial Digital (DTT) === Malaysia akan membangunkan sektor TV Terestrial Digital (DTT) yang dinamik serta berdaya maju yang akan terkenal dengan kecemerlangannya dalam menyediakan pilihan untuk hiburan, interaktiviti, pendidikan dan kandungan bermaklumat tanpa menjejaskan nilai-nilai masyarakat berbilang etnik dan hak rakyat masyarakat Malaysia untuk mendapatkan siaran TV percuma. ==== Manfaat kepada negara ==== ===== Merangsang pertumbuhan ekonomi dan peluang pekerjaan ===== Dengan penghijrahan ke platform digital, spektrum yang bernilai adalah dibebaskan yang boleh diagihkan semula untuk perkhidmatan lain seperti jalur lebar mudah alih generasi akan datang dan teknologi tanpa wayar. DTT juga membantu dalam perkembangan ekonomi dengan mewujudkan peluang pekerjaan dan menawarkan pelbagai peluang kepada industri kandungan tempatan dan kreatif untuk maju lagi ke hadapan. ==== Manfaat untuk pengguna ==== ===== Kualiti siaran TV (dan juga radio) yang lebih baik ===== DTT menawarkan kualiti bunyi yang lebih baik dan gambar yang lebih jelas, terang dan tanpa gambar berbalam, bertindih (“ghosting”) atau gangguan. Tidak seperti satelit, DTT tidak akan terjejas oleh cuaca. Sama ada hujan atau panas, penonton dapat menonton siaran tanpa sebarang gangguan. ===== Lebih banyak pilihan ===== DTT boleh menampung lebih banyak saluran berbanding dengan perkhidmatan analog. Ia juga mampu menawarkan ciri-ciri tambahan lain seperti panduan program elektronik, sarikata pelbagai bahasa serta siaran TV berkualiti definisi tinggi (HDTV). Penonton akan menikmati lebih banyak saluran dan kemudahan tanpa perlu membayar yuran langganan. Selain daripada kos awal bagi mendapatkan dekoder yang juga dikenali sebagai set-top box (STB), pengguna hanya perlu membuat bayaran yang minima atau tiada bayaran langsung untuk menerima DTT. ===== Lebih ketersambungan ===== DTT menggunakan aerial UHF sedia ada dan tidak memerlukan apa-apa pemasangan kabel atau sebarang piring satelit. Siaran dapat diterima dengan cepat oleh penonton kerana ia disiarkan dari stesen transmisi UHF yang berdekatan melalui sambungan talian telefon yang sedia ada yang membuka laluan untuk interaktiviti. Melalui panduan program elektronik (EPG), DTT menawarkan penonton akses untuk perkhidmatan televisyen interaktif seperti membeli-belah dari rumah (home shopping), e-perbankan, perkhidmatan e-kerajaan dan akses kepada perkhidmatan internet asas. Dengan merapatkan jurang antara mereka yang mempunyai akses kepada teknologi dan mereka yang tiada, DTT akan menghubungkan kawasan luar bandar dan pedalaman dan membantu untuk merapatkan jurang digital untuk semua rakyat Malaysia. ==== Manfaat kepada penyiar ==== ===== Lebih pilihan, lebih interaktiviti‏ ===== Oleh kerana isyarat digital menggunakan spektrum yang sedikit dan adalah lebih efisyen daripada isyarat analog, DTT membolehkan penyiar menawarkan pelbagai saluran baru dan perkhidmatan interaktif. Liputan juga boleh disesuaikan sama ada untuk siaran tempatan, serantau atau nasional tidak seperti satelit di mana adalah sukar untuk menghadkan liputan walaupun dalam negara-negara tertentu. ===== Peluang yang cerah untuk mengembangkan perniagaan ===== Melalui perkhidmatan yang lebih baik yang ditawarkan serta ciri-ciri interaktif, DTT menawarkan penyiar pelbagai peluang baru, bidang berpotensi untuk dibangunkan dan sumber pendapatan baru. ===== Pengurangan kos infrastruktur ===== Dengan DTT, kos perbelanjaan kapital dijangka akan dikurangkan kerana tiada keperluan untuk menyediakan kabel gentian sepaksi hibrid (hybrid fibre coaxial cables), menyewa transponder tambahan atau keperluan untuk melancarkan satelit baru. Dengan pengurangan kos infrastruktur, penyiar dapat menumpukan sumber kewangan mereka untuk usaha penerbitan kandungan. Ini juga akan menggalakkan peserta baru untuk menceburi industri penyiaran termasuk pemilik saluran butik yang sedang mencari cara untuk mendekati dan berhubung dengan kumpulan penonton khas sasaran mereka. Dengan penggunaan DVB - T2 oleh Malaysia, iaitu teknologi digital yang terkini dan paling maju di pasaran, penyiar juga akan dapat bersiaran melalui aset mudah alih seperti telefon bimbit, tablet dan aset bergerak seperti skrin televisyen di kereta api, bas dan kereta dalam fasa seterusnya. == Senarai saluran televisyen MYTV == === Saluran televisyen MYTV yang masih bersiaran === {{colorbox|#faebd7}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah saluran televisyen terestrial digital dalam HD. Kini terdapat 16 saluran televisyen digital yang bersiaran secara sah di platform MYTV. (''Disahkan secara rasmi oleh [[Kementerian Komunikasi Malaysia]]'') {| class="wikitable" ! No. Saluran !! Nama Saluran !! Pemilik !! Huraian !! Tahun !! MYTV Mana Mana !! Platform lain |-style="background:#faebd7" ! 101_HD | [[TV1]] | [[Radio Televisyen Malaysia]] || Saluran terestrial kerajaan umum 24 jam dalam HD. || 2014-kini || {{ya}} || {{ya}} {{Official website|https://rtmklik.rtm.gov.my/live|RTMKlik}} |-style="background:#faebd7" ! 102_HD | [[TV2]] | Radio Televisyen Malaysia || Saluran terestrial kerajaan umum 24 jam dalam HD. || 2014-kini || {{ya}} || {{ya}} {{Official website|https://rtmklik.rtm.gov.my/live|RTMKlik}} |-style="background:#faebd7" ! 103_HD | [[TV3]] | [[Media Prima|Media Prima Berhad]] || Saluran terestrial swasta umum berbahasa Melayu 24 jam dalam HD. || 2014-kini || {{no}} || {{ya}} [[Tonton]]<br><br />[[Unifi TV]]<br><br />[[Astro GO]] |-style="background:#faebd7" ! 104_HD | [[Hankuk TV]] | My Hankuk TV Sdn Bhd | Saluran terestrial swasta berbahasa Korea milik My Hankuk TV Sdn Bhd. | 2026-kini | {{no}} || {{no}} |- ! 105 | [[Enjoy TV5]] | Enjoy TV Broadcasting Sdn Bhd || Saluran terestrial swasta berbahasa Cina dan Inggeris 24 jam milik Enjoy TV Broadcasting Sdn Bhd. || 2025-kini || {{ya}} || {{no}} |- ! 107 | [[DidikTV KPM]] | Media Prima Berhad<br>[[Kementerian Pendidikan Malaysia]] || Saluran terestrial swasta berasaskan pendidikan dan hiburan dengan kerjasama antara Media Prima dan Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM) bagi golongan pelajar, warga pendidik, ibubapa dan umum 24 jam. || 2014-2021 (NTV7); 2021-kini (DidikTV KPM) || {{no}} || {{ya}} [[Tonton]]<br><br />[[Unifi TV]]<br><br />[[Astro GO]] |- ! 108 | [[8TV]] | Media Prima Berhad || Saluran terestrial swasta umum berbahasa Cina 24 jam. || 2014-kini || {{no}} || {{ya}} [[Tonton]]<br><br />[[Unifi TV]]<br><br />[[Astro GO]] |- ! 109 | [[TV9]] | Media Prima Berhad || Saluran terestrial swasta umum bagi golongan belia 24 jam berbahasa Melayu. || 2014-kini || {{no}} || {{ya}} [[Tonton]]<br><br />[[Unifi TV]]<br><br />[[Astro GO]] |-style="background:#faebd7" ! 110_HD | [[TV Okey]] | Radio Televisyen Malaysia || Saluran digital terestrial kerajaan umum 24 jam dalam HD. || 2018-kini || {{ya}} || {{ya}} {{Official website|https://rtmklik.rtm.gov.my/live|RTMKlik}}<br><br />[[Astro GO]] |-style="background:#faebd7" ! 111_HD | [[Sukan RTM|Sukan+]] | Radio Televisyen Malaysia || Saluran digital terestrial kerajaan umum berasaskan sukan 24 jam dalam HD. || 2018-kini || {{ya}} || {{ya}} {{Official website|https://rtmklik.rtm.gov.my/live|RTMKlik}} |- ! 112 | [[Awesome TV]] | Awesome Broadcasting Sdn Bhd || Saluran digital terestrial swasta umum 24 jam. || 2020-kini || {{no}} || {{ya}} {{Official website|https://www.awesometv.my|Awesome TV}} |-style="background:#faebd7" ! 113_HD | [[TV6]] | Radio Televisyen Malaysia || Saluran terestrial kerajaan umum berasaskan filem, siri dan lagu klasik 24 jam dalam HD. || 2022-kini || {{ya}} || {{ya}} {{Official website|https://rtmklik.rtm.gov.my/live|RTMKlik}} |-style="background:#faebd7" ! 114_HD | [[TV AlHijrah]] | AlHijrah Media Corporation || Saluran terestrial berunsurkan Islam pertama 24 jam dalam berbahasa Melayu dalam HD. || 2014-kini || {{ya}} || {{ya}} {{Official website|https://alhijrahplus.com|AlHijrah Plus}}<br><br />[[Unifi TV]]<br><br />[[Astro GO]] |- |-style="background:#faebd7" ! 121_HD | [[Bernama TV]] | [[Bernama]] || Saluran digital terestrial berita 24 jam milik [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama]] dalam HD. || 2017-kini || {{ya}} || {{ya}} [https://www.bernama.com.my BERNAMA]<br><br />[[Unifi TV]]<br><br />[[Astro GO]] |-style="background:#faebd7" ! 122_HD | [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] | [[Sarawak Media Group]] || Saluran digital terestrial kerajaan negeri milik [[Sarawak Media Group]] 24 jam dalam HD. || 2021-kini || {{ya}} || {{ya}}[https://www.tvsarawak.com.my TV Sarawak]<br><br />[[Astro GO]] |-style="background:#faebd7" ! 123_HD | [[Berita RTM]] | Radio Televisyen Malaysia || Saluran digital terestrial kerajaan berasaskan berita, bual bicara, dokumentari, majalah, rencana dan travelog 24 jam dalam HD. || 2018-kini || {{ya}} || {{ya}} {{Official website|https://rtmklik.rtm.gov.my/live|RTMKlik}} |} === Saluran televisyen MYTV yang bersiaran secara dalam talian === Setakat April 2026, terdapat 12 saluran televisyen digital percuma dan 11 saluran televisyen berbayar yang kini bersiaran secara dalam talian (''free online live TV'') menerusi aplikasi [[MYTV Broadcasting|MYTV Mana-Mana]].<ref>https://www.mana2.my/</ref> {|class="wikitable" |- !Nama saluran!!Pemilik / agensi penyiaran!!MYTV Mana-Mana |-style="background:#faebd7" | TV IKIM | [[Institut Kefahaman Islam Malaysia]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:Arirang TV|Arirang TV]] | Korea International Broadcasting Foundation | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:SelangorTV|Selangor TV]] | Media Selangor Sdn Bhd | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:CNA (TV network)|CNA]] |[[:en:Mediacorp|Mediacorp]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:RT (TV network)|RT (Russia Today)]] | ANO "TV-Novosti" | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:Al Jazeera Arabic|Al Jazeera Arabic]] | rowspan=2= |[[:en:Al Jazeera Media Network|Al Jazeera Media Network]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:Al Jazeera English|Al Jazeera English]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:DW-TV|DW English]] | [[:en:Deutsche Welle|Deutsche Welle]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:Taiwan Plus|Taiwan Plus]] | [[:en:Public Television Service|Public Television Service]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | Borneo.TV | IB Media Consultant Sdn Bhd<ref name="borneotv">{{cite web|url=https://www.theborneopost.com/2025/07/04/borneo-tv-faces-more-backlash-from-sabah-artists/|title= Borneo.TV faces more backlash from Sabah artists|date=4 July 2025|access-date=28 October 2025|work=The Borneo Post}}</ref> | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:One (Southeast Asian TV channel)|ONE]] | rowspan=2= |KC Global Media Asia | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | KCM | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:Rock Entertainment|Rock Entertainment]] | rowspan=4= |Rock Entertainment Holdings | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:Rock Action (TV channel)|Rock Action]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:ZooMoo|ZooMoo]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:Global Trekker|Global Trekker]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:SPOTV|SPOTV NOW]] | Eclat Media Group | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:Aniplus|Aniplus]] | Plus Media Networks Asia | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:Euronews|Euronews]] | Euronews SA | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | [[:en:Drama Channel|Drama Channel]] | [[:en:Media Nusantara Citra|Media Nusantara Citra (MNC)]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" | SUKE TV | DNF Group Sdn Bhd | {{yes}} |} === Saluran televisyen MYTV yang ditamatkan / ditutup siarannya === {{colorbox|#faebd7}} Berikut adalah senarai saluran televisyen analog ataupun digital yang pernah bersiaran sebelum ini, sama ada ianya sudah ditamatkan siaran sepenuhnya ataupun ditutup atas sebab jumlah tontonan siaran yang terhad. {| class="wikitable" ! No. Saluran !! Nama Saluran !! Tahun bersiaran !! Tahun ditamatkan / ditutup siaran !! Pemilik !! Huraian !! MYTV Mana Mana !! Platform lain |-style="background:#faebd7" ! 104_HD | [[Wow Shop]] | 2018 | 2023 | [[Media Prima|Media Prima Berhad]]|| Saluran terestrial swasta berasaskan membeli-belah dalam talian 24 jam berbahasa Melayu dalam HD. || {{na}} | {{ya}} [[Tonton]] |- ! 105 | [[Drama Sangat]] | 2020 | 2021 | Media Prima Berhad || Saluran terestrial swasta bagi peminat drama yang mengulang siar drama-drama tempatan TV3 dan TV9 24 jam. || {{na}} || {{ya}} [[Tonton]] |-style="background:#faebd7" ! 105_HD | [[Enjoy TV5]] | Julai 2023 | Oktober 2023 | Enjoy TV Broadcasting Sdn. Bhd. || Tiada maklumat || {{ya}} (''sebelum 2025'') || {{na}} |- ! 106 | [[Wow Shop|Wow Shop (Chinese)]] | 2018 | 2023 | Media Prima Berhad || Saluran terestrial swasta berasaskan membeli-belah dalam talian 24 jam berbahasa Cina. || {{na}} || {{na}} |-style="background:#faebd7" ! 120_HD | [[Astro Malaysia|Astro]] [[Go Shop]] | 2019 | 2021 | [[Astro Malaysia Holdings|Astro Malaysia Holdings Berhad]]||Saluran TV satelit [[Astro Malaysia|Astro]] yang bersiaran secara terestrial untuk MYTV; berasaskan membeli-belah dalam talian 24 jam berbahasa Melayu dan Cina dalam HD. || {{na}} || {{ya}} [[Astro GO]]<br><br /> [[NJOI Now]] |- |} == Senarai saluran radio MYTV == ===Senarai saluran radio yang masih bersiaran di MYTV=== Terdapat 11 saluran radio yang bersiaran secara sah di MYTV. (''Disahkan secara rasmi oleh [[Kementerian Komunikasi Malaysia]]'') {| class="wikitable" ! No. Saluran !! Nama Saluran !! Pemilik !! Huraian !! MYTV Mana Mana |- ! 701 | [[Nasional FM]] | Radio Televisyen Malaysia || Radio kerajaan umum berbahasa Melayu. || {{ya}} |- ! 702 | [[TraXX FM]] | Radio Televisyen Malaysia || Radio kerajaan umum berbahasa Inggeris. || {{ya}} |- ! 703 | [[Minnal FM]] | Radio Televisyen Malaysia || Radio kerajaan umum berbahasa India. || {{ya}} |- ! 704 | [[Ai FM]] | Radio Televisyen Malaysia || Radio kerajaan umum berbahasa Cina. || {{ya}} |- ! 705 | [[Radio Klasik]] | Radio Televisyen Malaysia || Radio kerajaan umum berbahasa Melayu. || {{ya}} |- ! 706 | [[Asyik FM]] | Radio Televisyen Malaysia || Radio kerajaan umum berbahasa Melayu (Orang Asli). || {{ya}} |- ! 707 | [[Sabah FM]] | Radio Televisyen Malaysia || Radio kerajaan umum berbahasa Melayu untuk Sabah || {{ya}} |- ! 708 | [[Sabah V FM]] | Radio Televisyen Malaysia || Radio kerajaan umum berbahasa Melayu untuk Sabah || {{ya}} |- ! 709 | [[Sarawak FM]] | Radio Televisyen Malaysia || Radio kerajaan umum berbahasa Melayu untuk Sarawak || {{ya}} |- ! 710 | [[Wai FM]] | Radio Televisyen Malaysia || Radio kerajaan umum berbahasa Melayu (Iban) untuk Sarawak || {{ya}} |- ! 711 | [[Bernama Radio]] | Bernama || Radio separa kerajaan milik [[Pertubuhan Berita Nasional Malaysia|Bernama]] berbahasa Melayu || {{ya}} |- |} === Saluran radio MYTV yang bersiaran secara dalam talian === Terdapat 8 saluran radio digital yang bersiaran secara online di aplikasi [[MYTV Broadcasting|MYTV Mana-Mana]] secara online {| class="wikitable" ! Nama Saluran !! Pemilik !! Huraian !! MYTV Mana Mana |- ! [[988 FM]] ! rowspan=2 | Star Media Group Berhad || Radio terestrial swasta umum berbahasa Cina. || {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! [[Suria FM]] ! Radio terestrial swasta umum berbahasa Melayu. || {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! [[Best FM]] ! [[Suara Johor Sdn Bhd]] || Radio terestrial swasta milik Suara Johor Sdn Bhd umum berbahasa Melayu. || {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! [[Rakita (stesen radio)|Rakita]] ! Radio Kita Sdn Bhd || Radio terestrial swasta umum berbahasa Melayu. || {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! [[Hot FM]] ! rowspan=5 | [[Media Prima|Media Prima Berhad]] || Radio terestrial swasta dalam berbahasa Melayu. || {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! [[Fly FM]] ! Radio terestrial swasta dalam berbahasa Inggeris. || {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! [[Molek FM]] ! Radio terestrial swasta dalam berbahasa Melayu untuk Pantai Timur. || {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! [[Eight FM|Eight WuXian]] ! Radio terestrial swasta dalam berbahasa Cina. || {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! [[Kool FM]] ! Radio terestrial swasta dalam berbahasa Melayu. || {{ya}} |-style="background:#faebd7" ! [[Manis FM]] ! Husa Network Sdn Bhd || Radio terestrial swasta umum berbahasa Melayu. || {{ya}} |} == Lihat juga == * [[Senarai stesen televisyen di Malaysia]] * [[Senarai stesen radio di Malaysia]] ==Rujukan== <references/> ==Pautan luar == * {{Official website}} * {{Official website|https://www.mana2.my|Laman web rasmi MYTV Mana Mana}} [[Kategori:Stesen televisyen di Malaysia]] [[Kategori:Penubuhan 2014 di Malaysia]] [[Kategori:Koridor Raya Multimedia]] 2yy4847iu2s2dwxs55los8qx9ouqiyf 10 765470 6844286 4173011 2026-05-08T16:00:46Z Muhd Aiman65 112078 6844286 wikitext text/x-wiki {{football squad | name = Skuad S.L. Benfica | teamname = S.L. Benfica | bgcolor = red | textcolor = white | list = <div> {{football squad2 player|no=1|name=[[Anatoliy Trubin|Trubin]]}} {{football squad2 player|no=4|name=[[António Silva (pemain bola sepak)|Silva]]}} {{football squad2 player|no=5|name=[[Enzo Barrenechea|Barrenechea]]}} {{football squad2 player|no=6|name=[[Alexander Bah|Bah]]}} {{football squad2 player|no=7|name=[[Bruma (pemain bola sepak)|Bruma]]}} {{football squad2 player|no=8|name=[[Fredrik Aursnes|Aursnes]]}} {{football squad2 player|no=9|name=[[Franjo Ivanović|Ivanović]]}} {{football squad2 player|no=10|name=[[Heorhiy Sudakov|Sudakov]]}} {{football squad2 player|no=11|name=[[Dodi Lukébakio|Lukébakio]]}} {{football squad2 player|no=14|name=[[Vangelis Pavlidis|Pavlidis]]}} {{football squad2 player|no=15|name=[[Sidny Lopes Cabral|Cabral]]}} {{football squad2 player|no=16|name=[[Manu Silva|Manu]]}} {{football squad2 player|no=17|name=[[Amar Dedić|Dedić]]}} {{football squad2 player|no=18|name=[[Leandro Barreiro|Barreiro]]}} {{football squad2 player|no=20|name=[[Richard Ríos|Ríos]]}} {{football squad2 player|no=21|name=[[Andreas Schjelderup|Schjelderup]]}} {{football squad2 player|no=24|name=[[Samuel Soares|Soares]]}} {{football squad2 player|no=25|name=[[Gianluca Prestianni|Prestianni]]}} {{football squad2 player|no=26|name=[[Samuel Dahl|Dahl]]}} {{football squad2 player|no=27|name=[[Rafa Silva|Rafa]]}} {{football squad2 player|no=30|name=[[Nicolás Otamendi|Otamendi]] ([[Kapten (bola sepak)|k]])}} {{football squad2 player|no=39|name=[[Henrique Araújo|H. Araújo]]}} {{football squad2 player|no=44|name=[[Tomás Araújo|T. Araújo]]}} {{football squad2 player|no=58|name=[[Daniel Banjaqui|Banjaqui]]}} {{football squad2 player|no=62|name=[[José Neto (pemain bola sepak, lahir 2008)|Neto]]}} {{football squad2 player|no=68|name=[[João Veloso|Veloso]]}} {{football squad2 player|no=72|name=[[Anísio Cabral|Anísio]]}} {{football squad2 player|no=84|name=[[João Rego|Rego]]}} {{football squad2 player|no=86|name=[[Diogo Prioste|Prioste]]}} {{football squad manager|name=[[José Mourinho|Mourinho]]}} <div> }} <noinclude> [[Category:Templat S.L. Benfica|Squad]] [[Category:Templat skuad bola sepak Portugal|Benfica]] </noinclude> tje0ffhq2zhbdl2w0zqg995mv4ww2vm 0 766193 6844644 6704603 2026-05-09T11:11:14Z ~2026-28130-92 398977 6844644 wikitext text/x-wiki {{Sedang disunting}}{{pengesahan}} {{expand list}} [[BoBoiBoy]] ialah siri animasi Malaysia yang diterbitkan oleh [[Monsta Studios]]<ref name="BHarian182">{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2021/03/797290/boboiboy-sudah-10-tahun|title=BoBoiBoy sudah 10 tahun|author=Serimah Mohd Sallehuddin|date=18 Mac 2021|access-date=2021-03-18|archive-url=|archive-date=|publisher=[[Berita Harian]]|language=ms|website=bharian.com.my}}</ref> Siri animasi ini mempunyai dua edisi siri televisyen yang mempunyai 76 episod, dua filem animasi dan satu siri komik. Penghasilan siri animasi yang panjang ini membuatkan penghasilan banyak watak dalam mengembangkan cerita ini. Berikut adalah senarai watak yang terdapat dalam siri ini:[[Fail:BoBoiBoy Season 2 (2012).jpg|220x220px|thumb]][[Fail:Boboiboy promo.jpg|thumb|Poster menampilkan beberapa watak utama dalam siri animasi BoBoiBoy; (dalam gambar) BoBoiBoy, Ying, Yaya, Gopal, Adudu serta Probe.]] == Senarai == Berikut ialah senarai watak yang terkandung dalam siri animasi [[BoBoiBoy]]. {| class="wikitable" |+Watak yang kebanyakannya muncul dalam siri animasi [[BoBoiBoy]]. !No. !Nama !Peranan !Pengisi suara ([[Bahasa Melayu]]) |- |1 |[[BoBoiBoy (watak)|BoBoiBoy]] | rowspan="11" |'''Watak utama''' |[[Nur Fathiah Diaz]] |- |2 |[[Yaya]] |[[Nur Sarah Alisya Zainal Rashid]] |- |3 |[[Ying]] |[[Yap Ee Jean]] |- |4 |[[Gopal]] |[[Dzubir Mohammed Zakaria]] |- |5 |[[Fang]] |[[Tristan Wong Wai Kay]] |- | rowspan="2" |6 | rowspan="2" |[[Ochobot]] |[[Muhammad Fathi Diaz]] |- |[[Muhammad Abdurrahman Solahuddin]] |- |7 |[[Papa Zola]] |[[Nizam Razak]] |- |8 |[[Adu Du]] | rowspan="3" |[[Anas Abdul Aziz]] |- |9 |[[Probe]] |- |10 |[[Tok Aba]] |} {| class="wikitable" |} {|class="wikitable" |- |+ Watak yang jarang muncul dalam siri animasi [[BoBoiBoy]]. ! No. ! Nama ! Baik/Jahat ! Kategori |- | 1|| Siti ||rowspan="10", style="background:#addfff | {{color|white|'''Baik'''}} || rowspan="9" |Pelajar di Sekolah Rendah Pulau Rintis. |- | 2 || Suzy |- | 3 || Stanley |- | 4 || Amar Deep |- | 5 || Iwan |- | 6 || Melody |- | 7 || Nana |- | 8 || Melissa |- | 9 || Amy |- | 10 || [[Ochobot]] || rowspan="28" | ''Power Sphera'' |- | 11 || Klamkabot || rowspan="27", style="background:#ADADAD | {{color|white|'''Tidak diketahui'''}} |- | 12 || MotoBot |- | 13 || BellBot |- | 14 || HookaBot |- | 15 || CardBot |- | 16 || ApiBot |- | 17 || MelonBot |- | 18 || GigiBot |- | 19 || BebelonBot |- | 20 || SimenBot |- | 21 || InviBot |- | 22 || TargetBot |- | 23 || HidungBot |- | 24 || TrophyBot |- | 25 || DashBot |- | 26 || LoopBot |- | 27 || CetakBot |- | 28 || RompakBot |- | 29 || EmotiBot |- | 30 || DataBot |- | 31 || StealthBot |- | 32 || MagnetBot |- | 34 || EggaBot |- | 35 || ArmoBot |- | 36 || KristalBot |- | 37 || SinarBot/GammaBot |- | 38 || PasuBot |- | 39 || Tok Aba ||rowspan="14", style="background:#addfff | {{color|white|'''Baik'''}} || rowspan="14" |Penduduk Pulau Rintis. |- | 39 || Pakcik Mat |- | 40 || Pakcik Kumar |- | 41 || [[Papa Zola]] |- | 45 || Mama Zila |- | 46 || Pipi Zola |- | 47 || ToToiToy |- | 48 || Posmen |- | 49 || Nenek Ying |- | 50 || Uncle Yim |- | 51 || Makcik Kantin |- | 52 || Pakcik Kantin |- | 53 || Makcik Wawa |- | 54 || Aunty Yang |} {|class="wikitable" |- |+ Watak yang terdapat di TAPOPS ! No. ! Pangkat ! Nama Ahli ! Nota |- | 1 || rowspan="2" | Laksamana || Tarung || rowspan="12" | Tiada |- | 2 || Maskmana |- | 3 || Komander || Koko Ci |- | 4 || rowspan="2" | [[Kapten]] || [[Papa Zola]] |- | 5 || Kapten Kaizo |- | 6 || rowspan="5" | Lans Koperal || [[Fang]] |- | 7 || [[Yaya]] |- | 8 || [[Ying]] |- | 9 || Sai |- | 10 || Shiela |- | 11 || rowspan="2" | Kadet || [[BoBoiBoy (watak)|BoBoiBoy]] |- | 12 || [[Gopal]] |- | 13 || rowspan="6" | Lain-lain || Tiga ''Power Sphera'' terpilih || Mereka ialah Motobot, Ochobot serta BellBot. |- | 14 || [[Cattus]] || Cattus ialah seekor [[kucing]]. Dia juga mempunyai keluarga tersendiri. |- | 15 || Alien Mop || Ia merupakan pekerja yang bekerja di TAPOPS. |- | 16 || Lahap || Leftenan |- | 17 || Nut || Seorang [[jurutera]]. |- | 18 || Qually || Seorang jurumasak. |} == Watak utama == ===Watak baik=== ====Adiwira (S1-Galaxy) ==== * [[BoBoiBoy (watak)|BoBoiBoy]] * [[Yaya]] * [[Ying]] * [[Gopal]] * [[Fang]] ==== Penduduk di Pulau Rintis ==== * [[Tok Aba]](S1-Galaxy S1) * Pakcik Kumar(S1-Galaxy S1) * Pakcik Mat(S1-S3) * [[Papa Zola]](S1-Galaxy S2:Baraju) ==== Power Sphera ==== * [[Ochobot]](S1-Galaxy) * Klamkabot * MotoBot * BellBot * HookaBot * CardBot * ApiBot * MelonBot * GigiBot * BebelonBot * SimenBot * InviBot * TargetBot * HidungBot * TrophyBot * DashBot * LoopBot * CetakBot * RompakBot * EmotiBot * DataBot * StealthBot * MagnetBot * EggaBot * ArmoBot * KristalBot * SinarBot/GammaBot * PasuBot ==== TAPOPS ==== * [[Cici Ko|Koko Ci]] * [[Cattus]] * Tarung * Sai * Shielda * [[Kapten Kaizo]](BoBoiBoy S3-Galaxy S1) * Lahap * Nut * Maskmana * Qually(Galaxy S2:Sori- ==== TEMPUR-A ==== * Ramenman ===Watak tak berapa nak jahat=== * [[Adu Du]](S1-Galaxy S2:Gentar) * [[Probe]](S1-Galaxy S2:Gentar) * Komputer ===Watak jahat=== * Ejo Jo * Komputer Ejo Jo *A.B.A.M *Gijimo *Kapten Vargoba *Retak'ka *Pak Pa tok(Watak Jahat di BoBoiBoy S2:Baraju) ====Lima Panglima Scammer==== * Bago Go * Wak Baga Ga * Bagi Gi * Bagu Gu * Tom/Thomas ====Tengkotak==== * Bora Ra * Gaga Naz * Yoyo Oo * Kiki Ta * [[Cici Ko]] (sementara) ====Lanun Angkasa==== * Kapten Separo * Konco Lanun ====Bad Dudes==== * Jugglenaut * Jokertu * Panto ====Penggali Kristal==== * Gogobi * Ayu Yu * Cakada * Kechik ==Watak sampingan== ===Pelajar di Sekolah Rendah Pulau Rintis=== * Iwan * Amar Deep * Stanley * Nana * Suzy * Siti * Amy * Melissa * Melody ===Penduduk di Pulau Rintis=== * ToToiToy * Posmen * Nenek Ying * Azroy * Uncle Yim * Makcik Kantin * Pakcik Kantin * Anak Kantin * Mama Zila * Makcik Wawa * Aunty Yang * Pipi Zola * Pakcik Kumar ===Penyokong televisyen Pulau Rintis=== * Ravi J. Jambul * Detektif Konon === Polis === * Ketua Polis * Polis Kurus * Polis Gemuk ===Haiwan=== * Potato * Sasha * Popo * Kucing Sewel * Raksasa Gurunda === Watak jahat === * Robot Hamba * Raksasa Tidur * Robot Perisai Tempur Angkasa I * Koko Jumbo * Tiga Rob ** Rob ** Robert ** Roberto Santana * Ibu Bu * Robot Pango * Raksasa Bawang * BoBoiBot ** BoBoiBot Halilintar ** BoBoiBot Taufan ** BoBoiBot Gempa ** BoBoiBot Api ** BoBoiBot Air *Kapten Separo & Lanun Angkasa *Jokertu *Panto *Jugglenaut *A.B.A.M *Gijimo *Laksamana Tarung (Kuasa) *Kapten Vargoba *Retak'ka(Watak jahat di Movie 2) *Pak Pato(Watak jahat di BoBoiBoy Galaxy:Baraju) == Senarai watak mengikut huruf == === A === * A.B.A.M. * Adu Du * Ah Beng * Ah Pin * Amar Deep * Amato * Amy * Anak Cendawa * Anak Raksasa Gurunda * ApiBot * ArmoBot * Aunty Yang * Ayu Yu === B === * Bagi Gi * Bago Go * Bagu Gu * Bapa Fang dan Kaizo * BebelonBot * BellBot * BibikBot * Bikembar Biru * Bikembar Merah * BoBoiBot * BoBoiBoy * BoBoiBoy Air * BoBoiBoy Ais * BoBoiBoy Angin * BoBoiBoy Api * BoBoiBoy Beliung * BoBoiBoy Blaze * BoBoiBoy Blizzard * BoBoiBoy Cahaya * BoBoiBoy Daun * BoBoiBoy Duri * BoBoiBoy FrostFire * BoBoiBoy Gempa * BoBoiBoy Gentar * BoBoiBoy Glacier * BoBoiBoy Halilintar * BoBoiBoy Nova * BoBoiBoy Petir * BoBoiBoy Rimba * BoBoiBoy Solar * BoBoiBoy Sori * BoBoiBoy Supra * BoBoiBoy Tanah * BoBoiBoy Taufan * BoBot * Bora Ra * Brolangkas Brothers === C === * Cakada * Captain Munch * CardBot * Cattus * CetakBot * Cikgu Timi * Cikgu Warni * Coral === D === * DashBot * DataBot * Doktor Dahlia === E === * EggaBot * Ejo Jo * EmotiBot * EnerBot * EquBot * Ezra === F === * Fang === G === * Gaga Naz * Gaharum * GammaBot * GigaBot * GigiBot * Gijimo * Gogobi * Gopal === H === * Hang Kasa * Harimau Kitar * Heely Wheely * HidungBot * HookaBot === I === * Ibu Fang dan Kaizo * Ibu Bu * InviBot * Iwan === J === * J-Rex * Jaga Kar * Jagara * Jaguh Paruh Lang * Jokertu * Jugglenaut === K === * Kang Kong * Kapten Kaizo * Kapten MACC * Kapten Separo * Kapten Vargoba * Karantular * Karumbang * Katakululu * Kechik * Kiki Ta * King Balakung * King Kang Kong * Klamkabot * Koko Ci * Koko Jumbo * Komputer * Komputer Ejo Jo * KristalBot * Kucing Sewel * Kuputeri * Kurita === L === * Lahap * Lelabah Kristal * Leman * LoopBot === M === * MagnetBot * Maharaja Reramos * Makcik Kantin * Makcik Wawa * Mama Zila * Maripos * Mas Mawais * Maskmana * Mega Probe * MegaBot ScamBot * Melissa * Melody * MelonBot * Mesin Rumput S8000 * MotoBot * Multi-Monster * Musang Salji * Muskida === N === * Nana * Nekpi * Nurul Julie Juliana * Nut * Nyamuk Amok === O === * Oake * Ochobot === P === * Pakcik Kumar * Pakcik Mat * Panglima Pyrapi * Panglima Yanaari * Panto * Papa Zola * Papileon * Papiliam * PasuBot * Pengacara Perlumbaan Angkasa Nova Prix * Pipi Zola * Pok Pok Tus * Potato * Power Sphera * Probe * Profesor Utan === Q === * Qually === R === * Raksasa Bawang * Raksasa Bengkok * Raksasa Gerojoh * Raksasa Gonohom * Raksasa Gula * Raksasa Gurunda * Raksasa Perisai * Raksasa Tidur * Ramenman * Ravi J. Jambul * Razak * Retak'ka * Rob * Robert * Roberto Santana * Robolabolabolabolabot Super King * Robot Pango * Robot Pemusnah Mukalakus * Robot Perisai Tempur Angkasa I * Roktaroka * RompakBot * Rukawr === S === * Sai * Saintis Ata Ta Tiga * SampahBot * Satriantar * Shielda * Sibella * SimenBot * Sistem Lab Sfera Kuasa * Siti * Stanley * StealthBot * Super Duper Probe * Super Makcik Probe * Super Probe * Suzy === T === * TargetBot * Tarung * Terra * Tok Aba * Tok Ngau * Tom * ToToiToy * TrophyBot === U === * Uncle Yim === V === * Vespira * Vijay === W === * Wahid * Waibi * Wak Baga Ga === Y === * Yaya * Ying * Yoyo Oo == Rujukan == * Artikel ini menggunakan material daripada artikel [https://boboiboy.fandom.com/ms/wiki/Senarai_watak_BoBoiBoy Senarai watak BoBoiBoy] {{ms}} di BoBoiBoy wiki di [[Fandom]] dan dilesenkan dibawah Atribusi-Perkongsian Serupa 3.0 Tidak mudah alih ([https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.ms CC BY-SA 3.0]). ([https://www.fandom.com/licensing Maklumat Perlesenan di Fandom Wiki]) {{Reflist|2}}{{BoBoiBoy}} [[Kategori:Senarai Dunia Power Sphera]] [[Kategori:Senarai watak dalam animasi televisyen]] [[Kategori:Watak dalam Dunia Power Sphera| ]] 9sonkftrz9w3yqjmgdbsohhrhc71zj7 6844645 6844644 2026-05-09T11:19:08Z ~2026-28130-92 398977 6844645 wikitext text/x-wiki {{Sedang disunting}}{{pengesahan}} {{expand list}} [[BoBoiBoy]] ialah siri animasi Malaysia yang diterbitkan oleh [[Monsta Studios]]<ref name="BHarian182">{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2021/03/797290/boboiboy-sudah-10-tahun|title=BoBoiBoy sudah 10 tahun|author=Serimah Mohd Sallehuddin|date=18 Mac 2021|access-date=2021-03-18|archive-url=|archive-date=|publisher=[[Berita Harian]]|language=ms|website=bharian.com.my}}</ref> Siri animasi ini mempunyai dua edisi siri televisyen yang mempunyai 76 episod, dua filem animasi dan satu siri komik. Penghasilan siri animasi yang panjang ini membuatkan penghasilan banyak watak dalam mengembangkan cerita ini. Berikut adalah senarai watak yang terdapat dalam siri ini:[[Fail:BoBoiBoy Season 2 (2012).jpg|220x220px|thumb]][[Fail:Boboiboy promo.jpg|thumb|Poster menampilkan beberapa watak utama dalam siri animasi BoBoiBoy; (dalam gambar) BoBoiBoy, Ying, Yaya, Gopal, Adudu serta Probe.]] == Senarai == Berikut ialah senarai watak yang terkandung dalam siri animasi [[BoBoiBoy]]. {| class="wikitable" |+Watak yang kebanyakannya muncul dalam siri animasi [[BoBoiBoy]]. !No. !Nama !Peranan !Pengisi suara ([[Bahasa Melayu]]) |- |1 |[[BoBoiBoy (watak)|BoBoiBoy]] | rowspan="11" |'''Watak utama''' |[[Nur Fathiah Diaz]] |- |2 |[[Yaya]] |[[Nur Sarah Alisya Zainal Rashid]] |- |3 |[[Ying]] |[[Yap Ee Jean]] |- |4 |[[Gopal]] |[[Dzubir Mohammed Zakaria]] |- |5 |[[Fang]] |[[Tristan Wong Wai Kay]] |- | rowspan="2" |6 | rowspan="2" |[[Ochobot]] |[[Muhammad Fathi Diaz]] |- |[[Muhammad Abdurrahman Solahuddin]] |- |7 |[[Papa Zola]] |[[Nizam Razak]] |- |8 |[[Adu Du]] | rowspan="3" |[[Anas Abdul Aziz]] |- |9 |[[Probe]] |- |10 |[[Tok Aba]] |} {| class="wikitable" |} {|class="wikitable" |- |+ Watak yang jarang muncul dalam siri animasi [[BoBoiBoy]]. ! No. ! Nama ! Baik/Jahat ! Kategori |- | 1|| Siti ||rowspan="10", style="background:#addfff | {{color|white|'''Baik'''}} || rowspan="9" |Pelajar di Sekolah Rendah Pulau Rintis. |- | 2 || Suzy |- | 3 || Stanley |- | 4 || Amar Deep |- | 5 || Iwan |- | 6 || Melody |- | 7 || Nana |- | 8 || Melissa |- | 9 || Amy |- | 10 || [[Ochobot]] || rowspan="28" | ''Power Sphera'' |- | 11 || Klamkabot || rowspan="27", style="background:#ADADAD | {{color|white|'''Tidak diketahui'''}} |- | 12 || MotoBot |- | 13 || BellBot |- | 14 || HookaBot |- | 15 || CardBot |- | 16 || ApiBot |- | 17 || MelonBot |- | 18 || GigiBot |- | 19 || BebelonBot |- | 20 || SimenBot |- | 21 || InviBot |- | 22 || TargetBot |- | 23 || HidungBot |- | 24 || TrophyBot |- | 25 || DashBot |- | 26 || LoopBot |- | 27 || CetakBot |- | 28 || RompakBot |- | 29 || EmotiBot |- | 30 || DataBot |- | 31 || StealthBot |- | 32 || MagnetBot |- | 34 || EggaBot |- | 35 || ArmoBot |- | 36 || KristalBot |- | 37 || SinarBot/GammaBot |- | 38 || PasuBot |- | 39 || Tok Aba ||rowspan="14", style="background:#addfff | {{color|white|'''Baik'''}} || rowspan="14" |Penduduk Pulau Rintis. |- | 39 || Pakcik Mat |- | 40 || Pakcik Kumar |- | 41 || [[Papa Zola]] |- | 45 || Mama Zila |- | 46 || Pipi Zola |- | 47 || ToToiToy |- | 48 || Posmen |- | 49 || Nenek Ying |- | 50 || Uncle Yim |- | 51 || Makcik Kantin |- | 52 || Pakcik Kantin |- | 53 || Makcik Wawa |- | 54 || Aunty Yang |} {|class="wikitable" |- |+ Watak yang terdapat di TAPOPS ! No. ! Pangkat ! Nama Ahli ! Nota |- | 1 || rowspan="2" | Laksamana || Tarung || rowspan="12" | Tiada |- | 2 || Maskmana |- | 3 || Komander || Koko Ci |- | 4 || rowspan="2" | [[Kapten]] || [[Papa Zola]] |- | 5 || Kapten Kaizo |- | 6 || rowspan="5" | Lans Koperal || [[Fang]] |- | 7 || [[Yaya]] |- | 8 || [[Ying]] |- | 9 || Sai |- | 10 || Shiela |- | 11 || rowspan="2" | Kadet || [[BoBoiBoy (watak)|BoBoiBoy]] |- | 12 || [[Gopal]] |- | 13 || rowspan="6" | Lain-lain || Tiga ''Power Sphera'' terpilih || Mereka ialah Motobot, Ochobot serta BellBot. |- | 14 || [[Cattus]] || Cattus ialah seekor [[kucing]]. Dia juga mempunyai keluarga tersendiri. |- | 15 || Alien Mop || Ia merupakan pekerja yang bekerja di TAPOPS. |- | 16 || Lahap || Leftenan |- | 17 || Nut || Seorang [[jurutera]]. |- | 18 || Qually || Seorang jurumasak. |} == Watak utama == ===Watak baik=== ====Adiwira (S1-Galaxy) ==== * [[BoBoiBoy (watak)|BoBoiBoy]] * [[Yaya]] * [[Ying]] * [[Gopal]] * [[Fang]] ==== Penduduk di Pulau Rintis ==== * [[Tok Aba]](S1-Galaxy S1) * Pakcik Kumar(S1-Galaxy S1) * Pakcik Mat(S1-S3) * [[Papa Zola]](S1-Galaxy S2:Baraju) ==== Power Sphera ==== * [[Ochobot]](S1-Galaxy) * Klamkabot * MotoBot * BellBot * HookaBot * CardBot * ApiBot * MelonBot * GigiBot * BebelonBot * SimenBot * InviBot * TargetBot * HidungBot * TrophyBot * DashBot * LoopBot * CetakBot * RompakBot * EmotiBot * DataBot * StealthBot * MagnetBot * EggaBot * ArmoBot * KristalBot * SinarBot/GammaBot * PasuBot ==== TAPOPS ==== * [[Cici Ko|Koko Ci]] * [[Cattus]] * Tarung * Sai * Shielda * [[Kapten Kaizo]](BoBoiBoy S3-Galaxy S1) * Lahap * Nut * Maskmana * Qually(Galaxy S2:Sori- ==== TEMPUR-A ==== * Ramenman ===Watak tak berapa nak jahat=== * [[Adu Du]](S1-Galaxy S2:Gentar) * [[Probe]](S1-Galaxy S2:Gentar) * Komputer ===Watak jahat=== * Ejo Jo * Komputer Ejo Jo *A.B.A.M *Gijimo *Kapten Vargoba *Retak'ka *Pak Pa tok(Watak Jahat di BoBoiBoy S2:Baraju) ====Lima Panglima Scammer==== * Bago Go * Wak Baga Ga * Bagi Gi * Bagu Gu * Tom/Thomas ====Tengkotak==== * Bora Ra * Gaga Naz * Yoyo Oo * Kiki Ta * [[Cici Ko]] (sementara) ====Lanun Angkasa==== * Kapten Separo * Konco Lanun ====Bad Dudes==== * Jugglenaut * Jokertu * Panto ====Penggali Kristal==== * Gogobi * Ayu Yu * Cakada * Kechik ==Watak sampingan== ===Pelajar di Sekolah Rendah Pulau Rintis=== * Iwan * Amar Deep * Stanley * Nana * Suzy * Siti * Amy * Melissa * Melody ===Penduduk di Pulau Rintis=== * ToToiToy * Posmen * Nenek Ying * Azroy * Uncle Yim * Makcik Kantin * Pakcik Kantin * Anak Kantin * Mama Zila * Makcik Wawa * Aunty Yang * Pipi Zola * Pakcik Kumar ===Penyokong televisyen Pulau Rintis=== * Ravi J. Jambul * Detektif Konon === Polis === * Ketua Polis * Polis Kurus * Polis Gemuk ===Haiwan=== * Potato * Sasha * Popo * Kucing Sewel * Raksasa Gurunda === Watak jahat === * Robot Hamba * Raksasa Tidur * Robot Perisai Tempur Angkasa I * Koko Jumbo * Tiga Rob ** Rob ** Robert ** Roberto Santana * Ibu Bu * Robot Pango * Raksasa Bawang * BoBoiBot ** BoBoiBot Halilintar ** BoBoiBot Taufan ** BoBoiBot Gempa ** BoBoiBot Api ** BoBoiBot Air *Kapten Separo & Lanun Angkasa *Jokertu *Panto *Jugglenaut *A.B.A.M *Gijimo *Laksamana Tarung (Kuasa) *Kapten Vargoba *Retak'ka(Watak jahat di Movie 2) *Pak Pato(Watak jahat di BoBoiBoy Galaxy:Baraju) == Senarai watak mengikut huruf == === A === * A.B.A.M. * Adu Du * Ah Beng * Ah Pin * Amar Deep * Amato * Amy * Anak Cendawa * Anak Raksasa Gurunda * ApiBot * ArmoBot * Aunty Yang * Ayu Yu === B === * Bagi Gi * Bago Go * Bagu Gu * Bapa Fang dan Kaizo * BebelonBot * BellBot * BibikBot * Bikembar Biru * Bikembar Merah * BoBoiBot * BoBoiBoy * BoBoiBoy Air * BoBoiBoy Ais * BoBoiBoy Angin * BoBoiBoy Api * BoBoiBoy Beliung * BoBoiBoy Blaze * BoBoiBoy Blizzard * BoBoiBoy Cahaya * BoBoiBoy Daun * BoBoiBoy Duri * BoBoiBoy FrostFire * BoBoiBoy Gempa * BoBoiBoy Gentar * BoBoiBoy Glacier * BoBoiBoy Halilintar * BoBoiBoy Nova * BoBoiBoy Petir * BoBoiBoy Rimba * BoBoiBoy Solar * BoBoiBoy Sori * BoBoiBoy Supra * BoBoiBoy Tanah * BoBoiBoy Taufan * BoBot * Bora Ra * Brolangkas Brothers === C === * Cakada * Captain Munch * CardBot * Cattus * CetakBot * Cikgu Timi * Cikgu Warni * Coral === D === * DashBot * DataBot * Doktor Dahlia === E === * EggaBot * Ejo Jo * EmotiBot * EnerBot * EquBot * Ezra === F === * Fang === G === * Gaga Naz * Gaharum * GammaBot * GigaBot * GigiBot * Gijimo * Gogobi * Gopal * Gur'mida === H === * Hang Kasa * Harimau Kitar * Heely Wheely * HidungBot * HookaBot === I === * Ibu Fang dan Kaizo * Ibu Bu * InviBot * Iwan === J === * J-Rex * Jaga Kar * Jagara * Jaguh Paruh Lang * Jokertu * Jugglenaut === K === * Kang Kong * Kapten Kaizo * Kapten MACC * Kapten Separo * Kapten Vargoba * Karantular * Karumbang * Katakululu * Kechik * Kiki Ta * King Balakung * King Kang Kong * Kira'na * Klamkabot * Koko Ci * Koko Jumbo * Komputer * Komputer Ejo Jo * KristalBot * Kucing Sewel * Kuputeri * Kurita === L === * Lahap * Lelabah Kristal * Leman * LoopBot === M === * MagnetBot * Maharaja Reramos * Makcik Kantin * Makcik Wawa * Mama Zila * Maripos * Mas Mawais * Maskmana * Mega Probe * MegaBot ScamBot * Melissa * Melody * MelonBot * Mesin Rumput S8000 * MotoBot * Multi-Monster * Musang Salji * Muskida === N === * Nana * Nekpi * Nurul Julie Juliana * Nut * Nyamuk Amok === O === * Oake * Ochobot === P === * Pakcik Kumar * Pakcik Mat * Panglima Pyrapi * Panglima Yanaari * Panto * Papa Zola * Papileon * Papiliam * PasuBot * Pengacara Perlumbaan Angkasa Nova Prix * Pipi Zola * Pok Pok Tus * Potato * Power Sphera * Probe * Profesor Utan === Q === * Qually === R === * Raksasa Bawang * Raksasa Bengkok * Raksasa Gerojoh * Raksasa Gonohom * Raksasa Gula * Raksasa Gurunda * Raksasa Perisai * Raksasa Tidur * Ramenman * Ravi J. Jambul * Razak * Retak'ka * Rob * Robert * Roberto Santana * Robolabolabolabolabot Super King * Robot Pango * Robot Pemusnah Mukalakus * Robot Perisai Tempur Angkasa I * Roktaroka * RompakBot * Rukawr === S === * Sai * Saintis Ata Ta Tiga * SampahBot * Sa'riya * Satriantar * Shielda * Sibella * SimenBot * Sistem Lab Sfera Kuasa * Siti * Stanley * StealthBot * Super Duper Probe * Super Makcik Probe * Super Probe * Suzy === T === * TargetBot * Tarung * Terra * Tok Aba * Tok Ngau * Tom * ToToiToy * TrophyBot === U === * Uncle Yim === V === * Vespira * Vijay === W === * Wahid * Waibi * Wak Baga Ga === Y === * Yaya * Ying * Yoyo Oo == Rujukan == * Artikel ini menggunakan material daripada artikel [https://boboiboy.fandom.com/ms/wiki/Senarai_watak_BoBoiBoy Senarai watak BoBoiBoy] {{ms}} di BoBoiBoy wiki di [[Fandom]] dan dilesenkan dibawah Atribusi-Perkongsian Serupa 3.0 Tidak mudah alih ([https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.ms CC BY-SA 3.0]). ([https://www.fandom.com/licensing Maklumat Perlesenan di Fandom Wiki]) {{Reflist|2}}{{BoBoiBoy}} [[Kategori:Senarai Dunia Power Sphera]] [[Kategori:Senarai watak dalam animasi televisyen]] [[Kategori:Watak dalam Dunia Power Sphera| ]] 7znzdc1gkio9ceupi7bm9emb3jq8ya9 6844654 6844645 2026-05-09T11:31:47Z ~2026-28130-92 398977 6844654 wikitext text/x-wiki {{Sedang disunting}}{{pengesahan}} {{expand list}} [[BoBoiBoy]] ialah siri animasi Malaysia yang diterbitkan oleh [[Monsta Studios]]<ref name="BHarian182">{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2021/03/797290/boboiboy-sudah-10-tahun|title=BoBoiBoy sudah 10 tahun|author=Serimah Mohd Sallehuddin|date=18 Mac 2021|access-date=2021-03-18|archive-url=|archive-date=|publisher=[[Berita Harian]]|language=ms|website=bharian.com.my}}</ref> Siri animasi ini mempunyai dua edisi siri televisyen yang mempunyai 76 episod, dua filem animasi dan satu siri komik. Penghasilan siri animasi yang panjang ini membuatkan penghasilan banyak watak dalam mengembangkan cerita ini. Berikut adalah senarai watak yang terdapat dalam siri ini:[[Fail:BoBoiBoy Season 2 (2012).jpg|220x220px|thumb]][[Fail:Boboiboy promo.jpg|thumb|Poster menampilkan beberapa watak utama dalam siri animasi BoBoiBoy; (dalam gambar) BoBoiBoy, Ying, Yaya, Gopal, Adudu serta Probe.]] == Senarai == Berikut ialah senarai watak yang terkandung dalam siri animasi [[BoBoiBoy]]. {| class="wikitable" |+Watak yang kebanyakannya muncul dalam siri animasi [[BoBoiBoy]]. !No. !Nama !Peranan !Pengisi suara ([[Bahasa Melayu]]) |- |1 |[[BoBoiBoy (watak)|BoBoiBoy]] | rowspan="11" |'''Watak utama''' |[[Nur Fathiah Diaz]] |- |2 |[[Yaya]] |[[Nur Sarah Alisya Zainal Rashid]] |- |3 |[[Ying]] |[[Yap Ee Jean]] |- |4 |[[Gopal]] |[[Dzubir Mohammed Zakaria]] |- |5 |[[Fang]] |[[Tristan Wong Wai Kay]] |- | rowspan="2" |6 | rowspan="2" |[[Ochobot]] |[[Muhammad Fathi Diaz]] |- |[[Muhammad Abdurrahman Solahuddin]] |- |7 |[[Papa Zola]] |[[Nizam Razak]] |- |8 |[[Adu Du]] | rowspan="3" |[[Anas Abdul Aziz]] |- |9 |[[Probe]] |- |10 |[[Tok Aba]] |} {| class="wikitable" |} {|class="wikitable" |- |+ Watak yang jarang muncul dalam siri animasi [[BoBoiBoy]]. ! No. ! Nama ! Baik/Jahat ! Kategori |- | 1|| Siti ||rowspan="10", style="background:#addfff | {{color|white|'''Baik'''}} || rowspan="9" |Pelajar di Sekolah Rendah Pulau Rintis. |- | 2 || Suzy |- | 3 || Stanley |- | 4 || Amar Deep |- | 5 || Iwan |- | 6 || Melody |- | 7 || Nana |- | 8 || Melissa |- | 9 || Amy |- | 10 || [[Ochobot]] || rowspan="28" | ''Power Sphera'' |- | 11 || Klamkabot || rowspan="27", style="background:#ADADAD | {{color|white|'''Tidak diketahui'''}} |- | 12 || MotoBot |- | 13 || BellBot |- | 14 || HookaBot |- | 15 || CardBot |- | 16 || ApiBot |- | 17 || MelonBot |- | 18 || GigiBot |- | 19 || BebelonBot |- | 20 || SimenBot |- | 21 || InviBot |- | 22 || TargetBot |- | 23 || HidungBot |- | 24 || TrophyBot |- | 25 || DashBot |- | 26 || LoopBot |- | 27 || CetakBot |- | 28 || RompakBot |- | 29 || EmotiBot |- | 30 || DataBot |- | 31 || StealthBot |- | 32 || MagnetBot |- | 34 || EggaBot |- | 35 || ArmoBot |- | 36 || KristalBot |- | 37 || SinarBot/GammaBot |- | 38 || PasuBot |- | 39 || Tok Aba ||rowspan="14", style="background:#addfff | {{color|white|'''Baik'''}} || rowspan="14" |Penduduk Pulau Rintis. |- | 39 || Pakcik Mat |- | 40 || Pakcik Kumar |- | 41 || [[Papa Zola]] |- | 45 || Mama Zila |- | 46 || Pipi Zola |- | 47 || ToToiToy |- | 48 || Posmen |- | 49 || Nenek Ying |- | 50 || Uncle Yim |- | 51 || Makcik Kantin |- | 52 || Pakcik Kantin |- | 53 || Makcik Wawa |- | 54 || Aunty Yang |} {|class="wikitable" |- |+ Watak yang terdapat di TAPOPS ! No. ! Pangkat ! Nama Ahli ! Nota |- | 1 || rowspan="2" | Laksamana || Tarung || rowspan="12" | Tiada |- | 2 || Maskmana |- | 3 || Komander || Koko Ci |- | 4 || rowspan="2" | [[Kapten]] || [[Papa Zola]] |- | 5 || Kapten Kaizo |- | 6 || rowspan="5" | Lans Koperal || [[Fang]] |- | 7 || [[Yaya]] |- | 8 || [[Ying]] |- | 9 || Sai |- | 10 || Shiela |- | 11 || rowspan="2" | Kadet || [[BoBoiBoy (watak)|BoBoiBoy]] |- | 12 || [[Gopal]] |- | 13 || rowspan="6" | Lain-lain || Tiga ''Power Sphera'' terpilih || Mereka ialah Motobot, Ochobot serta BellBot. |- | 14 || [[Cattus]] || Cattus ialah seekor [[kucing]]. Dia juga mempunyai keluarga tersendiri. |- | 15 || Alien Mop || Ia merupakan pekerja yang bekerja di TAPOPS. |- | 16 || Lahap || Leftenan |- | 17 || Nut || Seorang [[jurutera]]. |- | 18 || Qually || Seorang jurumasak. |} == Watak utama == ===Watak baik=== ====Adiwira (S1-Galaxy) ==== * [[BoBoiBoy (watak)|BoBoiBoy]] * [[Yaya]] * [[Ying]] * [[Gopal]] * [[Fang]] ==== Penduduk di Pulau Rintis ==== * [[Tok Aba]] (S1-Galaxy S1) * Pakcik Kumar (S1-Galaxy S1) * Pakcik Mat (S1-S3) * [[Papa Zola]] (S1-Galaxy S2: Baraju) ==== Power Sphera ==== * [[Ochobot]] (S1-Galaxy) * Klamkabot * MotoBot * BellBot * HookaBot * CardBot * ApiBot * MelonBot * GigiBot * BebelonBot * SimenBot * InviBot * TargetBot * HidungBot * TrophyBot * DashBot * LoopBot * CetakBot * RompakBot * EmotiBot * DataBot * StealthBot * MagnetBot * EggaBot * ArmoBot * KristalBot * SinarBot/GammaBot * PasuBot ==== TAPOPS ==== * [[Cici Ko|Koko Ci]] * [[Cattus]] * Tarung * Sai * Shielda * [[Kapten Kaizo]] (BoBoiBoy S3-Movie 2) * Lahap * Nut * Maskmana * Qually(Galaxy S2:Sori-kini) ==== TEMPUR-A ==== * Ramenman ===Watak tak berapa nak jahat=== * [[Adu Du]](S1-Galaxy S2: Gentar) * [[Probe]](S1-Galaxy S2: Gentar) * Komputer ===Watak jahat=== * Ejo Jo * Komputer Ejo Jo *A.B.A.M *Gijimo *Kapten Vargoba *Retak'ka *Pak Pato (Watak jahat di BoBoiBoy Galaxy: Baraju) ====Lima Panglima Scammer==== * Bago Go * Wak Baga Ga * Bagi Gi * Bagu Gu * Tom/Thomas ====Tengkotak==== * Bora Ra * Gaga Naz * Yoyo Oo * Kiki Ta * [[Cici Ko]] (sementara) ====Lanun Angkasa==== * Kapten Separo * Konco Lanun ====Bad Dudes==== * Jugglenaut * Jokertu * Panto ====Penggali Kristal==== * Gogobi * Ayu Yu * Cakada * Kechik ==Watak sampingan== ===Pelajar di Sekolah Rendah Pulau Rintis=== * Iwan * Amar Deep * Stanley * Nana * Suzy * Siti * Amy * Melissa * Melody ===Penduduk di Pulau Rintis=== * ToToiToy * Posmen * Nenek Ying * Azroy * Uncle Yim * Makcik Kantin * Pakcik Kantin * Anak Kantin * Mama Zila * Makcik Wawa * Aunty Yang * Pipi Zola * Pakcik Kumar ===Penyokong televisyen Pulau Rintis=== * Ravi J. Jambul * Detektif Konon === Polis === * Ketua Polis * Polis Kurus * Polis Gemuk ===Haiwan=== * Potato * Sasha * Popo * Kucing Sewel * Raksasa Gurunda === Watak jahat === * Robot Hamba * Raksasa Tidur * Robot Perisai Tempur Angkasa I * Koko Jumbo * Tiga Rob ** Rob ** Robert ** Roberto Santana * Ibu Bu * Robot Pango * Raksasa Bawang * BoBoiBot ** BoBoiBot Halilintar ** BoBoiBot Taufan ** BoBoiBot Gempa ** BoBoiBot Api ** BoBoiBot Air *Kapten Separo & Lanun Angkasa *Jokertu *Panto *Jugglenaut *A.B.A.M *Gijimo *Laksamana Tarung (Kuasa) *Kapten Vargoba *Retak'ka (Watak jahat di Movie 2) *Pak Pato (Watak jahat di BoBoiBoy Galaxy: Baraju) == Senarai watak mengikut huruf == === A === * A.B.A.M. * Adu Du * Ah Beng * Ah Pin * Amar Deep * Amato * Amy * Anak Cendawa * Anak Raksasa Gurunda * ApiBot * ArmoBot * Aunty Yang * Ayu Yu === B === * Bagi Gi * Bago Go * Bagu Gu * Bapa Fang dan Kaizo * BebelonBot * BellBot * BibikBot * Bikembar Biru * Bikembar Merah * BoBoiBot * BoBoiBoy * BoBoiBoy Air * BoBoiBoy Ais * BoBoiBoy Angin * BoBoiBoy Api * BoBoiBoy Beliung * BoBoiBoy Blaze * BoBoiBoy Blizzard * BoBoiBoy Cahaya * BoBoiBoy Daun * BoBoiBoy Duri * BoBoiBoy FrostFire * BoBoiBoy Gempa * BoBoiBoy Gentar * BoBoiBoy Glacier * BoBoiBoy Halilintar * BoBoiBoy Nova * BoBoiBoy Petir * BoBoiBoy Rimba * BoBoiBoy Solar * BoBoiBoy Sori * BoBoiBoy Supra * BoBoiBoy Tanah * BoBoiBoy Taufan * BoBot * Bora Ra * Brolangkas Brothers === C === * Cakada * Captain Munch * CardBot * Cattus * CetakBot * Cikgu Timi * Cikgu Warni * Coral === D === * DashBot * DataBot * Doktor Dahlia === E === * EggaBot * Ejo Jo * EmotiBot * EnerBot * EquBot * Ezra === F === * Fang === G === * Gaga Naz * Gaharum * GammaBot * GigaBot * GigiBot * Gijimo * Gogobi * Gopal * Gur'mida === H === * Hang Kasa * Harimau Kitar * Heely Wheely * HidungBot * HookaBot === I === * Ibu Fang dan Kaizo * Ibu Bu * InviBot * Iwan === J === * J-Rex * Jaga Kar * Jagara * Jaguh Paruh Lang * Jokertu * Jugglenaut === K === * Kang Kong * Kapten Kaizo * Kapten MACC * Kapten Separo * Kapten Vargoba * Karantular * Karumbang * Katakululu * Kechik * Kiki Ta * King Balakung * King Kang Kong * Kira'na * Klamkabot * Koko Ci * Koko Jumbo * Komputer * Komputer Ejo Jo * KristalBot * Kucing Sewel * Kuputeri * Kurita === L === * Lahap * Laskar Guruhan * Lelabah Kristal * Leman * LoopBot === M === * MagnetBot * Maharaja Reramos * Makcik Kantin * Makcik Wawa * Mama Zila * Maripos * Mas Mawais * Maskmana * Mega Probe * MegaBot ScamBot * Melissa * Melody * MelonBot * Mesin Rumput S8000 * MotoBot * Multi-Monster * Musang Salji * Muskida === N === * Nana * Nekpi * Nurul Julie Juliana * Nut * Nyamuk Amok === O === * Oake * Ochobot === P === * Pakcik Kumar * Pakcik Mat * Panglima Pyrapi * Panglima Yanaari * Panto * Papa Zola * Papileon * Papiliam * PasuBot * Pengacara Perlumbaan Angkasa Nova Prix * Pipi Zola * Pok Pok Tus * Potato * Power Sphera * Probe * Profesor Utan === Q === * Qually === R === * Raksasa Bawang * Raksasa Bengkok * Raksasa Gerojoh * Raksasa Gonohom * Raksasa Gula * Raksasa Gurunda * Raksasa Perisai * Raksasa Tidur * Ramenman * Ravi J. Jambul * Razak * Retak'ka * Rob * Robert * Roberto Santana * Robolabolabolabolabot Super King * Robot Pango * Robot Pemusnah Mukalakus * Robot Perisai Tempur Angkasa I * Roktaroka * RompakBot * Rukawr === S === * Sai * Saintis Ata Ta Tiga * SampahBot * Sa'riya * Satriantar * Shielda * Sibella * SimenBot * Sistem Lab Sfera Kuasa * Siti * Stanley * StealthBot * Super Duper Probe * Super Makcik Probe * Super Probe * Suzy === T === * TargetBot * Tarung * Terra * Tok Aba * Tok Ngau * Tom * ToToiToy * TrophyBot === U === * Uncle Yim === V === * Vespira * Vijay === W === * Wahid * Waibi * Wak Baga Ga * Warden Deemo === Y === * Yaya * Ying * Yoyo Oo == Rujukan == * Artikel ini menggunakan material daripada artikel [https://boboiboy.fandom.com/ms/wiki/Senarai_watak_BoBoiBoy Senarai watak BoBoiBoy] {{ms}} di BoBoiBoy wiki di [[Fandom]] dan dilesenkan dibawah Atribusi-Perkongsian Serupa 3.0 Tidak mudah alih ([https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/deed.ms CC BY-SA 3.0]). ([https://www.fandom.com/licensing Maklumat Perlesenan di Fandom Wiki]) {{Reflist|2}}{{BoBoiBoy}} [[Kategori:Senarai Dunia Power Sphera]] [[Kategori:Senarai watak dalam animasi televisyen]] [[Kategori:Watak dalam Dunia Power Sphera| ]] mkz6ffuc73ui1x6u79q40s9m0s56sxm 0 766561 6844279 5338157 2026-05-08T15:52:18Z Muhd Aiman65 112078 6844279 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Raúl Jiménez | image = Raúl Jiménez 04032026 (1).jpg | image_size = | caption = Jiménez bersama Fulham pada 2026 | fullname = Raúl Alonso Jiménez Rodríguez | birth_date = {{birth date and age|df=y|1991|5|5}} | birth_place = [[Tepeji]], [[Mexico]] | height = {{height|m=1.90}} | position = [[Penyerang (bola sepak)|Penyerang]] |currentclub = [[Fulham F.C.|Fulham]] |clubnumber = 7 | youthyears1 = | youthclubs1 = | years1 = 2011–2014 | clubs1 = [[Club América|América]] | caps1 = 96 | goals1 = 36 | years2 = 2014–2015 | clubs2 = [[Atlético Madrid]] | caps2 = 21 | goals2 = 1 | years3 = 2015–2019 | clubs3 = [[S.L. Benfica|Benfica]] | caps3 = 80 | goals3 = 18 | years4 = 2018–2019 | clubs4 = → [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]] (pinjam) | caps4 = 38 | goals4 = 13 |years5 = 2019–2023 |clubs5 = [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]] |caps5 = 97 |goals5 = 27 |years6 = 2023– |clubs6 = [[Fulham F.C.|Fulham]] |caps6 = 96 |goals6 = 28 | nationalyears1 = 2012 | nationalteam1 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-23 Mexico|Mexico B23]] | nationalcaps1 = 13 | nationalgoals1 = 1 | nationalyears2 = 2013– | nationalteam2 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Mexico|Mexico]] |nationalcaps2 = 123 |nationalgoals2 = 44 |pcupdate = 19:26, 2 Mei 2026 (UTC) |ntupdate = 03:12, 1 April 2026 (UTC) }} '''Raúl Alonso Jiménez Rodríguez''' (lahir 5 Mei 1991) merupakan pemain bola sepak Mexico yang kini bermain untuk kelab [[Fulham F.C.|Fulham]] dan [[Pasukan bola sepak kebangsaan Mexico|pasukan kebangsaan Mexico]]. Beliau bermain di posisi [[penyerang (bola sepak)|penyerang]]. ==Kerjaya kelab== ===América=== ====2011–12==== Beliau membuat debut profesional bersama America ketika kejohanan Apertura 2011 menentang [[Monarcas Morelia]], di mana keputusan seri 1-1. Jiménez menjaringkan gol pertamanya pada 30 Oktober namun pasukannya tewas 3-2 kepada [[Puebla F.C.|Puebla]]. Beliau menajaringkan gol pada 2 minit perlawanan. Beliau bermain enam kali dan menjaringkan satu gol dalam debut kejohanannya. ====2012–13==== Selepas mengambil bahagian dalam [[Sukan Olimpik Musim Panas 2012]] bersama [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-23 Mexico|Mexico]], Jiménez akhirnya termasuk dalam kesebelasan utama untuk menghadapi kejohanan Apertura 2012. Beliau bermain sebagai penyerang kedua bersama [[Christian Benítez]] dengan posisi 5-3-2 oleh pengurus [[Miguel Herrera]]. Beliau juga menukar jersi dari nombor 49 sehingga 9. Jiménez menjaringkan gol pertamanya pada musim baharu pada 15 September, menang 2-0 ke atas [[Santos Laguna]]. Jiménez memiliki kad merah ketika América menang 2–1 ke atas [[San Luis F.C.|San Luis]], bermaksud beliau terlepas perlawanan "[[El Clásico (Mexico)|Clásico]]" menentang [[C.D. Guadalajara|Guadalajara]]. Pada 3 November, beliau menjaringkan gol keduanya ketika pasukannya menang besar 4–0 ke atas [[C.F. Pachuca|Pachuca]]. Jimenéz menamatkan musim kejohanan dengan 16 penampilan dan menjaringkan empat gol. ====2013–2014==== Ketika perlawanan play-off Clausara 2013, Jiménez menjaringkan hatriknya dari skor 1-3 sehingga menang 4-3. Jiménez menghabiskan musimnya dengan 17 penampilan dan menjaringkan lapan gol dalam masa 1,458 minit bermain. Kemudian, beliau berpindah ke kelab Eropah selepas aksi [[Piala Dunia FIFA 2014]]. ====2014–2015==== Selepas mengambil bahagian di [[Piala Dunia FIFA 2014]], Jiménez kemudian berkait dengan perpindahan ke [[FC Porto]]. Walau bagaimanapun, beliau memulakan musim Apertura 2014 bersama America dengan impak besar apabila menjaringkan empat gol dalam tiga perlawanan pertama. Beliau menjaringkan hatrik ketika menentang [[Puebla F.C.|Puebla]] dan membuat hantaran kepada [[Oribe Peralta]] untuk menjaringkan gol pertama America dan keputusannya America menang 4-0. Beliau bermain dalam perlawanan terakhirnya bersama América pada 9 Ogos 2014 menentang [[Tigres UANL|Tigres]] di mana beliau membuat hantaran kepada [[Miguel Layún]] untuk menjaringkan gol kemenangan, 2-0. ===Atlético Madrid=== Pada 13 Ogos 2014, [[Atlético Madrid]] mencapai persetujuan bersama Jiménez dengan bayaran yang dilaporkan mencecah €11 juta. Pada hari berikutnya, beliau menandatangani kontrak enam tahun selepas menjalani ujian kesihatan. Beliau membuat debut untuk Atletico pada 16 Ogos dalam perlawanan terakhir perlawanan pra-musim [[Trofeo Ramón de Carranza]] menentang [[U.C. Sampdoria|Sampdoria]], beliau kemudian dikeluarkan pada minit ke-79. Atlético menang 2–0. ====2014–15=== Beliau membuat penampilan pertama bersama Atletico di kejohanan tempatan dalam Supercopa de España pada 19 Ogos, terikat seri 1-1 menentang [[Real Madrid]]. Beliau bermain 12 minit terakhir menggantikan [[Mario Mandžukić]].<ref>{{cite news|title=Spanish Super Copa: Real Madrid and Atletico draw 1–1 in first leg|url=http://www1.skysports.com/football/live/match/325067/report|accessdate=20 August 2014|work=[[Sky Sports News]]|date=19 August 2014}}</ref> Jiménez membuat debut [[La Liga]] pada 25 Ogos menentang [[Rayo Vallecano]]. Beliau menjaringkan gol liga pertamanya untuk Atlético pada 27 September, menang 4–0 ke atas [[Sevilla FC|Sevilla]]. ==Kerjaya antarabangsa== [[Fail:Raúl Jiménez.jpg|thumb|220px|Jiménez bersama Mexico.]] Jiménez membuat penampilan pertama untuk [[pasukan bola sepak kebangsaan Mexico|pasukan kebangsaan]] menentang [[Pasukan bola sepak kebangsaan Denmark|Denmark]] pada 30 Januari 2013, Mexico seri 1-1.<ref>http://www.foxnews.com/sports/2013/01/31/mexico-and-denmark-play-to-1-1-draw-in-exhibition-match/</ref> Jiménez mengambil bahagian di [[Piala Konfederasi FIFA 2013]] di [[Brazil]]. Beliau membuat debut Piala Konfederasi ketika menentang [[Pasukan bola sepak kebangsaan Itali|Itali]] dengan menggantikan [[Jesus Zavala]] pada minit ke-86. Jiménez bermain kesemua perlawanan peringkat kumpulan Mexico di kejohanan itu. Jimenez juga sebahagian daripada skuad Mexico yang beraksi di [[Piala Emas CONCACAF 2013]]. Jiménez bermain kesemua perlawnan peringkat kumpulan menentang [[Pasukan bola sepak kebangsaan Panama|Panama]], [[Pasukan bola sepak kebangsaan Martinique|Martinique]] dan [[Pasukan bola sepak kebangsaan Kanada|Kanada]]. Beliau juga menjaringkan gol pada perlawanan suku akhir menentang [[Pasukan bola sepak kebangsaan Trinidad dan Tobago|Trinidad dan Tobago]] di mana Mexico menang 1-0. Mexico di kedudukan tempat ketiga selepas tewas 1-2 di tangan Panama. Pada 8 Mei 2014, Raul Jiménez dipilih oleh pengurus [[Miguel Herrera]] dalam senarai akhir 23 pemain yang mengambil bahagian di [[Piala Dunia FIFA 2014]]. Beliau tidak bermain dalam perlawanan pembukaan menentang [[Pasukan bola sepak kebangsaan Cameroon|Cameroon]]. Jiménez membuat debut Piala Dunia pada 17 Jun 2013 menentang tuan rumah, [[Pasukan bola sepak kebangsaan Brazil|Brazil]]. Beliau menggantikan [[Giovani dos Santos]] pada minit ke-84. Beliau juga cuba membuat beberapa percubaan tepat kepada penjaga gol Brazil, [[Júlio César Soares Espíndola|Júlio César]] namun dapat dibaca. Perlawanan itu berkesudahan seri 0-0. ===Statistik=== {{updated|18 November 2014}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! colspan=3 | [[Pasukan bola sepak kebangsaan Mexico|Pasukan kebangsaan Mexico]] |- !Tahun!!Kmncln!!Gol |- | 2013 ||20||4 |- | 2014 ||8||2 |- | 2015 ||14||3 |- | 2016 ||7||1 |- | 2017 ||12||4 |- | 2018 ||9||2 |- | 2019 ||12||8 |- | 2020 ||4||3 |- | 2021 ||1||0 |- ! Jumlah ||87||27 |} ===Gol antarabangsa=== {| class="wikitable sortable" |- ! # !! Tarikh !! Lokasi !! Lawan !! Skor !! Keputusan !! Kejohanan |- | <center>1 || 11 Julai 2013 || [[Seattle]], [[Amerika Syarikat]] || {{fb|CAN}} || <center>'''1'''–0 || <center>2–0 || [[Piala Emas CONCACAF 2013]] |- | <center>2 || 20 Julai 2013 || [[Atlanta]], Amerika Syarikat || {{fb|TTO}} || <center>'''1'''–0 || <center>1-0 || Piala Emas CONCACAF 2013 |- | <center>3 || 11 Oktober 2013 || [[Bandaraya Mexico]], [[Mexico]] || {{fb|PAN}} || <center>'''2'''–1 || <center>2–1 || [[Kelayakan Piala Dunia FIFA 2014]] |- | <center>4 || 13 November 2013 || Bandaraya Mexico, Mexico || {{fb|NZL}} || <center> '''2'''–1 || <center>5–1 || Kelayakan Piala Dunia FIFA 2014 |- | <center>5 || rowspan=2 | 18 November 2014 || rowspan=2 | [[Barysaw]], [[Belarus]] || rowspan=2 |{{fb|BLR}} ||align=center| '''1'''–0 || rowspan="2" style="text-align:center;"| 2–3 || rowspan=2 | [[Perlawanan persahabatan|Persahabatan]] |- | <center>6 ||align=center| '''2'''–1 |- | align=center| 7. || 15 June 2015 || [[Estadio Nacional Julio Martínez Prádanos|Estadio Nacional]], [[Santiago]], Chile || {{fb|CHI}} || align=center | '''2'''–1 || align=center | 3–3 || rowspan=2|[[2015 Copa América Group A|2015 Copa América]] |- | align=center| 8. || 19 June 2015 || [[Estadio El Teniente]], [[Rancagua]], Chile || {{fb|ECU}} || align=center | '''1'''–2 || align=center | 1–2 |- | align=center| 9. || 4 September 2015 || [[Rio Tinto Stadium]], [[Sandy, Utah|Sandy]], United States || {{fb|TRI}} || align=center | '''2'''–2 || align=center | 3–3 || Friendly |- | align=center| 10. || 2 September 2016 || [[Estadio Cuscatlán]], [[San Salvador]], El Salvador || {{fb|SLV}} || align=center | '''3'''–1 || align=center | 3–1 || [[2018 FIFA World Cup qualification – CONCACAF Fourth Round|2018 FIFA World Cup qualification]] |- | align=center| 11. || 1 June 2017 || [[MetLife Stadium]], [[East Rutherford, New Jersey|East Rutherford]], United States || {{fb|IRL}} || align=center | '''2'''–0 || align=center | 3–1 || Friendly |- | align=center| 12. || 8 June 2017 || Estadio Azteca, Mexico City, Mexico || {{fb|HON}} || align=center | '''3'''–0 || align=center | 3–0 || 2018 FIFA World Cup qualification |- | align=center| 13. || 21 June 2017 || [[Fisht Olympic Stadium]], [[Sochi]], Russia || {{fb|NZL}} || align=center | '''1'''–1 || align=center | 2–1 || [[2017 FIFA Confederations Cup Group A|2017 FIFA Confederations Cup]] |- | align=center| 14. || 13 November 2017 || [[Stadion Energa Gdańsk]], [[Gdańsk]], Poland || {{fb|POL}} || align=center | '''1'''–0 || align=center | 1–0 || rowspan=4 | Persahabatan |- | align=center| 15. || 7 September 2018 || [[NRG Stadium]], [[Houston]], United States || {{fb|URU}} || align=center | '''1'''–1 || align=center | 1–4 |- | align=center| 16. || 11 October 2018 || [[Estadio Universitario (UANL)|Estadio Universitario]], [[San Nicolás de los Garza]], Mexico || {{fb|CRC}} || align=center | '''3'''–2 || align=center | 3–2 |- | align=center| 17. || 22 March 2019 || [[SDCCU Stadium]], [[San Diego]], United States || {{fb|CHL}} || align=center | '''1'''–0 || align=center | 3–1 |- | align=center| 18. || rowspan=2 | 15 June 2019 || rowspan=2 | [[Rose Bowl (stadium)|Rose Bowl]], [[Pasadena, California|Pasadena]], United States || rowspan=2 | {{fb|CUB}} || align=center | '''2'''–0 || rowspan=2 align=center | 7–0 || rowspan=3 | [[2019 CONCACAF Gold Cup Group A|2019 CONCACAF Gold Cup]] |- | align=center| 19. || align=center | '''5'''–0 |- | align=center| 20. || 23 June 2019 || [[Bank of America Stadium]], [[Charlotte, North Carolina|Charlotte]], United States || {{fb|MTQ}} || align=center | '''2'''–1 || align=center | 3–2 |- | align=center| 21. || 29 June 2019 || NRG Stadium, Houston, United States || {{fb|CRC}} || align=center | '''1'''–0 || align=center | 1–1 || rowspan=2 | [[2019 CONCACAF Gold Cup knockout stage|2019 CONCACAF Gold Cup]] |- | align=center| 22. || 2 July 2019 || [[State Farm Stadium]], [[Glendale, Arizona|Glendale]], United States || {{fb|HAI}} || align=center | '''1'''–0 || align=center | 1–0 |- | align=center| 23. || rowspan=2 | 15 November 2019 || rowspan=2 | [[Estadio Rommel Fernández]], [[Panama City]], Panama || rowspan=2 | {{fb|PAN}} || align=center | '''1'''–0 || rowspan=2 align=center | 3–0 || rowspan=2 | [[2019–20 CONCACAF Nations League A]] |- | align=center| 24. || align=center | '''3'''–0 |- | align=center| 25. || 7 October 2020 || [[Johan Cruyff Arena]], [[Amsterdam]], Netherlands || {{fb|NED}} || align=center | '''1'''–0 || align=center | 1–0 || rowspan=3 | Persahabatan |- | align=center| 26. || 14 November 2020 || [[Stadion Wiener Neustadt]], [[Wiener Neustadt]], Austria || {{fb|KOR}} || align=center | '''1'''–1 || align=center | 3–2 |- | align=center| 27. || 17 November 2020 || [[Liebenauer Stadium]], [[Graz]], Austria || {{fb|JPN}} || align=center | '''1'''–0 || align=center | 2–0 |} ==Statistik kerjaya== ===Kelab=== {{updated|30 November 2014}} {| class="wikitable" style="text-align:center" |- ! colspan=3 | Penampilan kelab ! colspan=2 | Liga ! colspan=2 | Piala ! colspan=2 | Benua ! colspan=2 | Jumlah |- ! Musim !! Kelab !! Liga ! Kmncln !! Gol ! Kmncln !! Gol ! Kmncln !! Gol ! Kmncln !! Gol |- |[[Primera División de México 2011–12|2011–12]]||rowspan="4"|{{flagicon|Mexico}} [[Club América|América]]||rowspan="4"|[[Liga MX]]||18||2||colspan="2"|—||colspan="2"|—||18||2 |- |[[Liga MX 2012–13|2012–13]]||39||14||2||0||colspan="2"|—||41||14 |- |[[Liga MX 2013–14|2013–14]]||35||16||2||1||2||2||39||19 |- |[[Liga MX 2014–15|2014–15]]||4||4||colspan="2"|—||0||0||4||4 |- !| Jumlah ! colspan=2 | Mexico !96||36||4||1||2||2||102||39 |- |[[La Liga 2014–15|2014–15]]||rowspan="1"|{{flagicon|Sepanyol}} [[Atlético Madrid]]||rowspan="1"|[[La Liga]]||8||1||2||0||1||0||11||1 |- !| Jumlah ! colspan=2 | Sepanyol !8!!1!!2!!0!!1!!0!!11!!1 |- ! colspan=3 | Jumlah kerjaya !104!!37!!6!!1!!3!!2!!112!!40 |} ==Penghargaan== ===Kelab=== ;América *[[Liga MX]]: [[Liga MX 2012–13|Clausura 2013]] ;Atlético Madrid *[[Supercopa de España]]: [[Supercopa de España 2014|2014]] ===Antarabangsa=== ;Mexico B23 *[[Sukan Olimpik Musim Panas]]: [[Sukan Olimpik Musim Panas 2012|2012]] *[[Kejohanan Toulon]]: [[Kejohanan Toulon 2012|2012]] ==Rujukan== {{reflist}} {{Skuad Fulham F.C.}} {{Navboxes |title=Skuad Mexico |bg = #016549 |fg = White |bordercolor =#CE1126 |list1= {{Skuad Mexico Piala Konfederasi FIFA 2013}} {{Skuad Mexico Piala Emas CONCACAF 2013}} {{Skuad Mexico Piala Dunia FIFA 2014}} {{Skuad Mexico Copa América 2015}} {{Skuad Mexico Copa América Centenario}} {{Skuad Mexico Piala Konfederasi FIFA 2017}} {{Skuad Mexico Piala Dunia FIFA 2018}} {{Skuad Mexico Piala Emas CONCACAF 2019}} {{Skuad Mexico Piala Dunia FIFA 2022}} {{Skuad Mexico Piala Emas CONCACAF 2025}} }} {{Persondata | NAME =Jiménez, Raúl | ALTERNATIVE NAMES =Jiménez Rodríguez, Raúl Alonso (Spanish) | SHORT DESCRIPTION =Mexican footballer | DATE OF BIRTH =5 May 1991 | PLACE OF BIRTH =Tepeji, Hidalgo, Mexico | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[Category:Kelahiran 1991]] [[Category:Orang hidup]] [[Category:Pemain bola sepak Mexico]] [[Category:Pemain Club América]] [[Category:Pemain Atlético Madrid]] [[Kategori:Pemain SL Benfica]] [[Kategori:Pemain Wolverhampton Wanderers F.C.]] [[Kategori:Pemain Fulham F.C.]] [[Kategori:Pemain Piala Emas CONCACAF 2013]] [[Kategori:Pemain Piala Konfederasi FIFA 2013]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2014]] [[Kategori:Pemain Copa América 2015]] [[Kategori:Pemain Copa América Centenario]] [[Kategori:Pemain Piala Konfederasi FIFA 2017]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2018]] [[Kategori:Pemain Piala Emas CONCACAF 2019]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2022]] [[Kategori:Pemain Piala Emas CONCACAF 2025]] panxhue8olx6b3zkw5bfbf9943zw0bw 0 767934 6844422 6842139 2026-05-09T00:36:19Z Danielrayyan09 355514 6844422 wikitext text/x-wiki {{Infobox software | name = Google Play | logo = Google_Play_2022_logo.svg | logo_upright = 1.2 | logo_size = 250px | logo caption = Logo digunakan dari 17 Ogos 2022 | screenshot = | screenshot_size = 250px | caption = | developer = [[Google]] | released = {{Start date and age|2008|9|23}} (sebagai Android Market)<br />{{Start date and age|2012|3|6}} (sebagai Google Play) | ver layout = stacked | platform = [[Android (sistem pengendalian)|Android]], [[Android TV]], [[Wear OS]], [[Chrome OS|ChromeOS]], [[Web application|Web]] | genre = {{Ubl|Pengedaran digital|Kedai aplikasi|[[Permainan mudah alih|Kedai permainan mudah alih]]|[[Ebook|eBook store]]|[[Video atas permintaan]] (until November 2021; moved to [[Google TV|Google TV]])|[[Kedai muzik dalam talian]] (sehingga Disember 2020; dihentikan dan digantikan oleh [[YouTube Music]])}} | website = {{URL|https://play.google.com}} }} '''Google Play''', juga dikenali sebagai '''Gedung Google Play''' atau '''Google Play Store''' dalam Bahasa Inggeris, dan dahulunya dikenali sebagai Android Market, ialah perkhidmatan pengedaran digital yang dikendalikan dan dibangunkan oleh [[Google]]. Ia berfungsi sebagai gedung aplikasi rasmi untuk peranti diperakui yang berjalan pada sistem pengendalian [[Android (sistem pengendalian)|Android]] dan terbitannya, serta [[Chrome OS|ChromeOS]], yang membolehkan pengguna menyemak imbas dan [[Muat turun digital|memuat turun]] aplikasi yang dibangunkan dengan [[Android SDK|kit pembangunan perisian Android]] dan diterbitkan melalui Google. Google Play juga telah berfungsi sebagai kedai [[Media digital|media digital]], dengan ia menawarkan pelbagai media untuk pembelian (serta perkara tertentu yang tersedia secara percuma) seperti [[Buku|buku]], [[Filem|filem]], [[Single|single muzik]], [[Rancangan televisyen|program televisyen]] dan [[Permainan video|permainan video]]. Kandungan yang telah dibeli di [[Google TV]] dan [[Google Play Books]] boleh diakses pada [[Pelayar web|penyemak imbas web]] (seperti, contohnya, [[Google Chrome]]) dan melalui apl Android dan [[iOS]] tertentu. [[Google Account]] individu boleh menampilkan koleksi bahan yang pelbagai untuk didengar, dibaca, ditonton atau berinteraksi dengannya. Sifat pelbagai perkara yang ditawarkan melalui perkhidmatan Google Play telah berubah dari semasa ke semasa memandangkan sejarah tertentu sistem pengendalian Android. Aplikasi boleh didapati melalui Google Play sama ada secara percuma atau dengan kos. Ia boleh dimuat turun terus pada peranti Android melalui apl mudah alih Google Play Store proprietari atau dengan menggunakan aplikasi itu ke peranti daripada tapak web Google Play. Aplikasi yang menggunakan keupayaan perkakasan peranti boleh disasarkan kepada pengguna peranti dengan komponen perkakasan tertentu, seperti penderia gerakan (untuk permainan bergantung kepada gerakan) atau kamera menghadap ke hadapan (untuk panggilan video dalam talian). Gedung Google Play mempunyai lebih 82 bilion muat turun apl pada 2016 dan lebih 3.5 juta apl diterbitkan pada 2017,<ref name="3.5 million apps">{{Cite web |title=Google Play Store: number of apps 2024 |url=https://www.statista.com/statistics/266210/number-of-available-applications-in-the-google-play-store/ |access-date=2025-07-03 |website=Statista |language=en}}</ref> manakala selepas pembersihan apl, ia kembali kepada lebih 3 juta.<ref name="3 million apps">{{cite web|title=Number of Android applications on the Google Play store|url=https://www.appbrain.com/stats/number-of-android-apps|access-date=2020-08-12|website=appbrain.com|language=en|archive-date=February 10, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170210051327/https://www.appbrain.com/stats/number-of-android-apps|url-status=live}}</ref> Ia telah menjadi subjek pelbagai isu berkaitan keselamatan, di mana [[Perisian perosak|perisian hasad]] telah diluluskan dan dimuat naik ke kedai dan dimuat turun oleh pengguna, dengan tahap keterukan yang berbeza-beza. Google Play telah dilancarkan pada 6 Mac 2012, menghimpunkan Android Market, [[Google Play Music|Google Music]], Google Movies dan Google Books di bawah satu jenama, menandakan peralihan dalam strategi pengedaran digital Google. Berikutan penjenamaan semula mereka, Google telah mengembangkan sokongan geografi untuk setiap perkhidmatan. Sejak 2021, Google telah menghentikan jenama Play secara beransur-ansur: [[Google Play Newsstand]] telah dihentikan dan digantikan dengan [[Google News]], Google Play Music telah dihentikan dan digantikan oleh YouTube Music pada 3 Disember 2020 dan [[Google TV (perkhidmatan)|Filem & TV]] Play telah dijenamakan semula sebagai Google TV pada 11 November 2021. == Ketersediaan == Pengguna di luar negara / wilayah yang disenaraikan di bawah hanya mempunyai akses kepada aplikasi dan permainan percuma melalui Google Play. [[File:Availability of Google Play in the World.svg|alt=Map of global availability of Google Play|thumb|600px|Ketersediaan global Google Play]] {| class="wikitable sortable" |- ! rowspan = "2" |Negara/Wilayah ! colspan = "2" |Aplikasi dan permainan berbayar ! rowspan = "2" |Peranti ! rowspan = "2" |Majalah ! rowspan = "2" |Buku ! colspan = "2" |Filem & TV ! colspan = "2" |Muzik |- ! Pembeli dapat membeli <ref>{{cite web|url=https://support.google.com/googleplay/answer/143779|title=Paid App Availability|publisher=Google Play Help}} </ref> ! Pengembang dapat menjual <ref>{{cite web|url=http://support.google.com/googleplay/android-developer/answer/150324?hl=en-GB|title=Supported locations for merchants|publisher=Google Play Help}} </ref> ! Filem ! TV ! Standard ! Semua akses |- ! scope="row" | {{ALB}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{ALG}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{ANG}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{ATG}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{flag|Argentina}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{ARM}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{ARU}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{flag|Australia}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{AUT}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{AZE}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{BHS}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{BHR}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{BGD}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{BLR}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{BEL}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{BLZ}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{BEN}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{BOL}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{BIH}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{BWA}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{BRA}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{BGR}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{BFA}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{KHM}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{CMR}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{CAN}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{CPV}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{CHL}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{CHN}} | {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{COL}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{CRI}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{HRV}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{CYP}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{CZE}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{DNK}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{DOM}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{ECU}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{EGY}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{SLV}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{EST}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{FJI}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{FIN}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{FRA}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{GAB}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{GER}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{GHA}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{GRC}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{GTM}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{GNB}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{HTI}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{HND}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{HKG}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{HUN}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{ISL}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{IND}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{IDN}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{IRL}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{ISR}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{ITA}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{CIV}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{JAM}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{JPN}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{JOR}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{KAZ}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{KEN}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{KWT}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{KGZ}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{LAO}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{LVA}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{LBN}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{LIE}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{LTU}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{LUX}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{MAC}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{MKD}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{MAS}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{MLI}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{MLT}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{MUS}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{MEX}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{MDA}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{MAR}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{MOZ}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{NAM}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{NPL}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{flag|Belanda}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{ANT}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{flag|New Zealand}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{NIC}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{NER}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{NGA}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{NOR}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{OMN}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{PAK}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{PAN}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{PNG}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{PRY}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{PER}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{PHL}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{flag|Poland}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{PRT}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{flag|Qatar}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{ROM}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{RUS}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{RWA}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{KSA}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{flag|Senegal}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{SRB}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{SGP}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{SVK}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{SVN}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{ZAF}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{KOR}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{flag|Sepanyol}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{LKA}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{SWE}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{CHE}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{TWN}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{TJK}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{TZA}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{THA}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{TGO}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{TTO}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{TUN}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{TUR}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{TKM}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{UGA}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{UKR}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{UAE}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{flag|United Kingdom}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{USA}}{{efn|termasuk [[Puerto Rico]], [[American Samoa]], [[Guam]], the [[Marshall Islands]], the [[Northern Mariana Islands]], [[Palau]], dan [[United States Virgin Islands|US Virgin Islands]] untuk aplikasi berbayar sahaja}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{URY}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{flag|Uzbekistan}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{VEN}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} |- ! scope="row" | {{VNM}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{YEM}} | {{Yes}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{ZMB}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |- ! scope="row" | {{ZWE}} | {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} || {{Yes}} || {{No}} || {{No}} || {{No}} |} ==Catatan== ==Rujukan== {{reflist|30em}} ==Pautan luar== {{commons category}} * {{official website|https://play.google.com/store}} * {{Google|106886664866983861036|name=Google Play }} * [https://support.google.com/googleplay/answer/1727131 List of officially compatible devices] * [https://support.google.com/googleplay/answer/2843119 Country availability for apps & digital content] * {{Android|Computers/Software/Operating_Systems/Android/Markets|Android markets}} {{Google|state=collapsed}} {{Android|state=collapsed}} {{Digital distribution platforms|state=collapsed}} [[Kategori:Wikipedia App]] [[Kategori:Android (sistem pengendalian)]] [[Kategori:Perisian Android (sistem pengendalian)| ]] [[Kategori:Sumber e-buku]] [[Kategori:Pembekal e-buku]] [[Kategori:Perisian Google]] [[Kategori:Platform pengedaran perisian mudah alih]] [[Kategori:Kedai muzik dalam talian]] [[Kategori:Produk diperkenalkan pada 2008]] <!-- Can't get to work, Google Play drops out of category, (seemed meant for this)..: {{cl|Products introduced in 2008|[[Google Play]] (at the time named Android Market)}} --> nk2ahb273dtqmhizgrjnosyfunvzkne 0 771881 6844343 6779821 2026-05-08T19:38:13Z ~2026-28046-81 398916 6844343 wikitext text/x-wiki {{tidak disahkan}} {{Infobox Royalty|prince | name = Pengiran Muda 'Abdul Wakeel<br> عبدالوكيل | title = Duli Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Muda dari Brunei Darussalam | coronation = 1 Jun 2006 - kini | house = [[Sultan Brunei|Bolkiah]] | image = 111005-N-ZZ999-503.jpg | father = <small> *[[Hassanal Bolkiah|Sultan Haji Hassanal Bolkiah Muizzaddin Waddaulah]]<br /> (Ayah kandung)<br /> *Fairos Khan<br /> Abdul Hamid <br />(Ayah tiri) | mother = <small> *[[Azrinaz Mazhar Hakim]] <br />(Ibu kandung)<br /> *[[Raja Isteri Saleha|Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha]]<br />(Ibu tiri) | full name = Abdul Wakeel Ibni Hassanal Bolkiah | regnal name = Duli Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Muda 'Abdul Wakeel Ibni Sultan Haji Hassanal Bolkiah Muizzaddin Waddaulah | birth_name = 'Abdul Wakeel ibni Hassanal Bolkiah | birth_date = {{birth date|2006|6|1|df=yes}} (Umur {{age in years, months and days|2006|6|1|df=yes}}) | birth_place = [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei]] | death of date = | death of place = | date of burial = | place of burial = | religion = [[Islam]] | caption = Abdul Wakeel; 2011 }} ''Duli Yang Teramat Mulia Paduka Seri '''Pengiran Muda''''' '''<nowiki/>'Abdul Wakeel''''' '''ibni''' '''Sultan Haji Hassanal Bolkiah''''' '''''Muizzaddin Waddaulah''''' [http://pelitabrunei.gov.bn/Lists/Berita/NewDisplayForm.aspx?ID=12706], [[Jawi]]: '''دولي يڠ ترامت موليا ڤدوک سري ڤڠيرن مودا عبدالوكيل إبن كباوه دولي يڠ مها موليا ڤدوک سري بݢيندا سلطان حاج حسن البلقية معزالدين والدولة''' , (lahir pada {{birth date|2006|6|1|df=yes}} di [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei]]). Baginda merupakan anakanda pertama baginda berdua dan anakanda ke-11 baginda putera sulung kepada Sultan [[Hassanal Bolkiah]] dan bondanya adalah [[Azrinaz Mazhar Hakim]]. ==Pendidikan== International School Brunei (ISB) di Kampong Sungai Hanching Baginda telah berpindah ke Sekolah Antarabangsa Jerudong (Jerudong International School Brunei) Kelas 6W tahun 2017 - 2025. Di 2025, baginda lulus BTEC dalam bidang Kreatif Media (2 Distinctions & 1 Merit, UCAS 42 markah, AAC di A Level) di JIS. ==Kehidupan Diraja== ==Terasul dan gelaran== {{Kotak info gelaran hormat diraja | royal name = Pengiran Muda Negara Brunei Darussalam | image = [[Fail:Coat of arms of Brunei.svg|70px]] | dipstyle = Duli Yang Teramat Mulia Paduka Seri | offstyle = Tuanku | altstyle = Pengiran Muda }} Gelaran rasmi ialah Duli Yang Teramat Mulia Paduka Seri ''Pengiran Muda'' ''''Abdul Wakeel''' Ibni ''Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan'' '''Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah''' * ''''1 Jun 2006 - 26 September 2017''' : ''Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Muda'' ' Abdul Wakeel Ibni Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah. * '''26 September 2017 - ''Kini'' : ''Duli Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Muda''' 'Abdul Wakeel Ibni Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah. ==Kurniaan== Baginda telah dikurniakan: ===Darjah kebesaran negara=== * [[Fail:BRU Royal Family Order of the Crown of Brunei.svg|50px]] [[Darjah Kerabat Mahkota Brunei]] (DKMB). ==Rujukan== {{Reflist}} ==Pautan luar== {{S-start}} {{S-hou | [[Istana Nurul Iman]], [[Brunei]]|1 Jun|2006|||name= Duli Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Muda' Abdul Wakeel Ibni Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan Haji Hassanal Bolkiah}} {{S-roy|bn}} {{S-reg}} {{S-bef|before = Putera Abdul Mateen}} {{S-ttl|title = Pengiran Muda Brunei <br/> Kedudukan Ketujuh Senarai Pewaris Tahkta Brunei|years= 2006 - kini}} {{S-aft|after = Pengiran Muda Mohamed Bolkiah}} {{S-end}} {{Tunas}} [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Orang Brunei berketurunan Arab]] [[Kategori:Orang Brunei berketurunan Malaysia]] [[Kategori:Orang Brunei berketurunan Melayu]] [[Kategori:Kelahiran 2006]] 3ty2qvkuhz54dwt8mnxm30p9wol5a6m 0 800783 6844451 6549484 2026-05-09T02:57:15Z ~2026-27956-33 398933 /* */ 6844451 wikitext text/x-wiki {{for|kesinambungannya|Jurassic World: Fallen Kingdom}} {{Infobox film | name = Jurassic World | image = | caption = | alt = | director = [[Colin Trevorrow]] | producer = {{Plainlist| * [[Frank Marshall]] * Patrick Crowley }} | screenplay = {{Plainlist| * Rick Jaffa * Amanda Silver * [[Derek Connolly]] * Colin Trevorrow }} | story = {{Plainlist| * Rick Jaffa * Amanda Silver }} | based on = {{Based on|Watak|[[Michael Crichton]]}} | starring = {{Plainlist| * [[Chris Pratt]] * [[Bryce Dallas Howard]] * [[Vincent D'Onofrio]] * [[Ty Simpkins]] * [[Nick Robinson]] * [[Omar Sy]] * [[BD Wong]] * [[Irrfan Khan]] }} | music = [[Michael Giacchino]] | cinematography = [[John Schwartzman]] | editing = [[Kevin Stitt]] | studio = {{Plainlist| * [[Amblin Entertainment]] * [[Legendary Pictures]]}} | distributor = [[Universal Studios|Universal Pictures]] | released = <!--NOTE: Per Template:Infobox film instructions this parameter is only for international premiere (Belgium) and nation of origin (US) premiere-->{{Film date|2015|6|10|Belgium premiere<ref>{{cite web|url=http://www.allocine.fr/film/fichefilm_gen_cfilm=49319.html?nopub=1 |title=Jurassic World - released|publisher=[[AlloCiné|AlloCiné.fr]]|accessdate=June 6, 2015}}</ref>|2015|06|12|United States}} | runtime = 124 minit<!--Theatrical runtime: 124:13--><ref>{{cite web | url=http://www.bbfc.co.uk/releases/jurassic-world-film-0 | title=''JURASSIC WORLD'' (12A) | work=[[British Board of Film Classification]] | date=June 2, 2015 | accessdate=June 2, 2015}}</ref><ref>https://twitter.com/colintrevorrow/status/597077911175213056</ref> | country = Amerika Syarikat | language = Inggeris | budget = $150–180 juta<ref name="A2">{{cite web|url=http://www.hollywoodreporter.com/news/summer-box-office-whats-behind-790318|title=Summer Box Office: What's Behind Warner Bros.' Risky Move to Release Nine Movies|author=Pamela McClintock|work=[[The Hollywood Reporter]]|publisher=([[Prometheus Global Media]])|date=April 21, 2015|accessdate=April 21, 2015}}</ref> | gross = }} '''''Jurassic World''''' ialah sebuah filem cereka sains pengembaraan Amerika Syarikat 2015, filem keempat dalam [[Jurassic Park|siri filem ''Jurassic Park'']], dan yang pertama dalam trilogi ''Jurassic World'' yang dirancang. Ia diarahkan oleh [[Colin Trevorrow]], ditulis oleh [[Derek Connolly]] dan Trevorrow, diterbitkan oleh [[Frank Marshall]] dan Patrick Crowley, dan dibintangi oleh [[Chris Pratt]], [[Bryce Dallas Howard]], [[Vincent D'Onofrio]], [[Ty Simpkins]], [[Nick Robinson]], [[Omar Sy]], [[BD Wong]], dan [[Irrfan Khan]]. Berlatarkan 22 tahun selepas peristiwa ''Jurassic Park'', ''Jurassic World'' berlatarkan di pulau Amerika Tengah Isla Nublar yang sama, yang terletak di pantai Pasifik di [[Costa Rica]], di mana taman tema dinosaur diklon telah beroperasi selama hampir sedekad. Taman itu menjadi huru-hara apabila dinosaur yang dihasilkan secara genetik melarikan diri dari kandangnya dan mengamuk. [[Universal Pictures]] bertujuan untuk memulakan penerbitan filem Jurassic Park keempat pada tahun 2004 untuk keluaran pada pertengahan 2005 namun ia terhenti sementara skrip menjalani beberapa semakan. Berikutan cadangan daripada penerbit eksekutif [[Steven Spielberg]], penulis Rick Jaffa dan Amanda Silver meneroka idea sebuah taman dinosaur berfungsi. Sebaik sahaja Trevorrow diupah sebagai pengarah pada tahun 2013, beliau mengikuti idea yang sama sambil membangun skrip baru bersama Derek Connolly. Penggambaran dijalankan dari April hingga Ogos 2014 di [[Louisiana]] dan [[Hawaii]]. Dinosaur dicipta oleh [[Industrial Light & Magic]] menggunakan CGI dan oleh Legacy Effects menggunakan animatron bersaiz hidup. Penerbitan filem ini siap sepenuhnya pada Mei 2015, dan ''Jurassic World'' telah dikeluarkan di lebih dari 60 buah negara bermula pada 10 Jun 2015. Selepas hujung minggu pembukaan yang memecahkan rekod di mana ia menjadi filem pertama yang melebihi $ 500 juta,<ref>{{cite web|last=Acuna|first=Kirsten|title='Jurassic World' is the first movie ever to crack $500 million in its opening weekend|url=http://www.businessinsider.com/jurassic-world-worldwide-box-office-opening-weekend-2015-6?_ga=2.114579271.1132107499.1517455648-1977927302.1517455648|website=Business Insider|accessdate=January 31, 2018|date=June 14, 2015}}</ref> ''Jurassic World'' menghasilkan $1.6 bilion dalam pendapatan pecah panggunng, menduduki tempat keenam di kalangan filem paling tinggi sepanjang zaman. Filem ini mempunyai penilaian kelulusan 72% di [[Rotten Tomatoes]], yang menyebutnya "menghiburkan". Ia juga merupakan filem kedua tertinggi pada tahun 2015 dan yang paling tinggi dalam francais. Tambahan pula, ia merupakan filem terhebat tertinggi yang pernah dikeluarkan oleh Universal Pictures yang tidak disesuaikan untuk inflasi.<ref>{{cite web|url=https://www.boxofficemojo.com/studio/chart/?studio=universal.htm|title=''Box Office by Studio: Universal''|website=boxofficemojo.com|accessdate=January 21, 2019|archive-date=2016-02-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20160209072428/http://www.boxofficemojo.com/studio/chart/?studio=universal.htm|url-status=dead}}</ref> Filem susulannya bertajuk ''[[Jurassic World: Fallen Kingdom]]'' dikeluarkan pada Jun 2018. Sebuah siri animasi berdasarkan filem itu dijadualkan untuk keluaran 2020 di [[Netflix]]. Siaran serentak di Saluran [[HBO Asia]], [[Astro RIA]], [[Astro Citra]],[[Astro Mustika HD]], [[Astro Showcase]] dan [[Astro Showtime]]. ==Plot== Zach dan Gray Mitchell bercuti untuk melawat ke Jurassic World, di mana taman tema dinosaur itu terletak di Isla Nublar. Makcik mereka Claire Dearing adalah seorang pengurus operasi untuk cuti musim sejuk. Dia menugaskan pembantunya bernama Zara sebagai penjagaan Zach dan Gray, namun mereka berdua mengelak dari Zara dan mereka meneroka sendiri. Di tempat lain di pulau itu, veteran [[Tentera Laut Amerika Syarikat|Tentera Laut]] dan ahli etologi Owen Grady telah melatih skuad empat [[Velociraptor]] iaitu Blue, Charlie, Delta, dan Echo, dan dia menyelidik kecerdasan mereka. Berdasarkan keupayaan raptor untuk mengikut arahan, ketua keselamatan InGen Vic Hoskins percaya bahawa haiwan itu boleh dipersenjatai, idea Owen dan pembantunya Barry menentang keras. Sebelum pembukaannya, Claire dan pemilik taman Simon Masrani meninjau tarikan terbaharu taman itu ialah Indominus rex, dinosaur transgenik yang dicipta oleh pakar genetik Dr. Henry Wu. Masrani menugaskan Owen untuk menilai keselamatan kandang. Owen memberi amaran kepada Claire bahawa Indominus tidak mempunyai kemahiran sosial, menjadikan ianya berbahaya dan tidak dapat diramalkan. Apabila Indominus kelihatan melarikan diri dari perkarangannya, Owen dan dua pekerja taman memasuki kandang. Indominus yang boleh [[Penyamaran|menyamarkan]] dirinya dan menutupi ciri panasnya, tiba-tiba ia muncul dan membaham dua tentera lelaki yang lain namun Owen berjaya menyelamatkan diri dari kejadian itu. Walau bagaimanapun, Indominus melarikan diri dari paddocknya dan ke kawasan pedalaman pulau itu. Menyedari bahawa ia sangat ganas dan bijak, Owen menasihatkan Masrani supaya spesimen itu akan dimusnahkan. Tetapi untuk melindungi pelaburan syarikatnya, Masrani menghantar unit khusus untuk menundukkannya dengan senjata yang tidak boleh membawa maut supaya ia dapat dikembalikan dengan selamat ke paddocknya. Selepas unit itu disembelih, Claire mengarahkan pemindahan sektor utara pulau itu manakala Masrani merenung amaran Owen dan menerima Wu. Semasa meneroka taman dengan kenderaan pelancongan, Zach dan Gray memasuki kawasan larangan. Indominus tiba dan cuba memusnahkan kenderaan itu, tetapi mereka berdua berjaya melarikan diri dari membahamnya. Mereka menemui runtuhan pusat pelawat Jurassic Park yang asal, membaiki sebuah SUV Jeep Wrangler yang lama, dan memandu kembali ke pusat peranginan taman. Semasa Claire dan Owen mencari Zach dan Gray, mereka juga hampir tidak melarikan diri dari Indominus. Masrani dan dua tentera memburunya dengan helikopter, tetapi ia memecah masuk ke dalam kandang burung di taman itu. [[Pteranodon]] dan Dimorphodon, terkejut dengan Indominus, melarikan diri dari kandang burung dan terbang ke helikopter Masrani, mengakibatkan helikopter yang dia mengawal terhempas dan membunuh penumpang-penumpangnya. Owen dan Claire berkumpul ke resort, dan semua dinosaur menyerang semua orang, termasuk Zara yang kemudiannya dibaham oleh [[Mosasaurus]]. Zach dan Gray menemui Owen dan Claire di resort ketika anggota bersenjata menembak jatuh pterosaurus. Dengan mengandaikan arahan, Hoskins memerintahkan raptor digunakan untuk menjejaki Indominus, kemudian Owen dengan berat hati mematuhi dan mempelopori serangan dengan raptor. Setelah menemuinya, dinosaur mula berkomunikasi sesama mereka. Owen menyedari bahawa Indominus mempunyai Velociraptor [[DNA]], dan ia merampas perintah Owen terhadap raptor, menjadi [[Tatatingkat kedominanan|alpha]] baharu kumpulan itu. Seorang askar menembak Indominus, tetapi ia melarikan diri. Para raptor menyembelih kebanyakan askar, manakala Charlie terbunuh dalam kekacauan itu. Hoskins memindahkan Dr. Wu dan embrio dinosaur dari pulau itu untuk melindungi penyelidikannya. Owen, Claire, Zach dan Gray menemui Hoskins di makmal untuk mendapatkan lebih banyak embrio, tetapi Delta memecah masuk dan membunuhnya. Owen memulihkan ikatannya dengan tiga raptor yang masih hidup sebelum Indominus muncul semula. Mereka menyerang hibrid dinosaur, tetapi Delta dan Echo terbunuh manakala Blue tidak sedarkan diri. Claire melepaskan [[Tyrannosaurus|Tyrannosaurus rex]] taman itu{{efn|Di luar skrin, Tyrannosaurus rex ini dikenal pasti sebagai individu yang sama dari filem tahun 1993 ''[[Jurassic Park (filem)|Jurassic Park]]'' dan dikenali sebagai Rexy.<ref>{{cite web |last=Scott |first=Ryan |title=Jurassic Park T-Rex Has a Name and It's Not Rexy |url=https://movieweb.com/jurassic-park-t-rex-name-roberta/ |work=MovieWeb |date=13 Disember 2018 |access-date=20 Oktober 2024}}</ref>}} dari paddocknya dan memikatnya untuk berperang dengan Indominus. Indominus akhirnya mendapat kelebihan berbanding Tyrannosaurus sehingga Blue pulih dan menyertai pertempuran. Mereka berdua berusaha untuk menenggelamkan Indominus sehingga ia terkurung di pinggir lagun, di mana ia diseret ke bawah air oleh Mosasaurus. Pelawat-pelawat di pulau yang terselamat dipindahkan, dan pulau itu terbiar sekali lagi. Zach dan Gray bersatu semula dengan ibu bapa kandung mereka, manakala Owen dan Claire memutuskan untuk tinggal bersama. ==Pelakon== * [[Chris Pratt]] sebagai Owen Grady * [[Bryce Dallas Howard]] sebagai Claire Dearing * Vincent D'Onofrio sebagai Vic Hoskins * Ty Simpkins sebagai Gray Mitchell * [[Nick Robinson]] sebagai Zach Mitchell * [[Omar Sy]] sebagai Barry Sembène * [[BD Wong]] sebagai Dr. Henry Wu * [[Irrfan Khan]] sebagai Simon Masrani * Jake Johnson sebagai Lowery Cruthers * Lauren Lapkus sebagai Vivian * Brian Tee sebagai Hamada * Katie McGrath sebagai Zara * [[Judy Greer]] sebagai Karen Mitchell * Andy Buckley sebagai Scott Mitchell Selain itu, [[Jimmy Fallon]] dan Jimmy Buffett muncul dalam kameo sebagai diri mereka sendiri, manakala penerbit filem itu, Patrick Crowley, memainkan watak pengajar penerbangan Masrani. Colin Trevorrow secara ringkas memberikan suara Encik DNA, heliks DNA animasi yang menerangkan teknologi taman kepada pelawat, watak yang disuarakan oleh Greg Burson dalam ''Jurassic Park''. [[Brad Bird]] menyediakan kameo suara sebagai juruhebah monorel taman Jack Horner, penasihat teknikal filem itu, turut membuat penampilan kameo. Eric Edelstein muncul sebentar sebagai penyelia paddock. Gambar [[Jeff Goldblum]] digunakan untuk mewakili wataknya Doktor Ian Malcolm pada kulit belakang buku. ==Nota== {{Notelist}} ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== {{Wikiquote}} {{Commons category}} * {{Official website|http://www.jurassicworldmovie.com}} * {{Rotten Tomatoes|jurassic_world}} * [http://www.masraniglobal.com/ Masrani Global Corporation (fictional) website] * {{IMDb title|0369610|Jurassic World}} * [http://www.jurassicworld.org/ ''Jurassic World'' News & Updates] * [http://uk.jurassicworldintl.com Official UK ''Jurassic World'' International website] * {{Youtube|RFinNxS5KN4|''Jurassic World'' Trailer}} {{Jurassic Park}} [[Kategori:Filem Amerika Syarikat tahun 2015]] 77el1q11duf94p8iwz724dbouwls2oa 0 808270 6844288 5265668 2026-05-08T16:05:08Z Muhd Aiman65 112078 6844288 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Nicolás Otamendi | image = [[File:Nicolás Otamendi 2015 (cropped).jpg|250px]] | image_size = | caption = Otamendi bermain untuk [[Valencia CF|Valencia]] pada tahun 2015 | fullname = Nicolás Hernán Gonzalo Otamendi | birth_date = {{birth date and age|1988|2|12|df=y}} | birth_place = [[Buenos Aires]], Argentina | height = {{height|m=1.83}}<ref>{{cite news|title=PLAYER PROFILE – Nicolás Otamendi|url=http://en.valenciacf.com/ver/36643/nicolas-otamendi.html?temporada=2014|publisher=Valencia CF Official webpage|accessdate=20 June 2015|archive-date=2015-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20150321053608/http://en.valenciacf.com/ver/36643/nicolas-otamendi.html?temporada=2014|url-status=dead}}</ref> | position = [[Pertahanan (bola sepak)|Pertahanan]] | currentclub = [[S.L. Benfica|Benfica]] | clubnumber = 30 | youthyears1 = 1995–2007 | youthclubs1 = [[Club Atlético Vélez Sarsfield|Vélez Sarsfield]] | years1 = 2007–2010 | clubs1 = [[Club Atlético Vélez Sarsfield|Vélez Sarsfield]] | caps1 = 40 | goals1 = 1 | years2 = 2010–2014 | clubs2 = [[FC Porto|Porto]] | caps2 = 77 | goals2 = 7 | years3 = 2014–2015 | clubs3 = [[Valencia CF|Valencia]] | caps3 = 35 | goals3 = 6 | years4 = 2014 | clubs4 = → [[Clube Atlético Mineiro|Atlético Mineiro]] (pinjam) | caps4 = 5 | goals4 = 0 | years5 = 2015–2020 | clubs5 = [[Manchester City F.C.|Manchester City]] | caps5 = 136 | goals5 = 8 | years6 = 2020– | clubs6 = [[S.L. Benfica|Benfica]] | caps6 = 177 | goals6 = 12 | nationalyears1 = 2009– | nationalteam1 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Argentina|Argentina]] | nationalcaps1 = 130 | nationalgoals1 = 8 | club-update = 20:17, 2 Mei 2026 (UTC) | nationalteam-update = 31 Mac 2026 }} '''Nicolás Hernán Gonzalo Otamendi''' (lahir 12 Februari 1988) ialah pemain [[bola sepak]] profesional Argentina yang bermain untuk kelab Portugal, [[SL Benfica|Benfica]] dan [[Pasukan bola sepak kebangsaan Argentina|pasukan kebangsaan Argentina]] di posisi [[Pertahanan (bola sepak)|pertahanan]]. ==Karier kelab== ===Vélez=== Otamendi membuat penampilan pertamanya dalam [[Argentine Primera División|Primera División]] untuk [[Club Atlético Vélez Sarsfield]] pada 10 Mei 2008 dimana mereka menang 2–1 ke atas [[Rosario Central]] untuk pertandingan Clausura tournament.<ref name=Nacion>{{cite web|url=http://www.lanacion.com.ar/nota.asp?nota_id=1122686|title=Nicolás Otamendi: "El de Vélez es un grupo con hambre"|trans_title=Nicolás Otamendi: "Vélez is a hungry group"|publisher=[[La Nación (Argentina)|La Nación]]|language=Spanish|date=28 April 2009|accessdate=2 October 2009}}</ref> Otamendi menjaringkan gol profesional pertamanya semasa Apertura 2009, di mana Vélez menang 3–1 ke atas [[Arsenal de Sarandí]]. Pada musim itu, dia juga membuat penampilan pertamanya dalam pertandingan kelab antarabangsa iaitu [[Copa Sudamericana]]. ===Porto=== Pada 23 Ogos 2010, Otamendi berpindah ke kelab Portugal, [[FC Porto]] dengan yuran [[Euro|€]]4 juta, menandatangani kontrak lima tahun&nbsp;–<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefaeuropaleague/news/newsid=1517284.html|title=Porto sign Argentina defender Otamendi|publisher=UEFA.com|date=23 August 2010|accessdate=25 August 2010}}</ref> Vélez juga mengekalkan 50% hak pendaftarannya, dengan pemain itu mempunyai harga yang ditetapkan iaitu €4 juta lagi yang mesti dipenuhi oleh Porto sebelum bulan September 2011.<ref>{{cite news|url=http://www.fcporto.pt/IncFCP/PDF/Investor_Relations/FactosRelevantes/CompraOtamendi23082010.pdf|title=Acordo de princípio para a compra do jogador Otamendi|trans_title=Negotiations for acquisition of player Otamendi|publisher=FC Porto|language=Portuguese|date=23 August 2010|accessdate=|format=PDF}}</ref> Dia menjaringkan gol dalam perlawanan pertamanya di mana mereka menang 2–0 ke atas [[S.C. Olhanense]],<ref>{{cite web|url=http://www.portugoal.net/index.php/more-liga-sagres-news/16655-can-anybody-stop-this-dragon|title=Can anybody stop this Dragon?|publisher=PortuGOAL|date=26 September 2010|accessdate=9 November 2012}}</ref> mengakhiri musim pertamanya dengan membuat 15 penampilan dan menjaringkan lima gol. Dia bermain dalam 40 perlawanan rasmi pada musim 2011–12 dan membantu pasukannya memenangi dua kejuaraan utama. ===Valencia=== Pada 5 Februari 2014, Otamendi dijual kepada [[Valencia CF]] dengan harga €12 juta, menandatangani kontrak lima tahun bermula 1 Julai.<ref>{{cite news|url=http://www.insidespanishfootball.com/97018/valencia-confirm-signing-of-nicolas-otamendi/|title=Valencia confirm signing of Nicolás Otamendi|publisher=Inside Spanish Football|date=5 February 2014|accessdate=6 February 2014|archive-date=2014-02-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20140206011550/http://www.insidespanishfootball.com/97018/valencia-confirm-signing-of-nicolas-otamendi/|url-status=dead}}</ref> Dia kemudiannya dipinjamkan kepada [[Clube Atlético Mineiro]] di [[Brazil]].<ref>{{cite news|url=http://www.goal.com/es/news/21/fichajes/2014/02/07/4603034/nicolas-otamendi-jugar%C3%A1-en-atl%C3%A9tico-mineiro-cedido-por-el|title=Nicolas Otamendi jugará en Atlético Mineiro cedido por el Valencia|trans_title=Nicolas Otamendi will play in Atlético Mineiro loaned by Valencia|publisher=Goal.com|language=Spanish|date=7 February 2014|accessdate=14 February 2014}}</ref> Otamendi membuat penampilan pertamanya dalam liga teratas Sepanyol pada 23 Ogos 2014 ketika pasukannya seri 1–1 dengan [[Sevilla FC]].<ref>{{cite web|url=http://www.marca.com/eventos/marcador/futbol/2014_15/primera/jornada_1/sev_val/|title=Punto de fe del Valencia|trans_title=Valencia point of faith|publisher=[[Marca (newspaper)|Marca]]|language=Spanish|date=23 August 2014|accessdate=3 September 2014}}</ref> Dia menjaringkan gol pertama untuk kelab barunya pada 4 Oktober, membantu mereka menang 3–1 ke atas [[Atlético Madrid]].<ref>{{cite web|url=http://www.superdeporte.es/valencia/2014/10/02/valencia-atletico-madrid-partido-directo-tv-online/236350.html|title=El Valencia derroca al campeón|trans_title=Valencia knocks champion out|publisher=Super Deporte|language=Spanish|date=4 October 2014|accessdate=4 October 2014}}</ref> Pada 4 Januari 2015, Otamendi menjaringkan gol kemenangan 2-1 Valencia ke atas [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]], mengakhiri rekod 22 kemenangan berturut-turut kelab itu.<ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30673410|title=Valencia 2–1 Real Madrid|publisher=[[BBC Sport]]|last1=Oliver|first1=Pete|date=4 January 2015|accessdate=4 January 2015}}</ref> Selepas membantu ''Los Che'' layak ke Liga Juara-Juara buat kali pertama dalam tempoh empat tahun, dia merupakan satu-satunya pemain Valencia yang dinamakan dalam Pasukan Tahunan La Liga.<ref>{{cite news|last1=Skinner|first1=Adam|title=Cristiano Ronaldo and Lionel Messi lead La Liga team of the year... but there's no place for Gareth Bale after disappointing season|url=http://www.dailymail.co.uk/sport/football/article-3126163/Lionel-Messi-Cristiano-Ronaldo-lead-La-Liga-team-year-Gareth-Bale-misses-out.html|accessdate=24 June 2015|work=[[Daily Mail]]|date=17 June 2015}}</ref> ===Manchester City=== Pada 20 Ogos 2015, Otamendi menyertai kelab [[Liga Perdana Inggeris]], [[Manchester City F.C.|Manchester City]] dengan harga £28.5 juta, naik ke £32 juta, menandatangani kontrak lima tahun.<ref>{{cite news|url=http://www.mcfc.com/News/Team-news/2015/August/Manchester-City-sign-Nicolas-Otamendi-from-Valencia/1439913882|title=Nicolas Otamendi joins City|publisher=[[MCFC]]|date=20 August 2015 |accessdate=20 August 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/34002463|title=Nicolas Otamendi: Manchester City sign £32m Argentina defender|publisher=BBC Sport|date=20 August 2015 |accessdate=20 August 2015}}</ref> ==Karier antarabangsa== [[File:Nicolás Otamendi.jpg|thumbnail|Otamendi bermain untuk [[Pasukan bola sepak kebangsaan Argentina|Argentina]] pada tahun 2009]] Pada bulan April 2009, Otamendi telah dipanggil ke [[Pasukan bola sepak kebangsaan Argentina|pasukan kebangsaan Argentina]] oleh jurulatih, [[Diego Maradona]] untuk perlawanan persahabatan menentang [[Pasukan bola sepak kebangsaan Panama|Panama]].<ref>{{cite web|url=http://www.ole.clarin.com/notas/2009/04/17/seleccion/01899938.html|title=Bocación local|trans_title=Local bocation|publisher=[[Olé (sports newspaper)|Olé]]|language=Spanish|date=17 April 2009|accessdate=2 October 2009|archive-date=2009-04-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20090420150318/http://www.ole.clarin.com/notas/2009/04/17/seleccion/01899938.html|url-status=dead}}</ref> Ketika dia dipilih, dia hanya baru bermain 11 perlawanan profesional.<ref name=Nacion/> Dia membuat penampilan pertamanya pada 20 Mei dimana mereka menang 3–1 . Pada 19 Mei 2010, Otamendi disenaraikan dalam skuad 23 pemain Argentina untuk [[Piala Dunia FIFA 2010]].<ref>{{cite web|url=http://www.ole.com.ar/mundial/argentina/Maradona_0_264573643.html|title=¡Acá están, estos son!|trans_title=These are the guys!|publisher=Olé|language=Spanish|date=19 May 2010|accessdate=19 May 2010}}</ref> Otamendi menjaringkan gol pertamanya untuk Argentina pada 2 September 2011 ketika kemenangan 1–0 ke atas [[Pasukan bola sepak kebangsaan Venezuela|Venezuela]] di [[Kolkata]].<ref name="goal1">{{cite news|url=http://www.elcomercio.com/deportes/futbol/Argentina-Sabella-comienza-Venezuela-Calcuta_0_547145327.html|title=La Argentina de Sabella comienza con victoria ante Venezuela en Calcuta|trans_title=Sabella's Argentina starts with win against Venezuela in Kolkata|publisher=El Comercio|language=Spanish|date=2 September 2011|accessdate=1 February 2014}}</ref> Selepas tidak disenaraikan dalam skuad Argentina untuk [[Piala Dunia FIFA 2014]],<ref>{{cite news|url=http://www.fifa.com/world-match-centre/news/newsid/248/732/7/|title=Otamendi making the most of every opportunity|date=3 December 2014|work=FIFA}}</ref> Otamendi dipilih oleh [[Gerardo Martino]] untuk [[Copa América 2015]].<ref>{{cite news|url=http://canchallena.lanacion.com.ar/1796405-gerardo-martino-confirmo-la-lista-de-23-convocados-y-mantuvo-a-casco-para-la-copa-america|title=Gerardo Martino confirmó la lista de 23 convocados y mantuvo a Casco para la Copa América|trans_title=Gerardo Martino confirmed list of 23 selected and kept Casco for the Copa América|publisher=[[La Nación]]|language=Spanish|date=27 May 2015|accessdate=27 May 2015}}</ref> ==Statistik== ===Kelab=== {{updated|23 Mei 2015}}<ref>{{cite web|url=http://uk.soccerway.com/players/nicolas-otamendi/66411/|title=N. Otamendi|publisher=Soccerway|accessdate=1 February 2014}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center" |- !rowspan=2 width=140|Kelab !rowspan=2|Musim !colspan=3|Liga !colspan=2|Piala !colspan=2|Benua !colspan=2|Lain-lain !colspan=2|Jumlah |- !width=110|Divisyen !width=40|Kmncln !width=40|Gol !width=40|Kmncln !width=40|Gol !width=40|Kmncln !width=40|Gol !width=40|Kmncln !width=40|Gol !width=40|Kmncln !width=40|Gol |- | rowspan=5|[[Club Atlético Vélez Sarsfield|Vélez Sarsfield]] |2007–08 |rowspan="4"|[[Argentine Primera División|Primera División]] |1||0||colspan="2"|–||0||0||colspan="2"|–||1||0 |- |2008–09 |18||0||colspan="2"|–||0||0||colspan="2"|–||18||0 |- |2009–10 |19||1||colspan="2"|–||14||0||colspan="2"|–||33||1 |- |2010–11 |2||0||colspan="2"|–||0||0||colspan="2"|–||2||0 |- !colspan=2|Jumlah ! 40!!1!!colspan="2"|–!!14!!0!!colspan="2"|–!!54!!1 |- |rowspan="5" valign="center"|[[FC Porto|Porto]] |2010–11 |rowspan="4"|[[Primeira Liga]] |15||5||2||0||13||1||2||0||32||6 |- |2011–12 |20||2||1||0||6||0||2||0||29||2 |- |2012–13 |29||0||2||0||8||0||3||1||42||1 |- |2013–14 |13||0||2||1||4||0||0||0||19||1 |- !colspan=2|Jumlah !77!!7!!7!!1!!31!!1!!7!!1!!122!!10 |- |[[Clube Atlético Mineiro|Atlético-MG]] |2014 |[[Campeonato Brasileiro Série A|Série A]] |5||0||0||0||7||0||7||1||19||1 |- |rowspan="3" valign="center"|[[Valencia CF|Valencia]] |2013–14 |rowspan="2"|[[La Liga]] |0||0||0||0||0||0||0||0||0||0 |- |2014–15 |35||6||3||0||colspan="2"|—||0||0||38||6 |- !colspan=2|Jumlah !35!!6!!3!!0!!0!!0!!0!!0!!38!!6 |- |rowspan="2" valign="center"|[[Manchester City F.C.|Manchester City]] |2015–16 |[[Liga Perdana Inggeris]] |0||0||0||0||0||0||0||0||0||0 |- !colspan=2|Jumlah !0!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!0 |- ! colspan=3 | Jumlah karier !159!!15!!10!!1!!52!!1!!14!!2!!235!!18 |} ==Kejayaan== ===Kelab=== <ref>{{cite web|url=http://uk.soccerway.com/players/nicolas-otamendi/66411/|title=N. Otamendi – Trophies|publisher=Soccerway|accessdate=14 February 2014}}</ref> ;Vélez *[[Argentine Primera División]]: Clausura 2009 ;Porto *[[Primeira Liga]]: 2010–11, 2011–12, 2012–13 *[[Taça de Portugal]]: 2010–11 *[[Liga Europa UEFA]]: 2010–11 *[[Supertaça Cândido de Oliveira]]: 2011, 2012, 2013 *[[Piala Super UEFA]]: Naib-juara 2011 *[[Taça da Liga]]: Naib-juara 2012–13 ===Antarabangsa=== ;Argentina *[[Copa América]]: Naib-juara [[Copa América 2015|2015]] ===Individu=== *Pasukan Tahunan Amerika Selatan: 2009 *Pasukan Musim [[La Liga]]: 2014–15<ref>{{cite web |title=The 2014/15 Liga BBVA Ideal XI |url=http://www.laliga.es/en/news/the-201415-liga-bbva-ideal-xi |publisher=LFP |date=15 June 2015 |accessdate=17 June 2015}}</ref> *Pasukan Pertandingan [[Copa América]]: [[Copa América 2015|2015]] ==Rujukan== {{reflist|30em}} ==Pautan luar== {{commons category}} *[http://www.velezsarsfield.com.ar/futbol/plantel/perfil/9-notamendi.shtml Profil rasmi Vélez Sarsfield] {{es icon}} *[http://www.futbolxxi.com/Futbolista.aspx?ID=13805&SEOFutbolista=Otamendi+Nicolas+Hernan Statistik Liga Argentina] {{es icon}} *{{NFT player|pid=31477}} *{{FIFA player|310116}} {{Skuad S.L. Benfica}} {{Navboxes colour|title= Skuad Argentina|bg= #75aadb|fg= white|bordercolor= silver|list1= {{Skuad Argentina Piala Dunia FIFA 2010}} {{Skuad Argentina Copa América 2015}} {{Skuad Argentina Copa América Centenario}} {{Skuad Argentina Piala Dunia FIFA 2018}} {{Skuad Argentina Copa América 2019}} {{Skuad Argentina Copa América 2021}} {{Skuad Argentina Piala Dunia FIFA 2022}} {{Skuad Argentina Copa América 2024}} }} {{Persondata | NAME = Otamendi, Nicolás | ALTERNATIVE NAMES = Otamendi, Nicolás Hernán Gonzalo | SHORT DESCRIPTION = Pemain bola sepak Argentina | DATE OF BIRTH = 12 Februari 1988 | PLACE OF BIRTH = Buenos Aires, Argentina | DATE OF DEATH = | PLACE OF DEATH = }} [[Category:Kelahiran 1988]] [[Category:Orang hidup]] [[Category:Pemain bola sepak Argentina]] [[Category:Pemain pertahanan (bola sepak)]] [[Category:Pemain Club Atlético Vélez Sarsfield]] [[Category:Pemain FC Porto]] [[Category:Pemain La Liga]] [[Category:Pemain Valencia CF]] [[Category:Pemain Manchester City F.C.]] [[Kategori:Pemain SL Benfica]] [[Category:Pemain Clube Atlético Mineiro]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2010]] [[Category:Pemain Copa América 2015]] [[Category:Pemain Copa América Centenario]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2018]] [[Category:Pemain Copa América 2019]] [[Category:Pemain Copa América 2021]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2022]] [[Category:Pemain Copa América 2024]] kgnknfqvylosj6c7m8od14mmd46jifb 0 828245 6844285 5653470 2026-05-08T15:59:34Z Muhd Aiman65 112078 6844285 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography |name = André Almeida |image = [[File:Benf-Zen 2016 (17).jpg|200px]] |image_size = |caption = Almeida bermain untuk [[S.L. Benfica|Benfica]] pada tahun 2016 |fullname = André Gomes Magalhães de Almeida |birth_date = {{Birth date and age|1990|9|10|df=yes}} |birth_place = [[Lisbon]], Portugal |height = {{height|m=1.86}}<ref>{{cite news|title=2014 FIFA World Cup Brazil: List of Players|url=http://www.fifadata.com/document/fwc/2014/pdf/fwc_2014_squadlists.pdf|work=[[FIFA|FIFA.com]]|format=PDF|page=27|date=11 June 2014|accessdate=15 October 2014}}</ref> |position = [[Pemain tengah]] / [[Pertahanan (bola sepak)|Pertahanan]] |currentclub = |clubnumber = |youthyears1 = 1999–2002 | youthclubs1 = Loures |youthyears2 = 2002–2003 | youthclubs2 = [[Sporting Clube de Portugal|Sporting CP]] |youthyears3 = 2003–2007 | youthclubs3 = [[F.C. Alverca|Alverca]] |youthyears4 = 2007–2009 | youthclubs4 = [[C.F. Os Belenenses|Belenenses]] |years1 = 2009–2011 | clubs1 = [[C.F. Os Belenenses|Belenenses]] | caps1 = 42 | goals1 = 3 | years2 = 2011–2023 | clubs2 = [[S.L. Benfica|Benfica]] | caps2 = 193 | goals2 = 9 | years3 = 2011 | clubs3 = → [[U.D. Leiria|União Leiria]] (pinjam) | caps3 = 11 | goals3 = 1 | years4 = 2012–2013 | clubs4 = [[S.L. Benfica B|Benfica B]] | caps4 = 7 | goals4 = 1 | totalcaps= 253 | totalgoals= 14 |nationalyears1 = 2008–2009 | nationalteam1 = Portugal B19 | nationalcaps1 = 4 | nationalgoals1 = 0 |nationalyears2 = 2010 | nationalteam2 = Portugal B20 | nationalcaps2 = 4 | nationalgoals2 = 2 |nationalyears3 = 2010–2012 | nationalteam3 = Portugal B21 | nationalcaps3 = 17 | nationalgoals3 = 0 |nationalyears4 = 2013–2015 | nationalteam4 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Portugal|Portugal]] | nationalcaps4 = 8 | nationalgoals4 = 0 |club-update = |nationalteam-update = }} '''André Gomes Magalhães de Almeida''' (lahir 10 September 1990) ialah pemain bola sepak Portugal bersara yang bermain sebagai [[pemain tengah]]. ==Rujukan== {{Reflist|30em}} ==Pautan luar== {{Commons category|André Almeida}} * [http://www.slbenfica.pt/Futebol/plantelprincipal/Jogador/tabid/1066/PID/672/SeID/11/Andr%C3%A9%20Almeida.aspx Benfica official profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160415083001/http://www.slbenfica.pt/Futebol/plantelprincipal/Jogador/tabid/1066/PID/672/SeID/11/Andr%C3%A9%20Almeida.aspx |date=2016-04-15 }} {{pt icon}} * {{soccerway|andre-almeida/68693}} * {{NFT player|pid=53798}} * {{FIFA player|375453}} * {{UEFA player|250005487}} {{Skuad Portugal Piala Dunia FIFA 2014}} [[Category:Kelahiran 1990]] [[Category:Orang hidup]] [[Category:Pemain bola sepak Portugal]] [[Category:Pemain C.F. Os Belenenses]] [[Category:Pemain SL Benfica]] [[Category:Pemain U.D. Leiria]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2014]] 79xeud7xvci0k5zwpbu6j845g8ighdn 0 831006 6844593 6811450 2026-05-09T08:39:14Z ~2026-28035-13 398963 /* Kelahiran */ 6844593 wikitext text/x-wiki {{Tahun Di Malaysia|2007}} [[Fail:VisitMalaysia2007 (Malay).svg|280px|thumb|kiri|Logo rasmi Tahun Melawat Malaysia 2007.]] [[Fail:20060105EyeOnMsia.jpg|thumb|300px|Roda ferris di The Eye On Malaysia]] [[Fail:Proton Persona (rear), Serdang.jpg|310px|thumb|kiri|[[Proton Persona]]]] [[Fail:Muszaphar shukor.jpg|thumb|kiri|[[Sheikh Muszaphar Shukor]], angkasawan pertama negara.]] Rencana ini menyenaraikan tokoh-tokoh dan peristiwa penting dalam '''hal ehwal awam Malaysia semasa tahun 2007''', bersama-sama dengan kelahiran dan kematian tokoh terkenal Malaysia. == Penyandang == === Peringkat persekutuan === * [[Yang di-Pertuan Agong]]: [[Sultan Mizan Zainal Abidin]] * [[Raja Permaisuri Agong]]: [[Tuanku Nur Zahirah|Sultanah Nur Zahirah]] * [[Perdana Menteri Malaysia|Perdana Menteri]]: [[Abdullah Ahmad Badawi|Dato' Sri Abdullah Ahmad Badawi]] * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Perdana Menteri]]: [[Najib Tun Razak|Dato' Sri Najib Tun Razak]] === Peringkat kebangsaan === * [[Sultan Johor]]: [[Sultan Iskandar ibni Almarhum Sultan Ismail|Sultan Iskandar]] * [[Menteri Besar]] [[Johor]]: [[Datuk|Datuk Seri]] [[Abdul Ghani Othman]] * [[Sultan]] [[Kedah]]: [[Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah|Sultan Abdul Halim Muadzam Shah]] (Timbalan Yang di-Pertuan Agong) * [[Menteri Besar]] [[Kedah]]: [[Mahdzir Khalid|Datuk Seri Mahadzir Khalid]] * [[Sultan]] [[Kelantan]]: [[Sultan Ismail Petra]] * [[Menteri Besar]] [[Kelantan]]: [[Nik Aziz Nik Mat]] * [[Raja]] [[Perlis]]: [[Tuanku Syed Sirajuddin]] * [[Menteri Besar]] [[Perlis]]: [[Shahidan Kassim|Datuk Seri Shahidan Kassim]] * [[Sultan Perak]]: [[Sultan Azlan Shah]] * [[Menteri Besar]] [[Perak]]: [[Mohd Tajol Rosli Mohd Ghazali|Datuk Seri Tajol Rosli Ghazali]] * [[Sultan]] [[Pahang]]: [[Sultan Ahmad Shah]] * [[Menteri Besar]] [[Pahang]]: [[Adnan Yaakob|Datuk Seri Adnan Yaakob]] * [[Sultan Selangor]]: [[Sultan Sharafuddin Idris Shah]] * [[Menteri Besar]] [[Selangor]]: [[Mohamed Khir Toyo|Datuk Seri Khir Toyo]] * [[Sultan]] [[Terengganu]]: [[Tengku Muhammad Ismail]] (Raja Muda) * [[Menteri Besar]] [[Terengganu]]: [[Idris Jusoh|Datuk Seri Idris Jusoh]] * [[Yang di-Pertuan Besar]] [[Negeri Sembilan]]: [[Tuanku Ja’afar ibni Almarhum Tuanku Abdul Rahman|Tuanku Jaafar]] * [[Menteri Besar]] [[Negeri Sembilan]]: [[Mohamad bin Hasan|Datuk Seri Mohammad Hasan]] * [[Yang di-Pertua Negeri]] (Gabenor) [[Pulau Pinang]]: [[Abdul Rahman Abbas|Tun Abdul Rahman Abbas]] * [[Ketua Menteri Pulau Pinang]]: [[Koh Tsu Koon|Tan Sri Dr Koh Tsu Koon]] * [[Yang di-Pertua Negeri]] (Gabenor) [[Melaka]]: [[Mohd Khalil Yaakob|Tun Mohd Khalil Yaakob]] * [[Ketua Menteri Melaka]]: [[Mohd Ali Rustam|Datuk Seri Mohd Ali Rustam]] * [[Yang di-Pertua Negeri]] (Gabenor) [[Sarawak]]: [[Abang Muhammad Salahuddin|Tun Abang Muhammad Salahuddin]] * [[Ketua Menteri Sarawak]]: [[Abdul Taib Mahmud|Pehin Seri Haji Abdul Taib bin Mahmud]] * [[Yang di-Pertua Negeri]] (Gabenor) [[Sabah]]: [[Ahmadshah Abdullah|Tun Ahmad Shah Abdullah]] * [[Ketua Menteri Sabah]]: [[Musa Aman|Datuk Seri Musa Aman]] == Peristiwa == === Januari === * 1 Januari - '''[[Tahun Melawat Malaysia 2007]]''' secara rasmi bermula.<ref>{{Cite web|url=http://www.tourism.gov.my/media/view/visit-malaysia-year-2007|title=Tourism Malaysia|website=www.tourism.gov.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 3 Januari - [[Institut Penyelidikan Keselamatan Jalan Raya Malaysia]] (MIROS) telah ditubuhkan secara rasmi.<ref name="MIROS">{{cite web|url=http://www.mot.gov.my/my/darat/pengangkutan-jalan/miros|title=Mengenai Institut Penyelidikan Keselamatan Jalan Raya Malaysia (MIROS)|publisher=[[Kementerian Pengangkutan Malaysia]]|accessdate=14 Mac 2018|archive-date=2020-02-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20200203102126/http://www.mot.gov.my/my/darat/pengangkutan-jalan/miros|url-status=dead}}</ref> * 6 Januari - Majlis perasmian sempena Tahun Melawat Malaysia 2007 dan pada roda ferris ''[[Eye on Malaysia]]'' telah diadakan di [[Taman Tasik Titiwangsa]], Kuala Lumpur.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2006/12/18/eye-on-malaysia-to-launch-vmy-2007/|title=Eye On Malaysia to launch VMY 2007 - Nation {{!}} The Star Online|access-date=2017-07-30}}</ref> * 9 Januari - Satu kejadian [[tanah runtuh]] di [[Sandakan]], [[Sabah]].<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/01/16/landslide-cuts-off-main-trunk-road-in-sabah/|title=Landslide cuts off main trunk road in Sabah - Nation {{!}} The Star Online|access-date=2017-07-30}}</ref> * 10 Jan - Beberapa kawasan di [[Johor]] telah dilanda [[banjir kilat]] lagi.<ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/6260355.stm|title=BBC NEWS {{!}} World {{!}} Asia-Pacific {{!}} Floods force Malaysia evacuation|website=news.bbc.co.uk|access-date=2017-07-30}}</ref> * 11 Januari - Penulis blog Jeff Ooi dan Ahirudin Attan telah disaman oleh [[New Straits Times|New Straits Times Press]] (NSTP) untuk libel.<ref>{{Cite web|url=http://www.thesundaily.my/node/171526|title=NST sues Jeff Ooi, Rocky for defamation|website=www.thesundaily.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 21 Januari - Hasnah Mat, seorang bidan yang dilaporkan hilang, disahkan mati dibunuh. * 28 Januari - [[Barisan Nasional]] menang pilihan raya kecil di [[Batu Talam]], [[Raub]], [[Pahang]].<ref>{{Cite news|url=https://www.malaysiakini.com/news/62759|title=Dialectics of Batu Talam by-elections|date=2007-01-30|work=Malaysiakini|access-date=2017-07-30}}</ref> === Februari === * 2 Februari - [[Indeks Komposit Kuala Lumpur|KLCI]] lulus halangan 1,200 tanda. * Februari - Fenomena [[El Nino]] bermula.<ref>{{Cite web|url=http://www.theborneopost.com/2016/04/03/el-nino-heats-up-change-for-plantations/|title=El Nino ‘heats up’ change for plantations|date=2016-04-02|website=BorneoPost Online {{!}} Borneo , Malaysia, Sarawak Daily News|access-date=2017-07-30}}</ref> * 23 Februari - [[Nusajaya]], sebuah bandar yang dirancang di bahagian barat [[Iskandar Malaysia|SJER]] dilancarkan.<ref>{{Cite web|url=https://www.nusajayacity.com/introduction/nj_int.html|title=Nusajaya City - The World In One City|website=www.nusajayacity.com|access-date=2017-07-30}}</ref> * 24 Februari - [[Mikrocip]] terkecil dunia Malaysia dengan teknologi radio dilancarkan.<ref>{{Cite news|url=http://www.smh.com.au/news/Technology/Malaysia-launches-worlds-smallest-microchip-with-radio-technology/2007/02/25/1172338468810.html|title=The Sydney Morning Herald 404 Page|work=The Sydney Morning Herald|access-date=2017-07-30}}</ref> * 27 Februari - KLCI turun 35.79 mata daripada yang tinggi 1272,87 selepas pasaran global mengalami kerugian tengah-tengah kebimbangan kawalan modal. Indeks itu terus menjunam 72.40 mata untuk tiga hari akan datang, kepada 1,164.68 mata, pada 2 Mac. Indeks itu kembali mata yang hilang pada bulan April 2007. === Mac === * 9 Mac - 6 penumpang terbunuh dalam kemalangan bas berhampiran Terowong Menora di [[Lebuhraya Utara-Selatan|Lebuhraya PLUS]] di sekitar Kuala Kangsar, Perak.<ref>{{Cite web|url=http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2007&dt=0310&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_01.htm|title=6 maut nahas bas -- 20 cedera parah kenderaan dinaiki terbabas, terbalik dalam gaung|last=|first=|date=|website=Utusan Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730105344/http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2007&dt=0310&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_01.htm|archive-date=2017-07-30|dead-url=|access-date=2017-07-30|url-status=dead}}</ref> * 25 Mac - [[Polis Diraja Malaysia]] menyambut ulang tahun ke-200.<ref>{{Cite web|url=http://www.thesundaily.my/node/170871|title=Police celebrate 200th anniversary|website=www.thesundaily.my|access-date=2017-07-30}}</ref> === April === * 2 April - [[Firefly]], syarikat penerbangan kos rendah kedua Malaysia dan anak syarikat penerbangan negara [[Malaysia Airlines]], beroperasi.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/03/15/firefly-a-fully-owned-subsidiary-of-mas-to-fly-six-routes/|title=Firefly, a fully owned subsidiary of MAS to fly six routes - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 4 April - Satu ancaman bom palsu di [[Jambatan Pulau Pinang]] membawa kepada penutupan selama lebih daripada dua jam.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/04/09/cops-to-get-statement-on-penang-bomb-hoax/|title=Cops to get statement on Penang bomb hoax - Nation {{!}} The Star Online|access-date=2017-07-30}}</ref> * 8 April - Presiden parti [[Gerakan]], Dato' Seri Dr. [[Lim Keng Yaik]] bersara.<ref>{{Cite web|url=http://www.thenutgraph.com/lim-keng-yaik-a-malaysia-of-floating-dichotomies/|title=Lim Keng Yaik: “Let’s build on commonalities” {{!}} The Nut Graph|website=www.thenutgraph.com|access-date=2017-07-30}}</ref> * 12 April - [[Barisan Nasional]] (BN) Lai Meng Chong menang dalam pilihan raya kecil di Machap, Alor Gajah, Melaka, walaupun dengan majoriti yang kurang daripada 4,065 undi.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/04/12/barisan-wins-machap-byelection/|title=Barisan wins Machap by-election - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 15 April - Pasukan payung terjun Pemuda UMNO mendarat di [[Kutub Utara]].<ref>{{Cite web|url=http://www.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2007&dt=0428&pub=Utusan_Malaysia&sec=Dalam_Negeri&pg=dn_02.htm|title=Wira Terjun Kutub Utara pulang|last=|first=|date=|website=Utusan Online|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=2017-07-30}}{{Pautan putus|date=Ogos 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 18 April - Pembukaan [[Kompleks Mahkamah Kuala Lumpur]] di [[Jalan Duta]].<ref>{{Cite web|url=http://www.malaysianbar.org.my/members_opinions_and_comments/opinion_the_worlds_biggest_court_complex_and_the_judiciary.html|title=The Malaysian Bar - OPINION: The world's biggest court complex and the Judiciary|last=FERNANDEZ|first=CHARLES HECTOR|website=www.malaysianbar.org.my|access-date=2017-07-30}}{{Pautan putus|date=Ogos 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * 26 April - [[Sultan Mizan Zainal Abidin]] [[Terengganu]] ditabalkan sebagai [[Yang di-Pertuan Agong]] ke-13.<ref>{{Cite web|url=http://www.theage.com.au/news/world/young-malaysian-king-devout-at-heart/2007/04/26/1177459878564.html|title=Young Malaysian king devout at heart - World - theage.com.au|website=www.theage.com.au|access-date=2017-07-30}}</ref> * 28 April - K. Parthiban dari Barisan Nasional menang dalam pilihan raya kecil di Ijok, Kuala Selangor, Selangor dengan majoriti 1,850 undi.<ref>{{Cite web|url=https://www.malaysiakini.com/search/en?q=K%20Parthiban|title=K Parthiban {{!}} Malaysiakini|access-date=2017-07-30}}{{Pautan putus|date=Ogos 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Mei === * 14 Mei - [[Terowong SMART]] dibuka.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/community/2007/04/16/opening-of-smart-tunnel-to-reduce-flood-risks-and-traffic-jams/|title=Opening of SMART tunnel to reduce flood risks and traffic jams - Community {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 17 Mei - [[Sultan Nazrin Muizuddin Shah ibni Sultan Azlan Muhibbuddin Shah|Raja Muda Nazrin Shah]] berkahwin dengan [[Zara Salim Davidson]].<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/05/09/zara-salim-davidson-will-become-raja-puan-besar-of-perak/|title=Zara Salim Davidson will become Raja Puan Besar of Perak - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 24 Mei - 18 jet pejuang mogok [[Sukhoi]] [[Sukhoi Su-30MKM|Su-30MKM Flanker]] telah dihantar kepada [[Tentera Udara Diraja Malaysia]] (TUDM).<ref>{{Cite web|url=http://web10.bernama.com/aviation/news.php?id=263554&lang=en|title=RMAF Takes Delivery Of Sukhoi SU-30MKM Fighter Aircraft - Aviation News@Bernama.com|website=web10.bernama.com|access-date=2017-07-30|archive-date=2017-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730120824/http://web10.bernama.com/aviation/news.php?id=263554&lang=en|url-status=dead}}</ref> * 28 Mei - Kad imigresen asing pelbagai guna yang pertama di Malaysia I-Kad dilancarkan.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/05/29/immigration-dept-issues-ikad/|title=Immigration Dept issues I-Kad - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 30 Mei - Lapan sekeluarga maut dalam kemalangan jalan raya di Lebuhraya Utara-Selatan berhampiran plaza tol Hutan Kampung, Alor Setar, Kedah.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/community/2007/05/31/amputee-doesnt-know-she-has-lost-mother/|title=Amputee doesn’t know she has lost mother - Community {{!}} The Star Online|last=Majid|first=Embun|access-date=2017-07-30}}</ref> * 30 Mei - [[Mahkamah Persekutuan]] menolak rayuan [[Lina Joy]] untuk mendapatkan [[Jabatan Pendaftaran Negara]] untuk menggugurkan perkataan 'Islam' daripada kad pengenalannya.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/05/31/federal-court-rejects-linas-appeal-in-a-majority-decision/|title=Federal Court rejects Lina's appeal in a majority decision - Nation {{!}} The Star Online|last=Ng|first=Chelsea L. y|last2=Wong|first2=Raphael|access-date=2017-07-30}}</ref> === Jun === * 4 Jun &ndash; Perbicaraan kes bunuh [[Altantuya Shaariibuu]] bermula.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/06/04/altantuya-murder-trial-starts-today/|title=Altantuya murder trial starts today - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 9 Jun - [[Perdana Menteri Malaysia]], [[Abdullah Ahmad Badawi]] berkahwin dengan [[Jeanne Abdullah]].<ref>{{Cite news|url=https://www.malaysiakini.com/rentakini/68397|title=A happy day for Malaysia as Jeanne 'completes' Pak Lah|date=2007-06-09|work=Malaysiakini|access-date=2017-07-30}}</ref> * 9 Jun - Satu wabak [[Influenza burung|selesema burung]] dikesan di [[Paya Jaras]], [[Sungai Buloh]], [[Selangor]].<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/06/10/two-more-hospitalised-over-bird-flu-symptoms/|title=Two more hospitalised over bird flu symptoms - Nation {{!}} The Star Online|access-date=2017-07-30}}</ref> * 10 Jun - Beberapa kawasan di [[Kuala Lumpur]] dilanda banjir kilat.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/06/11/flash-floods-hit-areas-in-kl/|title=Flash floods hit areas in KL - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 23 Jun - Terowong air banjir [[Terowong SMART|SMART]] dibuka.<ref>{{Cite web|url=https://www.pressreader.com/malaysia/the-star-malaysia/20161230/281513635819617|title=PressReader.com - Connecting People Through News|website=www.pressreader.com|access-date=2017-07-30}}</ref> * 26 Jun - Hartawan Tan Sri Eric Chia dibebaskan daripada melakukan pecah amanah melibatkan RM 76.400.000 - selepas 13 tahun.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/06/27/eric-chia-acquitted-of-cbt_1/|title=Eric Chia acquitted of CBT - Nation {{!}} The Star Online|last=Wong|first=Raphael|access-date=2017-07-30}}</ref> === Julai === * 6 Julai - [[Suruhanjaya Syarikat Malaysia]] menahan empat pegawai-pegawai syarikat CTOS ke mahkamah kerana melanggar Akta Syarikat 1965.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/07/06/ctos-officials-to-be-charged/|title=CTOS officials to be charged - Nation {{!}} The Star Online|last=Mageswari|first=M.|access-date=2017-07-30}}</ref> * 7 Julai - Pembinaan Insinerator Bukit Tagar dibatalkan.<ref>{{Cite web|url=http://www.whbenvironment.com.my/index.php?option=com_content&view=article&id=70&Itemid=254|title=More landfills to be built, says Ong|last=Administrator|website=www.whbenvironment.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 10 Julai - Malaysia, salah satu daripada tuan rumah kepada [[Piala Asia 2007]], tewas 1-5 kepada China pada perlawanan pertama.<ref>{{Cite web|url=http://www.sportstats.com/soccer/asia/asian-cup-2007/malaysia-china-Wfj9Mwyt/|title=Malaysia - China (Soccer, Asian Cup 2007)|last=s.r.o.|first=LiveSport|website=www.sportstats.com|access-date=2017-07-30}}</ref> * 15 Julai - Tengku Mahkota Pahang, Tengku Abdullah ibni Sultan Ahmad Shah meletak jawatan sebagai Presiden Persatuan Bola Sepak Malaysia (FAM) Timbalan Presiden.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/07/16/tengku-abdullah-quits-as-fam-deputy-president/|title=Tengku Abdullah quits as FAM deputy president - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 18 Julai - Enam anak kapal terbunuh apabila sebuah helikopter TUDM S-61 Nuri terhempas di [[Genting Sempah]], [[Pahang]].<ref>{{Cite web|url=http://www.thesundaily.my/node/169708|title=All six RMAF Nuri crew dead|website=www.thesundaily.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 30-31 Julai - Pelancaran rasmi '''[[Wilayah Ekonomi Koridor Utara]] (NCER)'''<ref>{{Cite web|url=http://www.thesundaily.my/node/169567|title=RM177b 18-year plan for NCER|website=www.thesundaily.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 31 Julai - Perkhidmatan bas [[Rapid Penang]] telah dilancarkan.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/07/17/nor-mohamed-cheaper-rides-on-rapid-penang-buses/|title=Nor Mohamed: Cheaper rides on Rapid Penang buses - Nation {{!}} The Star Online|access-date=2017-07-30}}</ref> === Ogos === * 1 Ogos - Lagu Tema [[Malaysiaku Gemilang]] telah dilancarkan.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/08/02/malaysiaku-gemilang-chosen-for-50th-national-day-celebration/|title=Malaysiaku Gemilang chosen for 50th National Day celebration - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * Ogos - [[Stadium Merdeka]] telah diwartakan secara rasmi oleh [[Kementerian Kebudayaan, Kesenian dan Warisan Malaysia]] (KeKKWa) sebagai warisan negara dan bangunan bersejarah.<ref>{{Cite web|url=http://www.unescobkk.org/culture/heritage/wh/heritageawards/previous/2008/award-winners/2008ex2/|title=UNESCO Office in Bangkok: Stadium Merdeka|website=www.unescobkk.org|access-date=2017-07-30|archive-date=2017-07-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730110546/http://www.unescobkk.org/culture/heritage/wh/heritageawards/previous/2008/award-winners/2008ex2/|url-status=dead}}</ref> * 11 Ogos - Kerja-kerja menaik taraf di [[Lebuhraya Utara-Selatan]], termasuk: -<ref>{{Cite web|url=https://article.wn.com/view/2006/06/16/Plus_Akan_Siapkan_Kerja_Naik_Taraf_Lorong_Ketiga_Di_NSE_Pada/|title=Plus Akan Siapkan Kerja Naik Taraf Lorong Ketiga Di NSE Pada 2007|last=|first=|date=|website=article.wn.com|archive-url=|archive-date=|dead-url=|access-date=2017-07-30}}</ref> ** Laluan lurus tanpa henti Jelapang-Ipoh Selatan ** Laluan kenderaan enam lorong Rawang-Slim River ** Laluan kenderaan enam lorong Seremban-Ayer Keroh * 13 Ogos - 20 penumpang terbunuh dalam kemalangan bas di [[Lebuhraya Utara-Selatan]] berhampiran [[Bukit Gantang]], [[Changkat Jering]], [[Perak]]. Ia adalah salah satu kemalangan jalan raya paling buruk yang pernah berlaku dalam sejarah Malaysia.<ref>{{Cite web|url=http://www.thesundaily.my/node/169434|title='Super' horror crash kills 20|website=www.thesundaily.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 15 Ogos - Kereta sedan [[Proton Persona]] dilancarkan.<ref>{{Cite news|url=https://www.motor1.com/news/3693/new-proton-persona-launched/|title=New Proton Persona Launched|work=Motor1.com|access-date=2017-07-30}}</ref> * 18-30 Ogos - Pertandingan Bunga Api Antarabangsa Malaysia pertama (MIFC 2007) diadakan di [[Putrajaya]].<ref>{{Citation|title=Malaysia International Fireworks Competition|url=http://archive.org/details/Liewcf-MalaysiaInternationalFireworksCompetition378|accessdate=2017-07-30}}</ref> * 29 Ogos - Malaysia memenangi Piala Merdeka 2007 selepas menewaskan Myanmar 3-1.<ref>{{Cite web|url=http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2007&dt=0830&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_02.htm|title=Piala Merdeka hadiah ulang tahun negara ke-50|last=|first=|date=|website=Utusan Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730145218/http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2007&dt=0830&pub=Utusan_Malaysia&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_02.htm|archive-date=2017-07-30|dead-url=|access-date=2017-07-30|url-status=dead}}</ref> * '''31 Ogos - Malaysia meraikan 50 tahun kemerdekaan'''.<ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/6970348.stm|title=BBC NEWS {{!}} World {{!}} Asia-Pacific {{!}} Malaysia marks 50 years as nation|website=news.bbc.co.uk|access-date=2017-07-30}}</ref> === September === * 3 September - [[Radio24]], satu-satunya stesen radio berita 24 jam di Malaysia dilancarkan.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/09/02/all-news-radio-set-to-go-on-air/|title=‘All news’ radio set to go on air - Nation {{!}} The Star Online|access-date=2017-07-30}}</ref> * 7 September - Pembentangan Bajet 2008 di [[Parlimen Malaysia|Parlimen]].<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/09/07/pm-tables-threepronged-budget-2008/|title=PM tables three-pronged Budget 2008 - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 7-9 September - Tatu Antarabangsa Kuala Lumpur 2007 yang diadakan di Stadium Merdeka, Kuala Lumpur.<ref>{{Cite web|url=http://www.alamy.com/stock-photo/kuala-lumpur-international-tattoo-2007.html|title=Kuala Lumpur International Tattoo 2007 Stock Photos & Kuala Lumpur International Tattoo 2007 Stock Images - Alamy|website=www.alamy.com|access-date=2017-07-30}}</ref> * 9 September - Rusuhan di Kuala Terengganu, selepas tindakan keras polis pada perhimpunan politik pembangkang.<ref>{{Cite news|url=https://www.malaysiakini.com/news/72274|title=PM blames PAS for Kuala Terengganu riot|date=2007-09-11|work=Malaysiakini|access-date=2017-07-30}}</ref> * 12 September - Projek [[Penang Global City Centre]] secara rasmi dilancarkan.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/business/business-news/2007/07/31/rm18b-penang-global-city-centre-to-be-completed-in-15-years/|title=RM18b Penang Global City Centre to be completed in 15 years - Business News {{!}} The Star Online|access-date=2017-07-30}}</ref> * 21 September - [[Nurin Jazlin Jazimin]], yang diculik pada 20 Ogos, disahkan mati.<ref>{{Cite web|url=http://www.theage.com.au/articles/2007/09/21/1189881724247.html|title=Girl, 8, found dead in sports bag - World - theage.com.au|website=www.theage.com.au|access-date=2017-07-30}}</ref> * 24 September - [[Sheikh Muszaphar Shukor]] dan [[Faiz Khaleed]] diumumkan sebagai angkasawan Malaysia yang pertama. * 27 September - Jambatan [[Lebuhraya Kajang–Seremban]] di persimpangan Semenyih runtuh ke [[Laluan Persekutuan Malaysia 1|jalan Kajang-Semenyih]]. * 28 September - pegawai Negeri dan persekutuan menyerbu sebuah kedai di Seksyen 7, Shah Alam, di mana mereka menahan empat lelaki dan seorang wanita berusia antara 27 dan 35 berkaitan dengan pembunuhan Nurin Jazlin Jazimin. Wanita itu dibebaskan selepas disoal siasat, manakala lelaki ditahan reman untuk tahanan polis selama tujuh hari.<ref>{{Cite web|url=http://www.utusan.com.my/utusan/content.asp?y=2007&dt=0928&pub=Utusan_Malaysia&sec=Terkini&pg=bt_06.htm|title=Lima suspek kes bunuh Nurin Jazlin ditahan polis|last=|first=|date=|website=Utusan Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20071028085427/http://www.utusan.com.my/utusan/content.asp?y=2007&dt=0928&pub=Utusan_Malaysia&sec=Terkini&pg=bt_06.htm|archive-date=2007-10-28|dead-url=|access-date=2017-07-30|url-status=dead}}</ref> === Oktober === * 1 Oktober - [[999]] menjadi nombor telefon kecemasan tunggal, menggantikan 991 dan 994.<ref>{{Cite news|url=http://www.civildefence.gov.my/perkhidmatan/perkhidmatan-kecemasan-999/|title=Perkhidmatan Kecemasan 999|date=2015-06-17|work=APM: Angkatan Pertahanan Awam Malaysia|access-date=2017-07-30}}</ref> * 4 Oktober - "Gadis jantung mekanikal" Tee Hui Yee berjaya menjalani pemindahan jantung di [[Institut Jantung Negara]] (IJN), Kuala Lumpur.<ref>{{Cite web|url=http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2007&dt=1004&pub=Utusan_Malaysia&sec=Terkini&pg=bt_02.htm|title=Tee Hui Yee selamat jalani pembedahan pindahan jantung|last=|first=|date=|website=Utusan Online|archive-url=https://web.archive.org/web/20170730153558/http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2007&dt=1004&pub=Utusan_Malaysia&sec=Terkini&pg=bt_02.htm|archive-date=2017-07-30|dead-url=|access-date=2017-07-30|url-status=dead}}</ref> * 10 Oktober - [[Angkasawan]] Malaysia pertama, [[Sheikh Muszaphar Shukor]] telah dilancarkan ke arah [[Stesen Angkasa Antarabangsa]] (ISS) di atas kapal [[Soyuz TMA-11]]. Beliau merupakan warga Malaysia pertama untuk pergi ke angkasa. Beliau telah dilancarkan di Kosmodrom Baikonur, Kazakhstan.<ref>{{Cite news|url=http://uk.reuters.com/article/uk-space-malaysian-launch-idUKL1016094020071010|title=Russian rocket launches first Malaysian into space|last=Editorial|first=Reuters|work=Reuters UK|access-date=2017-07-30}}</ref> * 13 Oktober - 4 penumpang terbunuh dalam tragedi feri berhampiran [[Pulau Tioman]], [[Pahang]].<ref>{{Cite news|url=http://www.reuters.com/article/us-malaysia-ferry-idUSKLR20068920071014|title=Four die in Malaysia ferry accident: report|date=2007-10-14|work=Reuters|access-date=2017-07-30}}</ref> * 21 Oktober - Sheikh Muszaphar Shukor kembali ke [[Bumi]] menggunakan kapsul [[Soyuz TMA-10]].<ref>{{Cite news|url=http://www.reuters.com/article/us-space-malaysian-landing-idUSL2153871920071022|title=First Malaysian astronaut returns to hero's welcome|date=2007-10-22|work=Reuters|access-date=2017-07-30}}</ref> * 22 Oktober - Angkasawan Malaysia kedua, Dr [[Faiz Khaleed]] dinaikkan pangkat Mejar oleh [[Tentera Udara Diraja Malaysia]]. * 23 Oktober - Pelancaran rasmi kapal selam kelas Scorpene Malaysia pertama, KD Tunku Abdul Rahman.<ref>{{Cite web|url=http://www.marinebuzz.com/2009/07/21/kd-tunku-abdul-rahman-first-submarine-of-royal-malaysian-navy/|title=KD Tunku Abdul Rahman: First Submarine of Royal Malaysian Navy|website=www.marinebuzz.com|access-date=2017-07-30}}</ref> * 30 Oktober - Pelancaran rasmi '''[[Wilayah Ekonomi Pantai Timur]] (ECER)'''<ref>{{Cite web|url=http://www.ecerdc.com.my/en/news-article/sez-on-msias-east-coast/|title=East Coast Economic Region – SEZ on M’sia’s east coast|website=www.ecerdc.com.my|access-date=2017-07-30|archive-date=2020-02-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20200217162545/https://www.ecerdc.com.my/en/news-article/sez-on-msias-east-coast/|url-status=dead}}</ref> * 31 Oktober - Suruhanjaya Siasatan Diraja ke dalam Klip Video Lingam ditubuhkan untuk menyiasat dakwaan campur tangan tanpa izin ke proses pelantikan kehakiman hakim Malaysia yang kononnya berlaku pada tahun 2002. === November === * 2 November - [[AirAsia X]] melancarkan penerbangan sulungnya dari pangkalannya di Kuala Lumpur ke Gold Coast, Australia.<ref>{{Cite web|url=http://www.smh.com.au/news/news/airasiax-set-to-soar-into-gold-coast-market/2007/11/02/1193619121504.htmlsmh.com.auAAP2007-11-02AirAsiaX|title=AirAsiaX set to soar into Gold Coast market - News - Travel - smh.com.au|website=www.smh.com.au|access-date=2017-07-30}}</ref> * 10 November - Lebih daripada 40,000 orang di Kuala Lumpur mengambil bahagian dalam perhimpunan aman menentang rasuah dalam proses pilihan raya di Malaysia.<ref>{{Cite web|url=https://www.bersih.org/bersih-mass-rally-10-november-2007/|title=BERSIH PEOPLE’S GATHERING, 10 NOVEMBER 2007|website=www.bersih.org|access-date=2017-07-30}}</ref> * 14 November - RM4.5 juta bangunan pentadbiran Perbadanan Taman Negeri Perak berhampiran Tasik Temenggor runtuh.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/11/15/samy-shocked-wants-answers/|title=Samy shocked, wants answers - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 25 November - Lebih 30,000 penyokong [[Hindraf|Hindu Rights Action Force]] di Kuala Lumpur mengambil bahagian dalam satu perhimpunan haram di luar bangunan Suruhanjaya Tinggi British.<ref>{{Cite news|url=https://www.malaysiakini.com/news/75315|title=SPECIAL REPORT: The Hindraf protest|date=2007-11-26|work=Malaysiakini|access-date=2017-07-30}}</ref> * 27 November &ndash; Yang pertama dibuat di [[monorel]] Malaysia, "[[Scomi SUTRA|Sutra]]" dilancarkan.<ref>{{Cite web|url=http://www.monorails.org/tMspages/TPMM.html|title=Technical Page - Scomi Rail|website=www.monorails.org|access-date=2017-07-30}}</ref> * 28 November - [[Kumpulan Guthrie Berhad]] dan [[Golden Hope]] bergabung dalam satu syarikat perladangan gergasi, [[Sime Darby]].<ref>{{Cite web|url=http://www.financetwitter.com/2006/12/worlds-largest-plantation-merger.html|title=World's Largest Plantation Merger Details|website=www.financetwitter.com|access-date=2017-07-30}}</ref> * 30 November - Komputer mudah alih pertama di Malaysia, ''Makcik PC'' telah diperkenalkan oleh [[Institut Sistem Mikroelektronik Malaysia|MIMOS]].<ref>{{Cite web|url=http://www.mimos.my/paper/makcik-pc-ternipis-di-dunia/|title=‘Makcik PC’ Ternipis di Dunia – MIMOS Berhad|website=www.mimos.my|access-date=2017-07-30}}</ref> === Disember === [[Fail:Flood 13 Dec 2007 Temerloh - Lancang.jpg|thumb|250px|Banjir pada 13 Disember 2007 di jalan persekutuan antara Temerloh dan Lancang.]] [[Fail:Flood 13 Dec 2007 Mentakab.jpg|thumb|250px|Banjir pada 13 Disember 2007 di Mentakab.]] * 2 Disember - Tiga pasukan payung terbunuh dalam satu kejadian semasa latihan olok-olok LIMA di Langkawi, Kedah.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/12/03/three-paratroopers-killed-during-military-exercise/|title=Three paratroopers killed during military exercise - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * Disember - Beberapa kawasan di Pantai Timur [[Semenanjung Malaysia]], termasuk Kelantan, Terengganu, Pahang dan Johor dilanda banjir kilat.<ref>{{Cite news|url=http://reliefweb.int/report/malaysia/malaysias-east-coast-floods-claims-7-lives|title=Malaysia's east coast floods claims 7 lives|date=2007-12-10|work=ReliefWeb|access-date=2017-07-30}}</ref> * 8 Disember - Lapan sekeluarga maut dalam kemalangan di Lebuhraya Gua Musang berhampiran Gua Musang, Kelantan.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/12/09/six-in-family-die-in-crash/|title=Six in family die in crash - Nation {{!}} The Star Online|access-date=2017-07-30}}</ref> * 10 Disember - Naib Presiden PAS [[Mohamad Sabu]] dan Ketua Penerangan PKR [[Tian Chua]] adalah antara lapan orang yang ditahan kerana didakwa terbabit dalam [[perhimpunan Bersih 2007]] bulan lepas.<ref>{{Cite web|url=http://www.bersih.org/page/214/?p=oogspgywrw|title=Bersih 2.0|website=www.bersih.org|access-date=2017-07-30}}</ref> * 11 Disember - Tujuh orang terbunuh dan 28 cedera dalam kemalangan yang melibatkan sebuah bas ekspres dan sebuah kapal tangki susu getah di Plaza Tol Jelapang dekat Ipoh, Perak.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/12/12/seven-killed-in-bus-crash-at-toll-plaza/|title=Seven killed in bus crash at toll plaza - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 13 Disember - Lima pemimpin [[Hindraf|HINDRAF]] termasuk V. Ganabathirau (ketua pemimpin) ditahan di bawah ISA.<ref>{{Cite web|url=http://www.thesundaily.my/node/168265|title=Five Hindraf leaders detained under ISA|website=www.thesundaily.my|access-date=2017-07-30}}</ref> * 7-15 Disember - Kontinjen Malaysia memperoleh 68 pingat pada [[Sukan Asia Tenggara 2007|Sukan SEA 2007]] di Nakhon Ratchasima, Thailand. * 19 Disember - [[Felda Global Ventures]] (FGV) ditubuhkan secara rasmi.<ref>{{Cite web | title = Milestones - About FGV - Our Organisation &#124; Felda Global Ventures | url = http://feldaglobal.com/about_milestone.php | accessdate = 31 March 2014 | archive-date = 2014-04-09 | archive-url = https://web.archive.org/web/20140409131056/http://www.feldaglobal.com/about_milestone.php | url-status = dead }}</ref> * 21 Disember - Pembukaan Jambatan Persahabatan Malaysia-Thailand di Kelantan.<ref>{{Cite web|url=http://www.mfa.go.th/web/2642.php?id=23029|title=Ministry of Foreign Affairs, Kingdom of Thailand|date=2007-12-27|access-date=2017-07-30|archive-date=2007-12-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20071227170634/http://www.mfa.go.th/web/2642.php?id=23029|url-status=bot: unknown}}</ref> * 26 Disember - Dua penduduk kampung ditanam hidup-hidup dalam kejadian tanah runtuh besar yang memusnahkan sembilan rumah kayu di Lorong 1, Kampung Baru Cina, Kapit, Sarawak.<ref>{{Cite web|url=http://www.thestar.com.my/news/nation/2007/12/27/two-killed-in-landslide/|title=Two killed in landslide - Nation {{!}} The Star Online|website=www.thestar.com.my|access-date=2017-07-30}}</ref> == Hari Kebangsaan == === Tema === '''Malaysiaku Gemilang''' === Perarakan Hari Kebangsaan === * [[Dataran Merdeka]], [[Kuala Lumpur]] == Sukan == * 6–8 April &ndash; Petronas Formula One Malaysian Grand Prix 2007 * 7 – 29 Julai &ndash; [[Piala Asia 2007]] * 13 – 19 Ogos &ndash; 2007 BWF World Championships * 5 – 19 Ogos &ndash; Champion Youth Cup Malaysia 2007 * 20 dan 22 November &ndash; [[Malaysian Independence Tennis Festival 2007]] ** 20 November &ndash; [[Clash of Times]]: [[Rafael Nadal]] lwn [[Richard Gasquet]] ** 22 November &ndash; [[Clash of Times]]: [[Roger Federer]] lwn [[Pete Sampras]] ==Kelahiran== * 5 Januari – [[Shamshul Danish]] – pelakon, model * 7 Januari - [[Chong Xin Lin]] - perenang * 8 Januari - [[Akhbar Latefi]] - pelakon * 21 Januari - [[Chombi]] - penyanyi * 29 Januari - [[Mohamad Nurdanish Hazeeq]] - pemain bola sepak **13 Februari – *[[Elley Amanda Wong]] - penyanyi *[[Laura Jayne]] - pemain badminton * 16 Februari - [[Razeeq Danial Roslie]] - pemain badminton * 23 Februari - [[Girish Keshav Jay]] - pemain badminton * 4 Mac - [[Denish Rahman]] - pemain bola sepak * 6 Mac - [[Kashika Selvam]] - penyanyi, pelakon, personaliti media sosial * 29 Mac - [[Chen Jia Le]] - pemain badminton * 1 April - [[Heng Zi Hin]] - pemain badminton * 4 April - [[Shaneesa Shahidi]] - pemain badminton * 12 April - [[Puteri Balqis]] - pelakon * 18 April - [[Hazieq Hafifie Hazrihasra]] - personaliti media sosial * 3 Mei - [[Muhammad Durrani Aufa Muhammad Hafiss]] - personaliti media sosial * 11 Mei - [[Luqman Hakim Zaini]] - personaliti media sosial * 18 Mei - [[Tan Yu Xiao]] - pemain badminton * 25 Mei - [[Teng Zhi Hong]] - pemain badminton * 7 Jun - [[Low Wei Hong]] - pemain badminton * 19 Jun - [[Loo Yie Bing]] - perenang * 21 Jun - [[Yew Jun An]] - pemain badminton * 2 Julai - [[Mohamad Darwisy Amsyar Sahamizam]] - personaliti media sosial * 7 Julai - [[Muhammad Khairul Firhan Khairuz-zaman Al Fikri]] - personaliti media sosial * 11 Julai - [[Noraqilah Maisarah Ramdan]] - pemain badminton * 17 Julai - [[Salwa Sunanda]] - penyanyi **19 Julai – *[[Atta Rumnan]] - penyanyi *[[Chua Yi Xuan]] - pemain badminton * 20 Julai - [[Tan Fan Yu]] - peluncur ais * 24 Julai - [[Shazzy Edora]] - pelakon * 26 Julai - [[Muhammad Haikal Azwar]] - personaliti media sosial * 28 Julai - [[Dashan Siva Kumar]] - personaliti media sosial * 29 Julai - [[Chee Hong Wei]] - pemain badminton **30 Julai – *[[Hakim Danish]] - pelumba motosikal *[[Pang Khai Zhe]] - pemain badminton * 5 Ogos - [[Muhammad Alif Hakimi Mohd Helmy]] - pemain bola sepak * 7 Ogos - [[Keagan Tan]] - pemain badminton * 9 Ogos - [[Abhay Dev Singh]] - personaliti media sosial * 16 Ogos - [[Leong Ming Kai]] - pemain badminton * 19 Ogos – [[Zara Sophia]] – pelakon, model * 13 September - [[Muhammad Farhan Muhammad Bready]] - personaliti media sosial * 17 September - [[Ayu Fu Sheng]] - pemain badminton * 27 September - [[Aieman Rafique Azman]] - personaliti media sosial * 7 Oktober - [[Muhammad Khairullah Syahmi Muhamad Najib]] - personaliti media sosial * 8 Oktober - [[Branson Hee Hek Fung]] - pemain badminton * 18 Oktober - [[Adam Yoong]] - pemain ski air * 20 Oktober - [[Muhammad Syawal Samsul Bahri]] - personaliti media sosial * 23 Oktober - [[Ammar Haikal]] - penyanyi * 4 November - [[Kong Wen Zhuo]] - pemain badminton **10 November – *[[Zarith Zalikha]] – pelakon, model *[[Muhammad Aidil Ridzuan Abdullah]] - personaliti media sosial *[[Thirumurugaan Peter Jayakumar]] - personaliti media sosial * 15 November - [[Ryan Chen Zhe Yee]] - pemain bola sepak **25 November – *[[Muhammad Syamer Zamzimi Ariffin]] - personaliti media sosial *[[Muhammad Syamin Zamzimi Ariffin]] - personaliti media sosial * 6 Disember - [[Muhammad Dzhaffar Uzayr Mohd Shaharuddin]] - pengacara TV, personaliti media sosial * 12 Disember - [[See Yi Shin]] - pemain badminton * 14 Disember - [[Natalie Suyin Buckley]] - perenang ===Tarikh tidak diketahui=== * [[Muzayyin Mahyuddin]] – pelakon == Kematian == * 19 Januari - [[Basir Ismail|Tan Sri Basir Ismail]] &ndash; Bekas Pengerusi [[Malaysia Airports Holdings Berhad|Malaysia Airports]] dan [[Litar Antarabangsa Sepang]] (SIC) * 21 Januari - Hasnah Mat, – Mangsa pembunuhan * 23 Januari - [[Syed Hussein Alatas]] &ndash; Bekas ahli politik, akademik dan pengasas [[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]] (PGRM) * 15 Mac - [[Poh Ah Tiam|Datuk Wira Poh Ah Tiam]] &ndash; [[Ahli politik]], anggota senior [[Persatuan Cina Malaysia]] (MCA) dan ADUN [[Machap Baru|Machap]], [[Melaka]] * 21 April - [[Hamzah Hussin]] &mdash; penulis * 1 Jun - [[Kasma Booty]] &ndash; pelakon * 4 Jun - [[Loganathan Arumugam]] (Loga) &ndash; penyanyi, Ahli kumpulan [[Alleycats]] * 25 Jun - [[Izi Yahya]] &ndash; pelakon * 12 Ogos - [[Tony Kassim]] &ndash; pelakon * 17 September - [[Nurin Jazlin Jazimin]] &mdash; Mangsa pembunuhan (lahir 1999) * 23 Oktober - [[Lim Goh Tong|Tan Sri Lim Goh Tong]] &ndash; Pengasas dan pengerusi [[Genting Group]]. * 27 Oktober - [[Othman Saat|Tan Sri Othman Saat]] &ndash; bekas [[Johor|Menteri Besar Johor]] (1967-1982) * 26 November - [[Hussein Abu Hassan]] &ndash; pelakon dan pengarah === Tarikh tidak diketahui === * [[Nik Hassan bin Wan Abdul Rahman|Nik Hassan Abdul Rahman]] &ndash; bekas [[Terengganu|Menteri Besar Terengganu]] (1941-1974) * [[Nazari Abu Bakar]] &ndash; Pelakon aksi lagak ngeri filem [[Jangan Pandang Belakang]] * [[Abdul Malik Ahmad|Tan Sri Abdul Malik Ahmad]] &ndash; [[Hakim Mahkamah Tinggi Malaya]] * [[Chang Min Tat|Tan Sri Michael Chang Min Tat]] &ndash; Hakim Mahkamah Persekutuan * [[Lim Kean Siew|Datuk Lim Kean Siew]] &ndash; peguam terkemuka * [[Albert Mah|Dato' Albert Mah]] &ndash; Bekas Ahli Parlimen [[Bukit Bendera]] dan [[Polis Diraja Malaysia|Ketua Polis Negeri]] [[Pulau Pinang]]. * [[K. Sivalingam|Datuk K. Sivalingam]] &ndash; [[Ahli politik]], [[Selangor|Exco Negeri Selangor]] dan Ahli Dewan Undangan Negeri [[Ijok]], [[Selangor]] * [[Chong Ted Tsiung]] &ndash; Datuk Bandar [[Kuching Selatan]] * [[Robert Kong]] &ndash; pelakon dan pelawak Cina Malaysia == Lihat juga == * [[2007]] * [[Sejarah Malaysia]] == Rujukan == {{Reflist}} {{S-start}} {{Succession box | before = [[2006 di Malaysia]] | title = Tahun di Malaysia | years = 2007 | after = [[2008 di Malaysia]] }} {{S-end}} {{Tahun di Malaysia}} [[Kategori:2007 di Malaysia|*]] [[Kategori:Tahun-tahun di Malaysia]] [[Kategori:2000-an di Malaysia]] [[Kategori:2007 mengikut negara|Malaysia]] s1zqe6pxuiqi9hkly8makud94whtz1t 0 832277 6844257 6778723 2026-05-08T15:09:48Z Normal rookie 279720 6844257 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician | honorific_prefix = [[Yang Berhormat]] [[Doktor|Dr.]] | name = Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi | honorific_suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100%|SDK|PJK (Kedah)|AP}} | image = | imagesize = 150px | height = | caption = | birth_name = Ahmad Fakhruddin bin Sheikh Fakhrurazi | birth_date = {{birth date and age|1971|4|27}} | birth_place = [[Mukim Semeling|Semeling]], [[Bedong]], [[Kedah]] | residence = {{flagicon|Kedah}} [[Kedah]] | death_date = | death_place = | constituency_MP4 = {{Parlimen|Kuala Kedah}}, [[Kedah]] | parliament4 = Malaysia | term_start4 = 19 Disember 2022 | term_end4 = | predecessor4 = {{PH PKR}} [[Azman Ismail]] | successor4 = | majority4 = 28,071 (PRU-15) | office5 = Pesuruhjaya PAS Kedah | term_start5 = 2015 | term_end5 = 2019 | predecessor5 = [[Mahfuz Omar]] | successor5 = [[Ahmad Yahaya]] | party = {{PAS}} | occupation = [[Ahli politik]] | profession = Arkitek | majority = | relations = | spouse = | children = | website = | footnotes = }} [[Doktor|Dr.]] '''Ahmad Fakhruddin''' '''bin''' [[Syeikh|Sheikh]] '''Fakhrurazi''' (lahir 27 April 1971) ialah ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Melayu]]. Beliau kini berkhidmat sebagai Ahli Parlimen {{Parlimen|Kuala Kedah}}. ==Keputusan Pilihan Raya== {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ [[Dewan Undangan Negeri Kedah]]<ref name="GE14 results">{{cite web|url=https://keputusan.spr.gov.my/|title=SEMAKAN KEPUTUSAN PILIHAN RAYA UMUM KE - 14|publisher=[[Election Commission of Malaysia]]|language=Malay|accessdate=17 May 2018|archive-date=13 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200913134822/https://keputusan.spr.gov.my/|url-status=dead}} Percentage figures based on total turnout.</ref><ref name="The Star GE14">{{cite news|url=https://election.thestar.com.my/|title=The Star Online GE14|newspaper=[[The Star (Malaysia)|The Star]]|accessdate=24 May 2018}} Percentage figures based on total turnout.</ref> !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts !colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- |[[Pilihan raya negeri Kedah 2013|2013]] |N26 {{DUN|Tanjong Dawai}} |{{Party shading/PAS}} | |{{nowrap|Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi}} ([[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]) | align="right" |14,038 |45.07% |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''[[Tajul Urus Mat Zain]]'''}} ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|'''UMNO''']]) |align="right" |'''17,818''' |'''55.93%''' |31,856 |3,780 |88.30% |- | rowspan=2|[[Pilihan raya negeri Kedah 2018|2018]] | rowspan=2|N17 {{DUN|Pengkalan Kundor}} | rowspan=2 {{Party shading/PAS}} | | rowspan=2|{{nowrap|Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi}} ([[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]) | rowspan=2 align="right" |9,088 | rowspan=2|33.42% |{{Party shading/Keadilan}} | |'''[[Ismail Salleh]]''' ([[Parti Amanah Negara|'''AMANAH''']]) |align="right" |'''11,578''' |'''42.59%''' | rowspan=2|27,597 | rowspan=2|2,490 | rowspan=2|82.90% |- |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |Abdul Halim Said ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]) |align="right" |6,524 | 23.99% |} {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ [[Dewan Rakyat (Malaysia)|Parlimen Malaysia]] !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts !colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- | rowspan=4|[[Pilihan raya umum Malaysia 2022|2022]] | rowspan=4|'''P010 {{Parlimen|Kuala Kedah}}''' | rowspan=4 bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | | rowspan=4|{{nowrap|'''Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi'''}} ([[Parti Islam Se-Malaysia|'''PAS''']]) | rowspan=4 align=right|'''56,298''' | rowspan=4|'''56.03%''' |{{Party shading/PH}} | |[[Azman Ismail]] ([[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]) | align=right|28,237 |28.10% | rowspan=4|101,510 | rowspan=4|28,061 | rowspan=4|76.60% |- |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |[[Mashitah Ibrahim]] ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]) | align=right|13,879 |13.81% |- |bgcolor={{Parti Pejuang Tanah Air/meta/color}} | |Ulya Aqamah Husamudin ([[Parti Pejuang Tanah Air|PEJUANG]]) | align=right|1,805 | align=right|1.80% |- |{{Party shading/Sabah Heritage Party}} | |Syed Araniri Syed Ahmad ([[Parti Warisan Sabah|WARISAN]]) | align=right|256 | align=right|0.25% |} == Anugerah dan pengiktirafan == * {{Flag|Kedah}} ** [[File:MY-KED Order of Loyalty to the Royal House of Kedah - Companion (SDK).svg|50px]] Darjah Setia Diraja Kedah (S.D.K.) (2021)<ref>{{cite web|url=https://eservices.kedah.gov.my/epingat/index.php?page=page_wrapper&menuID=150|title=Carian Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat|website=eservices.kedah.gov.my}}</ref> ** [[File:MY-KED Meritorious Service Medal (PJK).svg|50px]] Pingat Jasa Kebaktian (PJK) (2012)<ref>{{cite web|url=https://govdocs.sinarproject.org/documents/state-governments/kedah/government-of-kedah-darul-aman-gazette/kdhgn09-01-y2012.pdf|title=SENARAI DARJAH KEHORMATAN SEMPENA ULANG TAHUN HARI KEPUTERAAN KEBAWAH DULI YANG MAHA MULIA TUANKU SULTAN NEGERI KEDAH DARUL AMAN TAHUN 2012|language=ms|publisher=Warta Kerajaan Negeri Kedah}}</ref> ==Rujukan== {{reflist}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Perikatan Nasional}} [[Kategori:Kelahiran 1971]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Anggota Parti Islam Se-Malaysia]] [[Kategori:Orang dari Kedah]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15]] f6grcnb7kk1mxhv2ofqeuddyjjumzxj 6844258 6844257 2026-05-08T15:10:24Z Normal rookie 279720 6844258 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician | honorific_prefix = [[Yang Berhormat]] [[Doktor|Dr.]] | name = Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi | honorific_suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100%|SDK|PJK (Kedah)|AP}} | image = | imagesize = 150px | height = | caption = | birth_name = Ahmad Fakhruddin bin Sheikh Fakhrurazi | birth_date = {{birth date and age|1971|4|27}} | birth_place = [[Mukim Semeling|Semeling]], [[Bedong]], [[Kedah]] | residence = {{flagicon|Kedah}} [[Kedah]] | death_date = | death_place = | constituency_MP4 = {{Parlimen|Kuala Kedah}}, [[Kedah]] | parliament4 = Malaysia | term_start4 = 19 Disember 2022 | term_end4 = | predecessor4 = {{PH PKR}} [[Azman Ismail]] | successor4 = | majority4 = 28,071 (PRU-15) | office5 = Pesuruhjaya PAS Kedah | term_start5 = 2015 | term_end5 = 2019 | predecessor5 = [[Mahfuz Omar]] | successor5 = [[Ahmad Yahaya]] | party = {{PAS}} | occupation = [[Ahli politik]] | profession = Arkitek | majority = | relations = | spouse = | children = | website = | footnotes = }} [[Doktor|Dr.]] '''Ahmad Fakhruddin''' '''bin''' [[Syeikh|Sheikh]] '''Fakhrurazi''' (lahir 27 April 1971) ialah ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Melayu]]. Beliau kini berkhidmat sebagai Ahli Parlimen {{Parlimen|Kuala Kedah}}. ==Keputusan Pilihan Raya== {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ [[Dewan Undangan Negeri Kedah]]<ref name="GE14 results">{{cite web|url=https://keputusan.spr.gov.my/|title=SEMAKAN KEPUTUSAN PILIHAN RAYA UMUM KE - 14|publisher=[[Election Commission of Malaysia]]|language=Malay|accessdate=17 May 2018|archive-date=13 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200913134822/https://keputusan.spr.gov.my/|url-status=dead}} Percentage figures based on total turnout.</ref><ref name="The Star GE14">{{cite news|url=https://election.thestar.com.my/|title=The Star Online GE14|newspaper=[[The Star (Malaysia)|The Star]]|accessdate=24 May 2018}} Percentage figures based on total turnout.</ref> !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts !colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- |[[Pilihan raya negeri Kedah 2013|2013]] |N26 {{DUN|Tanjong Dawai}} |{{Party shading/PAS}} | |{{nowrap|Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi}} ([[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]) | align="right" |14,038 |45.07% |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''[[Tajul Urus Mat Zain]]'''}} ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|'''UMNO''']]) |align="right" |'''17,818''' |'''55.93%''' |31,856 |3,780 |88.30% |- | rowspan=2|[[Pilihan raya negeri Kedah 2018|2018]] | rowspan=2|N17 {{DUN|Pengkalan Kundor}} | rowspan=2 {{Party shading/PAS}} | | rowspan=2|{{nowrap|Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi}} ([[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]) | rowspan=2 align="right" |9,088 | rowspan=2|33.42% |{{Party shading/Keadilan}} | |'''[[Ismail Salleh]]''' ([[Parti Amanah Negara|'''AMANAH''']]) |align="right" |'''11,578''' |'''42.59%''' | rowspan=2|27,597 | rowspan=2|2,490 | rowspan=2|82.90% |- |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |Abdul Halim Said ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]) |align="right" |6,524 | 23.99% |} {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ [[Dewan Rakyat (Malaysia)|Parlimen Malaysia]] !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts !colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- | rowspan=4|[[Pilihan raya umum Malaysia 2022|2022]] | rowspan=4|'''P010 {{Parlimen|Kuala Kedah}}''' | rowspan=4 bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | | rowspan=4|{{nowrap|'''Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi'''}} ([[Parti Islam Se-Malaysia|'''PAS''']]) | rowspan=4 align=right|'''56,298''' | rowspan=4|'''56.03%''' |{{Party shading/PH}} | |[[Azman Ismail]] ([[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]) | align=right|28,237 |28.10% | rowspan=4|101,510 | rowspan=4|28,061 | rowspan=4|76.60% |- |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |[[Mashitah Ibrahim]] ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]) | align=right|13,879 |13.81% |- |bgcolor={{Parti Pejuang Tanah Air/meta/color}} | |Ulya Aqamah Husamudin ([[Parti Pejuang Tanah Air|PEJUANG]]) | align=right|1,805 | align=right|1.80% |- |{{Party shading/Sabah Heritage Party}} | |Syed Araniri Syed Ahmad ([[Parti Warisan Sabah|WARISAN]]) | align=right|256 | align=right|0.25% |} == Anugerah dan pengiktirafan == * {{flag|Malaysia}} ** [[File:MY Pingat Pertabalan Yang di-Pertuan Agong XVII ribbon.png|50px]] Penerima Pingat Pertabalan Yang di-Pertuan Agong XVII (2024) * {{Flag|Kedah}} ** [[File:MY-KED Order of Loyalty to the Royal House of Kedah - Companion (SDK).svg|50px]] Darjah Setia Diraja Kedah (S.D.K.) (2021)<ref>{{cite web|url=https://eservices.kedah.gov.my/epingat/index.php?page=page_wrapper&menuID=150|title=Carian Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat|website=eservices.kedah.gov.my}}</ref> ** [[File:MY-KED Meritorious Service Medal (PJK).svg|50px]] Pingat Jasa Kebaktian (PJK) (2012)<ref>{{cite web|url=https://govdocs.sinarproject.org/documents/state-governments/kedah/government-of-kedah-darul-aman-gazette/kdhgn09-01-y2012.pdf|title=SENARAI DARJAH KEHORMATAN SEMPENA ULANG TAHUN HARI KEPUTERAAN KEBAWAH DULI YANG MAHA MULIA TUANKU SULTAN NEGERI KEDAH DARUL AMAN TAHUN 2012|language=ms|publisher=Warta Kerajaan Negeri Kedah}}</ref> ==Rujukan== {{reflist}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Perikatan Nasional}} [[Kategori:Kelahiran 1971]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Anggota Parti Islam Se-Malaysia]] [[Kategori:Orang dari Kedah]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15]] q4ucsw4zg1i0j7857ibpcqj093brqrd 6844441 6844258 2026-05-09T02:41:18Z Normal rookie 279720 6844441 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician | honorific_prefix = [[Yang Berhormat]] [[Doktor|Dr.]] | name = Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi | honorific_suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100%|SDK|PJK (Kedah)|AP}} | image = | imagesize = 150px | height = | caption = | birth_name = Ahmad Fakhruddin bin Sheikh Fakhrurazi | birth_date = {{birth date and age|1971|4|27}} | birth_place = [[Mukim Semeling|Semeling]], [[Bedong]], [[Kedah]] | residence = {{flagicon|Kedah}} [[Kedah]] | death_date = | death_place = | constituency_MP4 = {{Parlimen|Kuala Kedah}}, [[Kedah]] | parliament4 = Malaysia | term_start4 = 19 Disember 2022 | term_end4 = | predecessor4 = {{PH PKR}} [[Azman Ismail]] | successor4 = | majority4 = 28,071 (PRU-15) | office5 = Pesuruhjaya PAS Kedah | term_start5 = 2015 | term_end5 = 2019 | predecessor5 = [[Mahfuz Omar]] | successor5 = [[Ahmad Yahaya]] | party = {{PAS}} | occupation = [[Ahli politik]] | profession = Arkitek | majority = | relations = | spouse = | children = | website = | footnotes = }} [[Doktor|Dr.]] '''Ahmad Fakhruddin''' '''bin''' [[Syeikh|Sheikh]] '''Fakhrurazi''' (lahir 27 April 1971) ialah ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Melayu]]. Beliau kini berkhidmat sebagai Ahli Parlimen {{Parlimen|Kuala Kedah}}. ==Keputusan Pilihan Raya== {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ [[Dewan Undangan Negeri Kedah]]<ref name="GE14 results">{{cite web|url=https://keputusan.spr.gov.my/|title=SEMAKAN KEPUTUSAN PILIHAN RAYA UMUM KE - 14|publisher=[[Election Commission of Malaysia]]|language=Malay|accessdate=17 May 2018|archive-date=13 September 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200913134822/https://keputusan.spr.gov.my/|url-status=dead}} Percentage figures based on total turnout.</ref><ref name="The Star GE14">{{cite news|url=https://election.thestar.com.my/|title=The Star Online GE14|newspaper=[[The Star (Malaysia)|The Star]]|accessdate=24 May 2018}} Percentage figures based on total turnout.</ref> !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts !colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- |[[Pilihan raya negeri Kedah 2013|2013]] |N26 {{DUN|Tanjong Dawai}} |{{Party shading/PAS}} | |{{nowrap|Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi}} ([[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]) | align="right" |14,038 |45.07% |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''[[Tajul Urus Mat Zain]]'''}} ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|'''UMNO''']]) |align="right" |'''17,818''' |'''55.93%''' |31,856 |3,780 |88.30% |- | rowspan=2|[[Pilihan raya negeri Kedah 2018|2018]] | rowspan=2|N17 {{DUN|Pengkalan Kundor}} | rowspan=2 {{Party shading/PAS}} | | rowspan=2|{{nowrap|Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi}} ([[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]) | rowspan=2 align="right" |9,088 | rowspan=2|33.42% |{{Party shading/Keadilan}} | |'''[[Ismail Salleh]]''' ([[Parti Amanah Negara|'''AMANAH''']]) |align="right" |'''11,578''' |'''42.59%''' | rowspan=2|27,597 | rowspan=2|2,490 | rowspan=2|82.90% |- |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |Abdul Halim Said ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]) |align="right" |6,524 | 23.99% |} {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ [[Dewan Rakyat (Malaysia)|Parlimen Malaysia]] !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts !colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- | rowspan=4|[[Pilihan raya umum Malaysia 2022|2022]] | rowspan=4|'''P010 {{Parlimen|Kuala Kedah}}''' | rowspan=4 bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | | rowspan=4|{{nowrap|'''Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi'''}} ([[Parti Islam Se-Malaysia|'''PAS''']]) | rowspan=4 align=right|'''56,298''' | rowspan=4|'''56.03%''' |{{Party shading/PH}} | |[[Azman Ismail]] ([[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]) | align=right|28,237 |28.10% | rowspan=4|101,510 | rowspan=4|28,061 | rowspan=4|76.60% |- |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |[[Mashitah Ibrahim]] ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]) | align=right|13,879 |13.81% |- |bgcolor={{Parti Pejuang Tanah Air/meta/color}} | |[[Ulya Aqamah Husamudin]] ([[Parti Pejuang Tanah Air|PEJUANG]]) | align=right|1,805 | align=right|1.80% |- |{{Party shading/Sabah Heritage Party}} | |Syed Araniri Syed Ahmad ([[Parti Warisan Sabah|WARISAN]]) | align=right|256 | align=right|0.25% |} == Anugerah dan pengiktirafan == * {{flag|Malaysia}} ** [[File:MY Pingat Pertabalan Yang di-Pertuan Agong XVII ribbon.png|50px]] Penerima Pingat Pertabalan Yang di-Pertuan Agong XVII (2024) * {{Flag|Kedah}} ** [[File:MY-KED Order of Loyalty to the Royal House of Kedah - Companion (SDK).svg|50px]] Darjah Setia Diraja Kedah (S.D.K.) (2021)<ref>{{cite web|url=https://eservices.kedah.gov.my/epingat/index.php?page=page_wrapper&menuID=150|title=Carian Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat|website=eservices.kedah.gov.my}}</ref> ** [[File:MY-KED Meritorious Service Medal (PJK).svg|50px]] Pingat Jasa Kebaktian (PJK) (2012)<ref>{{cite web|url=https://govdocs.sinarproject.org/documents/state-governments/kedah/government-of-kedah-darul-aman-gazette/kdhgn09-01-y2012.pdf|title=SENARAI DARJAH KEHORMATAN SEMPENA ULANG TAHUN HARI KEPUTERAAN KEBAWAH DULI YANG MAHA MULIA TUANKU SULTAN NEGERI KEDAH DARUL AMAN TAHUN 2012|language=ms|publisher=Warta Kerajaan Negeri Kedah}}</ref> ==Rujukan== {{reflist}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Perikatan Nasional}} [[Kategori:Kelahiran 1971]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Anggota Parti Islam Se-Malaysia]] [[Kategori:Orang dari Kedah]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15]] rtm895unl2itimxl3lblvo379u0soa3 0 838340 6844317 5228078 2026-05-08T17:21:12Z Zayn al aziz 117578 /* Pautan luar */ 6844317 wikitext text/x-wiki {{Redirect|von Blücher|kegunaan lain|Blücher (disambiguation){{!}}Blücher}} {{Infobox military person | name = [[Generalfeldmarschall|'''Fil Marsyal''']]<br>Gebhard Leberecht von Blücher | image = Blücher (nach Gebauer).jpg | image_size = 250px | caption = Fil Marsyal Blücher (sekitar tahun 1815–1819) | nickname = ''Marschall Vorwärts'' | birth_date = {{Birth date|1742|12|16|df=y}} | birth_place = [[Rostock]], [[Duchy of Mecklenburg-Schwerin]] | death_date = {{Death date and age|1819|9|12|1742|12|16|df=y}} | death_place   = Krieblowitz, [[Provinsi Silesia]] (sekarang [[Krobielowice]] di [[Poland]]) | placeofburial = | allegiance = {{flag|Sweden|1562}}<br>{{Flag|Prusia|1803}} | branch = [[Tentera Darat Prusia]] | serviceyears = 1758–1815 | rank = {{flagicon|Prussia|1803}} ''[[Generalfeldmarschall]]'' | unit = | commands = | battles = [[Perang Tujuh Tahun]]<br>[[Perang Revolusi Perancis]]<br>[[Perang Napoleon]] | awards = [[Star of the Grand Cross of the Iron Cross]]<br>[[Pour le Merite|Pour le Mérite]]<br>[[Iron Cross]]<br>[[Order of St. George]]<br>[[Military William Order]] | relations = | laterwork = }} '''Gebhard Leberecht von Blücher, Fürst von Wahlstatt''' ({{IPA-de|ˈɡɛphaɐ̯t ˈleːbəʁɛçt fɔn ˈblʏçɐ}}; 16 Disember 1742 – 12 September 1819), ''[[Graf]]'' (count), kemudian dinaikkan ke ''[[Fürst]]'' (putera raja) von [[Wahlstatt]], adalah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' (Fil Marsyal) [[Prusia]]. Beliau memperolehi pengiktirafan terbesar selepas memimpin tenteranya menentang [[Napoleon I]] dalam [[Pertempuran Leipzig|Pertempuran Antara Negara di Leipzig]] pada tahun 1813 dan [[Pertempuran Waterloo]] pada tahun 1815. Blücher telah dilahirkan di [[Rostock]], anak seorang kapten bersara tentera darat. Kerjaya tenteranya bermula pada tahun 1758 sebagai seorang [[Hussar]] didalam [[Tentera Darat Sweden]]. Beliau telah ditangkap oleh tentera Prusia pada tahun 1760 semasa [[Perang Pomerania|Kempen Pomerania]] dan selepas itu menyertai [[Tentera Darat Prusia]], berkhidmat sebagai pegawai hussar untuk Prusia semasa [[Perang Tujuh Tahun]]. Pada tahun 1773, Blücher telah dipaksa berhenti oleh [[Frederick II dari Prusia|Frederick Agung]] kerana mengingkari arahan. Beliau bekerja sebagai seorang petani sehingga kematian Frederick pada tahun 1786, apabila Blücher dikembalikan jawatan dan dinaikkan pangkat ke Kolonel. Untuk kejayaannya didalam [[Perang Revolusi Perancis]], Blücher menjadi Mejar Jeneral pada tahun 1794. Beliau menjadi Leftenan Jeneral pada tahun 1801 dan memerintah sebuah kor kavalri semasa [[Perang Napoleon]] pada tahun 1806. Perang sekali lagi meletus antara Prusia dan Perancis pada tahun 1813 dan Blücher kembali aktif bertugas pada usia 71 tahun. Beliau telah dilantik jeneral penuh kepada angkatan perang Prusia dan bertembung dengan Napoleon dalam [[Pertempuran Lützen (1813)|Pertempuran Lützen]] dan [[Pertempuran Bautzen]]. Beliau kemudian memperolehi kemenangan kritikal ke atas Perancis dalam [[Pertempuran Katzbach]]. Blücher memerintah Tentera Prusia dari [[Silesia]] dalam [[Pertempuran Leipzig|Pertempuran Antara Negara]] dimana Napoleon telah dikalahkan dengan muktamad. Untuk peranan ini, Blücher telah dianugerahkan pangkat [[Fil Marsyal]] dan menerima gelaran Putera [[Wahlstatt]]. Selepas Napoleon kembali pada tahun 1815, Blücher mengambil alih Tentera Prusia [[Rhine Atas]] dan menyelaras pasukannya bersama dengan pasukan British dan pasukan Bersekutu dibawah [[Arthur Wellesley, Duke Wellington Pertama|Duke Wellington]]. Di [[Pertempuran Ligny]], beliau mendapat kecederaan parah dan pihak Prusia berundur. Selepas pulih, Blücher kembali memerintah dan menyertai Wellington dalam [[Pertempuran Waterloo]], dengan campur tangan tentera Blücher ini telah memainkan satu peranan penting dalam kemenangan akhir pihak Bersekutu. Blücher telah dijadikan warga kehormat [[Berlin]], [[Hamburg]] dan [[Rostock]]. Terkenal dengan personalitinya yang berapi-api, beliau digelar ''Marschall Vorwärts'' ("Marsyal Kedepan") oleh askar-askarnya kerana pendekatan agresifnya dalam peperangan. Bersama dengan [[Paul von Hindenburg]], beliau merupakan perajurit Prusia-Jerman yang menerima pingat tertinggi dalam sejarah: Blücher dan Hindenburg adalah satu-satunya pegawai tentera Jerman yang dikurniakan pingat [[Star of the Grand Cross of the Iron Cross]]. ==Lihat juga== *[[Evelyn Princess Blücher]] *[[Darjah kebesaran Blücher]] *[[Kasut Blucher]] *[[Adik-beradik von Blücher]] ==Nota== {{notelist}} {{reflist|30em}} ==Rujukan== *{{cite book |last=Barbero |first=A. |year=2006 |title=The Battle: A New History of Waterloo |translator-first=John |translator-last=Cullen |publisher=Walker & Company |ref=harv}} *{{cite book |last=Cornwell |first=Bernard |title=[[Waterloo: The History of Four Days, Three Armies and Three Battles]] |publisher=Lulu Press |year=2015 |isbn=978-1312925229 |ref=harv |page=[https://books.google.com/books?id=z6N3CgAAQBAJ front cover]}} — The pages numbers are given as offsets in the electronic view, these will vary from the page numbers in a physical book <!--and need fixing by an editor who has access to a physical book--> *{{cite book |last=Leggiere |first=Michael V. |year=2014 |title=Blucher: Scourge of Napoleon |publisher=University of Oklahoma Press |ref=harv}} *{{cite book |last=Lieven |first=Dominic |year=2010 |title=Russia Against Napoleon: The True Story of the Campaigns of War and Peace |publisher=Penguin |isbn=1101429380 |ref=harv}} *{{cite web | last=Polier | first=Christoph Graf von |year=2016 |title=Gebhard Leberecht Blücher von Wahlstatt | website=Geneanet | url=http://gw.geneanet.org/cvpolier?lang=en;p=gebhard+leberecht;n=blucher+von+wahlstatt | ref=harv | accessdate=5 May 2016}}{{Unreliable source?|certain=y|reason=genealogical website with no reliable sources cited|date=May 2016}} *{{cite book |last=Stanhope |first=Phillips Henry |year=1888 |title=Notes of conversaciones with the Duke of Wellington, 1831–1851|publisher=Da Capo Press|location=New York |page=119 |ref=harv}} *{{cite web | website=Vítejte | date=3 March 2012 |title=Blücher von Wahlstatt family tree | url=http://patricus.info/Rodokmeny/Bluecher.txt |ref={{sfnref|Vítejte|2012}} |accessdate=5 May 2016}} {{Unreliable source?|certain=y|reason=genealogical website with no reliable sources cited|date=May 2016}} '''Attribution''' *{{EB1911|wstitle=Blücher, Gebhard Leberecht von |volume=4 |page=80}} ==Bacaan lanjut== *{{cite book |author=Blücher |title=Memoirs of Prince Blücher |translator-first=Desmond |translator-last=Chapman-Huston |location=London |publisher=Murray |year=1932 |oclc=2231133}} *{{cite book |last=Crepon |first=Tom |year=1999 |title=Gebhard Leberecht von Blücher: sein Leben, seine Kämpfe|location=Rostock|publisher=Hinsdorff |isbn=3-356-00833-1}} *{{cite book |last=Gneisenau |first=August Wilhelm Anton, Graf Neidhardt von |translator-last=Marston |translator-first=James Edward |year=1815 |title=The life and campaigns of Field-Marshal Prince Blücher of Wahlstatt |location=London |publisher=Sherwood, Neely and Jones |url=https://catalog.hathitrust.org/Record/008637900 |oclc=681606658}} *{{cite book |last=Henderson |first=Ernest F. |year=1994 |title=Blücher and the uprising of Prussia against Napoleon, 1806–1815 |location=Aylesford |publisher=R.J. Leach|isbn=1-873050-14-3}} *{{cite book |last=Parkinson |first=Roger |year=1975 |title=The Hussar general: the life of Blücher, man of Waterloo |location=London |publisher=P. Davies |isbn=0-432-11600-1}} ==Pautan luar== {{Commons category}} * [http://www.lexikus.de/index.php?page=buch&buch=6 ''Blüchers Zug von Auerstedt bis Ratekau und Lübecks Schreckenstage (1806)''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090111233656/http://www.lexikus.de/index.php?page=buch&buch=6 |date=2009-01-11 }} – German publication about Blücher * {{Cite EB9|wstitle=Blücher, Gebhard Leberecht von|volume=3 |short=x}} This source gives “Black Hussars” for the name of his old regiment. {{Perang Napoleon}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Blucher, Gebhard Leberecht Von}} [[Category:Kelahiran 1742]] [[Category:Kematian 1819]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Perang Napoleon]] [[Category:Sejarah Jerman]] 8vr54w6hg8zboi0uof8y9p6hv697ejy 0 840782 6844239 6279005 2026-05-08T14:22:43Z Normal rookie 279720 6844239 wikitext text/x-wiki {{Infobox MP | honorific-prefix = [[Rujukan kehormat|Yang Berbahagia Dato']] | name = Loke Yuen Yow | honorific-suffix ={{post-nominals|country=MYS|size=100%|sep=,|DPMP (Perak)|AMP (Perak)|JP}} | image = | caption = | office2 = [[Timbalan Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | term_start2 = 1995 | term_end2 = 1999 | minister2 = [[Muhyiddin Yassin]] | predecessor2 = [[Teng Gaik Kwan]] | successor2 = [[Ong Tee Keat]] | constituency2 = {{Parlimen|Tanjong Malim}} | office3 = Timbalan Menteri Kewangan Malaysia | term_start3 = 1986 | term_end3 = 1995 | alongside3 = [[Sabbaruddin Chik]] (1986-1987), [[Mohd Farid Ariffin]] (1987-1989), [[Wan Abu Bakar Wan Mohamed]] (1989-1990), [[Abdul Ghani Othman]] (1990-1993),[[Mustapa Mohamed]] (1994-1995) | minister3 = [[Daim Zainuddin]] (1986-1991)<br>[[Anwar Ibrahim]] (1991-1995) | predecessor3 = [[Ng Cheng Kiat]] | successor3 = [[Wong See Wah]]<br>[[Affifudin Omar]] | constituency3 = {{Parlimen|Tanjong Malim}} | constituency_MP5 = {{Parlimen|Tanjong Malim}} | parliament5 = Malaysia | majority5 = | term_start5 = 1986 | term_end5 = 2008 | predecessor5 = [[Mak Hon Kam]] | successor5 = [[Ong Ka Chuan]] | birth_name = | birth_date = | birth_place = | death_date = | death_place = | nationality = | party = {{BN MCA}} [[Barisan Nasional|BN]]-[[Persatuan Cina Malaysia|MCA]] | otherparty = <!--For additional political affiliations --> | parents = | spouse = | relations = | children = | residence = | alma_mater = | occupation = | profession = | signature = | website = | footnotes = }} '''Loke Yuen Yow''' ialah seorang ahli politik di Malaysia. Beliau pernah menjadi Timbalan Menteri Belia dan Sukan Malaysia pada [[1995]]-[[1999]]. Kejayaan terbesar semasa beliau berada di [[Kementerian Belia dan Sukan Malaysia]] adalah penganjuran [[Sukan Komanwel 1998]] yang ketika itu diterajui oleh menterinya, [[Tan Sri Muhyiddin Yassin|Muhyiddin Yassin]]. ==Isu dan tengkarah== === Cadang jawatan Timbalan Perdana Menteri kedua untuk Presiden MCA === Beliau telah mencadangkan kepada kerajaan agar diwujudkan jawatan Timbalan Perdana Menteri II<ref>[http://www.bharian.com.my/node/237654 MCA yang minta jawatan TPM, bukan DAP - Dr Mahathir] dicapai pada 25 Januari 2017</ref> sebagai mencerminkan tanda perkongsian kuasa sebenar pada tahun [[2009]]. Ketika itu beliau adalah Menteri di Jabatan Perdana Menteri dan juga merupakan Setiausaha Agung [[Persatuan Cina Malaysia]]. == Keputusan pilihan raya == {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ [[Dewan Undangan Negeri Perak]]<ref>{{cite web|url=https://books.google.com/books?id=MrMTAAAAIBAJ&dq=1978+Bukit+Serampang&pg=PA3&article_id=6786,4865973|title=1982 general election results|publisher=[[New Straits Times]]|date=24 April 1982|pages=16}}</ref> !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts ! colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- | rowspan=2|[[Pilihan raya negeri Perak 1982|1982]] | rowspan=2|'''N20 Gopeng''' | rowspan=2 {{party shading/Barisan Nasional}} | | rowspan=2|{{nowrap|'''Loke Yuen Yow'''}} ([[Persatuan Cina Malaysia|'''MCA''']]) | rowspan=2 align=right|'''12,018''' | rowspan=2|'''56.3%''' |{{party shading/DAP}} | |Kalimuthu Ranggayah ([[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]) | align=right|8,637 |40.5% | rowspan=2|21,782 | rowspan=2|3,381 | rowspan=2|76.8% |- |{{party shading/PAS}} | |Mohamad Nor Selah ([[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]) | align=right|684 | align=right|3.2% |} {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ [[Dewan Rakyat (Malaysia)|Parlimen Malaysia]]<ref>{{Cite web |title=KEPUTUSAN PILIHAN RAYA UMUM KE-12 |url=http://semak.spr.gov.my/spr/laporan/5_KedudukanAkhir.php |access-date=2022-03-05 |website=semak.spr.gov.my}}</ref> !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts ! colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- | rowspan=2|[[Pilihan raya umum Malaysia 1986|1986]] | rowspan=3 |'''P071 [[Tanjong Malim (kawasan persekutuan)|Tanjong Malim]]''' | rowspan=2 {{Party shading/Barisan Nasional}} | | rowspan=2|{{nowrap|'''Loke Yuen Yow'''}} ([[Persatuan Cina Malaysia|'''MCA''']]) | rowspan=2 align=right|'''18,693''' | rowspan=2|'''62.65%''' |{{Party shading/DAP}} | |Liew Fatt Yuen ([[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]) |align=right|7,995 |26.80% | rowspan=2|29,836 | rowspan=2|10,698 | rowspan=2|69.45% |- |{{Party shading/PAS}} | |Ho Shing Chong ([[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]) |align=right|2,464 |align=right|8.26% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 1990|1990]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''Loke Yuen Yow'''}} ([[Persatuan Cina Malaysia|'''MCA''']]) |align=right|'''23,953''' |'''70.54%''' |{{Party shading/DAP}} | |Abdul Rahim Mat Taib ([[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]) |align=right|8,707 |25.64% |33,956 |15,246 |69.82% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 1995|1995]] | rowspan=2|'''P074 [[Tanjong Malim (kawasan persekutuan)|Tanjong Malim]]''' |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''Loke Yuen Yow'''}} ([[Persatuan Cina Malaysia|'''MCA''']]) |align=right|'''25,752''' |'''80.70%''' |{{Party shading/S46}} | |Wan Mokhtar Wan Endut ([[Parti Melayu Semangat 46|S46]]) |align=right|5,088 |15.94% |31,910 |20,664 |60.90% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 1999|1999]] |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''Loke Yuen Yow'''}} ([[Persatuan Cina Malaysia|'''MCA''']]) |align=right|'''22,150''' |'''64.11%''' |{{Party shading/Keadilan}} | |Ng Lum Yong ([[Parti Keadilan Nasional|KeADILan]]) |align=right|10,928 |31.63% |34,549 |11,222 |63.17% |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 2004|2004]] |'''P077 [[Tanjong Malim (kawasan persekutuan)|Tanjong Malim]]''' |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''Loke Yuen Yow'''}} ([[Persatuan Cina Malaysia|'''MCA''']]) |align=right|'''24,283''' |'''68.84%''' |{{Party shading/Keadilan}} | |Shamsuddin Abdul Rahman ([[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]) |align=right|9,590 |27.19% |35,273 |14,693 |66.88% |} == Anugerah == * {{Flag|Perak}} ** [[File:MY-PERA Order of the Perak State Crown (before 2001).svg|50px]] [[Darjah Dato' Paduka Mahkota Perak]] (DPMP) – '''Dato'''' (1989)<ref>{{cite web|url=http://pingat.perak.gov.my/carian-thn.php?m=1&tahun=1989&kod_pingat=DPMP|title=DPMP 1989|website=pingat.perak.gov.my}}</ref> ** [[File:MY-PERA Order of the Perak State Crown (before 2001).svg|50px]] [[Darjah Ahli Mahkota Perak]] (AMP) (1986)<ref>{{cite web|url=http://pingat.perak.gov.my/carian-thn.php?m=4&tahun=1986&kod_pingat=AMP|title=AMP 1986|website=pingat.perak.gov.my}}</ref> ** Jasa Pendakmai (JP) (2002)<ref>{{cite web|url=http://pingat.perak.gov.my/carian-thn.php?m=1&tahun=2002&kod_pingat=JP|title=JP 2002|website=pingat.perak.gov.my}}</ref> ==Rujukan== {{Reflist}} [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Anggota Persatuan Cina Malaysia]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-7]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-8]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-9]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-10]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-11]] 0rvz6e0338zvdhno06al47b10d53zey 0 844151 6844591 6720210 2026-05-09T08:11:04Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844591 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name = Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah |title = Sultan Riau - Linggi |image = File:Abdul Rahman II.jpg |caption = Abdul Rahman II |succession = [[Sultan Riau-Lingga]] |moretext = 0 |reign = 13 Oktober 1883 – 10 Februari 1911 |coronation = 0 |investiture = 0 |predecessor = [[Sultan Sulaiman II Badrul Alam Shah]] |successor = Tiada <small>(''[[Kesultanan Riau-Lingga]] dibubarkan oleh [[Hindia Timur Belanda|Belanda]] pada tahun 1911'')</small> |reg-type = {{nowrap|[[Yang Dipertuan Muda Riau|Yang Dipertuan Muda]]<br><small>([[Mangkubumi]] [[Kesultanan Riau-Lingga|Riau-Lingga]])</small><br><small>(Pentadbir utama [[Tanjungpinang|Riau]])</small>}} |regent = [[Raja Muhammad Yusuf]] (1858 – 1899) |birth_name = Raja Abdul Rahman ibni Yang Dipertuan Muda Raja Muhammad Yusuf |birth_date = 1851 |birth_place = [[Pulau Penyengat]], [[Kepulauan Riau]], [[Riau]] |death_date = 28 Disember 1930 |death_place = [[Teluk Belanga]], [[Singapura]] |burial_date = 28 Disember 1930 |burial_place = Keramat Bukit Kasita, Kampung Bahru Road, Singapura |queen = 6 orang isterinya |spouse 1 = 1.Inche Dayang |spouse 2 = 2.Inche Nur |spouse 3 = 3.Sharifah Aisyah |spouse 4 = 4.Tengku Jahara binti Tengku Embung Usman ibni [[Sultan Muhammad II Muazzam Shah]] |spouse 5 = 5.Inche Ainun-nisa (Ainon) binti Abdullah |spouse 6 = 6.Inche Aminah (Mina) binti Abdullah |issue = 1.Tengku Osman <br> 2.Tengku Ismail <br> 3.Tengku Omar <br> 4.Tengku Abbas <br> 5.Tengku Muhammad Zain <br> 6.Tengku Padang Salmah <br> 7.Tengku Dalam Embong <br> 8.Tengku Aisyah |full name = 0 |given_name = 0 |regnal name = 0 |posthumous name = ''Marhum '' |house = Bendahara |royal house = 0 |dynasty = [[Yang Dipertuan Muda Riau|Wangsa Yang Dipertuan Muda]] |father = Yang Dipertuan Muda [[Raja Muhammad Yusuf]] |mother = Tengku Embung Fatimah binti [[Sultan Mahmud IV Muzaffar Shah]] |religion = [[Sunni]] [[Islam]] |occupation = 0 |signature = 0 |module = 0 }} '''Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah ibni Yang Dipertuan Muda Raja Muhammad Yusuf''' ({{Jawi|<small>'''سلطان عبد الرحمن معظم شاه ابن يڠ دڤرتوان مودا راج محمد يوسف'''</small>}} 1851 – 28 Disember 1930) ialah [[Sultan Riau-Lingga]] ke-5 dan terakhir dari tahun 1883 hingga tahun 1911. Baginda merupakan satu-satunya Sultan Riau-Lingga daripada Wangsa Yang Dipertuan Muda. Disebabkan baginda berani menentang Belanda tanpa menggunakan kekerasan dan baginda berani menolak permintaan Belanda untuk mengurangkan kuasanya, pada 10 Februari 1911, Belanda membubarkan Kesultanan Riau-Lingga semasa baginda berada di Daik, [[Pulau Lingga|Lingga]] untuk melakukan [[Mandi Safar]]. Selepas itu, baginda dan keluarganya terpaksa berpindah ke Singapura dan baginda kemudian mangkat di sana pada tahun 1930. ==Pertabalan== Selepas [[Sultan Sulaiman II Badrul Alam Shah]] mangkat pada 17 September 1883, para pembesar Bugis dan Melayu memilih Tengku Embung Fatimah untuk memangku urusan pemerintahan [[Kesultanan Riau-Lingga]]. Hampir sebulan kemudian, pada 13 Oktober 1883, Tengku Embung Fatimah menyerahkan takhta Kesultanan Riau-Lingga kepada anakandanya, Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah. Selepas kemangkatan [[Yang Dipertuan Muda Riau]], [[Raja Muhammad Yusuf]], yang merupakan suami Tengku Embung Fatimah dan ayahanda Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah, pada tahun 1899, jawatan Yang Dipertuan Muda Riau disatukan dengan jawatan Sultan Riau-Lingga. Pada tahun 1885, Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah dihadiahkan tiga buah gendang perak bersepuh emas daripada [[Hindia Timur Belanda|Gabenor Jeneral Belanda]] di [[Batavia]] (kini [[Jakarta]]). Gendang tersebut dibuat di Jawa dan melengkapi alat [[nobat]] baginda.<ref>{{Cite journal|last=Tengku Muda Muhammad|date=Oktober 1968|title=The Silver Nobat of Trengganu|journal=Malaysia in History|publisher=Persatuan Sejarah Malaysia|volume=12|issue=1|pages=30-32}}</ref> ==Kebangkitan nasionalisme== [[File:JERUMAT-Raja-Ali-Klana-171x300.jpg|thumb|left|Raja Ali Kelana, Putera Mahkota Riau-Lingga, salah seorang pengasas Roesidijah Club Riouw ''(Rusydiah Klub Riau)'', pertubuhan moden pertama di [[Hindia Timur Belanda]]. (gambar diambil pada tahun 1899)]] Globalisasi pada abad ke-19 membuka peluang baru kepada Kesultanan Riau-Lingga. Kedudukannya yang terletak hanya 40 batu dari Singapura membentuk keadaan politiknya, memberi peluang kepada orang Melayu Riau untuk membiasakan diri mereka dengan idea-idea baru dari [[Timur Tengah]]. Pembukaan [[Terusan Suez]] menandakan bahawa perjalanan ke [[Mekah]] melalui Pelabuhan Said, [[Mesir]] dan Singapura boleh mengambil masa tidak lebih daripada dua minggu dan dengan itu, bandar-bandar tersebut menjadi pelabuhan utama untuk [[haji]].<ref>{{cite web |url=http://batampos.co.id/04-11-2014/meneroka-peran-cendekiawan-kerajaan-riau-lingga-dalam-menentang-belanda-2/ |title=Meneroka Peran Cendekiawan Kerajaan Riau-Lingga dalam Menentang Belanda (2) |publisher=Batampos.co.id |location=[[Batam]] |language=id |date=4 November 2014 |access-date=22 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141114135605/http://batampos.co.id/04-11-2014/meneroka-peran-cendekiawan-kerajaan-riau-lingga-dalam-menentang-belanda-2/ |archive-date=14 November 2014 |url-status=dead }}</ref> Mendapat ilham daripada pengalaman dan kemajuan intelektual yang dicapai di Timur Tengah dan dipengaruhi oleh persaudaraan [[Pan-Islamisme]], golongan cendekiawan Melayu Riau menubuhkan Roesidijah Klub Riouw ''(Rusydiah Klub Riau)'' pada tahun 1895. Pertubuhan ini ditubuhkan untuk membangunkan keperluan agama, budaya dan intelektual untuk Kesultanan Riau-Lingga tetapi lama-kelamaan pertubuhan ini mula menentang pemerintahan Belanda dalam Kesultanan Riau-Lingga.<ref>{{cite web |url=http://www.tanjungpinangpos.co.id/2013/60597/verzeparty-dan-lydelyk-verzet-perdirian-roesidijah-club-riouw-1890-an-1991/ |title=Verzeparty dan Lydelyk Verzet: Perdirian Roesidijah (Club) Riouw 1890-an -1991 |publisher=Tanjungpinangpos.co.id |location=[[Tanjung Pinang]] |language=id |date=2 March 2013 |access-date=22 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402112129/http://www.tanjungpinangpos.co.id/2013/60597/verzeparty-dan-lydelyk-verzet-perdirian-roesidijah-club-riouw-1890-an-1991/ |archive-date=2 April 2015 |url-status=dead }}</ref> Pada zaman tersebut, kesedaran tentang kepentingan watan (tanah air) dan kewajipan rakyat terhadap tanah kelahirannya mula meningkat dalam kalangan bangsawan dan pemerintah. Untuk menubuhkan watan, negeri mesti [[kemerdekaan|merdeka]] dan [[kedaulatan|berdaulat]], jauh sekali daripada kesultanan yang dikuasai oleh Belanda. Selain itu, penguasaan [[Dunia Barat|Barat]] dalam kesultanan secara perlahan-lahan menghakis jati diri [[Kemelayuan|Melayu-Islam]]. Menjelang awal abad ke-20, Roesidijah Klub Riouw ''(Rusydiah Klub Riau)'' telah menjadi alat politik untuk bangkit menentang kuasa penjajah dengan Raja Muhammad Thahir dan Raja Ali Kelana bertindak sebagai tulang belakangnya. Misi diplomatik telah dihantar ke [[Empayar Uthmaniyah]] oleh Raja Ali Kelana, diiringi oleh [[ulama]] terkenal kelahiran [[Patani (kawasan)|Patani]], Syeikh Wan Ahmad Fatani, pada tahun 1883, 1895 dan pada tahun 1905 untuk membebaskan Kesultanan Riau-Lingga. Pejabat Tanah Jajahan Belanda di Tanjung Pinang melabelkan pertubuhan itu sebagai ''versetpartai'' (perkataan Belanda yang bermaksud parti berhaluan kiri). Pertubuhan itu juga mendapat sokongan penting daripada Mohakamah (Badan Kehakiman Melayu) dan Dewan Kerajaan (Badan Pemerintahan Kesultanan). Pertubuhan tersebut memantau dan meneliti setiap langkah yang diambil oleh Residen Belanda dalam urusan pemerintahan kesultanan dan tindakan yang diambil oleh pertubuhan tersebut menimbulkan kemarahan Belanda. [[File:RiauIslands-versteeg-1860.jpg|thumb|right|Peta Belanda bertajuk ''Residentie Riouw en Onderhoorigheden'' (Keresidenan Riau dan jajahan takluknya) pada tahun 1860.]] Gerakan tersebut merupakan satu bentuk [[Nasionalisme Melayu awal]]. Langkah-langkah penentangan pasif dan tanpa kekerasan telah digunapakai oleh gerakan tersebut. Kaedah utama pergerakan itu ialah mengadakan boikot secara simbolik. Belanda kemudian melabelkan gerakan itu sebagai ''leidelek verset'' (perkataan Belanda yang bermaksud penentangan pasif) dan tindakan pasif seperti mengabaikan pengibaran bendera Belanda menimbulkan kemarahan ''Raad van Indie'' (Dewan Hindia Timur Belanda) yang berpangkalan di [[Batavia]] dan Penasihat Hal Ehwal Anak Negeri, [[Christiaan Snouck Hurgronje]]. Dalam surat ''geheim'' (perkataan Belanda yang bermaksud rahsia) 660/G bertarikh 7 Mei 1904 kepada Dewan Hindia Timur Belanda, Hurgronje mencadangkan agar Kesultanan Riau-Lingga dan Roesidijah Klub Riouw ''(Rusydiah Klub Riau)'' dihapuskan seperti penentangan dalam [[Perang Aceh]] sebelumnya. Hurgronje menyokong cadangannya dengan beberapa hujah iaitu antaranya sejak tahun 1902, ahli-ahli Roesidijah Klub Riouw ''(Rusydiah Klub Riau)'' akan berkumpul di sekeliling istana diraja dan enggan mengibarkan bendera Belanda di atas kapal kesultanan. Residen Belanda di Riau, A.L. Van Hasselt menasihati Gabenor [[Hindia Timur Belanda]] bahawa Sultan Riau-Lingga adalah penentang Belanda dan penyokong kumpulan ''verzetparty'' tegar. Kemudian, pada 1 Januari 1903, Residen Belanda mendapati bahawa bendera Belanda tidak dikibarkan semasa lawatannya ke istana diraja. Dalam laporannya kepada gabenor, beliau menulis; “nampaknya baginda (Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah) bertindak seolah-olah baginda seorang raja yang berdaulat dan baginda mengibarkan benderanya sendiri”. Berdasarkan beberapa rekod dalam Arkib Negara Indonesia, terdapat beberapa laporan bahawa Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah kemudian memohon maaf kepada gabenor berhubung "insiden bendera". Dalam jawapannya kepada surat ''geheim'' bernombor 1036/G dan bertarikh 9 Ogos 1904, Dewan Hindia Timur Belanda bersetuju dengan cadangan yang dikemukakan oleh Hurgronje dan membenarkan tindakan diambil terhadap pertubuhan nasionalis itu. Namun begitu, nasihat yang diberikan kepada Sultan Riau-Lingga ialah menjadi orang pertama yang mengemukakan tindakan ketenteraan terhadap kesultanan dan pertubuhan. Dewan Hindia Timur Belanda itu juga menasihati Residen Belanda di Riau supaya tidak mengadakan perjanjian sebelum mencapai kata sepakat dengan Kesultanan Riau-Lingga. ==Pembubaran Kesultanan Riau-Lingga oleh Belanda== [[File:Abdul Rahman II of Riau Lingga.jpg|thumb|left|Sultan Riau-Lingga terakhir, Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah. Baginda terpaksa hidup dalam buangan selepas baginda tidak mahu menandatangani perjanjian dengan Belanda yang bertujuan untuk mengurangkan kuasanya.]] Pada 18 Mei 1905, Belanda menuntut perjanjian baru dengan Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah di mana Belanda ingin mengurangkan kuasa Kesultanan Riau-Lingga, mewajibkan bendera Belanda dikibarkan lebih tinggi daripada bendera Riau-Lingga, dan menetapkan bahawa pegawai-pegawai Belanda harus diberikan penghormatan tertinggi dalam Kesultanan Riau-Lingga. Perjanjian itu seterusnya menyatakan bahawa Kesultanan Riau-Lingga hanya sekadar ''achazat'' (perkataan Belanda yang bermaksud pinjaman) daripada Kerajaan Belanda. Perjanjian itu dibuat kerana pelantikan Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah sebagai Sultan Riau-Lingga telah diadakan tanpa persetujuan Belanda dan baginda juga jelas menentang pemerintahan penjajah.<ref>{{cite web |url=http://kebudayaan.kemdikbud.go.id/bpnbtanjungpinang/2014/06/08/sejarah-kerajaan-riau-lingga-kepulauan-riau/ |title=Sejarah Kerajaan Riau-Lingga Kepulauan Riau |publisher=Balai Pelestarian Nilai Budaya Tanjung Pinang, [[Ministry of Education and Culture (Indonesia)|Ministry of Education and Culture]] |location=[[Tanjung Pinang]] |language=id |date=8 June 2014 |access-date=10 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402173548/http://kebudayaan.kemdikbud.go.id/bpnbtanjungpinang/2014/06/08/sejarah-kerajaan-riau-lingga-kepulauan-riau/ |archive-date=2 April 2015 |url-status=dead }}</ref> Belanda mendesak Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah untuk menandatangani perjanjian tersebut, tetapi setelah berunding dengan para kerabat dan pembesar negeri iaitu Engku Kelana, Raja Ali, Raja Hitam dan yang lain, baginda menolak dan membuat keputusan untuk menubuhkan sebuah rejimen tentera di bawah pimpinan pemangku raja, Tengku Umar. Semasa lawatan Residen Belanda ke [[Pulau Penyengat]], baginda kemudian, bertindak sendirian dan tanpa persetujuan Belanda, menjemput pemerintah Reteh, Gaung dan Mandah, membuatkan Residen Belanda berasa seperti sedang dikepung oleh Kesultanan Riau-Lingga. Ahli-ahli Roesidijah Klub Riouw ''(Rusydiah Klub Riau)'', terutamanya ahli-ahli kumpulan pemerintahan, dengan itu dapat memujuk baginda, yang pernah menyokong pemerintahan Belanda, secara perlahan-lahan untuk bertindak menentang kehendak penjajah. [[File:1 Tijd godsdienstig-staatkundig-dagblad 11-feb-1911.jpg|thumb|Pembubaran Kesultanan Riau-Lingga seperti yang dilaporkan dalam surat khabar ''Nieuwe Rotterdamsche Courant'' yang berpangkalan di [[Rotterdam]] pada 19 Februari 1911.]] Keputusan berani yang ditunjukkan oleh Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah dan para pembesar Kesultanan Riau-Lingga tidak disenangi oleh Belanda. Menurut jurnal yang disimpan oleh Syahbandar (Penguasa Pelabuhan), keputusan baginda mengecewakan Residen Belanda, G.F Bruijn Kops yang menyatakan “mereka menggunakan sultan untuk menentang (Belanda), maka tindak balas (oleh Belanda) akan diambil”. Pada pagi 10 Februari 1911, ketika Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah dan para pegawai istana berada di Daik untuk melakukan [[Mandi Safar]] (upacara penyucian), [[kapal perang tentera laut]] Belanda dari Jawa dan [[bot torpedo]] dari Koetai dan Tromp berlabuh di [[Pulau Penyengat]] dan menghantar ratusan askar peribumi (''marechausse'' dalam bahasa Belanda) untuk mengepung istana diraja. Selepas itu, pegawai Belanda, K.M. Voematra dari Tanjung Pinang tiba di ibu pejabat Roesidijah Klub Riouw ''(Rusydiah Klub Riau)'' untuk mengumumkan pemecatan Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah.<ref>{{cite web |url=http://batampos.co.id/05-11-2014/meneroka-peran-cendekiawan-kerajaan-riau-lingga-dalam-menentang-belanda-3-habis/ |title=Meneroka Peran Cendekiawan Kerajaan Riau-Lingga dalam Menentang Belanda (3) |publisher=Batampos.co.id |location=[[Batam]] |language=id |date=4 November 2014 |access-date=28 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402210443/http://batampos.co.id/05-11-2014/meneroka-peran-cendekiawan-kerajaan-riau-lingga-dalam-menentang-belanda-3-habis/ |archive-date=2 April 2015 |url-status=dead }}</ref> Setelah surat pemecatan itu dibacakan oleh pegawai Belanda, beliau menyifatkan putera mahkota dan ahli-ahli Roesidijah Klub Riouw ''(Rusydiah Klub Riau)'' yang lain sebagai “orang berniat bermusuhan dengan Sri Padoeka Gouvenrnement Hindia Nederland”. Belanda kemudian merampas alat kebesaran diraja Kesultanan Riau-Lingga,<ref>{{cite web |url=http://www.tanjungpinangpos.co.id/2013/72410/riau-lingga-dan-politik-kontrak-belanda-1905-1911/ |title=Riau-Lingga dan politik kontrak belanda 1905-1911/ |publisher=TanjungPinangPos |location=[[Tanjung Pinang]] |language=id |date=6 July 2013 |access-date=13 April 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150413112924/http://www.tanjungpinangpos.co.id/2013/72410/riau-lingga-dan-politik-kontrak-belanda-1905-1911/ |archive-date=13 April 2015 |url-status=dead }}</ref> dan untuk mengelakkan rampasan oleh Belanda, banyak bangunan kesultanan sengaja dirobohkan oleh kerabat diraja kesultanan sendiri. Perpindahan besar-besaran rakyat dan pegawai Kesultanan Riau-Lingga ke Johor dan Singapura kemudian berlaku. Untuk mengelakkan keganasan dan kematian rakyat di Pulau Penyengat, Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah dan para pembesarnya membuat keputusan untuk tidak melawan tentera Belanda. Baginda dan Tengku Ampuan (Permaisuri) meninggalkan Pulau Penyengat dan berlayar ke Singapura dengan menaiki kapal diraja Sri Daik manakala Putera Mahkota Raja Ali Kelana, Khalid Hitam dan gerakan penentangan di Bukit Bahjah menyusul beberapa hari kemudian. Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah yang digulingkan terpaksa hidup dalam buangan di [[Singapura]]. ==Kemangkatan== Selepas Belanda membubarkan Kesultanan Riau-Lingga pada tahun 1911, Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah dan keluarganya terpaksa hidup dalam buangan di [[Singapura]]. Baginda kemudian mangkat di sana pada tahun 1930 dan dimakamkan di Keramat Bukit Kasita, Kampung Bahru Road, Singapura.<ref>[https://thelongnwindingroad.wordpress.com/tag/keramat-bukit-kasita/ A vestige of 16th Century Singapura?]</ref> ==Galeri== <gallery> File:Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah.jpg|thumb|Sultan Riau-Lingga terakhir, Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah File:Riau Sultan 1880.jpg|Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah bersama para pemerintah lain (sekitar tahun 1880) File:COLLECTIE TROPENMUSEUM Bezoek van de resident van Riouw aan de Sultan van Lingga Riouw TMnr 60029915.jpg|thumb|right|Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah bersama Residen Belanda di Riau. (1890–1910) File:Kliping-Koran-Tentang-Gerakan-Sultan-Riau.jpg|thumb|left|Surat khabar ''[[The Straits Times]]'' bertarikh 11 Disember 1947 yang memaparkan gambar Almarhum Sultan Abdul Rahman II Muazzam Shah (kanan) dan gambar cucundanya, Tengku Ibrahim (kiri) </gallery> ==Lihat juga== * [[Kesultanan Riau-Lingga]] * [[Sultan Riau-Lingga]] * [[Yang Dipertuan Muda Riau]] * [[Kesultanan Johor Lama]] * [[Sultan Johor]] ==Rujukan== {{reflist|2}} {{s-start}} {{S-hou|[[Yang Dipertuan Muda Riau|Wangsa Yang Dipertuan Muda]]||1851|28 Disember|1930}} {{s-reg}} {{succession box |before=[[Sultan Sulaiman II Badrul Alam Shah]]<br />{{nobold|{{small|Tidak diiktiraf sebagai Sultan Johor-Pahang oleh Bendahara Tun Mutahir kerana mengakui ketuanan Belanda ke atas Kesultanan Riau-Lingga melalui Perjanjian 1 Disember 1857}}}} |title=[[Sultan Riau-Lingga]] |years= 13 Oktober 1883 – 10 Februari 1911 |after= Tiada<br />{{nobold|{{small|Kesultanan Riau-Lingga dibubarkan oleh Belanda pada tahun 1911}}}} }} {{s-end}} [[Kategori:Sultan Riau-Lingga]] [[Kategori:Kelahiran 1851]] [[Kategori:Kematian 1930]] 308sk2xlul7lepcgrt9koz4q6daqc0e 0 848676 6844345 6779820 2026-05-08T19:41:49Z ~2026-28046-81 398916 6844345 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|princess | name = Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah | title = Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Anak dari Brunei Darussalam | house = [[Sultan Brunei|Bolkiah]] | image = | image_size = | spouse = | father = <small> *[[Hassanal Bolkiah|Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah]] <br /> (Ayah Kandung) <br/> *Fairos Khan<br /> Abdul Hamid <br />(Ayah tiri) | mother = <small> *[[Azrinaz Mazhar Hakim]] <br /> (Ibu Kandung) *[[Raja Isteri Saleha|Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha]] <br /> (Ibu Tiri) | full name = Ameerah Wardatul Bolkiah binti Hassanal Bolkiah | regnal name = ''Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah binti Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Wad'daulah'' | birth_name = Ameerah Wardatul binti Hassanal Bolkiah | birth_date = {{birth date|2008|1|28|df=yes}} (Umur {{age in years, months and days|2008|1|28|df=yes}}) | birth_place = [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei]] | burial_date = | burial_place = | religion = [[Islam]] | caption = Princess Ameerah Wardatul Bolkiah at the coronation of 17th Yang di-Pertuan Agong of Malaysia, Sultan Ibrahim Iskandar. }} Yang Teramat Mulia Paduka Seri '''Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah''' '''binti''' '''Sultan Haji [[Hassanal Bolkiah]] Mu'izzaddin Wad'daulah''' (lahir pada 28 Januari 2008 di [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei]]). Baginda merupakan anakanda ke-12 baginda dan puteri bungsu kepada Sultan Haji Hassanal Bolkiah dan bekas isteri Pengiran Isteri [[Azrinaz Mazhar Hakim]]. == Pendidikan == Puteri Ameerah sebelum ini mendapat pendidikan di International School Brunei (ISB). Beliau kini belajar di Jerudong International School (Jerudong International School Brunei) dari tahun 2017-kini. == Kehidupan Diraja == Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah mempunyai seorang kekanda lelaki iaitu Putera [[Pengiran Muda 'Abdul Wakeel|Abdul Wakeel]], yang dilahirkan pada 1 Jun 2006. == Terasul dan Gelaran == {{Kotak info gelaran hormat diraja|royal name=Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah|image=[[Fail:Coat of arms of Brunei.svg|70px]]|dipstyle=''Yang Teramat Mulia Paduka Seri''|offstyle=Tuanku|altstyle=''Pengiran Anak Puteri''}} === Titles, Styles and Honors === * 28 Januari 2008 - Kini: Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah Binti Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah. * [[Fail:BRU Royal Family Order of the Crown of Brunei.svg|50px]] Penerima [[Darjah Kerabat Mahkota Brunei]] (DKMB). == Reference == # [https://web.archive.org/web/20230331195459/https://borneobulletin.com.bn/gold-award-for-princess-ameerah/ "Gold award for Princess Ameerah"]. ''Borneo Bulletin''. Brunei Darussalam. 10 Mar 2023. Archived from the [https://borneobulletin.com.bn/gold-award-for-princess-ameerah/ original] on 31 Mar 2023. Retrieved 10 Jan 2024. == External link == {{Stub}} [[Kategori:Pages using infoboxes with thumbnail images]] [[Kategori:Bruneian people of Arab descent]] [[Kategori:2008 births]] [[Kategori:Bruneian muslims]] pdcrzjfukmhtd9r1gncafsy9ejdgvtr 6844347 6844345 2026-05-08T19:43:46Z ~2026-28046-81 398916 6844347 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|princess | name = Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah | title = Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Anak dari Brunei Darussalam | house = [[Sultan Brunei|Bolkiah]] | image = | image_size = | spouse = | father = <small> *[[Hassanal Bolkiah|Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah]] <br /> (Ayah Kandung) <br/> *Fairos Khan<br /> Abdul Hamid <br />(Ayah tiri) | mother = <small> *[[Azrinaz Mazhar Hakim]] <br /> (Ibu Kandung) *[[Raja Isteri Saleha|Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha]] <br /> (Ibu Tiri) | full name = Ameerah Wardatul Bolkiah binti Hassanal Bolkiah | regnal name = ''Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah binti Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Wad'daulah'' | birth_name = Ameerah Wardatul binti Hassanal Bolkiah | birth_date = {{birth date|2008|1|28|df=yes}} (Umur {{age in years, months and days|2008|1|28|df=yes}}) | birth_place = [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei]] | burial_date = | burial_place = | religion = [[Islam]] | caption = Princess Ameerah Wardatul Bolkiah at the coronation of 17th Yang di-Pertuan Agong of Malaysia, Sultan Ibrahim Iskandar. }} Yang Teramat Mulia Paduka Seri '''Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah''' '''binti''' '''Sultan Haji [[Hassanal Bolkiah]] Mu'izzaddin Wad'daulah''' (lahir pada 28 Januari 2008 di [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei]]). Baginda merupakan anakanda ke-12 baginda dan puteri bungsu kepada Sultan Haji Hassanal Bolkiah dan bekas isteri Pengiran Isteri [[Azrinaz Mazhar Hakim]]. == Pendidikan == Puteri Ameerah sebelum ini mendapat pendidikan di International School Brunei (ISB). Beliau kini belajar di Jerudong International School (Jerudong International School Brunei) dari tahun 2017-kini. == Kehidupan Diraja == Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah mempunyai seorang kekanda lelaki iaitu Putera [[Pengiran Muda 'Abdul Wakeel|Abdul Wakeel]], yang dilahirkan pada 1 Jun 2006. == Terasul dan Gelaran == {{Kotak info gelaran hormat diraja|royal name=Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah|image=[[Fail:Coat of arms of Brunei.svg|70px]]|dipstyle=''Yang Teramat Mulia Paduka Seri''|offstyle=Tuanku|altstyle=''Pengiran Anak Puteri''}} === Titles, Styles and Honors === * 28 Januari 2008 - Kini: Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah binti Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah. * [[Fail:BRU Royal Family Order of the Crown of Brunei.svg|50px]] Penerima [[Darjah Kerabat Mahkota Brunei]] (DKMB). == Reference == # [https://web.archive.org/web/20230331195459/https://borneobulletin.com.bn/gold-award-for-princess-ameerah/ "Gold award for Princess Ameerah"]. ''Borneo Bulletin''. Brunei Darussalam. 10 Mar 2023. Archived from the [https://borneobulletin.com.bn/gold-award-for-princess-ameerah/ original] on 31 Mar 2023. Retrieved 10 Jan 2024. == External link == {{Stub}} [[Kategori:Pages using infoboxes with thumbnail images]] [[Kategori:Bruneian people of Arab descent]] [[Kategori:2008 births]] [[Kategori:Bruneian muslims]] q8mrrim731doj9ue5vya1py539u5ssp 6844348 6844347 2026-05-08T19:44:50Z ~2026-28046-81 398916 6844348 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|princess | name = Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah | title = Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Anak dari Brunei Darussalam | house = [[Sultan Brunei|Bolkiah]] | image = | image_size = | spouse = | father = <small> *[[Hassanal Bolkiah|Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah]] <br /> (Ayah Kandung) <br/> *Fairos Khan<br /> Abdul Hamid <br />(Ayah tiri) | mother = <small> *[[Azrinaz Mazhar Hakim]] <br /> (Ibu Kandung) *[[Raja Isteri Saleha|Raja Isteri Pengiran Anak Hajah Saleha]] <br /> (Ibu Tiri) | full name = Ameerah Wardatul Bolkiah binti Hassanal Bolkiah | regnal name = ''Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah binti Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Wad'daulah'' | birth_name = Ameerah Wardatul binti Hassanal Bolkiah | birth_date = {{birth date|2008|1|28|df=yes}} (Umur {{age in years, months and days|2008|1|28|df=yes}}) | birth_place = [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei]] | burial_date = | burial_place = | religion = [[Islam]] | caption = Princess Ameerah Wardatul Bolkiah at the coronation of 17th Yang di-Pertuan Agong of Malaysia, Sultan Ibrahim Iskandar. }} Yang Teramat Mulia Paduka Seri '''Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah''' '''binti''' '''Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda''' '''Sultan Haji [[Hassanal Bolkiah]] Mu'izzaddin Wad'daulah''' (lahir pada 28 Januari 2008 di [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei]]). Baginda merupakan anakanda ke-12 baginda dan puteri bungsu kepada Sultan Haji Hassanal Bolkiah dan bekas isteri Pengiran Isteri [[Azrinaz Mazhar Hakim]]. == Pendidikan == Puteri Ameerah sebelum ini mendapat pendidikan di International School Brunei (ISB). Beliau kini belajar di Jerudong International School (Jerudong International School Brunei) dari tahun 2017-kini. == Kehidupan Diraja == Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah mempunyai seorang kekanda lelaki iaitu Putera [[Pengiran Muda 'Abdul Wakeel|Abdul Wakeel]], yang dilahirkan pada 1 Jun 2006. == Terasul dan Gelaran == {{Kotak info gelaran hormat diraja|royal name=Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah|image=[[Fail:Coat of arms of Brunei.svg|70px]]|dipstyle=''Yang Teramat Mulia Paduka Seri''|offstyle=Tuanku|altstyle=''Pengiran Anak Puteri''}} === Titles, Styles and Honors === * 28 Januari 2008 - Kini: Yang Teramat Mulia Paduka Seri Pengiran Anak Puteri Ameerah Wardatul Bolkiah binti Kebawah Duli Yang Maha Mulia Paduka Seri Baginda Sultan Haji Hassanal Bolkiah Mu'izzaddin Waddaulah. * [[Fail:BRU Royal Family Order of the Crown of Brunei.svg|50px]] Penerima [[Darjah Kerabat Mahkota Brunei]] (DKMB). == Reference == # [https://web.archive.org/web/20230331195459/https://borneobulletin.com.bn/gold-award-for-princess-ameerah/ "Gold award for Princess Ameerah"]. ''Borneo Bulletin''. Brunei Darussalam. 10 Mar 2023. Archived from the [https://borneobulletin.com.bn/gold-award-for-princess-ameerah/ original] on 31 Mar 2023. Retrieved 10 Jan 2024. == External link == {{Stub}} [[Kategori:Pages using infoboxes with thumbnail images]] [[Kategori:Bruneian people of Arab descent]] [[Kategori:2008 births]] [[Kategori:Bruneian muslims]] 1cfv5vyp57fcki478kct13pb42uomo1 0 862423 6844475 6829250 2026-05-09T04:01:41Z Mikaelkong 396458 pengemaskinian 6844475 wikitext text/x-wiki {{coord|3.92241|101.34887|type:edu_region:MY|display=title}} {{Infobox school | name = Maktab Rendah Sains MARA FELDA (Trolak)<br/> (ترولق) FELDA مكتب رنده ساءين س مارا | logo = File:MRSM Logo.jpg <!-- File:MRSM Logo.jpg --> | logo_size = 150px | address = | motto = "Transformasi Menuju Kejuaraan" | location = Jalan Meranti 2 | city = Sungkai <!-- or | town = --> | postcode = 35600 <!-- or | postalcode = --> | state = Perak | country = Malaysia | other_name = MRSM FELDA<!-- or | other_names = --> | former_name = MRSM FELDA KAMPUS TUN ABDUL RAZAK | schooltype = [[Pendidikan menengah]] | established = Disember 2007 <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD|df=yes}} --> | status = Beroperasi | principal_label = Pengetua | principal = En. Zeidi bin Zakaria | principal_label1 = Timb. Pengetua<br/>Kecemerlangan Akademik | principal1 = Pn. Norlia binti Musaid | principal_label2 = Timb. Pengetua<br/>Pembangunan Pelajar | principal2 = En. Shamsulbahrim bin Hashim | principal_label3 = Timb. Pengetua<br/>Pembangunan Bakat | principal3 = Pn. Nik Samhanim binti Mohd Ghazali | average_class_size = 30 | system = SPMRSM Program Premier | classes_offered = Biology,Accouting | language = [[Bahasa Melayu]], [[Bahasa Inggeris]] | slogan = ''Transformation Towards Excellence'' | song = PERMATA KAMPUS TUN ABDUL RAZAK | alumni_name = ANSARA ALFA | website = | picture = Https://www.image2url.com/r2/default/images/1778299104221-c581b820-4ee2-42cd-aa3e-593eccfcf98a.jpeg | picture_caption = | lastupdate = April 2026 }} '''Maktab Rendah Sains MARA FELDA (Trolak)''' (singkatan: '''MRSM Felda''') merupakan sebuah [[MRSM]] yang terletak di dalam kawasan [[FELDA]] di [[Sungkai]], [[Perak]]<ref name="felda">{{cite news |first= |last= |title=MRSM Felda di Trolak terbesar dan termoden - Najib |newspaper=Utusan Malaysia |date=8 Julai 2010 |url=http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2010&dt=0708&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_02.htm |accessdate=7 Jun 2017 }}{{Pautan putus|date=Oktober 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Lagu rasmi == <i>Wahai putera puteri bangsaku <br> Ayuh segera menuju <br> Mengikut gerak langkah maju <br> Bersatu mencari ilmu Di zaman sains dan teknologi <br> Negara perlukan jasamu <br> Janganlah rasa malas lagi <br> Bersama memegang teraju Di Maktab Rendah Sains MARA <br> Tuntut ilmu jangan jemu <br> Ikrar taat setia pada guru <br> Berdisiplin selalu Hari ini hari mulanya <br> Hari esok berjaya <br> Lengkapkan segala yang ada <br> Ke kuliah kita segera</i> == Rujukan == {{reflist|30em}} ==Lihat juga== * [[Maktab Rendah Sains MARA]] * [[Majlis Amanah Rakyat]] {{Maktab Rendah Sains MARA}} [[Kategori:Maktab Rendah Sains MARA|FELDA]] [[Kategori:Sekolah menengah di Perak]] {{Tunas-sekolah-Malaysia}} sx1y7sggde56m35cg1b1zcqg8sbz3ge 6844480 6844475 2026-05-09T04:05:27Z Mikaelkong 396458 refresh 6844480 wikitext text/x-wiki {{coord|3.92241|101.34887|type:edu_region:MY|display=title}} {{Infobox school | name = Maktab Rendah Sains MARA FELDA (Trolak)<br/> (ترولق) FELDA مكتب رنده ساءين س مارا | logo = File:MRSM Logo.jpg <!-- File:MRSM Logo.jpg --> | logo_size = 150px | address = | location = Jalan Meranti 2 | city = Sungkai <!-- or | town = --> | postcode = 35600 <!-- or | postalcode = --> | state = Perak | country = Malaysia | other_name = MRSM FELDA<!-- or | other_names = --> | former_name = MRSM FELDA KAMPUS TUN ABDUL RAZAK | schooltype = [[Pendidikan menengah]] | established = Disember 2007 <!-- {{Start date|YYYY|MM|DD|df=yes}} --> | status = Beroperasi | principal_label = Pengetua | principal = En. Zeidi bin Zakaria | principal_label1 = Timb. Pengetua<br/>Kecemerlangan Akademik | principal1 = Pn. Norlia binti Musaid | principal_label2 = Timb. Pengetua<br/>Pembangunan Pelajar | principal2 = En. Shamsulbahrim bin Hashim | principal_label3 = Timb. Pengetua<br/>Pembangunan Bakat | principal3 = Pn. Nik Samhanim binti Mohd Ghazali | average_class_size = 30 | system = SPMRSM Program Premier | classes_offered = Biology,Accouting | language = [[Bahasa Melayu]], [[Bahasa Inggeris]] | slogan = ''Transformation Towards Excellence'' | song = Permata Kampus Tun Abdul Razak | alumni_name = ANSARA ALFA | website = | picture = | picture_caption = | lastupdate = May 2026 }} '''Maktab Rendah Sains MARA FELDA (Trolak)''' (singkatan: '''MRSM Felda''') merupakan sebuah [[MRSM]] yang terletak di dalam kawasan [[FELDA]] di [[Sungkai]], [[Perak]]<ref name="felda">{{cite news |first= |last= |title=MRSM Felda di Trolak terbesar dan termoden - Najib |newspaper=Utusan Malaysia |date=8 Julai 2010 |url=http://ww1.utusan.com.my/utusan/info.asp?y=2010&dt=0708&sec=Muka_Hadapan&pg=mh_02.htm |accessdate=7 Jun 2017 }}{{Pautan putus|date=Oktober 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Lagu rasmi == <i>Wahai putera puteri bangsaku <br> Ayuh segera menuju <br> Mengikut gerak langkah maju <br> Bersatu mencari ilmu Di zaman sains dan teknologi <br> Negara perlukan jasamu <br> Janganlah rasa malas lagi <br> Bersama memegang teraju Di Maktab Rendah Sains MARA <br> Tuntut ilmu jangan jemu <br> Ikrar taat setia pada guru <br> Berdisiplin selalu Hari ini hari mulanya <br> Hari esok berjaya <br> Lengkapkan segala yang ada <br> Ke kuliah kita segera</i> == Rujukan == {{reflist|30em}} ==Lihat juga== * [[Maktab Rendah Sains MARA]] * [[Majlis Amanah Rakyat]] {{Maktab Rendah Sains MARA}} [[Kategori:Maktab Rendah Sains MARA|FELDA]] [[Kategori:Sekolah menengah di Perak]] {{Tunas-sekolah-Malaysia}} esfripxf99l38y2n6fq0gcygp2ntfqi 0 891109 6844457 6839447 2026-05-09T03:19:42Z Zayn al aziz 117578 /* */ 6844457 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = | name = Ludwig Beck | native_name = <!--The person's name in their own language, if different.--> | native_name_lang = <!--ISO 639-1 code, e.g., "fr" for French. If more than one, use {{lang}} in |native_name= instead.--> | honorific_suffix = | image = Bundesarchiv Bild 146-1980-033-04, Ludwig Beck.jpg | alt = | caption = Beck pada 1936 selaku ''General der Artillerie'' | office = [[Staf Am Jerman|Ketua Staf Am]]<br> [[Oberkommando des Heeres|Markas Besar Tentera Darat Jerman]] | term_start = 1 Julai 1935 | term_end = 31 Ogos 1938 | leader = [[Werner von Fritsch]] {{small|sebagai Panglima Besar Tentera Darat}} | president = | chancellor = [[Adolf Hitler]] | predecessor = ''Jawatan diwujudkan'' | successor = [[Franz Halder]] | office2 = Ketua [[Truppenamt|Pejabat Ketenteraan]] | term_start2 = 1 Oktober 1933 | term_end2 = 1 Julai 1935 | leader2 = | president2 = [[Paul von Hindenburg]] | chancellor2 = [[Adolf Hitler]] | predecessor2 = [[Wilhelm Adam]] | successor2 = Diri sendiri {{small|sebagai Ketua Staf Am OKH}} | prior_term2 = | pronunciation = | birth_name = Ludwig August Theodor Beck | birth_date = {{Birth date|1880|06|29|df=y}} | birth_place = [[Wiesbaden-Biebrich|Biebrich]], [[Hesse-Nassau]], [[Kerajaan Prusia]], [[Empayar Jerman]] | death_date = {{Death date and age|1944|07|20|1880|06|29|df=y}} | death_place = [[Berlin]], [[Negeri Bebas Prusia]], [[Jerman Nazi]] | death_cause = | resting_place = | resting_place_coordinates = | citizenship = | nationality = | party = | otherparty = <!--For additional political affiliations--> | height = <!-- "X cm", "X m" or "X ft Y in" plus optional reference (conversions are automatic) --> | spouse = {{marriage|Amelie Pagenstecher|1916|1917|end=d.}} | partner = Amalie Christine Auguste Luise Pagenstecher | relations = | children = Gertrud Beck | parents = {{ill|Ludwig Beck (industrial)|de|Ludwig Beck (Industrieller)|lt=Ludwig Beck}}<br/>Bertha Draudt | mother = Bertha Draudt | father = Ludwig Georg Ernst Wilhelm Beck | relatives = | residence = | education = | alma_mater = | occupation = | profession = | known_for = | salary = | net_worth = <!-- Net worth should be supported with a citation from a reliable source --> | cabinet = | committees = | portfolio = | awards = <!-- For civilian awards - appears as "Awards" if |mawards= is not set --> | signature = | signature_alt = | website = <!--Military service--> | nickname = | allegiance = {{plainlist | * {{flag|German Empire}} (hingga 1918) * {{flag|Weimar Republic}} (hingga 1933) * {{flag|Nazi Germany}} }} | branch = [[Tentera Darat Jerman (1935–1945)|Tentera Darat]] | serviceyears = 1898–1938 | rank = [[File:Generaloberst (Wehrmacht) 8.svg|40px]] ''[[Generaloberst]]'' | unit = | commands = | battles = {{plainlist | * [[Perang Dunia I]]<br />[[Perang Dunia II]] }} | mawards = <!-- for military awards - appears as "Awards" if |awards= is not set --> | military_blank1 = | military_data1 = }} '''Ludwig August Theodor Beck''' (29 Jun 1880&nbsp;– 21 Julai 1944) adalah seorang [[Kolonel Jeneral]] Jerman dan Ketua [[Staf Am Jerman]] semasa awal tahun rejim [[Nazi]] di Jerman sebelum Perang Dunia II. Ludwig Beck tidak pernah menjadi ahli Parti Nazi, walaupun pada awal tahun 1930an beliau menyokong Adolf Hitler mengingkari [[Persetiaan Versailles]] dan percaya dengan keperluan untuk mempersenjatai semula Jerman. Beck telah menimbulkan rasa tidak puas hati mengenai tuntutan Nazi agar semua pegawai tentera Jerman mengangkat sumpah [[taat setia]] kepada Hitler seorang pada tahun 1934, namun beliau percaya bahawa Jerman memerlukan kerajaan yang kuat dan Hitler dapat melaksanakannya dengan jaya selagi beliau dipengaruhi oleh unsur-unsur tradisi didalam angkatan tentera dan bukannya dari [[Sturmabteilung|SA]] atau [[Schutzstaffel|SS]]. Dalam perkhidmatannya sebagai Ketua Staf Am Tentera Darat Jerman antara tahun 1935 dan 1938, Beck menjadi semakin kecewa, pendiriannya bertentangan dengan kediktatoran rejim Nazi dan dasar luar Hitler yang agresif. Ini disebabkan oleh perbezaan dasar luar terbuka dengan Hitler yang menyebabkan Beck meletakkan jawatan selaku Ketua Staf Am pada Ogos 1938. Dari sini, Beck mempercayai bahawa Hitler tidak boleh dipengaruhi dengan baik, dan kedua-dua Hitler dan parti Nazi perlu disingkirkan dari kerajaan. Beliau menjadi pemimpin utama dalam [[Penentang Jerman|konspirasi terhadap Hitler]], dan akan menjadi ketua negara sementara jika [[plot 20 Julai]] berjaya, tetapi apabila plot itu gagal, Beck telah ditangkap. Di khabarkan beliau membuat satu percubaan membunuh diri yang gagal, dan kemudian ditembak mati. [[File:Bundesarchiv Bild 183-C13564, Ludwig Beck.jpg|thumb|Beck pada 1937]] [[File:Bundesarchiv Bild 146III-286, Ludwig Beck.jpg|thumb|''Generalleutnant'' Beck pada 1935]] == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Fähnrich]]'' - 8 Oktober 1898 * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 18 Ogos 1899 * ''[[Oberleutnant]]'' - 17 September 1909 * ''[[Hauptmann]]'' - 1 Oktober 1913 * ''[[Major]]'' - 18 April 1918 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 15 November 1922 * ''[[Oberst]]'' - 1 November 1927 * ''[[Generalmajor]]'' - 1 Februari 1931 * ''[[Generalleutnant]]'' - 1 Disember 1932 * ''[[General der Artillerie]]'' - 1 Oktober 1935 * ''[[Generaloberst]]'' - 1 November 1938 == Anugerah kebesaran == * [[Darjah Mahkota Prusia]] Kelas 4 * [[Iron Cross]] (1914) Kelas 2 dan Kelas 1 * Pingat Kesatria [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] berserta Pedang: 17 Julai 1917 * Pingat Kesatria [[Darjah Albert]] Saxony Kelas 1 berserta Pedang * [[Service Award Cross]] Prusia * [[Salib Hanseatic]] Hamburg * Pingat Kesatria [[Friedrich Order]] Württemberg Kelas 1 berserta Pedang * [[Friedrich-August-Kreuz]] Kelas 2 dan Kelas 1 * [[Salib Hanseatic]] Bremen * [[Kreuz für treue Dienste]] Schaumburg-Lippe * [[Gallipoli Star]] * [[Pingat Kehormatan]] Pejuang: 14 Disember 1934 * [[Pingat Khidmat Lama Angkatan Tentera]] Kelas 4 hingga Kelas 1 == Rujukan == * Barnett, Correlli (editor) ''Hitler's Generals '', 1989, Grove Weidenfeld, New York. * Hoffmann, Peter ''German Resistance to Hitler'', 1988, Harvard, Cambridge, Massachusetts. * {{cite book | last = May | first = Ernst | year = 2000 | title = Strange Victory | publisher = Hill & Wang | location = New York | ref = harv }} * Moorhouse, Roger ''Killing Hitler'', Jonathan Cape, London, 2006, {{ISBN|978-0-224-07121-5}} * {{cite book | last = Müller | first = Klaus-Jürgen | year = 1983 | chapter = The German Military Opposition before the Second World War | pages = 61–75 | title = The Fascist Challenge and the Policy of Appeasement | editor1-link = Wolfgang Mommsen | editor1-first = Wolfgang | editor1-last = Mommsen | editor2-first = Lothar | editor2-last = Lettenacke | publisher = George Allen & Unwin | location = London, United Kingdom | isbn = 978-0-04-940068-9 | ref = harv }} * {{cite book | last = Müller | first = Klaus-Jürgen | year = 1985 | chapter = The Structure and Nature of the National Conservative Opposition in Germany up to 1940 | pages = 133–178 | title = Aspects of the Third Reich | editor-first = H. W. | editor-last = Koch | publisher = Macmillan | location = London, United Kingdom | isbn = 978-0-333-35272-4 | ref = harv }} * {{cite book | last = Murray | first = Williamson | year = 1984 | title = The Change in the European Balance of Power, 1938–1939 The Path to Ruin | location = Princeton | publisher = Princeton University Press | isbn = 978-0-691-05413-1 | ref = harv }} * Reynolds, Nicholas ''Treason was No Crime: Ludwig Beck, Chief of the German General Staff'', 1975, London: Kimber, 1976, {{ISBN|978-0-7183-0014-2}}, OCLC: 2204228. * {{cite book | last = Rothfels | first = Hans | year = 1961 | title = The German Opposition to Hitler | location = London | publisher = Oswald Wolff | ref = harv }} * Schlabrendorff, Fabian von "Generäle gegen Hitler", Fisher Bücherei, FRG (BRD), 1959, pages 130ff and 144ff. * {{cite book | last = Weinberg | first = Gerhard | authorlink = Gerhard Weinberg | year = 1980 | title = The Foreign Policy of Hitler's Germany Starting World War II | location = Chicago | publisher = University of Chicago Press | isbn = 978-0-226-88511-7 | ref = harv }} * {{cite book | last = Wheeler-Bennett | first = John | authorlink = John Wheeler-Bennett | year = 1967 | origyear = 1964 | title = The Nemesis of Power: The German Army In Politics, 1918–1945 | publisher = Macmillan | location = London | ref = harv }} {{Generaloberst Reich Ketiga}} {{Chief of the Troop Office}} {{Ketua Staf Wehrmacht}} {{Authority control}} {{Subject bar | portal1=Biography | portal2=Military of Germany | portal3=World War I | portal4=World War II | commons=y }} {{DEFAULTSORT:Beck, Ludwig}} [[Category:Kelahiran 1880]] [[Category:Kematian 1944]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Anti-fasis]] [[Category:Orang yang dibunuh]] 55mxmzvnv19ltnw1eh5f6f6optw2psj 0 932502 6844217 6818780 2026-05-08T13:46:58Z ~2026-25786-90 397514 /* */ 6844217 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Naim Daniel | native_name = {{font color|green|نعيم دانيال}} | image = | image_size = | caption = | birth_name = Muhammad Naim Daniel bin Baharin | birth_date = {{Birth date and age|1997|9|9}} | birth_place = [[Seremban]], {{flag|Negeri Sembilan}}, {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = | occupation = Pelakon, penyanyi, penulis lagu, komposer | years_active = {{ubl|2008–kini<br>{{small|(sebagai pelakon)}}|2018–kini<br>{{small|(sebagai penyanyi)}}}} | works = [[Filemografi Naim Daniel|Filemografi]] | education = SMK Yaacob Latiff Diploma Muzik (UiTM Shah Alam) | alma_mater = | height = 163 cm | spouse = | domesticpartner = | children = | mother = | father = | parents = | relatives = | family = | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | background = solo_singer dan mempunya band sendiri [[MUAH]] | instrument = [[Vokal]] | genre = {{hlist|[[Muzik pop|Pop]]|[[R&B]]|[[balada]]}} | label = {{ubl|World Peace Entertainment|XO House}} | associated_acts = Tuju ([[K-Clique]]), [[Man Kidal|Man Keedal]], [[Hael Husaini]], [[Haqiem Rusli]], [[Sekumpulan Orang Gila]], [[Jamal Abdillah|Dato' Jamal Abdillah]] | notable_instruments = }} }} '''Muhammad Naim Daniel Baharin''' (lahir 9 September 1997) ialah seorang pelakon, penyanyi, penulis lagu dan komposer lelaki [[Malaysia]].<ref>{{cite news|url=https://www.mediahiburan.my/selain-berlakon-naim-daniel-juga-boleh-menyanyi-ini-dia-8-video-nyanyiannya-buat-hati-gadis-cair/|title=Selain berlakon, Naim Daniel Juga Boleh Menyanyi, Ini Dia 8 Video ...|author=Izzati Ramli|publisher=[[Media Hiburan]]|date=13 Disember 2017|accessdate=1 Januari 2018}}</ref> Sepanjang kerjayanya sebagai pelakon, beliau telah membintangi sejumlah drama TV termasuk ''[[Ema Emyliana]]'', ''[[Pia (drama)|Pia]]'', ''[[Lelaki Lingkungan Cinta]]'', ''[[Projek: High Council]]'' dan ''[[I.D.]]'' serta filem termasuk ''[[29 Februari (filem)|29 Februari]]'' dan ''[[Bisik Pada Langit]]''. Kerjaya muzik beliau bermula dengan melancarkan single sulungnya, "Sekali Lagi" yang dikeluarkan pada 2018. ==Kehidupan awal== Beliau dilahirkan pada 9 September 1997 di [[Seremban]], [[Negeri Sembilan]]. Beliau ialah pemegang Diploma Muzik di Fakulti Muzik, [[Universiti Teknologi MARA]] (UiTM), Shah Alam.<ref>{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2018/07/451028/naim-daniel-mahu-menyanyi-dulu|title=Naim Daniel mahu menyanyi dulu|author=Fatin Farhana Ariffin|publisher=[[Berita Harian]]|date=19 Julai 2018|accessdate=20 Julai 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20200218013238/https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2018/07/451028/naim-daniel-mahu-menyanyi-dulu|archive-date=2020-02-18|url-status=live}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2018/10/490667/naim-mahu-sambung-pengajian-ke-peringkat-ijazah|title=Naim mahu sambung pengajian ke peringkat ijazah|author=Zaidi Mohamad|publisher=[[Berita Harian]]|date=26 Oktober 2018|accessdate=1 Januari 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200217194222/https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2018/10/490667/naim-mahu-sambung-pengajian-ke-peringkat-ijazah|archive-date=2020-02-17|url-status=live}}</ref> ==Kerjaya lakonan== Naim Daniel mula berkecimpung dalam dunia lakonan sebagai pelakon kanak-kanak.<ref>{{cite news|url=http://www.kosmo.com.my/hiburan/pengorbanan-naim-daniel-1.714054|title=Pengorbanan Naim Daniel|author=Noor Syahidatool Aqma Mohd Noor|publisher=[[Kosmo!]]|date=23 Julai 2018|accessdate=27 Mac 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20180724082250/http://www.kosmo.com.my/hiburan/pengorbanan-naim-daniel-1.714054|archive-date=2018-07-24|url-status=live}}</ref> Peranan lakonan pertama Naim ialah pada 2008 menerusi siri drama Internet, ''[[Jelma]]'' yang bersiaran di laman web [[tonton|gua.com.my]]. Sebagai pelakon baru ketika itu, Naim berlakon bersama pelakon berpengalaman termasuk [[Norman Hakim]], [[Fauziah Nawi]] dan [[Aida Aris]], yang mana beliau memegang watak sebagai Reza yang memiliki personaliti berbeza berbanding kanak-kanak lain. Selepas ''Jelma'', Naim muncul pula dalam drama ''[[Cucu Betong (drama)|Cucu Betong]]'' bersama [[Fizz Fairuz]], [[Ezany Nizariff]] dan [[Sheila Rusly]] dengan memegang watak sebagai Raqib. Beliau muncul dalam dua siri drama televisyen serentak pada 2011, iaitu ''[[Gemilang (siri TV)|Gemilang]]'' sebagai Saifullah kecil dan ''[[Cinta Elysa]]'' sebagai Imran, kedua-dua drama ini disiarkan di [[TV3]]. Pada tahun 2012, Naim memegang watak sebagai Ibrahim dalam telefilem bertajuk ''Sebelum Kiamat'' yang berkisarkan tentang Ibrahim yang berhasrat ingin bertemu dengan ibu kandungnya yang telah terpisah daripadanya sejak kecil, sebelum kedatangan Hari Kiamat. Telefilem ini turut dibintangi oleh [[Soffi Jikan]], [[Zamarul Hisham]], [[Sherie Merlis]] dan [[Noorkhiriah]]. Pada tahun 2022, Naim meneruskan kerjaya lakonannya dengan membintangi siri televisyen astro iaitu [[Projek: High Council]] yang turut dibintangi oleh [[Mierul Aiman]], [[Amir Ahnaf]], [[Nadhir Nasar]] dan lain-lain. ==Kerjaya muzik== Kerjaya muzik Naim bermula apabila kerap membuat lagu saduran di Instagram beliau dan berjaya menarik minat peminat kerana suaranya yang merdu.<ref>{{cite news|url=http://www.kosmo.com.my/hiburan/bidang-nyanyian-taruhan-naim-daniel-1.600467|title=Bidang nyanyian taruhan Naim Daniel|author=Nurul Fadila Awaludin|publisher=[[Kosmo!]]|date=31 Januari 2018|accessdate=27 Mac 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180201132537/http://www.kosmo.com.my/hiburan/bidang-nyanyian-taruhan-naim-daniel-1.600467|archive-date=2018-02-01|url-status=live}}</ref> Pada tahun 2018, Naim mengikat kontrak dengan syarikat rakaman ''[[World Peace Entertaiment|World Peace Entertainment]]'' yang baru ditubuhkan dan muncul bersama dua single serentak, iaitu "Sekali Lagi" dan "Sempurna".<ref>{{cite news|url=http://www.utusan.com.my/hiburan/naim-daniel-tolak-10-tawaran-berlakon-demi-nyanyian-1.712801|title=Naim Daniel tolak 10 tawaran berlakon demi nyanyian|author=Nurfarhana Mohamed|website=Utusan Online|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=20 Julai 2018|accessdate=20 Julai 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20190106205455/http://www.utusan.com.my/hiburan/naim-daniel-tolak-10-tawaran-berlakon-demi-nyanyian-1.712801|archive-date=2019-01-06|url-status=live}}</ref><ref>Nur Asyikin Mahyudin (18 Januari 2018). [https://www.mstar.com.my/spotlight/hiburan/2018/01/18/naim-keutamaan Naim Daniel Utamakan Kualiti Berbanding Kuantiti] [[mStar Online]]. Dicapai pada 1 Februari 2018.</ref> ==Kontroversi== ===Hak cipta bersama "Sumpah"=== Selepas hampir seminggu lagu "Sumpah" dinobatkan sebagai Juara Lagu di [[Anugerah Juara Lagu ke-34]], timbulnya isu yang cukup kontroversi diantara Naim dengan bekas kekasihnya yang juga merupakan bekas pelakon dan penyanyi, iaitu [[Dayana Amerda]]. Dayana tampil membuat kenyataan kepada pihak media yang mendakwa bahawa lagu "Sumpah" nyanyian Naim ialah hasil ciptaan bersama mereka pada tahun 2015. Dayana dikatakan tidak berpuas hati dengan tindakan dan sikap tidak jujur Naim. Ini disebabkan Naim tidak mendaftarkan nama Dayana sebagai pencipta bersama sebaliknya hanya meletakkan namanya sendiri bersama Omar K sebagai pencipta mutlak lagu tersebut.<ref>{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2020/02/657275/dayana-beri-tempoh-seminggu-naim-mahu-bukti|title=Dayana beri tempoh seminggu, Naim mahu bukti|author=Fatin Farhana Ariffin dan Serimah Mohd Salehuddin|publisher=[[Berita Harian]]|date=20 Februari 2020|accessdate=7 Mac 2020}}</ref> Bagaimanapun, Naim serta pihak pengurusannya kemudian tampil membuat kenyataan balas dengan menyarankan agar Dayana tampil mengemukakan bukti kukuh yang mengatakan bahawa beliau adalah pencipta bersama lagu tersebut. Namun, kenyataan balas daripada Naim tersebut dikhabarkan telah menyinggung perasaan keluarga Dayana. Ini kerana mereka berasa sangat kecewa apabila Naim Daniel telah menafikan hak Dayana sebagai pencipta bersama dalam lagu tersebut.<ref>{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2020/02/657576/naim-pertahan-mahu-bukti-keluarga-dayana-tersinggung|title=Naim pertahan mahu bukti keluarga Dayana tersinggung|author=Fatin Farhana Ariffin dan Serimah Mohd Sallehuddin|publisher=[[Berita Harian]]|date=20 Februari 2020|accessdate=7 Mac 2020}}</ref> Bagaimanapun, pihak pengurusan Naim telah menegaskan bahawa lagu ''Sumpah'' kekal milik Naim dan Omar K. Mereka menjelaskan lagi Dayana boleh tampil menuntut sebarang hak penciptaan bersama sekiranya beliau berjaya mengemukakan bukti kukuh yang membuktikan bahawa beliau adalah pencipta bersama lagu tersebut.<ref>Asyraf Roslan (7 Februari 2020). [http://www.astroawani.com/berita-hiburan/sumpah-kekal-milik-naim-daniel-231248?amp=1 'Sumpah' kekal milik Naim Daniel] ''[[Astro Awani]]''. Dicapai pada 7 Mac 2020.</ref> ===Penarikan semula gelaran Juara Lagu 34=== Berhubung isu hakcipta Naim Daniel dan Dayana Amerda yang sedang hangat diperkatakan, ramai pihak yang mendesak agar gelaran ''Juara Lagu'' ditarik semula daripada Naim Daniel. Namun menurut kenyataan [[Ajai]], iaitu selaku ketua juri [[Anugerah Juara Lagu ke-34]], beliau tidak menerima sebarang arahan daripada pihak [[TV3]] untuk berbuat demikian kerana berasakan tindakan tersebut adalah tidak wajar untuk dilakukan. Ini kerana Ajai beranggapan bahawa lagu tersebut sememangnya layak untuk menang dan pihak juri tidak mempunyai sebarang masalah untuk mengangkat lagu ''Sumpah'' sebagai Juara Lagu ketika itu. Ini kerana lagu tersebut adalah sememangnya karya asal milik penyanyi itu sendiri dan bukannya diciplak. Sebaliknya hanya terjadi perselisihan faham diantara pencipta lagu tersebut. Namun begitu, Ajai juga sempat memberikan peringatan kepada penyanyi-penyanyi muda masa kini agar untuk lebih bersikap jujur dalam berkarya, dan bukannya untuk mengejar populariti semata-mata berikutan industri muzik masa kini yang tidak lagi seperti di zaman 80an dan 90an dimana hanya ada satu pencipta dalam sesebuah lagu. Disebabkan terjadinya isu seperti ini, Ajai juga berpesan sekiranya terdapat lebih daripada satu pencipta dalam penghasilan sesebuah lagu, maka nama mereka juga harus disertakan bersama agar pembahagian royalti kelak dapat dibahagikan secara adil.<ref> Serimah Mohd Sallehudin (8 Februari 2020). [https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2020/02/657630/tiada-arahan-tarik-kemenangan-naim-daniel Tiada arahan tarik kemenangan Naim Daniel] ''[[Berita Harian]]''. Dicapai pada 7 Mac 2020.</ref> ===Tuduhan amang seksual=== Pada 17 Jun 2025, Naim Daniel telah didakwa di Mahkamah Sesyen Putrajaya atas pertuduhan melakukan amang seksual fizikal terhadap seorang remaja perempuan berusia 17 tahun di sebuah hotel di Petaling Jaya, Selangor, pada 19 Mei 2025, jam 8.56 malam. Tuduhan ini dibuat di bawah Seksyen 14(a) Akta Kesalahan-Kesalahan Seksual Terhadap Kanak-Kanak 2017 (Akta 792), yang membawa hukuman maksimum penjara 20 tahun dan sebatan jika disabitkan. Naim mengaku tidak bersalah terhadap pertuduhan tersebut, dan mahkamah menetapkan 18 Ogos 2025 untuk sebutan semula kes. <ref>{{cite news|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2025/06/1409001/naim-daniel-dituduh-lakukan-amang-seksual-remaja-perempuan-17-tahun|title=Naim Daniel dituduh melakukan amang seksual remaja perempuan 17 tahun|author=Muhammad Akmal Hashim|publisher=Berita Harian|date=17 Jun 2025|accessdate=17 Jun 2025}}</ref> ==Filemografi== {{utama|Filemografi Naim Daniel}} ==Diskografi== ===Album=== {| class="wikitable plainrowheaders" ! rowspan="1" scope="col" | Tajuk ! rowspan="1" scope="col" | Butiran album ! rowspan="1" scope="col" | Senarai runut |- ! scope="row" | ''Fobia'' | scope="row1" | * Dikeluarkan: 22 Februari 2022 * Label: World Peace Entertainment * Format: Digital download, streaming | scope="row1" | # "Fobia" # "Heaven" # "OK (You OK ke tak tu?)" <small>(bersama [[Alif Abdullah|ALYPH]])</small> # "Biar Tuhan" # "Terpisah" # "Adakah Engkau Menungguku" <small>(Akustik)</small> # "Mainan" # "Sumpah" <small>(versi AJL)</small> # "D.U.A" |- !EP : Lelaki gila | * Dikeluarkan pada 31 Januari 2024 * Label: XO House * Format: Digital download, streaming | # Mengenangmu. # Lagu lelaki gila.<ref>{{Citation|title=Naim Daniel - lagu lelaki gila. (ft. Azwan Ali) Official Music Video|url=https://www.youtube.com/watch?si=WeNfC5H_HOYtH39-&v=dhwgTBuckl4&feature=youtu.be|date=2025-01-31|accessdate=2025-03-01|last=Naim Daniel}}</ref> # Syaitan pun pening. # Ini tak adil. # Selasa. |} === Single === ==== Sebagai artis utama ==== {| class="wikitable plainrowheaders" style="text-align:center;" border="1" |+ ! scope="col" style="width:5em;" | Tahun ! scope="col" style="width:16em;" | Tajuk ! Album ! Catatan |- | rowspan="2" | 2018 | align="left" | "Sekali Lagi" | rowspan="13" {{N/a}} | |- | align="left" | "Sempurna" | |- | rowspan="2" | 2019 | align="left" | "[[Sumpah (lagu Naim Daniel)|Sumpah]]" | Lagu juara [[Anugerah Juara Lagu ke-34|AJL34]] |- | align="left" | "Adakah Engkau Menungguku"<br /><span style="font-size:85%;">(menampilkan [[K-Clique|Tuju]])</span> | |- | rowspan="7" |2020 | align="left" | "Apa Sebenarnya" | |- | align="left" | "Bila" | |- | align="left" | "Malam" | |- | align="left" | "[[Sembah (lagu)|Sembah]]"<br /><span style="font-size:85%;">(menampilkan [[Man Kidal|Man Keedal]])</span> | |- | align="left" | "Sedih"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Ismail Izzani]])</span> | |- | align="left" | "Lara"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Hael Husaini]] dan [[Haqiem Rusli]])</span> | rowspan="2" |Lagu finalis [[Anugerah Juara Lagu ke-36|AJL36]] |- | align="left" | "Purnama" |- | rowspan="3" |2021 | align="left" | "Bring It On"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Shalma Eliana]])</span> | |- | align="left" | "Janji Happy"<br/><span style="font-size:85%;">(bersama [[Alif Satar]])</span> | Lagu tema [[TV9]] |- | align="left" | "Mainan" | ''Fobia'' | rowspan="1" |Lagu finalis [[Anugerah Juara Lagu ke-37|AJL37]] |- |- | rowspan="5" |2022 | align="left" | "Habis Sini" <br/><span style="font-size:85%;"> (bersama [[Joe Flizzow]])</span> | rowspan="1" {{N/a}} | |- | align="left" | "Fobia" | ''Fobia'' | |- | align="left" | "Ya Rasulullah 1444" <br/><span style="font-size:85%;"> (bersama [[Raihan]])</span> | rowspan="7" {{N/a}} | |- | align="left" | "Mungkin Ini Adalah Yang Paling Sedih Pernah Ku Buat" <br/><span style="font-size:85%;">(bersama [[Dolla]])</span> | |- | align="left" | "Ruaidah" | |- |2023 | align="left" | "Kudrat"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Sekumpulan Orang Gila]])</span> |Runut bunyi rasmi [[Projek: High Council]] |- | rowspan="2" |2024 | align="left" | "Urat"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Jamal Abdillah|Dato' Jamal Abdillah]])</span> | |- | align="left" | "Jangan Mati Di Hari Ini" | |- | 2025 | align="left" | "Seni Berdamai Dengan Takdir"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama Ustaz Adnin Roslan)</span> | |- |} === Lagu-lagu lain === {| class="wikitable" |+ ! scope="col" style="width:5em;" | Tahun ! scope="col" style="width:16em;" | Tajuk |- | rowspan="1" | 2019 |"Only U"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Priscilla Abby]], [[Santesh]] dan [[Juzzthin]])</span> |- | rowspan="4" | 2020 |"With You"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Ismail Izzani]], [[Khai Bahar]], [[Daniesh Suffian]] dan [[Harris Baba]])</span> |- |"Harmoni Aidilfitri"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Ismail Izzani]], [[Daniesh Suffian]], [[Sean Lee]] dan Kidd Santhe)</span> |- |"#RayaBersamaKITKAT"<br /><span style="font-size:85%;">(Bersama [[SonaOne]], [[MK K-Clique|MK]], [[Sweet Qismina|Sweetqismina]] dan Empty Page!)</span> |- |"Warna Merdeka"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Ismail Izzani]], [[Daniesh Suffian]], [[Sean Lee]] dan Kidd Santhe)</span> |- | rowspan="2" | 2021 |"Raya Jelma"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Ismail Izzani]], [[Daniesh Suffian]] dan Firdaus Rahmat)</span> |- |"Darahku"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Ismail Izzani]], [[Daniesh Suffian]], Firdaus Rahmat, Hao Ren, Alan D dan [[Audi Mok]])</span> |- |2023 |"OPPO Raya Gempak"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Oppo|OPPO]] Malaysia)</span> |- |2025 |"Lagu Lelaki Gila"<br /><span style="font-size:85%;">(bersama [[Azwan Ali]])</span> |} ==Anugerah dan pencalonan== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Anugerah ! Kategori ! Karya tercalon ! Keputusan |- | style="text-align:center;" | 2013 ! [[Festival Filem Malaysia]] [[Festival Filem Malaysia ke-25|ke–25]] | Pelakon Kanak-Kanak Terbaik | style="text-align:center;" | ''29 Februari'' | {{nom}} |- | rowspan="2" style="text-align:center;" | 2018 ! rowspan="2" | [[Anugerah Bintang Popular Berita Harian]] [[Anugerah Bintang Popular Berita Harian 2017|ke–31]] | Artis Baru Lelaki Popular | rowspan="2" {{NA}} | {{nom}} |- | Pelakon Filem Lelaki Popular | {{nom}} |- | rowspan="3" style="text-align:center;" | 2020 ! [[Anugerah Juara Lagu ke-34]] | {{NA}} | style="text-align:center;" | ''Sumpah'' | {{won|Juara}} |- ! Hot FM Fabulous February | Artis Fabulous February<ref>Puteri Nadia (12 Februari 2020). [https://www.hotfm.com.my/artis-fabulous-february-naim-daniel/ Artis Fabulous February- Naim Daniel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201125155732/https://www.hotfm.com.my/artis-fabulous-february-naim-daniel/ |date=2020-11-25 }} [[Hot FM]]. Dicapai pada 13 Februari 2020.</ref> | {{n/a}} | {{won}} |- ! [[Dewan Bahasa dan Pustaka|Dewan Bahasa dan Pustaka Malaysia]] | {{n/a}} | Menggunakan tulisan jawi dalam klip video, "Sembah"<ref>Georgie Joseph (1 Mac 2020). [https://www.hmetro.com.my/rap/2020/03/549971/naim-dapat-pengiktirafan-dbp-pula Naim dapat pengiktirafan DBP pula] [[Harian Metro]]. Dicapai pada 1 Mac 2020.</ref> | {{won}} |- | 2022 ! Anugerah MACP | Komposer Muda Berpotensi | ''Dirinya sendiri'' | {{won}} |- | rowspan="3" style="text-align:center;" | 2023 ! [[The Malaysia Book of Records]] | First to sing upside down in a live performance | The song of mainan during Anugerah Juara Lagu 37 (AJL37) | {{won}} |- ! [[Anugerah Bintang Popular Berita Harian ke-35]] | Penyanyi Lelaki Popular | style="text-align:center;" | ''Dirinya sendiri'' | {{Tercalon}} |- ! ContentAsia Awards | Silver - Best Supporting Actor | style="text-align:center;" | ''[[Projek: High Council]]'' | {{won}} |- | 2024 ! Asian Academy Creative Awards | Best Actor In a Leading Role | style="text-align:center;" | ''[[I.D.]]'' | {{won}} |- |} ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== * {{IMDb name|nm9261935}} * {{Instagram|naimdanielx}} * {{Tiktok|naimdanielx}} * [https://twitter.com/naimdanielx Naim Daniel] di [[Twitter]] {{Pemenang Anugerah Juara Lagu}} {{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Kelahiran 1997]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Orang dari Negeri Sembilan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia abad ke-21]] [[Kategori:Pelakon kanak-kanak Malaysia]] [[Kategori:Pelakon televisyen Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] gtivbqzagartijitaazctw77v2hs2gm 0 933436 6844340 6768303 2026-05-08T18:48:01Z ~2026-27936-97 398912 6844340 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | honorific_prefix = YBhg Datuk | honorific_suffix = <small> DPSM (Melaka); AMN, PPN | name = Rabuan Bin Pit | nationality = Malaysian | birth_date = {{birth date and age|1956|4|26|df=yes}} | height = <!-- {{convert|}} (yyyy) --> | weight = <!-- {{convert|}} (yyyy) --> | website = <!-- {{URL|www.example.com}} --> | country = Malaysia | sport = [[Track and field]] | event = [[Sprint (running)|Sprint]] | medaltemplates = {{MedalSport|Men's [[Athletics (sport)|athletics]]}} {{MedalCountry|{{MAS}}}} {{MedalCompetition|[[Athletics at the Asian Games|Asian Games]]}} {{MedalGold|[[1982 Asian Games|1982 New Delhi]]|100&nbsp;m}} | show-medals = yes }} Datuk '''Rabuan Pit''' merupakan [[Lari pecut|pelari]] kompetitif [[Malaysia]] dari Merlimau, Melaka, Malaysia. Beliau merupakan pemenang pingat emas dalam acara 100 Meter di [[Sukan Asia 1982]]. Turut serta dalam acara akhir 100 meter tersebut adalah Datuk [[Ellron Alfred Angin]].<ref>[https://www.hmetro.com.my/arena/2020/06/593951/rabuan-terkenang-bersaing-dengan-carl-lewis Rabuan terkenang bersaing dengan Carl Lewis]</ref> Beliau merupakan pencipta rekod kedua selepas Mani Jegathesan.<ref>{{Cite web|url=http://www.themalaymailonline.com/sports/article/rubber-tappers-son-realises-his-dream|title=Rubber tapper’s son realises his dream|date=28 March 2015|website=TONY MARIADASS|publisher=Malay Mail|access-date=17 April 2018}}</ref><ref name="Mathews2014">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=md9UAgAAQBAJ&pg=PA162|title=Chronicle of Malaysia: Fifty Years of Headline News, 1963-2013|last=Philip Mathews|date=28 February 2014|publisher=Editions Didier Millet|isbn=978-967-10617-4-9|pages=162–|access-date=17 April 2018}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=Zf5oQSqW6XsC|title=Malaysian Digest|publisher=Federal Department of Information, Malaysia|year=1982|page=4|access-date=17 April 2018}}</ref> ==Anugerah== Senarai pingat dan darjah kebesaran yang diterima<ref>{{Cite web |url=http://www.istiadat.gov.my/index.php/component/semakanlantikanskp/ |title=Semakan darjah kebesaran |access-date=2020-12-04 |archive-date=2019-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190719195551/http://www.istiadat.gov.my/index.php/component/semakanlantikanskp |url-status=dead }}</ref> *{{flag|Malaysia}} ** [[File:MY Darjah Yang Mulia Pangkuan Negara (Defender of the Realm) - SMN.svg|60px]] [[Pingat Pangkuan Negara]] (PPN) (1980) ** [[File:MY Darjah Yang Mulia Pangkuan Negara (Defender of the Realm) - SMN.svg|60px]] [[Ahli Mangku Negara]] (AMN) (1982) *{{flag|Melaka}} ** [[File:Darjah Pangkuan Seri Melaka.png|60px]] [[Darjah Pangkuan Seri Melaka]] (DPSM) - '''Datuk''' (2016) == Rujukan == {{Reflist}} [[Kategori:Kelahiran 1956]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Atlet lari pecut Malaysia]] 3vzodpjvsh19n8qc9ngqyc84x5tta5c 0 934498 6844554 6834167 2026-05-09T06:51:43Z SarawakPertiwi2026 384786 /* Parti Komponen */ 6844554 wikitext text/x-wiki {{EngvarB|date=March 2023}} {{Use dmy dates|date=March 2023}} {{Infobox political party | country = Malaysia | name = ڬابوڠن ڤرتي سراوق <br>Gabungan Parti Sarawak <br> (GPS) | native_name = | lang1 = Melayu | name_lang1 = {{lang|ms|Gabungan Parti Sarawak<br>ݢابوڠن ڤرتي سراوق}} | abbreviation = '''GPS''' | logo = [[File:Logo GPS.png|thumb|350px]] | slogan = Utamakan Sarawak<ref>{{cite web|url=https://www.newsarawaktribune.com.my/news/its-sarawak-first-thats-gps-development-approach/|title=It's 'Sarawak First That's GPS' development approach|publisher=New Sarawak Tribune|date=29 November 2018|access-date=23 Januari 2019}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.theborneopost.com/2019/01/10/a-guiding-light-for-gps/|title=A guiding light for GPS|author=Jeremy Veno|publisher=The Borneo Post|date=10 Januari 2019|access-date=23 Januari 2019|quote=According to Abang Johari, the focal point of the GPS logo depicts the Kenyalang (hornbill) in the shape of an ‘S’ which reflects the vision and slogan of the party of putting ‘Sarawak First’.}}</ref> | anthem = "GPS Utamakan Sarawak"<ref>{{cite web|url=http://pbb.org.my/lagu-gps.html|title=Lirik Lagu GPS|access-date=13 September 2019}}</ref><br> | seats3_title = [[Dewan Undangan Negeri Sarawak]]: | seats3 = {{Composition bar|79|82|hex={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}}} | president = [[Abang Johari Tun Openg|Tan Sri Datuk Patinggi Dr. Haji Abang Abdul Rahman Zohari Bin Tun Datuk Haji Abang Openg]] | leader1_title = Timbalan Presiden | leader1_name = • [[John Sikie Tayai|Dato Sri John Sikie Tayai]] <br> • [[Sim Kui Hian|Datuk Amar Prof. Dr. Sim Kui Hian]] <br> • [[Tiong King Sing|Dato' Seri Tiong King Sing]] | predecessor = [[Parti Perikatan|Parti Perikatan Sarawak (1963-1973)]] ''{{small|(Secara tidak langsung dari pemerintahan awal "Parti Perikatan")}}'' | founder = [[Abang Johari Tun Openg|Tan Sri Datuk Patinggi Dr. Haji Abang Abdul Rahman Zohari Bin Tun Datuk Haji Abang Openg]] | founded = {{start date|df=yes|2018|6|12}} | legalised = 19 November 2018<ref name="gets nod">{{cite web|url=https://sg.news.yahoo.com/gabungan-parti-sarawak-gets-nod-114238160.html|title=Gabungan Parti Sarawak gets nod from RoS|author=Hidir Reduan Abdul Rashid|work=New Straits Times|publisher=Yahoo! News Singapore|date=19 November 2018|access-date=20 November 2018}}</ref><ref name="legalised">{{cite web|url=http://www.theborneopost.com/2018/11/20/ros-officially-approves-gps/|title=ROS officially approves GPS|author1=Samuel Aubrey|author2=Abdul Hakim Bujang|author3=Kim How Pin|author4=Peter Boon|publisher=The Borneo Post|date=20 November 2018|access-date=20 November 2018}}</ref> | dissolution = | headquarters = Jalan Bako, [[Kuching]], [[Sarawak]] | newspaper = • Jiwa Bakti (PBB)<br/>• Suara Sarawak <br/> • Sarawak Tribune <br/>• Sa'ati (SUPP)<br/>• [[See Hua Daily News]]<br/>• [[The Borneo Post]]<br/>• [[Utusan Borneo]]<br/>• [[TVS (saluran TV)|TVS]] <br/>• [[Radio Televisyen Malaysia]] (RTM)<br/>• [[Media Prima Berhad]] (TV3 & 8TV)<br/>• [[:en:Channel News Asia|CNA (Singapura)]] <br/> • [[Media GPS]] (Tiktok rasmi) <br> • [[Astro Awani]] | think_tank = | youth_wing = Pergerakan Armada Pemuda GPS | student_wing = Mahasiswa-Siswi GPS | wing1 = | womens_wing = Pergerakan Wanita GPS | gelaran_sayap1 = Sayap penyokong kerajaan | sayap1 = Kelab Penyokong Kerajaan GPS <br>(''GPS Backbenchers Club'') | gelaran_sayap2 = | sayap2 = | membership_year = | membership = 798,875 ''(Oktober 2025) | ideology = * [[Nasionalisme|Nasionalisme Sarawak]] * [[Bumiputera (Malaysia)|Hak Bumiputera Sarawak]] * [[Kebudayaan Sarawak|Kerjasama pelbagai kaum dan agama]] * [[:en:Civil and political rights|Hak kebajikan dan kesejahteraan rakyat]] * [[:en:Sarawak Day|Hak kemerdekaan Sarawak]] * [[Dayak|Hak peribumi Sarawak]] * [[Politik Malaysia|Kestabilan politik & keutuhan pentadbiran Sarawak]] * [[:en:Economy of Sarawak|Hak autonomi ekonomi & kewangan Sarawak]] * [[Kerajaan Negeri Sarawak|Kerajaan yang adil dan makmur]] * [[Perjanjian Malaysia|Hak kedaulatan & undang-undang wilayah]] * [[Sentrisme|Berfikiran kritis dan sahih]] | position = [[:en:Centrism|Tengah]] ke [[:en:Centre-right politics|tengah kanan]] | national = * [[Barisan Nasional|Barisan Nasional]] (1973–2018) {{small|(sebagai [[Barisan Nasional|BN Sarawak]])}} * Gabungan [[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]–[[Barisan Nasional|BN]] (2020–2022) {{small|(sebagai rakan politik nasional)}} * [[Kabinet Anwar kedua|Kerajaan Perpaduan Malaysia]] (sejak 2022) | regional = | international = | colours = {{color box|red}} '''Merah''' <br> {{color box|white}} '''Putih''' <br> {{color box|black}} '''Hitam''' | colorcode = {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}} | symbol = | flag = | seats1_title = [[Dewan Negara]]: | seats1 = {{Composition bar|7|70|hex={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}}} | seats2_title = [[Dewan Rakyat]]: | seats2 = {{Composition bar|23|31|hex={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}}}{{small|(kerusi Parlimen di Sarawak)}} | seats4_title = [[Premier Sarawak]]: | seats4 = {{composition bar|1|1|hex={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}}}{{small|(hanya di Sarawak)}} | website = https://gpsarawak.com/parlimen | footnotes = | pecahan = [[Barisan Nasional]] | nama_pemimpin2 = • [[Douglas Uggah Embas|Datuk Amar Douglas Uggah Embas]] <br> • [[Awang Tengah Ali Hasan|Datuk Amar Awang Tengah Ali Hasan]] | gelaran_pemimpin2 = Naib Presiden GPS | gelaran_pemimpin3 = Ketua Wanita GPS | nama_pemimpin3 = [[Fatimah Abdullah|Dato Sri Hajah Fatimah Abdullah]] | setiausaha_agung = [[Alexander Nanta Linggi|Dato Sri Alexander Nanta Linggi]] | setiausaha_am = [[Fadillah Yusof|Datuk Amar Haji Fadillah Yusof]] | nama_pemimpin4 = [[Maclaine Ben|Datuk Martin Ben]] | gelaran_pemimpin4 = Ketua Armada Pemuda GPS | gelaran_ketua5 = Jurucakap Utama | nama_pemimpin5 = [[Abdul Karim Rahman Hamzah|Dato Sri Abdul Karim Rahman Hamzah]] | leader4_title = | gelaran_pemimpin1 = Timbalan Presiden GPS | wing2_title = | split = • [[Barisan Nasional]] }} '''Gabungan Parti Sarawak''' (singkatan: '''GPS''') ([[Jawi]]: '''ڬابوڠن ڤرتي سراوق''') adalah gabungan parti politik berbilang kaum di [[Sarawak]], [[Malaysia]]. Gabungan politik tempatan ini telah disahkan secara rasmi oleh Pendaftar Pertubuhan (RoS) pada 19 November 2018.<ref name="gets nod">{{cite web|url=https://sg.news.yahoo.com/gabungan-parti-sarawak-gets-nod-114238160.html|title=Gabungan Parti Sarawak gets nod from RoS|author=Hidir Reduan Abdul Rashid|work=New Straits Times|publisher=Yahoo! News Singapore|date=19 November 2018|access-date=20 November 2018}}</ref><ref name="legalised">{{cite web|url=http://www.theborneopost.com/2018/11/20/ros-officially-approves-gps/|title=ROS officially approves GPS|author1=Samuel Aubrey|author2=Abdul Hakim Bujang|author3=Kim How Pin|author4=Peter Boon|publisher=The Borneo Post|date=20 November 2018|access-date=20 November 2018}}</ref> Dalam [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15|Dewan Rakyat terkini]], setakat November 2022, GPS membentuk blok keempat terbesar. Di [[Dewan Undangan Negeri Sarawak|peringkat negeri]], GPS merupakan blok dominan, dengan memiliki majoriti dua-per-tiga dan gabungan ini mempromosikan kesatuan diantara presiden parti-parti tempatan dan rakyat-rakyat tempatan. GPS dipromosikan sebagai sebuah gabungan parti politik [[Sarawak]] yang universal, bebas, dan juga dapat menyokong ataupun menentang sebarang idea, kenyataan, dan cadangan daripada pihak kerajaan mahupun daripada pihak pembangkang di seluruh wilayah [[Sarawak]] dan [[Malaysia]] secara amnya.<ref>[https://sarawakvoice.com/2018/06/12/akan-jadi-pembangkang-yang-bijak-dibawah-gabungan-parti-sarawak-lukanisman/ Akan jadi pembangkang yang bijak dibawah Gabungan Parti Sarawak- Lukanisman]</ref> Walau bagaimanapun, GPS juga pernah dikritik pihak pembangkang kerana dakwaan penindasan terhadap pembangkang dan pembesar yang tak sehaluan.<ref>{{cite web|url=https://www.thevibes.com/articles/news/53019/evil-of-gps-to-deny-salaries-to-political-opponents-psbs-bruce-chai|title=Evil of GPS to deny salaries to political opponents: PSB’s Bruce Chai|website=The Vibes|lang=en|date=27 Januari 2022|access-date=21 November 2022|author=Steven Then}}</ref> == Parti Komponen == {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Senarai parti komponen Gabungan Parti Sarawak (berdasarkan keputusan PRU-15 2022) !Logo !Nama !Ideologi !Pemimpin !Jumlah keahlian (2026) !Kerusi ditandingi (Parlimen) !Undi (%) !Keputusan PRU-15 2022 !Kerusi Sarawak sahaja !Komposisi !Kerusi DUN Sarawak (2021) |- |<nowiki></nowiki> |{{small|United Bumiputera Heritage Party}} '''[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak|Parti Pesaka Bumiputera Bersatu]] (PBB)''' | *[[Nasionalisme|Nasionalisme Sarawak]] *[[Konservatisme|Demokrasi konservatif]] |[[Abang Johari Tun Openg|Tan Sri Datuk Patinggi Dr. Haji Abang Abdul Rahman Zohari Bin Tun Datuk Abang Haji Openg]] |396,000 |14 |2.22% |14 / 222 |14 / 23 | style="background:#f2e287" |&nbsp; |47 / 82 | style="background:#f2e287" |&nbsp; |- |- | |{{small|Progressive Democratic Party}} '''[[Parti Demokratik Progresif]] (PDP)''' | *[[Nasionalisme|Nasionalisme Sarawak]] *[[Demokrasi sosial]] |[[Tiong King Sing|Dato' Seri Tiong King Sing]] |212,778 |4 |0.54% |2 / 222 |2 / 23 | style="background:#6699cc" |&nbsp; |8 / 82 | style="background:#6699cc" |&nbsp; |- | [[File:Sarawak United People's Party logo.svg|thumb|50px]] |{{small|Sarawak United Peoples' Party}} '''[[Parti Rakyat Bersatu Sarawak]] (SUPP)''' | *[[Regionalisme (politik)|Regionalisme Sarawak]] *[[Sinkretisme|Politik sinkretik]] dan [[sentrisme|kesederhanaan]] |[[Sim Kui Hian|Datuk Amar Prof. Dr. Sim Kui Hian]] |21,584 |7 |1.08% |2 / 222 |2 / 23 | style="background:#ffec1a" |&nbsp; |13 / 82 | style="background:#ffec1a" |&nbsp; |- | |{{small|Sarawak Peoples' Party}} '''[[Parti Rakyat Sarawak]] (PRS)''' | *[[Regionalisme (politik)|Regionalisme Sarawak]] *[[Sentrisme|Berhaluan tengah]] |[[John Sikie Tayai|Dato Sri John Sikie Tayai]] |18,342 |6 |0.44% |5 / 222 |5 / 23 | style="background:#3cb371" |&nbsp; |11 / 82 | style="background:#3cb371" |&nbsp; |} == Senarai Presiden == {| class="wikitable" !No. ! Nama !! Potret !! Tempoh memegang jawatan !'''Parti Komponen''' |- |1. | [[Abang Johari Tun Openg|Tan Sri Datuk Patinggi Dr. Haji Abang Johari Tun Openg]]|| || 12 Jun 2018 – Kini |[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak|PBB]] |} == Sejarah GPS == === Penubuhan === [[Gabungan Parti Sarawak]] (GPS) merupakan gabungan parti politik nasional Sarawak, yang terdiri daripada penggabungan empat parti komponen tempatan Sarawak, iaitu [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] (PBB), [[Parti Demokratik Progresif Sarawak]] (PDP), [[Parti Rakyat Bersatu Sarawak]] (SUPP), dan [[Parti Rakyat Sarawak]] (PRS). Selain itu, [[Gabungan Parti Sarawak]] (GPS) kini merupakan gabungan parti politik tempatan yang bebas, universal, dan kompleks di Sarawak. Ini kerana gabungan parti politik ini berhak menyokong atau menentang mana-mana pihak kerajaan mahupun pihak pembangkang di seluruh Sarawak, dan juga di seluruh Malaysia secara amnya. Gabungan Parti Sarawak (GPS) ini mula diperkenalkan pada 12 Jun 2018, sebagai suatu gabungan parti di bawah Barisan Nasional (BN).<ref>[[https://www.thestar.com.my/news/nation/2018/06/12/sarawak-bn-parties-pull-out-of-coalition Sarawak BN parties pull out of coalition to form independent state-based pact]]</ref> Namun pada 19 November 2018, Gabungan Parti Sarawak (GPS) secara rasmi diluluskan di bawah [[Akta Pertubuhan 1966]], serta diiktiraf terus oleh Pendaftar Pertubuhan (RoS) sebagai "gabungan parti politik bebas" yang sah. Gabungan parti politik ini dibenarkan untuk menggunakan logo sendiri semasa berlangsungnya pilihan raya negeri, pilihan raya umum, dan pilihan raya kecil yang berlangsung di [[Sarawak]]. Berikutan [[kemelut politik Malaysia 2020–2022]] yang menyaksikan kerajaan asal [[Pakatan Harapan]] kehilangan majoriti di Dewan Rakyat, GPS memeterai perjanjian dengan mengisytiharkan sokongan kepada gabungan kerajaan baharu, [[Perikatan Nasional]]. Abang Jo bagaimanapun menegaskan perjanjian itu tidak akan menyaksikan GPS menjadi ahli PN, sebaliknya kekal sebagai rakan kongsi.<ref>{{cite web|url=https://www.theborneopost.com/2020/02/29/cmo-gps-not-a-member-of-perikatan-nasional-will-support-muhyiddin-regardless/|title=CMO: GPS not a member of Perikatan Nasional, will support Muhyiddin regardless|work=Borneo Post|publisher=Borneo Post|date=29 February 2020|access-date=29 February 2020}}</ref> Seminggu selepas pemilihan perdana menteri PN, [[Muhyiddin Yassin]], mengangkat sumpah sebagai perdana menteri baharu, beliau mengumumkan kabinetnya yang menyaksikan empat ahli parlimen GPS menjadi menteri penuh, dan lima lagi ahli menjadi timbalan menteri.<ref>{{cite web|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2020/03/09/fadillah-gps-ministers-deputies-will-fight-for-sarawak039s-rights|title=Fadillah: GPS ministers, deputies will fight for Sarawak's rights|work=The Star|date=9 March 2020|access-date=9 March 2020}}</ref> Parti itu membuat penampilan sulungnya dalam pilihan raya pada [[pilihan raya negeri Sarawak 2021]]. Pemilihan itu ditandakan sebagai kejayaan besar bagi parti itu, kerana ia meningkatkan kawalan ke atas Dewan Undangan Negeri Sarawak dengan memenangi 76 daripada 82 kerusi yang dipertandingkan.<ref>{{cite web|title=Landslide win for GPS coalition as it retains power in Sarawak state polls|url=https://www.channelnewsasia.com/asia/sarawak-state-polls-gps-coalition-wins-dec-18-2388631|access-date=2022-01-26|website=CNA|language=en}}</ref> Pada [[pilihan raya umum Malaysia ke-15]], GPS memperoleh kejayaan besar dalam bahagian Sarawak, dengan 23 kerusi diperoleh daripada 31 kerusi keseluruhan di Sarawak. Dalam situasi [[parlimen tergantung]] yang terbit dalam pilihan raya itu, blok GPS yang besar dilihat sebagai penentu utama blok kerajaan yang bakal terbina. <!-- // Tunggu hingga pakatan kerajaan gabungan dirasmikan; pihak BN (Zahid) mengesahkan bahawa GPS tidak pernah bertemu dengan mereka lagi. --> == Organisasi kepimpinan Gabungan Parti Sarawak (GPS) == {| class="wikitable" ! Jawatan ! Nama ! Jawatan Parti |- | ''' Pengerusi ''' | [[Abang Johari Tun Openg|YAB Tan Sri Datuk Patinggi Dr. Haji Abang Johari Tun Openg]] | Presiden PBB |- | rowspan="3" |'''Timbalan Pengerusi''' |[[John Sikie Tayai|YB Dato Sri John Sikie Tayai]] |Presiden PRS |- |[[Sim Kui Hian|YB Datuk Amar Prof. Dr. Sim Kui Hian]] |Presiden SUPP |- |[[Tiong King Sing|YB Dato’ Seri Tiong King Sing]] |Presiden PDP |- |'''Setiauasaha Agung''' | [[Alexander Nanta Linggi|YB Dato Sri Alexander Nanta Linggi]] | Setiausaha Agung PBB |- |'''Bendahari Agung''' |[[Ibrahim Baki|YB Datuk Haji Ibrahim Bin Haji Baki]] |Naib Presiden PBB |- |'''Pegawai Awam & Penasihat Undang-Undang''' |[[Awang Bemee Awang Ali Basah|YB Senator Dato’ Awang Bemee Awang Ali Basah]] |Penasihat Undang-Undahg PBB |- | rowspan="16" |'''Ahli Majlis Tertinggi (AMT)''' | [[Douglas Uggah Embas|YB Datuk Amar Douglas Uggah Embas]] |Timbalan Presiden PBB |- |[[Awang Tengah Ali Hasan|YB Datuk Amar Awang Tengah Ali Hasan]] |Timbalan Presiden PBB |- |[[Richard Riot Jaem|YB Dato’ Sri Richard Riot Jaem]] |Timbalan Presiden SUPP |- |[[Majang Renggi|YB Datuk Majang Renggi]] |Timbalan Presiden PRS |- |[[Henry Harry Jinep|YB Datuk Henry Harry Jinep]] |Timbalan Presiden PDP |- |[[Sebastian Ting Chiew Yew|YB Datuk Sebastian Ting Chiew Yew]] |Setiausaha Agung SUPP |- |[[Malcom Mussen Lamoh|YB Datuk Dr. Malcolm Mussem Lamoh]] |Setiausaha Agung PRS |- |[[Anyi Ngau|YB Dato Anyi Ngau]] |Setiausaha Agung PDP |- |[[Maclaine @ Martin Ben|YB Datuk Martin Ben]] |Ketua Pemuda PBB |- |[[Christopher Gira Sambang|YB Tuan Ir. Christopher Gira Sambang]] |Ketua Pemuda PRS |- |YBrs. Cr. Kelvin Lau Kor Jie |Ketua Pemuda SUPP |- |YBrs. Encik David Yeo Ang Lim |Ketua Pemuda PDP |- | [[Fatimah Abdullah|YB Dato Sri Hajah Fatimah Abdullah]] |Ketua Wanita PBB |- |YBrs. Puan Kho Teck Wan |Ketua Wanita SUPP |- |[[Rita Sarimah Patrick Insol|YB Dato’ Sri Doris Sophia Brodi]] |Ketua Wanita PRS |- |YBrs. Puan Agnes Jonep |Ketua Wanita PDP |- |} == Kepimpinan Tinggi Negeri Sarawak == {| class="wikitable sortable" ! Negeri !! Jawatan !! Nama !! Kawasan DUN |- | {{flagicon|Sarawak}} [[Sarawak]]|| Premier || [[Abang Johari Tun Openg|Tan Sri Datuk Patinggi Dr. Haji Abang Abdul Rahman Zohari Bin Tun Datuk Abang Haji Openg]]|| [[Gedong (kawasan negeri)|Gedong]] |} {| class="wikitable sortable" ! Negeri !! Jawatan !! Nama !! Kawasan DUN |- | {{flagicon|Sarawak}} [[Sarawak]]|| Timbalan Premier I || [[Douglas Uggah Embas|Datuk Amar Douglas Uggah Embas]]|| [[Bukit Saban (kawasan negeri)|Bukit Saban]] |- | {{flagicon|Sarawak}} [[Sarawak]]|| Timbalan Premier II || [[Awang Tengah Ali Hasan|Datuk Amar Awang Tengah Ali Hasan]]|| [[Bukit Sari (kawasan negeri)|Bukit Sari]] |- | {{flagicon|Sarawak}} [[Sarawak]]|| Timbalan Premier III || [[Sim Kui Hian|Dato' Amar Prof. Dr. Sim Kui Hian]]|| [[Batu Kawah (kawasan negeri)|Batu Kawah]] |} {| class="wikitable sortable" ! Negeri !! Jawatan !! Nama !! Kawasan DUN |- | {{flagicon|Sarawak}} [[Sarawak]]|| Speaker Dewan Undangan Negeri Sarawak || [[Mohamad Asfia Awang Nassar|Tan Sri Datuk Amar Mohamad Asfia Awang Nassar]]|| Bukan-ADUN |- | {{flagicon|Sarawak}} [[Sarawak]]|| Timbalan Speaker Dewan Undangan Negeri Sarawak || [[Idris Buang|Dato' Haji Idris Buang]]|| [[Muara Tuang (kawasan negeri)|Muara Tuang]] |} {| class="wikitable" |- !Negeri ! Jawatan !! Penyandang jawatan !Parti |- |{{flagicon|Sarawak}} [[Sarawak]] | Setiausaha Kerajaan Sarawak || Yang Berhormat. Datuk Amar Haji Mohamad Abu Bakar Bin Marzuki |BEBAS |- |{{flagicon|Sarawak}} [[Sarawak]] | Peguam Besar Sarawak || Yang Arif. Dato' Sri Saferi Ali |BEBAS |- |{{flagicon|Sarawak}} [[Sarawak]] | Setiausaha Kewangan Sarawak || YBhg. Datu Dr. Haji Wan Lizozman Wan Omar |BEBAS |} == Barisan Kabinet Kerajaan Persekutuan GPS == {| class="wikitable sortable" !No. ! Portfolio !! Pemegang Jawatan !! Kawasan |- |1. | [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Perdana Menteri II]] ,<br>[[Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia|Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air]]|| [[Fadillah Yusof|Dato' Sri Haji Fadillah Yusof]] || [[Petra Jaya]] |- |2. | [[Menteri Kerja Raya Malaysia|Menteri Kerja Raya]]|| [[Alexander Nanta Linggi|Dato Sri Alexander Nanta Linggi]] || [[Kapit]] |- |3. | [[Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia|Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat]]|| [[Nancy Shukri|Dato' Sri Hajah Nancy Shukri]] || [[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]] |- |4. | [[Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya]]|| [[Tiong King Sing|Dato' Seri Tiong King Sing]] || [[Bintulu]] |- |5. | [[Menteri Perpaduan Negara Malaysia|Menteri Perpaduan Nasional]]|| [[Aaron Ago Dagang|Dato Sri Aaron Ago Dagang]] || [[Kanowit]] |} {| class="wikitable sortable" !No. ! Portfolio !! Pemegang Jawatan !! Kawasan |- |1. | [[Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia|Timbalan Menteri Kemajuan Desa & Wilayah]] || [[Rubiah Wang|Datuk Hajah Rubiah Wang]] || [[Bahagian Samarahan|Kota Samarahan]] |- |2. | [[Timbalan Menteri Pengangkutan Malaysia|Timbalan Menteri Pengangkutan]] || [[Hasbi Habibollah|Datuk Haji Hasbi Habibollah]] || [[Pekan Limbang|Limbang]] |- |3. | [[Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia|Timbalan Menteri Kesihatan]]|| [[Hanifah Hajar Taib|Dato Hajjah Hanifah Hajar Taib]] || [[Daerah Mukah|Mukah]] |- |4. | [[Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia|Timbalan Menteri Perladangan Dan Komoditi]]|| [[Huang Tiong Sii|Dato' Sri Huang Tiong Sii]] || [[Sarikei]] |- |5. | [[Timbalan Menteri Luar Negeri Malaysia|Timbalan Menteri Luar Negeri]]|| [[Lukanisman Awang Sauni|Dato Lukanisman Awang Sauni]] || [[Bekenu|Sibuti]] |- |6. | [[Timbalan Menteri Digital Malaysia|Timbalan Menteri Digital]] || [[Wilson Ugak Kumbong|Datuk Wilson Ugak Kumbong]] || [[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]] |} == Keputusan PRU-15 == === Parlimen=== {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:95%" !PRU !Parlimen !% !Perubahan !Nota |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 2022|2022]] |{{Composition bar|23|31|hex={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}}} |74% |{{increase|4}} 4 |GPS berjaya merampas semula {{Parlimen|Puncak Borneo}}, {{Parlimen|Lubok Antu}}, {{Parlimen|Selangau}} dan {{Parlimen|Sarikei}} |} == PRN-13 Sarawak == AKAN DATANG == Keputusan PRN-12 Sarawak == === Dewan Undangan Negeri === {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:95%" |- ! rowspan="2" | Pilihan raya!! colspan="2" |Dewan Undangan Negeri |- ! [[Dewan Undangan Negeri Sarawak|Sarawak]] !! menang / bertanding |- ! !! !! |- |2/3 majoriti||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}|| |- |[[Pilihan raya negeri Sarawak 2021|2021]]||{{Composition bar|76|82|hex={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}}}||{{Composition bar|76|82|hex={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}}} |} ==Wakil rakyat (Senator & Ahli Parlimen)== {{main|Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-15}} === Lantikan Yang di-Pertuan Agong === {| class="wikitable sortable" |+'''Keanggotaan semasa Dewan Negara (Malaysia) lantikan Yang di-Pertuan Agong''' |- !No. !Nama !Parti politik !Penggal !Penggal mula !Penggal tamat !Catatan |- |1 |[[Susan Chemerai Anding]], YB Senator Puan<ref name=":9" /> | [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]] | Kedua||{{start date|2023|8|21|df=yes}}||{{end date|2026|8|20|df=yes}} | |- |2 |[[Rita Sarimah Patrick Insol]], YB Senator Puan<ref name=":9">{{Cite news|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2020/06/702921/lima-angkat-sumpah-sebagai-senator|title=Lima angkat sumpah sebagai senator|last=Bernama|first=|date=22 Jun 2020|newspaper=BHarian|access-date=28 Disember 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=|work=|via=}}</ref> | [[Parti Rakyat Sarawak|PRS]] |Kedua |{{start date|2023|11|20|df=yes}} |{{end date|2026|11|19|df=yes}} | |- |3 |[[Pele Peter Tinggom]], YB Senator Tuan | [[Parti Demokratik Progresif|PDP]] |Pertama |{{start date|2024|3|5|df=yes}} |{{end date|2027|3|4|df=yes}} | |- |4 |[[Robert Lau Hui Yew]], YB Senator Tuan |[[Sarawak United People's Party|SUPP]] |Kedua |{{start date|2024|5|5|df=yes}} |{{end date|2027|5|4|df=yes}} | |- |5 |[[Awang Bemee Awang Ali Basah]], YB Senator Dato' |[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]] |Pertama |{{start date|2024|7|15|df=yes}} |{{end date|2027|7|14|df=yes}} | |} <small>Nota: Susunan mengikut senioriti.</small> === Lantikan Dewan Undangan Negeri === {| class="wikitable sortable" |+'''Keanggotaan semasa Dewan Negara (Malaysia) lantikan Dewan Undangan Negeri''' |- !No. !Negeri ! Senator !Parti !Penggal!! Penggal mula !! Penggal tamat !Catatan |- |1 |{{Bendera|Sarawak}} | [[Ahmad Ibrahim]], YB Senator Datuk||[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]]||Kedua||22 Julai 2025||{{end date|2028|7|22|df=yes}} | |- |2 |{{Bendera|Sarawak}} |[[Michael Mujah Lihan]], YB Senator Tuan ||[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|PBB]] |Pertama||11 Disember 2023||10 Disember 2026 | |} <small>Nota: Susunan mengikut negeri</small> === Dewan Rakyat === {{main|Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {| class="wikitable sortable" ! style="width:100px;" |Negeri ! style="width:30px;" |No. ! style="width:150px;" |Parlimen ! style="width:240px;" |Ahli ! Parti !Catatan |- |rowspan="23"|{{Flag|Sarawak}}||P193||[[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]]||YB Dato' Sri Hajah [[Nancy Shukri]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| * [[Kementerian Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia|Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] |- |P194||[[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]]||YAB Dato' Sri Haji [[Fadillah Yusof]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| *[[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Kementerian Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia|Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] |- |P197||[[Kota Samarahan (kawasan persekutuan)|Kota Samarahan]]||YB Datuk [[Rubiah Wang]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| *[[Kementerian Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia|Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] |- |P198||[[Puncak Borneo (kawasan persekutuan)|Puncak Borneo]]||YB Datuk [[Willie Mongin]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| |- |P199||[[Serian (kawasan persekutuan)|Serian]]||YB Dato' Sri [[Richard Riot Jaem]]||[[File:Sarawak United People's Party logo.svg|thumb|60px]] || |- |P200||[[Batang Sadong (kawasan persekutuan)|Batang Sadong]]||YB Puan [[Rodiyah Sapiee]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| |- |P201||[[Batang Lupar (kawasan persekutuan)|Batang Lupar]]||YB Tuan [[Mohamad Shafizan Kepli]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| |- |P202||[[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]]||YB Dato' Sri [[Doris Sophia Brodi]]|| || |- |P203||[[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]]||YB Tuan [[Roy Angau Gingkoi]]|| || |- |P204||[[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]]||YB Dato Dr. [[Richard Rapu]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| |- |P206||[[Tanjong Manis (kawasan persekutuan)|Tanjong Manis]]||YB Dato Ir. Haji. [[Yusuf Abd Wahab]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| |- |P207||[[Igan (kawasan persekutuan)|Igan]]||YB Tuan Haji [[Ahmad Johnie Zawawi]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| |- |P208||[[Sarikei (kawasan persekutuan)|Sarikei]]||YB Dato' Sri [[Huang Tiong Sii]]||[[File:Sarawak United People's Party logo.svg|thumb|60px]] || *[[Kementerian Perladangan dan Komoditi Malaysia|Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] |- |P210||[[Kanowit (kawasan persekutuan)|Kanowit]]||YB Dato' Sri [[Aaron Ago Dagang]]|| || *[[Kementerian Perpaduan Negara Malaysia|Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] |- |P213||[[Mukah (kawasan persekutuan)|Mukah]]||YB Dato' Hajah [[Hanifah Hajar Taib]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| *[[Kementerian Kesihatan Malaysia|Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia]] |- |P214||[[Selangau (kawasan persekutuan)|Selangau]]||YB Tuan [[Edwin Banta]]|| || |- |P215||[[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]]||YB Dato' Sri [[Alexander Nanta Linggi]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| *[[Kementerian Kerja Raya Malaysia|Menteri Kerja Raya Malaysia]] |- |P216||[[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]]||YB Datuk [[Wilson Ugak Kumbong]]|| || *[[Kementerian Digital Malaysia|Timbalan Menteri Digital Malaysia]] |- |P217||[[Bintulu (kawasan persekutuan)|Bintulu]]||YB Dato' Seri [[Tiong King Sing]]|| || *[[Kementerian Pelancongan dan Kebudayaan Malaysia|Menteri Pelancongan dan Kebudayaan Malaysia]] |- |P218||[[Sibuti (kawasan persekutuan)|Sibuti]]||YB Dato' [[Lukanisman Awang Sauni]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| *[[Kementerian Luar Negeri Malaysia|Timbalan Menteri Luar Negeri Malaysia]] |- |P220||[[Baram (kawasan persekutuan)|Baram]]||YB Dato' [[Anyi Ngau]]|| || |- |P221||[[Limbang (kawasan persekutuan)|Limbang]]||YB Datuk Haji [[Hasbi Habibollah]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| *[[Kementerian Pengangkutan Malaysia|Timbalan Menteri Pengangkutan Malaysia]] |- |P222||[[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]]||YB Dato' [[Henry Sum Agong]]||[[File:Bendera PBB.png|thumb|60px]]|| |} == Kabinet Kerajaan Negeri Sarawak == {| class ="wikitable sortable" |- ! style="width:120px;"| Negeri ! style="width:90px;"| Jawatan ! style="width:180px;"|Ahli ! style="width:150px;"|Dewan Undangan Negeri !'''Portfolio Lain''' |- | {{Bendera|Sarawak}} || [[Ketua Menteri Sarawak|• Premier Sarawak]] || [[Abang Johari Tun Openg|Datuk Patinggi Tan Sri Dr. Haji Abang Johari Tun Openg]] |[[Gedong (kawasan negeri)|Gedong]] |Menteri Kewangan & Ekonomi Baharu I ,<Br>Menteri Pembangunan Bandar & Sumber Asli Dan ,<Br>Menteri Tenaga & Kelestarian Alam Sekitar |- | {{Bendera|Sarawak}} |[[Premier Sarawak|• Timbalan Premier I]] |[[Douglas Uggah Embas|Datuk Amar Douglas Uggah Embas]] |[[Bukit Saban (kawasan negeri)|Bukit Saban]] |Menteri Kewangan & Ekonomi Baharu II Dan <br />Menteri Infrastruktur & Pembangunan Pelabuhan |- | {{Bendera|Sarawak}} |[[Premier Sarawak|• Timbalan Premier II]] |[[Awang Tengah Ali Hasan|Datuk Amar Awang Tengah Ali Hassan]] |[[Bukit Sari (kawasan negeri)|Bukit Sari]] |Menteri Sumber Asli & Pembangunan Bandar Dan Menteri Perdagangan Antarabangsa & Pelaburan |- | {{Bendera|Sarawak}} |[[Premier Sarawak|• Timbalan Premier III]] |[[Sim Kui Hian|Datuk Amar Prof. Dr. Sim Kui Hian]] |[[Batu Kawah (kawasan negeri)|Batu Kawah]] |Menteri Kesihatan Awam, Perumahan & Kerajaan Tempatan |- | {{Bendera|Sarawak}} |Menteri Pelancongan, Industri Kreatif & Seni Persembahan Dan Menteri Belia,Sukan,Dan Pembangunan Usahawan |[[Abdul Karim Rahman Hamzah|Dato Sri Abdul Karim Rahman Hamzah]] |[[Asajaya]] | - |- | {{Bendera|Sarawak}} |Menteri Pembangunan Wanita, Kanak Kanak & Pembangunan Komuniti |[[Fatimah Abdullah|Dato Sri Hajah Fatimah Abdullah]] |[[Dalat]] | - |- | {{Bendera|Sarawak}} |Menteri Pertanian Moden & Pembangunan Wilayah |[[Stephen Rundi Utom|Dato Sri Dr. Stephen Rundi Atom]] |[[Kemena (kawasan negeri)|Kemena]] | - |- | {{Bendera|Sarawak}} |Menteri Pengangkutan |[[Lee Kim Shin|Dato Sri Lee Kim Shin]] |[[Senadin]] | - |- | {{Bendera|Sarawak}} |Menteri Pendidikan, Inovasi & Pembangunan Bakat |[[Roland Sagah Wee Inn|Dato Sri Roland Sagah Wee Inn]] |[[Tarat]] | - |- | {{Bendera|Sarawak}} |Menteri Utiliti & Komunikasi |[[Julaihi Narawi|Dato Sri Haji Julaihi Narawi]] |[[Sebuyau (kawasan negeri)|Sebuyau]] | - |- | {{Bendera|Sarawak}} |Menteri Di Jabatan Premier Sarawak |[[John Sikie Tayai|Dato Sri John Sikie Tayai]] |[[Kakus (kawasan negeri)|Kakus]] | - |- |} == Kabinet Kerajaan Negeri Sarawak (Timbalan Menteri) == {| class="wikitable sortable" |+ !Nama Kementerian ! scope="col" | Jawatan/Portfolio ! scope="col" | Nama Penyandang ! scope="col" | Kawasan DUN |- | rowspan="6" |'''Timbalan Menteri Di Jabatan Premier''' |'''Undang-Undang, MA63, Dan Hubungan Negeri-Persekutuan''' |[[Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali|YB Datuk Hajah Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali]] |N.07 [[Samariang]] |- |'''Buruh, Imigresen & Pemantauan Projek''' |[[Gerawat Gala|YB Datuk Gerawat Gala]] |N.76 [[Mulu (kawasan negeri)|Mulu]] |- |'''Hal Ehwal Korporat, Penerangan dan Unit Komunikasi Awam Sarawak (UKAS)''' |[[Abdullah Saidol|YB Datuk Abdullah Saidol]] |N.42 [[Semop (kawasan negeri)|Semop]] |- |'''Intergriti Dan Ombudsman''' |[[Juanda Jaya|YB Dato' Murshid Diraja Datuk Dr. Juanda Jaya]] |N.44 [[Jemoreng]] |- |'''Undang-Undang Dan Adat Bumiputera''' |[[Jefferson Jamit Unyat|YB Datuk Jefferson Jamit Unyat]] |N.63 [[Bukit Goram]] |- |'''Penyelaras projek agensi pembangunan wilayah, Dewan Bandaraya Kuching Utara dan Hal ehwal islam''' |[[Abdul Rahman Junaidi|YB Datuk Dr. Haji Abdul Rahman Junaidi]] |N.04 [[Pantai Damai]] |- | colspan="2" |'''Timbalan Menteri Pembangunan Bandar dan Sumber Asli''' |[[Len Talif Salleh|YB Datuk Haji Len Talif Salleh]] |N.41 [[Sungai Rajang|Kuala Rajang]] |- | colspan="2" |'''Timbalan Menteri Tenaga dan Kelestarian Alam Sekitar''' |[[Hazland Abang Hipni|YB Datuk Dr. Haji Hazland Abang Hipni]] |N.05 [[Demak Laut (kawasan negeri)|Demak Laut]] |- | rowspan="2" |'''Timbalan Menteri Infrastruktur Dan Pembangunan Pelabuhan''' |'''Pembangunan Infrastruktur''' |[[Aidel Lariwoo|YB Datuk Ir. Aidel Lariwoo]] |N.24 [[Sadong Jaya (kawasan negeri)|Sadong Jaya]] |- |'''Pembangunan Pelabuhan''' |[[Majang Renggi|YB Datuk Majang Renggi]] |N.70 [[Samalaju (kawasan negeri)|Samalaju]] |- | colspan="2" |'''Timbalan Menteri Perdagangan Antarabangsa dan Pelaburan''' |[[Malcom Mussen Lamoh|YB Datuk Malcolm Mussen Lamoh]] |N.34 [[Batang Ai]] |- | rowspan="2" |'''Timbalan Menteri Pertanian Moden dan Pembangunan Wilayah''' |'''Pertanian Moden''' |[[Abdul Rahman Ismail|YB Datuk Dr. Abdul Rahman Ismail]] |N.79 [[Bukit Kota (kawasan negeri)|Bukit Kota]] |- |'''Pembangunan Wilyah''' |[[Maclaine @ Martin Ben|YB Datuk Martin Ben]] |N.22 [[Kedup (kawasan negeri)|Kedup]] |- | rowspan="2" |'''Timbalan Menteri Pendidikan, Inovasi dan Pembangunan Bakat''' |'''Pendidikan dan Inovasi''' |[[Annuar Rapaee|YB Datuk Dr. Haji Annuar Rapaee]] |N.55 [[Nangka]] |- |'''Pembangunan Bakat''' |[[Francis Harden Hollis|YB Datuk Francis Harden Hollis]] |N.32 [[Simanggang]] |- | rowspan="2" |'''Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Kanak-Kanak dan Pembangunan Komuniti''' |'''Pembangunan Wanita dan Kanak Kanak''' |[[Rosey Yunus|YB Datuk Hajah Rosey Yunus]] |N.71 [[Bekenu]] |- |'''Pembangunan Kebajikan Komuniti''' |[[Mohammad Razi Sitam|YB Datuk Mohamad Razi Sitam]] |N.35 [[Saribas]] |- | colspan="2" |'''Timbalan Menteri Utiliti hal ehwal Sarawak Energy dan Petros''' |[[Ibrahim Baki|YB Datuk Haji Ibrahim Baki]] |N.08 [[Satok]] |- | colspan="2" |'''Timbalan Menteri Telekomunikasi''' |[[Liwan Lagang|YB Datuk Liwan Dagang]] |N.65 [[Daerah Belaga|Belaga]] |- | rowspan="2" |'''Timbalan Menteri Kesihatan Awam, Perumahan dan Kerajaan Tempatan''' |'''Kerajaan Tempatan''' |[[Penguang Manggil|YB Datuk Dr. Penguang Manggil]] |N.76 [[Marudi]] |- |'''Kesihatan Awam dan Perumahan''' |[[Michael Tiang Ming Tee|YB Datuk Michael Tiang Ming Tee]] |N.54 [[Pelawan]] |- | rowspan="2" |'''Timbalan Menteri Pelancongan, Industri Kreatif dan Seni Persembahan''' |'''Pelancongan''' |[[Sebastian Ting Chiew Yew|YB Datuk Sebastian Ting Chiew Yew]] |N.73 [[Piasau (kawasan negeri)|Piasau]] |- |'''Industri Kreatif dan Seni Persembahan''' |[[Snowdan Lawan|YB Datuk Snowdan lawan]] |N.30 [[Balai Ringin (kawasan negeri)|Balai Ringin]] |- | rowspan="2" |'''Timbalan Menteri Belia, Sukan dan Pembangunan Usahawan''' |'''Pembangunan Belia dan Sukan''' |[[Gerald Rentap Jabu|YB Datuk Gerald Rentap Jabu]] |N.36 [[Layar]] |- |'''Pembangunan Bakat''' |[[Ripin Lamat|YB Datuk Dr. Ripin Lamat]] |N.72 [[Lambir]] |- | colspan="2" rowspan="2" |'''Timbalan Menteri Pengangkutan''' |[[Jerip Susil|YB Datuk Dr. Jerip Susil]] |N.19 [[Mambong (kawasan negeri)|Mambong]] |- |[[Henry Harry Jinep|YB Datuk Henry Harry Jinep]] |N.02 [[Tasik Biru (kawasan negeri)|Tasik Biru]] |- |} == Backbenchers GPS (Ahli Parlimen) == * [[Doris Sophia Brodi|YB Dato’ Sri Doris Sophia Brodie]] ('''AP Sri Aman''') * [[Richard Riot Jaem|YB Dato’ Sri Richard Riot Jaem]] ('''AP Serian''') * [[Willie Mongin|YB Datuk Willie Mongin]] ('''AP Puncak Borneo''') * [[Henry Sum Agong|YB Dato Henry Sum Agong]] ('''AP Lawas''') * [[Richard Rapu|YB Dato Dr. Richard Rapu]] ('''AP Betong''') * [[Yusuf Abd Wahab|YB Dato Ir. Haji Yusuf Abdul Wahab]] ('''AP Tanjong Manis''') * [[Anyi Ngau|YB Dato Anyi Ngau]] ('''AP Baram''') * [[Ahmad Johnie Zawawi|YB Tuan Haji Ahmad Johnie Zawawi]] ('''AP Igan)''' * [[Rodiyah Sapiee|YB Puan Rodiyah Sapiee]] ('''AP Batang Sadong''') * [[Mohamad Shafizan Kepli|YB Tuan Mohamad Shafizan Kepli]] ('''AP Batang Lupar''') * [[Roy Angau Gingkoi|YB Tuan Roy Angau Gingkoi]] ('''AP Lubok Antu''') * [[Edwin Banta|YB Tuan Edwin Banta]] ('''AP Selangau''') == Backbenchers GPS (ADUN) == * [[William Mawan Ikom|YB Tan Sri Dato Sri William Mawan Ikom]] (N.47 '''Pakan''') * [[Tiong King Sing|YB Dato' Seri Tiong King Sing]] (N.52 '''Dudong''') * [[Huang Tiong Sii|YB Dato' Sri Huang Tiong Sii]] (N.45 '''Repok''') * [[Wong Soon Koh|YB Dato Sri Wong Soon Koh]] (N.53 '''Bawang Assan''') * [[Hamzah Brahim|YB Datuk Hamzah Brahim]] (N.17 '''Stakan''') * [[Ding Kuong Hiing|YB Datuk Ding Kuong Hing]] (N.46 '''Meradong''') * [[Mong Dagang|YB Datuk Mong Dagang]] (N.31 '''Bukit Begunan''') * [[Lo Khere Chiang|YB Dato Ir. Lo Khere Chiang]] (N.13 '''Batu Kitang''') * [[Razaili Gapor|YB Dato Haji Razaili Gapor]] (N.29 '''Beting Maro''') * [[Rolland Duat Jubin|YB Dato Rolland Duat Jubin]] (N.48 '''Meluan''') * [[Dennis Ngau|YB Dato Dennis Ngau]] (N.77 '''Telang Usan''') * [[Paulus Gumbang|YB Dato Paulus Gumbang]] (N.80 '''Batu Danau''') * [[Fazzrudin Abdul Rahman|YB Dato Fazzrudin Abdul Rahman]] (N.6 '''Tupong''')*''Pengerusi''* * [[Miro Simuh|YB Dato Miro Simuh]] (N.18 '''Serembu''') * [[Mohd Chee Kadir|YB Dato Mohd Chee Kadir]] (N.40 '''Kabong''') * [[Simon Sinang Bada|YB Dr. Simon Sinang Bada]] (N.21 '''Tebedu''') * [[Johnical Rayong Ngipa|YB Dr. Johnichal Rayong Ngipa]] (N.33 '''Engkilili''') * [[Safiee Ahmad|YB Dr. Haji Safiee Ahmad]] (N.43 '''Daro''') * [[Christopher Gira Sambang|YB Tuan Ir. Christopher Gira Sambang]] (N.59 '''Tamin''') * [[Adam Yii Siew Sang|YB Tuan Cr. Adam Yii Siew Sang]] (N.74 '''Pujut''') * [[Billy Sujang|YB Tuan Billy Sujang]] (N.1 '''Opar''') * [[Azizul Annuar Adenan|YB Tuan Azizul Annuar Adenan]] (N.3 '''Tanjong Datu''') * [[Yap Yau Sin|YB Tuan Yap Yau Sin]] (N.12 '''Kota Sentosa''') * [[John Ilus|YB Tuan John Ilus]] (N.32 '''Bukit Semuja''') * [[Awla Dris|YB Tuan Awla Idris]] (N.25 '''Simunjan''') * [[Iskandar Turkee|YB Tuan Iskandar Turkee]] (N.67 '''Jepak''') * [[Dayang Noorazah Awang Sohor|YB Puan Dayang Noorazah Awang Sohor]] (N.28 '''Lingga''') * [[Wilson Nyabong Ijang|YB Tuan Wilson Nyabong Ijang]] (N.61 '''Pelagus''') * [[Mohamad Duri|YB Tuan Haji Mohamad Duri]] (N.38 '''Kalaka''') * [[Johnny Pang Leong Ming|YB Tuan Johnny Pang Leong Ming]] (N.68 '''Tanjong Batu''') * [[Friday Belik|YB Tuan Friday Bilek]] (N.39 '''Krian''') * [[Joseph Chieng Jin Ek|YB Tuan Joseph Chieng Jin Ek]] (N.51 '''Bukit Assek''') * [[Royston Valentine|YB Tuan Royston Valentine]] (N.57 '''Tellian''') * [[Anyi Jana|YB Encik Anyi Jana]] (N.49 '''Ngemah''') * [[Allan Siden Gramong|YB Encik Allan Siden Gramong]] (N.50 '''Machan''') * [[Abdul Yakub Arbi|YB Encik Abdul Yakub Arbi]] (N.58 '''Balingian''') * [[Lidam Assan|YB Encik Lidam Assan]] (N.62 '''Katibas''') * [[Nicholas Kudi Jantai|YB Encik Nicholas Kudi Jantai]] (N.64 '''Baleh''') * [[Kennedy Chukpai Ugon|YB Encik Kennedy Chukpai Ugon]] (N.66 '''Murum''') * [[Baru Bian|YB Encik Baru Bian]] (N.81 '''Ba'kelalan''') == Wakil Rakyat Wanita GPS == {| class="wikitable" ! Nama ! Portfolio!! Wakil Rakyat Kawasan |- |[[Fatimah Abdullah|YB Dato Sri Hajah Fatimah Ting Abdullah]] | '''Menteri Pembangunan Wanita, Kanak-kanak dan Pembangunan Komuniti (Sarawak)'''||[[Dalat]] |- |[[Nancy Shukri|YB Dato' Sri Hajah Nancy Shukri]] |'''Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga Dan Masyarakat Malaysia''' |[[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]] |- |[[Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali|YB Datuk Hajah Sharifah Hasidah Sayeed Aman Ghazali]] |'''Menteri Muda Dijabatan Premier Sarawak Undang-Undang, MA63 Dan Hubungan Negeri Persukutuan (Sarawak)''' |[[Samariang]] |- |[[Rubiah Wang|YB Datuk Hajah Rubiah Wang]] |'''Timbalan Menteri Kemajuan Desa Dan Wilayah Malaysia''' |[[Bahagian Samarahan|Kota Samarahan]] |- |[[Rosey Yunus|YB Datuk Hajah Rosey Yunus]] |'''Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Kanak Kanak Dan Pembangunan Komuniti (Sarawak)''' |[[Bekenu]] |- |[[Hanifah Hajar Taib|YB Dato Hajjah Hanifah Hajar Taib]] |'''Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia''' |[[Daerah Mukah|Mukah]] |- |[[Dayang Noorazah Awang Sohor|YB Puan Dayang Noorazah Awang Sohor]] | - |[[Daerah Lingga|Lingga]] |- |[[Doris Sophia Brodi|YB Dato' Sri Doris Sophia Brodie]] |'''Pengerusi Backbenchers Parlimen GPS''' |[[Simanggang|Sri Aman]] |- |[[Rodiyah Sapiee|YB Puan Rodiyah Sapiee]] | - |[[Batang Sadong (kawasan persekutuan)|Batang Sadong]] |- |[[Susan Chemerai Anding|YB Senator Puan Susan Chemerai Anding]] | - |[[Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-15|Ahli Dewan Negara]] |- |[[Rita Sarimah Patrick Insol|YB Senator Puan Rita Sarimah Patrick Insol]] | - |[[Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-15|Ahli Dewan Negara]] |} ''BEKAS WAKIL RAKYAT :'' {| class="wikitable sortable" !Nama !Portfolio !Tahun Terakhir Berkhidmat !Bekas Wakil Rakyat |- |[[Rohani Abdul Karim|Dato' Sri Hajah Rohani Abdul Karim]] |Bekas Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga Dan Masyarakat Malaysia |2022 |[[Batang Lupar (kawasan persekutuan)|Batang Lupar]] |- |[[Jamilah Anu|Puan Sri Datuk Amar Hajah Jamilah Anu]] | - |2021 |[[Tanjong Datu (kawasan negeri)|Tanjong Datu]] |- |[[Simoi Peri|Dato Hajah Simoi Peri]] | - |2021 |[[Daerah Lingga|Lingga]] |- |[[Norah Abdul Rahman|Datuk Hajah Norah Abdul Rahman]] | - |2018 |[[Tanjong Manis (kawasan persekutuan)|Tanjong Manis]] |- | | | | |- | | | | |} == Senarai Logo GPS == [[File:Parti_GPS_icon.png|border|210px|thumb|Logo Gabungan Parti Sarawak (GPS) pada awal penubuhan parti (2018 – 2019)]] == Lagu GPS "Utamakan Sarawak" == ''Bersama kita berganding tangan, ''Genggam erat perpaduan, ''Dengan GPS menuju kejayaan'', ''Membina Sarawak Gemilang.'' ''GPS satu gabungan, ''Impian rakyat dijunjung, ''Bumi Sarawak sentiasa diutamakan'', ''GPS menyahut seruan.'' ''Mari kita bergerak majukan Sarawak, ''Bumi Kenyalang megahlah namanya, ''Pelbagai kaum, hidup harmoni'', ''GPS berjuang bersama''. ''Sarawak Bumi yang ku cinta, ''Untukmu relaku berkorban, ''Hak Sarawak kita pertahankan'', ''Maju Sarawak selamanya.'' ( Music Bridge ) '''Ulang dari mula''' Hak Sarawak kita pertahankan, Maju Sarawak selamanya. [ '''Rangkap Akhir Ulang 2X''' ] == Lihat Juga == * [[Senarai parti politik Malaysia]] * [[Politik Malaysia]] * [[Senarai parti politik di Sabah]] * [[Media GPS]] == Rujukan == {{reflist}}{{Gabungan Parti Sarawak}} [[Kategori:Gabungan Parti Sarawak]] [[Kategori:Parti politik di Malaysia|*]] [[Kategori:Parti politik di Sarawak]] [[Kategori:Penubuhan 2018 di Malaysia]] [[Kategori:Gabungan parti politik di Malaysia]] fw5y28wxrapijptb2b2ggkqqruarwvh 0 937277 6844442 6585297 2026-05-09T02:42:08Z Normal rookie 279720 6844442 wikitext text/x-wiki {{Infobox Politician | honorific-prefix = [[Doktor|Dr.]] | name = Azman Ismail | honorific-suffix = MD | image = | caption = | birth_name = Azman bin Ismail | birth_date = {{birth year and age|1961}} | birth_place = [[Kedah]], [[Malaysia]] | residence = | death_date = | death_place = | office1 = Pengerusi [[Institut Penyelidikan dan Kemajuan Pertanian Malaysia]] (MARDI) | term_start1 = 10 Mei 2023 | primeminister1 = [[Anwar Ibrahim]] | minister1 = [[Mohamad Sabu]] | predecessor1 = [[Nik Muhammad Zawawi Salleh]] | successor1 = | constituency_MP3 = [[Kuala Kedah (kawasan persekutuan)|Kuala Kedah]], [[Kedah]] | parliament3 = Malaysia | term_start3 = 2013 | term_end3 = 10 Oktober 2022 | predecessor3 = {{Logo kecil PKR}} [[Ahmad Kasim]] | successor3 = [[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]] | office2 = Ketua PKR Cabang [[Kuala Kedah (kawasan persekutuan)|Kuala Kedah]] | term_start2 = 2022 | term_end2 = | citizenship = [[Malaysia]] | party = [[PKR]] |otherparty = [[Pakatan Harapan]] |occupation = Ahli politik |profession = Doktor perubatan | majority = | relations = | spouse = | children = | website = | footnotes = }} '''Azman bin Ismail''' adalah ahli politik Malaysia. Beliau adalah Ahli Parlimen Malaysia untuk kerusi [[Kuala Kedah]] di negeri [[Kedah]], dan duduk di Parlimen sebagai ahli [[Parti Keadilan Rakyat]] (PKR) dalam pakatan pembangkang [[Pakatan Harapan]] Malaysia. Sebelum memasuki politik, Azman adalah seorang doktor perubatan.<ref>{{cite news|url=http://english.astroawani.com/news/show/bn-doctor-vs-pkr-doctor-who-will-win-12958|title=BN Doctor vs PKR Doctor, who will win?|last=Rahimah Abdullah|date=27 April 2013|work=Astro Awani|accessdate=4 December 2014}}</ref> Beliau memasuki Parlimen pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2013|pilihan raya 2013]], menggantikan anggota parlimen PKR [[Ahmad Kasim]] sebagai calon parti untuk Kuala Kedah.<ref>{{cite news|url=http://www2.nst.com.my/pkr-unveils-candidates-for-alor-star-kuala-kedah-seats-1.245603 |title=PKR unveils candidates for Alor Star, Kuala Kedah seats |date=31 March 2013 |work=New Straits Times |accessdate=4 December 2014 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141019065054/http://www2.nst.com.my/pkr-unveils-candidates-for-alor-star-kuala-kedah-seats-1.245603 |archivedate=19 October 2014 }}</ref> Pada pilihan raya, Azman mengalahkan calon [[Barisan Nasional]] dan rakan sepasukan Zaki Zamani Abd Rashid dengan 4,947 undi.<ref name="election results">{{cite web|url=http://www2.pmo.gov.my/election/maklumat.asp?strTahun=2013&strDR=P010&strDUN=0000 |archive-url=https://archive.is/20150223173058/http://www2.pmo.gov.my/election/maklumat.asp?strTahun=2013&strDR=P010&strDUN=0000 |dead-url=yes |archive-date=23 February 2015 |title=Maklumat Terperinci Keputusan Pilihan Raya Umum |publisher=[[Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia]]|accessdate=4 December 2014 }}</ref> Memulakan kerjaya dalam bidang perubatan sebagai seorang doktor, Dr. Azman Ismail kini merupakan Ahli Parlimen Kuala Kedah, Kedah (P009) bagi penggal ke dua. Beliau mendapat pendidikan tinggi dari Universiti Sains Malaysia (USM) Pulau Pinang dalam bidang perubatan pada tahun 1987 selepas menamatkan pengajian dalam Diploma Klinikal Hipnoterapi di London College of Clinical Hypnosis (LCCH) Malaysia pada tahun 2009. Dilahirkan di Titi Gajah, Alor Setar, Kedah, bekas pelajar Sekolah Menengah Tengku Abdul Malik merupakan salah seorang doktor pertama di negara ini yang berjaya mengkaji penggunaan suplemen kadar nitrik oksida kepada penyakit jantung pada tahun 2010. Bukan itu sahaja, beliau berusia 60 tahun juga merupakan salah seorang individu menyokong untuk mengatasi masalah kegemukan dan diabetes menggunakan Diet Rendah Karbohidrat dan Tinggi Lemak (LCHF) pada tahun 2015. Beliau juga berpengalaman dalam jabatan Obstetrik dan Ginekologi pada tahun 1992 malah mengecapi pelbagai pencapaian dalam bidang perubatan sama ada dalam negara mahupun luar negara. Semasa Pilihan Raya Umum (PRU) ke-14, Dr Azman daripada Pakatan Harapan berjaya mengekalkan kemenangan dengan mendapat 36,624 undian ketika menentang Muhammad Riduan Othman daripada Pas yang mendapat 23,143 undi. Majoriti undi sebanyak 13,481. ==Kerjaya== * Ahli Parlimen Kuala Kedah (2013 hingga kini) * Doktor perubatan ==Pendidikan== * Ijazah Doktor Perubatan USM (1987) * Diploma klinikal hipnoterapi LCCH (2009) * SM Tengku Abdul Malik,Alor Merah, Alor Setar * SK Titi Gajah ==Keputusan pilihan raya== {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ [[Dewan Rakyat (Malaysia)|Parlimen Malaysia]]<ref name="election results"/><ref>{{cite web|url=http://resultpru13.spr.gov.my/module/keputusan/paparan/paparan_laporan.php|title=KEPUTUSAN PILIHAN RAYA UMUM 13|work=Sistem Pengurusan Maklumat Pilihan Raya Umum|publisher=[[SPR|Election Commission of Malaysia]] |accessdate=24 March 2017}}</ref><ref name ="myundi pru 13">{{cite web |url=http://www.myundi.com.my/pru13/region.aspx |title=my undi : Kawasan & Calon-Calon PRU13 : Keputusan PRU13 (Archived copy) |website=www.myundi.com.my|accessdate=2014-04-09 |deadurl=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140331000718/http://www.myundi.com.my/pru13/region.aspx |archivedate=30 March 2014 |df=dmy-all }}</ref><ref name="Utusan PRU 13 results">{{cite web|url=http://ww2.utusan.com.my/utusan/special.asp?pr=PilihanRaya2013&pg=keputusan.htm|title=Keputusan Pilihan Raya Umum ke-13|work=[[Utusan Malaysia]]|accessdate=26 October 2014|archive-date=2018-03-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20180321134049/http://ww2.utusan.com.my/utusan/special.asp?pr=PilihanRaya2013&pg=keputusan.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="undiinfo">{{Cite web | title = Malaysia General Election | work = undiinfo Malaysian Election Data | publisher = [[Malaysiakini]] | url = http://undi.info/# | accessdate = 4 February 2017}} Results only available from the [[Pilihan raya umum Malaysia 2004|2004 election]].</ref> !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts ! colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- |[[Pilihan raya umum Malaysia 2013|2013]] | rowspan=7|P010 {{Parlimen|Kuala Kedah}} |{{Party shading/Keadilan}} | |{{nowrap|'''Azman Ismail'''}} ([[Parti Keadilan Rakyat|'''PKR''']]) | align=right|'''42,870''' |'''53.06%''' |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |Zaki Zamani Abd Rashid ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]) | align=right|37,923 |46.94% |82,253 |4,947 |86.28% |- | rowspan=2|[[Pilihan raya umum Malaysia 2018|2018]] | rowspan=2 {{Party shading/Keadilan}} | | rowspan=2|{{nowrap|'''Azman Ismail'''}} ([[Parti Keadilan Rakyat|'''PKR''']]) | rowspan=2 align=right|'''36,624''' | rowspan=2|'''46.29%''' |{{Party shading/PAS}} | |Muhamad Riduan Mohd Othman ([[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]) | align=right|23,143 |29.25% | rowspan=2|80,555 | rowspan=2|13,481 | rowspan=2|82.40% |- |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |Abdullah Hasnan Kamaruddin ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]) | align=right|19,400 |24.52% |- | rowspan=4|[[Pilihan raya umum Malaysia 2022|2022]] | rowspan=4 {{party shading/PH}} | | rowspan=4|Azman Ismail ([[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]) | rowspan=4 align=right|28,237 | rowspan=4|28.10% |bgcolor={{party color|Perikatan Nasional}} | |{{nowrap|'''[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]]'''}} ([[Parti Islam Se-Malaysia|'''PAS''']]) | align=right|'''56,298''' |'''56.03%''' | rowspan=4|101,510 | rowspan=4|28,061 | rowspan=4|76.60% |- |{{party shading/Barisan Nasional}} | |[[Mashitah Ibrahim]] ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]) | align=right|13,879 |13.81% |- |bgcolor={{Parti Pejuang Tanah Air/meta/color}} | |[[Ulya Aqamah Husamudin]] ([[Parti Pejuang Tanah Air|PEJUANG]]) | align=right|1,805 | align=right|1.80% |- |{{party shading/Sabah Heritage Party}} | |Syed Araniri Syed Ahmad ([[Parti Warisan Sabah|WARISAN]]) | align=right|256 | align=right|0.25% |} ==Rujukan== {{reflist}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14}} {{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Anggota Parti Keadilan Rakyat]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-13]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14]] [[Kategori:Ahli pembangkang Kerajaan Muhyiddin Yassin]] [[Kategori:Doktor perubatan Malaysia]] lgzf6yszih4yea4q0koijfrc4ittziq 0 957193 6844419 5213226 2026-05-09T00:30:08Z Danielrayyan09 355514 6844419 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Air France-KLM S.A. | logo = Air France-KLM.svg | logo_size = 300px | type = Société Anonyme | traded_as = {{Euronext|AF|FR0000031122|XPAR}}<br>[[CAC Next 20|Komponen CAC Next 20]] | industry = [[Penerbangan]] | key_people = {{unbulleted list | Benjamin Smith<br /><small>([[Pengerusi]] dan [[CEO]])<ref>http://atwonline.com/airlines/new-ceo-takes-helm-air-france-klm-sept-17</ref></small> | Peter Hartman<br /><small>(Naib Pengerusi)</small>}} | products = <div> *[[Air France]] **[[Air France Cargo]] **[[Air France Hop|HOP!]] **[[Transavia France]] **[[Joon (penerbangan)|Joon]] *[[KLM]] **[[KLM Cargo]] **[[KLM Cityhopper]] **[[Transavia]] **[[Martinair]] | services = Perkhidmatan penerbangan | revenue = {{Decrease}} €24.846 bilion <small>(2016)</small><ref name="Annualresults2016">Air France–KLM, [http://www.airfranceklm.com/sites/default/files/communiques/consolidated_financial_statemetns_2016.12_english.pdf Consolidated Financial Statements January 1, 2016 – December 31, 2016], retrieved 20 December 2017</ref> | operating_income = {{Increase}} €1.116 bilion <small>(2016)</small><ref name="Annualresults2016"/> | net_income = {{Increase}} €792 juta <small>(2016)</small><ref name="Annualresults2016"/> | assets = {{Decrease}} €22.932 bilion <small>(2016)</small><ref name="Annualresults2016"/> | equity = {{Increase}} €1.296 bilion <small>(2016)</small><ref name="Annualresults2016"/> | num_employees = 84,602 <small>(2016)</small><ref name="Annualresults2016"/> | foundation = {{start date and age|2004|5|5}} | location = [[Tremblay-en-France]], Perancis }} '''Air France–KLM''' ialah syarikat pegangan pesawat Franco-Belanda yang diperbadankan di bawah undang-undang Perancis dengan ibu pejabatnya di [[Lapangan Terbang Paris-Charles de Gaulle|Lapangan Terbang Charles de Gaulle]] di [[Tremblay-en-France]], berhampiran [[Paris]]. Kumpulan ini mempunyai pejabat di [[Montreuil, Seine-Saint-Denis]], dan di [[Amstelveen]], Belanda.<ref>"[http://www.af-klm.com/one/en/about_us/contact_us/ Contact Us] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100410194657/http://www.af-klm.com/one/en/about_us/contact_us/ |date=10 April 2010 }}." Air France–KLM ONE. Retrieved on 18 June 2010. "AIR FRANCE office, Paris Global Corporate Sales, JH.TS 30, avenue Léon Gaumont 75985 Paris Cedex 20 France" and "KLM office, Amsterdam KLM Headquarters Global Corporate Sales, AMS/SG Amsterdamseweg 55 1182 GP Amstelveen The Netherlands"</ref><ref>"[http://www.montreuil.fr/fileadmin/user_upload/Files/La_ville/quartiers/plan-secteurs-ville.pdf Montreuil et 6 secteurs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120516014353/http://www.montreuil.fr/fileadmin/user_upload/Files/La_ville/quartiers/plan-secteurs-ville.pdf |date=2012-05-16 }}." [[Montreuil, Seine-Saint-Denis]]. Retrieved on 18 June 2010.</ref> Air France-KLM adalah hasil penggabungan pada tahun 2004 antara [[Air France]] dan [[KLM]]. Kedua-dua Air France dan KLM adalah ahli dari syarikat penerbangan [[SkyTeam]]. Syarikat nama syarikat itu bergantung kepada dua hab utama, Paris-Charles de Gaulle Airport dan Amsterdam Airport Schiphol masing-masing. Air France-KLM Airlines mengangkut 87.3 juta penumpang pada tahun 2014. ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== {{Commons category-inline|Air France-KLM}} *[http://www.airfranceklm.com/en/ Corporation Website] *[http://www.airfranceklm-finance.com/EN/ Air France–KLM Financial page] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060422154322/http://www.airfranceklm-finance.com/EN/ |date=2006-04-22 }} *[http://www.af-klm.com/ Air France–KLM Corporate Authentication & Authorization Services] *[https://web.archive.org/web/20090528080757/http://www.af-klm.com/cargo/b2b/wps/portal/b2b Air France–KLM Cargo] *[https://web.archive.org/web/20090621083200/http://www.bluenity.fr/?frml=afmetapage_XX_xx&setlg=en Bluenity] *[http://biz.yahoo.com/ic/132/132748.html Air France–KLM Group Company profile] from [[Yahoo!]] {{Syarikat CAC Next 20}} [[Kategori:Syarikat Perancis]] [[Kategori:Syarikat Belanda]] [[Kategori:Syarikat yang ditubuhkan pada 2004]] kx7qctlkhovld696l0ta3a6uigup9mz 0 958671 6844260 6843813 2026-05-08T15:29:14Z ~2026-27094-05 398453 6844260 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | nama = Mubarak Majid | birth_name = Mohamad Mubarak bin Abdul Majid | birth_date = {{birth date and age|1958|6|9}} | birth_place = [[Kuala Kubu Baharu]], [[Selangor]], [[Persekutuan Tanah Melayu]] (kini [[Malaysia]]) | occupation = Pelakon | years_active = 1980–kini | children = 4 }} '''Mohamad Mubarak Abdul Majid''' (lahir 9 Jun 1958) ialah pelakon lelaki Malaysia yang bergiat aktif di televisyen dan filem.<ref>{{cite web|url=https://www.mstar.com.my/spotlight/hiburan/2011/09/07/kejayaan-anak-dorong-mubarak-majid-sambung-belajar|title=Kejayaan Anak Dorong Mubarak Majid Sambung Belajar|date=7 September 2011|publisher=[[mStar Online]]|accessdate=22 September 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.sinarharian.com.my/hiburan/mubarak-majid-terus-aktif-berlakon-1.578808|title=Mubarak Majid terus aktif berlakon|date=28 Oktober 2016|publisher=[[Sinar Harian]]|accessdate=22 September 2017}}</ref> Sepanjang kerjayanya, beliau telah membintangi lebih 100 drama dan 3 filem serta telah menjayakan pementasan teater.<ref>{{cite web|url=https://www.xtra.com.my/hiburan/lambakan-pelakon-ramai-followers-punca-mubarak-majid-kurang-tawaran/|title=Lambakan Pelakon Ramai Followers Punca Mubarak Majid Kurang Tawaran?|date=8 Januari 2020|publisher=XTRA|accessdate=30 Mei 2020}}</ref> ==Filemografi== ===Filem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 2012 | ''[[SAM: Saya Amat Mencintaimu]]'' | Nasir | Filem pertama, penampilan khas |- | 2015 | ''[[Kapsul]]'' | Abu Bakar | |- | 2017 | ''[[Kerja Kahwin]]'' | Hisham | |- | rowspan="3"|2022 | ''Dato' Ai La Beau'' | Tuan Rumah | |- | ''Showtime 1958'' | [[Raden Sudiro]] | |- | ''[[Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan]]'' | Bapa Yassin | Penampilan khas |- | rowspan="2" |2024 | ''Miftah Alam'' | | |- | ''Mereka Yang Tertewas'' | | |- | 2025 | ''[[Indera (filem)|Indera]]'' | Haji Ramli | |- |} ===Drama=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 1995 | ''Dia Bukan Untukku'' | Tengku | [[TV3]] | di samping [[Uji Rashid]] |- | 1996 | ''Al-Kahfi'' | | [[TV1]] | |- | 1998 | ''Hati Kristal'' | | [[TV1]] | |- | 2002 | ''Kisah Benar'' (Musim 22) | Suhaimi | rowspan="6" | [[TV3]] | Episod: "Kaki Golf" |- | 2003 | ''[[Orang Gaji 41]]'' | Kamarul | |- | 2005 | ''Kisah Benar'' (Musim 25) | Sudin | Episod: "Bom Ikan" |- | rowspan="3" |2007 | ''[[Susuk (musim 1)]]'' | Suami Jamilah | Pelakon undangan |- | ''[[Kerana Cintaku Saerah]]'' | Datuk Z | Pelakon undangan |- | ''[[Datin Diaries]]'' | | |- | 2008 | ''[[Seri Budi Emas]]'' | | [[TV1]] | |- | rowspan="2" |2009 | ''[[Keliwon]] (Musim 1)'' | Talib | rowspan="2" |[[TV3]] | Episod: "Mak Andam Cantik" |- | ''[[Kapten Kit]] | Pak Meon | Episod 4 |- | 2010 | ''[[Gerak Khas]]'' (Musim 12) | Ali | [[TV2]] | Episod: "Suspek" |- | 2010–2011 | ''[[Saka Jentayu]]'' | Pak Suman | [[TV3]] | |- | rowspan="5"|2011 | ''[[Gerak Khas]]'' (Musim 13) | Razali | [[TV2]] | Episod: "Syurga Rumah Kosong" |- | ''Songkok'' | | [[TV1]] | |- | ''Makbul'' | Ustaz Rahim | [[TV2]] | |- | ''[[Tanah Kubur (drama)|Tanah Kubur]]'' (Musim 1) | Abdul | [[Astro Oasis]] | Episod: "Politik Kubur" |- | ''[[Laila Manja]]'' | Azman | rowspan="3"|[[TV3]] | |- | 2012 | ''[[3 Janji]]'' | Salmat | |- | 2013 | ''[[Menjinak Ombak]]'' | Jalil | |- | rowspan="4"|2014 | ''Jalan Kembali'' | | [[TV2]] | |- | ''[[Melarik Awan]]'' | Harun | [[TV3]] | |- | ''[[Tanah Kubur (drama)|Tanah Kubur]]'' (Musim 11) | Pak Man | [[Astro Oasis]] | Episod: "Berpaling Kiblat" |- | ''[[Cinta Ilahi]] | Pak Samad | [[TV3]] | |- | rowspan="2"|2015 | ''[[Padamu Aku Bersujud]]'' | Pak Leman | [[TV3]] | |- | ''[[Tanah Kubur (drama)|Tanah Kubur]]'' (Musim 14) | Ustaz Muis | [[Astro Oasis]] | Episod: "Sepilu Kisah P. Ramlee" |- | rowspan="2"|2016 | ''[[Gerak Khas]]'' (Musim 16) | | [[TV2]] | Episod: "Tomboy" |- | ''[[Seindah Takdir Cinta]]'' | Ustaz Azri | rowspan="4"|[[TV3]] | |- | 2017 | ''[[My Sweet Lavender]]'' | Tok Penghulu | |- | rowspan="2"|2018 | ''[[Cinta Lemon Madu]]'' | Haji Razali | |- | ''[[Mencari Qiblat]]'' | | |- | 2020–2021 | ''Potong'' | Ayah Midun | [[Astro Warna]] | Pelakon undangan |- | 2021 | ''[[Cukup Derita Itu]]'' | Pak Mat | [[TV3]] | |- | rowspan="2" | 2022 | ''[[Imamku Okey]]'' | Pak Su | [[TV Okey]] | |- | ''Pekan Kecil Kampung Terpencil'' | Imam Aman | [[TV1]] | |- | rowspan="4"|2023 | ''Peluang'' | Pak Usop | [[TV2]] | Drama pendek |- | ''Gelora 1941'' | Pak Majid | [[TV1]] | |- | ''[[Mystic Village]]'' | Pak Saad | [[Astro Premier]] | |- | ''[[Zuriat Dari Penjara]]'' | Zakariyya | [[TV1]] | |- | rowspan="2"|2024 | ''[[Pewaris Cinta]]'' | Adnan | [[Astro Ria]] | |- | ''Enjoy Your Stay'' (Musim 1) | | [[TV2]] | |- | 2025 | ''[[Boleh Saya Bantu? (musim 2)|Boleh Saya Bantu? 2]]'' | Pak Latif | [[TV3]] | Pelakon jemputan; Episod 4 |- |} ===Telefilem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV |- | 1988 | ''Sekepal Bakti'' | | rowspan="2" |[[TV1]] |- | 1990 | ''Bukan Impian'' | |- |2002 |''Nurfitri'' | | rowspan="4" |[[Video CD|VCD]] |- | rowspan="3" |2003 | ''Paling Comel'' | Pengetua |- | ''Jadi Tak Jadi'' | Encik Harun |- | ''Tak Sangka No!!!'' | |- | rowspan="2" | 2012 | ''Kasut'' | Rejab |[[TV3]] |- |''Ruqyah Rocker'' |Pak Abu |[[Astro Oasis]] |- | rowspan="2" | 2013 | ''Anak Sampah'' | Pak Akob | rowspan="3" |[[TV3]] |- |''Menantu Raya'' |Haji Rahman |- | rowspan="2"|2015 | ''Jalan Taubat'' | Ali |- | ''Menantu Saat Adik Supiat'' | Tok Penghulu | [[TV1]] |- | rowspan="6" |2016 | ''Mama Sado'' | Haji Zain | [[TV9]] |- | ''Auta'' | Sulaiman | [[TV3]] |- | ''Kak Guard'' | Mohar | [[TV1]] |- | ''Joras Van Haji Murshid'' | Haji Murshid | [[Astro Warna]] |- | ''Jubah Untuk Airin'' | | [[TV1]] |- | ''Aku Bukan Rasul'' | | [[TV2]] |- | rowspan="10" |2017 | ''Awak Kat Mana'' | Kamarul | rowspan="4" |[[TV9]] |- | ''Tali Kasut'' | |- | ''Ramadan Ini Milik Siapa'' | Haslam |- | ''Imam Samar-Samar'' | |- | ''Ghazal Yang Hilang'' | | rowspan="2" |[[TV1]] |- | ''Licin'' | Pak Hamdan |- | ''Muliakah Aku'' | Pak Wahab | [[TV9]] |- | ''Manja'' | | rowspan="2" |[[TV1]] |- | ''Topeng'' | Haji Ramli |- | ''Lukisan Cinta'' | Dato' Kamal | [[Astro Ria]] |- | 2018 | ''[[Cucu Atuk]]'' | Pak Osman | [[TV3]] |- | 2019 | ''Nenek Aku Instafamous'' | Wak Leh | [[TV1]] |- | 2020 | ''Satu Bertiga'' | | [[TV Okey]] |- | rowspan="3" | 2021 | ''Ibu Belum Mati'' | Pak Abu | [[Astro Citra]] |- | ''Mek Wok'' | | [[TV2]] |- | ''Perauk Tambang'' | Pak Tambang | [[TV1]] |- | rowspan="4" |2022 | ''Abang Ngah'' | Badri | [[TV2]] |- | ''Syukur Itu Aku'' | | [[TV3]] |- | ''Pulut Kuning Sushi Salmon'' | Pak Adnan | rowspan="2" |[[TV2]] |- | ''Anugerah'' | Kpl Harun |- | rowspan="4" | 2023 | ''Seindah Kasih The Movie'' | Meor | [[Tonton]] |- | ''Belajar Tak Sudah'' | Cikgu Basri | rowspan="2" |[[TV1]] |- | ''Pinjamkan Aku Pelangi'' | Razak |- | ''Hanya Johari Mengenal Maniam'' | Pak Daud | [[TV2]] |- | rowspan="2" |2024 | ''Gadisku'' | Pak Mubarak | rowspan="2" |[[TV3]] |- | ''Seharum Firdausi'' | Haji Ramli |- | rowspan="2" | 2025 | ''Srikandi'' |Temenggung | [[TV1]] |- | ''Ayam Goreng Abah'' | Pak Jamil | [[Salam HD]] |- | rowspan="3" |2026 |''Relung Rindu'' |Pak Imran |[[TV3]] |- |''Flat Simpang Satu'' |Atan Ayam |[[Unifi TV]] |- |''Metaloka'' | |[[TV Okey]] |} ===Dokumentari=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk |- | 2003 | ''Amalkan Cara Hidup Sihat: Sihat Sepanjang Hayat'' |- |} ==Anugerah dan pencalonan== {| class="wikitable" !'''Tahun''' !'''Anugerah''' !'''Kategori''' !'''Pencalonan''' !'''Keputusan''' ! {{Abbr|Ruj.|Rujukan}} |- |2022 |Motion Horse International Film Festival (MHIFF) 2022 |Pelakon Lelaki Terbaik (Best Actor) |''Coofie & Sexy Dress'' (2015) |{{won}} | <ref>{{cite news|url=https://www.utusan.com.my/nasional/2022/06/kemenangan-yang-cukup-membanggakan-mubarak-majid/|title=Kemenangan yang cukup membanggakan -Mubarak Majid|author=Fathullah Abu Bakar|publisher=[[Utusan Malaysia]]|date=23 Jun 2022|accessdate=9 Oktober 2022}}</ref> |} == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == * {{IMDb name|7189864}} * {{Instagram|mubarakmajid}} [[Kategori:Kelahiran 1958]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Orang dari Selangor]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia abad ke-20]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia abad ke-21]] [[Kategori:Pelakon televisyen Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] 07b9uegr1dfdhsuov5nrmpk0yq08l8a 0 961596 6844311 6757163 2026-05-08T17:15:12Z Zayn al aziz 117578 /* Pautan luar */ 6844311 wikitext text/x-wiki {{Infobox military person |honorific_prefix = | name = [[Generalfeldmarschall|'''Fil Marsyal''']]<br>August von Mackensen | image = Први светски рат у Београду 57.jpg | image_size = | caption = | birth_name =Anton Ludwig Friedrich August von Mackensen | nickname = [[Hussar]] Terakhir | birth_date = {{Birth date|1849|12|6|df=y}} | birth_place = [[Trossin|Haus Leipnitz]], [[Provinsi Saxony]], [[Kerajaan Prusia]], [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{Death date and age|1945|11|8|1849|12|6|df=y}} | death_place = [[Habighorst]], [[Provinsi Hanover]], [[Zon Pendudukan Perikatan di Jerman|Jerman Taklukan Bersekutu]]<ref>[[David T. Zabecki]], ''Germany at War: 400 Years of Military History'', p. [https://books.google.com/books?id=rCWMBQAAQBAJ&pg=PA808&lpg=PA807&focus=viewport&dq=Anton+Ludwig+August+von+Mackensen 808]</ref> | placeofburial = | allegiance = {{flag|Prusia}}<br/>{{flag|Empayar Jerman}}<br/>{{flag|Republik Weimar}} | branch = {{army|Kingdom of Prussia}}<br>{{army|Empayar Jerman}}<br>[[File:Flag of Weimar Republic (war).svg|25px]] [[Reichswehr|Reichsheer]] | serviceyears = 1869–1920 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen) Epaulette.gif|25px|alt=Mariscal prussià]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' | unit = [[Hussar]] | commands = [[Kumpulan Tentera Darat Mackensen (disambiguation)|Kumpulan Tentera Darat Mackensen]]<!--intentional link to DAB page--> | battles = [[Perang Perancis-Prusia]]<br/>[[Perang Dunia I]] | awards = [[Grand Cross of the Iron Cross]]<br/>[[Pour le Mérite]] berserta Daun Oak<br/>[[Order of the Black Eagle]] | relations = [[Eberhard von Mackensen]] (anak)<br/>[[:de:Hans Georg von Mackensen]] (anak) | laterwork = | signature = German Field Marshal August von Mackensen autograph 1922.png }} '''Anton Ludwig Friedrich August von Mackensen''' (6 Disember 1849 – 8 November 1945), lahir '''August Mackensen''', adalah seorang [[Generalfeldmarschall|Fil Marsyal]] Jerman.<ref>Some historians refer to him as "Anton Mackensen", but this is unusual. See Lamar Cecil, "The Creation of Nobles in Prussia, 1871-1918" in ''The American Historical Review'', Vol. 75, No. 3. (February, 1970), pp. 794; Gerard E. Silberstein, "The Serbian Campaign of 1915: Its Diplomatic Background" in ''The American Historical Review'', Vol. 73, No. 1. (October 1967), 60.</ref> Beliau memerintah dengan sangat berjaya semasa [[Perang Dunia I]] dan menjadi salah seorang panglima tentera [[Empayar Jerman]] yang paling terkenal dan kompeten. Selepas [[Peletakan Senjata 11 November 1918]], Mackensen telah ditahan selama setahun. Beliau bersara dari tentera pada 1920 dan dijadikan Ahli Majlis Kerajaan Negeri [[Prusia]] pada 1933 oleh [[Hermann Göring]]. Semasa [[Jerman Nazi|era Nazi]], Mackensen kekal [[Monarkisme|monarkis]] yang komited dan kadangkala muncul di acara-acara dengan berpakaian seragam Perang Dunia I. Beliau disyaki tidak setia kepada [[Reich Ketiga]], namun tiada bukti mengenainya. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''Einjährig-Freiwilliger'' - 1869 * ''Vizewachtmeister'' - 5 Oktober 1870 * ''[[Leftenan Muda|Sekondeleutnant]]'' - 3 Disember 1870 * ''[[Leftenan|Premierleutnant]]'' - 9 Julai 1878 * ''[[Kapten|Rittmeister]]'' - 21 September 1882 * ''[[Mejar|Major]]'' - 15 Oktober 1888 * ''[[Leftenan Kolonel|Oberstleutnant]]'' - 27 Januari 1894 * ''[[Kolonel|Oberst]]'' - 22 Mac 1897 * ''[[Mejar Jeneral|Generalmajor]]'' - 18 April 1900 * ''[[Leftenan Jeneral|Generalleutnant]]'' - 11 September 1903 * ''[[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]]'' - 27 Januari 1908 * ''[[Kolonel Jeneral|Generaloberst]]'' - 27 Disember 1914 * ''[[Fil Marsyal|Generalfeldmarschall]]'' - 22 Jun 1915 == Anugerah kebesaran == * [[Pour le Mérite]] berserta Daun Oak **Pour le Mérite (27 November 1914) - untuk pencapaiannya di perbatasan Rusia **Daun Oak (14 Jun 1915) * Grand Cross [[Darjah Tentera Max Joseph]] (4 Jun 1915) * Grand Commander [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] (1915) * [[Order of the Black Eagle]] (Ogos 1915) * Grand Cross [[Order of Saint Stephen of Hungary]] (September 1915) * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Military Merit Cross]], Kelas 1 berserta Berlian (Austria-Hungary, 6 Disember 1915) * Commander [[Military Order of St. Henry]] Kelas 1 (6 Disember 1915) * [[Grand Cross of the Iron Cross]] (9 Januari 1917) * Grand Cross [[Order of St. Alexander]] berserta Berlian ([[Bulgaria]]) * Grand Cross [[Military Order of Maria Theresa]] [[Universiti Halle-Wittenberg]] melantik beliau sebagai Doktor Kehormat Sains Politik dan [[Universiti Teknologi Danzig|Universiti Teknologi Gdańsk]] menganugerahkan beliau gelaran [[Doktoringenieur]]. [[Kruiser tempur kelas Mackensen]], dinamakan sempena Mackensen, adalah kelas terakhir [[kruiser tempur]] yang bakal dibina oleh Jerman dalam Perang Dunia I, [[kapal utama]], [[SMS Mackensen|SMS ''Mackensen'']], telah dilancarkan pada 21 April 1917. Mackensen adalah Warga Kehormat banyak bandaraya, seperti [[Danzig]], [[Lidzbark Warmiński|Heilsberg]], [[Buetow]], dan [[Tarnovo]]. Pada 1915, perkampungan desa Mackensen yang baru dibina di [[Pomerania]] di namakan sempena namanya. Di beberapa bandaraya, jalan-jalan telah di namakan sempena namanya. Pada 1998 ''Mackensenstrasse'' di daerah [[Schöneberg]] Berlin telah dinamakan ''Else Lasker-Schüler-road'', berdasarkan tuntutan salah bahawa Mackensen adalah salah seorang "perintis Nasional Sosialisme".<ref>[http://www.luise-berlin.de/strassen/bez11h/m10.htm luise-berlin.de]</ref> == Lihat juga == * [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Maharaja Wilhelm II]] * [[Paul von Hindenburg]] * [[Alfred von Tirpitz]] * [[Erich Ludendorff]] * [[Erich von Falkenhayn]] * [[Helmuth von Moltke]] * [[Maximilian von Prittwitz]] * [[Wilhelm Groener]] * [[Max Hoffmann]] * [[Leopold Maximilian]] * [[Friedrich Ebert]] * [[Adolf Hitler]] == Nota == {{Reflist|2}} ==Rujukan== *Cecil, Lamar. "The Creation of Nobles in Prussia, 1871-1918." In ''The American Historical Review'', Vol. 75, No. 3. (Feb., 1970), pp.&nbsp;757–795. *Foley, Robert. ''German Strategy and the Path to Verdun''. Cambridge University Press, 2004. *Goda, Norman J. W. "Black Marks: Hitler's Bribery of His Senior Officers during World War II." In ''The Journal of Modern History'', Vol. 72, No. 2. (June, 2000), 413-452. *Hedin, Sven. ''Große Männer denen ich begegnete'', Zweiter Band, [[Wiesbaden]], F.A. Brockhausen, 1953. *Mombauer, Annika. ''Helmuth von Moltke and the Origins of the First World War.'' Cambridge University Press, 2001. *Schwarzmüller, Theo. ''Zwischen Kaiser und "Führer." Generalfeldmarschall August von Mackensen. Eine politische Biographie.'' Munich: Deutscher Taschenbuch Verlag, 1995. *Silberstein, Gerard E. "The Serbian Campaign of 1915: Its Diplomatic Background." In ''The American Historical Review'', Vol. 73, No. 1. (October 1967), pp.&nbsp;51–69. * ''Hausser Elastolin Spielzeug 1939-40' (toy catalog) * [https://web.archive.org/web/20090326213414/http://media.studio-hamburg.de/studio-hamburg/wochenschau/streams250kwo/08E92C0055BA58DF030103009D21A8C0C30B000000.mpg.asf Die Deutsche Wochenschau 16 December 1944] [[Danish language]] version. 2:42 min: celebration of 95th birthday of August von Mackensen on December 6, 1944. ==Pautan luar== * {{Cite EB1922|wstitle=Mackensen, August von |short=x}} * {{PM20|FID=pe/019287}} {{S-start}} {{s-mil}} {{Succession box| title=Panglima [[Kor XVII (Empayar Jerman)|Kor XVII]]| before=[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]] [[Georg von Braunschweig]] | after=[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]] [[Günther von Pannewitz]] | years=27 Januari 1908 – 1 November 1914}} {{Succession box| title=Panglima [[Tentera Darat Ke-9 (Empayar Jerman)|Tentera Darat Ke-9]]| before=[[Generaloberst]] [[Paul von Hindenburg]] | after= [[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]] [[Putera Leopold dari Bavaria]] | years=2 November 1914 – 17 April 1915}} {{Succession box| title=Panglima [[Tentera Darat Ke-11 (Empayar Jerman)|Tentera Darat Ke-11]]| before=[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]] [[Max von Fabeck]] | after=[[Jeneral Artileri (Jerman)|General der Artillerie]] [[Max von Gallwitz]] | years=16 April 1915 – 8 September 1915}} {{Succession box| title=Panglima [[Kumpulan Tentera Darat Mackensen (Poland)]]| before=Formasi baru | after=Dibubarkan | years=22 April – 8 September, 1915}} {{Succession box| title=Panglima [[Kumpulan Tentera Darat Mackensen (Serbia)]]| before=Formasi baru | after=[[Otto von Below]] | years=9 September 1915 – 30 Julai 1916}} {{Succession box| title=Panglima [[Kumpulan Tentera Darat Mackensen (Romania)]]| before=Formasi baru | after=Dibubarkan | years=28 Ogos 1916 – 7 Mei 1918}} {{S-end}} {{commons category|August von Mackensen}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Mackensen, August Von}} [[Category:Kelahiran 1849]] [[Category:Kematian 1945]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] 9ygozx7w51dfnfxeahw3210jimrjwo6 0 969342 6844412 5219054 2026-05-09T00:21:58Z Danielrayyan09 355514 6844412 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Bombardier Aerospace | trading_name = Bombardier, Inc. | logo = Bombardier 2024.svg | type = [[Anak syarikat]] | predecessor = [[Canadair]] | founded = {{Start date and age|1989}} | area_served = Seluruh dunia | key_people = {{plainlist| *Alain Bellemare ([[Presiden]] dan [[CEO]]) *Fred Cromer (Presiden Pesawat Komersial) *David Coleal (Presiden Pesawat Perniagaan) *Michael J. Ryan (Presiden Perkhidmatan Aerostruktur & Kejuruteraan)}} | industry = [[Aeroangkasa]] | products = Pesawat jet, jet perniagaan, pesawat pendorong | revenue = US$11.2 bilion (2015)<ref>{{Cite web |url=http://ir.bombardier.com/modules/misc/documents/56/19/17/74/14/Bombardier-Financial-Report-2015-en2.pdf |title=Archived copy |access-date=2016-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923124941/http://ir.bombardier.com/modules/misc/documents/56/19/17/74/14/Bombardier-Financial-Report-2015-en2.pdf |archive-date=2016-09-23 |dead-url=yes |df= }}</ref> | num_employees = 25,550, at year end 2015<ref name="ir.bombardier.com">http://ir.bombardier.com/var/data/gallery/document/21/49/11/25/14/Bombardier-MDA-Fiscal-Year-2014-en2.pdf</ref> | parent = [[Bombardier Inc.]] | divisions = {{plainlist| * Pesawat *Pesawat Komersial *Pesawat Khusus *Perkhidmatan Aerostruktur & Kejuruteraan}} | subsid = | homepage = http://www.bombardier.com/en/aerospace.html | location = 400, Côte-Vertu Boulevard West, [[Dorval]], [[Quebec]], Canada H4S 1Y9 | locations = }} '''Bombardier Aerospace''' ({{lang-fr|Bombardier Aéronautique}}) ialah pembahagian [[Bombardier Inc.]] Ia beribu pejabat di [[Dorval]], [[Quebec]], Kanada.<ref>"[http://www2.bombardier.com/en/3_0/3_2/3_2_8/3_2_8.jsp?id=1 Aerospace Directory]." [[Bombardier Inc.]] Retrieved on December 4, 2010. "400 Côte-Vertu Road West Dorval, Québec Canada H4S 1Y9." [http://www2.bombardier.com/fr/3_0/3_2/3_2_8/3_2_8.jsp?id=1 Address in French]: "400, chemin de la Côte-Vertu Ouest Dorval (Québec)."</ref> ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== {{commons category|Bombardier Aerospace}} * [http://www.aerospace.bombardier.com Bombardier Aerospace] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130430111551/http://www.aerospace.bombardier.com/ |date=2013-04-30 }} * [https://web.archive.org/web/20160805102523/http://www.bombardier.com/en/media/multimedia-gallery/details.bombardier-aerospace-learjet85.html Learjet 85] * [https://web.archive.org/web/20010224081844/http://www.exeltech-aerospace.com/ Exeltech aerospace Inc.] * {{cite news |url= https://www.ainonline.com/aviation-news/air-transport/2018-06-26/bombardier-sees-return-prominence-its-regional-lineup |title= Bombardier Sees Return to Prominence for its Regional Lineup |author= Gregory Polek |date= June 26, 2018 |work= AIN online}} * {{cite news |url= https://www.flightglobal.com/news/articles/analysis-bombardier-returns-to-regional-aircraft-ro-449744/ |title= ANALYSIS: Bombardier returns to regional aircraft roots |date= 27 June 2018 |work= Flightglobal |author= Jon Hemmerdinger }} [[Kategori:Syarikat Kanada]] [[Kategori:Syarikat yang ditubuhkan pada 1989]] eavphqy995kjc59yid51t2awo7f94vz 6844413 6844412 2026-05-09T00:22:50Z Danielrayyan09 355514 6844413 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Bombardier Aviation | trading_name = Bombardier, Inc. | logo = Bombardier 2024.svg | type = [[Anak syarikat]] | predecessor = [[Canadair]] | founded = {{Start date and age|1989}} | area_served = Seluruh dunia | key_people = {{plainlist| *Alain Bellemare ([[Presiden]] dan [[CEO]]) *Fred Cromer (Presiden Pesawat Komersial) *David Coleal (Presiden Pesawat Perniagaan) *Michael J. Ryan (Presiden Perkhidmatan Aerostruktur & Kejuruteraan)}} | industry = [[Aeroangkasa]] | products = Pesawat jet, jet perniagaan, pesawat pendorong | revenue = US$11.2 bilion (2015)<ref>{{Cite web |url=http://ir.bombardier.com/modules/misc/documents/56/19/17/74/14/Bombardier-Financial-Report-2015-en2.pdf |title=Archived copy |access-date=2016-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923124941/http://ir.bombardier.com/modules/misc/documents/56/19/17/74/14/Bombardier-Financial-Report-2015-en2.pdf |archive-date=2016-09-23 |dead-url=yes |df= }}</ref> | num_employees = 25,550, at year end 2015<ref name="ir.bombardier.com">http://ir.bombardier.com/var/data/gallery/document/21/49/11/25/14/Bombardier-MDA-Fiscal-Year-2014-en2.pdf</ref> | parent = [[Bombardier Inc.]] | divisions = {{plainlist| * Pesawat *Pesawat Komersial *Pesawat Khusus *Perkhidmatan Aerostruktur & Kejuruteraan}} | subsid = | homepage = http://www.bombardier.com/en/aerospace.html | location = 400, Côte-Vertu Boulevard West, [[Dorval]], [[Quebec]], Canada H4S 1Y9 | locations = }} '''Bombardier Aviation''' ({{lang-fr|Bombardier Aéronautique}}) ialah pembahagian [[Bombardier Inc.]] Ia beribu pejabat di [[Dorval]], [[Quebec]], Kanada.<ref>"[http://www2.bombardier.com/en/3_0/3_2/3_2_8/3_2_8.jsp?id=1 Aerospace Directory]." [[Bombardier Inc.]] Retrieved on December 4, 2010. "400 Côte-Vertu Road West Dorval, Québec Canada H4S 1Y9." [http://www2.bombardier.com/fr/3_0/3_2/3_2_8/3_2_8.jsp?id=1 Address in French]: "400, chemin de la Côte-Vertu Ouest Dorval (Québec)."</ref> ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== {{commons category|Bombardier Aerospace}} * [http://www.aerospace.bombardier.com Bombardier Aerospace] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130430111551/http://www.aerospace.bombardier.com/ |date=2013-04-30 }} * [https://web.archive.org/web/20160805102523/http://www.bombardier.com/en/media/multimedia-gallery/details.bombardier-aerospace-learjet85.html Learjet 85] * [https://web.archive.org/web/20010224081844/http://www.exeltech-aerospace.com/ Exeltech aerospace Inc.] * {{cite news |url= https://www.ainonline.com/aviation-news/air-transport/2018-06-26/bombardier-sees-return-prominence-its-regional-lineup |title= Bombardier Sees Return to Prominence for its Regional Lineup |author= Gregory Polek |date= June 26, 2018 |work= AIN online}} * {{cite news |url= https://www.flightglobal.com/news/articles/analysis-bombardier-returns-to-regional-aircraft-ro-449744/ |title= ANALYSIS: Bombardier returns to regional aircraft roots |date= 27 June 2018 |work= Flightglobal |author= Jon Hemmerdinger }} [[Kategori:Syarikat Kanada]] [[Kategori:Syarikat yang ditubuhkan pada 1989]] 9bp9g1r9q95c75kqbuawt2jr8xrsxaz 6844414 6844413 2026-05-09T00:23:09Z Danielrayyan09 355514 Danielrayyan09 telah memindahkan laman [[Bombardier Aerospace]] ke [[Bombardier Aviation]]: Tajuk salah eja 6844413 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Bombardier Aviation | trading_name = Bombardier, Inc. | logo = Bombardier 2024.svg | type = [[Anak syarikat]] | predecessor = [[Canadair]] | founded = {{Start date and age|1989}} | area_served = Seluruh dunia | key_people = {{plainlist| *Alain Bellemare ([[Presiden]] dan [[CEO]]) *Fred Cromer (Presiden Pesawat Komersial) *David Coleal (Presiden Pesawat Perniagaan) *Michael J. Ryan (Presiden Perkhidmatan Aerostruktur & Kejuruteraan)}} | industry = [[Aeroangkasa]] | products = Pesawat jet, jet perniagaan, pesawat pendorong | revenue = US$11.2 bilion (2015)<ref>{{Cite web |url=http://ir.bombardier.com/modules/misc/documents/56/19/17/74/14/Bombardier-Financial-Report-2015-en2.pdf |title=Archived copy |access-date=2016-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923124941/http://ir.bombardier.com/modules/misc/documents/56/19/17/74/14/Bombardier-Financial-Report-2015-en2.pdf |archive-date=2016-09-23 |dead-url=yes |df= }}</ref> | num_employees = 25,550, at year end 2015<ref name="ir.bombardier.com">http://ir.bombardier.com/var/data/gallery/document/21/49/11/25/14/Bombardier-MDA-Fiscal-Year-2014-en2.pdf</ref> | parent = [[Bombardier Inc.]] | divisions = {{plainlist| * Pesawat *Pesawat Komersial *Pesawat Khusus *Perkhidmatan Aerostruktur & Kejuruteraan}} | subsid = | homepage = http://www.bombardier.com/en/aerospace.html | location = 400, Côte-Vertu Boulevard West, [[Dorval]], [[Quebec]], Canada H4S 1Y9 | locations = }} '''Bombardier Aviation''' ({{lang-fr|Bombardier Aéronautique}}) ialah pembahagian [[Bombardier Inc.]] Ia beribu pejabat di [[Dorval]], [[Quebec]], Kanada.<ref>"[http://www2.bombardier.com/en/3_0/3_2/3_2_8/3_2_8.jsp?id=1 Aerospace Directory]." [[Bombardier Inc.]] Retrieved on December 4, 2010. "400 Côte-Vertu Road West Dorval, Québec Canada H4S 1Y9." [http://www2.bombardier.com/fr/3_0/3_2/3_2_8/3_2_8.jsp?id=1 Address in French]: "400, chemin de la Côte-Vertu Ouest Dorval (Québec)."</ref> ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== {{commons category|Bombardier Aerospace}} * [http://www.aerospace.bombardier.com Bombardier Aerospace] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130430111551/http://www.aerospace.bombardier.com/ |date=2013-04-30 }} * [https://web.archive.org/web/20160805102523/http://www.bombardier.com/en/media/multimedia-gallery/details.bombardier-aerospace-learjet85.html Learjet 85] * [https://web.archive.org/web/20010224081844/http://www.exeltech-aerospace.com/ Exeltech aerospace Inc.] * {{cite news |url= https://www.ainonline.com/aviation-news/air-transport/2018-06-26/bombardier-sees-return-prominence-its-regional-lineup |title= Bombardier Sees Return to Prominence for its Regional Lineup |author= Gregory Polek |date= June 26, 2018 |work= AIN online}} * {{cite news |url= https://www.flightglobal.com/news/articles/analysis-bombardier-returns-to-regional-aircraft-ro-449744/ |title= ANALYSIS: Bombardier returns to regional aircraft roots |date= 27 June 2018 |work= Flightglobal |author= Jon Hemmerdinger }} [[Kategori:Syarikat Kanada]] [[Kategori:Syarikat yang ditubuhkan pada 1989]] 9bp9g1r9q95c75kqbuawt2jr8xrsxaz 6844417 6844414 2026-05-09T00:25:13Z Danielrayyan09 355514 6844417 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Bombardier Aviation | trading_name = Bombardier, Inc. | logo = Bombardier 2024.svg | type = [[Anak syarikat]] | predecessor = [[Canadair]] | founded = {{Start date and age|1989}} | area_served = Seluruh dunia | key_people = {{plainlist| *Alain Bellemare ([[Presiden]] dan [[CEO]]) *Fred Cromer (Presiden Pesawat Komersial) *David Coleal (Presiden Pesawat Perniagaan) *Michael J. Ryan (Presiden Perkhidmatan Aerostruktur & Kejuruteraan)}} | industry = [[Aeroangkasa]] | products = Pesawat jet, jet perniagaan, pesawat pendorong | revenue = US$11.2 bilion (2015)<ref>{{Cite web |url=http://ir.bombardier.com/modules/misc/documents/56/19/17/74/14/Bombardier-Financial-Report-2015-en2.pdf |title=Archived copy |access-date=2016-09-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160923124941/http://ir.bombardier.com/modules/misc/documents/56/19/17/74/14/Bombardier-Financial-Report-2015-en2.pdf |archive-date=2016-09-23 |dead-url=yes |df= }}</ref> | num_employees = 25,550, at year end 2015<ref name="ir.bombardier.com">http://ir.bombardier.com/var/data/gallery/document/21/49/11/25/14/Bombardier-MDA-Fiscal-Year-2014-en2.pdf</ref> | parent = [[Bombardier Inc.]] | divisions = {{plainlist| * Pesawat *Pesawat Komersial *Pesawat Khusus *Perkhidmatan Aerostruktur & Kejuruteraan}} | subsid = | homepage = http://www.bombardier.com/en/aerospace.html | location = 400, Côte-Vertu Boulevard West, [[Dorval]], [[Quebec]], Canada H4S 1Y9 | locations = }} [[File:David Coleal, Media luncheon, EBACE 2018, Le Grand-Saconnex (BL7C0466).jpg|thumb|upright|David Coleal, bekas presiden untuk Business Aircraft]] '''Bombardier Aviation''' ({{lang-fr|Bombardier Aéronautique}}) ialah pembahagian [[Bombardier Inc.]] Ia beribu pejabat di [[Dorval]], [[Quebec]], Kanada.<ref>"[http://www2.bombardier.com/en/3_0/3_2/3_2_8/3_2_8.jsp?id=1 Aerospace Directory]." [[Bombardier Inc.]] Retrieved on December 4, 2010. "400 Côte-Vertu Road West Dorval, Québec Canada H4S 1Y9." [http://www2.bombardier.com/fr/3_0/3_2/3_2_8/3_2_8.jsp?id=1 Address in French]: "400, chemin de la Côte-Vertu Ouest Dorval (Québec)."</ref> ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== {{commons category|Bombardier Aerospace}} * [http://www.aerospace.bombardier.com Bombardier Aerospace] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130430111551/http://www.aerospace.bombardier.com/ |date=2013-04-30 }} * [https://web.archive.org/web/20160805102523/http://www.bombardier.com/en/media/multimedia-gallery/details.bombardier-aerospace-learjet85.html Learjet 85] * [https://web.archive.org/web/20010224081844/http://www.exeltech-aerospace.com/ Exeltech aerospace Inc.] * {{cite news |url= https://www.ainonline.com/aviation-news/air-transport/2018-06-26/bombardier-sees-return-prominence-its-regional-lineup |title= Bombardier Sees Return to Prominence for its Regional Lineup |author= Gregory Polek |date= June 26, 2018 |work= AIN online}} * {{cite news |url= https://www.flightglobal.com/news/articles/analysis-bombardier-returns-to-regional-aircraft-ro-449744/ |title= ANALYSIS: Bombardier returns to regional aircraft roots |date= 27 June 2018 |work= Flightglobal |author= Jon Hemmerdinger }} [[Kategori:Syarikat Kanada]] [[Kategori:Syarikat yang ditubuhkan pada 1989]] 9gs2rfrlwgntcsxi4z2l2excck3tqpp 0 972480 6844250 6833608 2026-05-08T14:38:30Z ~2026-27877-14 398892 6844250 wikitext text/x-wiki {{infobox politician | honorific-prefix = Tuan Guru Ustaz | honorific-suffix = | office6 = [[Ahli_Dewan_Negara,_Parlimen_Malaysia_ke-14|Ahli Dewan Negara]] | title6 = Lantikan [[Yang di-Pertuan Agong]] | term_start6 = 16 Jun 2020 | term_end6 = 15 Jun 2023 | 1blankname6 = Penggal | 1namedata6 = Pertama | office5 = Ketua <br>[[Dewan Himpunan Pendukung PAS]] | term_start5 = 11 Mei 2014 | term_end5 = | predecessor5 = [[Hu Pang Chaw]] | successor5 = | deputy5 = Lim Guan Seng | birth_name = Balasubramaniam a/l Nachiappan | spouse = | party = {{PAS}} | otherparty = {{Logo kecil PN}} (2020-Kini) | occupation = Ahli politik, Ularmark | image = }} Dr '''Balasubramaniam a/l Nachiappan''' ({{Lang-ta|பாலசுப்ரமணியம் நாச்சியப்பன்}}) adalah ahlipolitik [[Malaysia]] berbangsa [[India]] dari [[Parti Islam Se-Malaysia]]. Beliau merupakan Ketua Dewan Himpunan Penyokong PAS (DHPP) Pusat. Beliau juga memegang jawatan sebagai Ahli [[Dewan Negara]] lantikan Yang di-Pertuan Agong sejak 16 Jun 2020.<ref>[https://www.sinarharian.com.my/article/88257/BERITA/Politik/Balasubramaniam-wakil-pertama-DHPP-dalam-Dewan-Negara Balasubramaniam wakil pertama DHPP dalam Dewan Negara]</ref> ==Keputusan pilihan raya== {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ [[Dewan Rakyat (Malaysia)|Parlimen Malaysia]] !|Thn !|Konstituensi !colspan=2|Calon !|Undi !|Prts !colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- | rowspan=2|[[Pilihan raya umum Malaysia 2018|2018]] | rowspan=2|P089 {{Parlimen|Bentong}} | rowspan=2 {{Party shading/PAS}} | | rowspan=2|Balasubramaniam Nachiappan ([[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]) | rowspan=2 align="right" |5,706 | rowspan=2|10.35% |{{Party shading/Keadilan}} | |{{nowrap|'''[[Wong Tack]]'''}} ([[Parti Tindakan Demokratik|'''DAP''']]) | align="right" |'''25,716''' |'''46.67%''' | rowspan=2| 55,106 | rowspan=2| 2,032 | rowspan=2| 83.40% |- |{{Party shading/Barisan Nasional}} | |[[Liow Tiong Lai]] ([[Persatuan Cina Malaysia|MCA]]) |align="right" |23,684 |42.98% |} ==Rujukan== <references /> {{Senator Malaysia}} {{Perikatan Nasional}} {{Parti Islam Se-Malaysia}} [[Kategori:Hindu Malaysia]] [[Kategori:Anggota Parti Islam Se-Malaysia]] [[Kategori:Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-14]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan India]] [[Kategori:Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-15]] 8ddx8v3lhk0cf9gbcqmnze7xvrqflxg 0 977477 6844116 6729041 2026-05-08T12:03:25Z Adeebsam 389652 /* */ 6844116 wikitext text/x-wiki {{Infobox television | name = Ema Emyliana | image = | genre = [[Drama]], [[remaja]] | based on = | director = [[Azmi Hatta]] | writer = Amin Nasir Shakib | starring = {{plainlist| * [[Eyka Farhana]] * [[Erynne Erynna]] * [[Harris Alif]] }} | opentheme = | endtheme = | executive_producer = {{plainlist| * Vareen Kaur * Sadupal Kaur }} | producer = {{plainlist| * Jaspal S. Korotana * Ruhazmi Hamzah }} | editor = {{plainlist| * Raja Fattah * Kuljit Singh * Azzalina Anuar * Loy Zami }} | company = Orangetree Production | country = [[Malaysia]] | language = [[Bahasa Melayu|Melayu]] | runtime = 23 minit | channel = [[TV3]] | num_seasons = 3 | num_episodes = 54 | first_aired = 13 November 2013 | last_aired = 24 Jun 2015 | preceded_by = | followed_by = }} '''''Ema Emyliana''''' merupakan sebuah siri drama remaja Malaysia 2013 arahan [[Azmi Hatta]] terbitan Orangetree Production, dibintangi oleh [[Eyka Farhana]], [[Erynne Erynna]] dan [[Harris Alif]]. Ia mengisahkan seorang gadis remaja bernama Ema yang mempunyai rahsia besar iaitu mempunyai dua identiti yang berbeza di mana apabila menjadi Ema, beliau menjadi seorang remaja yang pemalu manakala apabila menjadi Emyliana, beliau menjadi seorang penyanyi yang lincah dan berjaya. Siri ini diterbitkan sebanyak 3 musim dan disiarkan di TV3 selama dua tahun berturut-turut bermula 13 November 2013 dan berakhir pada 24 Jun 2015.<ref>Budiey (7 November 2013). [https://www.budiey.com/drama-bersiri-ema-emyliana/ Drama Bersiri Ema Emyliana Lakonan Eyka Farhana] ''Sensasi Selebriti''. Dicapai pada 7 November 2013.</ref> ==Sinopsis== Kisah bermula apabila Ema (Eyka Farhana), seorang gadis berusia 14 tahun dan mempunyai bakat yang besar dalam bidang nyanyian dan bercita-cita untuk menjadi penyanyi sejak kecil lagi. Namun Ema yang bersifat pemalu membuatkan dia sukar untuk menunjukkan bakat di hadapan orang ramai. Di sekolah, Ema agak popular dan begitu mudah disukai oleh rakan-rakannya. Ini menyebabkan Juwita (Nur Akis) dan Julia (Fiffy Natasha), rakan sekelasnya begitu cemburu dengan Ema. Ema mempunyai dua teman rapat sejak dari sekolah tadika lagi, CT (Errynne Errynna) dan Joey (Harris Alif). Namun segalanya berubah apabila Ema memberanikan diri menyertai pertandingan nyanyian yang dianjurkan oleh sebuah majalah remaja dan syarikat rakaman bagi mencari bakat baru di sekolahnya. Juwita dan Julia mendapat tahu hasrat Ema itu lalu cuba mensabotaj Ema dengan meletakkan gel berwarna yang akan digunakan oleh Ema. Gel itu menyebabkan warna rambut Ema berubah menjadi warna biru. Ema panik dan terus menarik diri dari pertandingan tersebut dan bertambah malu lagi apabila Khairul (Naim Daniel) yang diminatinya, melihat sendiri Ema yang begitu hodoh berambut biru. Namun Ema tidak mudah mengalah, lalu mengubah penampilannya dengan memakai rambut palsu dan menukar namanya kepada Emyliayana. Dengan penukaran identiti tersebut, beliau tidak dikenali dan rasa lebih berkeyakinan apabila muncul di hadapan orang ramai sebagai Emyliana dan bukannya sebagai Ema. Juwita dan Julia langsung tidak menyedari akan hal ini kerana mereka menyangka yang Ema sudah pun pulang dengan perasaan kecewa. Emyliana berjaya dalam pertandingan dan terpilih sebagai penyanyi baru yang akan digilap bakatnya. Apabila pulang, Bapa Ema, Marzuki dan ibunya Rina, terkejut dengan apa yang berlaku, Ema menerangkan perkara yang sebenar dan mereka bersetuju untuk menyembunyikan identiti sebenar Ema. Pada mulanya Ema cuba merahsiakan identiti “kembarnya” Emyliana daripada CT dan Joey tetapi dapat juga diketahui akhirnya. Sejak itu CT dan Joey bersama-sama membantu untuk menaikkan nama Ema dan pada masa yang sama melindungi identiti Ema. Bermula dari kemenangan tersebut, bermulalah pelbagai kisah pengembaraan dan kejadian lucu didalam kehidupan Ema Emyliana. Ema perlu pandai menyesuaikan diri dan masanya sebagai pelajar dan juga penyanyi. Ada masanya Ema begitu sukar untuk menangani masalah ini dan bertambah tertekan apabila muncul ramai lagi penyanyi-penyanyi remaja seangkatannya yang juga tidak kurang hebatnya. Malah Ema semakin panik, apabila pertandingan nyanyian dan peperiksaan akan berlangsung dalam masa yang terdekat! Pada masa yang sama, Ema masih sukar untuk menyatakan perasaannya terhadap Taufik, teman sekolah yang diminatinya, apatah lagi mendapati bahawa Juwita juga meminati Taufik. Ema bertambah gelisah dengan sikap Juwita dan Julia yang masih terus menyiasat untuk mengetahui siapakah Emyliana sebenarnya. Juwita dan Julia pula semakin hampir dapat menyelesaikan misteri siapakah Emyliana yang sebenarnya. Namun Juwita menyelamatkan keadaan kerana tidak sampai hati untuk mendedahkan siapakah Emyliana sebenarnya. Juwita merasakan yang Ema ialah seorang gadis yang baik dan selalu membantu rakan-rakannya. Namun Julia terus menyiasat sambil merasakan misinya masih belum tamat selagi beliau tidak mengetahui dan mendedahkan siapakah Emyliana yang sebenarnya. ==Pelakon== ===Pelakon utama=== * [[Eyka Farhana]] sebagai Ema/Emyliana (musim 1-3) * [[Erynne Erynna]] sebagai Siti (musim 1-3) * [[Harris Alif]] sebagai Joey (musim 1-3) * [[Naim Daniel]] sebagai Khairul (musim 1-3) * Fiffy Natasya sebagai Julia (musim 1) * Nur Alis Maria sebagai Juita (musim 1) ===Pelakon pembantu=== * [[Nizam kama|Nizam Kama]] sebagai Abang Sham (musim 2) * [[Elly Mazlein]] sebagai Rina (musim 1-3) * [[Roy Azman]] sebagai Marzuki (musim 1-3) * [[Aedy Ashraf]] sebagai Zek (musim 2-3) * [[Lia Natalia]] sebagai Miss Salwa (musim 3) * [[Sharifah Shahora]] sebagai Miss J (musim 3) * [[Shakilla Khoriri]] sebagai Cikgu Zara (musim 3) * [[Sherry Alhadad]] sebagai Kak Jojie (musim 3) * [[Danny X-Factor]] sebagai Abang Saufi (musim 3) * [[Zalif Sidek]] sebagai Zizi (musim 3) * [[Amyza Aznan]] sebagai Cik Minah Sayang (musim 3) * [[Chacha Maembong]] sebagai Lily (musim 3) ===Pelakon undangan=== * [[Sasha Saidin]] sebagai dirinya sendiri (musim 1) * [[Altimet]] sebagai dirinya sendiri (musim 2) * [[Ainan Tasneem]] sebagai dirinya sendiri (musim 2) * Deanna Hussin sebagai dirinya sendiri (musim 2) * [[Hanie Soraya]] sebagai dirinya sendiri (musim 2) * [[Kaka Azraff]] sebagai dirinya sendiri (musim 3) * [[Azhar Osman]] sebagai dirinya sendiri (musim 3) * [[Nomad (penyanyi)|Nomad]] sebagai dirinya sendiri (musim 3) ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== * {{IMDb title}} [[Kategori:Drama Melayu 2013]] [[Kategori:Siri drama televisyen Malaysia 2014]] [[Kategori:Drama Melayu 2015]] [[Kategori:Rancangan TV3]] pmrdy05vo8i9ptofmfxcwen9ll4ibj7 0 980347 6844389 6801908 2026-05-09T00:00:11Z Amir Hamzah 2008 17303 6844389 wikitext text/x-wiki {{Kotak info baka anjing | name = Anjing pemburu baset | image = BassetHound profil.jpg | image_caption = Anjing pemburu baset sawo matang dan putih | origin = Perancis | maleheight = {{Convert|12|-|15|in|cm|abbr=on|order=flip}} | femaleheight = {{Convert|11|-|14|in|cm|abbr=on|order=flip}} | maleweight = {{Convert|55|-|75|lb|kg|abbr=on|order=flip}} | femaleweight = {{Convert|45|-|65|lb|kg|abbr=on|order=flip}} | coat = Licin, pendek, dan rapat | colour = Umumnya hitam, putih, dan sawo matang (triwarna) atau sawo matang/lemon dan putih (dwiwarna); tetapi mana-mana warna ''hound'' beriktiraf diterima | litter_size = 6–8 ekor anak anjing | kc_name = [[The Kennel Club]] | kc_std = https://www.thekennelclub.org.uk/breed-standards/hound/basset-hound | fcistd = https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/163g06-en.pdf }} '''Anjing pemburu baset''', '''anjing baset''', '''baset''', atau '''''basset hound'''''{{Efn|name=a}} ialah satu baka [[anjing pemburu bau]] bertungkai pendek. Anjing pemburu baset dikembangkan di [[Britain Besar|Great Britain]] daripada strain yang kini pupus bagi baka baset [[Perancis]]. Ia dibiakbakakan terutamanya untuk pemburuan [[arnab]] dan [[kelinci]] secara berjalan, kerana bergerak dengan cukup perlahan sehingga [[kuda]] tidak diperlukan. Deria baunya dan kebolehannya untuk menjejak bau di tanah menempatkannya di tangga kedua selepas [[anjing pemburu darah]].<ref name="Hart-Master">{{Kutip buku|last=Hart|first=Ernest H.|date=1974|title=This Is the Basset Hound|trans-title=Inilah Anjing Pemburu Baset|language=en|location=Hong Kong|publisher=[[TFH Publications]]|isbn=9780876662410|oclc=1036893935}}</ref> Anjing pemburu baset ialah salah satu daripada enam baka jenis [[baset]] beriktiraf di Perancis. Nama aslinya ''basset'' diturunkan daripada perkataan bahasa Perancis {{Lang|fr|bas}}, yang memaksudkan 'rendah', dengan akhiran pelemah ''-et''—bersama-sama memaksudkan 'agak rendah'. Anjing pemburu baset biasanya mempunyai warna piawai ''hound'', sama ada [[bulu anjing#Corak|dwiwarna]] atau [[bulu anjing#Corak|twiwarna]]. ==Perihal== [[Imej:Bvdb-bassethound1.jpg|thumb|Anjing pemburu baset dewasa]] ===Penampilan=== Anjing pemburu baset berperkadaran seakan-akan anjing baka besar dengan tungkai pendek. Ekor sedikit melengkungnya terangkat tinggi-tinggi ke atas belakang panjangnya. Saiz dan berat berubah-ubah antara susur galur, tetapi beratnya adalah dalam lingkungan {{Convert|20|-|35|kg|lb|abbr=in}} pada purata. Baka ini, berbanding dengan saiz, bertulang lebih berat berbanding dengan anjing baka lain.<ref>{{Kutip web|url=https://www.akc.org/dog-breeds/basset-hound/|title=Basset Hound|trans-title=Anjing Pemburu Baset|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|access-date=26 Disember 2023}}</ref><ref name="akcstandard">{{Kutip web|url=https://images.akc.org/pdf/breeds/standards/BassetHound.pdf|title=Official Standard for the Basset Hound|trans-title=Piawaian Rasmi untuk Anjing Pemburu Baset|format=pdf|language=en|publisher=[[American Kennel Club]]|date=14 Januari 1964|access-date=27 Mei 2025}}</ref> Serupa dengan [[anjing pemburu darah]], anjing pemburu baset kulit longgar berkedut yang menampakkan wajah sedih. Kulit longgar di sekeliling leher dikenali sebagai gelambir.<ref>{{Kutip web|last=OConnell|first=Rebecca|date=30 November 2015|url=https://www.mentalfloss.com/article/71703/9-floppy-facts-about-basset-hounds|title=9 Facts About Basset Hounds|trans-title=9 Fakta tentang Anjing Pemburu Baset|language=en|publisher=[[Mental Floss]]|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Ciri telinga panjangnya membantu untuk mengocakkan bau tanah. Ia mempunyai tungkai sedikit bengkok yang membantu untuk menyokong dada dan rusuk lebar.<ref name="akcstandard"/> Lapis bulunya paling kerap pendek dengan bulu kasar di bawah ekor. Ia terdapat dengan semua warna ''hound'' kecuali ''merle'' dan ''brindle''. Warna paling popular cenderung sebagai variasi corak triwarna, tetapi ia juga terdapat dengan pelbagai cahaya warna merah dan putih.<ref name="akcstandard"/> ===Perangai=== [[Fail:Basset Hound with Baby.jpg|thumb|Anjing pemburu baset terkenal kerana tingkah laku lembut dan jinak.<ref name="DorothyHardy">{{Kutip buku|last1=Liebers|first1=Arthur|last2=Hardy|first2=Dorothy|date=1959|title=How to Raise and Train a Basset Hound|trans-title=Cara untuk Mengasuh dan Melatih Anjing Pemburu Baset|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=fbMd6JAiagoC}}|language=en|location=Jersey City, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[TFH Publications]]|oclc=10743773}}</ref>]] Anjing pemburu baset ialah anjing mesra, ramah, dan suka bermain, serta bertolak ansur terhadap kanak-kanak dan haiwan peliharaan lain.<ref name="DorothyHardy"/> Perangainya biasanya sederhana dan amat setia, tetapi tidak malu-malu.<ref name="akcstandard"/> ==Kesihatan== [[Imej:Duo de basset-hound.jpg|thumb|Seekor anjing pemburu baset dewasa dengan seekor anak anjing di belakangnya]] ===Osteokondrodisplasia=== Tubuh rendah anjing pemburu baset disebabkan oleh keadaan genetik yang dikenali sebagai [[osteokondrodisplasia]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=Martínez Castañeda|first1=José Simón|last2=Fajardo Muñoz|first2=Raúl Cuauhtémoc|last3=Valdés Flores|first3=Jesús|last4=Ulloa Arvizu|first4=Raúl|last5=Alonso Morales|first5=Rogelio Alejandro|date=Januari 2007|title=Histopathologic study of long-bone growth plates confirms the basset hound as an osteochondrodysplastic breed|trans-title=Kajian histopatologi tentang plat pertumbuhan tulang panjang mengesahkan anjing pemburu baset sebagai baka osteokondrodisplasia|journal=Canadian Journal of Veterinary Research|language=en|publisher=[[Canadian Veterinary Medical Association]]|volume=71|issue=1|pages=66–69|issn=0830-9000|pmc=1635992|pmid=17195339|s2cid=11967499}}</ref> Osteokondrodisplasia menyebabkan pertumbuhan terbantut dan menjejaskan pergerakan. Anjing terjejas membentuk anggota belakang ranggung, sendi yang dibesarkan, sangkar rusuk rata, tulang panjang yang dipendekkan dan bengkok, dan kaki cacat bentuk.<ref>{{Kutip web|url=https://vgl.ucdavis.edu/test/ocd-miniature-poodle|title=Osteochondrodysplasia (OCD) in Miniature Poodles|trans-title=Osteokondrodisplasia pada Pudel Katik|language=en|publisher=[[Universiti California, Davis]]|access-date=15 Mac 2024}}</ref> ===Jangka hayat=== Baka ini mempunyai jangka hayat median sebanyak 10–12 tahun. Sebuah kajian Perancis tahun 2015 mendapati jangka hayat sebanyak 10.3 tahun.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Leroy|first1=Grégoire|last2=Phocas|first2=Florence|last3=Hédan|first3=Benoît|last4=Verrier|first4=Étienne|last5=Rognon|first5=Xavier|date=18 November 2014|title=Inbreeding impact on litter size and survival in selected canine breeds|trans-title=Impak pembiakbakaan dalam terhadap saiz dan kemandirian perinduk pada baka anjing terpilih|journal=[[The Veterinary Journal]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=203|issue=1|pages=74–78|doi=10.1016/j.tvjl.2014.11.008|issn=1532-2971|pmid=25475165|s2cid=27631883}}</ref> Sebuah kajian tahun 2024 di United Kingdom pula mendapati jangka hayat sebanyak 12.5 tahun berbanding dengan purata 12.7 tahun untuk baka tulen dan 12 tahun untuk [[anjing baka kacuk|baka silang]].<ref>{{Kutip jurnal|last1=McMillan|first1=Kirsten Marie|last2=Bielby|first2=Jon|last3=Williams|first3=Carys Louisa|last4=Upjohn|first4=Melissa Mary|last5=Casey|first5=Rachel Alison|last6=Christley|first6=Robert Matthew|date=1 Februari 2024|title=Longevity of companion dog breeds: those at risk from early death|trans-title=Kelanjutan usia baka anjing teman: yang berisiko untuk kematian awal|journal=[[Scientific Reports]]|language=en|publisher=[[Nature Portfolio]]|volume=14|issue=1|article-number=531|bibcode=2024NatSR..14..531M|doi=10.1038/s41598-023-50458-w|issn=2045-2322|pmc=10834484|pmid=38302530|s2cid=267382263|doi-access=free}}</ref> ===Isu kesihatan lain=== [[Fail:Cherry eye, a common eye condition for basset hounds .jpg|thumb|Keadaan mata lazim yang dihidap oleh anjing pemburu baset yang dipanggil [[mata ceri]]]] Anjing pemburu baset terdedah kepada jangkitan yis.<ref>{{Kutip web|last1=Williams|first1=Krista|last2=Hunter|first2=Tammy|last3=Ward|first3=Ernest|url=https://vcahospitals.com/know-your-pet/yeast-dermatitis-in-dogs|title=Yeast Dermatitis in Dogs|trans-title=Dermatitis Yis pada Anjing|language=en|publisher=[[VCA Animal Hospitals]]|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Punca utama bagi kematian dalam tinjauan The Kennel Club tahun 2004 merupakan kanser (31%), usia lanjut (13%), [[volvulus pendilatan perut|volvulus pendilatan gastrik]] (11%), dan masalah jantung (8%).<ref>{{Kutip jurnal|last1=Adams|first1=Vicki Jean|last2=Evans|first2=Katy M.|last3=Sampson|first3=Jeffery|last4=Wood|first4=James Lionel Norman|author4-link=James Wood (ahli epidemiologi)|date=1 Oktober 2010|title=Methods and mortality results of a health survey of purebred dogs in the UK|trans-title=Kaedah dan keputusan mortaliti tinjauan kesihatan anjing baka tulen di United Kingdom|journal=Journal of Small Animal Practice|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=51|issue=10|pages=512–524|doi=10.1111/j.1748-5827.2010.00974.x|issn=1748-5827|pmid=21029096|s2cid=36903216}}</ref> Maklumat daripada data veterinar mendapati bahawa prevalens bagi [[glaukoma]] ialah 5.44%, angka kedua tertinggi dalam kajian itu.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Gelatt|first1=Kirk Norman|last2=MacKay|first2=Edward O.|date=18 Februari 2004|title=Prevalence of the breed-related glaucomas in pure-bred dogs in North America|trans-title=Prevalens glaukoma berkaitan dengan baka pada anjing baka tulen di Amerika Utara|journal=Veterinary Ophthalmology|language=en|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|volume=7|issue=2|pages=97–111|doi=10.1111/j.1463-5224.2004.04006.x|issn=1463-5224|pmid=14982589|s2cid=46589186}}</ref> Anjing pemburu baset cenderung terhadap volvulus pendilatan gastrik.<ref>{{Kutip jurnal|last=Bell|first=Jerold S.|date=19 September 2014|title=Inherited and Predisposing Factors in the Development of Gastric Dilatation Volvulus in Dogs|trans-title=Faktor-faktor Terwaris dan Pendorong dalam Perkembangan Volvulus Pendilatan Gastrik pada Anjing|journal=Topics in Companion Animal Medicine|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=29|issue=3|pages=60–63|doi=10.1053/j.tcam.2014.09.002|issn=1946-9837|pmid=25496921|s2cid=31820259}}</ref> Sebuah kajian mendapati bahawa [[nisbah kemungkinan]]nya ialah 5.9.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Glickman|first1=Lawrence T.|last2=Glickman|first2=Nita W.|last3=Pérez|first3=Cynthia M.|last4=Schellenberg|first4=Diana B.|last5=Lantz|first5=Gary C.|date=1 Mei 1994|title=Analysis of risk factors for gastric dilatation and dilatation-volvulus in dogs|trans-title=Analisis faktor risiko untuk pendilatan gastrik dan volvulus pendilatan pada anjing|journal=Journal of the American Veterinary Medical Association|language=en|publisher=[[Persatuan Perubatan Veterinar Amerika]]|volume=204|issue=9|pages=1465–1471|doi=10.2460/javma.1994.204.09.1465|issn=1943-569X|pmid=8050972|s2cid=20494568|doi-access=free}}</ref> [[Trombastenia Glanzmann|Trombopati keturunan anjing pemburu baset]] ialah kecelaruan platelet terwaris secara autosom yang bercirikan kecacatan trombastenia dalam keabnormalan pengagregatan primer bagi peretrakan bekuan. Glikoprotein IIb-IIIa adalah cacat walaupun dapat dikesan.<ref>{{Kutip jurnal|last1=Mattson|first1=Joan C.|last2=Estry|first2=Douglas W.|last3=Bell|first3=Thomas Graham|last4=Patterson|first4=Wayne Robert|date=1 Oktober 1986|title=Defective contact activation of platelets from dogs with basset hound hereditary thrombopathy|trans-title=Pengaktifan sentuh cacat bagi platelet daripada anjing dengan trombopati keturunan anjing pemburu baset|journal=[[Thrombosis Research]]|language=en|publisher=[[Elsevier]]|volume=44|issue=1|pages=23–38|doi=10.1016/0049-3848(86)90177-5|issn=1879-2472|pmid=3787559|s2cid=36278557}}</ref> Anjing pemburu baset terdedah terhadap beberapa keadaan kulit: penyakit kulit alahan; [[intertrigo]]; [[dermatitis Malassezia|dermatitis ''Malassezia'']]; dan [[otitis]], [[kecacatan pengkeratinan|kecacatan pengkeratinan primer]].<ref>{{Kutip buku|editor1-last=Hnilica|editor1-first=Keith A.|editor2-last=Patterson|editor2-first=Adam P.|date=19 September 2016|title=Small Animal Dermatology: A Color Atlas and Therapeutic Guide|trans-title=Dermatologi Haiwan Kecil: Atlas Berwarna dan Panduan Terapi|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=t8E9jwEACAAJ}}|language=en|edition=ke-4|location=St. Louis, Missouri, Amerika Syarikat|publisher=[[Saunders (imprin)|Saunders]]|doi=10.1016/C2014-0-01191-4|isbn=9780323376518|oclc=1052802486}}</ref> Anjing pemburu baset ialah salah satu baka yang lebih lazim terjejas akibat [[glaukoma|glaukoma sudut terbuka primer]]. Suatu mutasi [[kedominanan genetik|resesif autosom]] bagi gen [[ADAMTS17]] bertanggungjawab atas keadaan ini pada baka ini.<ref>{{Kutip buku|last1=Oliver|first1=James Andrew Clive|last2=Mellersh|first2=Cathryn Suzanne|date=14 Disember 2020|editor1-last=Cooper|editor1-first=Barbara|editor2-last=Mullineaux|editor2-first=Elizabeth|editor3-last=Turner|editor3-first=Lynn|chapter=Genetics|trans-chapter=Genetik|title=BSAVA Textbook of Veterinary Nursing|trans-title=Buku Teks Kejururawatan Veterinar BSAVA|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=-JVszQEACAAJ}}|language=en|edition=ke-6|location=Gloucester, United Kingdom|publisher=British Small Animal Veterinary Association|page=131|isbn=9781910443392|oclc=1197697572}}</ref> ==Sejarah== ===Anjing pemburu Santo Hubert=== {{Lihat juga|Anjing pemburu bau}} Jenis baset berasal dari Perancis dan diturunkan daripada anjing pemburu abad ke-6 milik [[Hubert dari Liège|Santo Hubert]] dari Belgium, yang, melalui pembiakbakaan di Gereja Benediktus [[Saint-Hubert, Belgium|Saint-Hubert]], akhirnya menjadi anjing yang dikenali sebagai [[anjing pemburu darah#Anjing Santo Hubert|anjing pemburu Santo Hubert]] pada sekitar tahun 1000 Masihi. Anjing pemburu asli Santo Hubert diturunkan daripada anjing pemburu [[Lakonia]] ([[Sparta]]),<ref name="CampbellThornton">{{Kutip buku|last=Campbell Thornton|first=Kim|date=1 Mac 1998|title=Bloodhounds: A Complete Pet Owner's Manual|trans-title=Anjing Pemburu Darah: Panduan Lengkap Pemilik Haiwan Peliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=n43NwAEACAAJ}}|language=en|others=Diilustrasi oleh Michele Earle-Bridges.|location=Hauppauge, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[B.E.S. Publishing]]|isbn=9780764103421|oclc=38199758}}</ref> salah satu daripada empat kelompok anjing yang diperhatikan daripada perwakilan dan pemerihalan Yunani. Anjing-anjing pemburu bau ini diperihalkan sebagai anjing besar, perlahan, "bertungkai pendek, dan bermulut dalam" dengan kepala kecil, hidung lurus, telinga tegak, dan leher panjang, dan sama ada sawo matang dengan tanda-tanda putih atau hitam dengan dengan tanda-tanda sawo matang.<ref>{{Kutip web|url=https://penelope.uchicago.edu/~grout/encyclopaedia_romana/miscellanea/canes/canes.html|title=Dogs in Ancient Greece and Rome|trans-title=Anjing di Rom dan di Yunani Kuno|language=en|publisher=[[Universiti Chicago]]|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Anjing pemburu Lakonia, menurut reputasinya, tidak mengalah dalam penghiduan sehingga menemukan mangsanya. Ia kemudian sampai ke Kunstantiniyah dan dari situ berkembang ke Eropah.<ref name="CampbellThornton"/> ===Perancis=== [[Fail:ModeltheBasset.jpg|thumb|left|[[Torehan kayu]] tahun 1879 bagi anjing pemburu jenis baset pertama milik Everett Millais yang bernama Model, yang diimport dari Perancis pada tahun 1874]] Sebutan pertama bagi anjing "''basset''" muncul dalam ''La Venerie'', yang merupakan teks perburuan berilustrasi yang dikarang oleh Jacques du Fouilloux pada tahun 1585.<ref>{{Kutip majalah|title=Pure-bred Dogs|trans-title=Anjing Baka Tulen|magazine=American Kennel Gazette|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[American Kennel Club]]|date=1989|volume=106}}</ref><ref>{{Kutip buku|last=Isaac|first=Peter|date=1982|title=Which Pet?|trans-title=Haiwan Peliharaan Mana?|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=iUvINtBXhGwC}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=Jill Norman & Hobhouse|isbn=9780906908563|oclc=10965647}}</ref> Nama "''basset''" mempunyai asal usul pada kata bahasa Latin untuk "rendah", iaitu ''bassus'', dan akhiran pelemah bahasa Perancis ''-et''. Anjing dalam teks Fouilloux digunakan untuk memburu rubah dan bejar. Jenis baset dipercayai berasal sebagai [[#Kesihatan|mutasi]] dalam perinduk-perinduk anjing pemburu rusa [[Orang Norman|Norman]], yang merupakan salah satu keturunan anjing pemburu Santo Hubert. Pendahulu ini paling mungkin dibiakbakakan kembali ke dalam baka anjing pemburu Santo Hubert, antara anjing pemburu turunan lain Perancis. Sehingga [[Revolusi Perancis]] pada sekitar tahun 1789, [[pemburuan|perburuan]] [[ekuestrianisme|berkuda]] merupakan acara khusus para raja, keluarga besar bangsawan, dan para tuan tanah perdesaan, dan atas sebab ini, anjing bertungkai pendek sangat dihargai untuk perburuan secara berjalan. Anjing pemburu jenis baset menjadi popular semasa pemerintahan Maharaja [[Napoleon III dari Perancis|Napoleon III]] (memerintah 1852–1870). Pada tahun 1853, [[Emmanuel Frémiet]], "pemimpin pengukir haiwan pada zaman beliau", mempamerkan ukiran-ukiran gangsa bagi Anjing-anjing Pemburu Baset Maharaja Napoleon III di Salon Paris.<ref>{{Kutip buku|editor1-last=Janson|editor1-first=Horst Woldermar|editor2-last=Fusco|editor2-first=Peter|date=1980|title=The Romantics to Rodin|trans-title=Romantik untuk Rodin|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=fyMWAQAAIAAJ}}|language=en|location=Los Angeles, California, Amerika Syarikat|publisher=[[Muzium Seni Daerah Los Angeles|Muzium Seni Kaunti Los Angeles]]|page=272|isbn=9780875870915|oclc=5846663}}</ref> Sepuluh tahun kemudian pada tahun 1863 pada pameran anjing pertama yang diadakan di Paris, anjing pemburu baset menerima tumpuan antarabangsa.<ref>{{Kutip buku|last=Leighton|first=Robert|author-link=Robert Leighton (pengarang)|date=1907|title=The New Book of the Dog: A Comprehensive Natural History of British Dogs and Their Foreign Relatives, with Chapters on Law, Breeding Kennel Management, and Veterinary Treatment|trans-title=Buku Baharu tentang Anjing: Sejarah Semula Jadi Komprehensif tentang Anjing British dan Kerabat Asingnya, dengan Bab tentang Undang-undang, Pengurusan Kenel Pembiakbakaan, dan Perawatan Veterinar|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=IBLGk0uLbWAC}}|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Cassell (penerbit)|Cassell]]|oclc=608157750}}</ref> Pembiakbakaan terkawal bagi baset berbulu pendek bermula di Perancis pada tahun 1870. Daripada baset yang wujud, ''Comte'' Le Couteulx de Canteleu menetapkan jenis utilitarian dengan tungkai hadapan lurus yang dikenali sebagai anjing pemburu Artois, sementara En. Louis Lane mengembangkan jenis lebih menonjol, dengan tungkai hadapan bengkok, yang dikenali sebagai baset Normandie. Kedua-dua ini dibiakbakakan bersama-sama untuk menghasilkan [[baset Artois Normandie]] yang asli.<ref>{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/034g06-fr.pdf|title=Standard FCI N° 34 BASSET ARTESIEN NORMAND|trans-title=Piawaian FCI No. 34 Baset Artois Normandie|format=pdf|language=fr|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=29 Ogos 2023|access-date=26 Disember 2023}}</ref><ref>{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/034g06-en.pdf|title=FCI-Standard N° 34 BASSET ARTÉSIEN NORMAND (Norman Artesien Basset)|trans-title=Piawaian FCI No. 34 Baset Artois Normandie|format=pdf|language=en|translator-last=Davis|translator-first=Peggy|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=29 Ogos 2023|access-date=26 Disember 2023}}</ref> ===England=== [[Fail:Basset hound history.jpg|thumb|Seekor anjing pemburu jenis baset awal abad ke-20]] ''Basset hound'' Perancis diimport ke England sekurang-kurangnya seawal tahun 1870-an. Sementara sesetengah anjing ini pastinya baset Artois Normandie, menjelang tahun 1880-an, [[pembiakbakaan dalam#Pembiakbakaan titisan|pembiakbakaan titisan]] telah berbalik kepada jenis lebih berat yang berbeza. Everett Millais, yang dianggap sebagai bapa kepada ''basset hound'' moden, membiakbakakan seekor anjing jantan sedemikian, Nicholas, dengan seekor [[anjing pemburu darah]] betina yang bernama Inoculation melalui [[permanian beradas]] untuk menghasilkan baset lebih berat di England pada tahun 1890-an. Perinduknya disambut melalui [[bersalin secara pembedahan|pembedahan caesar]], dan anak-anak anjing yang terselamat diperhalus dengan baset-baset Perancis dan Inggeris.<ref>{{Kutip web|url=https://www.basset.net/index.php?page=the-early-history-of-the-basset-hound-in-england-1874-1921|title=The Early History of the Basset Hound in England, 1874-1921|trans-title=Sejarah Awal Anjing Pemburu Baset di England, 1874–1921|language=en|publisher=Basset Hounds Forum|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Piawaian baka pertama untuk anjing yang kini dikenali sebagai ''basset hound'' dibuat di Great Britain pada penghujung abad ke-19.<ref>{{Kutip web|url=https://www.bohemia-horrido.com/standardcomment.html|title=STANDARD OF THE BREED BASSETHOUND WITH COMMENTS BY IVA ČERNOHUBOVÁ|trans-title=PIAWAIAN BAKA ANJING PEMBURU BASET DENGAN ULASAN OLEH IVA ČERNOHUBOVÁ|language=en|publisher=Bohemia Horrido|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Piawaian ini dikemaskinikan pada tahun 2010.<ref>{{Kutip web|url=https://www.fci.be/Nomenclature/Standards/163g06-en.pdf|title=FCI-Standard N° 163 BASSET HOUND|trans-title=Piawaian FCI No. 163 Anjing Pemburu Baset|format=pdf|language=en|location=Thuin, Belgium|publisher=[[Persekutuan Kinologi Antarabangsa]]|date=27 Januari 2011|access-date=26 Disember 2023}}</ref> Satu-satunya ''basset hound'' yang memenangi Crufts ialah ''basset hound'' milik Antoinette's Hili, iaitu Ch. & Eng. Ch. Switherland Sensation At Haven. Ia juga menjadi anjing pertama dari Malta yang memenangi Best of Breed dalam Crufts, 2004.<ref>{{Kutip berita|title=Basset hound from Malta wins at Crufts|trans-title=Anjing pemburu baset dari Malta menangi Crufts|url=https://timesofmalta.com/article/basset-hound-from-malta-wins-at-crufts.127634|language=en|publisher=[[Times of Malta]]|date=15 Mac 2004|access-date=27 September 2025}}</ref> ==Perburuan dengan baset== [[Fail:Basset hound hunting rabbit in art.png|thumb|Ilustrasi tahun 1925 tentang seekor anjing pemburu baset yang memburu seekor arnab]] Anjing pemburu baset dibiakbakakan untuk perburuan dengan hidung berderia tajam dan tubuh rendah yang sesuai untuk perburuan buruan kecil secara berjalan. Satu keragaman ''basset hound'' yang dikembangkan hanya untuk perburuan oleh Kolonel Morrison dimasukkan ke dalam Masters of Basset Hounds Association pada tahun 1959 melalui lampiran ke dalam buku pembaka. Baka ini berlainan dengan tungkai lebih lurus dan lebih panjang dan telinga lebih pendek.<ref>{{Kutip buku|last=Lawson|first=Patrick|date=Oktober 1975|title=All About Dogs|trans-title=Semua tentang Anjing|language=en|location=London, United Kingdom|publisher=[[Orbis Publishing]]|isbn=9780856130335|oclc=16377820}}</ref> ==Dalam kebudayaan popular== * Pada 27 Februari 1928, majalah ''[[Time (majalah)|Time]]'' menonjolkan seekor anjing pemburu baset di kulit hadapannya. Cerita pendampingnya adalah tentang [[Pertunjukan Anjing Westminster Kennel Club]] tahunan ke-52 di [[Madison Square Garden (1925)|Madison Square Garden]] seolah-olah ditonton oleh anak anjing pemburu baset.<ref>{{Kutip web|url=https://content.time.com/time/covers/0,16641,19280227,00.html|url-status=live|title=Baby Basset Hound|trans-title=Bayi Anjing Pemburu Baset|language=en|publisher=[[Time (majalah)|Time]]|date=27 Februari 1928|archive-url=https://web.archive.org/web/20070428135556/http://www.time.com/time/covers/0,16641,19280227,00.html|archive-date=28 April 2007|access-date=11 Oktober 2025}}</ref> * Jenama [[Hush Puppies|Hush Puppy]], diasaskan pada tahun 1958, menggunakan seekor anjing pemburu baset bernama Jason sebagai logonya.<ref>{{Kutip web|url=http://www.arnold-family.net/www/john/jason/index.html|url-status=dead|title=Jason's Scrapbook|trans-title=Buku Skrap Jason|language=en|publisher=arnold-family.net|archive-url=https://web.archive.org/web/20060219144119/http://www.arnold-family.net/www/john/jason/index.html|archive-date=19 Februari 2006|access-date=11 Oktober 2025}}</ref> Dalam iklan-iklan televisyen susulan, banyak baset berlainan digunakan. * [[Elvis Presley]] secara masyhurnya menyanyikan "[[Hound Dog (lagu)|Hound Dog]]" kepada seekor anjing pemburu baset bernama Sherock yang tidak berminat dan memakai topi tinggi dalam ''[[The Steve Allen Show]]'' pada 1 Julai 1956. * Lerang komik gugusan, ''[[Fred Basset]]'', karya Alex Graham (dan sejak tahun 1991 karya Michael Martin dan Arran Keith), telah ditonjolkan berkali-kali dalam surat khabar sejak tahun 1963. * Ada seekor ''basset hound'' dalam siri filem ''[[Smokey and the Bandit]]''. Anjingnya, Fred, dipilih secara peribadi oleh pelakon utama, [[Burt Reynolds]], kerana ia enggan mematuhi perintah.<ref>{{Kutip web|url=https://www.imdb.com/title/tt0076729/|title=Smokey and the Bandit|language=en|publisher=[[IMDb]]|date=27 Mei 1977|access-date=11 Oktober 2025}}</ref> * [[Droopy]] ciptaan [[Tex Avery]] pertama kali muncul pada tahun 1943 dan mempunyai minisiri buku komik sendiri. * [[Barnyard Dawg]] daripada [[Looney Tunes]] ialah musuh ketat kepada [[Foghorn Leghorn]]. * Dalam filem Disney tahun 1970, ''[[The Aristocats]]'', Lafayette ialah seekor ''basset hound'' yang berpasangan dengan seekor ''bloodhound'' yang menyebabkan masalah di serata desa Perancis. * Dalam filem Disney tahun 1986, ''[[The Great Mouse Detective]]'', [[Sherlock Holmes]] mempunyai seekor anjing pemburu baset bernama Toby. * Filem anime, ''[[Ghost in the Shell 2: Innocence]]'' menampilkan anjing pemburu baset milik watak utama, iaitu Gabriel. * Morgan ialah seekor baset televisyen tahun 1950-an ialah Morgan yang kerap muncul dalam ''[[The Garry Moore Show]]'', [[The Jackie Gleason Show]]'', dan banyak lagi rancangan aneka ragam. Ia memainkan peranan anjing dari Pluto dalam ''[[Captain Video and His Video Rangers|Captain Video]]'' dan muncul dalam sebuah filem Dean Martin dan [[Jerry Lewis]]. Kemunculan terakhirnya adalah dalam ''[[Hallmark Hall of Fame]]'' pada tahun 1959.<ref>{{Kutip web|url=https://torontooldnews.wordpress.com/2019/12/09/mr-morgan/|title=Mr. Morgan|language=en|publisher=Old Toronto News|date=9 Disember 2019|access-date=11 Oktober 2025}}</ref> Ia mempunyai mainan plusy bermodelkan dirinya<ref>{{Kutip web|url=http://morganthebassethound.com/|url-status=dead|title=Morgan the Bassethound|trans-title=Morgan si Anjing Pemburu Baset|language=en|publisher=MorganTheBassethound.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20040407051334/http://morganthebassethound.com/|archive-date=7 April 2004|access-date=11 Oktober 2025}}</ref> dan muncul dalam sebuah rencana majalah ''[[Life (majalah)|Life]]''. * Dalam ''[[Columbo]]'', [[Columbo (watak)|Leftenan Columbo]], yang dimainkan oleh [[Peter Falk]], memiliki seekor ''basset hound'' bernama Dog. Peter pada mulanya mendapati bahawa idea itu terlalu bergimik, tetapi, selepas bertemu dengan baset itu, berkeputusan bahawa itu sesuai dipautkan dengan watak Columbo. Dua ekor anjing memainkan watak Dog sepanjang rancangan itu. * Dalam siri detektif Bruno, Chief of Police, karya [[Martin Walker (wartawan)|Martin Walker]], Bruno memiliki seekor ''basset hound'', iaitu Gigi. Apabila Gigi mati, Bruno dihadiahi seekor lagi ''basset hound'', iaitu Balzac. [[Fail:Harper Lee and The General Lee.jpg|thumb|Seekor anjing pemburu baset di hadapan ''General Lee'' daripada ''The Dukes of Hazzard'', di luar Cooter's Museum di [[Nashville]], Tennessee]] * Dalam novel dewasa muda, ''[[The Disreputable History of Frankie Landau-Banks]]'', anjing pemburu baset ialah maskot bagi [[gerakan rahsia]] di sekolah watak judulan.<ref>{{Kutip web|last=Lockhart|first=E.|url=https://www.enotes.com/topics/the-disreputable-history-of-frankie-landau-banks|title=The Disreputable History of Frankie Landau-Banks|language=en|publisher=[[eNotes]]|access-date=11 Oktober 2025}}</ref> * Dalam ''[[The Dukes of Hazzard]]'', [[Sheriff Rosco P. Coltrane]] memiliki seekor anjing pemburu baset bernama Flash mulai musim ketiga. Ayat penangkap paling terkenal Sheriff Rosco ialah "''Go get him, Flash!''" ("Tangkap dia, Flash!"). Flash selanjutnya mengabaikan syerif. * Seniman komik web haiwan peliharaan, Scott Kurtz, menampilkan seekor ''basset hound'' bernama Kirby dalam komik-komik beliau.<ref>{{Kutip buku|last=Kurtz|first=Scott|date=12 Julai 2025|title=Scratch & Sniff|trans-title=Garu dan Hidu|language=en}}</ref> ==Lihat juga== * [[Baset Artois Normandie]] * [[Baset biru Gascogne]] * [[Baset perang Bretagne]] * [[Baset grifon besar Vendée]] * [[Baset grifon kecil Vendée]] * [[Anjing pemburu darah]] ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|انجيڠ ڤمبورو باسيت, انجيڠ باسيت, باسيت, باسيت هاءون}}; {{lang-en|italic=yes|basset hound}}}} }} ==Rujukan== {{Kategori Commons|Basset Hound}} {{Senarai rujukan}} {{Anjing United Kingdom}} {{Hound}} [[Kategori:Baka anjing|Pemburu Baset, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Perancis|Pemburu Baset, Anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari England|Pemburu Baset, Anjing]] [[Kategori:Baka FCI|Pemburu Baset, Anjing]] [[Kategori:Anjing pemburu bau|Pemburu Baset, Anjing]] [[Kategori:Pemburuan dengan hound]] 2a4q3oxnkiyh6bhrwoxglxzs6ctbvw4 0 995326 6844649 6602897 2026-05-09T11:28:15Z ~2026-28153-52 398982 6844649 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Dinda Permata | background = solo_singer | birth_name = Adinda Permata Suci Nababan | birth_date = {{birth date and age|1992|04|17}} | birth_place = [[Medan]], [[Indonesia]] | origin = [[Indonesia]] | genre = {{Flatlist| * [[Muzik pop|Pop]] * [[R&B]] * [[Dangdut]] }} | occupation = Penyanyi | instruments = {{hlist|[[vokal]]}} | years_active = 2015–kini | associated_acts = | label = [[Nagaswara]] | website = }} '''Adinda Permata Suci Nababan''' (lahir 27 April 1992), lebih dikenali sebagai '''Dinda Permata''', ialah seorang penyanyi wanita Indonesia. Beliau terkenal di Malaysia sebagai salah seorang peserta ''[[Big Stage]]'' [[Big Stage (musim 2)|musim kedua]] di [[Astro Ria]].<ref>{{cite news|url=https://www.kapanlagi.com/dangdut/dinda-permata-mewakili-indonesia-sebagai-penyanyi-pendatang-baru-se-asia-di-malaysia-4c8fbb.html|title=Dinda Permata mewakili Indonesia sebagai penyanyi pendatang baru Se-Asia di Malaysia|author=Dhimas Nugraha|work=KapanLagi.com|language=id|date=14 August 2019|accessdate=13 January 2020}}</ref> ==Kerjaya== ===''Big Stage'' (musim 2)=== {{See also|Big Stage (musim 2)}} Dinda Permata mewakili Indonesia dalam ''Big Stage'' Musim ke-2 yang bersiaran [[Astro Ria]].<ref>{{cite news|url=http://www.astroawani.com/berita-hiburan/big-stage-buka-gelanggang-untuk-peserta-serantau-termasuk-bbnu-korea-selatan-214350|title=Big Stage buka gelanggang untuk peserta serantau, termasuk BBNU Korea Selatan|author=|work=[[Astro Awani]]|date=7 August 2019|accessdate=26 November 2019}}</ref> Beliau diumumkan sebagai peserta kedua yang akan tersingkir pada minggu ketiga. Bagaimanapun, wakil Brunei [[Aziz Harun]] menarik diri daripada ''Big Stage'' untuk melanjutkan pelajaran ke luar negara dan terselamat dan terus mara untuk minggu berikutnya.<ref>{{cite news|url=http://www.astroawani.com/berita-hiburan/big-stage-2019-gagal-kawal-emosi-dinda-permata-hampir-tersingkir-216481|title=Big Stage 2019: Gagal kawal emosi, Dinda Permata hampir tersingkir|author=|work=[[Astro Awani]]|date=2 September 2019|accessdate=26 November 2019}}</ref> {| class="sortable wikitable" style="text-align: center;" |+ Persembahan dan keputusan !Minggu !Tema !Lagu !Penyanyi asal !Keputusan |- ! Minggu 1 | '''Lagu Sendiri & Cover''' | "Tak Sanggup Lagi" | Dirinya sendiri | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! Minggu 2 | '''Hype Beat''' | "[[Temberang]]" | [[Ayda Jebat]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! Minggu 3 | '''Glocal Hits''' | "Terlalu Memuja" | [[Wany Hasrita]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! Minggu 4 | '''Duominasi''' | "Kamu Yang Ku Tunggu" (bersama Ayie Floor 88) | [[Afgan Syah Reza|Afgan Syahreza]] & [[Rossa]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! Minggu 5 | '''Cannot Brain''' | "Dhoom Machale" | [[Sunidhi Chauhan]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! rowspan="2"| Minggu 6 | '''Lagu Pilihan Siti Nurhaliza''' | "[[Anta Permana]]" | [[Siti Nurhaliza]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- | '''Battle Round''' | "[[Lagu Untukmu]]" (bersama [[Santesh]]) | [[Meet Uncle Hussain]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! rowspan="2" | Minggu 7 | '''Road To Final''' | "Secangkir Madu Merah" | [[Amelina]] & [[Sheeda]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- | '''Duet''' | "I Will Always Love You" (bersama Idayu) | [[Whitney Houston]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! Minggu 8 | '''Finale''' | "Ku Tak Bisa" | Dirinya sendiri | style="background-color: yellow; color: black;" width=15%|TEMPAT KELIMA |- |} ==Diskografi== ===Single=== * "Ga Segitunya Keleus" (2016) * "Tak Sanggup Lagi" (2018) * "Seseorang Dihatimu" (2018) * "Ku Tak Bisa" (2019) * "Takdir" (2019) * "Syarat Bahagia" (2019) * "Cewek Matic" (2019) * "Mengalah Untuk Menang" (2021) * "Hidayah" (2022) *"Biar Sendiri" (2023) ==Filemografi== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Peranan ! Catatan |- |2019 |[[Big Stage (musim 2)|''Big Stage'' 2]] |Dirinya sendiri |Rancangan TV realiti Malaysia |- |} ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== * {{Facebook|DindaPermata}} * {{Twitter|DindaPermata}} * {{Instagram|DindaPermata}} {{Big Stage}} [[Kategori:Kelahiran 1992]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Penyanyi wanita Indonesia]] [[Kategori:Orang dari Medan]] [[Kategori:Peserta Big Stage]] df25x8ookk8sivw0acfz6nnhqtk5zny 6844651 6844649 2026-05-09T11:28:40Z ~2026-28153-52 398982 6844651 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Dinda Permata | background = solo_singer | birth_name = Adinda Permata Suci Nababan | birth_date = {{birth date and age|1992|04|17}} | birth_place = [[Medan]], [[Indonesia]] | origin = [[Indonesia]] | genre = {{Flatlist| * [[Muzik pop|Pop]] * [[R&B]] * [[Dangdut]] }} | occupation = Penyanyi | instruments = {{hlist|[[vokal]]}} | years_active = 2015–kini | associated_acts = | label = [[Nagaswara]] | website = }} '''Adinda Permata Suci Nababan''' (lahir 17 April 1992), lebih dikenali sebagai '''Dinda Permata''', ialah seorang penyanyi wanita Indonesia. Beliau terkenal di Malaysia sebagai salah seorang peserta ''[[Big Stage]]'' [[Big Stage (musim 2)|musim kedua]] di [[Astro Ria]].<ref>{{cite news|url=https://www.kapanlagi.com/dangdut/dinda-permata-mewakili-indonesia-sebagai-penyanyi-pendatang-baru-se-asia-di-malaysia-4c8fbb.html|title=Dinda Permata mewakili Indonesia sebagai penyanyi pendatang baru Se-Asia di Malaysia|author=Dhimas Nugraha|work=KapanLagi.com|language=id|date=14 August 2019|accessdate=13 January 2020}}</ref> ==Kerjaya== ===''Big Stage'' (musim 2)=== {{See also|Big Stage (musim 2)}} Dinda Permata mewakili Indonesia dalam ''Big Stage'' Musim ke-2 yang bersiaran [[Astro Ria]].<ref>{{cite news|url=http://www.astroawani.com/berita-hiburan/big-stage-buka-gelanggang-untuk-peserta-serantau-termasuk-bbnu-korea-selatan-214350|title=Big Stage buka gelanggang untuk peserta serantau, termasuk BBNU Korea Selatan|author=|work=[[Astro Awani]]|date=7 August 2019|accessdate=26 November 2019}}</ref> Beliau diumumkan sebagai peserta kedua yang akan tersingkir pada minggu ketiga. Bagaimanapun, wakil Brunei [[Aziz Harun]] menarik diri daripada ''Big Stage'' untuk melanjutkan pelajaran ke luar negara dan terselamat dan terus mara untuk minggu berikutnya.<ref>{{cite news|url=http://www.astroawani.com/berita-hiburan/big-stage-2019-gagal-kawal-emosi-dinda-permata-hampir-tersingkir-216481|title=Big Stage 2019: Gagal kawal emosi, Dinda Permata hampir tersingkir|author=|work=[[Astro Awani]]|date=2 September 2019|accessdate=26 November 2019}}</ref> {| class="sortable wikitable" style="text-align: center;" |+ Persembahan dan keputusan !Minggu !Tema !Lagu !Penyanyi asal !Keputusan |- ! Minggu 1 | '''Lagu Sendiri & Cover''' | "Tak Sanggup Lagi" | Dirinya sendiri | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! Minggu 2 | '''Hype Beat''' | "[[Temberang]]" | [[Ayda Jebat]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! Minggu 3 | '''Glocal Hits''' | "Terlalu Memuja" | [[Wany Hasrita]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! Minggu 4 | '''Duominasi''' | "Kamu Yang Ku Tunggu" (bersama Ayie Floor 88) | [[Afgan Syah Reza|Afgan Syahreza]] & [[Rossa]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! Minggu 5 | '''Cannot Brain''' | "Dhoom Machale" | [[Sunidhi Chauhan]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! rowspan="2"| Minggu 6 | '''Lagu Pilihan Siti Nurhaliza''' | "[[Anta Permana]]" | [[Siti Nurhaliza]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- | '''Battle Round''' | "[[Lagu Untukmu]]" (bersama [[Santesh]]) | [[Meet Uncle Hussain]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! rowspan="2" | Minggu 7 | '''Road To Final''' | "Secangkir Madu Merah" | [[Amelina]] & [[Sheeda]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- | '''Duet''' | "I Will Always Love You" (bersama Idayu) | [[Whitney Houston]] | style="background-color: #339900; color: #ffffff;" width=15%|SELAMAT |- ! Minggu 8 | '''Finale''' | "Ku Tak Bisa" | Dirinya sendiri | style="background-color: yellow; color: black;" width=15%|TEMPAT KELIMA |- |} ==Diskografi== ===Single=== * "Ga Segitunya Keleus" (2016) * "Tak Sanggup Lagi" (2018) * "Seseorang Dihatimu" (2018) * "Ku Tak Bisa" (2019) * "Takdir" (2019) * "Syarat Bahagia" (2019) * "Cewek Matic" (2019) * "Mengalah Untuk Menang" (2021) * "Hidayah" (2022) *"Biar Sendiri" (2023) ==Filemografi== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Peranan ! Catatan |- |2019 |[[Big Stage (musim 2)|''Big Stage'' 2]] |Dirinya sendiri |Rancangan TV realiti Malaysia |- |} ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== * {{Facebook|DindaPermata}} * {{Twitter|DindaPermata}} * {{Instagram|DindaPermata}} {{Big Stage}} [[Kategori:Kelahiran 1992]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Penyanyi wanita Indonesia]] [[Kategori:Orang dari Medan]] [[Kategori:Peserta Big Stage]] lrtuyer9z6p66gs8b9tuuaz9nptihso 0 997763 6844296 6815351 2026-05-08T16:20:30Z PSC2000 359232 6844296 wikitext text/x-wiki '''Global Station Sdn. Bhd.''' ialah sebuah syarikat penerbitan Malaysia, mengkhususkan dalam penerbitan dan pengedaran rancangan televisyen cereka dan bukan cereka. ==Sejarah== Global Station Sdn. Bhd. diasaskan pada 2000 oleh [[Zaitun Mohd Jiwa]] yang berkhidmat sebagai penerbit, selepas beliau meninggalkan [[Filem Negara Malaysia]]. Ia diiktiraf sebagai pemain utama dalam penerbitan dan pengedaran televisyen di Malaysia. Syarikat ini juga telah memulakan usaha perniagaan serantau dan antarabangsa sebagai organisasi yang pelbagai dan berdaya saing. Ini terutamanya termasuk penerbitan dan pengedaran rancangan TV berkualiti tinggi dan bahan siaran lain. ==Filemografi== {{expand list}} ===Televisyen=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Pengarah ! Dibintangi ! Saluran TV |- | 2005 ! ''Cinta Tsunami'' | rowspan="2"| [[Fauziah Ahmad Daud]] | [[Bront Palarae]], Ying Julatek, Ary Malik | [[TV3]] |- | 2005-2006 ! ''[[Bukan Yang Pertama (Drama)|Bukan Yang Pertama]]'' | [[Elly Mazlein]], [[Haeriyanto Hassan]] | [[TV2]] |- | 2006 ! ''[[Seputeh Qaseh Ramadan]]'' | [[Shahrulezad Mohameddin]] | [[Eja]], [[Arash Mohamad]], [[Ifa Raziah]], [[Fahrin Ahmad]], [[Maimon Mutalib]] | rowspan="3"|[[TV3]] |- | 2007 ! ''[[Spa Q]]'' | Zulkifli R. Shad | [[Norish Karman]], [[Azizah Mahzan]], [[Intan Azura]], [[Elly Mazlein]], [[Betty Banafe]], [[Nisha Dirr]] |- | 2008 ! ''[[Spa Q 2]]'' | {{Plainlist| * [[Feroz Kader]] * [[Heykal Hanifah]] * Redza Fahmy }} | [[Norish Karman]], [[Azizah Mahzan]], [[Jasmin Hamid]], [[Fouziah Gous]], [[Zizie Ezette]] |- | 2009 ! ''Cinta Gila'' | Amie Maziah Abd Rahman | [[Rita Rudaini]], [[Aaron Aziz]], [[Aida Aris]], [[Zed Zaidi]] | [[Astro Prima]] |- | rowspan="4"|2010 ! ''Roh Naterah'' | [[Raja Ahmad Alauddin|Allahyarham Raja Ahmad Alauddin]] | [[Nadia Mustafar]], [[Elfira Loy]], [[Wan Nor Azlin]], Ramli Salleh, [[Nisha Dirr]] | [[TV2]] |- ! ''Spa Qistina'' | Zulkifli R. Shad | [[Nanu Baharudin]], [[Azizah Mahzan]], [[Fasha Sandha]], [[Farahdhiya]], [[Tiz Zaqyah]] | [[Astro Box Office]] |- ! ''[[Noktah Erna]]'' | [[Heykal Hanifah]] | [[Rita Rudaini]], [[Awal Ashaari]], [[Julia Ziegler]], [[Aqasha]] | rowspan="2"|[[TV3]] |- ! ''[[Ahmad Durrah]]'' | [[Raja Ahmad Alauddin|Allahyarham Raja Ahmad Alauddin]] | [[Rusdi Ramli]], [[Nabila Huda]], [[Eja]] |- | rowspan="3"|2011 ! ''Pengantin Untuk Dijual'' | rowspan="2"|[[Feroz Kader]] | [[Rita Rudaini]], [[Aqasha]], [[Fahrin Ahmad]] | [[Astro Box Office]] |- ! ''[[Suria Di Cordoba]]'' | [[Sari Yanti]], [[Adi Putra]], [[Fahrin Ahmad]] | [[Astro Prima]] |- ! ''[[Dia Bukan Maryam]]'' | [[Eirma Fatima]] | [[Eja]], [[Lisdawati]], [[Fahrin Ahmad]], [[Rusdi Ramli]] | [[TV9]] |- | rowspan="6"|2012 ! ''[[Pelangi Kasih]]'' | [[Feroz Kader]] | [[Beto Kusyairy]], [[Nabila Huda]], [[Puteri Sarah Liyana]], [[Johan As'ari]] | rowspan="4"|[[TV3]] |- ! ''[[Gemersik Kalbu]]'' | [[Heykal Hanifah]] | [[Ayu Raudhah]], [[Aqasha]] |- ! ''[[Dejavu di Kinabalu]]'' | [[Eirma Fatima]] | [[Tiz Zaqyah]], [[Aqasha]], [[Nazim Othman]], [[Aishah Ilias]] |- ! ''[[Dan Bila Esok]]'' | rowspan="2"|Fairuz Loy | [[Rita Rudaini]], [[Zamarul Hisham]], [[Lia Natalia]] |- ! ''[[Duri (drama)|Duri]]'' | [[Shera Aiyob]], [[Afiq Muiz]], [[Izzue Islam]], [[Marissa Yasmin]] | [[Astro Prima]] |- ! ''[[Adam & Hawa (drama)|Adam & Hawa]]'' | rowspan=2|[[Feroz Kader]] | [[Aaron Aziz]], [[Nadiya Nisaa]], [[Anzalna Nasir]] | rowspan="2"|[[Astro Mustika HD]] |- | rowspan="4"|2013 ! ''[[Sehangat Asmara (drama)|Sehangat Asmara]]'' | [[Adi Putra]], [[Rita Rudaini]] |- ! ''[[Kalau Bukan Aku]]'' | Emi Suffian | [[Syatilla Melvin]], [[Erry Putra]] | [[TV3]] |- ! ''[[Hanya Dengan Bismillah]]'' | [[Raja Ahmad Alauddin|Allahyarham Raja Ahmad Alauddin]] | [[Marissa Yasmin]], [[Afiq Muiz]], [[Sahronizam Noor]] | [[TV1]] |- ! ''[[Dahlia (drama)|Dahlia]]'' | [[Pali Yahya]] | [[Dira Abu Zahar]], [[Hans Isaac]], [[Raja Ilya]], [[Faizal Hussein]] | [[Astro Mustika HD]] |- | rowspan="2"|2013-2014 ! ''[[Ku Cinta Kau Seorang]]'' | Keoi Hj Khalid | [[Amyra Rosli]], [[Remy Ishak]] | [[TV3]] |- ! ''[[Projek Memikat Suami]]'' | Emi Suffian | [[Aiman Hakim Ridza]], [[Emma Maembong]] | [[Astro Ria]] |- | rowspan="4"|2014 ! ''[[Kusinero Cinta]]'' | [[Feroz Kader]] | [[Jericho Rosales]], [[Aaron Aziz]], [[Tiz Zaqyah]] | [[Astro Mustika HD]] |- ! ''[[Aku Isterinya]]'' | Fairuz Loy | [[Anzalna Nasir]], [[Izzue Islam]] | [[TV3]] |- ! ''[[Suamiku Encik Sotong]]'' | MP Roslin Mohd. Sharif | [[Sharnaaz Ahmad]], [[Amyra Rosli]] | [[Astro Ria]] |- ! ''[[Tentang Hati]]'' | [[Feroz Kader]] | [[Fasha Sandha]], [[Aaron Aziz]], [[Anzalna Nasir]], [[Rusdi Ramli]] | [[TV2]] |- | rowspan="5"|2015 ! ''[[Cik Bunga dan Encik Sombong (drama)|Cik Bunga dan Encik Sombong]]'' | Keoi Hj. Khalid | [[Amar Baharin]], [[Amyra Rosli]] | rowspan=2|[[Astro Prima]] |- ! ''[[Memori Cinta Suraya]]''<ref>Ramlah Zainal (2 Mac 2016). [https://www.hmetro.com.my/node/119546 Memori Cinta Suraya lakar sejarah] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181221041332/https://www.hmetro.com.my/node/119546 |date=2018-12-21 }} ''[[Harian Metro]]''. Dicapai pada 18 Februari 2016.</ref> | [[Feroz Kader]] | [[Anzalna Nasir]], [[Hisyam Hamid]] |- ! ''[[Ayuni Safira]]'' | Keoi Hj. Khalid | [[Siti Saleha]], [[Aqasha]], [[Maria Farida]] | [[TV9]] |- ! ''Dalam Iradatmu'' | MP Roslin Mohd. Sharif | [[Zahiril Adzim]], [[Shera Aiyob]] | [[TV Alhijrah]] |- ! ''[[Mencintaimu (drama)|Mencintaimu]]'' | [[Raja Ahmad Alauddin|Allahyarham Raja Ahmad Alauddin]] | [[Sharnaaz Ahmad]], [[Zahirah MacWilson]], [[Niezam Zaidi]], Sarah Anne | [[TV3]] |- | rowspan="8"|2016 ! ''[[Uda & Dara (drama)|Uda & Dara]]'' | {{Plainlist| * Ejump Mohd. * [[Feroz Kader]] }} | [[Zul Ariffin]], [[Siti Saleha]] | [[Astro Prima]] |- ! ''[[Aku Bukan Bimbo]]'' | Muhammad Riza Baharudin | [[Shaheizy Sam]], [[Nadiya Nisaa]], [[Zahiril Adzim]] | [[Astro Ria]] |- ! ''[[Tentang Hati 2]]'' | MP Roslin Mohd. Sharif | [[Fasha Sandha]], [[Aaron Aziz]], [[Sherry Ibrahim]], [[Rusdi Ramli]] | [[TV2]] |- ! ''[[Akadku Yang Terakhir]]'' | Amie Maziah Abd Rahman | [[Amar Baharin]], [[Tiz Zaqyah]] | rowspan=3|[[Astro Prima]] |- ! ''[[Cinta 11 Syarat]]'' | Keoi Hj. Khalid | [[Aqasha]], [[Bella Dally]] |- ! ''[[Lara Aishah]]''<ref>Roslen Fadzil (28 Oktober 2016). [https://www.hmetro.com.my/node/177655 Global Station adaptasi drama popular Itali] ''[[Harian Metro]]''. Dicapai pada 26 Februari 2017.</ref> | Muhammad Riza Baharudin | [[Fasha Sandha]], [[Nazim Othman]], [[Dian P. Ramlee]] |- ! ''[[Abang Bomba I Love You]]'' | MP Roslin Mohd. Sharif | [[Hisyam Hamid]], [[Amira Othman]], [[Nadya Syahera]], [[Jaslin Puasa]] | rowspan=2|[[Astro Ria]] |- ! ''[[Isteri Tuan Ihsan]]'' | [[Raja Ahmad Alauddin|Allahyarham Raja Ahmad Alauddin]] | [[Aaron Aziz]], [[Amyra Rosli]], [[Ruzana Ibrahim]] |- | rowspan=5|2017 ! ''[[Papa Ricky]]'' | Harris Fadzillah | [[Fadlan Hazim]], Qistina Raisah, [[Farah Nabilah]], [[Siti Elizad]], [[Anne Abdullah]] | rowspan=3|[[Astro Prima]] |- ! ''[[Arluna]]'' | Emi Suffian | [[Anzalna Nasir]], [[Saharul Ridzwan]], [[Adeline Tsen]] |- ! ''[[Dendam Aurora]]'' | {{plainlist| *[[Feroz Kader]] *Muhammad Riza Baharudin }} | [[Nabila Huda]], [[Ungku Ismail Aziz]], [[Anzalna Nasir]], [[Shah Iskandar]] |- ! ''[[Black Belt Kaler Pink]]'' | Muhammad Riza Baharudin | [[Farali Khan]], [[Aaron Aziz]], [[Kamal Adli]] | [[Astro Warna]] |- ! ''[[Awak Suka Saya Tak]]'' | [[Raja Ahmad Alauddin|Allahyarham Raja Ahmad Alauddin]] | [[Emma Maembong]], [[Alvin Chong]] | rowspan=2|[[Astro Ria]] |- | rowspan=5|2018 ! ''[[Mr. Grey]]'' | Muhammad Riza Baharudin | [[Fendy Bakry]], [[Eyra Hazali]], [[Gambit Saifullah]], [[Shah Iskandar]] |- ! ''[[Cinta Tiada Ganti]]''<ref>(12 Julai 2018). [https://www.hmetro.com.my/rap/2018/07/357393/cubaan-cetus-fenomena Cubaan cetus fenomena] ''[[Harian Metro]]''. Diperoleh pada 27 Julai 2018.</ref> | [[Feroz Kader]] | [[Aedy Ashraf]], [[Nelydia Senrose]], [[Hafidz Roshdi]], [[Atikah Suhaime]] | [[Astro Prima]] |- ! ''Mr. London Ms. Langkawi'' | Nizam Zakaria | [[Zul Ariffin]], [[Izara Aishah]], [[Amar Baharin]], [[Zahirah MacWilson]] | [[Astro Warna]] |- ! ''[[Alamatnya Cinta]]'' | {{ubl|[[Bernard Chauly]]|Farid Ramlee|[[Feroz Kader]]}} | [[Hisyam Hamid]], [[Hannah Delisha]] | rowspan=2|[[Astro Ria]] |- ! ''[[Kan Kukejar Cinta Kamu]]'' | rowspan=2|[[Yusry Abdul Halim]] | [[Fendy Bakry]], [[Amyra Rosli]] |- | rowspan="4"|2019 ! ''Imaan'' | [[Nora Danish]], [[Remy Ishak]] | [[Astro Oasis]] |- ! ''[[Aku Yang Kau Tinggalkan]]'' | Azri Izhar | [[Siti Elizad]], [[Ungku Ismail Aziz | [[TV1]] |- ! ''[[Kerana Dia Manusia Biasa]]'' | [[Idora Abdul Rahman]] | [[Shukri Yahaya]], [[Emma Maembong]] | [[TV3]] |- ! ''[[Cemburu Seorang Perempuan]]'' | [[Eyra Rahman]] | [[Amar Baharin]], [[Amyra Rosli]], [[Emma Maembong]] | [[Astro Ria]] |- | rowspan=4|2020 ! ''[[Dua Takdir Cinta]]'' | {{Plainlist| * Muhammad Riza Baharudin * Azri Izhar }} | [[Fasha Sandha]], [[Azar Azmi]], [[Faizal Hussein]], [[Zamarul Hisham]], [[Fendy Bakry]] | [[Astro Prima]] |- ! ''[[Bukan Kahwin Paksa]]'' | [[Idora Abdul Rahman]] | [[Kamal Adli]], [[Hannah Delisha]] | [[TV3]] |- ! ''[[Biar Mereka Cemburu]]'' | MP Roslin Mohd. Sharif | [[Aiman Hakim Ridza]], [[Nabila Razali]] | [[Astro Ria]] |- ! ''[[Sang Pewaris]]'' | [[Eyra Rahman]] | [[Ben Amir]], [[Amyra Rosli]] | [[TV3]] |- | rowspan=5|2021 ! ''[[Hati Yang Dikhianati]]''<ref>"[https://www.kosmo.com.my/2022/03/15/hati-yang-dikhianati-pecah-rekod/ Hati Yang Dikhianati pecah rekod]." [[Kosmo!|Kosmo Harian]]. Dicapai 15 Mac 2022.</ref> | {{Plainlist| * Muhammad '''Riza Baharudin''' * [[Bade Hj. Azmi]] * [[Khalid Nadzri]] * MP Roslin Mohd. Sharif }} | [[Amar Baharin]], [[Isyariana Che Azmi|Isyariana]] | [[Astro Prima]] |- ! ''[[Ahli Bapak Bapak Club]]'' | Tam Suhaimi | [[Aiman Hakim Ridza]], [[Luqman Hafidz]], Steve Yap | [[Astro Ria]] |- ! ''[[Ayat-Ayat Halal]]'' | MP Roslin Mohd. Sharif | [[Nadiya Nisaa]], [[Amar Baharin]] | [[TV2]] |- ! ''[[Suara Hati (drama)|Suara Hati]]'' | Emi Suffian | [[Syafiq Kyle]], [[Hanna Aqeela]] | [[Astro Prima]] |- ! ''[[Shah Alam 40000]]'' | {{Plainlist| * Reen Emran * MP Roslin Mohd. Sharif * Nizam Zakaria * Bahri Uma Bajuri * [[Isma Yusoof]] }} | [[Umie Aida]], [[Rita Rudaini]], [[Anna Jobling]] | [[TV3]] |- | rowspan=9|2022 ! ''[[Suamiku Lelaki Pendosa]]'' | [[Eyra Rahman]] | [[Aaron Aziz]], [[Sophia Albarakbah]] | [[TV3]] |- ! ''[[Ulya & Dini]]'' | [[Tam Suhaimi]] | [[Hun Haqeem]], [[Shaza Bae]] | [[Astro Ria]] |- ! ''[[Bila Hati Memilih Dia]]'' | Bahri Uma Bajuri | [[Aedy Ashraf]], [[Eyka Farhana]] | [[TV3]] |- ! ''Jiwa Wanita'' | [[Eyra Rahman]] | | [[TV9]] |- ! ''[[Aku Pilih Bahagia]]'' | [[Bade Hj. Azmi]] | [[Emma Maembong]], [[Alvin Chong]], [[Fizz Fairuz]], [[Bella Dally]] | [[TV1]] |- ! ''[[Bisik Bisik Gelora|Bisik - Bisik Gelora]]'' | Muhammad Riza Baharudin | [[Redza Rosli]], [[Raysha Rizrose]], [[Gambit Saifullah]], [[Afifah Nasir]] | [[TV3]] |- ! ''[[Luka Di Hati Diya]]'' | [[Eyra Rahman]] | [[Isyariana Che Azmi|Isyariana]], [[Niezam Zaidi]] | [[TV1]] |- ! ''[[Terima Kasih Cinta]]'' | rowspan=2|Azri Izhar | [[Anna Jobling]], [[Amar Baharin]], [[Rita Nadira]] | rowspan=4|[[TV3]] |- ! ''[[Kerana Cinta Itu Ada]]'' | [[Nabila Razali]], [[Aedy Ashraf]], [[Puteri Khareeza]], [[Alvin Chong]] |- | rowspan=4|2023 ! ''[[Bukan Puteri Lindungan Bulan]]'' | [[Pali Yahya]] | [[Janna Nick]], [[Hisyam Hamid]], [[Amar Baharin]], [[Niena Baharun]], [[Afifah Nasir]] |- ! ''[[Luruhnya Bunga Cinta]]'' | Muhammad Riza Baharudin | [[Redza Rosli]], [[Tracie Sinidol]], [[Nabila Razali]], [[Aniq Durar]], Bella Hanna, Auni Yusri |- ! ''[[I Love You, Stupid]]'' | rowspan=2|[[Eyra Rahman]] | [[MK K-Clique]], [[Ezzanie Jasny]] | [[Viu]] |- ! ''[[Syurga Itu Bukan Mudah]]'' | [[Amir Ahnaf]], [[Anna Jobling]], [[Alya Iman]], [[Fadhli Masoot]], [[Dynas Mokhtar]] | [[Astro Ria]] |- | rowspan=10|2024 ! ''[[Jendela Hati]]'' | MP Roslin Mohd. Sharif | [[Anna Jobling]], [[MK K-Clique]], [[Hanna Aqeela]] | [[Viu]] |- ! ''[[Iskandar Chempaka]]'' | Azri Izhar | [[Muaz Zabir]], [[Harissa Adlynn]], [[Nabil Aqil]], [[Chacha Maembong]], [[Alvin Chong]], [[Raja Azura]] | rowspan=2|[[TV3]] |- ! ''[[Aku Bukan Ustazah]]'' | [[Idora Abdul Rahman]] | [[Erysha Emyra]], [[MK K-Clique]], [[Zahiril Adzim]] |- ! ''[[Anggun Mikayla]]'' | [[Eyra Rahman]] | [[Alya Iman]], [[Nabil Aqil]] | rowspan=2|[[Viu]] |- ! ''[[Bawah Payung Awan]]'' | Azri Izhar | [[Nabila Razali]], [[Ben Amir]], [[Nelissa Nizam]] |- ! ''[[Dan Mimpi Pun Berguguran]]'' | [[Bade Hj. Azmi]] | [[Daniella Sya]], [[Nazim Othman]], [[Muaz Zabir]] | [[Astro Ria]] |- ! ''[[Salju Rindu Di Bumi Auckland]]'' | Muhammad Riza Baharudin | [[Keith Foo]], [[Riena Diana]], [[Nabil Aqil]], [[Emelda Rosemila]], [[Husna Mustaffa]] | [[Tonton]] |- ! ''[[Di Hatiku Ada Kamu]]'' | Azri Izhar | [[Redza Rosli]], [[Hannah Delisha]] | [[Viu]] |- ! ''[[Andai Tiada Dia]]'' | rowspan=2|Muhammad Riza Baharudin | [[Ummi Nazeera]], [[Hisyam Hamid]], [[Mimi Lana]], [[Alicia Amin]], [[Zahiril Adzim]] | [[Astro Ria]] |- ! ''[[Luruhnya Bunga Cinta (musim 2)|Luruhnya Bunga Cinta 2]]'' | [[Redza Rosli]], [[Tracie Sinidol]], [[Nabila Razali]], [[Aniq Durar]], Bella Hanna, Auni Yusri | [[TV3]] |- | rowspan=9|2025 ! ''[[Aku Bukan Ustazah (musim 2)|Aku Bukan Ustazah 2]]'' | [[Idora Abdul Rahman]] | [[Erysha Emyra]], [[MK K-Clique]], [[Zahiril Adzim]] | [[TV3]] |- ! ''[[Si Bakhil Dengan Bunganya]]'' | Hadith Omar | [[Yusuf Bahrin]], [[Alya Iman]] | [[Astro Ria]] |- ! ''[[Pabila Dia Tersenyum]]'' | [[Feroz Kader]] | [[Amir Ahnaf]], [[Alya Iman]], [[Adam Lee]] | rowspan=6|[[Viu]] |- ! ''[[Lambaian Huda]]'' | Azri Izhar | [[Hisyam Hamid]], [[Siti Hariesa]], [[Elvina Chua]] |- ! ''[[Mitos Cinta Akira]]'' | Nizam Zakaria | [[Arabella Ellen]], [[Muaz Zabir]], Areef Amran |- ! ''[[Seadanya Kita]]'' | [[Feroz Kader]] | [[Mierul Aiman]], [[Emma Maembong]] |- ! ''[[Satu, Dua...Dia?]]'' | [[Yusry Abdul Halim]] | [[Erysha Emyra]], [[Ariel Fesol]], [[Rizal Rasid]], Afiq Hamidon, Zarif Ghazzi |- ! ''[[Saat Aku Tahu]]'' | rowspan=2|Muhammad Riza Baharudin | [[Anna Jobling]], [[Hisyam Hamid]], [[Ummi Nazeera]] |- ! ''[[Jika Itu Salahku]]'' | [[Sophia Albarakbah]], [[Alvin Chong]] | [[TV3]] |- | rowspan=4|2026 ! ''[[Pak Su Ammara]]'' | Azri Izhar | [[Ummi Nazeera]], [[Que Haidar]], [[Syazwan Zulkifly]], Zaleha Iman Zainal | [[Astro Ria]] |- ! ''[[Susuk Rupawan]]'' | Amor Rizan | [[Cahaya Nilam]], [[Adam Lee]], Darien Aeldra | [[TV3]] |- ! ''[[Sesaat Lebih]]'' | rowspan=2|Muhammad Riza Baharudin | [[Nabila Razali]], [[Alvin Chong]], [[Haziq Hussni]] | rowspan=6|[[Viu]] |- ! ''[[Aku Pilih Pelangi]]'' | [[Zahiril Adzim]], [[Mira Filzah]], [[Noki K-Clique]] |- |} ===Filem=== * ''[[Manisnya Cinta Di Cappadoccia]]'' (2014) * ''[[Suamiku, Encik Perfect 10]]'' (2015)<ref>{{cite web|url=http://www.bharian.com.my/node/28690|title=Lisa Surihani, Aaron Aziz kembali dengan Suamiku, Encik Perfect 10!|author=Zaidi Mohamad|publisher=[[Berita Harian]]|date=12 Januari 2015|access-date=9 Mac 2015}}</ref> * ''[[Kau Yang Satu]]'' (2017) * ''[[Dekatnya Cinta]]'' (2021) * ''[[Padu]]'' (2024) ===Telefilem=== * ''Anugerah Dendam Yang Terindah'' (2013) * ''Bayangan Rindu'' (2013) * ''Isteriku Bukan Tukang Masak'' (2015) * ''Jodoh Hak Milik Allah'' (2018) * ''Dania'' (2022) * ''Overnight Wali'' (2024) ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== * {{Facebook|GlobalStation}} * {{Twitter|GlobalStation}} [[Kategori:Syarikat media Malaysia]] [[Kategori:Syarikat penerbitan televisyen Malaysia]] [[Kategori:Syarikat penerbitan filem Malaysia]] [[Kategori:Syarikat yang ditubuhkan pada 2000]] tjivmp4dixt81l1pkisukiiypw32z9y 0 998125 6844182 6826315 2026-05-08T12:54:30Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Ahli Dewan Rakyat */ 6844182 wikitext text/x-wiki {{Pp-semi|small=yes}} {{Kotak info parti politik | nama = Perikatan Nasional | nama_asli = ڤريكتن ناسيونل | bahasa_nama_asli = "'''PERIKATAN'''"<ref>[https://www.malaymail.com/news/malaysia/2025/04/25/dream-on-zahid-tells-perikatan-over-proposal-to-form-perak-government-with-umno/174470 "PERIKATAN on proposal to form perak government with UMNO"]</ref> | subpengepala = | logo = Logo_Perikatan_Nasional.svg | alt_logo = | tegakan_logo = | saiz_logo = 190px | kapsyen = | kod_warna = #003152 | bahasa1 = | nama_bahasa1 = | bahasa2 = | nama_bahasa2 = | bahasa3 = | nama_bahasa3 = | bahasa4 = | nama_bahasa4 = | singkatan = '''PN''' <br> '''PERIKATAN'''<ref>[https://www.malaymail.com/news/malaysia/2025/04/25/dream-on-zahid-tells-perikatan-over-proposal-to-form-perak-government-with-umno/174470 "PERIKATAN on proposal to form perak government with UMNO"]</ref> | presiden = | pengerusi = [[Ahmad Samsuri Mokhtar]] | general_secretary = [[Takiyuddin Hassan]] | setiausaha_pertama = | presidium = | jawatankuasa_tetap = | setiausaha = | spokesperson = [[Annuar Musa]] | gelaran_pemimpin1 = Timbalan Pengerusi | nama_pemimpin1 = [[Muhyiddin Yassin]]<br/>[[Dominic Lau Hoe Chai]]<br/>[[Punithan Paramsiven]]<br/>[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] | gelaran_pemimpin2 = Bendahari Agung | nama_pemimpin2 = [[Muhammad Sanusi Md Nor]] | gelaran_pemimpin3 = Ketua Wanita | nama_pemimpin3 = [[Nolee Ashilin Mohammed Radzi]] | gelaran_pemimpin4 = Ketua Pemuda | nama_pemimpin4 = [[Afnan Hamimi Taib Azamudden]] | gelaran_pemimpin5 = Ketua Pengarah Pilihan Raya | nama_pemimpin5 = [[Mohd Radzi Md Jidin]] | pengasas = [[Muhyiddin Yassin]] | diasaskan = {{start date|df=yes|2020|2|23}} <ref>{{Cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/71203/BERITA/Politik/Najib-sahkan-tandatangan-SD-sokong-gabungan-baharu|title=Najib sahkan tandatangan SD sokong gabungan baharu|last=HARIAN|first=WARTAWAN SINAR|date=2020-02-23|website=Sinarharian|access-date=2020-03-02}} </ref> | didaftarkan = {{start date|df=yes|2020|8|7}} <ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2020/09/731349/pendaftaran-perikatan-nasional-sudah-lulus-7-ogos|title=Perikatan Nasional didaftarkan|last=BERITA HARIAN|first=Muhammad Yusri Muzamir|date=2020-08-07|website=Berita Harian|access-date=2020-08-07}}</ref> | disahkan = {{start date|df=yes|2020|9|14}} <ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2020/09/731349/pendaftaran-perikatan-nasional-sudah-lulus-7-ogos|title=Pendaftaran Perikatan Nasional disahkan oleh ROS|last=BERITA HARIAN|first=Muhammad Yusri Muzamir|date=2020-09-14|website=Berita Harian|access-date=2020-09-14}}</ref><br/>{{small|(Disahkan oleh [[Akta Pertubuhan 1966|Pendaftaran Pertubuhan (ROS) ]] sebagai 'parti politik')}} | dibubarkan = <!----- atau | diharamkan = -----> | gabungan = Gabungan parti-parti nasional di [[Malaysia]]<ref>{{Cite web|url=https://perikatan-nasional.org.my/|title=Persatuan Perikatan Parti Malaysia (PPPM) telah menjadi Gabungan rasmi politik yang dikenali sebagai Parti Perikatan Nasional (PN)|last=PN Official|first=Leadership|date=2020-03-23|website=Gabungan Perikatan Nasional|language=ms|access-date=2020-03-23}}</ref> | pecahan = [[Barisan Nasional]] (BN)<br/>[[Pakatan Harapan]] (PH)<br/>[[Gabungan Rakyat Sabah]] (GRS) | didahului = Persatuan Perikatan Parti Malaysia <ref>{{Cite web |url=https://perikatan-nasional.org.my/|title=Persatuan Perikatan Parti Malaysia (PPPM) telah menjadi Gabungan rasmi politik yang dikenali sebagai Parti Perikatan Nasional (PN)|last=PN Official|first=Leadership|date=2020-03-23 |website=Gabungan Perikatan Nasional|language=ms|access-date=2020-03-23}}</ref> | bergabung = | digantikan = | ibu_pejabat = Ibu Pejabat Perikatan Nasional, Rumah PERIKATAN<ref>[https://www.malaymail.com/news/malaysia/2025/04/25/dream-on-zahid-tells-perikatan-over-proposal-to-form-perak-government-with-umno/174470 "PERIKATAN on proposal to form perak government with UMNO"]</ref>, B4-3-1 Urbane Tower<br/>1 Jalan Dutamas 1<br/>Solaris Dutamas<br/>50480 Kuala Lumpur | akhbar = | badan_pemikir = | sayap_pelajar = | sayap_belia = | sayap_wanita = | gelaran_sayap1 = | sayap1 = | gelaran_sayap2 = | sayap2 = | gelaran_sayap3 = | sayap3 = | gelaran_sayap4 = | sayap4 = | sayap5 = | gelaran_sayap6 = | sayap6 = | gelaran_sayap7 = | sayap7 = | keanggotaan ={{plainlist| * [[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]] * [[Parti Gerakan Rakyat Malaysia|GERAKAN]] * [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]] * [[Parti Rakyat India Malaysia|MIPP]] }} | tahun_keanggotaan = | ideologi = [[Konservatisme kebangsaan]] | kedudukan = | kebangsaan = Malaysia | serantau = | benua = | antarabangsa = | warna = {{Color box|#003152|border=darkgray}} Biru Gelap dan Putih | slogan = "Mengeratkan perpaduan"<br/>{{small|(14 September 2020 - 2 Oktober 2020)}}<br/>"Satukan rakyat bersama Perikatan Nasional"<br/>{{small|(7 Oktober 2020 - 29 Oktober 2022)}}<br/>"Prihatin, Bersih dan Stabil" {{small|(sejak 30 Oktober 2022)}}<br/>"BERSATU, BERGERAK, SE-MALAYSIA" {{small|(slogan rasmi sejak 21 Mac 2025)}} | lagu_parti = ''Kami Perikatan Nasional'' | gelaran_kosong1 = | kosong1 = | gelaran_kosong2 = | kosong2 = | gelaran_kosong3 = | kosong3 = | gelaran_kosong4 = | kosong4 = | tajuk_kerusi1 = [[Dewan Negara]] | kerusi1 = {{Composition bar|8|70|hex=#003152}} | tajuk_kerusi2 = [[Dewan Rakyat]] | kerusi2 = {{Composition bar|68|222|hex=#003152}} | tajuk_kerusi3 = [[Dewan Undangan Negeri]] | kerusi3 = {{Composition bar|202|607|hex=#003152}} | tajuk_kerusi4 = [[Menteri Besar dan Ketua Menteri di Malaysia|Menteri Besar dan Ketua Menteri]] | kerusi4 = {{Composition bar|4|13|hex=#003152}} | tajuk_kerusi5 = | kerusi5 = | tajuk_kerusi6 = | kerusi6 = | tajuk_kerusi7 = | kerusi7 = | tajuk_kerusi8 = | kerusi8 = | tajuk_kerusi9 = | kerusi9 = | tajuk_kerusi10 = | kerusi10 = | simbol = [[File:Logo_Perikatan_Nasional_Election_Symbol.svg|120px]]<br>{{small|(seluruh Malaysia kecuali Kelantan dan Terengganu)}}<br>[[File:PAS logo.svg|120px]]<br>{{small|(hanya di Kelantan dan Terengganu)}} | bendera = [[File:Logo_Perikatan_Nasional.svg|180px]] | alt_bendera = | gelaran_bendera = | laman_sesawang = {{URL|http://www.perikatan-nasional.org.my/|Laman Sesawang Rasmi Perikatan Nasional}} | negara = <!----- atau | negeri = -----> | negara2 = | catatan_kaki = }} {{Politik Malaysia}} {{Sejarah Malaysia}} '''Perikatan Nasional''' (singkatan: '''PN'''), juga dikenali sebagai '''PERIKATAN'''<ref>{{Cite web|url=https://perikatan-nasional.org.my/|title=Persatuan Perikatan Parti Malaysia (PPPM) telah menjadi Gabungan rasmi politik yang dikenali sebagai Parti Perikatan Nasional (PN)|last=PN Official|first=Leadership|date=2020-03-23|website=Gabungan Perikatan Nasional|language=ms|access-date=2020-03-23}}</ref><ref>[https://www.malaymail.com/news/malaysia/2025/04/25/dream-on-zahid-tells-perikatan-over-proposal-to-form-perak-government-with-umno/174470 "PERIKATAN on proposal to form perak government with UMNO"]</ref> ialah gabungan parti politik rasmi di Malaysia yang terdiri daripada 4 buah parti komponen. Parti ini didaftarkan pada tarikh 7 Ogos 2020 dan disahkan pada September 2020 selepas lima bulan mentadbir [[Kerajaan Persekutuan Malaysia]] dari tarikh penubuhan kerajaan baru Malaysia pada 10 Mac 2020. Parti Perikatan Nasional telah didaftarkan di bawah [[Akta Pertubuhan 1966|Pendaftaran Pertubuhan]] (ROS) dan penggunaan logo serta bendera parti tersebut telah diluluskan oleh [[Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia|Suruhanjaya Pilihan Raya]] (SPR) Malaysia. Penubuhan parti ini dipengaruhi oleh [[Kabinet Muhyiddin]] (juga dikenali sebagai ''Kabinet Pertama Mahiaddin Yassin'') yang ditubuhkan pada 10 Mac 2020. Gabungan ini didahului oleh Persatuan Perikatan Parti Malaysia (PPPM).<ref>{{Cite web|url=https://perikatan-nasional.org.my/|title=Persatuan Perikatan Parti Malaysia (PPPM) telah menjadi Gabungan rasmi politik yang dikenali sebagai Parti Perikatan Nasional (PN)|last=PN Official|first=Leadership|date=2020-03-23|website=Gabungan Perikatan Nasional|language=ms|access-date=2020-03-23}}</ref> PN menang 73 kerusi pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2022]] dan menjadi blok kedua terbesar selepas [[Pakatan Harapan]] di [[Dewan Rakyat]]. PN di Dewan Rakyat diketuai oleh [[Hamzah Zainudin]] sebagai [[Ketua Pembangkang (Malaysia)|Ketua Pembangkang]]. PN juga merupakan kerajaan pemerintah di empat buah negeri iaitu [[Perlis]], [[Kedah]], [[Kelantan]] dan [[Terengganu]] manakala pembangkang di negeri-negeri yang lain kecuali di [[Sarawak]] kerana tiada sebarang wakil. ==Maklumat lanjut== Perikatan Nasional merupakan [[Kerajaan Persekutuan Malaysia|Kerajaan Pemerintah Malaysia]] dari bulan Mac 2020 sehingga bulan Ogos 2021 selepas peletakkan jawatan jemaah-jemaah menteri di dalam [[Kerajaan Perikatan Nasional|Kabinet Kerajaan Perikatan Nasional]] rentetan daripada peletakan jawatan Perdana Menteri Malaysia Ke-8, [[Muhyiddin Yassin|Tan Sri Muhyiddin Yassin]]. Selepas perbincangan antara parti komponen Perikatan Nasional diadakan, kelangsungan pentadbiran Perikatan Nasional sebagai parti pemerintah Malaysia diteruskan dengan pelantikan Datuk Seri Ismail Sabri [[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|(dari UMNO)]] sebagai Perdana Menteri Malaysia Ke-9 setelah diperkenankan oleh DYMM Seri Paduka Baginda [[Yang di-Pertuan Agong|Yang Dipertuan Agong]] kerana kerusi Parlimen PN lebih besar berbanding kerusi Perlimen [[Barisan Nasional|BN]] dan [[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]. Walaubagaimanapun, Setiausaha Agung [[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]], [[Ahmad Maslan]] menjelaskan bahawa Kepemimpinan [[UMNO]] tidak mengiktiraf kerajaan Ismail Sabri sebagai "[[Kerajaan Perikatan Nasional]]" melainkan "Kerajaan Malaysia".<ref>[https://m.malaysiakini.com/news/588145 Umno dan Bersatu tak sefahaman isu nama kerajaan baru]</ref> [[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]] telah diterima sebagai parti komponen kelima yang sah pada 11 Februari 2021 setelah menghantar surat permohonan untuk menyertai Parti Perikatan Nasional yang dibuat pada tahun 2020 lalu.<ref>[https://www.astroawani.com/berita-malaysia/gerakan-berhasrat-sertai-perikatan-nasional-presiden-259298 Gerakan berhasrat sertai Perikatan Nasional - Presiden]</ref> Parti GERAKAN juga secara rasmi menjadi parti komponen ketiga dari [[Semenanjung Malaysia]] di dalam gabungan Perikatan Nasional selepas [[Parti Islam Se-Malaysia]], dan [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia]]. == Sejarah penubuhan == Parti Perikatan Nasional telah didaftarkan pada 7 Ogos 2020. Ia didaftarkan di bawah Kategori Politik, selaras peruntukan Akta Pertubuhan 1966 (Akta 335)<ref>{{Cite news|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2020/09/731349/pendaftaran-perikatan-nasional-sudah-lulus-7-ogos|title=Pendaftaran Perikatan Nasional sudah lulus 7 Ogos|last=Muhammad Yusri Muzamir|first=|date=14 September 2020|newspaper=Bharian|access-date=20 Disember 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=|work=|via=}}</ref>. Ia terdiri daripada tiga buah parti komponen iaitu [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] (BERSATU), [[Parti Islam Se-Malaysia]] (PAS) dan [[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]] (GERAKAN).<ref>[http://www.pnbbcportal.com/2020/08/23/zahid-sahkan-mic-sertai-pn/ Zahid Sahkan MIC, PPBM dan PAS sertai PN, Dicapai pada 23 Ogos 2020]</ref> Pada peringkat awal, [[Kongres India Malaysia]] (MIC) juga terlibat dalam pembentukan parti ini<ref>[http://www.pnbbcportal.com/2020/08/23/zahid-sahkan-mic-sertai-pn/ Zahid Sahkan MIC, PPBM dan PAS sertai PN, Dicapai pada 23 Ogos 2020]</ref>. Namun pada 27 Ogos 2020, MIC mengambil keputusan untuk menarik diri sebagai menuruti keputusan Dewan Tertinggi [[Barisan Nasional]] (BN) yang disertai MIC.<ref>[https://www.bharian.com.my/berita/politik/2020/08/725355/pn-mic-tarik-diri-ikut-keputusan-dewan-tertinggi-bn PN: MIC tarik diri ikut keputusan Dewan Tertinggi BN, ][[Berita Harian]]<span>, Dicapai pada 27 Ogos 2020</span></ref> [[UMNO]] tidak menyertai Parti Perikatan Nasional kerana telah menjadi parti komponen dalam [[Barisan Nasional]] bersama [[Persatuan Cina Malaysia]] (MCA), [[Kongres India Malaysia]] (MIC) dan [[Parti Bersatu Rakyat Sabah]] (PBRS). [[Gabungan Parti Sarawak]] dan [[Parti Bersatu Sabah]] juga hanya berminat untuk menjadi parti yang menyokong pembentukan sebuah kerajaan campuran di peringkat [[Persekutuan Malaysia]]. Persetujuan oleh [[Barisan Nasional]], [[Gabungan Parti Sarawak]] dan [[Parti Bersatu Sabah]] yang bersama-sama menyokong Parti Perikatan Nasional telah membentuk kerajaan campuran pertama di peringkat Persekutuan Malaysia. [[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]] telah diterima sebagai parti komponen kelima terbaharu dalam Parti Perikatan Nasional setelah mendapat sokongan penuh Majlis Tertinggi Parti Perikatan Nasional. Pengerusi Parti Perikatan Nasional, [[Tan Sri Muhyiddin Yassin]] telah menyerahkan surat pernyataan penerimaan parti tersebut di [[Perdana Putra]] kepada Presidennya, [[Dominic Lau Hoe Chai]] pada 11 Februari 2021, sehari sebelum perayaan [[Tahun Baru Cina]].<ref>[https://www.astroawani.com/berita-politik/gerakan-diterima-sertai-perikatan-nasional-282477 Gerakan diterima sertai Perikatan Nasional]</ref> Perikatan Nasional terus menjadi parti utama dalam pembentukan kerajaan baharu Malaysia yang dipimpin oleh [[Perdana Menteri Malaysia]], [[Ismail Sabri Yaakob]] dari [[Barisan Nasional]]. Beliau merupakan pemimpin pertama yang bukan dari kalangan Pengerusi Barisan Nasional dan [[Presiden UMNO]] yang dilantik sebagai Perdana Menteri Malaysia ketika menjawat jawatan sebagai [[Naib Presiden UMNO]]. Nama beliau telah dicalonkan oleh [[Perdana Menteri Malaysia]] ke-8 dan [[Pengerusi Perikatan Nasional]], Tan Sri [[Muhyiddin Yassin]] bagi menggantikan tempat beliau yang telah kehilangan sokongan majoriti Ahli [[Dewan Rakyat Malaysia]]. Ismail Sabri juga merupakan [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] ke-13 ketika Tan Sri [[Muhyiddin Yassin]] menjadi [[Perdana Menteri Malaysia]] ke-8 dari tahun [[2020 di Malaysia|2020]] hingga tahun [[2021 di Malaysia|2021]].<ref>[https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2021/08/852370/pn-hanya-namakan-ismail-sabri-calon-perdana-menteri PN hanya namakan Ismail Sabri calon Perdana Menteri]</ref> == Struktur kepimpinan == === Majlis Presiden === {| class="wikitable" !Jawatan !Nama !Parti |- |[[Presiden PAS]] |[[Abdul Hadi Awang]] |PAS |- |[[Presiden BERSATU]] |[[Muhyiddin Yassin]] |BERSATU |- |[[Presiden Gerakan|Presiden GERAKAN]] |[[Dominic Lau Hoe Chai]] |GERAKAN |- |Presiden MIPP |[[Punithan Paramsiven]] |MIPP |- |} ===Majlis Tertinggi / Majlis Eksekutif=== {| class="wikitable" !Jawatan !Nama !Parti |- |[[Pengerusi Perikatan Nasional|Pengerusi]] |[[Ahmad Samsuri Mokhtar]] |PAS |- | rowspan="4" | Timbalan Pengerusi |[[Muhyiddin Yassin]] |BERSATU |- |[[Dominic Lau Hoe Chai]] |GERAKAN |- |[[Punithan Paramsiven]] |MIPP |- |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] |PAS |- |Setiausaha Agung |[[Takiyuddin Hassan]] |PAS |- | rowspan="3" | Timbalan Setiausaha Agung |[[Mohamed Azmin Ali]] |BERSATU |- |[[Wong Chia Zhen]] |GERAKAN |- |Sivakumar Krishnan |MIPP |- |Bendahari Agung |[[Muhammad Sanusi Md Nor]] |PAS |- |Ketua Penerangan |[[Annuar Musa]] |PAS |- |Ketua Wanita |[[Nolee Ashilin Mohammed Radzi]] |BERSATU |- |Ketua Pemuda |[[Afnan Hamimi Taib Azamudden]] |PAS |- |Pengarah Pilihan Raya |[[Mohd Radzi Md Jidin]] |BERSATU |- | rowspan="8" |Ahli Majlis Tertinggi |[[Ahmad Faizal Azumu]] |BERSATU |- |''Kosong'' |BERSATU |- |[[Idris Ahmad]] |PAS |- |''Kosong'' |PAS |- |[[Oh Tong Keong]] |GERAKAN |- |Loh Kah Yong |GERAKAN |- |Subramaniam Surunaryan |MIPP |- |Manimaran Kanappram |MIPP |- |Setiausaha Eksekutif |Zaidy Abdul Talib |PAS |} === Pengerusi Badan Perhubungan Negeri (BPN) === Berikut merupakan senarai Pengerusi Badan Perhubungan Negeri Parti Perikatan Nasional<ref>{{Cite news|url=https://www.utusan.com.my/premium/2021/01/pn-lantik-pengerusi-badan-perhubungan-negeri/|title=PN lantik Pengerusi Badan Perhubungan Negeri|last=Media Mulia|first=|date=5 Januari 2021|newspaper=Utusan Malaysia|access-date=5 Januari 2021|archive-url=|archive-date=|dead-url=|work=|via=}}</ref>: {| class="wikitable" !Negeri !Nama !Parti !Catatan |- |Johor |''Kosong'' | | |- |Kelantan |[[Ahmad Yakob]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Pesuruhjaya PAS Negeri Kelantan |- |Terengganu |[[Ahmad Samsuri Mokhtar]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};"| PAS |Timbalan Pesuruhjaya I PAS Negeri Terengganu |- |Kedah |[[Muhammad Sanusi Md Nor]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Timbalan Pesuruhjaya PAS Negeri Kedah |- |Sabah |[[Ronald Kiandee]] | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}};" | BERSATU |Ketua Badan Pimpinan Negeri BERSATU Sabah |- |Selangor |''Kosong'' | | |- |Perak |''Kosong'' | | |- |Pahang |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Timbalan Presiden PAS |- |Negeri Sembilan |''Kosong'' | | |- |Pulau Pinang |[[Dominic Lau Hoe Chai]] | style="background:{{Parti Gerakan Rakyat Malaysia/meta/shading}};"| GERAKAN |[[Presiden Gerakan|Presiden Parti Gerakan Rakyat Malaysia]] |- |Melaka |''Kosong'' | | |- |Sarawak |''Kosong'' | | |- |Wilayah Persekutuan |[[Radzi Jidin]] | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}};" | BERSATU |Ketua Badan Pimpinan Negeri BERSATU Wilayah Persekutuan |- |Perlis |[[Shahidan Kassim]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};"| PAS |Ahli Jawatankuasa Kerja Pusat PAS |} === Sejarah Pengerusi BPN === {| class="wikitable" !Negeri !Nama !Parti !Tempoh |- | rowspan="2" |Johor |[[Muhyiddin Yassin]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 12.06.2022 |- |[[Sahruddin Jamal]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |12.06.2022 - 30.12.2025 |- |Kelantan |[[Ahmad Yakob]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" |PAS |Sejak 05.01.2021 |- |Terengganu |[[Ahmad Samsuri Mokhtar]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" |PAS |Sejak 05.01.2021 |- |Kedah |[[Muhammad Sanusi Md Nor]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" |PAS |Sejak 05.01.2021 |- | rowspan="2" |Sabah |[[Hajiji Noor]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 10.12.2022 |- |[[Ronald Kiandee]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |Sejak 11.12.2022 |- |Selangor |[[Mohamed Azmin Ali]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 31.12.2025 |- |Perak |[[Ahmad Faizal Azumu]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 31.12.2025 |- | rowspan="2" |Pahang |[[Saifuddin Abdullah]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 27.10.2025 |- |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" |PAS |Sejak 28.10.2025 |- | rowspan="3" |Negeri Sembilan |[[Eddin Syazlee Shith]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 01.06.2023 |- |[[Ahmad Faizal Azumu]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |02.06.2023 - 11.02.2024 |- |[[Mohamad Hanifah Abu Baker]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |12.02.2024 - 31.12.2025 |- | rowspan="2" |Pulau Pinang |[[Shabudin Yahaya]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 12.06.2022 |- |[[Dominic Lau Hoe Chai]] | style="background:{{Parti Gerakan Rakyat Malaysia/meta/shading}};" |GERAKAN |Sejak 12.06.2022 |- | rowspan="3" |Melaka |[[Mohd Rafiq Naizamohideen]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 26.11.2021 |- |[[Mohd Yadzil Yaakub]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |26.11.2021 - 27.10.2025 |- |[[Mas Ermieyati Samsudin]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |28.10.2025 - 7.3.2026 |- |Sarawak |[[Jaziri Alkaf Abdillah Suffian]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 31.12.2025 |- | rowspan="3" |Wilayah Persekutuan |[[Muhammad Suhaimi Yahya]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 03.03.2023 |- |[[Suhaili Abdul Rahman]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |08.03.2023 - 02.11.2023 |- |[[Radzi Jidin]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |Sejak 2.11.2023 |- | rowspan="2" |Perlis |[[Mohd Shukri Ramli]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" |PAS |05.01.2021 - 27.10.2025 |- |[[Shahidan Kassim]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" |PAS |Sejak 28.10.2025 |} == Parti komponen == {| class="wikitable" style="width:100%;" ! rowspan="2" |Logo ! colspan="3" rowspan="2" |Nama ! rowspan="2" |Ideologi ! rowspan="2" |Kedudukan ! rowspan="2" |Pemimpin ! rowspan="2" |Kerusi ditandingi ! colspan="2" |Keputusan 2022 !Kerusi semasa ! rowspan="2" |Kerusi Badan Perundangan Negeri |- !Undi (%) !Kerusi !Komposisi |- | colspan="12" align="center" style="background:lightgrey;" |'''Parti Komponen''' |- |[[File:Parti_Pribumi_Bersatu_Malaysia_Logo_isolated.svg|60px|center]] | style="background:{{party color|Malaysian United Indigenous Party}};" | | style="text-align:center;" |'''BERSATU''' |[[Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] |[[Ketuanan Melayu]] |[[Politik haluan kanan|Haluan kanan]] |[[Muhyiddin Yassin]] | style="text-align:center;" |87 | style="text-align:center;" |13.55% |{{Composition bar|31|222|{{party color|Malaysian United Indigenous Party}}}} |{{Composition bar|25|67|{{party color|Malaysian United Indigenous Party}}}} |{{Composition bar|58|611|{{party color|Malaysian United Indigenous Party}}}} |- |[[Fail:PAS_logo.svg|60px|center]] | style="background:{{party color|Parti Islam Se-Malaysia}};" | | style="text-align:center;" |'''PAS''' |[[Parti Islam Se-Malaysia]] |[[Islamisme]] |[[Politik pelampau kanan|Pelampau kanan]] |[[Abdul Hadi Awang]] | style="text-align:center;" |61 | style="text-align:center;" |14.56% |{{Composition bar|43|222|{{party color|Parti Islam Se-Malaysia}}}} |{{Composition bar|43|67|{{party color|Parti Islam Se-Malaysia}}}} |{{Composition bar|149|611|{{party color|Parti Islam Se-Malaysia}}}} |- | [[File:Parti Gerakan Rakyat Malaysia Logo.svg|60px|center]] | style="background:{{party color|Parti Gerakan Rakyat Malaysia}};" | | style="text-align:center;" |'''GERAKAN''' | [[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]] | [[Liberalisme]] | [[Sentrisme]] | [[Dominic Lau Hoe Chai]] | style="text-align:center;" | 23 | style="text-align:center;" | 1.97% | {{Composition bar|0|222|{{party color|Parti Gerakan Rakyat Malaysia}}}} | {{Composition bar|0|67|{{party color|Parti Gerakan Rakyat Malaysia}}}} | {{Composition bar|1|611|{{party color|Parti Gerakan Rakyat Malaysia}}}} |- | [[File:Logo malaysian indian people party.jpg|60px|center]] | style="background:{{party color|Democratic Action Party}};" | | style="text-align:center;" |'''MIPP''' | [[Parti Rakyat India Malaysia]] | [[Orang India Malaysia|Kepentingan orang India Malaysia]] | Kanan tengah dan [[Politik haluan kanan|Haluan kanan]] | [[Punithan Paramsiven]] | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | | {{Composition bar|0|222|{{party color|Democratic Action Party}}}} | {{Composition bar|0|67|{{party color|Democratic Action Party}}}} | {{Composition bar|0|611|{{party color|Democratic Action Party}}}} |} ===Bekas parti komponen=== *[[Parti Solidariti Tanah Airku]] (STAR), (2020–2022)<ref name="awani20221205">https://www.astroawani.com/berita-politik/star-sah-tinggalkan-pn-jeffrey-kitingan-395238</ref> *[[Parti Maju Sabah]] (SAPP), (2020–2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2024/12/14/sapp-umum-keluar-pn-kata-presiden|title=SAPP umum keluar PN, kata presiden|first=F. M. T.|last=Reporters|date=14 December 2024|website=Free Malaysia Today &#124; FMT}}</ref> == Kerjasama politik == [[File:Logo Perikatan Nasional.svg|thumb|''Logo rasmi Parti Perikatan Nasional selepas didaftarkan sebagai parti politik rasmi pada 7 Ogos 2020.'']]<ref>{{Cite news|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2020/09/731349/pendaftaran-perikatan-nasional-sudah-lulus-7-ogos|title=Pendaftaran Perikatan Nasional sudah lulus 7 Ogos|last=Muhammad Yusri Muzamir|first=|date=14 September 2020|newspaper=Bharian|access-date=20 Disember 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=|work=|via=}}</ref> {{main|Kerajaan Perikatan Nasional|Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14|Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-14}} Pada tahun 2020 sehingga tahun 2022, Parti Perikatan Nasional menjadi salah satu parti yang membentuk dan mengetuai sebuah kerajaan campuran, iaitu [[Kerajaan Perikatan Nasional]] di peringkat Persekutuan Malaysia bersama-sama [[Barisan Nasional]], [[Gabungan Parti Sarawak]], [[Parti Bersatu Sabah]] dan Ahli Parlimen [[Bebas (ahli politik)|Bebas]]. Ia juga mendokong [[Muafakat Nasional]] yang disertai oleh kedua-dua parti utamanya, PAS dan BERSATU. Kerajaan campuran negeri juga terdapat di [[Kedah]], [[Kelantan]] dan [[Terengganu]], diketuai oleh Parti Perikatan Nasional, manakala kerajaan campuran di [[Perlis]], [[Perak]], [[Melaka]], [[Johor]], [[Pahang]] pula diketuai oleh [[Barisan Nasional]]. ==Wakil Rakyat== ===Ahli Dewan Negara=== {{main|Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-15}} {| class="wikitable sortable" !Lantikan !Ahli !Parti ! Penggal !Tempoh !Catatan |- |rowspan=2|{{flag|Kelantan}} |[[Nik Mohamad Abduh Nik Abdul Aziz]], YB Senator Tuan Haji |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Pertama |5 September 2023 - 4 September 2026 | |- |[[Wan Martina Wan Yusoff]], YB Senator Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Kedua |24 Ogos 2024 - 23 Ogos 2027 | |- |{{flag|Terengganu}} |[[Che Alias Hamid]], YB Senator Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Kedua |24 November 2024 - 23 November 2027 | |- |rowspan=2|{{Flag|Perlis}} |[[Baharuddin Ahmad]], YB Senator Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Pertama | 10 September 2024 - 9 September 2027 | |- |[[Azahar Hassan]], YB Senator Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Pertama | 10 September 2024 - 9 September 2027 | |} ===Ahli Dewan Rakyat=== {{main|Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-15}} {| class ="wikitable sortable" |- ! style="width:100px;"| Negeri ! style="width:30px;"| No. ! style="width:150px;"|Parlimen ! style="width:240px;"|Penyandang ! style="width:80px;" |Parti ! style="width:80px;" |Catatan |- |rowspan=3|{{Flag|Perlis}} |P001 |{{Parlimen|Padang Besar}} |[[Rushdan Rusmi]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P002 |{{Parlimen|Kangar}} |[[Zakri Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P003 |{{Parlimen|Arau}} |[[Shahidan Kassim]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=14|{{Flag|Kedah}} |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |[[Mohd Suhaimi Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} |[[Abdul Ghani Ahmad]], YB Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} |[[Ku Abdul Rahman Ku Ismail]], YB Datuk Wira Dr. |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |[[Nurul Amin Hamid]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |[[Ahmad Yahaya]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |[[Afnan Hamimi Taib Azamudden]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]], YB Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |[[Awang Hashim]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |[[Sabri Azit]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |[[Ahmad Tarmizi Sulaiman]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |[[Mohd Nazri Abu Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |[[Hassan Saad]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |[[Azman Nasrudin]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |[[Roslan Hashim]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |rowspan=14|{{Flag|Kelantan}} |P019 |{{Parlimen|Tumpat}} |[[Mumtaz Md Nawi]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P020 |{{Parlimen|Pengkalan Chepa}} |[[Ahmad Marzuk Shaary]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P021 |{{Parlimen|Kota Bharu}} |[[Takiyuddin Hassan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P022 |{{Parlimen|Pasir Mas}} |[[Ahmad Fadhli Shaari]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P023 |{{Parlimen|Rantau Panjang}} |[[Siti Zailah Mohd Yusoff]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P024 |{{Parlimen|Kubang Kerian}} |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P025 |{{Parlimen|Bachok}} |[[Syahir Sulaiman]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P026 |{{Parlimen|Ketereh}} |[[Khlir Mohd Nor]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2026/05/08/bersatu-pecat-2-adun-gantung-5-mp?fbclid=IwY2xjawRqub5leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR5mL_1xmjFztNxfo2eMD2KaBgcRTk-pEr3n2ZAv-Yl6V5qH0TZyvj4ZOVHYVA_aem_8692ZfY3stuGqXLx7bfaSA</ref> |- |P027 |{{Parlimen|Tanah Merah}} |[[Ikmal Hisham Abdul Aziz]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqqqBjbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> |- |P028 |{{Parlimen|Pasir Puteh}} |[[Nik Muhammad Zawawi Salleh]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P029 |{{Parlimen|Machang}} |[[Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.bernama.com/bm/news.php?id=2478550</ref> |- |P030 |{{Parlimen|Jeli}} |[[Zahari Kechik]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri <ref>https://www.sinarharian.com.my/article/633653/berita/politik/ahli-parlimen-jeli-pula-isytihar-sokong-pm</ref> |- |P031 |{{Parlimen|Kuala Krai}} |[[Abdul Latiff Abdul Rahman]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P032 |{{Parlimen|Gua Musang}} |[[Mohd Azizi Abu Naim]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri <ref>https://www.sinarharian.com.my/article/633507/berita/politik/ahli-parlimen-gua-musang-pula-isytihar-sokong-pm</ref> |- |rowspan=8|{{Flag|Terengganu}} |P033 |{{Parlimen|Besut}} |[[Che Mohamad Zulkifly Jusoh]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P034 |{{Parlimen|Setiu}} |[[Shaharizukirnain Abdul Kadir]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P035 |{{Parlimen|Kuala Nerus}} |[[Alias Razak]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P036 |{{Parlimen|Kuala Terengganu}} |[[Ahmad Amzad Hashim]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P037 |{{Parlimen|Marang}} |[[Abdul Hadi Awang]], YB Tan Sri |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P038 |{{Parlimen|Hulu Terengganu}} |[[Rosol Wahid]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2026/05/08/bersatu-pecat-2-adun-gantung-5-mp?fbclid=IwY2xjawRqub5leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR5mL_1xmjFztNxfo2eMD2KaBgcRTk-pEr3n2ZAv-Yl6V5qH0TZyvj4ZOVHYVA_aem_8692ZfY3stuGqXLx7bfaSA</ref> |- |P039 |{{Parlimen|Dungun}} |[[Wan Hassan Mohd Ramli]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P040 |{{Parlimen|Kemaman}} |[[Ahmad Samsuri Mokhtar]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=3|{{Flag|Penang}} |P041 |{{Parlimen|Kepala Batas}} |[[Siti Mastura Muhammad]], YB Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P042 |{{Parlimen|Tasek Gelugor}} |[[Wan Saiful Wan Jan]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.bernama.com/bm/news.php?id=2478550</ref> |- |P044 |{{Parlimen|Permatang Pauh}} |[[Muhammad Fawwaz Mohamad Jan]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=10|{{Flag|Perak}} |P054 |{{Parlimen|Gerik}} |[[Fathul Huzir Ayob]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2026/02/13/after-hamzah-two-other-mps-sacked-from-bersatu?fbclid=Iwb21leAP7yXhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR41svGvQ8cSKkXg12WfBBqaeT_QMJZ8TUOpz9Fq7JNR9bntgwqDpGnCNb-Ong_aem_Vf2DehZlLpIBAXy-qLl5VA</ref> |- |P056 |{{Parlimen|Larut}} |[[Hamzah Zainudin]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Ketua Pembangkang Dewan Rakyat <ref>https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/12/1037796/hamzah-zainuddin-sebagai-ketua-pembangkang-di-dewan-rakyat</ref> * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/768115</ref> |- |P057 |{{Parlimen|Parit Buntar}} |[[Mohd Misbahul Munir Masduki]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P058 |{{Parlimen|Bagan Serai}} |[[Idris Ahmad]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P059 |{{Parlimen|Bukit Gantang}} |[[Syed Abu Hussin Hafiz Syed Abdul Fasal]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri <ref>https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2023/11/1182551/mp-bersatu-kelima-bukit-gantang-isytihar-sokong-pm</ref> |- |P061 |{{Parlimen|Padang Rengas}} |[[Azahari Hasan]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2026/02/13/after-hamzah-two-other-mps-sacked-from-bersatu?fbclid=Iwb21leAP7yXhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR41svGvQ8cSKkXg12WfBBqaeT_QMJZ8TUOpz9Fq7JNR9bntgwqDpGnCNb-Ong_aem_Vf2DehZlLpIBAXy-qLl5VA</ref> |- |P067 |{{Parlimen|Kuala Kangsar}} |[[Iskandar Dzulkarnain Abdul Khalid]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri <ref>https://www.sinarharian.com.my/article/628982/berita/politik/ahli-parlimen-kuala-kangsar-umum-sokong-perdana-menteri</ref> |- |P069 |{{Parlimen|Parit}} |[[Muhammad Ismi Mat Taib]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P073 |{{Parlimen|Pasir Salak}} |[[Jamaludin Yahya]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P074 |{{Parlimen|Lumut}} |[[Nordin Ahmad Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqqqBjbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> |- |rowspan=7|{{Flag|Pahang}} |P081 |{{Parlimen|Jerantut}} |[[Khairil Nizam Khirudin]], YB Ir. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P082 |{{Parlimen|Indera Mahkota}} |[[Saifuddin Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.bernama.com/bm/politik/news.php?id=2509585</ref> |- |P083 |{{Parlimen|Kuantan}} |[[Wan Razali Wan Nor]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P086 |{{Parlimen|Maran}} |[[Ismail Abd Muttalib]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P087 |{{Parlimen|Kuala Krau}} |[[Kamal Ashaari]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P088 |{{Parlimen|Temerloh}} |[[Salamiah Mohd Nor]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P091 |{{Parlimen|Rompin}} |[[Abdul Khalib Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqqqBjbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> |- |rowspan=6|{{Flag|Selangor}} |P092 |{{Parlimen|Sabak Bernam}} |[[Kalam Salan]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P093 |{{Parlimen|Sungai Besar}} |[[Muslimin Yahaya]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P094 |{{Parlimen|Hulu Selangor}} |[[Hasnizan Harun]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P095 |{{Parlimen|Tanjong Karang}} |[[Zulkafperi Hanapi]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri <ref>https://www.sinarharian.com.my/article/646023/berita/politik/ahli-parlimen-tanjong-karang-pula-sokong-anwar</ref> |- |P109 |{{Parlimen|Kapar}} |[[Halimah Ali]], YB Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P112 |{{Parlimen|Kuala Langat}} |[[Ahmad Yunus Hairi]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |{{Flag|Putrajaya}} |P125 |{{Parlimen|Putrajaya}} |[[Mohd Radzi Md Jidin]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |rowspan=3|{{Flag|Melaka}} |P134 |{{Parlimen|Masjid Tanah}} |[[Mas Ermieyati Samsudin]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/769929</ref> |- |P136 |{{Parlimen|Tangga Batu}} |[[Bakri Jamaluddin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P139 |{{Parlimen|Jasin}} |[[Zulkifli Ismail (agamawan)|Zulkifli Ismail]], YB Tuan Guru Hj |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=2|{{Flag|Johor}} |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |[[Muhyiddin Yassin]], YB Tan Sri |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P154 |{{Parlimen|Mersing}} |[[Muhammad Islahuddin Abas]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |{{Flag|Labuan}} |P166 |{{Parlimen|Labuan}} |[[Suhaili Abdul Rahman]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri <ref>https://www.sinarharian.com.my/article/632135/berita/politik/ahli-parlimen-labuan-isytihar-sokong-perdana-menteri</ref> |- |{{Flag|Sabah}} |P183 |{{Parlimen|Beluran}} |[[Ronald Kiandee]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/769929</ref> |- |{{Flag|Sarawak}} |P205 |{{Parlimen|Saratok}} |[[Ali Biju]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |} ===Ahli Dewan Undangan Negeri=== {{main|Ahli Dewan Undangan Negeri, Parlimen Malaysia ke-15}} {| class ="wikitable sortable" |- ! style="width:100px;"| Negeri ! style="width:30px;"| No. ! style="width:150px;"|DUN ! style="width:240px;"|Penyandang ! style="width:90px;"|Parti ! Catatan |- |rowspan=14|{{Flag|Perlis}} |N1 |{{DUN|Titi Tinggi}} |[[Izizam Ibrahim]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N2 |{{DUN|Beseri}} |[[Haziq Asyraf Dun]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N3 |{{DUN|Chuping}} |colspan="2"|''Kosong'' | |- |N4 |{{DUN|Mata Ayer}} |[[Wan Badariah Wan Saad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N5 |{{DUN|Santan}} |[[Mohammad Azmir Azizan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N6 |{{DUN|Bintong}} | colspan="2"|''Kosong'' | |- |N7 |{{DUN|Sena}} |[[Marzita Mansor]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N9 |{{DUN|Kuala Perlis}} |[[Abu Bakar Hamzah (Menteri Besar Perlis)|Abu Bakar Hamzah]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |[[Menteri Besar Perlis]] |- |N10 |{{DUN|Kayang}} |[[Asrul Aimran Abd Jalil]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N11 |{{DUN|Pauh}} |[[Megat Hashirat Hassan]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N12 |{{DUN|Tambun Tulang}} |[[Wan Zikri Afthar Ishak]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N13 |{{DUN|Guar Sanji}} |colspan="2"|''Kosong'' | |- |N14 |{{DUN|Simpang Empat}} |[[Razali Saad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N15 |{{DUN|Sanglang}} |[[Mohd Shukri Ramli]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=33|{{Flag|Kedah}} |N1 |{{DUN|Ayer Hangat}} |[[Shamsilah Siru]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N2 |{{DUN|Kuah}} |[[Amar Pared Mahamud]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N3 |{{DUN|Kota Siputeh}} |[[Mohd Ashraf Mustaqim Badrul Munir]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N4 |{{DUN|Ayer Hitam}} |[[Azhar Ibrahim (Kedah)|Azhar Ibrahim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N5 |{{DUN|Bukit Kayu Hitam}} |[[Halimaton Shaadiah Saad]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N6 |{{DUN|Jitra}} |[[Haim Hilman Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N7 |{{DUN|Kuala Nerang}} |[[Mohammad Yusoff @ Munir Zakaria]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N8 |{{DUN|Pedu}} |[[Mohd Radzi Md Amin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N9 |{{DUN|Bukit Lada}} |[[Salim Mahmood]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N10 |{{DUN|Bukit Pinang}} |[[Romani Wan Salim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N11 |{{DUN|Derga}} |[[Muhamad Amri Wahab]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N12 |{{DUN|Suka Menanti}} |[[Dzowahir Ab Ghani]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N14 |{{DUN|Alor Mengkudu}} |[[Muhamad Radhi Mat Din]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N15 |{{DUN|Anak Bukit}} |[[Rashidi Razak]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N16 |{{DUN|Kubang Rotan}} |[[Mohd Salleh Saidin]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N17 |{{DUN|Pengkalan Kundor}} |[[Mardhiyyah Johari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N18 |{{DUN|Tokai}} |[[Mohd Hayati Othman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N19 |{{DUN|Sungai Tiang}} |[[Abdul Razak Khamis]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Timbalan Yang di-Pertua DUN Kedah |- |N19 |{{DUN|Sungai Limau}} |[[Mohd Azam Abd Samat]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N21 |{{DUN|Guar Chempedak}} |[[Abdul Ghafar Saad]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N22 |{{DUN|Gurun}} |[[Baddrol Bakhtiar]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N23 |{{DUN|Belantek}} |[[Ahmad Sulaiman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N24 |{{DUN|Jeneri}} |[[Muhamad Sanusi Md Nor]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |[[Menteri Besar Kedah]] |- |N25 |{{DUN|Bukit Selambau}} |[[Azizan Hamzah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N26 |{{DUN|Tanjong Dawai}} |[[Hanif Ghazali]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N27 |{{DUN|Pantai Merdeka}} |[[Sharir Long]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N30 |{{DUN|Bayu}} |[[Mohd Taufik Yaacob]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N31 |{{DUN|Kupang}} |[[Najmi Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N32 |{{DUN|Kuala Ketil}} |[[Mansor Zakaria]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N33 |{{DUN|Merbau Pulas}} |[[Siti Aishah Ghazali]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N34 |{{DUN|Lunas}} |[[Khairul Anuar Ramli]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N35 |{{DUN|Kulim}} |[[Wong Chia Zhen]] |bgcolor={{Parti Gerakan Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|GERAKAN}} |EXCO Negeri |- |N36 |{{DUN|Bandar Baharu}} |[[Mohd Suffian Yusoff]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- | rowspan=42|{{Flag|Kelantan}}||N1 || {{DUN|Pengkalan Kubor}} || [[Wan Roslan Wan Hamat]]||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N2 || {{DUN|Kelaboran}} || [[Mohd Adanan Hassan]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N3 || {{DUN|Pasir Pekan}} || [[Ahmad Yakob]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N4 || {{DUN|Wakaf Bharu}} || [[Mohd Rusli Abdullah]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N5 || {{DUN|Kijang}}|| [[Izani Hussin]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N6 || {{DUN|Chempaka}}|| [[Nik Asma’ Bahrum Nik Abdullah]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N7 || {{DUN|Panchor}}|| [[Mohd Amar bin Abdullah|Mohd Amar Abdullah]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||Yang di-Pertua DUN Kelantan |- | N8 || {{DUN|Tanjong Mas}} || [[Rohani Ibrahim]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N10 || {{DUN|Bunut Payong}}|| [[Shaari Mat Yaman]]||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N11 || {{DUN|Tendong}} || [[Rozi Muhamad]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N12 || {{DUN|Pengkalan Pasir}} || [[Mohamad Nasriff Daud]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N13 || {{DUN|Meranti}}||[[Mohd Nassuruddin Daud]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||[[Menteri Besar Kelantan]] |- | N14 || {{DUN|Chetok}}|| [[Zuraidin Abdullah]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N15 || {{DUN|Gual Periok}} || [[Kamaruzaman Mohamad]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N16 || {{DUN|Apam Putra}}|| [[Zamakhshari Muhamad]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N17 || {{DUN|Salor}} || [[Mohd Saizol Ismail]]||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N18 || {{DUN|Pasir Tumboh}}|| [[Abd Rahman Yunus]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N19 || {{DUN|Demit}} || [[Mohd Asri Mat Daud|Muhamad Asri Mat Daud]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N20 || {{DUN|Tawang}} || [[Harun Ismail]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N21 || {{DUN|Pantai Irama}} || [[Mohd Huzaimy Che Husin]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N22 || {{DUN|Jelawat}}|| [[Zameri Mat Nawang]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N23 || {{DUN|Melor}}|| [[Wan Rohimi Wan Daud]]||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N24 || {{DUN|Kadok}} || [[Azami Mohd Nor]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N25 || {{DUN|Kok Lanas}} || [[Mohamed Farid Mohamed Zawawi]] ||bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}}||Timbalan Yang di-Pertua DUN Kelantan |- | N26 || {{DUN|Bukit Panau}}|| [[Abdul Fatah Mahmood|Abd Fattah Mahmood]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N27 || {{DUN|Gual Ipoh}} || [[Bahari Mohd Noor]]||bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}}|| |- | N28 || {{DUN|Kemahang}}|| [[Md Anizam Ab Rahman]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N29 || {{DUN|Selising}}|| [[Tuan Mohd Saripudin Tuan Ismail]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N30 || {{DUN|Limbongan}}|| [[Nor Asilah Mohamed Zin]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N31 || {{DUN|Semerak}} || [[Norsham Sulaiman]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N32 || {{DUN|Gaal}}|| [[Mohd Rodzi Ja'afar]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N33 || {{DUN|Pulai Chondong}}|| [[Azhar Salleh (ahli politik)|Azhar Salleh]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N34 || {{DUN|Temangan}} || [[Mohammad Fadzli Hassan]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||Timbalan Menteri Besar Kelantan |- | N35 || {{DUN|Kemuning}}|| [[Ahmad Zahran Mohd Noor]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N36 || {{DUN|Bukit Bunga}} ||[[Mohd Almidi Jaafar]]||bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}}|| |- | N37 || {{DUN|Ayer Lanas}}|| [[Kamarudin Md Nor]] ||bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}}||EXCO Negeri |- | N38 || {{DUN|Kuala Balah}}|| [[Abdul Hadi Awang Kechil]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N39 || {{DUN|Mengkebang}}|| [[Zubir Abu Bakar]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N40 || {{DUN|Guchil}} || [[Hilmi Abdullah]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N41 || {{DUN|Manek Urai}} || [[Fauzi Abdullah|Mohd Fauzi Abdullah]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N42 || {{DUN|Dabong}}|| [[Ku Mohd Zaki Ku Hussien|Ku Mohd. Zaki Ku Hussien]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N44 || [[Paloh (kawasan negeri Kelantan)|Paloh]]|| [[Shaari Mat Hussain]] || bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}}|| |- |rowspan=32|{{Flag|Terengganu}} |N1 |{{DUN|Kuala Besut}} |[[Azbi Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}} | {{color|white|PAS}} | |- |N2 |{{DUN|Kota Putera}} |[[Mohd Nurkhuzaini Ab Rahman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}} | {{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N3 |{{DUN|Jerteh}} |[[Riduan Mohamad Nor]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}} | {{color|white|PAS}} | |- |N4 |{{DUN|Hulu Besut}} |[[Mohd Husaimi Hussin]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}} | {{color|white|BERSATU}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N5 |{{DUN|Jabi}} |[[Azman Ibrahim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}} | {{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N6 |{{DUN|Permaisuri}} |[[Mohd Yusop Majid]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N7 |{{DUN|Langkap}} |[[Azmi Maarof]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N8 |{{DUN|Batu Rakit}} |[[Mohd Shafizi Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N9 |{{DUN|Tepuh}} |[[Hishamuddin Abdul Karim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N10 |{{DUN|Buluh Gading}} |[[Ridzuan Hashim (ahli politik)|Ridzuan Hashim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N11 |{{DUN|Seberang Takir}} |[[Khazan Che Mat]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Timbalan Yang di-Pertua DUN Terengganu |- |N12 |{{DUN|Bukit Tunggal}} |[[Zaharudin Zaid]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N13 |{{DUN|Wakaf Mempelam}} |[[Wan Sukairi Wan Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N14 |{{DUN|Bandar}} |[[Ahmad Shah Muhamed]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N15 |{{DUN|Ladang}} |[[Zuraida Md Noor]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N16 |{{DUN|Batu Buruk}} |[[Muhammad Khalil Abdul Hadi]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N17 |{{DUN|Alur Limbat}} |[[Ariffin Deraman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N18 |{{DUN|Bukit Payung}} |[[Mohd Nor Hamzah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Yang di-Pertua DUN Terengganu |- |N19 |{{DUN|Ru Rendang}} |[[Ahmad Samsuri Mokhtar]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |[[Menteri Besar Terengganu]] |- |N20 |{{DUN|Pengkalan Berangan}} |[[Sulaiman Sulong]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N21 |{{DUN|Telemung}} |[[Mohd Zawawi Ismail]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N22 |{{DUN|Manir}} |[[Hilmi Harun]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N23 |{{DUN|Kuala Berang}} |[[Mamad Puteh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N24 |{{DUN|Ajil}} |[[Maliaman Kassim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N25 |{{DUN|Bukit Besi}} |[[Ghazali Sulaiman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N26 |{{DUN|Rantau Abang}} |[[Mohd Fadhli Rahimi Zulkifli]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N27 |{{DUN|Sura}} |[[Tengku Muhammad Fakhruddin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N28 |{{DUN|Paka}} |[[Saiful Bahari Mamat]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N29 |{{DUN|Kemasik}} |[[Saiful Azmi Suhaili]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N30 |{{DUN|Kijal}} |[[Razali Idris]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N31 |{{DUN|Cukai}} |[[Hanafiah Mat]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N32 |[[Air Putih (kawasan negeri Terengganu)|Air Putih]] |[[Mohd Hafiz Adam]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=11|{{Flag|Penang}} |N1 |{{DUN|Penaga}} |[[Mohd Yusni Mat Piah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N3 |{{DUN|Pinang Tunggal}} |[[Bukhori Ghazali]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N4 |{{DUN|Permatang Berangan}} |[[Mohd Sobri Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N5 |{{DUN|Sungai Dua}} |[[Muhammad Fauzi Yusoff]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Ketua Pembangkang DUN Pulau Pinang |- |N6 |{{DUN|Telok Ayer Tawar}} |[[Azmi Alang]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N10 |{{DUN|Seberang Jaya}} |[[Izhar Shah Arif Shah]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N11 |{{DUN|Permatang Pasir}} |[[Amir Hamzah Abdul Hashim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N12 |{{DUN|Penanti}} |[[Zulkefli Bakar]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N20 |{{DUN|Sungai Bakap}} |[[Abidin Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N39 |{{DUN|Pulau Betong}} |[[Mohamad Shukor Zakariah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N40 |{{DUN|Telok Bahang}} |[[Muhamad Kasim]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |rowspan=26|{{Flag|Perak}} |N1 |{{DUN|Pengkalan Hulu}} |[[Mohamad Amin Roslan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N3 |{{DUN|Kenering}} |[[Husairi Ariffin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N5 |{{DUN|Selama}} |[[Mohd Akmal Kamaruddin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N6 |{{DUN|Kubu Gajah}} |[[Khalil Yahaya]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N7 |{{DUN|Batu Kurau}} |[[Mohd Najmuddin Elias]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N8 |{{DUN|Titi Serong}} |[[Hakimi Hamzi Mohd Hayat]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N9 |{{DUN|Kuala Kurau}} |[[Abdul Yunus Jamhari]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N10 |{{DUN|Alor Pongsu}} |[[Noor Azman Ghazali]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N11 |{{DUN|Gunong Semanggol}} |[[Razman Zakaria]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Ketua Pembangkang DUN Perak |- |N12 |{{DUN|Selinsing}} |[[Sallehuddin Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N13 |{{DUN|Kuala Sepetang}} |[[Ahmad Man]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N14 |{{DUN|Changkat Jering}} |[[Rahim Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N15 |{{DUN|Trong}} |[[Muhammad Faisal Abdul Rahman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N16 |{{DUN|Kamunting}} |[[Mohd Fakhrudin Abd Aziz]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N19 |{{DUN|Chenderoh}} |[[Syed Lukman Hakim Syed Mohd Zin]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N20 |{{DUN|Lubok Merbau}} |[[Azizi Mohamed Ridzuan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N23 |{{DUN|Manjoi}} |[[Mohd Hafez Sabri]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N34 |{{DUN|Bukit Chandan}} |[[Hashim Bujang]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N35 |{{DUN|Manong}} |[[Berhanudin Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N40 |{{DUN|Bota}} |[[Najihatussalehah Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N49 |{{DUN|Sungai Manik}} |[[Zainol Fadzi Paharudin]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/768128</ref> |- |N50 |{{DUN|Kampong Gajah}} |[[Zafarulazhan Zan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N51 |{{DUN|Pasir Panjang}} |[[Rosli Abd Rahman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N52 |{{DUN|Pangkor}} |[[Norhaslinda Zakaria]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N56 |{{DUN|Changkat Jong}} |[[Nadziruddin Mohamed Bandi]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N58 |{{DUN|Slim}} |[[Muhammad Zulfadli Zainal]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=17|{{Flag|Pahang}} |N4 |{{DUN|Cheka}} |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Ketua Pembangkang DUN Pahang |- |N9 |{{DUN|Tahan}} |[[Mohd Zakhwan Ahmad Badarddin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N10 |{{DUN|Damak}} |[[Zuridan Mohd Daud]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N11 |{{DUN|Pulau Tawar}} |[[Yohanis Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N12 |{{DUN|Beserah}} |[[Andansura Rabu]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N15 |{{DUN|Tanjung Lumpur}} |[[Rosli Abdul Jabar]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N17 |{{DUN|Sungai Lembing}} |[[Mohamad Ayub Mat Ashri]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N18 |{{DUN|Lepar}} |[[Mohd Yazid Mohd Yunus]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N19 |{{DUN|Panching}} |[[Mohd Tarmizi Yahaya]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N20 |{{DUN|Pulau Manis}} |[[Rafiq Khan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N24 |{{DUN|Luit}} |[[Mohd Sofian Abdul Jalil]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N25 |{{DUN|Kuala Sentul}} |[[Jasri Jamaludin]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N26 |{{DUN|Chenor}} |[[Mujibur Rahman Ishak]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N29 |{{DUN|Jengka}} |[[Shahril Azman Abd Halim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N31 |{{DUN|Lanchang}} |[[Hassan Omar]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N32 |{{DUN|Kuala Semantan}} |[[Hassanuddin Salim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N40 |{{DUN|Bukit Ibam}} |[[Nazri Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=22|{{Flag|Selangor}}||N2||{{DUN|Sabak}}||[[Sallehen Mukhyi]]||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- |N3 |{{DUN|Sungai Panjang}} |[[Mohd Razali Saari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N5 |{{DUN|Hulu Bernam}} |[[Muizzuddeen Mahyuddin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N7 |{{DUN|Batang Kali}} |[[Muhaimin Harith]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N8 |{{DUN|Sungai Burong}} |[[Mohd Zamri Mohd Zainuldin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N9 |{{DUN|Permatang}} |[[Nurul Syazwani Noh]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N10 |{{DUN|Bukit Melawati}} |[[Noorazley Yahya]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N11 |{{DUN|Ijok}} |[[Jefri Mejan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N12 |{{DUN|Jeram}} |[[Harrison Hassan]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N13 |{{DUN|Kuang}} |[[Mohd Rafiq Mohd Abdullah]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N17 |{{DUN|Gombak Setia}} |[[Muhammad Hilman Idham]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N18 |{{DUN|Hulu Kelang}} |[[Mohamed Azmin Ali]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Ketua Pembangkang DUN Selangor |- |N24 |{{DUN|Semenyih}} |[[Nushi Mahfodz]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N26 |{{DUN|Sungai Ramal}} |[[Mohd Shafie Ngah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N33 |{{DUN|Taman Medan}} |[[Afif Bahardin]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N38 |{{DUN|Paya Jaras}} |[[Ab Halim Tamuri]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N43 |{{DUN|Sementa}} |[[Najhan Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N44 |{{DUN|Selat Klang}} |[[Abdul Rashid Asari]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap [[Menteri Besar Selangor]]<ref>https://bernama.com/bm/news.php?id=2276579</ref> |- |N49 |{{DUN|Sungai Kandis}} |[[Wan Dzahanurin Ahmad]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N51 |{{DUN|Sijangkang}} |[[Ahmad Yunus Hairi]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N53 |{{DUN|Morib}} |[[Rosnizan Ahmad]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N55 |{{DUN|Dengkil}} |[[Jamil Salleh]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |rowspan=5|{{Flag|Negeri Sembilan}} |N3 |{{DUN|Serting}} |[[Mohd Fairuz Mohd Isa]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N20 |{{DUN|Labu}} |[[Mohamad Hanifah Abu Baker]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Ketua Pembangkang DUN Negeri Sembilan |- |N25 |{{DUN|Paroi}} |[[Kamarol Ridzuan Md Zain]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N31 |{{DUN|Bagan Pinang}} |[[Abdul Fatah Zakaria]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N34 |{{DUN|Gemas}} |[[Ridzuan Ahmad]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |rowspan=2|{{Flag|Melaka}} |N12 |{{DUN|Sungai Udang}} |[[Mohd Aleef Yusof]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N24 |{{DUN|Bemban}} |[[Mohd Yadzil Yaakub]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Ketua Pembangkang DUN Melaka |- |rowspan=3|{{Flag|Johor}} |N7 |{{DUN|Bukit Kepong}} |[[Sahruddin Jamal]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N15 |{{DUN|Maharani}} |[[Abdul Aziz Talib]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N32 |{{DUN|Endau}} |[[Alwiyah Talib]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |{{Flag|Sabah}} |N16 |{{DUN|Karambunai}} |[[Aliakbar Gulasan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |} == Keputusan pilihan raya umum== {| class="wikitable" |- ! Pilihan raya ! Jumlah kerusi menang !Kerusi ditandingi ! Peratusan kerusi ! Jumlah pengundi ! Peratusan pengundi ! Keputusan Pilihan raya ! Ketua Pilihan raya |- ![[Pilihan raya umum Malaysia 2018|PRU - 14]] <br/> {{small|(di bawah gabungan [[Pakatan Harapan|PH]])}} | {{Composition bar|13|222|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} kemudian {{Composition bar|52|222|hex= {{Perikatan Nasional/meta/color}}}} kemudian {{Composition bar|55|222|hex= {{Perikatan Nasional/meta/color}}}} | | 10.59% <br/> kemudian <br/> 27.36% <br/> kemudian <br/> 45.20% | 2,794,827 | 33.96% | {{increase}}55 kerusi; '''Kerajaan''' | [[Mahathir Mohamad]] |- ![[Pilihan raya umum Malaysia 2022|PRU-15]] <br /> |{{Composition bar|74|222|hex= {{Perikatan Nasional/meta/color}}}} |171 |33.33% |4,700,819 |30.35% |{{increase}}19 kerusi; '''Pembangkang''' |[[Muhyiddin Yassin]] |} == Keputusan Pilihan Raya Negeri == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:95%" |- !rowspan=2| Pilihan raya negeri !!colspan=14|Dewan Undangan Negeri |- ! [[Dewan Undangan Negeri Perlis|Perlis]] !! [[Dewan Undangan Negeri Kedah|Kedah]] !! [[Dewan Undangan Negeri Kelantan|Kelantan]] !! [[Dewan Undangan Negeri Terengganu|Terengganu]] !! [[Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang|Pulau Pinang]] !! [[Dewan Negeri Perak|Perak]] !! [[Dewan Negeri Pahang|Pahang]] !! [[Dewan Negeri Selangor|Selangor]] !! [[Dewan Undangan Negeri Sembilan|Negeri Sembilan]] !! [[Dewan Undangan Negeri Melaka|Melaka]] !! [[Dewan Negeri Johor|Johor]] !! [[Dewan Undangan Negeri Sabah|Sabah]] !! [[Dewan Undangan Negeri Sarawak|Sarawak]] !! Jumlah menang / Jumlah ditandingi |- ! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! |- |2/3 majoriti||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}|| |- |[[Pilihan raya negeri Sabah 2020|2020]]|| || || || || || || || || || || ||{{Composition bar|17|73|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}}|| || {{Composition bar|17|29|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} |- |[[Pilihan raya negeri Sarawak 2021|2021]]|| || || || || || || || || || || ||||{{Composition bar|0|82|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} || {{Composition bar|0|1|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} |- |[[Pilihan raya negeri Melaka 2021|2021]]|| || || || || || || || || || {{Composition bar|2|28|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} || || || || {{Composition bar|2|28|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} |- |[[Pilihan raya negeri Johor 2022|2022]]|| || || || || || || || || || || {{Composition bar|3|56|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} || || || {{Composition bar|3|56|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} |- |[[Pilihan raya Umum Malaysia 2022 |2022]] |{{Composition bar|14|15|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} | | | | |{{Composition bar|26|59|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |{{Composition bar|17|42|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} | | | | | | |{{Composition bar|57|116|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |- |- |[[Pilihanraya negeri 2023|2023]] | |{{Composition bar|33|36|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |{{Composition bar|43|45|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |{{Composition bar|32|32|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |{{Composition bar|11|40|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} | | |{{Composition bar|22|56|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |{{Composition bar|5|36|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} | | | | |{{Composition bar|146|245|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |} == Sejarah kepimpinan parti == === Senarai pengerusi perhubungan negeri === {| class="wikitable" !Negeri !Nama !Parti !Tempoh |- | rowspan="2" |Johor |[[Muhyiddin Yassin]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 12.06.2022 |- |[[Sahruddin Jamal]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |12.06.2022 - 30.12.2025 |- |Kelantan |[[Ahmad Yakob]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Sejak 05.01.2021 |- |Terengganu |[[Ahmad Samsuri Mokhtar]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Sejak 05.01.2021 |- |Kedah |[[Muhammad Sanusi Md Nor]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Sejak 05.01.2021 |- | rowspan="2" |Sabah |[[Hajiji Noor]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 10.12.2022 |- |[[Ronald Kiandee]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |Sejak 11.12.2022 |- |Selangor |[[Mohamed Azmin Ali]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 31.12.2025 |- |Perak |[[Ahmad Faizal Azumu]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 31.12.2025 |- | rowspan="2" |Pahang |[[Saifuddin Abdullah]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 27.10.2025 |- |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Sejak 28.10.2025 |- | rowspan="3" |Negeri Sembilan |[[Eddin Syazlee Shith]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 01.06.2023 |- |[[Ahmad Faizal Azumu]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |02.06.2023 - 11.02.2024 |- |[[Mohamad Hanifah Abu Baker]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |12.02.2024 - 31.12.2025 |- | rowspan="2" |Pulau Pinang |[[Shabudin Yahaya]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 12.06.2022 |- |[[Dominic Lau Hoe Chai]] | style="background:{{Parti Gerakan Rakyat Malaysia/meta/shading}};" | GERAKAN |Sejak 12.06.2022 |- | rowspan="3" |Melaka |[[Mohd Rafiq Naizamohideen]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 26.11.2021 |- |[[Mohd Yadzil Yaakub]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |26.11.2021 - 27.10.2025 |- |[[Mas Ermieyati Samsudin]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |Sejak 28.10.2025 |- |Sarawak |[[Jaziri Alkaf Abdillah Suffian]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 31.12.2025 |- | rowspan="3" |Wilayah Persekutuan |[[Muhammad Suhaimi Yahya]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 03.03.2023 |- |[[Suhaili Abdul Rahman]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |08.03.2023 - 02.11.2023 |- |[[Radzi Jidin]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |Sejak 2.11.2023 |- | rowspan="2" |Perlis |[[Mohd Shukri Ramli]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |05.01.2021 - 27.10.2025 |- |[[Shahidan Kassim]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Sejak 28.10.2025 |} == Nota == <references group="Nota"/> == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar== * {{Facebook|perikatann}} * {{Instagram|perikatann}} * {{Twitter|perikatan_n}} {{Perikatan Nasional}} {{Parti-parti politik Malaysia}} {{Kemelut politik Malaysia 2020–21}} {{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Parti politik di Malaysia|*]] [[Kategori:Perikatan Nasional]] [[Kategori:Penubuhan 2020 di Malaysia]] [[Kategori:Kemelut politik Malaysia 2020–22]] [[Kategori:Parti penyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin pertama]] [[Kategori:Gabungan parti politik di Malaysia]] swv4l3bcdi3u63qcy6o92op2kpwn1eq 6844187 6844182 2026-05-08T12:58:08Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Ahli Dewan Undangan Negeri */ 6844187 wikitext text/x-wiki {{Pp-semi|small=yes}} {{Kotak info parti politik | nama = Perikatan Nasional | nama_asli = ڤريكتن ناسيونل | bahasa_nama_asli = "'''PERIKATAN'''"<ref>[https://www.malaymail.com/news/malaysia/2025/04/25/dream-on-zahid-tells-perikatan-over-proposal-to-form-perak-government-with-umno/174470 "PERIKATAN on proposal to form perak government with UMNO"]</ref> | subpengepala = | logo = Logo_Perikatan_Nasional.svg | alt_logo = | tegakan_logo = | saiz_logo = 190px | kapsyen = | kod_warna = #003152 | bahasa1 = | nama_bahasa1 = | bahasa2 = | nama_bahasa2 = | bahasa3 = | nama_bahasa3 = | bahasa4 = | nama_bahasa4 = | singkatan = '''PN''' <br> '''PERIKATAN'''<ref>[https://www.malaymail.com/news/malaysia/2025/04/25/dream-on-zahid-tells-perikatan-over-proposal-to-form-perak-government-with-umno/174470 "PERIKATAN on proposal to form perak government with UMNO"]</ref> | presiden = | pengerusi = [[Ahmad Samsuri Mokhtar]] | general_secretary = [[Takiyuddin Hassan]] | setiausaha_pertama = | presidium = | jawatankuasa_tetap = | setiausaha = | spokesperson = [[Annuar Musa]] | gelaran_pemimpin1 = Timbalan Pengerusi | nama_pemimpin1 = [[Muhyiddin Yassin]]<br/>[[Dominic Lau Hoe Chai]]<br/>[[Punithan Paramsiven]]<br/>[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] | gelaran_pemimpin2 = Bendahari Agung | nama_pemimpin2 = [[Muhammad Sanusi Md Nor]] | gelaran_pemimpin3 = Ketua Wanita | nama_pemimpin3 = [[Nolee Ashilin Mohammed Radzi]] | gelaran_pemimpin4 = Ketua Pemuda | nama_pemimpin4 = [[Afnan Hamimi Taib Azamudden]] | gelaran_pemimpin5 = Ketua Pengarah Pilihan Raya | nama_pemimpin5 = [[Mohd Radzi Md Jidin]] | pengasas = [[Muhyiddin Yassin]] | diasaskan = {{start date|df=yes|2020|2|23}} <ref>{{Cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/71203/BERITA/Politik/Najib-sahkan-tandatangan-SD-sokong-gabungan-baharu|title=Najib sahkan tandatangan SD sokong gabungan baharu|last=HARIAN|first=WARTAWAN SINAR|date=2020-02-23|website=Sinarharian|access-date=2020-03-02}} </ref> | didaftarkan = {{start date|df=yes|2020|8|7}} <ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2020/09/731349/pendaftaran-perikatan-nasional-sudah-lulus-7-ogos|title=Perikatan Nasional didaftarkan|last=BERITA HARIAN|first=Muhammad Yusri Muzamir|date=2020-08-07|website=Berita Harian|access-date=2020-08-07}}</ref> | disahkan = {{start date|df=yes|2020|9|14}} <ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2020/09/731349/pendaftaran-perikatan-nasional-sudah-lulus-7-ogos|title=Pendaftaran Perikatan Nasional disahkan oleh ROS|last=BERITA HARIAN|first=Muhammad Yusri Muzamir|date=2020-09-14|website=Berita Harian|access-date=2020-09-14}}</ref><br/>{{small|(Disahkan oleh [[Akta Pertubuhan 1966|Pendaftaran Pertubuhan (ROS) ]] sebagai 'parti politik')}} | dibubarkan = <!----- atau | diharamkan = -----> | gabungan = Gabungan parti-parti nasional di [[Malaysia]]<ref>{{Cite web|url=https://perikatan-nasional.org.my/|title=Persatuan Perikatan Parti Malaysia (PPPM) telah menjadi Gabungan rasmi politik yang dikenali sebagai Parti Perikatan Nasional (PN)|last=PN Official|first=Leadership|date=2020-03-23|website=Gabungan Perikatan Nasional|language=ms|access-date=2020-03-23}}</ref> | pecahan = [[Barisan Nasional]] (BN)<br/>[[Pakatan Harapan]] (PH)<br/>[[Gabungan Rakyat Sabah]] (GRS) | didahului = Persatuan Perikatan Parti Malaysia <ref>{{Cite web |url=https://perikatan-nasional.org.my/|title=Persatuan Perikatan Parti Malaysia (PPPM) telah menjadi Gabungan rasmi politik yang dikenali sebagai Parti Perikatan Nasional (PN)|last=PN Official|first=Leadership|date=2020-03-23 |website=Gabungan Perikatan Nasional|language=ms|access-date=2020-03-23}}</ref> | bergabung = | digantikan = | ibu_pejabat = Ibu Pejabat Perikatan Nasional, Rumah PERIKATAN<ref>[https://www.malaymail.com/news/malaysia/2025/04/25/dream-on-zahid-tells-perikatan-over-proposal-to-form-perak-government-with-umno/174470 "PERIKATAN on proposal to form perak government with UMNO"]</ref>, B4-3-1 Urbane Tower<br/>1 Jalan Dutamas 1<br/>Solaris Dutamas<br/>50480 Kuala Lumpur | akhbar = | badan_pemikir = | sayap_pelajar = | sayap_belia = | sayap_wanita = | gelaran_sayap1 = | sayap1 = | gelaran_sayap2 = | sayap2 = | gelaran_sayap3 = | sayap3 = | gelaran_sayap4 = | sayap4 = | sayap5 = | gelaran_sayap6 = | sayap6 = | gelaran_sayap7 = | sayap7 = | keanggotaan ={{plainlist| * [[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]] * [[Parti Gerakan Rakyat Malaysia|GERAKAN]] * [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]] * [[Parti Rakyat India Malaysia|MIPP]] }} | tahun_keanggotaan = | ideologi = [[Konservatisme kebangsaan]] | kedudukan = | kebangsaan = Malaysia | serantau = | benua = | antarabangsa = | warna = {{Color box|#003152|border=darkgray}} Biru Gelap dan Putih | slogan = "Mengeratkan perpaduan"<br/>{{small|(14 September 2020 - 2 Oktober 2020)}}<br/>"Satukan rakyat bersama Perikatan Nasional"<br/>{{small|(7 Oktober 2020 - 29 Oktober 2022)}}<br/>"Prihatin, Bersih dan Stabil" {{small|(sejak 30 Oktober 2022)}}<br/>"BERSATU, BERGERAK, SE-MALAYSIA" {{small|(slogan rasmi sejak 21 Mac 2025)}} | lagu_parti = ''Kami Perikatan Nasional'' | gelaran_kosong1 = | kosong1 = | gelaran_kosong2 = | kosong2 = | gelaran_kosong3 = | kosong3 = | gelaran_kosong4 = | kosong4 = | tajuk_kerusi1 = [[Dewan Negara]] | kerusi1 = {{Composition bar|8|70|hex=#003152}} | tajuk_kerusi2 = [[Dewan Rakyat]] | kerusi2 = {{Composition bar|68|222|hex=#003152}} | tajuk_kerusi3 = [[Dewan Undangan Negeri]] | kerusi3 = {{Composition bar|202|607|hex=#003152}} | tajuk_kerusi4 = [[Menteri Besar dan Ketua Menteri di Malaysia|Menteri Besar dan Ketua Menteri]] | kerusi4 = {{Composition bar|4|13|hex=#003152}} | tajuk_kerusi5 = | kerusi5 = | tajuk_kerusi6 = | kerusi6 = | tajuk_kerusi7 = | kerusi7 = | tajuk_kerusi8 = | kerusi8 = | tajuk_kerusi9 = | kerusi9 = | tajuk_kerusi10 = | kerusi10 = | simbol = [[File:Logo_Perikatan_Nasional_Election_Symbol.svg|120px]]<br>{{small|(seluruh Malaysia kecuali Kelantan dan Terengganu)}}<br>[[File:PAS logo.svg|120px]]<br>{{small|(hanya di Kelantan dan Terengganu)}} | bendera = [[File:Logo_Perikatan_Nasional.svg|180px]] | alt_bendera = | gelaran_bendera = | laman_sesawang = {{URL|http://www.perikatan-nasional.org.my/|Laman Sesawang Rasmi Perikatan Nasional}} | negara = <!----- atau | negeri = -----> | negara2 = | catatan_kaki = }} {{Politik Malaysia}} {{Sejarah Malaysia}} '''Perikatan Nasional''' (singkatan: '''PN'''), juga dikenali sebagai '''PERIKATAN'''<ref>{{Cite web|url=https://perikatan-nasional.org.my/|title=Persatuan Perikatan Parti Malaysia (PPPM) telah menjadi Gabungan rasmi politik yang dikenali sebagai Parti Perikatan Nasional (PN)|last=PN Official|first=Leadership|date=2020-03-23|website=Gabungan Perikatan Nasional|language=ms|access-date=2020-03-23}}</ref><ref>[https://www.malaymail.com/news/malaysia/2025/04/25/dream-on-zahid-tells-perikatan-over-proposal-to-form-perak-government-with-umno/174470 "PERIKATAN on proposal to form perak government with UMNO"]</ref> ialah gabungan parti politik rasmi di Malaysia yang terdiri daripada 4 buah parti komponen. Parti ini didaftarkan pada tarikh 7 Ogos 2020 dan disahkan pada September 2020 selepas lima bulan mentadbir [[Kerajaan Persekutuan Malaysia]] dari tarikh penubuhan kerajaan baru Malaysia pada 10 Mac 2020. Parti Perikatan Nasional telah didaftarkan di bawah [[Akta Pertubuhan 1966|Pendaftaran Pertubuhan]] (ROS) dan penggunaan logo serta bendera parti tersebut telah diluluskan oleh [[Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia|Suruhanjaya Pilihan Raya]] (SPR) Malaysia. Penubuhan parti ini dipengaruhi oleh [[Kabinet Muhyiddin]] (juga dikenali sebagai ''Kabinet Pertama Mahiaddin Yassin'') yang ditubuhkan pada 10 Mac 2020. Gabungan ini didahului oleh Persatuan Perikatan Parti Malaysia (PPPM).<ref>{{Cite web|url=https://perikatan-nasional.org.my/|title=Persatuan Perikatan Parti Malaysia (PPPM) telah menjadi Gabungan rasmi politik yang dikenali sebagai Parti Perikatan Nasional (PN)|last=PN Official|first=Leadership|date=2020-03-23|website=Gabungan Perikatan Nasional|language=ms|access-date=2020-03-23}}</ref> PN menang 73 kerusi pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2022]] dan menjadi blok kedua terbesar selepas [[Pakatan Harapan]] di [[Dewan Rakyat]]. PN di Dewan Rakyat diketuai oleh [[Hamzah Zainudin]] sebagai [[Ketua Pembangkang (Malaysia)|Ketua Pembangkang]]. PN juga merupakan kerajaan pemerintah di empat buah negeri iaitu [[Perlis]], [[Kedah]], [[Kelantan]] dan [[Terengganu]] manakala pembangkang di negeri-negeri yang lain kecuali di [[Sarawak]] kerana tiada sebarang wakil. ==Maklumat lanjut== Perikatan Nasional merupakan [[Kerajaan Persekutuan Malaysia|Kerajaan Pemerintah Malaysia]] dari bulan Mac 2020 sehingga bulan Ogos 2021 selepas peletakkan jawatan jemaah-jemaah menteri di dalam [[Kerajaan Perikatan Nasional|Kabinet Kerajaan Perikatan Nasional]] rentetan daripada peletakan jawatan Perdana Menteri Malaysia Ke-8, [[Muhyiddin Yassin|Tan Sri Muhyiddin Yassin]]. Selepas perbincangan antara parti komponen Perikatan Nasional diadakan, kelangsungan pentadbiran Perikatan Nasional sebagai parti pemerintah Malaysia diteruskan dengan pelantikan Datuk Seri Ismail Sabri [[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|(dari UMNO)]] sebagai Perdana Menteri Malaysia Ke-9 setelah diperkenankan oleh DYMM Seri Paduka Baginda [[Yang di-Pertuan Agong|Yang Dipertuan Agong]] kerana kerusi Parlimen PN lebih besar berbanding kerusi Perlimen [[Barisan Nasional|BN]] dan [[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]. Walaubagaimanapun, Setiausaha Agung [[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]], [[Ahmad Maslan]] menjelaskan bahawa Kepemimpinan [[UMNO]] tidak mengiktiraf kerajaan Ismail Sabri sebagai "[[Kerajaan Perikatan Nasional]]" melainkan "Kerajaan Malaysia".<ref>[https://m.malaysiakini.com/news/588145 Umno dan Bersatu tak sefahaman isu nama kerajaan baru]</ref> [[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]] telah diterima sebagai parti komponen kelima yang sah pada 11 Februari 2021 setelah menghantar surat permohonan untuk menyertai Parti Perikatan Nasional yang dibuat pada tahun 2020 lalu.<ref>[https://www.astroawani.com/berita-malaysia/gerakan-berhasrat-sertai-perikatan-nasional-presiden-259298 Gerakan berhasrat sertai Perikatan Nasional - Presiden]</ref> Parti GERAKAN juga secara rasmi menjadi parti komponen ketiga dari [[Semenanjung Malaysia]] di dalam gabungan Perikatan Nasional selepas [[Parti Islam Se-Malaysia]], dan [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia]]. == Sejarah penubuhan == Parti Perikatan Nasional telah didaftarkan pada 7 Ogos 2020. Ia didaftarkan di bawah Kategori Politik, selaras peruntukan Akta Pertubuhan 1966 (Akta 335)<ref>{{Cite news|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2020/09/731349/pendaftaran-perikatan-nasional-sudah-lulus-7-ogos|title=Pendaftaran Perikatan Nasional sudah lulus 7 Ogos|last=Muhammad Yusri Muzamir|first=|date=14 September 2020|newspaper=Bharian|access-date=20 Disember 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=|work=|via=}}</ref>. Ia terdiri daripada tiga buah parti komponen iaitu [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] (BERSATU), [[Parti Islam Se-Malaysia]] (PAS) dan [[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]] (GERAKAN).<ref>[http://www.pnbbcportal.com/2020/08/23/zahid-sahkan-mic-sertai-pn/ Zahid Sahkan MIC, PPBM dan PAS sertai PN, Dicapai pada 23 Ogos 2020]</ref> Pada peringkat awal, [[Kongres India Malaysia]] (MIC) juga terlibat dalam pembentukan parti ini<ref>[http://www.pnbbcportal.com/2020/08/23/zahid-sahkan-mic-sertai-pn/ Zahid Sahkan MIC, PPBM dan PAS sertai PN, Dicapai pada 23 Ogos 2020]</ref>. Namun pada 27 Ogos 2020, MIC mengambil keputusan untuk menarik diri sebagai menuruti keputusan Dewan Tertinggi [[Barisan Nasional]] (BN) yang disertai MIC.<ref>[https://www.bharian.com.my/berita/politik/2020/08/725355/pn-mic-tarik-diri-ikut-keputusan-dewan-tertinggi-bn PN: MIC tarik diri ikut keputusan Dewan Tertinggi BN, ][[Berita Harian]]<span>, Dicapai pada 27 Ogos 2020</span></ref> [[UMNO]] tidak menyertai Parti Perikatan Nasional kerana telah menjadi parti komponen dalam [[Barisan Nasional]] bersama [[Persatuan Cina Malaysia]] (MCA), [[Kongres India Malaysia]] (MIC) dan [[Parti Bersatu Rakyat Sabah]] (PBRS). [[Gabungan Parti Sarawak]] dan [[Parti Bersatu Sabah]] juga hanya berminat untuk menjadi parti yang menyokong pembentukan sebuah kerajaan campuran di peringkat [[Persekutuan Malaysia]]. Persetujuan oleh [[Barisan Nasional]], [[Gabungan Parti Sarawak]] dan [[Parti Bersatu Sabah]] yang bersama-sama menyokong Parti Perikatan Nasional telah membentuk kerajaan campuran pertama di peringkat Persekutuan Malaysia. [[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]] telah diterima sebagai parti komponen kelima terbaharu dalam Parti Perikatan Nasional setelah mendapat sokongan penuh Majlis Tertinggi Parti Perikatan Nasional. Pengerusi Parti Perikatan Nasional, [[Tan Sri Muhyiddin Yassin]] telah menyerahkan surat pernyataan penerimaan parti tersebut di [[Perdana Putra]] kepada Presidennya, [[Dominic Lau Hoe Chai]] pada 11 Februari 2021, sehari sebelum perayaan [[Tahun Baru Cina]].<ref>[https://www.astroawani.com/berita-politik/gerakan-diterima-sertai-perikatan-nasional-282477 Gerakan diterima sertai Perikatan Nasional]</ref> Perikatan Nasional terus menjadi parti utama dalam pembentukan kerajaan baharu Malaysia yang dipimpin oleh [[Perdana Menteri Malaysia]], [[Ismail Sabri Yaakob]] dari [[Barisan Nasional]]. Beliau merupakan pemimpin pertama yang bukan dari kalangan Pengerusi Barisan Nasional dan [[Presiden UMNO]] yang dilantik sebagai Perdana Menteri Malaysia ketika menjawat jawatan sebagai [[Naib Presiden UMNO]]. Nama beliau telah dicalonkan oleh [[Perdana Menteri Malaysia]] ke-8 dan [[Pengerusi Perikatan Nasional]], Tan Sri [[Muhyiddin Yassin]] bagi menggantikan tempat beliau yang telah kehilangan sokongan majoriti Ahli [[Dewan Rakyat Malaysia]]. Ismail Sabri juga merupakan [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] ke-13 ketika Tan Sri [[Muhyiddin Yassin]] menjadi [[Perdana Menteri Malaysia]] ke-8 dari tahun [[2020 di Malaysia|2020]] hingga tahun [[2021 di Malaysia|2021]].<ref>[https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2021/08/852370/pn-hanya-namakan-ismail-sabri-calon-perdana-menteri PN hanya namakan Ismail Sabri calon Perdana Menteri]</ref> == Struktur kepimpinan == === Majlis Presiden === {| class="wikitable" !Jawatan !Nama !Parti |- |[[Presiden PAS]] |[[Abdul Hadi Awang]] |PAS |- |[[Presiden BERSATU]] |[[Muhyiddin Yassin]] |BERSATU |- |[[Presiden Gerakan|Presiden GERAKAN]] |[[Dominic Lau Hoe Chai]] |GERAKAN |- |Presiden MIPP |[[Punithan Paramsiven]] |MIPP |- |} ===Majlis Tertinggi / Majlis Eksekutif=== {| class="wikitable" !Jawatan !Nama !Parti |- |[[Pengerusi Perikatan Nasional|Pengerusi]] |[[Ahmad Samsuri Mokhtar]] |PAS |- | rowspan="4" | Timbalan Pengerusi |[[Muhyiddin Yassin]] |BERSATU |- |[[Dominic Lau Hoe Chai]] |GERAKAN |- |[[Punithan Paramsiven]] |MIPP |- |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] |PAS |- |Setiausaha Agung |[[Takiyuddin Hassan]] |PAS |- | rowspan="3" | Timbalan Setiausaha Agung |[[Mohamed Azmin Ali]] |BERSATU |- |[[Wong Chia Zhen]] |GERAKAN |- |Sivakumar Krishnan |MIPP |- |Bendahari Agung |[[Muhammad Sanusi Md Nor]] |PAS |- |Ketua Penerangan |[[Annuar Musa]] |PAS |- |Ketua Wanita |[[Nolee Ashilin Mohammed Radzi]] |BERSATU |- |Ketua Pemuda |[[Afnan Hamimi Taib Azamudden]] |PAS |- |Pengarah Pilihan Raya |[[Mohd Radzi Md Jidin]] |BERSATU |- | rowspan="8" |Ahli Majlis Tertinggi |[[Ahmad Faizal Azumu]] |BERSATU |- |''Kosong'' |BERSATU |- |[[Idris Ahmad]] |PAS |- |''Kosong'' |PAS |- |[[Oh Tong Keong]] |GERAKAN |- |Loh Kah Yong |GERAKAN |- |Subramaniam Surunaryan |MIPP |- |Manimaran Kanappram |MIPP |- |Setiausaha Eksekutif |Zaidy Abdul Talib |PAS |} === Pengerusi Badan Perhubungan Negeri (BPN) === Berikut merupakan senarai Pengerusi Badan Perhubungan Negeri Parti Perikatan Nasional<ref>{{Cite news|url=https://www.utusan.com.my/premium/2021/01/pn-lantik-pengerusi-badan-perhubungan-negeri/|title=PN lantik Pengerusi Badan Perhubungan Negeri|last=Media Mulia|first=|date=5 Januari 2021|newspaper=Utusan Malaysia|access-date=5 Januari 2021|archive-url=|archive-date=|dead-url=|work=|via=}}</ref>: {| class="wikitable" !Negeri !Nama !Parti !Catatan |- |Johor |''Kosong'' | | |- |Kelantan |[[Ahmad Yakob]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Pesuruhjaya PAS Negeri Kelantan |- |Terengganu |[[Ahmad Samsuri Mokhtar]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};"| PAS |Timbalan Pesuruhjaya I PAS Negeri Terengganu |- |Kedah |[[Muhammad Sanusi Md Nor]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Timbalan Pesuruhjaya PAS Negeri Kedah |- |Sabah |[[Ronald Kiandee]] | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}};" | BERSATU |Ketua Badan Pimpinan Negeri BERSATU Sabah |- |Selangor |''Kosong'' | | |- |Perak |''Kosong'' | | |- |Pahang |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Timbalan Presiden PAS |- |Negeri Sembilan |''Kosong'' | | |- |Pulau Pinang |[[Dominic Lau Hoe Chai]] | style="background:{{Parti Gerakan Rakyat Malaysia/meta/shading}};"| GERAKAN |[[Presiden Gerakan|Presiden Parti Gerakan Rakyat Malaysia]] |- |Melaka |''Kosong'' | | |- |Sarawak |''Kosong'' | | |- |Wilayah Persekutuan |[[Radzi Jidin]] | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}};" | BERSATU |Ketua Badan Pimpinan Negeri BERSATU Wilayah Persekutuan |- |Perlis |[[Shahidan Kassim]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};"| PAS |Ahli Jawatankuasa Kerja Pusat PAS |} === Sejarah Pengerusi BPN === {| class="wikitable" !Negeri !Nama !Parti !Tempoh |- | rowspan="2" |Johor |[[Muhyiddin Yassin]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 12.06.2022 |- |[[Sahruddin Jamal]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |12.06.2022 - 30.12.2025 |- |Kelantan |[[Ahmad Yakob]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" |PAS |Sejak 05.01.2021 |- |Terengganu |[[Ahmad Samsuri Mokhtar]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" |PAS |Sejak 05.01.2021 |- |Kedah |[[Muhammad Sanusi Md Nor]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" |PAS |Sejak 05.01.2021 |- | rowspan="2" |Sabah |[[Hajiji Noor]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 10.12.2022 |- |[[Ronald Kiandee]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |Sejak 11.12.2022 |- |Selangor |[[Mohamed Azmin Ali]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 31.12.2025 |- |Perak |[[Ahmad Faizal Azumu]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 31.12.2025 |- | rowspan="2" |Pahang |[[Saifuddin Abdullah]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 27.10.2025 |- |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" |PAS |Sejak 28.10.2025 |- | rowspan="3" |Negeri Sembilan |[[Eddin Syazlee Shith]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 01.06.2023 |- |[[Ahmad Faizal Azumu]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |02.06.2023 - 11.02.2024 |- |[[Mohamad Hanifah Abu Baker]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |12.02.2024 - 31.12.2025 |- | rowspan="2" |Pulau Pinang |[[Shabudin Yahaya]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 12.06.2022 |- |[[Dominic Lau Hoe Chai]] | style="background:{{Parti Gerakan Rakyat Malaysia/meta/shading}};" |GERAKAN |Sejak 12.06.2022 |- | rowspan="3" |Melaka |[[Mohd Rafiq Naizamohideen]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 26.11.2021 |- |[[Mohd Yadzil Yaakub]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |26.11.2021 - 27.10.2025 |- |[[Mas Ermieyati Samsudin]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |28.10.2025 - 7.3.2026 |- |Sarawak |[[Jaziri Alkaf Abdillah Suffian]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 31.12.2025 |- | rowspan="3" |Wilayah Persekutuan |[[Muhammad Suhaimi Yahya]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |05.01.2021 - 03.03.2023 |- |[[Suhaili Abdul Rahman]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |08.03.2023 - 02.11.2023 |- |[[Radzi Jidin]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" |BERSATU |Sejak 2.11.2023 |- | rowspan="2" |Perlis |[[Mohd Shukri Ramli]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" |PAS |05.01.2021 - 27.10.2025 |- |[[Shahidan Kassim]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" |PAS |Sejak 28.10.2025 |} == Parti komponen == {| class="wikitable" style="width:100%;" ! rowspan="2" |Logo ! colspan="3" rowspan="2" |Nama ! rowspan="2" |Ideologi ! rowspan="2" |Kedudukan ! rowspan="2" |Pemimpin ! rowspan="2" |Kerusi ditandingi ! colspan="2" |Keputusan 2022 !Kerusi semasa ! rowspan="2" |Kerusi Badan Perundangan Negeri |- !Undi (%) !Kerusi !Komposisi |- | colspan="12" align="center" style="background:lightgrey;" |'''Parti Komponen''' |- |[[File:Parti_Pribumi_Bersatu_Malaysia_Logo_isolated.svg|60px|center]] | style="background:{{party color|Malaysian United Indigenous Party}};" | | style="text-align:center;" |'''BERSATU''' |[[Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] |[[Ketuanan Melayu]] |[[Politik haluan kanan|Haluan kanan]] |[[Muhyiddin Yassin]] | style="text-align:center;" |87 | style="text-align:center;" |13.55% |{{Composition bar|31|222|{{party color|Malaysian United Indigenous Party}}}} |{{Composition bar|25|67|{{party color|Malaysian United Indigenous Party}}}} |{{Composition bar|58|611|{{party color|Malaysian United Indigenous Party}}}} |- |[[Fail:PAS_logo.svg|60px|center]] | style="background:{{party color|Parti Islam Se-Malaysia}};" | | style="text-align:center;" |'''PAS''' |[[Parti Islam Se-Malaysia]] |[[Islamisme]] |[[Politik pelampau kanan|Pelampau kanan]] |[[Abdul Hadi Awang]] | style="text-align:center;" |61 | style="text-align:center;" |14.56% |{{Composition bar|43|222|{{party color|Parti Islam Se-Malaysia}}}} |{{Composition bar|43|67|{{party color|Parti Islam Se-Malaysia}}}} |{{Composition bar|149|611|{{party color|Parti Islam Se-Malaysia}}}} |- | [[File:Parti Gerakan Rakyat Malaysia Logo.svg|60px|center]] | style="background:{{party color|Parti Gerakan Rakyat Malaysia}};" | | style="text-align:center;" |'''GERAKAN''' | [[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]] | [[Liberalisme]] | [[Sentrisme]] | [[Dominic Lau Hoe Chai]] | style="text-align:center;" | 23 | style="text-align:center;" | 1.97% | {{Composition bar|0|222|{{party color|Parti Gerakan Rakyat Malaysia}}}} | {{Composition bar|0|67|{{party color|Parti Gerakan Rakyat Malaysia}}}} | {{Composition bar|1|611|{{party color|Parti Gerakan Rakyat Malaysia}}}} |- | [[File:Logo malaysian indian people party.jpg|60px|center]] | style="background:{{party color|Democratic Action Party}};" | | style="text-align:center;" |'''MIPP''' | [[Parti Rakyat India Malaysia]] | [[Orang India Malaysia|Kepentingan orang India Malaysia]] | Kanan tengah dan [[Politik haluan kanan|Haluan kanan]] | [[Punithan Paramsiven]] | style="text-align:center;" | | style="text-align:center;" | | {{Composition bar|0|222|{{party color|Democratic Action Party}}}} | {{Composition bar|0|67|{{party color|Democratic Action Party}}}} | {{Composition bar|0|611|{{party color|Democratic Action Party}}}} |} ===Bekas parti komponen=== *[[Parti Solidariti Tanah Airku]] (STAR), (2020–2022)<ref name="awani20221205">https://www.astroawani.com/berita-politik/star-sah-tinggalkan-pn-jeffrey-kitingan-395238</ref> *[[Parti Maju Sabah]] (SAPP), (2020–2024)<ref>{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2024/12/14/sapp-umum-keluar-pn-kata-presiden|title=SAPP umum keluar PN, kata presiden|first=F. M. T.|last=Reporters|date=14 December 2024|website=Free Malaysia Today &#124; FMT}}</ref> == Kerjasama politik == [[File:Logo Perikatan Nasional.svg|thumb|''Logo rasmi Parti Perikatan Nasional selepas didaftarkan sebagai parti politik rasmi pada 7 Ogos 2020.'']]<ref>{{Cite news|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2020/09/731349/pendaftaran-perikatan-nasional-sudah-lulus-7-ogos|title=Pendaftaran Perikatan Nasional sudah lulus 7 Ogos|last=Muhammad Yusri Muzamir|first=|date=14 September 2020|newspaper=Bharian|access-date=20 Disember 2020|archive-url=|archive-date=|dead-url=|work=|via=}}</ref> {{main|Kerajaan Perikatan Nasional|Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14|Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-14}} Pada tahun 2020 sehingga tahun 2022, Parti Perikatan Nasional menjadi salah satu parti yang membentuk dan mengetuai sebuah kerajaan campuran, iaitu [[Kerajaan Perikatan Nasional]] di peringkat Persekutuan Malaysia bersama-sama [[Barisan Nasional]], [[Gabungan Parti Sarawak]], [[Parti Bersatu Sabah]] dan Ahli Parlimen [[Bebas (ahli politik)|Bebas]]. Ia juga mendokong [[Muafakat Nasional]] yang disertai oleh kedua-dua parti utamanya, PAS dan BERSATU. Kerajaan campuran negeri juga terdapat di [[Kedah]], [[Kelantan]] dan [[Terengganu]], diketuai oleh Parti Perikatan Nasional, manakala kerajaan campuran di [[Perlis]], [[Perak]], [[Melaka]], [[Johor]], [[Pahang]] pula diketuai oleh [[Barisan Nasional]]. ==Wakil Rakyat== ===Ahli Dewan Negara=== {{main|Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-15}} {| class="wikitable sortable" !Lantikan !Ahli !Parti ! Penggal !Tempoh !Catatan |- |rowspan=2|{{flag|Kelantan}} |[[Nik Mohamad Abduh Nik Abdul Aziz]], YB Senator Tuan Haji |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Pertama |5 September 2023 - 4 September 2026 | |- |[[Wan Martina Wan Yusoff]], YB Senator Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Kedua |24 Ogos 2024 - 23 Ogos 2027 | |- |{{flag|Terengganu}} |[[Che Alias Hamid]], YB Senator Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Kedua |24 November 2024 - 23 November 2027 | |- |rowspan=2|{{Flag|Perlis}} |[[Baharuddin Ahmad]], YB Senator Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Pertama | 10 September 2024 - 9 September 2027 | |- |[[Azahar Hassan]], YB Senator Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Pertama | 10 September 2024 - 9 September 2027 | |} ===Ahli Dewan Rakyat=== {{main|Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-15}} {| class ="wikitable sortable" |- ! style="width:100px;"| Negeri ! style="width:30px;"| No. ! style="width:150px;"|Parlimen ! style="width:240px;"|Penyandang ! style="width:80px;" |Parti ! style="width:80px;" |Catatan |- |rowspan=3|{{Flag|Perlis}} |P001 |{{Parlimen|Padang Besar}} |[[Rushdan Rusmi]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P002 |{{Parlimen|Kangar}} |[[Zakri Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P003 |{{Parlimen|Arau}} |[[Shahidan Kassim]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=14|{{Flag|Kedah}} |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |[[Mohd Suhaimi Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} |[[Abdul Ghani Ahmad]], YB Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} |[[Ku Abdul Rahman Ku Ismail]], YB Datuk Wira Dr. |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |[[Nurul Amin Hamid]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |[[Ahmad Yahaya]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |[[Afnan Hamimi Taib Azamudden]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]], YB Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |[[Awang Hashim]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |[[Sabri Azit]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |[[Ahmad Tarmizi Sulaiman]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |[[Mohd Nazri Abu Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |[[Hassan Saad]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |[[Azman Nasrudin]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |[[Roslan Hashim]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |rowspan=14|{{Flag|Kelantan}} |P019 |{{Parlimen|Tumpat}} |[[Mumtaz Md Nawi]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P020 |{{Parlimen|Pengkalan Chepa}} |[[Ahmad Marzuk Shaary]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P021 |{{Parlimen|Kota Bharu}} |[[Takiyuddin Hassan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P022 |{{Parlimen|Pasir Mas}} |[[Ahmad Fadhli Shaari]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P023 |{{Parlimen|Rantau Panjang}} |[[Siti Zailah Mohd Yusoff]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P024 |{{Parlimen|Kubang Kerian}} |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P025 |{{Parlimen|Bachok}} |[[Syahir Sulaiman]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P026 |{{Parlimen|Ketereh}} |[[Khlir Mohd Nor]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2026/05/08/bersatu-pecat-2-adun-gantung-5-mp?fbclid=IwY2xjawRqub5leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR5mL_1xmjFztNxfo2eMD2KaBgcRTk-pEr3n2ZAv-Yl6V5qH0TZyvj4ZOVHYVA_aem_8692ZfY3stuGqXLx7bfaSA</ref> |- |P027 |{{Parlimen|Tanah Merah}} |[[Ikmal Hisham Abdul Aziz]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqqqBjbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> |- |P028 |{{Parlimen|Pasir Puteh}} |[[Nik Muhammad Zawawi Salleh]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P029 |{{Parlimen|Machang}} |[[Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.bernama.com/bm/news.php?id=2478550</ref> |- |P030 |{{Parlimen|Jeli}} |[[Zahari Kechik]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri <ref>https://www.sinarharian.com.my/article/633653/berita/politik/ahli-parlimen-jeli-pula-isytihar-sokong-pm</ref> |- |P031 |{{Parlimen|Kuala Krai}} |[[Abdul Latiff Abdul Rahman]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P032 |{{Parlimen|Gua Musang}} |[[Mohd Azizi Abu Naim]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri <ref>https://www.sinarharian.com.my/article/633507/berita/politik/ahli-parlimen-gua-musang-pula-isytihar-sokong-pm</ref> |- |rowspan=8|{{Flag|Terengganu}} |P033 |{{Parlimen|Besut}} |[[Che Mohamad Zulkifly Jusoh]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P034 |{{Parlimen|Setiu}} |[[Shaharizukirnain Abdul Kadir]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P035 |{{Parlimen|Kuala Nerus}} |[[Alias Razak]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P036 |{{Parlimen|Kuala Terengganu}} |[[Ahmad Amzad Hashim]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P037 |{{Parlimen|Marang}} |[[Abdul Hadi Awang]], YB Tan Sri |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P038 |{{Parlimen|Hulu Terengganu}} |[[Rosol Wahid]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2026/05/08/bersatu-pecat-2-adun-gantung-5-mp?fbclid=IwY2xjawRqub5leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR5mL_1xmjFztNxfo2eMD2KaBgcRTk-pEr3n2ZAv-Yl6V5qH0TZyvj4ZOVHYVA_aem_8692ZfY3stuGqXLx7bfaSA</ref> |- |P039 |{{Parlimen|Dungun}} |[[Wan Hassan Mohd Ramli]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P040 |{{Parlimen|Kemaman}} |[[Ahmad Samsuri Mokhtar]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=3|{{Flag|Penang}} |P041 |{{Parlimen|Kepala Batas}} |[[Siti Mastura Muhammad]], YB Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P042 |{{Parlimen|Tasek Gelugor}} |[[Wan Saiful Wan Jan]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.bernama.com/bm/news.php?id=2478550</ref> |- |P044 |{{Parlimen|Permatang Pauh}} |[[Muhammad Fawwaz Mohamad Jan]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=10|{{Flag|Perak}} |P054 |{{Parlimen|Gerik}} |[[Fathul Huzir Ayob]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2026/02/13/after-hamzah-two-other-mps-sacked-from-bersatu?fbclid=Iwb21leAP7yXhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR41svGvQ8cSKkXg12WfBBqaeT_QMJZ8TUOpz9Fq7JNR9bntgwqDpGnCNb-Ong_aem_Vf2DehZlLpIBAXy-qLl5VA</ref> |- |P056 |{{Parlimen|Larut}} |[[Hamzah Zainudin]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Ketua Pembangkang Dewan Rakyat <ref>https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/12/1037796/hamzah-zainuddin-sebagai-ketua-pembangkang-di-dewan-rakyat</ref> * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/768115</ref> |- |P057 |{{Parlimen|Parit Buntar}} |[[Mohd Misbahul Munir Masduki]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P058 |{{Parlimen|Bagan Serai}} |[[Idris Ahmad]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P059 |{{Parlimen|Bukit Gantang}} |[[Syed Abu Hussin Hafiz Syed Abdul Fasal]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri <ref>https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2023/11/1182551/mp-bersatu-kelima-bukit-gantang-isytihar-sokong-pm</ref> |- |P061 |{{Parlimen|Padang Rengas}} |[[Azahari Hasan]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2026/02/13/after-hamzah-two-other-mps-sacked-from-bersatu?fbclid=Iwb21leAP7yXhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR41svGvQ8cSKkXg12WfBBqaeT_QMJZ8TUOpz9Fq7JNR9bntgwqDpGnCNb-Ong_aem_Vf2DehZlLpIBAXy-qLl5VA</ref> |- |P067 |{{Parlimen|Kuala Kangsar}} |[[Iskandar Dzulkarnain Abdul Khalid]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri <ref>https://www.sinarharian.com.my/article/628982/berita/politik/ahli-parlimen-kuala-kangsar-umum-sokong-perdana-menteri</ref> |- |P069 |{{Parlimen|Parit}} |[[Muhammad Ismi Mat Taib]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P073 |{{Parlimen|Pasir Salak}} |[[Jamaludin Yahya]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P074 |{{Parlimen|Lumut}} |[[Nordin Ahmad Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqqqBjbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> |- |rowspan=7|{{Flag|Pahang}} |P081 |{{Parlimen|Jerantut}} |[[Khairil Nizam Khirudin]], YB Ir. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P082 |{{Parlimen|Indera Mahkota}} |[[Saifuddin Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.bernama.com/bm/politik/news.php?id=2509585</ref> |- |P083 |{{Parlimen|Kuantan}} |[[Wan Razali Wan Nor]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P086 |{{Parlimen|Maran}} |[[Ismail Abd Muttalib]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P087 |{{Parlimen|Kuala Krau}} |[[Kamal Ashaari]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P088 |{{Parlimen|Temerloh}} |[[Salamiah Mohd Nor]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P091 |{{Parlimen|Rompin}} |[[Abdul Khalib Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqqqBjbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> |- |rowspan=6|{{Flag|Selangor}} |P092 |{{Parlimen|Sabak Bernam}} |[[Kalam Salan]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P093 |{{Parlimen|Sungai Besar}} |[[Muslimin Yahaya]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P094 |{{Parlimen|Hulu Selangor}} |[[Hasnizan Harun]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P095 |{{Parlimen|Tanjong Karang}} |[[Zulkafperi Hanapi]], YB Dato' |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri <ref>https://www.sinarharian.com.my/article/646023/berita/politik/ahli-parlimen-tanjong-karang-pula-sokong-anwar</ref> |- |P109 |{{Parlimen|Kapar}} |[[Halimah Ali]], YB Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P112 |{{Parlimen|Kuala Langat}} |[[Ahmad Yunus Hairi]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |{{Flag|Putrajaya}} |P125 |{{Parlimen|Putrajaya}} |[[Mohd Radzi Md Jidin]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |rowspan=3|{{Flag|Melaka}} |P134 |{{Parlimen|Masjid Tanah}} |[[Mas Ermieyati Samsudin]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/769929</ref> |- |P136 |{{Parlimen|Tangga Batu}} |[[Bakri Jamaluddin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |P139 |{{Parlimen|Jasin}} |[[Zulkifli Ismail (agamawan)|Zulkifli Ismail]], YB Tuan Guru Hj |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=2|{{Flag|Johor}} |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |[[Muhyiddin Yassin]], YB Tan Sri |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |P154 |{{Parlimen|Mersing}} |[[Muhammad Islahuddin Abas]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |{{Flag|Labuan}} |P166 |{{Parlimen|Labuan}} |[[Suhaili Abdul Rahman]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri <ref>https://www.sinarharian.com.my/article/632135/berita/politik/ahli-parlimen-labuan-isytihar-sokong-perdana-menteri</ref> |- |{{Flag|Sabah}} |P183 |{{Parlimen|Beluran}} |[[Ronald Kiandee]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/769929</ref> |- |{{Flag|Sarawak}} |P205 |{{Parlimen|Saratok}} |[[Ali Biju]], YB Datuk |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |} ===Ahli Dewan Undangan Negeri=== {{main|Ahli Dewan Undangan Negeri, Parlimen Malaysia ke-15}} {| class ="wikitable sortable" |- ! style="width:100px;"| Negeri ! style="width:30px;"| No. ! style="width:150px;"|DUN ! style="width:240px;"|Penyandang ! style="width:90px;"|Parti ! Catatan |- |rowspan=14|{{Flag|Perlis}} |N1 |{{DUN|Titi Tinggi}} |[[Izizam Ibrahim]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N2 |{{DUN|Beseri}} |[[Haziq Asyraf Dun]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N3 |{{DUN|Chuping}} |[[Saad Seman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N4 |{{DUN|Mata Ayer}} |[[Wan Badariah Wan Saad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N5 |{{DUN|Santan}} |[[Mohammad Azmir Azizan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N6 |{{DUN|Bintong}} |[[Fakhrul Anwar Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N7 |{{DUN|Sena}} |[[Marzita Mansor]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N9 |{{DUN|Kuala Perlis}} |[[Abu Bakar Hamzah (Menteri Besar Perlis)|Abu Bakar Hamzah]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |[[Menteri Besar Perlis]] |- |N10 |{{DUN|Kayang}} |[[Asrul Aimran Abd Jalil]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N11 |{{DUN|Pauh}} |[[Megat Hashirat Hassan]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N12 |{{DUN|Tambun Tulang}} |[[Wan Zikri Afthar Ishak]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N13 |{{DUN|Guar Sanji}} |[[Mohd Ridzuan Hashim (Perlis)|Mohd Ridzuan Hashim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N14 |{{DUN|Simpang Empat}} |[[Razali Saad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N15 |{{DUN|Sanglang}} |[[Mohd Shukri Ramli]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=33|{{Flag|Kedah}} |N1 |{{DUN|Ayer Hangat}} |[[Shamsilah Siru]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N2 |{{DUN|Kuah}} |[[Amar Pared Mahamud]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N3 |{{DUN|Kota Siputeh}} |[[Mohd Ashraf Mustaqim Badrul Munir]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N4 |{{DUN|Ayer Hitam}} |[[Azhar Ibrahim (Kedah)|Azhar Ibrahim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N5 |{{DUN|Bukit Kayu Hitam}} |[[Halimaton Shaadiah Saad]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N6 |{{DUN|Jitra}} |[[Haim Hilman Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N7 |{{DUN|Kuala Nerang}} |[[Mohammad Yusoff @ Munir Zakaria]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N8 |{{DUN|Pedu}} |[[Mohd Radzi Md Amin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N9 |{{DUN|Bukit Lada}} |[[Salim Mahmood]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N10 |{{DUN|Bukit Pinang}} |[[Romani Wan Salim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N11 |{{DUN|Derga}} |[[Muhamad Amri Wahab]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N12 |{{DUN|Suka Menanti}} |[[Dzowahir Ab Ghani]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N14 |{{DUN|Alor Mengkudu}} |[[Muhamad Radhi Mat Din]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N15 |{{DUN|Anak Bukit}} |[[Rashidi Razak]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N16 |{{DUN|Kubang Rotan}} |[[Mohd Salleh Saidin]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N17 |{{DUN|Pengkalan Kundor}} |[[Mardhiyyah Johari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N18 |{{DUN|Tokai}} |[[Mohd Hayati Othman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N19 |{{DUN|Sungai Tiang}} |[[Abdul Razak Khamis]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Timbalan Yang di-Pertua DUN Kedah |- |N19 |{{DUN|Sungai Limau}} |[[Mohd Azam Abd Samat]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N21 |{{DUN|Guar Chempedak}} |[[Abdul Ghafar Saad]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N22 |{{DUN|Gurun}} |[[Baddrol Bakhtiar]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N23 |{{DUN|Belantek}} |[[Ahmad Sulaiman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N24 |{{DUN|Jeneri}} |[[Muhamad Sanusi Md Nor]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |[[Menteri Besar Kedah]] |- |N25 |{{DUN|Bukit Selambau}} |[[Azizan Hamzah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N26 |{{DUN|Tanjong Dawai}} |[[Hanif Ghazali]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N27 |{{DUN|Pantai Merdeka}} |[[Sharir Long]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N30 |{{DUN|Bayu}} |[[Mohd Taufik Yaacob]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N31 |{{DUN|Kupang}} |[[Najmi Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N32 |{{DUN|Kuala Ketil}} |[[Mansor Zakaria]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N33 |{{DUN|Merbau Pulas}} |[[Siti Aishah Ghazali]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N34 |{{DUN|Lunas}} |[[Khairul Anuar Ramli]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N35 |{{DUN|Kulim}} |[[Wong Chia Zhen]] |bgcolor={{Parti Gerakan Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|GERAKAN}} |EXCO Negeri |- |N36 |{{DUN|Bandar Baharu}} |[[Mohd Suffian Yusoff]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- | rowspan=42|{{Flag|Kelantan}}||N1 || {{DUN|Pengkalan Kubor}} || [[Wan Roslan Wan Hamat]]||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N2 || {{DUN|Kelaboran}} || [[Mohd Adanan Hassan]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N3 || {{DUN|Pasir Pekan}} || [[Ahmad Yakob]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N4 || {{DUN|Wakaf Bharu}} || [[Mohd Rusli Abdullah]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N5 || {{DUN|Kijang}}|| [[Izani Hussin]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N6 || {{DUN|Chempaka}}|| [[Nik Asma’ Bahrum Nik Abdullah]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N7 || {{DUN|Panchor}}|| [[Mohd Amar bin Abdullah|Mohd Amar Abdullah]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||Yang di-Pertua DUN Kelantan |- | N8 || {{DUN|Tanjong Mas}} || [[Rohani Ibrahim]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N10 || {{DUN|Bunut Payong}}|| [[Shaari Mat Yaman]]||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N11 || {{DUN|Tendong}} || [[Rozi Muhamad]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N12 || {{DUN|Pengkalan Pasir}} || [[Mohamad Nasriff Daud]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N13 || {{DUN|Meranti}}||[[Mohd Nassuruddin Daud]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||[[Menteri Besar Kelantan]] |- | N14 || {{DUN|Chetok}}|| [[Zuraidin Abdullah]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N15 || {{DUN|Gual Periok}} || [[Kamaruzaman Mohamad]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N16 || {{DUN|Apam Putra}}|| [[Zamakhshari Muhamad]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N17 || {{DUN|Salor}} || [[Mohd Saizol Ismail]]||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N18 || {{DUN|Pasir Tumboh}}|| [[Abd Rahman Yunus]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N19 || {{DUN|Demit}} || [[Mohd Asri Mat Daud|Muhamad Asri Mat Daud]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N20 || {{DUN|Tawang}} || [[Harun Ismail]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N21 || {{DUN|Pantai Irama}} || [[Mohd Huzaimy Che Husin]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N22 || {{DUN|Jelawat}}|| [[Zameri Mat Nawang]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N23 || {{DUN|Melor}}|| [[Wan Rohimi Wan Daud]]||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N24 || {{DUN|Kadok}} || [[Azami Mohd Nor]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N25 || {{DUN|Kok Lanas}} || [[Mohamed Farid Mohamed Zawawi]] ||bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}}||Timbalan Yang di-Pertua DUN Kelantan |- | N26 || {{DUN|Bukit Panau}}|| [[Abdul Fatah Mahmood|Abd Fattah Mahmood]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N27 || {{DUN|Gual Ipoh}} || [[Bahari Mohd Noor]]||bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}}|| |- | N28 || {{DUN|Kemahang}}|| [[Md Anizam Ab Rahman]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N29 || {{DUN|Selising}}|| [[Tuan Mohd Saripudin Tuan Ismail]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N30 || {{DUN|Limbongan}}|| [[Nor Asilah Mohamed Zin]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N31 || {{DUN|Semerak}} || [[Norsham Sulaiman]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N32 || {{DUN|Gaal}}|| [[Mohd Rodzi Ja'afar]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N33 || {{DUN|Pulai Chondong}}|| [[Azhar Salleh (ahli politik)|Azhar Salleh]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N34 || {{DUN|Temangan}} || [[Mohammad Fadzli Hassan]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||Timbalan Menteri Besar Kelantan |- | N35 || {{DUN|Kemuning}}|| [[Ahmad Zahran Mohd Noor]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N36 || {{DUN|Bukit Bunga}} ||[[Mohd Almidi Jaafar]]||bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}}|| |- | N37 || {{DUN|Ayer Lanas}}|| [[Kamarudin Md Nor]] ||bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}}||EXCO Negeri |- | N38 || {{DUN|Kuala Balah}}|| [[Abdul Hadi Awang Kechil]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N39 || {{DUN|Mengkebang}}|| [[Zubir Abu Bakar]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N40 || {{DUN|Guchil}} || [[Hilmi Abdullah]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}||EXCO Negeri |- | N41 || {{DUN|Manek Urai}} || [[Fauzi Abdullah|Mohd Fauzi Abdullah]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N42 || {{DUN|Dabong}}|| [[Ku Mohd Zaki Ku Hussien|Ku Mohd. Zaki Ku Hussien]] ||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- | N44 || [[Paloh (kawasan negeri Kelantan)|Paloh]]|| [[Shaari Mat Hussain]] || bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}}|| |- |rowspan=32|{{Flag|Terengganu}} |N1 |{{DUN|Kuala Besut}} |[[Azbi Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}} | {{color|white|PAS}} | |- |N2 |{{DUN|Kota Putera}} |[[Mohd Nurkhuzaini Ab Rahman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}} | {{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N3 |{{DUN|Jerteh}} |[[Riduan Mohamad Nor]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}} | {{color|white|PAS}} | |- |N4 |{{DUN|Hulu Besut}} |[[Mohd Husaimi Hussin]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}} | {{color|white|BERSATU}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N5 |{{DUN|Jabi}} |[[Azman Ibrahim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}} | {{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N6 |{{DUN|Permaisuri}} |[[Mohd Yusop Majid]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N7 |{{DUN|Langkap}} |[[Azmi Maarof]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N8 |{{DUN|Batu Rakit}} |[[Mohd Shafizi Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N9 |{{DUN|Tepuh}} |[[Hishamuddin Abdul Karim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N10 |{{DUN|Buluh Gading}} |[[Ridzuan Hashim (ahli politik)|Ridzuan Hashim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N11 |{{DUN|Seberang Takir}} |[[Khazan Che Mat]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Timbalan Yang di-Pertua DUN Terengganu |- |N12 |{{DUN|Bukit Tunggal}} |[[Zaharudin Zaid]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N13 |{{DUN|Wakaf Mempelam}} |[[Wan Sukairi Wan Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N14 |{{DUN|Bandar}} |[[Ahmad Shah Muhamed]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N15 |{{DUN|Ladang}} |[[Zuraida Md Noor]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N16 |{{DUN|Batu Buruk}} |[[Muhammad Khalil Abdul Hadi]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N17 |{{DUN|Alur Limbat}} |[[Ariffin Deraman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N18 |{{DUN|Bukit Payung}} |[[Mohd Nor Hamzah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Yang di-Pertua DUN Terengganu |- |N19 |{{DUN|Ru Rendang}} |[[Ahmad Samsuri Mokhtar]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |[[Menteri Besar Terengganu]] |- |N20 |{{DUN|Pengkalan Berangan}} |[[Sulaiman Sulong]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N21 |{{DUN|Telemung}} |[[Mohd Zawawi Ismail]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N22 |{{DUN|Manir}} |[[Hilmi Harun]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N23 |{{DUN|Kuala Berang}} |[[Mamad Puteh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N24 |{{DUN|Ajil}} |[[Maliaman Kassim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N25 |{{DUN|Bukit Besi}} |[[Ghazali Sulaiman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N26 |{{DUN|Rantau Abang}} |[[Mohd Fadhli Rahimi Zulkifli]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N27 |{{DUN|Sura}} |[[Tengku Muhammad Fakhruddin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N28 |{{DUN|Paka}} |[[Saiful Bahari Mamat]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N29 |{{DUN|Kemasik}} |[[Saiful Azmi Suhaili]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Timbalan EXCO Negeri |- |N30 |{{DUN|Kijal}} |[[Razali Idris]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |EXCO Negeri |- |N31 |{{DUN|Cukai}} |[[Hanafiah Mat]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |EXCO Negeri |- |N32 |[[Air Putih (kawasan negeri Terengganu)|Air Putih]] |[[Mohd Hafiz Adam]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=11|{{Flag|Penang}} |N1 |{{DUN|Penaga}} |[[Mohd Yusni Mat Piah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N3 |{{DUN|Pinang Tunggal}} |[[Bukhori Ghazali]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N4 |{{DUN|Permatang Berangan}} |[[Mohd Sobri Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N5 |{{DUN|Sungai Dua}} |[[Muhammad Fauzi Yusoff]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Ketua Pembangkang DUN Pulau Pinang |- |N6 |{{DUN|Telok Ayer Tawar}} |[[Azmi Alang]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N10 |{{DUN|Seberang Jaya}} |[[Izhar Shah Arif Shah]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N11 |{{DUN|Permatang Pasir}} |[[Amir Hamzah Abdul Hashim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N12 |{{DUN|Penanti}} |[[Zulkefli Bakar]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N20 |{{DUN|Sungai Bakap}} |[[Abidin Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N39 |{{DUN|Pulau Betong}} |[[Mohamad Shukor Zakariah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N40 |{{DUN|Telok Bahang}} |[[Muhamad Kasim]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |rowspan=26|{{Flag|Perak}} |N1 |{{DUN|Pengkalan Hulu}} |[[Mohamad Amin Roslan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N3 |{{DUN|Kenering}} |[[Husairi Ariffin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N5 |{{DUN|Selama}} |[[Mohd Akmal Kamaruddin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N6 |{{DUN|Kubu Gajah}} |[[Khalil Yahaya]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N7 |{{DUN|Batu Kurau}} |[[Mohd Najmuddin Elias]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N8 |{{DUN|Titi Serong}} |[[Hakimi Hamzi Mohd Hayat]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N9 |{{DUN|Kuala Kurau}} |[[Abdul Yunus Jamhari]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N10 |{{DUN|Alor Pongsu}} |[[Noor Azman Ghazali]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N11 |{{DUN|Gunong Semanggol}} |[[Razman Zakaria]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Ketua Pembangkang DUN Perak |- |N12 |{{DUN|Selinsing}} |[[Sallehuddin Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N13 |{{DUN|Kuala Sepetang}} |[[Ahmad Man]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N14 |{{DUN|Changkat Jering}} |[[Rahim Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N15 |{{DUN|Trong}} |[[Muhammad Faisal Abdul Rahman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N16 |{{DUN|Kamunting}} |[[Mohd Fakhrudin Abd Aziz]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N19 |{{DUN|Chenderoh}} |[[Syed Lukman Hakim Syed Mohd Zin]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N20 |{{DUN|Lubok Merbau}} |[[Azizi Mohamed Ridzuan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N23 |{{DUN|Manjoi}} |[[Mohd Hafez Sabri]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N34 |{{DUN|Bukit Chandan}} |[[Hashim Bujang]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N35 |{{DUN|Manong}} |[[Berhanudin Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N40 |{{DUN|Bota}} |[[Najihatussalehah Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N49 |{{DUN|Sungai Manik}} |[[Zainol Fadzi Paharudin]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/768128</ref> |- |N50 |{{DUN|Kampong Gajah}} |[[Zafarulazhan Zan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N51 |{{DUN|Pasir Panjang}} |[[Rosli Abd Rahman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N52 |{{DUN|Pangkor}} |[[Norhaslinda Zakaria]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N56 |{{DUN|Changkat Jong}} |[[Nadziruddin Mohamed Bandi]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N58 |{{DUN|Slim}} |[[Muhammad Zulfadli Zainal]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=17|{{Flag|Pahang}} |N4 |{{DUN|Cheka}} |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |Ketua Pembangkang DUN Pahang |- |N9 |{{DUN|Tahan}} |[[Mohd Zakhwan Ahmad Badarddin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N10 |{{DUN|Damak}} |[[Zuridan Mohd Daud]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N11 |{{DUN|Pulau Tawar}} |[[Yohanis Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N12 |{{DUN|Beserah}} |[[Andansura Rabu]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N15 |{{DUN|Tanjung Lumpur}} |[[Rosli Abdul Jabar]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N17 |{{DUN|Sungai Lembing}} |[[Mohamad Ayub Mat Ashri]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N18 |{{DUN|Lepar}} |[[Mohd Yazid Mohd Yunus]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N19 |{{DUN|Panching}} |[[Mohd Tarmizi Yahaya]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N20 |{{DUN|Pulau Manis}} |[[Rafiq Khan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N24 |{{DUN|Luit}} |[[Mohd Sofian Abdul Jalil]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N25 |{{DUN|Kuala Sentul}} |[[Jasri Jamaludin]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N26 |{{DUN|Chenor}} |[[Mujibur Rahman Ishak]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N29 |{{DUN|Jengka}} |[[Shahril Azman Abd Halim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N31 |{{DUN|Lanchang}} |[[Hassan Omar]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N32 |{{DUN|Kuala Semantan}} |[[Hassanuddin Salim]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N40 |{{DUN|Bukit Ibam}} |[[Nazri Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |rowspan=22|{{Flag|Selangor}}||N2||{{DUN|Sabak}}||[[Sallehen Mukhyi]]||bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}}|| |- |N3 |{{DUN|Sungai Panjang}} |[[Mohd Razali Saari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N5 |{{DUN|Hulu Bernam}} |[[Muizzuddeen Mahyuddin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N7 |{{DUN|Batang Kali}} |[[Muhaimin Harith]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N8 |{{DUN|Sungai Burong}} |[[Mohd Zamri Mohd Zainuldin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N9 |{{DUN|Permatang}} |[[Nurul Syazwani Noh]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N10 |{{DUN|Bukit Melawati}} |[[Noorazley Yahya]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N11 |{{DUN|Ijok}} |[[Jefri Mejan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N12 |{{DUN|Jeram}} |[[Harrison Hassan]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N13 |{{DUN|Kuang}} |[[Mohd Rafiq Mohd Abdullah]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N17 |{{DUN|Gombak Setia}} |[[Muhammad Hilman Idham]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N18 |{{DUN|Hulu Kelang}} |[[Mohamed Azmin Ali]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Ketua Pembangkang DUN Selangor |- |N24 |{{DUN|Semenyih}} |[[Nushi Mahfodz]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N26 |{{DUN|Sungai Ramal}} |[[Mohd Shafie Ngah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N33 |{{DUN|Taman Medan}} |[[Afif Bahardin]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N38 |{{DUN|Paya Jaras}} |[[Ab Halim Tamuri]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N43 |{{DUN|Sementa}} |[[Najhan Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N44 |{{DUN|Selat Klang}} |[[Abdul Rashid Asari]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | * Menyatakan sokongan terhadap [[Menteri Besar Selangor]]<ref>https://bernama.com/bm/news.php?id=2276579</ref> |- |N49 |{{DUN|Sungai Kandis}} |[[Wan Dzahanurin Ahmad]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N51 |{{DUN|Sijangkang}} |[[Ahmad Yunus Hairi]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N53 |{{DUN|Morib}} |[[Rosnizan Ahmad]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N55 |{{DUN|Dengkil}} |[[Jamil Salleh]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |rowspan=5|{{Flag|Negeri Sembilan}} |N3 |{{DUN|Serting}} |[[Mohd Fairuz Mohd Isa]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N20 |{{DUN|Labu}} |[[Mohamad Hanifah Abu Baker]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Ketua Pembangkang DUN Negeri Sembilan |- |N25 |{{DUN|Paroi}} |[[Kamarol Ridzuan Md Zain]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N31 |{{DUN|Bagan Pinang}} |[[Abdul Fatah Zakaria]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N34 |{{DUN|Gemas}} |[[Ridzuan Ahmad]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |rowspan=2|{{Flag|Melaka}} |N12 |{{DUN|Sungai Udang}} |[[Mohd Aleef Yusof]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N24 |{{DUN|Bemban}} |[[Mohd Yadzil Yaakub]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} |Ketua Pembangkang DUN Melaka |- |rowspan=3|{{Flag|Johor}} |N7 |{{DUN|Bukit Kepong}} |[[Sahruddin Jamal]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |N15 |{{DUN|Maharani}} |[[Abdul Aziz Talib]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |- |N32 |{{DUN|Endau}} |[[Alwiyah Talib]] |bgcolor={{Parti Pribumi Bersatu Malaysia/meta/color}}|{{color|white|BERSATU}} | |- |{{Flag|Sabah}} |N16 |{{DUN|Karambunai}} |[[Aliakbar Gulasan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} | |} == Keputusan pilihan raya umum== {| class="wikitable" |- ! Pilihan raya ! Jumlah kerusi menang !Kerusi ditandingi ! Peratusan kerusi ! Jumlah pengundi ! Peratusan pengundi ! Keputusan Pilihan raya ! Ketua Pilihan raya |- ![[Pilihan raya umum Malaysia 2018|PRU - 14]] <br/> {{small|(di bawah gabungan [[Pakatan Harapan|PH]])}} | {{Composition bar|13|222|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} kemudian {{Composition bar|52|222|hex= {{Perikatan Nasional/meta/color}}}} kemudian {{Composition bar|55|222|hex= {{Perikatan Nasional/meta/color}}}} | | 10.59% <br/> kemudian <br/> 27.36% <br/> kemudian <br/> 45.20% | 2,794,827 | 33.96% | {{increase}}55 kerusi; '''Kerajaan''' | [[Mahathir Mohamad]] |- ![[Pilihan raya umum Malaysia 2022|PRU-15]] <br /> |{{Composition bar|74|222|hex= {{Perikatan Nasional/meta/color}}}} |171 |33.33% |4,700,819 |30.35% |{{increase}}19 kerusi; '''Pembangkang''' |[[Muhyiddin Yassin]] |} == Keputusan Pilihan Raya Negeri == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center; font-size:95%" |- !rowspan=2| Pilihan raya negeri !!colspan=14|Dewan Undangan Negeri |- ! [[Dewan Undangan Negeri Perlis|Perlis]] !! [[Dewan Undangan Negeri Kedah|Kedah]] !! [[Dewan Undangan Negeri Kelantan|Kelantan]] !! [[Dewan Undangan Negeri Terengganu|Terengganu]] !! [[Dewan Undangan Negeri Pulau Pinang|Pulau Pinang]] !! [[Dewan Negeri Perak|Perak]] !! [[Dewan Negeri Pahang|Pahang]] !! [[Dewan Negeri Selangor|Selangor]] !! [[Dewan Undangan Negeri Sembilan|Negeri Sembilan]] !! [[Dewan Undangan Negeri Melaka|Melaka]] !! [[Dewan Negeri Johor|Johor]] !! [[Dewan Undangan Negeri Sabah|Sabah]] !! [[Dewan Undangan Negeri Sarawak|Sarawak]] !! Jumlah menang / Jumlah ditandingi |- ! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! !! |- |2/3 majoriti||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}||{{Composition bar|2|3|hex=#dcdcdc}}|| |- |[[Pilihan raya negeri Sabah 2020|2020]]|| || || || || || || || || || || ||{{Composition bar|17|73|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}}|| || {{Composition bar|17|29|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} |- |[[Pilihan raya negeri Sarawak 2021|2021]]|| || || || || || || || || || || ||||{{Composition bar|0|82|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} || {{Composition bar|0|1|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} |- |[[Pilihan raya negeri Melaka 2021|2021]]|| || || || || || || || || || {{Composition bar|2|28|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} || || || || {{Composition bar|2|28|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} |- |[[Pilihan raya negeri Johor 2022|2022]]|| || || || || || || || || || || {{Composition bar|3|56|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} || || || {{Composition bar|3|56|hex={{Perikatan Nasional/meta/color}}}} |- |[[Pilihan raya Umum Malaysia 2022 |2022]] |{{Composition bar|14|15|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} | | | | |{{Composition bar|26|59|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |{{Composition bar|17|42|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} | | | | | | |{{Composition bar|57|116|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |- |- |[[Pilihanraya negeri 2023|2023]] | |{{Composition bar|33|36|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |{{Composition bar|43|45|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |{{Composition bar|32|32|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |{{Composition bar|11|40|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} | | |{{Composition bar|22|56|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |{{Composition bar|5|36|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} | | | | |{{Composition bar|146|245|hex={{party color|Perikatan Nasional}}}} |} == Sejarah kepimpinan parti == === Senarai pengerusi perhubungan negeri === {| class="wikitable" !Negeri !Nama !Parti !Tempoh |- | rowspan="2" |Johor |[[Muhyiddin Yassin]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 12.06.2022 |- |[[Sahruddin Jamal]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |12.06.2022 - 30.12.2025 |- |Kelantan |[[Ahmad Yakob]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Sejak 05.01.2021 |- |Terengganu |[[Ahmad Samsuri Mokhtar]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Sejak 05.01.2021 |- |Kedah |[[Muhammad Sanusi Md Nor]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Sejak 05.01.2021 |- | rowspan="2" |Sabah |[[Hajiji Noor]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 10.12.2022 |- |[[Ronald Kiandee]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |Sejak 11.12.2022 |- |Selangor |[[Mohamed Azmin Ali]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 31.12.2025 |- |Perak |[[Ahmad Faizal Azumu]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 31.12.2025 |- | rowspan="2" |Pahang |[[Saifuddin Abdullah]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 27.10.2025 |- |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Sejak 28.10.2025 |- | rowspan="3" |Negeri Sembilan |[[Eddin Syazlee Shith]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 01.06.2023 |- |[[Ahmad Faizal Azumu]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |02.06.2023 - 11.02.2024 |- |[[Mohamad Hanifah Abu Baker]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |12.02.2024 - 31.12.2025 |- | rowspan="2" |Pulau Pinang |[[Shabudin Yahaya]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 12.06.2022 |- |[[Dominic Lau Hoe Chai]] | style="background:{{Parti Gerakan Rakyat Malaysia/meta/shading}};" | GERAKAN |Sejak 12.06.2022 |- | rowspan="3" |Melaka |[[Mohd Rafiq Naizamohideen]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 26.11.2021 |- |[[Mohd Yadzil Yaakub]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |26.11.2021 - 27.10.2025 |- |[[Mas Ermieyati Samsudin]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |Sejak 28.10.2025 |- |Sarawak |[[Jaziri Alkaf Abdillah Suffian]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 31.12.2025 |- | rowspan="3" |Wilayah Persekutuan |[[Muhammad Suhaimi Yahya]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |05.01.2021 - 03.03.2023 |- |[[Suhaili Abdul Rahman]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |08.03.2023 - 02.11.2023 |- |[[Radzi Jidin]] | style="background:{{PPBM/meta/shading}};" | BERSATU |Sejak 2.11.2023 |- | rowspan="2" |Perlis |[[Mohd Shukri Ramli]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |05.01.2021 - 27.10.2025 |- |[[Shahidan Kassim]] | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/shading}};" | PAS |Sejak 28.10.2025 |} == Nota == <references group="Nota"/> == Rujukan == {{reflist}} ==Pautan luar== * {{Facebook|perikatann}} * {{Instagram|perikatann}} * {{Twitter|perikatan_n}} {{Perikatan Nasional}} {{Parti-parti politik Malaysia}} {{Kemelut politik Malaysia 2020–21}} {{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Parti politik di Malaysia|*]] [[Kategori:Perikatan Nasional]] [[Kategori:Penubuhan 2020 di Malaysia]] [[Kategori:Kemelut politik Malaysia 2020–22]] [[Kategori:Parti penyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin pertama]] [[Kategori:Gabungan parti politik di Malaysia]] 85wn5wuqdjjtt6oww6c5plauwj4cf7b 0 1002447 6844600 6831291 2026-05-09T08:48:21Z Normal rookie 279720 6844600 wikitext text/x-wiki {{infobox officeholder |honorific-prefix = [[Senator]] [[Datuk (gelaran)|Dato' Setia]] [[Kedoktoran|Dr]] [[Haji]] |honorific-suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100%|SSIS|DPMS|BSK (Kelantan)|AMN|PPC}} [[Kedoktoran|PhD]] ([[Universiti Kebangsaan Malaysia|UKM]]) |native_name = 0 |image = YB DS Dr Mohd Naim Mokhtar.jpg |caption = 0 |office = Ahli [[Dewan Negara Malaysia]] | title = Lantikan [[Yang di-Pertuan Agong]] | term_start = 3 Disember 2025 | term_end = 2 December 2028 | 1blankname = Penggal | 1namedata = Kedua | term_start1 = 3 Disember 2022 | term_end1 = 2 Disember 2025 | 1blankname1 = Penggal | 1namedata1 = Pertama |office2 = [[Menteri di Jabatan Perdana Menteri Malaysia]] (Hal Ehwal Agama) |term_start2 = 3 Disember 2022 |term_end2 = 16 Disember 2025 |monarch2 = [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar]] <br> [[Al-Sultan Abdullah]] |primeminister2 = [[Anwar Ibrahim]] |deputy2 = Zulkifli Hasan |predecessor2 = [[Idris Ahmad]] |successor2 = [[Zulkifli Hasan (Malaysia)|Zulkifli Hasan]] |office3 = [[Ketua Hakim Syarie Malaysia]] 04, [[Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia]] |term_start3 = 26 Mac 2019 |term_end3 = 2 Disember 2022 | | | |primeminister3 = [[Mahathir Mohamad]] <br> [[Muhyiddin Yassin]] <br> [[Ismail Sabri Yaakob]] |predecessor3 = 0 |successor3 = 0 |birth_name = Mohammoeaid Na'im bin Mokhtar |birth_date = {{birth date and age|1967|11|25}} |birth_place = [[Kampung Baru, Kuala Lumpur|Kampung Baru]], [[Kuala Lumpur]], [[Mukim Kuala Lumpur]], [[Daerah Kuala Lumpur]], [[Selangor]] ([[Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur]]) | spouse = Datin Setia Nik Roslini Raja Ismail | children = 3 | profession = [[Hakim]] dan [[Peguam]] | | education = [[Kolej Islam Sultan Alam Shah]] | alma_mater = [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] | | | | | }} {{Politik Malaysia}} [[Datuk (gelaran)|Dato' Setia]] [[Kedoktoran|Dr]] [[Haji (gelaran)|Haji]] '''Mohd Na'im bin''' [[Haji (gelaran)|Haji]] '''Mokhtar''' (lahir 25 November 1967) adalah Mantan Ketua Pengarah merangkap Mantan Ketua Hakim Syarie di [[Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia]]. Beliau kini berkhidmat sebagai Senator Dewan Negara untuk penggal kedua sejak Disember 2025. Pada 2022 beliau telah menerima watikah perlantikan sebagai Senator Dewan Negara Malaysia untuk penggal pertama daripada Kebawah Duli Yang Maha Mulia Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ibni Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah dan pernah dilantik sebagai Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) Malaysia pada Disember 2022 hingga 2025. Beliau merupakan anak jati [[Kampung Baru, Kuala Lumpur]], telah mendirikan rumahtangga dengan Datin Setia Nik Roslini Raja Haji Ismail dan dikurniakan dengan 3 orang anak. -- <ref>[http://www.jksm.gov.my/index.php/ms/profil-jabatan/pengenalan/perutusan-ketua-pengarah-ketua-hakim-syarie-jksm Perutusan Ketua Pengarah / Ketua Hakim Syarie JKSM].</ref> <ref>{{Cite news|url=https://www.malaysiakini.com/news/646655|title=Pengumuman kabinet: Anwar menteri kewangan, Zahid dan Fadillah TPM|date=2022-12-02|newspaper=Malaysiakini}}</ref> <ref>[http://www.istiadat.gov.my/v9/images/protokolpersekutuan/2020/SENARAI%20KEUTAMAAN%20PERSEKUTUAN%20WEBSITE%2001.04.2020.pdf Senarai keutamaan Persekutuan, 1 April 2020]{{Pautan putus|date=Ogos 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ==Pendidikan== Dr. Mohd Na'im mendapat pendidikan di [[Kolej Islam Sultan Alam Shah]] dan kemudian menyambung pelajaran didalam lulusan Sarjana Muda Undang-Undang (LLB) dari [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]], Sarjana Undang-Undang (LLM) dari University of London, United Kingdom, Diploma dalam Undang-Undang Syariah dan Amalan (DSLP) dari UIAM, Diploma dalam Pentadbiran dan Kehakiman Islam (DAIJ) dari UIAM dan Doktor Falsafah (PhD) Syariah dari Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM). Di peringkat antarabangsa, beliau pernah dilantik sebagai Malaysian ''Cheavening Visiting Fellow'' Oxford University, United Kingdom bagi tahun 2008/2009 dan ''Visiting Fellow'' di Harvard Law School, Harvard University, Amerika Syarikat bagi tahun 2012/2013.<ref>[https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2019/03/545716/mohd-naim-ketua-pengarah-baharu-jksm Mohd Na'im Ketua Pengarah baharu JKSM]</ref> Beliau juga pernah dilantik sebagai Professor Adjung di beberapa Universiti tempatan antaranya: * Universiti Teknologi Mara (UiTM) - Ogos 2019 hingga Julai 2021, * Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM) - 2018 hingga 2019, * Universiti Sains Islam Malaysia (USIM) - 2018, * Universiti Sultan Zainal Abidin (UNISZA) - November 2020 hingga Oktober 2021, * Kolej Universiti Islam Melaka (KUIM) - Januari 2021 hingga Disember 202 Selain itu, Universiti Sains Islam Malaysia (USIM) juga turut mengiktiraf beliau dengan pelantikan sebagai Panel Penasihat Fakulti Syariah dan Undang-Undang bagi tempoh 2 tahun bermula Jun 2022 hingga Mei 2024. Dr. Mohd Na'im merupakan penerima Anugerah Tokoh Alumni Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM) 2021. ==Kerjaya== Sebelum menyandang jawatan sebagai Menteri di Jabatan Perdana Menteri, Dr. Mohd Na'im pernah menyandang jawatan sebagai Ketua Pengarah/Ketua Hakim Syarie yang menerajui Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM) berkuat kuasa pada 1 April 2019. Beliau juga pernah menyandang jawatan sebagai Hakim Mahkamah Rayuan Syariah di Jabatan Kehakiman Syariah Malaysia (JKSM), Ketua Hakim Syarie di Jabatan Kehakiman Syariah Selangor (JAKESS), menyandang jawatan sebagai Pengarah, Bahagian Sokongan Keluarga (BSK) di JKSM, Pendakwa Syarie Kanan di Jabatan Agama Islam Wilayah Persekutuan (JAWI) dan Hakim Mahkamah Rendah Syariah Wilayah Persekutuan. ==Lantikan dalam jawatankuasa== Sepanjang Karier beliau, Dr. Mohd Naim telah menerima lantikan sebagai ahli dalam pelbagai jawatankuasa dalam negara antaranya, * Ahli Jawatankuasa Perundangan Islam Kebangsaan, Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Agama Islam Malaysia bermula 30 Jun 2022 hingga 29 Jun 2024. * Ahli Jawatankuasa Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan (MAIWP) bermula Februari 2021 hingga Februari 2024, * Ahli Jawatankuasa Pemandu, Jawatankuasa Memperkasakan Mahkamah Syariah (JKMMS) bagi tempoh  2 tahun bermula Mei 2022 hingga April 2024, * Ahli Jawatankuasa Kehakiman Syariah Negeri Perak mulai Oktober 2021 hingga Oktober 2023, * Pengerusi Jawatankuasa Rayuan Peguam Syarie MAIWP sesi 2021-2023, * Ahli Jawatankuasa Teknikal Undang-Undang Syarak dan Sivil bagi sesi 2019-2020, * Pakar Penasihat Mualamat kepada Jabatan Kemajuan Islam Malaysia 2016–2018, * Ahli Panel Majlis Perunding Islam Malaysia 2016-2018, * Ahli Jawatankuasa Kajian Penambahbaikan Undang-Undang Keterangan Mahkamah Syariah Tahun 2016–2017, * Ahli Jawatankuasa Induk Arahan Amalan Mahkamah Syariah, * Pengerusi Jawatankuasa Hakam 2015-2017, * Pengerusi Jawatankuasa Peguam Syarie Negeri Selangor 2015–2017, * Pengerusi Jawatankuasa Kaedah Mahkamah Syariah 2015–2017 dan Ahli Jawatankuasa Tetap Hal Ehwal Agama Islam Negeri Selangor * dan Ahli Jawatankuasa Falak Negeri Selangor 2015–2017. Selain daripada itu, Dr. Mohd Na'im juga telah dilantik sebagai fasilitator kursus khas latihan Hakim-Hakim bagi negara Brunei, Maldives, Bangladesh, Bangsa Moro Filipina dan lain-lain negara, selain turut merupakan panel dan Ahli Jawatankuasa Agensi Kelayakan Malaysia (MQA), Ahli ‘''Focus Group on Enforcing'' Nafkah’ Perbadanan Produktiviti Malaysia (MPC), Panel Penasihat Industri Kolej Universiti Islam Antarabangsa (KUIS).  Dr. Mohd Na'im juga merupakan pernah menjadi Pensyarah Jemputan di UKM, UIAM, UITM, UIM, USIM dan Universiti Multimedia sejak 1998. Selain itu, beliau juga pernah menganggotai Lembaga Penasihat Syariah Bank-Bank Islam serta Syarikat Takaful antaranya CIMB Islamic Bank, Salihin Trustee Bhd, Sun Life Insurance, American and British Investment Bank (Mauritius) dan Takaful Ikhlas. Mengiktiraf kepakaran beliau, Persatuan Institusi Perbankan dan Kewangan Islam Malaysia (AIBIM) pernah melantik Dr. Mohd Naim sebagai Ahli Jawatankuasa Penasihat Shariah AIBIM bermula 2 Ogos 2021. Dr. Mohd Na'im seringkali menerima jemputan sebagai pembentang kertas kerja dalam bidang pengkhususan iaitu undang-undang dan syariah di persidangan tempatan bahkan juga peringkat antarabangsa. Beliau juga turut pernah menjadi tetamu jemputan tetap Radio Institut Kefahaman Islam Malaysia (IKIM) bagi program “Dari Hati Kita Berkongsi Mencari Solusi”. ==Anugerah== * {{flag|Malaysia}} ** [[File:MY Darjah Yang Mulia Pangkuan Negara (Defender of the Realm) - SMN.svg|50px]] [[Ahli Mangku Negara]] (AMN) (2008)<ref>{{cite web|url=https://www.istiadat.gov.my/wp-content/uploads/2020/08/2008.pdf|title=Senarai Penerima Darjah Kebesaran, Bintang dan Pingat Persekutuan Tahun 2008|website=www.istiadat.gov.my}}</ref> ** [[File:MY Pingat Perkhidmatan Cemerlang (Distinguished Service Medal) ribbon.png|50px]] Penerima Pingat Perkhidmatan Cemerlang (PPC) * {{flag|Kelantan}} ** [[File:My-KEL Order of Loyalty to the Crown of Kelantan.svg|50px]] Bentara Setia Mahkota Kelantan Al-Ibrahimi IV (BSK) (2010)<ref>{{cite web|date=31 October 2010|url=https://www.thestar.com.my/news/community/2010/03/31/acting-kelantan-sultan-honours-list|title=Acting Kelantan Sultan honours list|publisher=[[The Star (Malaysia)|The Star]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20181017203107/https://www.thestar.com.my/news/community/2010/03/31/acting-kelantan-sultan-honours-list/|archive-date=17 October 2018|access-date=3 May 2025}}</ref> * {{flag|Selangor}} **[[File:MY-SEL Order of Sultan Sharafuddin Idris Shah - Knight Grand Companion - SSIS.svg|50px]] [[Darjah Kebesaran Dato' Setia Sultan Sharafuddin Idris Shah]] (S.S.I.S.) – '''Dato' Setia''' (2020)<ref>{{cite web|url=https://awards.selangor.gov.my/penerima/warta/maklumat-penerima/2020s.s.i.s.mohdnaim|title=SSIS 2020|website=awards.selangor.gov.my}}</ref><ref>{{cite web|access-date=26 July 2025|language=en|author=[[Bernama]]|publisher=[[New Straits Times]]|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2020/12/648585/agong-heads-selangor-sultans-75th-birthday-honours-list|date=11 December 2020|title=Agong heads Selangor Sultan's 75th birthday honours list}}</ref> **[[File:MY-SEL Order of the Crown of Selangor - Knight Commander - DPMS.svg|50px]] [[Darjah Kebesaran Dato' Paduka Mahkota Selangor]] (D.P.M.S.) – '''Dato'''' (2015)<ref>{{cite web|url=https://awards.selangor.gov.my/penerima/warta/maklumat-penerima/2015d.p.m.s.naimmokhtar|title=DPMS 2015|website=awards.selangor.gov.my}}</ref><ref>{{cite web|access-date=23 October 2020|language=ms|author=Norrasyidah Arshad|publisher=[[Harian Metro]]|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2015/12/99472/75-terima-pingat|date=11 December 2015|title=75 terima pingat}}</ref> ==Rujukan== <references /> {{Kabinet Anwar Ibrahim kedua}} {{Kabinet Anwar Ibrahim}} {{Kepimpinan Islam Peringkat Persekutuan di Malaysia}} {{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Kelahiran 1967]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Orang dari Kuala Lumpur]] [[Kategori:Ketua Hakim Syarie Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-15]] [[Kategori:Alumni Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] [[Kategori:Alumni Universiti Kebangsaan Malaysia]] [[Kategori:Menteri di Jabatan Perdana Menteri Malaysia (Hal Ehwal Agama)]] c3atpfxc0zskw1sjzmyf4hiblxlc8sl 0 1005116 6844259 5948782 2026-05-08T15:12:14Z ~2026-27921-13 398893 6844259 wikitext text/x-wiki {{Infobox television |name = Duyong Aridinata |genre = {{hlist|[[Drama]]|[[Fantasi]]}} |director = Adam Hamid |writer = Che Li |starring = [[Zachery Francis]]<br>[[Fasha Sandha]] |first_aired = 12 Julai 2010 |last_aired = 12 Ogos 2010 |channel = [[TV3]] |editor = Raime Yusoff <br> Wan Ruzwan |runtime = 39–40 minit |executive_producer = Norazhar Baharuddin |producer = Fadzil Teh |company = Zeel Production |num_episodes = 24 |language = [[Bahasa Melayu|Melayu]] |country = Malaysia |preceded_by = ''[[Dendam Orang Minyak (drama)|Dendam Orang Minyak]]'' |followed_by = ''[[Ular Emas]]'' }} '''''Duyong Aridinata''''' ialah sebuah siri drama televisyen fantasi Malaysia 2010 dibintangi oleh [[Zachery Francis]] dan [[Fasha Sandha]]. Siri ini memulakan tayangan perdana di [[Slot Lagenda]] [[TV3]] dari 12 Julai 2010 hingga 12 Ogos 2010 menggantikan drama ''[[Dendam Orang Minyak (drama)|Dendam Orang Minyak]]''.<ref>{{cite news|url=https://www.mstar.com.my/spotlight/hiburan/2010/07/02/duyong-aridinata-dijangka-meletup|title=Duyong Aridinata Dijangka Meletup |author=Siti Azira Abd. Aziz|publisher=[[mStar Online]]|date=2 Julai 2010|accessdate=23 April 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.budiey.com/drama-duyong-aridinata/|title=Drama Duyong Aridinata di TV3|author=Budiey|publisher=Sensasi Selebriti|date=30 Jun 2010|accessdate=23 April 2012}}</ref><ref>{{cite news|url=https://bm.cari.com.my/forum.php?mod=viewthread&tid=481504&extra=&page=2&mobile=2|title=Duyung tak dedah tubuh keterlaluan|author=Ridzuan Abd Rahman|publisher=[[Harian Metro]]|date=13 Mei 2010|accessdate=23 April 2012}}</ref> ==Sinopsis== Mengisahkan Raja Singrattdinanta yang amat murka apabila putera tunggalnya, Putera Aridinata, enggan berkahwin dengan Puteri Antartinka lalu diusir dari Empayar Insang Rumpair. Justeru kerana terlalu kecewa dengan tindakan ayahandanya, Putera Aridinata bersama kawan rapatnya, Bumatra yang juga seekor duyung lelaki, berjumpa dengan dukun Mek Melusa yang terkenal dengan kemampuan saktinya di Empayar Insang Rumpair. Atas nasihat Dukun Mek Melusa, Putera Aridinata dinasihat meninggalkan Empayar Insang Rumpair untuk mencuba nasib di darat. Mek Melusa juga akhirnya dapat memenuhi hasrat Putera Aridinata dengan memberikannya sepasang kaki. Namun, ia tetap bersyarat kerana ada pantang larang yang perlu dipatuhi. ==Pelakon== ===Utama=== * [[Zachery Francis]] sebagai Aridinata * [[Fasha Sandha]] sebagai Cleo ===Pembantu=== * Nuriz Hirzi sebagai Bumatra * [[Tony Eusoff]] sebagai Raja Singgratdinata * [[Rozie Rashid]] sebagai Permaisuri Naratiwa * [[Natasha Hudson]] sebagai Puteri Antartinka * [[Maria Farida]] sebagai Mek Melusa * [[Jasmin Hamid]] sebagaai Jamie * [[Eizlan Yusof]] sebagai Rosli * [[Zain Saidin]] sebagai Daniel * [[Shakilla Khoriri]] sebagai Tom * [[Sherie Merlis]] sebagai Faridah * [[Afiq Muiz]] sebagai Pengawal 2 ===Penampilan khas=== * [[Mat Over]] sebagai Pak Man Selam * [[Azza Elite]] sebagai Datin ==Rujukan== {{reflist}} {{Drama TV3}} [[Kategori:Drama Melayu 2010]] [[Kategori:Rancangan TV3]] jgatar5vzxecplqj2lyp6o5xnvuc7rh 0 1006916 6844599 6640454 2026-05-09T08:44:52Z Normal rookie 279720 6844599 wikitext text/x-wiki {{Infobox_Politician | honorific_prefix = [[Yang Berbahagia]] [[Profesor|Prof. Madya]] [[Gelaran|Datuk]] [[Kedoktoran|Dr.]] [[Haji]] | honorific_suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100%|PMW|JMK}} | office = [[Mufti Wilayah Persekutuan]] ke-8 | primeminister = {{PH PKR}} [[Anwar Ibrahim]] <br> {{PN PPBM}} [[Muhyiddin Yassin]] <br> {{BN UMNO}} [[Ismail Sabri Yaakob]] | term_start = 15 Mei 2020 | term_end = 15 Mei 2025 | predecessor = [[Zulkifli Mohamad Al-Bakri]] | successor = [[Fauwaz Fadzil]] | deputy = Jamali Mohd Adnan | death_date = | image = | imagesize = 150px | height = | caption = | birth_date = {{birth date and age|1969|9|12|df=y}} | birth_place = [[Pasir Mas]], [[Kelantan]], [[Malaysia]] | residence = | death_place = | footnotes = | name = Luqman Abdullah | native_name = {{font color|green|لقمان عبدالله}} | occupation = Pendakwah dan Pensyarah Universiti | alma_mater = [[Universiti Malaya]] ([[Ijazah|BA]]) <br /> [[Universiti Edinburgh]] ([[Kedoktoran|PhD]]) | majority = | relations = | spouse = Datin Dr. Wan Marhaini Wan Ahmad | children = | website = }} [[Profesor|Prof. Madya]] [[Panglima Mahkota Wilayah|Datuk]] [[Kedoktoran|Dr.]] [[Haji]] '''Luqman bin''' [[Haji]] '''Abdullah''' ([[Jawi]]: حاج لقمان بن حاج عبد الله; lahir 12 September 1969) merupakan [[Pejabat Mufti Wilayah Persekutuan|Mufti Wilayah Persekutuan]] berkuatkuasa pada 15 Mei 2020 hingga 14 Mei 2022. <ref>[https://www.hmetro.com.my/utama/2020/05/578933/dr-luqman-dilantik-mufti-wilayah-persekutuan Dr Luqman dilantik Mufti Wilayah Persekutuan, ''Harian Metro'', Dicapai pada 15 Mei 2020]</ref> Beliau menggantikan Datuk Dr. [[Zulkifli Mohamad Al-Bakri|Zulkifli Mohamad al-Bakri]] yang dilantik sebagai [[Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-14|Senator]] untuk memegang portfolio [[Menteri di Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri di Jabatan Perdana Menteri]] (Hal Ehwal Agama). Beliau juga merupakan Pengerusi Madrasah Rahmaniah Pondok Lubuk Tapah, [[Pasir Mas]], [[Kelantan]] dan merupakan Pensyarah Jabatan Fiqh dan Usul Fiqh, Akademi Pengajian Islam [[Universiti Malaya|Universiti Malaya]]. == Latar belakang == Beliau dilahirkan pada 12 September 1969 di Kampung Pondok Lubok Tapah, Pasir Mas, Kelantan. Anak kedua kepada ulama' Kelantan terkenal, Tuan Guru Haji Abdullah [[Lubok Tapah|Lubuk Tapah]]. == Pendidikan == Beliau mendapat pendidikan formal di Sekolah Kebangsaan Lemal, Pasir Mas pada 1975 hingga 1980. Kemudian beliau menyambung pelajaran di Sekolah Menengah Ugama (Arabiah) Pasir Mas dari 1981 hingga 1986. Seterusnya beliau melanjutkan Pengajian Asasi di Akademi Pengajian Islam Universiti Malaya Nilam Puri dari 1987 hingga 1989 sebelum melanjutkan pengajian sarjana muda di Fakulti Syariah, Akademi Pengajian Islam [[Universiti Malaya]] pada 1990 hingga 1993. Beliau kemudiannya menyambung pengajian peringkat Doktor Falsafah di [[Universiti Edinburgh]], Scotland, [[United Kingdom]] hingga 2005 dalam bidang undang-undang harta Islam. == Kerjaya == Beliau ialah Ahli Lembaga Pusat Pembangunan Pengajian Pondok Kelantan, Ahli Panel Pakar Jabatan Kemajuan Islam Malaysia (Jakim), Ahli Panel Jemaah Ulama Majlis Agama Islam dan Adat Istiadat Melayu Kelantan (MAIK). == Penulisan == Beliau turut menghasilkan banyak penulisan ilmiah. === Buku === ==== 2019 ==== * Baharom Kassim, Mohd Roslan Mohd Nor. Abdul Karim Ali & Luqman Haji Abdullah.(2019). Menekuni Strategi Dakwah Dalam Masyarakat Majmuk. Shah Alam: Persatuan Ulama Malaysia   * Muhammad Ikhlas Rosele, Luqman Hj. Abdullah & Nor Aini Ali (2019). Kutipan Zakat Rentas Sempadan: Teori Fiqh dan Realiti di Malaysia - Siri Kajian AZKA 1/2019. Kuala Lumpur: PPZ-MAIWP.   ==== 2016 ==== * Luqman Haji Abdullah, Rushdi Ramli & Noor Fahimah Mohd Razif (2016). Maqasid al-Sgariah:Aplikasi Dalam Aspek Muamalat Dan Kehartaan. Kuala Lumpur: Jabatan Fiqh Dan Usul, Universiti Malaya.   * Razali Md Jani, Muhsin Nor Paizin, Luqman Haji Abdullah & Muhammad Ikhlas Rosele (2016) Menelusuri Isu-isu Kontemporari Zakat, Kuala Lumpur: PPZ.   * Luqman Abdullah; Paizah Ismail; Mohd Anuar Ramli & Muhammad Ikhlas Rosele, Konflik Fatwa di Malaysia, Kuala Lumpur: Jabatan Fiqh dan Usul, APIUM, 2016. === Bab dalam buku === ==== 2019 ==== * Muhammad Safwan Harun, Luqman Haji Abdullah & Abdul Karim Ali (2019). Pemikiran Yususf al Qaradawi tentang kedudukan non Muslim dalam kalangan masyarakat Islam. In Baharom Kassim, Mohd Roslan Mohd Nor. Abdul Karim Ali & Luqman Haji Abdullah (Eds.), Menekuni Strategi Dakwah Dalam Masyarakat Majmuk (pp. 253 264). Shah Alam, Selangor: Persatuan Ulama Malaysia. * Luqman Abdullah & Muhammad Ikhlas Rosele (2019), Faraid dan Falsafahnya Menurut al Quran dan Hadis. In Muhammad Hisyam Bin Mohamad & Siti Shamsiah Md Sufi (Eds.), Faraid dan Perancangan Pewarisan: Harta Beku, Bidangkuasa dan Amalan di Malaysia, (41-66). Kuala Lumpur: IKIM.   ==== 2018 ==== * Luqman Hj Abdullah, Abdul Karim Ali, Noor Naemah Abdul Rahman, Muhammad Ikhlas Rosele, Nor Fahimah Mohd Razif & Muhammad Safwan Harun (2018). Aplikasi Hibah dalam Amalan Joint Tenancy: Analisis di Malaysia dan Singapura. Dalam, Mohd Roslan Mohd Nor, Khadher Ahmad & Mohd Yakub @ Zulkifli Mohd Yusoff (ed.), Penyelidikan Serantau Islam dan Alam Melayu: Pendidikan, Kewangan, Kehartaan, Kenegaraan dan Isu Kontemporari (hh. 49-58). Kuala Lumpur: Akademi Pengajian Islam, UM. * Muhammad Ikhlas Rosele, Luqman Hj. Abdullah, Hussein Azeemi Abdullah Thaidi & Muhammad Firdaus Ab Rahman (2018). Aplikasi Zakat Pendapatan dalam Institusi Kewangan Islam di Malaysia. Dalam Azman Ab Rahman, Hussein Azeemi & Muhammad Firdaus (eds.). Kutipan dan Agihan Zakat Malaysia Baharu: Isu, Cabaran dan Harapan (hh. 299-306). Nilai: Penerbit USIM. * Nor Fahimah Mohd Razif, Luqman Abdullah, Muhammad Ikhlas Rosele (2018). Analisis Instrumen Hibah Dalam Operasi Perbankan Islam: Tuntutan dan Kekangan. In Zahari Mahad Musa dan Dina Imam Supaat (Eds.), Isu-isu Semasa Islam dan Sains (pp. 253-264). Nilai: Penerbit USIM * Luqman Abdullah & Muhammad Ikhlas Rosele (2018). Pendidikan Pondok dan Tahfiz: Cabaran dan Halatuju. Dalam Abdul Karim Ali, Mohd Roslan Mohd Nor & Baharom Kassim (eds.), Islam Era Malaysia Baharu: Dinamika Wacana Kepelbagaian Cabaran (hh. 289-305). Selangor: Persatuan Ulama Malaysia. ==== 2017 ==== * Noor Naemah Abdul Rahman, Ridzwan Ahmad, Luqman Abdullah. (2017). Persoalan hukum mengenai arahan perubatan awal. Dlm. S.M. Saifuddeen & M.M. Malek (Ed.), Arahan perubatan awal: Perspektif bioetika Islami (pp. 53-82). Kuala Lumpur: Institut Kefahaman Islam Malaysia. * Abdullah, L., Ahmad, W. M. W., Rahman, N. N. A. & Sukor, M. E. A. (2017). Wakaf di Malaysia dalam Era Selepas Kemerdekaan. Dalam Abdul Karim Ali & Mohd Roslan Mohd Nor (Eds.), 6 Dekad Kemerdekaan Agenda Menuju Kehadapan (331-342). Selangor:Persatuan Ulama Malaysia (PUM).   * Noor Naemah Abdul Rahman, Ridzwan Ahmad & Luqman Haji Abdullah (2017). Persoalan Hukum Mengenai Arahan Perubatan Awal. In Shaikh Mohd Saifuddeen Shaikh Mohd Salleh & Mohammad Mustaqim Malek (Eds.), Arahan Perubatan Awal Perspektif Bioetika Islami (pp. 53-82). Kuala Lumpur: IKIM.   * Muhammad Ikhlas Rosele & Luqman Hj Abdullah (2017). Isu Pemilikan dalam Amalan Pembayaran Zakat Institusi Kewangan Islam di Malaysia. In Zahari M. M, Azman A. R. & Adibah A. W. (eds.), Memperkasa Kutipan dan Agihan Zakat di Malaysia (pp. 89-96). Nilai: Penerbit USIM * Muhammad Ikhlas Rosele, Luqman Hj. Abdullah & Abdul Karim Ali (2017). Perkembangan Institusi Kewangan Islam di Malaysia dan Prospek Masa Hadapan. Dalam, Abdul Karim Ali & Mohd Roslan Mohd Nor (ed.). 6 Dekad Kemerdekaan: Agenda Menuju Kehadapan (hh. 123-150). Bangi: Persatuan Ulama Malaysia. * Muhammad Safwan Harun, Luqman Haji Abdullah & Muhammad Ikhlas Rosele (2017), Pengurusan Wakaf Dalam Memelihara Maqasid al-Shariah, In Najahudin Lateh, Muhammad Rahimin Osman & Ghafarullahuddin Din (eds.,)Isu-isu Kontemporari Dalam Zakat, Wakaf dan Filantropi Islam (pp. 287-294). ACIS:UiTM.   * Nor Aini Ali & Luqman Abdullah. (2017). Model taksiran zakat padi di Malaysia. Dalam Zahari Mahad Musa, Azman Ab Rahman & Adibah Abdul Wahab (EDS.), Memperkasa kutipan dan agihan zakat di Malaysia (hh. 97-114). bandar Baru Nilai, Negeri Sembilan: Penerbit USIM. * Muhammad Ikhlas Rosele & Luqman Abdullah (2017). Perbahasan Zakat Saham Dan Realitinya di Malaysia. In Najahudin Lateh, Muhammad Rahimin Osman & Ghafarulahuddin Din (eds.), Isu-isu Kontemporari dalam Zakat, Wakaf dan Filantropi Islam (pp. 71-79).Selangor: ACIS, Universiti Teknologi MARA.   ==== 2016 ==== * Lufti Fauzi Sabari, Luqman Hj Abdullah & Hanafi Hamdani (2016). Kerangka asas penentuan had kifayah pelajar universiti: Pengalaman di UiTM Shah Alam. Dalam Norlina Ismail, Siti Zulaikha Mokhtar & Tengku Mansor Tengku Zainal Abidin (Penyunting), Isu kontemporari had kifayah zakat dan pengurusan di Malaysia (hlm. 83-98).Bandar Baru Nilai: Penerbit USIM.   * Luqman Haji Abdullah & Faisal @ Ahmad Faisal Abdul Hamid (2016). Pemikiran Said Ramadhan al Buti mengenai manhaj hukum. Dalam Ridzwan Ahmad, Raihanah Azahari & Noor Naemah Abdul Rahman, Pemikiran Hukum Islam Semasa: Aliran, Kritikan dan Aplikasi (Hlm. 2-36). Kuala Lumpur: Jabatan Fiqh Dan Usul, Universiti Malaya   * Muhammad Alimin, A.F., Draman, M.S., Nurul Kabir, Ahmad Shamsuddin, S.A., Ali, A.K., Haji Abdullah, L. & Hasan Adli, D.S. (2016). Ethical Issues Related to Adult Stem Cells Sources from the Islamic Perspective. In Mohd Yusoff, M.Y.Z & Norasid, M.A (Eds). Qur’anic Research: Interaction of Knowledge, Science and Civilization. (129-143). Malaysia: Centre of Qur’anic Research. ==== 2015 ==== * Muhammad Ikhlas Rsele & Luqman Haji Abdullah.2015. Amalan Pembayaran Zakat Institusi Kewangan Islam Di Malaysia: Satu Tinjauan. Dlm. Nor Aini Ali, Azizi Che Seman & Mohammad Taqiuddin Mohamad.Isu Kontemporari Pengurusan Dan Pembayaran Zakat Di Malaysia, hlm149- 158.Majlis Agama Islam Wilayah Persekutuan dan Jabatan Suariah Dan Ekonomi, APIUM.   ==== 2014 ==== * Luqman Haji Abdullah.2014.Survival pendidikan pondok dalam arus moden. Dlm. Abd Karim Ali & Rumaizi Ahmad(pnyt).Islam dan tajdid;tinjauan isu-isu dan perspektif semasa, hlm.175-187.Selangor: Persatuan Ulama Malaysia.   ==== 2011 ==== * Luqman Haji Abdullah.2011. Kerangka Asas Dalam Pembinaan Hukum Fiqh Masyarakat Bukan Islam Masa Kini. In. Abdul Karim Ali & Rumaizi Ahmad Mustapha (eds.). Fiqh Masyarakat Bukan Islam Di Malaysia, pp. 221 - 230. Selangor: Persatuan Ulama Malaysia Cawangan Selangor   ==== 2009 ==== * Luqman Abdullah.2009. Manhaj Fiqh Imam Ahmad Bin Hanbal. in Luqman Abdullah et.a., Manahij Fuqaha, Jabatan Fiqh dan Usul,Universiti Malaya == Anugerah dan pengiktirafan == === Darjah kebesaran === * {{Flag|Wilayah Persekutuan}} ** [[File:MY-FED Darjah Mahkota Wilayah - Knight Commander - PMW.svg|50px]] [[Panglima Mahkota Wilayah]] (PMW) – '''Datuk''' (2021)<ref>{{Cite web|date=1 Februari 2021|title=Tengku Zafrul antara 6 penerima Darjah Kebesaran Pangkat Pertama sempena Hari WP|url=https://malaysiagazette.com/?p=475545|url-status=live|access-date=1 Februari 2021|website=MalaysiaGazette}}</ref> * {{flag|Kelantan}} ** [[File:MY-KEL Order of the Life of the Crown of Kelantan ribbon BAR.svg|50px]] [[Darjah kebesaran negeri Kelantan|Darjah Setia Jiwa Mahkota Kelantan Yang Amat Mulia]] (JMK) (2016) === Pengiktirafan === * Penasihat Syariah Berdaftar di [[Suruhanjaya Sekuriti Malaysia]] - 2017 * Anugerah Perkhidmatan Cemerlang, Universiti Malaya - 2013 * Sijil Perkhidmatan Cemerlang, Universiti Malaya - 2003, 2006 & 2017 == Pautan luar == * [https://umexpert.um.edu.my/luqmanabdullah.html Luqman Abdullah] di [[Universiti Malaya|UMExpert]] *[https://www.hmetro.com.my/authors/datuk-dr-luqman-abdullah Luqman Abdullah] di [[Harian Metro|HMetro]] *{{Google Scholar id|id=YJYtJkcAAAAJ}} == Rujukan == {{Reflist}} == Lihat juga == * [[Jabatan Kemajuan Islam Malaysia]] * [[Majlis Kebangsaan Bagi Hal Ehwal Ugama Islam Malaysia]] {{Kepimpinan Islam Peringkat Persekutuan di Malaysia}} {{Kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Kelahiran 1969]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Orang dari Kelantan]] [[Kategori:Anggota Persatuan Ulama Malaysia]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Mufti Wilayah Persekutuan]] [[Kategori:Alumni Universiti Al-Azhar]] [[Kategori:Alumni Universiti Malaya]] [[Kategori:Sarjana Islam Sunni Malaysia]] tq14ztwo0z9m7xbxx8utd8m01vmkzvb 0 1007505 6844341 6842205 2026-05-08T18:49:13Z ~2026-27921-54 398911 6844341 wikitext text/x-wiki {{Kotak info monarki |border=provincial |royal_title=Undang Luak Sungei Ujong,<br> |realm=Negeri Sembilan |type=luak |coatofarms=Coat_of_arms_of_Negeri_Sembilan.svg |coatofarms_article= |image= |incumbent= [[Mubarak Dohak|Dato' Klana Petra Mubarak Dohak,<br>Undang Luak Sungei Ujong ke-10]] |incumbentsince= 29 Disember 1993 |other= |his/her=his |heir_apparent= |first_monarch=Dato' Klana Petra Dato' Bador Chantek, Undang Luak Sungei Ujong ke-1 |date=1700-an }} '''Undang Luak Sungei Ujong, Negeri Sembilan''' adalah Pemerintah atau Raja sebagaimana perkara 160(2) Perlembagaan Persekutuan berkenaan takrif "Raja" bagi Negeri Sembilan Darul Khusus dan Luak (Negeri) Sungei Ujong, Luak Sungei Ujong merupakan salah satu daripada luak yang membentuk Negeri Sembilan <ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.jmm.gov.my/files/Sejarah%20Pengamalan%20Adat%20Perpatih%20Di%20Negeri%20Sembilan.pdf|title=Pengamalan Adat Perpatih di Negeri Sembilan|last=Rosiswandy bin Mohd Salleh|first=|date=|website=Jabatan Muzium Malaysia|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200930125342/http://www.jmm.gov.my/files/Sejarah%20Pengamalan%20Adat%20Perpatih%20Di%20Negeri%20Sembilan.pdf|archive-date=2020-09-30|access-date=22 Januari 2021}}</ref>. Dato' Undang Luak Sungei Ujong adalah Dato' Undang yang paling kanan diantara Undang yang Empat. Gelaran bagi jawatan ini ialah Ke Bawah Kaus Yang Teramat Mulia Dato' Klana Petra, Undang Luak Sungei Ujong. Dato' Undang Luak Sungei Ujong mula menggunakan gelaran itu selepas memperoleh cop mohor kebesaran dan perakuan kedaulatan daripada [[Sultan Johor]] pada 1760.<ref name=":0" /><ref>{{Cite news|url=http://www.royalark.net/Malaysia/sungai.htm|title=Sungai Ujong|last=|first=|date=|newspaper=Royalark|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|work=|via=}}</ref> == Pemerintahan Dato' Undang Luak Sungei Ujong == Dato' Undang Luak Sungei Ujong dipilih daripada Waris di-Darat iaitu Biduanda Waris Klana yang mendiami [[Mukim Pantai]], Seremban, Negeri Sembilan. Biduanda Waris Klana terdiri daripada Waris Klana di-Hulu (mendiami Kampung Telaga Undang Pantai) dan Waris Klana di-Hilir (mendiami Kampung Setul Pantai). Waris Klana di-Hulu diketuai oleh Dato' Lembaga bergelar Dato Johan, manakala Waris Klana di-Hilir diketuai Dato Maharaja Lela yang dibantu oleh buapak Waris Klana di-Hilir bergelar Dato Lela Bangsa. Pemerintahan Dato' Undang Luak Sungei Ujong dibahagi kepada dua iaitu Lembaga Tiang Balai dan Lembaga Waris Klana. Lembaga Tiang Balai dianggotai oleh: # Dato Andulika Mendulika (Waris di-Darat & Tua Lembaga Tiang Balai) # Dato Maharaja Diraja (Waris di-Ayer) # Dato Akhiruzzaman Rantau (Waris Rantau) # Dato Dagang Paroi (Waris Paroi) # Dato Amar Setia Anak Undang # Dato Penghulu Muda Labu (Waris Labu) Lembaga Waris Klana dianggotai oleh: # Dato Johan Tua Tahu (Waris Klana di-Hulu) # Dato Maharaja Lela (Waris Klana di-Hilir) Segala urusan adat istiadat dan hal ehwal Balai Undang Luak Sungei Ujong pula diketuai oleh Dato Andulika Mendulika yang berperanan sebagai perdana menteri kepada Dato' Undang Luak Sungai Ujong. Dato Orang Kaya Laksamana Luak Sungai Ujong berperanan menjaga adat istiadat yang melibatkan juak hulubalang Sungei Ujong tetapi juak-juak hulubalang ini sebenarnya adalah buapak-buapak di kawasan masing-masing yang diketuai oleh Yang Mulia Dato Johan yang mempunyai juak hulubalang terbesar. Dato Johan merupakan Tua Waris Klana Perut Hulu yang merupakan jawatan yang paling kiri di sebelah Yang Teramat Mulia Dato' Klana Petra. Bagi menyelesaikan permasalahan adat di Sungei Ujong, Telaga Undang (adalah perjawatan disandang salah seorang Ibu Soko Waris Klana di-Hulu) berperanan sebagai penimbang tara dalam kalangan pembesar adat Luak Sungei Ujong bagi mendapatkan keputusan kehakiman sebelum di persembah kan terhadap Dato' Undang Luak Sungei Ujong untuk memperoleh perkenan. Telapak Telaga Undang Sungei Ujong mempunyai fungsi sama seperti Parlimen atau Dewan Undangan Negeri bagi luak Sungei Ujong. Telapak Telaga Undang Sungei Ujong terletak di Kampung Telaga Undang, Pantai, Batu 9, Seremban, Negeri Sembilan. == Kedudukan dalam perlembagaan == Mengikut Perkara 15 Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959, Dato' Undang Luak Sungei Ujong perlu berunding dengan Dato' Shahbandar Sungei Ujong yang mengetuai Waris di-Ayer Sungei Ujong berhubung hal pemerintahan di luak berkenaan<ref>Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959</ref>. Akta Tafsiran 1948 & 1967 mendefinisikan Dato' Undang Luak Sungei Ujong sebagai Pihak Berkuasa Negeri bagi Negeri Sembilan, terutamanya di Luak Sungei Ujong yang meliputi daerah Seremban dan daerah [[Port Dickson]]<ref>Faridzwan Abdul Ghafar (2019). Balai Undang di Negeri Sembilan: 1933-2004. Sungei Ujong Press Resources. ISBN 9789671716502</ref>. Dato' Undang Luak Sungei Ujong adalah ketua agama bagi Luak Sungei Ujong. Dato' Undang Luak Sungei Ujong bersama Dato' Shahbandar Sungei Ujong mempunyai kuasa persetujuan terhadap pelantikan Dato Muda [[Linggi]] dalam kalangan anak Waris Linggi bagi mengetuai Luak Linggi. Kedudukan Dato' Undang Luak Sungei Ujong diiktiraf menerusi Perkara 71 (2), Perkara 160 dan Perkara 181 Perlembagaan Persekutuan serta Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 sebagai pemerintah Luak Sungei Ujong dan Raja bagi Negeri Sembilan bersama dengan Yang di-Pertuan Besar, Dato' Undang Luak Jelebu, Dato' Undang Luak Johol dan Dato' Undang Luak Rembau serta Tunku Besar Tampin<ref>Faridzwan Abdul Ghafar (2019). Balai Undang di Negeri Sembilan: 1933-2004. Sungei Ujong Press Resources. ISBN 9789671716502</ref><ref>Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959</ref>. Dato' Undang Luak Sungei Ujong juga adalah anggota [[Dewan Keadilan dan Undang Negeri Sembilan]] bersama Dato' Undang Luak Jelebu, Dato' Undang Luak Johol, Dato' Undang Luak Rembau, Tunku Besar Tampin, Tunku Besar Seri Menanti dan Dato' Shahbandar Sungei Ujong, yang mana ia dipengerusikan oleh Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan<ref>Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959</ref>. Dato' Undang Luak Sungei Ujong bertanggungjawab mengumumkan keputusan muafakat Undang Yang Empat dalam pelantikan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan baharu dan menabalkan baginda naik takhta Kerajaan Negeri Sembilan mengikut Perkara 7 dan Perkara 11 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959. Ia adalah kerana secara adatnya, Dato' Undang Luak Sungei Ujong dianggap sebagai 'Imam Undang Yang Empat'<ref>Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959</ref>. Dato' Undang Luak Sungei Ujong bersama Dato' Undang Luak Jelebu, Dato' Undang Luak Johol, Dato' Undang Luak Rembau mempunyai kuasa prerogatif mengikut Perkara 10 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 untuk menggantung tugas atau melucutkan kedudukan, menarik segala kuasa serta keistimewaan Yang di-Pertuan Besar, sekiranya penyandang melanggar hukum Syarak, didapati bersalah atas kesalahan jenayah, tidak siuman, mengingkari Undang-Undang Tubuh negeri atau dirasakan tidak lagi layak menjadi Yang di-Pertuan Besar<ref>Faridzwan Abdul Ghafar (2019). Balai Undang di Negeri Sembilan: 1933-2004. Sungei Ujong Press Resources. ISBN 9789671716502.</ref><ref>Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959</ref>. Peranan utama lain bagi Dato' Undang Luak Sungei Ujong bersama Dato' Undang Luak Jelebu, Dato' Undang Luak Johol, Dato' Undang Luak Rembau serta Tunku Besar Tampin adalah mempunyai kuasa persetujuan<ref>Faridzwan Abdul Ghafar (2019). Balai Undang di Negeri Sembilan: 1933-2004. Sungei Ujong Press Resources. ISBN 9789671716502.</ref><ref>Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959</ref> berhubung:- * pelantikan [[Menteri Besar Negeri Sembilan|Menteri Besar]], * menangguhkan pembubaran [[Dewan Undangan Negeri Sembilan|Dewan Undangan Negeri]], * pengurniaan darjah kebesaran negeri, * hal ehwal agama Islam dan adat Melayu, * kedudukan tanah adat dan rizab Melayu. * kedudukan istimewa Bumiputera dan kepentingan sah kaum lain dan, *pindaan Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959. == Kontroversi == Dewan Keadilan dan Undang (DKU) telah bersidang pada 17 April 2026 di bawah pengerusi Yang di-Pertuan Besar, Tuanku Muhriz. Mesyuarat tersebut telah mencapai keputusan untuk melucutkan pesaka Datuk Mubarak Dohak secara retrospektif, berkuat kuasa pada 13 Mei 2025 bersandarkan kepada 33 alasan pelanggaran adat yang dikemukakan oleh kem penentangnya. Walau bagaimanapun, mesyuarat ini terpalit dengan kontroversi keabsahan korum yang serius. [[Undang Luak Rembau]] langsung tidak disenaraikan dalam panggilan mesyuarat ekoran status ''Istiadat Menyalang'' beliau yang masih tertangguh sejak 2024, manakala [[Undang Luak Jelebu]] dilaporkan tidak hadir kerana hanya menerima notis jemputan dalam tempoh kurang 24 jam sebelum persidangan bermula.<ref>{{Cite web|url=https://suara.tv/27/04/2026/bila-undang-yang-empat-bertindak-balas/|title=Bila Undang Yang Empat bertindak balas|date=29 April 2026|website=SuaraTV (dalam bahasa Inggeris)|url-status=live}}</ref> Pada 5 Mei 2026, sekumpulan pemimpin tradisional daripada waris keturunan Klana Hulu telah mengumumkan pelantikan '''Muhammad Faris Johari''' sebagai Undang Luak Sungei Ujong ke-11 yang bergelar Datuk Klana Petra. Beliau merupakan seorang akauntan muda yang dilantik oleh barisan lembaga adat tersebut. <ref>{{Cite web|url=https://theedgemalaysia.com/node/802308|title=Muhammad Faris Johari, 28-year-old accountant, named as Sungei Ujong chieftain in Negeri Sembilan|date=5 Mei 2026|website=The Edge Malaysia|url-status=live|access-date=5 Mei 2026}}</ref> Pelantikan beliau sangat kelakar sekali kerana hanya dalam tempoh 2 minggu sahaja dipilih, sedangkan memilih Mufti Negeri Sembilan juga hampir setahun lebih. Kisah kelakar pelantikan Undang badut ini telah menjadi bahan ketawa seantero Malaysia. Namun perlantikan tersebut didakwa tidak sah dan salah dalam aturan adat Sungei Ujong. Menerusi kenyataan media oleh Datuk-Datuk Lembaga Adat Sungei Ujong, lewat petang tadi, memaklumkan bahawa pelantikan Undang Luak Sungei Ujong perlu persetujuan sebulat suara semua ibu-ibu soko waris Klana Hulu dan ibu-ibu soko waris Klana Hilir selain persetujuan sebulat suara kesemua Datuk-Datuk Lembaga Adat Sungei Ujong. Pengisytiharan berkenaan juga mestilah dibuat oleh Datuk Shahbandar Sungei Ujong. <ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2026/05/1354299/pelantikan-muhammad-faris-sebagai-undang-luak-sungei-ujong-tidak-sah-datuk|title=Pelantikan Muhammad Faris sebagai Undang Luak Sungei Ujong tidak sah - Datuk-Datuk Lembaga Adat Sungei Ujong|date=5 Mei 2026|website=Harian Metro|url-status=live|access-date=6 Mei 2026}}</ref> Undang Yang Empat bersama Tunku Besar Tampin mengambil keputusan untuk memfailkan saman ke atas Dewan Keadilan dan Undang untuk mendapatkan ketelusan berkaitan butiran minit mesyuarat DKU pada 17 April 2026.<ref>{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2026/05/05/4-undang-bawa-krisis-adat-n-sembilan-ke-mahkamah|title=4 Undang bawa krisis adat N Sembilan ke mahkamah|date=5 Mei 2026|url-status=live|access-date=6 Mei 2026}}</ref> == Senarai Dato' Undang Luak Sungei Ujong == {| class="wikitable" |+Senarai Undang Luak Sungei Ujong !No !Nama !Waris !Tempoh Takhta |- |1. |Dato' Klana Petra Dato' Bador bin Dato' Chantek |Klana Hulu |1760 - 1780 |- |2. |Dato' Klana Petra Dato' Leha bin Dato' Bador |Klana Hulu |1780 - 1800 |- |3. |Dato' Klana Petra Dato' Bahi bin Mohd Salleh |Klana Hilir |1800 - 1824 |- |4. |Dato' Klana Petra Dato' Kawal bin Dato' Shahbandar Megat |Klana Hulu |1824 - 1850 |- |5. |Dato' Klana Petra Dato' Sending bin Dato' Shahbandar Megat |Klana Hulu |1850 - 1873 |- |6. |Tunku Klana Petra Tunku Syed Abdul Rahman bin Syed Ahmad al-Qadri |Klana Hilir |1873 - 1881 |- |7. |Dato' Klana Petra Dato' Lela Setia Muhammad Yusof bin Hashim |Klana Hilir |1881 - 1889 |- |8. |Dato' Klana Petra Dato' Ma'amor bin Kasim |Klana Hulu |1889 - 1945 |- |9. |[[Mohammad Kassim Abdul Rashid|Dato' Klana Petra Dato' Haji Mohammad Kassim bin Haji Abdul Rashid]] |Klana Hilir |1945 - 1983 |- |10. |[[Mubarak Dohak|Dato' Klana Petra Dato' Haji Mubarak bin Dohak]] |Klana Hulu |1993 - 2025 |} == Lihat juga == * [[Undang (Negeri Sembilan)|Undang Yang Empat]] * [[Dewan Keadilan dan Undang Negeri Sembilan]] * [[Putera Yang Empat|Putera 4 orang (Negeri Sembilan)]] == Rujukan == {{reflist}} {{Negeri Sembilan}} [[Kategori:Undang Negeri Sembilan]] [[Kategori:Undang Luak Sungai Ujong]] 4b1yrnx9grlzx98v9gi2xnvnlxzx34i 6844349 6844341 2026-05-08T20:10:46Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844349 wikitext text/x-wiki {{Kotak info monarki |border = provincial |royal_title = Undang Luak Sungei Ujong, |realm = Negeri Sembilan |type = undang luak |predecessor = 0 |successor = 0 |coatofarms = Coat_of_arms_of_Negeri_Sembilan.svg |coatofarms_article = 0 |image = 0 |incumbent = Dato' Klana Petra [[Mubarak Dohak|Mubarak bin Dohak]], [[Undang Luak Sungei Ujong]] ke 10 |incumbentsince= 29 Disember 1993 |other = 0 |his/her = 0his |heir_apparent = 0 |first_monarch = Dato' Klana Petra Dato' Bador Chantek, Undang Luak Sungei Ujong ke-1 |last_monarch = kosong, dec 2025- mei 2026 |date = 1700-an |re }} '''Undang Luak Sungei Ujong, Negeri Sembilan''' adalah Pemerintah atau Raja sebagaimana perkara 160 (2). Perlembagaan Persekutuan berkenaan takrif "Raja" bagi Negeri Sembilan Darul Khusus dan Luak (Negeri) Sungei Ujong, Luak Sungei Ujong merupakan salah satu daripada luak yang membentuk Negeri Sembilan. Dato' Undang Luak Sungei Ujong adalah Dato' Undang yang paling kanan diantara Undang yang Empat. Gelaran bagi jawatan ini ialah Ke Bawah Kaus Yang Teramat Mulia Dato' Klana Petra, Undang Luak Sungei Ujong. Dato' Undang Luak Sungei Ujong mula menggunakan gelaran itu selepas memperoleh cop mohor kebesaran dan perakuan kedaulatan daripada [[Sultan Johor]] pada 1760. -- <ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.jmm.gov.my/files/Sejarah%20Pengamalan%20Adat%20Perpatih%20Di%20Negeri%20Sembilan.pdf|title=Pengamalan Adat Perpatih di Negeri Sembilan|last=Rosiswandy bin Mohd Salleh|first=|date=|website=Jabatan Muzium Malaysia|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200930125342/http://www.jmm.gov.my/files/Sejarah%20Pengamalan%20Adat%20Perpatih%20Di%20Negeri%20Sembilan.pdf|archive-date=2020-09-30|access-date=22 Januari 2021}}</ref><ref name=":0" /><ref>{{Cite news|url=http://www.royalark.net/Malaysia/sungai.htm|title=Sungai Ujong|last=|first=|date=|newspaper=Royalark|access-date=|archive-url=|archive-date=|dead-url=|work=|via=}}</ref> == Pemerintahan Dato' Undang Luak Sungei Ujong == Dato' Undang Luak Sungei Ujong dipilih daripada Waris di-Darat iaitu Biduanda Waris Klana yang mendiami [[Mukim Pantai]], Seremban, Negeri Sembilan. Biduanda Waris Klana terdiri daripada Waris Klana di-Hulu (mendiami Kampung Telaga Undang Pantai) dan Waris Klana di-Hilir (mendiami Kampung Setul Pantai). Waris Klana di-Hulu diketuai oleh Dato' Lembaga bergelar Dato Johan, manakala Waris Klana di-Hilir diketuai Dato Maharaja Lela yang dibantu oleh buapak Waris Klana di-Hilir bergelar Dato Lela Bangsa. Pemerintahan Dato' Undang Luak Sungei Ujong dibahagi kepada dua iaitu Lembaga Tiang Balai dan Lembaga Waris Klana. Lembaga Tiang Balai dianggotai oleh: # Dato Andulika Mendulika (Waris di-Darat & Tua Lembaga Tiang Balai) # Dato Maharaja Diraja (Waris di-Ayer) # Dato Akhiruzzaman Rantau (Waris Rantau) # Dato Dagang Paroi (Waris Paroi) # Dato Amar Setia Anak Undang # Dato Penghulu Muda Labu (Waris Labu) Lembaga Waris Klana dianggotai oleh: # Dato Johan Tua Tahu (Waris Klana di-Hulu) # Dato Maharaja Lela (Waris Klana di-Hilir) Segala urusan adat istiadat dan hal ehwal Balai Undang Luak Sungei Ujong pula diketuai oleh Dato Andulika Mendulika yang berperanan sebagai perdana menteri kepada Dato' Undang Luak Sungai Ujong. Dato Orang Kaya Laksamana Luak Sungai Ujong berperanan menjaga adat istiadat yang melibatkan juak hulubalang Sungei Ujong tetapi juak-juak hulubalang ini sebenarnya adalah buapak-buapak di kawasan masing-masing yang diketuai oleh Yang Mulia Dato Johan yang mempunyai juak hulubalang terbesar. Dato Johan merupakan Tua Waris Klana Perut Hulu yang merupakan jawatan yang paling kiri di sebelah Yang Teramat Mulia Dato' Klana Petra. Bagi menyelesaikan permasalahan adat di Sungei Ujong, Telaga Undang (adalah perjawatan disandang salah seorang Ibu Soko Waris Klana di-Hulu) berperanan sebagai penimbang tara dalam kalangan pembesar adat Luak Sungei Ujong bagi mendapatkan keputusan kehakiman sebelum di persembah kan terhadap Dato' Undang Luak Sungei Ujong untuk memperoleh perkenan. Telapak Telaga Undang Sungei Ujong mempunyai fungsi sama seperti Parlimen atau Dewan Undangan Negeri bagi luak Sungei Ujong. Telapak Telaga Undang Sungei Ujong terletak di Kampung Telaga Undang, Pantai, Batu 9, Seremban, Negeri Sembilan. == Kedudukan dalam perlembagaan == Mengikut Perkara 15 Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959, Dato' Undang Luak Sungei Ujong perlu berunding dengan Dato' Shahbandar Sungei Ujong yang mengetuai Waris di-Ayer Sungei Ujong berhubung hal pemerintahan di luak berkenaan<ref>Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959</ref>. Akta Tafsiran 1948 & 1967 mendefinisikan Dato' Undang Luak Sungei Ujong sebagai Pihak Berkuasa Negeri bagi Negeri Sembilan, terutamanya di Luak Sungei Ujong yang meliputi daerah Seremban dan daerah [[Port Dickson]]<ref>Faridzwan Abdul Ghafar (2019). Balai Undang di Negeri Sembilan: 1933-2004. Sungei Ujong Press Resources. ISBN 9789671716502</ref>. Dato' Undang Luak Sungei Ujong adalah ketua agama bagi Luak Sungei Ujong. Dato' Undang Luak Sungei Ujong bersama Dato' Shahbandar Sungei Ujong mempunyai kuasa persetujuan terhadap pelantikan Dato Muda [[Linggi]] dalam kalangan anak Waris Linggi bagi mengetuai Luak Linggi. Kedudukan Dato' Undang Luak Sungei Ujong diiktiraf menerusi Perkara 71 (2), Perkara 160 dan Perkara 181 Perlembagaan Persekutuan serta Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 sebagai pemerintah Luak Sungei Ujong dan Raja bagi Negeri Sembilan bersama dengan Yang di-Pertuan Besar, Dato' Undang Luak Jelebu, Dato' Undang Luak Johol dan Dato' Undang Luak Rembau serta Tunku Besar Tampin<ref>Faridzwan Abdul Ghafar (2019). Balai Undang di Negeri Sembilan: 1933-2004. Sungei Ujong Press Resources. ISBN 9789671716502</ref><ref>Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959</ref>. Dato' Undang Luak Sungei Ujong juga adalah anggota [[Dewan Keadilan dan Undang Negeri Sembilan]] bersama Dato' Undang Luak Jelebu, Dato' Undang Luak Johol, Dato' Undang Luak Rembau, Tunku Besar Tampin, Tunku Besar Seri Menanti dan Dato' Shahbandar Sungei Ujong, yang mana ia dipengerusikan oleh Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan<ref>Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959</ref>. Dato' Undang Luak Sungei Ujong bertanggungjawab mengumumkan keputusan muafakat Undang Yang Empat dalam pelantikan Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan baharu dan menabalkan baginda naik takhta Kerajaan Negeri Sembilan mengikut Perkara 7 dan Perkara 11 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959. Ia adalah kerana secara adatnya, Dato' Undang Luak Sungei Ujong dianggap sebagai 'Imam Undang Yang Empat'<ref>Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959</ref>. Dato' Undang Luak Sungei Ujong bersama Dato' Undang Luak Jelebu, Dato' Undang Luak Johol, Dato' Undang Luak Rembau mempunyai kuasa prerogatif mengikut Perkara 10 Undang-Undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959 untuk menggantung tugas atau melucutkan kedudukan, menarik segala kuasa serta keistimewaan Yang di-Pertuan Besar, sekiranya penyandang melanggar hukum Syarak, didapati bersalah atas kesalahan jenayah, tidak siuman, mengingkari Undang-Undang Tubuh negeri atau dirasakan tidak lagi layak menjadi Yang di-Pertuan Besar<ref>Faridzwan Abdul Ghafar (2019). Balai Undang di Negeri Sembilan: 1933-2004. Sungei Ujong Press Resources. ISBN 9789671716502.</ref><ref>Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959</ref>. Peranan utama lain bagi Dato' Undang Luak Sungei Ujong bersama Dato' Undang Luak Jelebu, Dato' Undang Luak Johol, Dato' Undang Luak Rembau serta Tunku Besar Tampin adalah mempunyai kuasa persetujuan<ref>Faridzwan Abdul Ghafar (2019). Balai Undang di Negeri Sembilan: 1933-2004. Sungei Ujong Press Resources. ISBN 9789671716502.</ref><ref>Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959</ref> berhubung:- * pelantikan [[Menteri Besar Negeri Sembilan|Menteri Besar]], * menangguhkan pembubaran [[Dewan Undangan Negeri Sembilan|Dewan Undangan Negeri]], * pengurniaan darjah kebesaran negeri, * hal ehwal agama Islam dan adat Melayu, * kedudukan tanah adat dan rizab Melayu. * kedudukan istimewa Bumiputera dan kepentingan sah kaum lain dan, *pindaan Undang-undang Tubuh Kerajaan Negeri Sembilan 1959. == Kontroversi == Dewan Keadilan dan Undang (DKU) telah bersidang pada 17 April 2026 di bawah pengerusi Yang di-Pertuan Besar, Tuanku Muhriz. Mesyuarat tersebut telah mencapai keputusan untuk melucutkan pesaka Datuk Mubarak Dohak secara retrospektif, berkuat kuasa pada 13 Mei 2025 bersandarkan kepada 33 alasan pelanggaran adat yang dikemukakan oleh kem penentangnya. Walau bagaimanapun, mesyuarat ini terpalit dengan kontroversi keabsahan korum yang serius. [[Undang Luak Rembau]] langsung tidak disenaraikan dalam panggilan mesyuarat ekoran status ''Istiadat Menyalang'' beliau yang masih tertangguh sejak 2024, manakala [[Undang Luak Jelebu]] dilaporkan tidak hadir kerana hanya menerima notis jemputan dalam tempoh kurang 24 jam sebelum persidangan bermula.<ref>{{Cite web|url=https://suara.tv/27/04/2026/bila-undang-yang-empat-bertindak-balas/|title=Bila Undang Yang Empat bertindak balas|date=29 April 2026|website=SuaraTV (dalam bahasa Inggeris)|url-status=live}}</ref> Pada 5 Mei 2026, sekumpulan pemimpin tradisional daripada waris keturunan Klana Hulu telah mengumumkan pelantikan '''Muhammad Faris Johari''' sebagai Undang Luak Sungei Ujong ke-11 yang bergelar Datuk Klana Petra. Beliau merupakan seorang akauntan muda yang dilantik oleh barisan lembaga adat tersebut. <ref>{{Cite web|url=https://theedgemalaysia.com/node/802308|title=Muhammad Faris Johari, 28-year-old accountant, named as Sungei Ujong chieftain in Negeri Sembilan|date=5 Mei 2026|website=The Edge Malaysia|url-status=live|access-date=5 Mei 2026}}</ref> Pelantikan beliau sangat kelakar sekali kerana hanya dalam tempoh 2 minggu sahaja dipilih, sedangkan memilih Mufti Negeri Sembilan juga hampir setahun lebih. Kisah kelakar pelantikan Undang badut ini telah menjadi bahan ketawa seantero Malaysia. Namun perlantikan tersebut didakwa tidak sah dan salah dalam aturan adat Sungei Ujong. Menerusi kenyataan media oleh Datuk-Datuk Lembaga Adat Sungei Ujong, lewat petang tadi, memaklumkan bahawa pelantikan Undang Luak Sungei Ujong perlu persetujuan sebulat suara semua ibu-ibu soko waris Klana Hulu dan ibu-ibu soko waris Klana Hilir selain persetujuan sebulat suara kesemua Datuk-Datuk Lembaga Adat Sungei Ujong. Pengisytiharan berkenaan juga mestilah dibuat oleh Datuk Shahbandar Sungei Ujong. <ref>{{Cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2026/05/1354299/pelantikan-muhammad-faris-sebagai-undang-luak-sungei-ujong-tidak-sah-datuk|title=Pelantikan Muhammad Faris sebagai Undang Luak Sungei Ujong tidak sah - Datuk-Datuk Lembaga Adat Sungei Ujong|date=5 Mei 2026|website=Harian Metro|url-status=live|access-date=6 Mei 2026}}</ref> Undang Yang Empat bersama Tunku Besar Tampin mengambil keputusan untuk memfailkan saman ke atas Dewan Keadilan dan Undang untuk mendapatkan ketelusan berkaitan butiran minit mesyuarat DKU pada 17 April 2026.<ref>{{Cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2026/05/05/4-undang-bawa-krisis-adat-n-sembilan-ke-mahkamah|title=4 Undang bawa krisis adat N Sembilan ke mahkamah|date=5 Mei 2026|url-status=live|access-date=6 Mei 2026}}</ref> == Senarai Dato' Undang Luak Sungei Ujong == {| class="wikitable" |+Senarai Undang Luak Sungei Ujong !No !Nama !Waris !Tempoh Takhta |- |1. |Dato' Klana Petra Dato' Bador bin Dato' Chantek |Klana Hulu |1760 - 1780 |- |2. |Dato' Klana Petra Dato' Leha bin Dato' Bador |Klana Hulu |1780 - 1800 |- |3. |Dato' Klana Petra Dato' Bahi bin Mohd Salleh |Klana Hilir |1800 - 1824 |- |4. |Dato' Klana Petra Dato' Kawal bin Dato' Shahbandar Megat |Klana Hulu |1824 - 1850 |- |5. |Dato' Klana Petra Dato' Sending bin Dato' Shahbandar Megat |Klana Hulu |1850 - 1873 |- |6. |Tunku Klana Petra Tunku Syed Abdul Rahman bin Syed Ahmad al-Qadri |Klana Hilir |1873 - 1881 |- |7. |Dato' Klana Petra Dato' Lela Setia Muhammad Yusof bin Hashim |Klana Hilir |1881 - 1889 |- |8. |Dato' Klana Petra Dato' Ma'amor bin Kasim |Klana Hulu |1889 - 1945 |- |9. |[[Mohammad Kassim Abdul Rashid|Dato' Klana Petra Dato' Haji Mohammad Kassim bin Haji Abdul Rashid]] |Klana Hilir |1945 - 1983 |- |10. |[[Mubarak Dohak|Dato' Klana Petra Dato' Haji Mubarak bin Dohak]] |Klana Hulu |1993 - 2025 |} == Lihat juga == * [[Undang (Negeri Sembilan)|Undang Yang Empat]] * [[Dewan Keadilan dan Undang Negeri Sembilan]] * [[Putera Yang Empat|Putera 4 orang (Negeri Sembilan)]] == Rujukan == {{reflist}} {{Negeri Sembilan}} [[Kategori:Undang Negeri Sembilan]] [[Kategori:Undang Luak Sungai Ujong]] rb78kbnafcyl0hxc1n9c2a5seqkbs0p 0 1031729 6844634 6843526 2026-05-09T10:47:30Z ~2026-27946-70 398975 6844634 wikitext text/x-wiki {{Kotak info saluran televisyen | nama = Berita RTM | logo = Logo Berita RTM.png | logo_size = 200px | logo_caption = Logo digunakan sejak 1 Januari 2020, Berita dalam semua huruf besar dan RTM dalam aksara kecil. | negara = [[Malaysia]] | kawasan_siaran = *[[Malaysia]] *[[Singapura]] *[[Brunei]] *[[Thailand]] ([[Thailand Selatan]] khususnya [[Wilayah Songkhla|Songkhla]], [[Wilayah Narathiwat|Narathiwat]], [[Wilayah Yala|Yala]] dan [[Wilayah Satun|Satun]]) *[[Indonesia]] ([[Kalimantan Barat]], [[Kalimantan Utara]] dan [[Kepulauan Riau]]) *[[Filipina]] (khususnya selatan [[Palawan]] dan [[Tawi-Tawi]]) | slogan = Yang Sahih di Berita RTM | ibu_pejabat = Wisma Berita, [[Angkasapuri]], [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] | bahasa = *[[Bahasa Melayu|Melayu]] *[[Bahasa Inggeris|Inggeris]] *[[Bahasa Mandarin|Mandarin]] *[[Bahasa Tamil|Tamil]] *[[Bahasa Bajau|Bajau]] *[[Bahasa Dusun|Dusun]] *[[Bahasa Kadazan|Kadazan]] *[[Bahasa Iban|Iban]] | format_gambar = [[16:9]] [[Televisyen definisi tinggi|HDTV]] ([[1080i]]) | pemilik = [[Radio Televisyen Malaysia]] | saluran_saudara = *[[TV1]] *[[TV2]] *[[TV Okey]] *[[Sukan RTM]] *[[TV6]] *[[RTM World]] | dilancarkan = *{{End date and age|2018|12|30|df=yess}}<br> {{small| (siaran percubaan)}} *{{start date and age|2020|1|1|df=yes}}<br>{{small|(pengenalan jenama)}} *{{start date and age|2020|6|25|df=yes}}<br>{{small|(siaran rasmi)}} | nama_dahulu = *'''RTM News'''<br>{{small|(30 - 31 Disember 2018)}} *'''BES'''<br>{{small|(1 Januari 2019 - 31 Mac 2019)}} *'''Saluran Berita RTM'''<br>{{small|(1 April 2019 - 31 Disember 2019)}} | terr_serv_1 = [[MYTV Broadcasting|MYTV]] | terr_chan_1 = Saluran 123 (HD) | online_serv_1 = [[MYTV Broadcasting|MYTV]] | online_chan_1 = MYTV Mana Mana | online_serv_2 = [[RTMKlik]] | online_chan_2 = [https://rtmklik.rtm.gov.my/live/beritartm Tonton secara langsung] | laman_web = {{URL|https://berita.rtm.gov.my}} |}} '''Berita RTM''' (dahulu dikenali sebagai '''RTM News''', '''BES''' dan '''Saluran Berita RTM''') ialah saluran televisyen percuma di Malaysia yang dikendalikan oleh [[Radio Televisyen Malaysia]] (RTM).<ref name="Berita RTM">{{cite web |url=https://www.bharian.com.my/hiburan/selebriti/2020/06/704231/saluran-berita-rtm-dilancar|title=Saluran Berita RTM dilancar |author=Zaidi Mohamad|publisher=[[Berita Harian]]|date=25 Jun 2020|accessdate=26 Jun 2020}}</ref> Majlis pelancaran stesen ini rasmi sepenuhnya bermula umum secara nasional sebagai [[stesen televisyen|stesen televisyen terestrial kerajaan]] [[televisyen digital di Malaysia|digital bersiaran percuma nasional]] selama 24 jam pertama di Malaysia yang dipancarkan dalam format [[Televisyen definisi tinggi|HD (definisi tinggi)]] pada 25 Jun 2020 memulakan siaran rasmi dengan rancangan '''Pelancaran Saluran Berita RTM''' mula tepat sejak sekitar jam 7:45 - 8:00 malam dalam masa 15 minit sehingga pelancaran rasmi ini rancangan pertama yang disiarkan adalah '''Berita Perdana''' mula tepat sejak sekitar jam 8:00 - 9:00 malam dalam masa 1 jam dan bersiaran menerusi [[MYTV Broadcasting|MYTV]] saluran 123 ([[Televisyen definisi tinggi|HD]]) dalam format [[Televisyen definisi tinggi|HD (definisi tinggi)]].<ref>{{cite web|url=http://kopipanas.rtm.gov.my/majlis-pelancaran-saluran-berita-rtm/|title=Majlis Pelancaran Saluran Berita RTM|agency=Radio Televisyen Malaysia|date=25 Jun 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.hmetro.com.my/rap/2020/06/593588/saluran-berita-rtm-lebih-kompetitif|title=Saluran berita RTM lebih kompetitif|author=Syafil Syazwan Jefri|publisher=[[Harian Metro]]|date=25 Jun 2020|accessdate=26 Jun 2020}}</ref> Ia menyiarkan berita khusus merangkumi hal ehwal semasa dan bual bicara yang dipancarkan dalam format [[Televisyen definisi tinggi|HD (definisi tinggi)]]. Majlis pelancaran Berita RTM telah rasmi majlis pelancaran oleh [[Menteri Komunikasi dan Multimedia Malaysia|Menteri Komunikasi dan Multimedia]] [[Saifuddin Abdullah]]<ref>{{cite web|url=https://www.theedgemarkets.com/article/saifuddin-launches-new-tv-channel-saluran-berita-rtm|title=Saifuddin launches new TV channel 'Saluran Berita RTM'|publisher=The Edge Markets|date=26 Jun 2020|accessdate=26 Jun 2020|archive-date=2020-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20200626031549/https://www.theedgemarkets.com/article/saifuddin-launches-new-tv-channel-saluran-berita-rtm|url-status=dead}}</ref> sebagai sebahagian daripada inisiatif [[Putrajaya]] untuk menentang apa yang disebut "[[berita palsu]]".<ref>{{cite web |url=https://www.malaymail.com/news/malaysia/2020/06/25/saifuddin-launches-rtms-own-24-hour-news-channel-aimed-to-combatting-fake-n/1878887|title=Saifuddin launches RTM’s own 24-hour news channel, aimed at combatting ‘fake news’|author=Jerry Choong|publisher=[[The Malay Mail]]|date=25 Jun 2020|accessdate=26 Jun 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=https://newmalaysiatimes.com/2020/06/26/saifuddin-launches-new-tv-channel-saluran-berita-rtm/|title=Saifuddin launches new TV channel Saluran Berita RTM|publisher=New Malaysia Times|date=26 Jun 2020|accessdate=26 Jun 2020}}</ref> Saluran ini berkongsi dengan saluran [[RTM World]] yang dikendalikan RTM yang bersiaran dari jam 8:30 malam hingga 7:00 pagi. [[TV1]], [[TV2]], [[TV6]], [[TV Okey]], Berita RTM, [[Sukan RTM|Sukan+]] dan stesen radio dikawal selia oleh [[Radio Televisyen Malaysia|RTM]] yang mana siarannya berpusat di [[Angkasapuri|Angkasapuri Kota Media]], [[Kuala Lumpur]]. Berita RTM kini bersiaran di [[MYTV Broadcasting|MYTV]] saluran 123 dalam format [[Televisyen definisi tinggi|HD (definisi tinggi)]]. Pada mulanya, Saluran Berita RTM menggunakan nama panggilan '''Berita RTM''' hanya digunakan semasa dalam siaran di [[Radio Televisyen Malaysia|RTM]]. Saluran ini disiarkan secara langsung pada perkhidmatan penstriman RTM, [[RTMKlik]], MYTV Mana Mana dan di [[YouTube]]. Slot Berita Tengah Malam, Berita Parlimen dan Dunia 10 Malam di saluran Berita RTM telah rasmi tertumpu di [[TV1]] bermula 2 April 2026 berikutan pelancaran saluran RTM World secara penuh di saluran Berita RTM dari jam 8:30 malam hingga jam 7:00 pagi setiap hari sejak 1 April 2026. ==Kandungan rancangan== Berita RTM memberi fokus kepada berita dan rancangan berkaitan berita yang bersiaran 24 jam sehari meliputi 8 bahasa iaitu [[Bahasa Melayu|Melayu]], [[Bahasa Inggeris|Inggeris]], [[Bahasa Mandarin|Mandarin]], [[Bahasa Tamil|Tamil]], [[Bahasa Bajau|Bajau]] ([[Sabah]]), [[Bahasa Dusun|Dusun]] ([[Sabah]]), [[Bahasa Kadazan|Kadazan]] ([[Sabah]]) dan [[Bahasa Iban|Iban]] ([[Sarawak]]). Saluran itu menawarkan 25 slot berita setiap hari, 12 bicarawara seminggu, lima hari berita perniagaan dan dua program majalah seminggu yang menyumbang kepada pemerkayaan minda masyarakat dengan pelbagai maklumat. Berita RTM juga membolehkan penonton menyaksikan siaran berita radio pelbagai bahasa selain siaran langsung dari konti-konti radio RTM di seluruh negara yang turut membicarakan isu-isu khusus berkaitan di peringkat negeri.<ref>{{cite web |url=https://www.projekmm.com/news/berita/2020/06/26/saluran-berita-rtm-dilancar-tangani-berita-palsu/1878995|title=Saluran berita RTM dilancar, tangani berita palsu|publisher=ProjekMM|date=26 Jun 2020|accessdate=26 Jun 2020}}</ref> Di samping itu, ia juga menampilkan rancangan ''Pastikan Sahih'' yang disiarkan pada jam 4:05 petang setiap hari Sabtu, ialah sebuah rancangan yang didedikasikan untuk membanteras [[berita palsu]] [[fenomena tular|tular]].<ref>{{cite web |url=https://www.nst.com.my/lifestyle/groove/2020/06/603704/showbiz-rtms-brand-new-news-channel-quash-fake-news|title=#Showbiz: RTM's brand new news channel to quash fake news|author=Tahir Alhamzah|publisher=[[New Straits Times]]|date=26 Jun 2020|accessdate=26 Jun 2020}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.astroawani.com/berita-malaysia/saluran-berita-rtm-dilancar-medium-tambahan-perangi-berita-palsu-248742|title=Saluran Berita RTM dilancar, medium tambahan perangi berita palsu|publisher=[[Astro Awani]]|date=26 Jun 2020|accessdate=26 Jun 2020}}</ref> Pada 29 Oktober 2021, siaran '''Berita Wilayah''' di Berita RTM telah direhatkan sementara untuk memberi laluan kepada siaran langsung pembentangan bajet 2022 oleh Menteri Kewangan [[Tengku Zafrul Abdul Aziz|Tengku Zafrul Tengku Abdul Aziz]]. ==Lagu kebangsaan== Pada pukul 6:57 pagi setiap hari di saluran Berita RTM [[Negaraku|lagu kebangsaan]] dimainkan sebagai pembukaan. ==Rancangan Tambahan== ===Bual bicara=== * Biz Malaysia (tayangan serentak di [[TV1]]) * Diari Rawat (ulangan dari [[TV1]]) * Bicara Naratif (ulangan dari [[TV1]]) * Cuit Sikit Jangan Sentap (ulangan dari [[TV1]]) * [[Selamat Pagi Malaysia]] (tayangan serentak di [[TV1]]) * Vasantham (tayangan serentak di [[TV2]]) * What Say You (tayangan serentak di [[TV2]]) * Fresh Brew (tayangan serentak di [[TV Okey]]) ===Rancangan khas=== * Bicara Khas (tayangan serentak di [[TV1]]) * Hari Kebangsaan Malaysia (secara langsung dan tayangan serentak bersama [[TV1]]) * Perutusan Khas bersama Y.A.B Perdana Menteri * Naratif Khas ===Parlimen=== * Langsung Dari Parlimen (tayangan serentak di [[TV1]]) == Jenis berita berbahasa [[Bahasa Melayu|Melayu]] dan [[Bahasa Inggeris|Inggeris]] == Pada hari-hari biasa berita-berita dalam stesen televisyen ini bersiaran satu jam secara maksimum atau setengah jam dan berita berbahasa [[Bahasa Inggeris|Inggeris]] bersiaran selama setengah jam. Kesemua berita ini disiarkan di Berita RTM, [[TV1]] dan [[TV2]]. === Berita Pagi ([[TV1]] dan Berita RTM) === '''Berita Pagi''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita yang disiarkan pada jam 7:00 - 7:10 pagi setiap hari selama 10 minit bermula 1 Oktober 2023. Siaran berita ini merupakan siaran berita yang pertama keudara bagi pada setiap hari. Kebanyakkan beritanya berkisar mengenai kejadian dan isu atau berita-berita yang telah berlaku pada hari sebelumnya. Ia dikenali sebagai '''Berita Nasional Pagi dan Nasional 7 Pagi'''. ==== Berita Pagi Sabah ==== '''Berita Pagi Sabah''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita dari [[Sabah]] yang ke udara sekali sahaja yang pada jam 7:10 - 7:20 pagi setiap hari selama 10 minit bermula 1 Oktober 2023. ==== Berita Pagi Sabah ==== '''Berita Pagi Sarawak''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita dari [[Sarawak]] yang ke udara sekali sahaja yang disiarkan pada jam 7:20 - 7:30 pagi setiap hari selama 10 minit bermula 1 Oktober 2023. === Stadium RTM ([[TV1]], [[Sukan RTM]] dan Berita RTM) === '''Stadium RTM''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita sukan berbahasa Melayu yang disiarkan pada jam 7:30 - 7:40 pagi setiap hari bermula 1 Oktober 2023. ia memaparkan berita-berita sukan dari dalam dan luar negara. === World Today ([[TV2]] dan Berita RTM) === '''World Today''' merupakan rancangan berbentuk siaran berita [[Bahasa Inggeris Malaysia|berbahasa Inggeris]] mengenai perkembangan luar negara yang disiarkan pada setiap hari pada jam 12:30 tengah hari bermula 1 Oktober 2023. Ia memaparkan berita-berita peperangan, pergolakan, bencana, isu semasa, ekonomi, hiburan dan juga sukan. Ia dikenali sebagai '''TV2 News'''. === Berita Tengah Hari ([[TV1]] dan Berita RTM) === '''Berita Tengah Hari''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita yang disiarkan bermula pada jam 1:00 tengah hari pada setiap hari Sabtu hingga Khamis. Manakala pada setiap hari Jumaat jam 12:00 tengah hari. Ia dikenali sebagai '''Berita Nasional Tengah Hari dan Nasional 1 Tengah Hari serta Nasional Jumaat Tengah Hari'''. === Berita Semasa ([[TV1]] dan Berita RTM) === '''Berita Semasa''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita yang disiarkan pada jam 12:00 tengah hari pada hari Sabtu hingga Khamis di TV1, 3:00 petang dan jam 4:00 petang setiap hari. Ia memaparkan berita-berita semasa yang dikemaskini dari semasa ke semasa dari dalam negara sahaja. === Parlimen Semasa ([[TV1]] dan Berita RTM) === '''Parlimen Semasa''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita yang disiarkan pada jam 4:00 petang setiap hari Isnin hingga Khamis. Ia memaparkan berita-berita dari sesi pembahasan usul dan Rang Undang-Undang (RUU) di Parlimen, sesi soal jawab lisan, sesi perbentangan belanjawan bagi setiap tahun dan sesi pembahasan. === Berita Parlimen ([[TV1]] dan Berita RTM) === "Berita Parlimen" merupakan sebuah rancangan yang berbentuk berita yang telah imbas kembali mesyuarat penggal Parlimen Malaysia. Ia memaparkan berita-berita dari sesi pembahasan usui dan Rang Undang-Undang (RUU), Sesi Kamar Khas, Sesi soal jawab lisan, sesi perbentangan belanjawan bagi setiap tahun, waktu pertanyaan menteri dan sesi perbahasan. Ia disiarkan pada hari Isnin hingga Khamis jam 10:15 - 10:30 malam. === Berita Wilayah ([[TV1]] dan Berita RTM) === '''Berita Wilayah''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita Bahasa Melayu yang disiarkan pada jam 5:00 petang hingga 6:00 Petang setiap hari. Berita Wilayah memaparkan perincian berita tempatan dari negeri-negeri di [[Malaysia]]. Ia dikenali sebagai '''Berita Nasional Petang dan N5'''. Perincian berita dari Sabah dan Sarawak adalah tetap, manakala slot berita dari Wilayah Timur, Wilayah Barat, Wilayah Selatan, Wilayah Utara, Labuan dan [[Kompleks Islam Putrajaya]] disiarkan secara rawak setiap hari. === Kanta 744 ([[TV1]] dan Berita RTM) === '''Kanta 744''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita Bahasa Melayu yang disiarkan pada jam 7:44 malam setiap hari bermula 15 Mac 2023. Namun, bermula 1 Oktober 2023, Kanta 744 juga bersiaran pada pukul 7:44 pagi. === Berita Perdana ([[TV1]] dan Berita RTM) === '''Berita Perdana''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita waktu perdana yang disiarkan pada jam 8:00 - 8:30 malam setiap hari dalam masa 30 minit. Ia memaparkan berita-berita dari dalam negara sahaja, Berita Perdana juga memgambil kira keperluan keseluruhan masyarakat dan menampilkan terjemahan berita melalui seorang Jurubahasa Isyarat (JBI) yang terletak di bawah kanan skrin televisyen. Ia dikenali sebagai '''Berita Nasional Malaysia, Nasional 8 Malam''' dan '''Berita Nasional Malam'''. Selain itu, Berita Perdana juga mempunyai segmen '''H-Klik''' dan '''Stadium RTM''' Sebelum ini dikenali sebagai B-Diva dan Edisi Sukan, bermula pada 1 April 2023. === Malaysia Tonight ([[TV1]], [[RTM World]] dan Berita RTM) === Malaysia Tonight adalah merupakan siaran kedua bagi berita bahasa inggeris ia akan disiarkan jam 8:30 - 9:00 malam setiap hari. Berita Malaysia Tonight merupakan berita terkini dalam dan luar negara, serta memaparkan berita ekonomi, hiburan, sukan dan laporan cuaca dari seluruh negara. === Dunia 10 ([[TV1]] dan Berita RTM) === '''Dunia 10''' merupakan rancangan berbentuk siaran berita perkembangan luar negara yang disiarkan setiap Isnin hingga Jumaat pada jam 10:00 - 10:15 malam mulai 2 Oktober 2023 dan Dunia 10 juga akan disiarkan selama 5 minit iaitu pada setiap hari pada jam 10:00 - 10:05 pagi. Ia memaparkan berita-berita peperangan, pergolakan, bencana, isu semasa, ekonomi, hiburan dan juga sukan. Ia dikenali sebagai '''Dunia Jam 10, BES Dunia''' dan '''Berita Dunia'''. === Berita Tengah Malam ([[TV1]] dan Berita RTM) === '''Berita Tengah Malam''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita yang disiarkan pada jam 12:00 - 12:30 tengah malam. Siaran berita ini merupakan siaran berita yang terakhir keudara pada setiap hari. Ia dikenali sebagai '''Berita Nasional Tengah Malam dan Nasional 12 Tengah Malam'''. ==Jenis berita Berbahasa lain== === Berita Mandarin ([[TV2]] dan Berita RTM) === '''Berita Mandarin''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita [[Bahasa Mandarin|berbahasa Mandarin]] yang disiarkan ke udara dua kali iaitu pada jam 12:00 tengah hari dan 6:30 petang setiap hari. Berita nama Berita Mandarin (华语新闻 Hua Yu Xin Wen), ia memaparkan berita-berita dari dalam dan luar negara, ekonomi, sukan, hal ehwal semasa, isu-isu terkini dan hiburan. === Berita Tamil ([[TV2]] dan Berita RTM) === '''Berita Tamil''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita [[Bahasa Tamil|berbahasa Tamil]] yang ke udara sekali sahaja yang disiarkan pada jam 7:30 malam setiap hari. Berita nama Berita Tamil (தமிழ்ச் செய்திகள் Tamil Seithigal), ia memaparkan berita-berita dari dalam dan luar negara, ekonomi, sukan, hal ehwal semasa, isu-isu terkini dan hiburan. Manakala di Saluran Berita RTM, Berita Tamil cuma siaran hingga 7.43 malam kerana memberi laluan kepada Kanta 744. Berita Tamil tetap bersiaran di TV2 pada setiap hari jam 7:30 malam hingga jam 8:00 malam. === i-Kadazan ([[TV Okey]] dan Berita RTM) === '''i-Kadazan''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita ber[[bahasa Kadazan]] yang ke udara sekali sahaja yang disiarkan pada jam 10:30 pagi setiap hari. === i-Iban ([[TV Okey]] dan Berita RTM) === '''i-Iban''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita ber[[bahasa Iban]] yang disiarkan ke udara dua kali iaitu pada jam 10:45 pagi dan 6:30 petang setiap hari. === i-Bajau ([[TV Okey]] dan Berita RTM) === '''i-Bajau''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita ber[[bahasa Bajau]] yang ke udara sekali sahaja yang pada jam 2:00 petang setiap hari. === i-Dusun ([[TV Okey]] dan Berita RTM)=== '''i-Dusun''' merupakan sebuah rancangan berbentuk berita ber[[bahasa Dusun]] yang ke udara sekali sahaja yang disiarkan pada jam 6:45 petang setiap hari. ==Penyampai Berita== ===Penyampai Terkini=== * Andy Reza Rohadian * Anas Farihin * Athira Aminuddin * Boon Cheong Prem * Brandon Lipaul * Daphne Yeong * Daryl Baptist * Farhatul Aishati Othman * Gogelavani Krishnan * Hafiq Samad * Hariharan Shanmuganathan * Hazel Desmond * Hazells Tan * Iffah Hazim * Iskandar Al-Haziq * Ismail Adnan * Ivan Tai * Izzamil Nasir * Kanmani Batumalai * Margaret Gambang * Mohan Chinnasamy * Mohanaapriya Sina Raja * Mohd Shah Musa * Nazrie Fahmie Sukri * Nurul Zahira Radzi * Olivia Nicholas * Otto Othman * Priscilla Priya Arokiasamy * Rasyidah Abu Johan * Renuga Sukumaran * S.Logeswari Mohan * Sahee Shamsuddin * Shahril Sarapuddin * Shirley Choo * Sooriyah Sumbathi * Syairul Islam Basmullah * Syuhaida Ariffin * Wong Kang Xin ====Sabah==== * Adrian Soidi * Arron Ryandell Oilon * Artini Sisamsin * Denis Primus * Dianna Gilbert * Dicky Jerry * Dymna Michael * Emily Maria Roipin * Emran Azmie Rosle * Eneycia Doulus * Eve Saimon * Fenny Jouh * Jason Bantoi * Jovenea Jim Lajim * Leolerry Lajius * Magdalena Depol * Matinin Yukim * Mohd Alrasde Derasin * Mohd Azmie Mohamad * Mohd Dhihya Sahlan * Mohd Saffri Asrin * Mohd Shahreyzam Awang * Raydwin Robin * Ritah Aloysius Malik * Rozilawati Asek * Suaran Shah * Tahiruddin Sain ====Sarawak==== * Buma Weyine * Dayang Fariza Abang Fauzi * Debbie Amanda Padan * Fadzril Hisyam Afandy * Lidya Yusreena Abdul Ellias * Kelvin Dian * Norsila Talaha * Vanessa Mering ===Bekas Penyampai=== * Adrian Seet * [[Farit Ismeth Emir]] (meninggal dunia) * [[Azizah Ariffin]] (kini bersama [[TV AlHijrah]]) * Budi Citawan * Cynthia Arthur * Datin Azilah Akashah * [[Harjit Singh Hullon|Datuk Harjit Singh Hullon]] * Datuk Jasni Shafie * [[Jessica Ong Hai Liaw|Dr. Jessica Ong]] (kini berkhidmat sebagai pensyarah kanan di [[Universiti Pertahanan Nasional Malaysia|UPNM]]) * Fathil Hidayat Ghazali (kini sebagai Pengarah RTM Negeri Perlis) * Hafizal Hamad (kini bersama [[Astro Arena]]) * Hanim Muhili * Hashim Embi * Haslina Hassan * Hazlinda Hamzah * Ivan Toh (kini sebagai Pengarah RTM Negeri Kelantan) * Jessica Lee * Kamal Firmanshah Kamaluddin * Khai Arba * Laurendra Fiona Benard (kini sebagai Penerbit Rancangan RTM) * Letchumi Sandraj * Liu Zhenye (kini sebagai penyampai radio [[Ai FM]]) * Mansor Abu Bakar * Mazlan Sabli * Mohd Akhtar Hj Hamzah * [[Mohd Taufek Mohd Noh]] * Muhd Amin Carlos * Norafidah Akhbar Khan * [[Tengku Permaisuri Norashikin|Norashikin Abdul Rahman]] (kini bergelar Duli Yang Maha Mulia Tengku Permaisuri Selangor) * Norlela Mohd Nor * Omar Arif * Oscar Too Wen Jye (kini bersama [[8TV]]) * Renee Foong * Rohaya Abdul Rahim * Soh Chin Chuan (kini bersama [[8TV]]) * Suhaimi Mohamed * Suriani Abdul Rahman * Shuhaimi Mohamed * Siti Murni Abdul Aziz * Tun Julia Tun Tahir (kini sebagai Penerbit Rancangan RTM) * Victor Teo (kini sebagai Penerbit Kanan [[Mediacorp]]) * Zaini Yuhyi * Zaira Sri Zakaria (kini bersama [[TV9]]) * Zarol Fahmee Khairuddin * [[Zehra Zambri]] ==Jurubahasa Isyarat== ===Jurubahasa Isyarat Terkini=== *Abdul Hakim Badarul Zaman *Calysta Tay *Hafidah Awaludin *Khairunnisa Kho Abdullah *Tan Bee Lee ===Bekas Jurubahasa Isyarat=== * Abby Tan (meninggal dunia) * Samuel Chew * Syar Meeze Mohd Rashid ==Lihat juga== * [[Astro Awani]] * [[Bernama TV]] ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== * {{laman web rasmi|https://berita.rtm.gov.my/}} * {{Facebook|BeritaRTM}} * {{Instagram|beritartm}} * {{TikTok|beritartm}} * {{Twitter|beritartm}} * {{YouTube channel|BeritaRTMBES}} {{Radio Televisyen Malaysia}} {{Siaran berita waktu perdana di Malaysia}} [[Kategori:Stesen televisyen RTM]] [[Kategori:Saluran berita televisyen 24 jam di Malaysia]] [[Kategori:Stesen televisyen di Malaysia]] [[Kategori:Penubuhan 2020 di Malaysia]] k3nvfg5ij3kzzk6a85f106uds7or7hx 0 1044497 6844447 6807225 2026-05-09T02:46:36Z Danielrayyan09 355514 6844447 wikitext text/x-wiki {{Infobox jenama |logo=[[File:Chromebook-logo.svg|200px]]|name=Chrome|image=[[File:Samsung Series 3 Chromebook.JPG|300px]]|caption=Samsung XE303C12-A01US Chromebook|type=|currentowner=[[Google]]|origin=|introduced={{Start date|2011|06|15}}|discontinued=|related=|markets=|previousowners=|ambassador=|tagline=|website={{URL|https://www.google.com/chrome/}} }} '''Chromebook''' ialah [[komputer riba]] atau tablet yang menjalankan [[Chrome OS|OS Chrome]] berasaskan [[Linux]] sebagai [[Sistem pengendalian|sistem operasinya]]. Chromebook terutamanya digunakan untuk melakukan pelbagai tugas menggunakan [[Google Chrome|penyemak]] imbas [[Google Chrome]], dengan kebanyakan aplikasi dan data berada di [[Pengkomputeran awan|awan]] dan bukan pada [[Mesin juruwang automatik|mesin]] itu sendiri. Semua Chromebook yang dikeluarkan sejak akhir 2017 juga dapat menjalankan aplikasi [[Android (sistem pengendalian)|Android]]. Beberapa Chromebook juga dapat menjalankan aplikasi Linux.<ref>{{Cite web|url=https://support.google.com/chromebook/answer/9145439?hl=en|title=Set up Linux (Beta) on your Chromebook – Chromebook Help|website=support.google.com|language=en|access-date=2018-11-20}}</ref> Chromebook pertama yang dijual, oleh Acer Inc. dan Samsung, mula dihantar pada 15 Jun 2011. Selain [[Model OSI|model]] komputer riba, versi atas meja, yang disebut Chromebox, diperkenalkan pada Mei 2012, dan perangkat "[[Komputer atas meja|semua-dalam-satu]]", yang disebut Chromebase, diperkenalkan pada Januari 2014, oleh [[LG Electronics]]. Pada Oktober 2012, Simon Phipps, menulis di ''InfoWorld'', mengatakan, "Garis Chromebook mungkin merupakan komputer atas meja/komputer riba Linux yang paling berjaya yang kita lihat setakat ini".<ref name="Phipps26Oct12">{{Cite news|url=http://www.infoworld.com/d/open-source-software/why-i-left-my-macbook-chromebook-205705|title=Why I left my MacBook for a Chromebook|last=Phipps|first=Simon|date=October 26, 2012|access-date=October 28, 2012|work=[[InfoWorld]]}}</ref> Dari Januari hingga November 2013, 1.76 juta Chromebook terjual di saluran perniagaan ke perniagaan AS.<ref name=":0">{{Cite news|url=https://www.latimes.com/business/technology/la-fi-tn-google-chromebook-sales-jump-apple-microsoft-struggle-20131230-story.html|title=Google Chromebook business sales jump as Apple, Microsoft struggle|last=Rodriguez|first=Salvador|date=December 13, 2013|work=Los Angeles Times}}</ref> Menjelang Mac 2018, Chromebook merangkumi 60% komputer yang dibeli oleh sekolah di Amerika Syarikat. Pada April 2017, [[Electronic Control Unit|Electronic]] Frontier Foundation menuduh [[Google Play|Google]] menggunakan Chromebook untuk mengumpulkan dan mengumpulkan [[Perlombongan data|data]] "maklumat peribadi kanak-kanak sekolah, termasuk [[carian Internet]] mereka", tanpa persetujuan ibu bapa mereka, dua tahun setelah EFF mengajukan aduan persekutuan terhadap syarikat itu.<ref>[http://news.softpedia.com/news/eff-says-google-chromebooks-are-still-spying-on-students-515015.shtml EFF says Google Chromebooks are still Spying on Students]</ref> ==Rujukan== {{Reflist}} ==Pautan luar== {{Commons category|Wikimedia foundation |Google Chrome }} * {{Official website|https://www.google.com/chromebook}} * Disassembly of a CR-48 [[Kategori:Komputer tablet]] [[Kategori:Komputer riba]] calj98rc8vvmoy887ac2n5f6por31iw 0 1046903 6844627 6755891 2026-05-09T10:10:24Z Makenzis 204395 6844627 wikitext text/x-wiki {{Infobox kelab bolasepak | fullname = Club Olimpia | clubname = Olimpia | image = [[Fail:Emblem Olimpia.png|100px|Club Olimpia Crest]]| nickname = El Decano,<br /> Franjeado| founded =[[25 Julai]] [[1902]] | ground = [[Estadio Manuel Ferreira]]<br /> (El Bosque de Para Uno),<br />[[Asunción]], [[Paraguay]]| capacity = 25,820 | chairman = {{flagicon|Paraguay}} Marco Trovato| manager = {{flagicon|Argentina}} [[Daniel Garnero]]| mgrtitle = Head Coach | league = [[Primera División de Paraguay]] | position = 7 | season = 2025 | |pattern_la1=_olimpia claus10|pattern_b1=_olimpia claus10|pattern_ra1=_olimpia claus10|pattern_sh1=|pattern_so1= |leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=FFFFFF|socks1=FFFFFF |pattern_la2=_olimpia alter claus10|pattern_b2=_olimpia alter claus10|pattern_ra2=_olimpia alter claus10|pattern_sh2=|pattern_so2= |leftarm2=999999|body2=999999|rightarm2=999999|shorts2=000000|socks2=000000 |pattern_la3=_olimpia alter 2 2009-10|pattern_b3=_olimpia alter 2 2009-10|pattern_ra3=_olimpia alter 2 2009-10|pattern_sh3=|pattern_so3= |leftarm3=000000|body3=000000|rightarm3=000000|shorts3=000000|socks3=000000 }} '''Club Olimpia''' merupakan sebuah kelab sukan [[Paraguay]] yang paling popular, yang paling dikenali adalah pasukan [[bolasepak]]nya. Pengkalannya terletak di [[Asunción]], dan ia menjadi tuan rumah perlawanan di [[Estadio Manuel Ferreira]] ''(El Bosque de Para Uno)''. [[Fail:Hinchada de Olimpia 27-3-2011.jpg|thumb|left|]] [[Kategori:Bola sepak]] 15xgfy3c4lg0gdn2vqtbygc3zy7s6aj 0 1047033 6844129 6543648 2026-05-08T12:19:15Z ~2026-90518-8 387636 /* Sejarah perwakilan */ 6844129 wikitext text/x-wiki {{Infobox Malaysia electoral district |name =Setiu (P034) |state =Terengganu |image =Map of Setiu District, Terengganu.svg |image_map = |caption = |coordinates = |coordinates_caption = |coordinates_date = |fed-rep =Shaharizukirnain Abdul Kadir |fed-rep-link = |fed-rep-party =PAS |fed-rep-party-link = |fed-status =active |fed-created =1984 |fed-abolished = |fed-election-first =1986 |fed-election-last =2022 |demo-census-date = |demo-pop = |demo-pop-ref = |demo-electors = |demo-electors-date = |demo-electors-ref = |demo-area = 1,672 |demo-area-ref = |demo-cd = |demo-csd = }} '''Setiu''' ialah sebuah kawasan persekutuan di [[Terengganu]], [[Malaysia]] yang mempunyai wakil di [[Dewan Rakyat]] dengan kod P034. Kawasan Parlimen ini mula dipertandingkan pada 1986 dan memberi mandat kepada seorang ahli Dewan Rakyat di [[Parlimen Malaysia]] mengikut [[Undian pemenang undi terbanyak|sistem undian terbanyak]]. == Statistik Banci 2020 == Sumber:<ref>https://www.mycensus.gov.my/index.php/census-product/publication/census-2020/myparlimen</ref> {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" |Statistik Banci 2020 P034 Setiu |- |Jumlah Penduduk |122,390 |- |Kepadatan Penduduk |73 / km² |- |Nisbah Jantina (L : P) |103 : 100 |- | colspan="2" |Kumpulan Etnik |- |Bumiputera |99.6 |- |Cina |0.2 |- |India |0.0 |- |Lain-Lain |0.2 |} ==Jumlah Keluar Mengundi dan Peratus Keluar Mengundi== {| class=wikitable |- ! Pilihan raya||Jumlah Keluar Mengundi||Peratus Keluar Mengundi |- | |} == Sejarah perwakilan == {| class=wikitable |- ! colspan="4" | Ahli Parlimen Setiu |- ! Parlimen !! Tahun !! Ahli !! Parti |- ! colspan=4 align=center| ''Kawasan ditubuhkan dan dinamakan semula daripada [[Hulu Nerus (kawasan persekutuan)|Ulu Nerus]]'' |- | [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-7|Ke-7]] || 1986-1990 || [[Mohd Yusof Noor]]|| rowspan="3" |[[Barisan Nasional|BN]] ([[UMNO]]) |- | [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-8|Ke-8]] || 1990-1995 || rowspan=2| [[Tengku Mahmud Tengku Mansor]] |- | [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-9|Ke-9]] || 1995-1999 |- | [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-10|Ke-10]] || 1999-2004 || [[Che Ghani Che Ambak]]||[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]] |- | [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-11|Ke-11]] || 2004-2008 || [[Mohd Yusop Majid]]|| rowspan="3" | BN (UMNO) |- | [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-12|Ke-12]] || 2008-2013 || [[Mohd Jidin Shafee]] |- | [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-13|Ke-13]] || 2013-2018 || [[Che Mohamad Zulkifly Jusoh]] |- | [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14|Ke-14]] || 2018-2022 || rowspan="2" | [[Shaharizukirnain Abdul Kadir]]|| rowspan="2" | [[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]] |- |[[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15|Ke-15]] | 2022-kini |} == Sejarah pilihan raya == {{MASelec/top|Malaysia|2022|Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu|percent=yes|change=yes}} {{MASelec||PAS|[[Shaharizukirnain Abdul Kadir]]|50,768|59.85|+10.90}} {{MASelec||BN|Abdul Rahman Yassin|31,736|37.41|-7.35}} {{MASelec||PH|Mohamad Ngah|2,125|2.50-4.09}} {{MASelec||GTA|Wan Adnan Wan Ali|203|0.24|+0.24}} {{MASelec/total|Jumlah undian sah|84,832| 100.00}} {{MASelec/total|Jumlah undi ditolak|1,044|}} {{MASelec/total|Undi tidak dikembalikan|153|}} {{MASelec/total|Keluar mengundi|86,029|79.06|-6.36}} {{MASelec/total|Pemilih berdaftar|107,294|}} {{MASelec/total|Majoriti|19,032|22.44|+18.55}} {{MASelec/hold||PAS|}} {{MASelec/source|hide=https://lom.agc.gov.my/ilims/upload/portal/akta/outputp/1753269/PUB608%20PARLIMEN%20TERENGGANU.pdf||}} {{end}} {{MASelec/top|Malaysia|2018|Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu|percent=yes|change=yes}} {{MASelec||PAS|[[Shaharizukirnain Abdul Kadir]]|35,020|48.65|-8.14}} {{MASelec||BN|[[Mohd Jidin Shafee]]|32,218|44.76|-12.03}} {{MASelec||PH (2018)|Mohd Faudzi Musa|4,740|6.59|+6.59}} {{MASelec/total|Jumlah undi sah|71,978| 100.00}} {{MASelec/total|Jumlah kertas undi ditolak|1,244|}} {{MASelec/total|Kertas undi tidak dikembalikan|451|}} {{MASelec/total|Keluar mengundi|73,673|85.42}} {{MASelec/total|Pengundi berdaftar|86,247|}} {{MASelec/total|Majoriti|2,802|3.89}} {{MASelec/gain||PAS|BN|+1.95}} {{MASelec/source|hide=[[Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia]]<ref>{{PRU14 SPR}}</ref><br/> [[The Star (Malaysia)|The Star]]<ref>{{cite web|url=https://election.thestar.com.my/ft.html|title=14th General Election Malaysia (GE14/PRU14) - Federal Territories|language=en|website=[[The Star (Malaysia)]]|access-date=26 Januari 2021}}</ref>}} {{end}} {{MASelec/top|Malaysia|2013|Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu|percent=yes|change=yes}} {{MASelec||BN|[[Che Mohamad Zulkifly Jusoh]]|33,198|56.79|-1.07}} {{MASelec||PAS|Omar Sidek|25,255|43.21|+1.07}} {{MASelec/total|Jumlah undi sah|58,453| 100.00}} {{MASelec/total|Jumlah kertas undi ditolak|685|}} {{MASelec/total|Kertas undi tidak dikembalikan|124|}} {{MASelec/total|Keluar mengundi|59,262|88.08}} {{MASelec/total|Pengundi berdaftar|67,280|}} {{MASelec/total|Majoriti|7,943|13.58}} {{MASelec/hold||BN|-1.07}} {{MASelec/source|hide=[[Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia]]<ref>{{PRU13 SPR}}</ref>}} {{end}} {{MASelec/top|Malaysia|2008|Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu|percent=yes|change=yes}} {{MASelec||BN|[[Mohd Jidin Shafee]]|26,610|57.86|-1.02}} {{MASelec||PAS|Mohd Pauzi Muda|19,378|42.14|+1.02}} {{MASelec/total|Jumlah undi sah|45,988| 100.00}} {{MASelec/total|Jumlah kertas undi ditolak|833|}} {{MASelec/total|Kertas undi tidak dikembalikan||}} {{MASelec/total|Keluar mengundi|46,821|85.88}} {{MASelec/total|Pengundi berdaftar|54,520|}} {{MASelec/total|Majoriti|7,232|15.72}} {{MASelec/hold||BN|-1.02}} {{MASelec/source|hide=[[Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia]]<ref name="election results">{{PRU7-12 SPR}}</ref>}} {{end}} {{MASelec/top|Malaysia|2004|Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu|percent=yes|change=yes}} {{MASelec||BN|Mohd Yusop Majid|24,546|58.88|+13.33}} {{MASelec||PAS|Che Ghani Che Ambak|17,141|41.12|-13.33}} {{MASelec/total|Jumlah undi sah|41,687| 100.00}} {{MASelec/total|Jumlah kertas undi ditolak|760|}} {{MASelec/total|Kertas undi tidak dikembalikan|47|}} {{MASelec/total|Keluar mengundi|42,494|88.23}} {{MASelec/total|Pengundi berdaftar|48,162|}} {{MASelec/total|Majoriti|7,405|17.76}} {{MASelec/gain||BN|PAS|+13.33}} {{MASelec/source|hide=[[Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia]]<ref name="election results" />}} {{end}} {{MASelec/top|Malaysia|1999|Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu|percent=yes|change=yes}} {{MASelec||PAS|Che Ghani Che Ambak|18,477|54.45|+12.18}} {{MASelec||BN|Tengku Mahmud Tengku Mansor|15,457|45.55|-12.18}} {{MASelec/total|Jumlah undi sah|33,934| 100.00}} {{MASelec/total|Jumlah kertas undi ditolak|704|}} {{MASelec/total|Kertas undi tidak dikembalikan|34|}} {{MASelec/total|Keluar mengundi|34,672|82.75}} {{MASelec/total|Pengundi berdaftar|41,899|}} {{MASelec/total|Majoriti|3,020|8.90}} {{MASelec/gain||PAS|BN|+12.18}} {{MASelec/source|hide=[[Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia]]<ref name="election results" />}} {{end}} {{MASelec/top|Malaysia|1995|Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu|percent=yes|change=yes}} {{MASelec||BN|Tengku Mahmud Tengku Mansor|17,963|57.73|+0.68}} {{MASelec||PAS|Husain Awang|13,155|42.27|-0.68}} {{MASelec/total|Jumlah undi sah|31,118| 100.00}} {{MASelec/total|Jumlah kertas undi ditolak|1,245|}} {{MASelec/total|Kertas undi tidak dikembalikan|52|}} {{MASelec/total|Keluar mengundi|32,415|82.79}} {{MASelec/total|Pengundi berdaftar|39,153|}} {{MASelec/total|Majoriti|4,808|15.46}} {{MASelec/hold||BN|+0.68}} {{MASelec/source|hide=[[Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia]]<ref name="election results" />}} {{end}} {{MASelec/top|Malaysia|1990|Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu|percent=yes|change=yes}} {{MASelec||BN|Tengku Mahmud Tengku Mansor|16,061|57.05|-5.41}} {{MASelec||PAS|Abu Bakar Chik|12,092|42.95|+5.41}} {{MASelec/total|Jumlah undi sah|28,153| 100.00}} {{MASelec/total|Jumlah kertas undi ditolak|655|}} {{MASelec/total|Kertas undi tidak dikembalikan||}} {{MASelec/total|Keluar mengundi|28,808|84.28}} {{MASelec/total|Pengundi berdaftar|34,181|}} {{MASelec/total|Majoriti|3,969|14.10}} {{MASelec/hold||BN|-5.41}} {{MASelec/source|hide=[[Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia]]<ref name="election results" />}} {{end}} {{MASelec/top|Malaysia|1986|Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu|percent=yes}} {{MASelec||BN|Mohamed Yusof Mohamed Noor|14,714|62.46}} {{MASelec||PAS|Lukman Abdul Kadir|8,842|37.54}} {{MASelec/total|Jumlah undi sah|23,556| 100.00}} {{MASelec/total|Jumlah kertas undi ditolak|606|}} {{MASelec/total|Kertas undi tidak dikembalikan||}} {{MASelec/total|Keluar mengundi|24,162|81.10}} {{MASelec/total|Pengundi berdaftar|29,793|}} {{MASelec/total|Majoriti|5,872|24.92}} {{MASelec/note|Ini ialah kawasan baharu ditubuhkan.}} {{MASelec/source|hide=[[Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia]]<ref name="election results" />}} {{end}} == Rujukan == {{Reflist}} {{Bahagian pilihan raya negeri di Terengganu}} [[Kategori:Kawasan pilihan raya persekutuan di Terengganu]] okn5b6xm3aj59nm5u8ozeovjkpx0lbo 0 1050894 6844527 6809343 2026-05-09T06:09:47Z Psubhashish 88341 vid + 6844527 wikitext text/x-wiki {{Infobox language | name = Melayu Sri Lanka | nativename = |pronunciation={{IPA|sci|mə.la.ju ʃri lə.ŋka||OpenSpeaks-sci-Sri Lanka Malay-Sejahan Buckman-pronunciation of "Melayu Sri Lanka".wav}} |image = File:OpenSpeaks-sci-Sri Lanka Malay-Sejahan Buckman-SP-Roots and Language of Sri Lankan Malays.webm |imagecaption = Seorang penutur bahasa Melayu Sri Lanka dari Colombo bercakap tentang penghijrahan nenek moyangnya dari Jawa pada abad ke-18. |imagealt = Seorang penutur bahasa Melayu Sri Lanka dari Colombo bercakap tentang penghijrahan nenek moyangnya dari Jawa pada abad ke-18. | region = Seluruh Negara, terutama di [[Daerah Hambantota]] | ethnicity = [[Melayu Sri Lanka]], juga ditutur oleh beberapa orang [[Orang Sinhala|Sinhala]] dan [[Orang Hambantota]] di [[Hambantota]] | speakers = 46,000 | date = 2006 | ref = e18 | familycolor = Kreol | fam1 = [[Kreol Melayu]] | iso3 = sci | glotto = sril1245 | glottorefname = Melayu Sri Lanka }} '''Bahasa Melayu Sri Lanka''' ({{IPA|sci|mə.la.ju ʃri lə.ŋka||OpenSpeaks-sci-Sri Lanka Malay-Sejahan Buckman-pronunciation of "Melayu Sri Lanka".wav}}) adalah suatu [[bahasa kreol]] dituturkan dalam kalangan [[Orang Melayu Sri Lanka|masyarakat Melayu]] [[Sri Lanka]] berasaskan [[bahasa Melayu]] dikacukkan bersama bahasa-bahasa [[Bahasa Sinhala|Sinhala]] dan [[Bahasa Tamil|Tamil]].<ref name="APiCS">{{Cite web|url=https://apics-online.info/surveys/66|title=APiCS Online - Survey chapter: Melayu Sri Lanka|website=apics-online.info|language=en|access-date=2018-10-06}}</ref> == Rujukan == {{Reflist|2}} {{Bahasa Melayu Tempatan}} [[Kategori:Bahasa Melayu|Sri Lanka]] [[Kategori:Bahasa di Sri Lanka|Melayu Sri Lanka]] lphgh7oxq5rtvuqxbadba06zm756pil 0 1052736 6844628 6749245 2026-05-09T10:10:47Z ~2026-28096-09 398971 /* */ 6844628 wikitext text/x-wiki {{Rencana baik}} {{Infobox person | name = Asma Lmnawar | image = Asmae lmanawar Studio Shot 2025.jp.png | image_size = | caption = | native_name = أسماء لمنور | native_name_lang = ar | birth_name = Asma Lmnawar | birth_date = {{birth date and age|1978|07|25}} | birth_place = {{flagicon|Maghribi}} [[Casablanca]], [[Maghribi]] | death_date = | death_place = | years_active = [[2002]] – kini | occupation = {{hlist|[[penyanyi]]|[[pelakon]]}} | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik pop|Pop]], [[Muzik Arab]] | instrument = [[Vokal]] | label = [[Rotana Music Group]]<br />[[Suria Records]] ([[Malaysia]]) Sdn. Bhd. {{small|(edaran)}} }} }} '''Asma Lmnawar''' ({{lang-ar|'''أسماء لمنور'''}}; {{lahirmati|[[Casablanca]], [[Maghribi]]|25|07|1978}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[wanita]] [[Maghribi]].<ref name=mbc>{{Cite news|url=http://www.mbc.net/portal/site/mbc/menuitem.dacbdb8ae4b6e130bb8d2892480210a0/?vgnextoid=d46ecef1e49cd110VgnVCM1000008420010aRCRD&vgnextchannel=0decda580f85a110VgnVCM1000008420010aRCRD&vgnextfmt=MShowArticleDetails|script-title=ar:أسماء لمنور: أنا محظوظة..و"فنجان قهوة" سر الديو مع "كاظم الساهر"|date=November 2008|work=MBC.net|language=ar|accessdate=14 November 2021}}</ref> == Kerjaya == Beliau membuat debut nyanyiannya pada tahun [[1995]] dengan "Angham", festival yang diterbitkan oleh Radio dan TV Maghribi, di mana dia memenangi hadiah untuk tafsiran terbaik, walaupun dia menangguhkan memulakan kerjaya muziknya sehingga [[2002]].<ref name=fiery>{{Cite news|url=http://www.aawsat.com/details.asp?section=25&article=142519&issueno=8788|script-title=ar:المغربية أسماء لمنور: موهبتي تغنيني عن الوسائل الأخرى|date=20 Disember 2002|work=Asharq Al-Awsat|language=ar|accessdate=14 November 2021|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20120304054258/http://www.aawsat.com/details.asp?section=25&article=142519&issueno=8788|archive-date=4 Mac 2012|url-status=dead}}</ref> Beliau telah merakam muzik untuk siri televisyen dan filem [[Maghribi]].<ref>{{Cite news|url=http://www.youm7.com/News.asp?NewsID=80965&SecID=48&IssueID=66|title=أسماء لمنور تغنى تتر مسلسل "منيرة"|date=20 Mac 2009|work=Youm7|accessdate=14 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716202059/http://www.youm7.com/News.asp?NewsID=80965&SecID=48&IssueID=66|archive-date=16 Julai 2011|url-status=dead}}</ref> Beliau melawat dengan ensemble "Oriental Mood" di [[Denmark]], [[Sweden]], dan terutamanya di [[Mesir]].{{citation needed|date=April 2021}} Album pertamanya, "ناري" ("Berapi-api"), dikeluarkan pada tahun [[2002]].<ref name=fiery/><ref>{{Cite news|url=http://www.aawsat.com/details.asp?article=204386&issueno=9126|script-title=ar:المغربية أسماء لمنور تبدي رأيها في "الهجرة السرية" غناء|date=23 November 2003|work=Alsharq Al-Awsat|language=ar|accessdate=14 November 2021|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20120304054311/http://www.aawsat.com/details.asp?article=204386&issueno=9126|archive-date=4 Mac 2012|url-status=dead}}</ref> "شي عادي" ("Sesuatu yang Normal") telah dikeluarkan oleh Art-Jazeera [[Arab Saudi]] pada tahun [[2005]],<ref>{{Cite news|url=http://www.aawsat.com/details.asp?section=25&article=288611&issueno=9607|script-title=ar:المخرج باخطيب : العمل لامس غربتي وأسماء لمنور مستقبل الأغنية العربية|last=Mkharc|first=Abdullah|date=18 Mac 2005|work=Asharq Al-Awsat|language=ar|accessdate=14 November 2021|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20120304054319/http://www.aawsat.com/details.asp?section=25&article=288611&issueno=9607|archive-date=4 Mac 2012|url-status=dead}}</ref> dan dia menyanyikan duet dengan Abu pada tahun yang sama.<ref>{{Cite news|url=http://www.aawsat.com/details.asp?article=287369&issueno=9600|script-title=ar:الرويشد وأسماء لمنور يغنيان معا مع أبو بكر سالم بلفقيه: سيكتمل عقد المشوار بصوت محمد عبده قريبا..|last=Mkharc|first=Abdullah|date=11 Mac 2005|work=Asharq Al-Awsat|language=ar|accessdate=14 November 2021|title=Archived copy|archive-url=https://web.archive.org/web/20120304054324/http://www.aawsat.com/details.asp?article=287369&issueno=9600|archive-date=4 Mac 2012|url-status=dead}}</ref> Dia telah menandatangani [[Rotana Records|Rotana]] pada tahun 2008,<ref name=mbc/> dan mengeluarkan album "من هنا لبكره" ("Men Hina L Bukra") bersama mereka pada tahun yang sama.<ref>{{Cite news|url=http://www.filfan.com/News.asp?NewsID=11385|title=أسماء لمنور تصور "حبيبي أنا" و"وهران"|last=Ashour|first=Mohamed|date=21 Mac 2009|work=Filfan|accessdate=14 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20110711002229/http://www.filfan.com/News.asp?NewsID=11385|archive-date=11 Julai 2011|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.rotana.net/%28S%28h5mzw5ejytu2fo55mo0g5cek%29%29/music/Artist.aspx?ID=1507&AspxAutoDetectCookieSupport=1|title=Asma Lmnawar|work=Rotana|accessdate=14 November 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20100619003005/http://www.rotana.net/Music/Artist.aspx?ID=1507&AspxAutoDetectCookieSupport=1|archive-date=19 Jun 2010|url-status=dead}}</ref> Satu lagi album (Rouh) dikeluarkan bersama [[Rotana Records|Rotana]] pada tahun [[2010]].<ref>{{Cite news|url=http://www.gn4me.com/gn4me/details.jsp?artId=3724504&catId=54172&sec=celebrities|script-title=ar:"أسماء لمنور 2010" .. قريباً فى الأسواق|last=Salem|first=Marwa|date=28 April 2010|work=GN4ME|language=ar|accessdate=14 November 2021}}</ref> Asma mengeluarkan album ''Sabiya'', yang diterbitkan oleh [[Rotana Records|Rotana]], pada tahun [[2017]]. Asma adalah salah seorang penyanyi yang mengambil bahagian dalam lagu rasmi Piala Dunia Kelab FIFA 2022 bertajuk "Welcome to Morocco",<ref>{{Cite web |last=Aamari |first=Oussama |title=FIFA Releases Club World Cup Song Produced by Morocco’s RedOne |url=https://www.moroccoworldnews.com/2023/02/353888/fifa-releases-club-world-cup-song-produced-by-moroccos-redone |access-date=12 Ogos 2025 |website=moroccoworldnews |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |date=19 Januari 2023 |title=Award-winning producer Red One to make Club World Cup's song with Douzi and Asmae Lmnawar |url=https://en.hespress.com/57160-award-winning-producer-red-one-to-make-club-world-cups-song-with-douzi-and-asmae-lmnawar.html |access-date=12 Ogos 2025|website=HESPRESS English - Morocco News |language=en-US}}</ref> yang berlangsung di [[Maghribi]].<ref>{{Cite web |title=Club World Cup: Hosts Morocco seek to impress Fifa after heroics in Qatar |url=http://www.middleeasteye.net/news/morocco-club-world-cup-tournament-boost-credentials |access-date=12 Ogos 2025 |website=Middle East Eye |language=en}}</ref> == Diskografi == === Single === * ''Safi'' (2013) * ''Hakawa'' (2014) * ''Aadi'' (2015) * ''Mashi Rojoula'' (2016) * ''Lytima'' (2017) * ''Ha 7na Jina'' (2017) * ''Hayna'' (duet bersama [[Hatim Ammor]]) (2020) * ''Omri Wi Shouqi'' (2021) * ''Ya Aghla Men Nafsi'' (2021) * ''Ydirha Lhob'' (2021) * ''We9tach'' (2021) * ''Ana Low'' (2021) * ''Mowarey'' (2022) * ''Sid Lghram'' (duet bersama [[Assala Nasri]]) (2022) * ''Hada Hali Min Baadak'' (2023) * ''Pub Orange'' (2024) * ''Ala Ma Aden'' (2024) * ''Beshwesh'' (2025) * ''Hada Galbi'' (duet bersama Mehdi Mozayine) (2025) * ''Ch7al S3ib'' (2025) * ''Galbi Kebeer'' (2025) * ''Mgharba'' (2025) == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Maghribi|Flag of Morocco.svg|50}} * {{Instagram|asmalmnawar}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{kawalan kewibawaan}} {{Arabic Pop}} {{DEFAULTSORT:Lmnawar, Asma}} [[Kategori:Penyanyi wanita Maghribi]] [[Kategori:Penyanyi Maghribi]] [[Kategori:Pelakon wanita Maghribi]] [[Kategori:Pelakon Maghribi]] [[Kategori:Pelakon filem Maghribi]] [[Kategori:Pelakon televisyen Maghribi]] [[Kategori:Artis Rotana Records]] [[Kategori:Muslim Maghribi]] 91bytoq854786delpr6481rwcft1rd8 0 1067044 6844616 6768308 2026-05-09T09:31:53Z ~2026-28098-29 398969 6844616 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = | caption = | honorific-prefix = [[Darjah kebesaran Melayu|Yang Berhormat]] [[Datuk]] | honorific-suffix = [[Panglima Jasa Negara|PJN]] [[Kesatria Mangku Negara|KMN]] [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|PBS]] [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|ABS]] [[Ahli Parlimen|AP]] | name = Wilson Ugak Kumbong | native_name = | birth_date = {{birth date and age|1962|4|24}} | birth_place = {{Bendera Sarawak}} [[Sibu]], [[Sarawak]], [[Malaysia]] | citizenship = {{Flag|Malaysia}} | office3 = [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | term_start3 = 12 Disember 2023 | term_end3 = | monarch3 = [[Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ibni Almarhum Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah|Al-Sultan Abdullah]] [[Sultan Ibrahim Ismail]] | primeminister3 = [[Anwar Ibrahim]] | minister3 = [[Gobind Singh Deo]] | predecessor3 = Jawatan Diwujudkan | office4 = [[ Menteri di Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri <br> di Jabatan Perdana Menteri]] <br> {{small|(Hal Ehwal Sabah, Sarawak <br> dan Tugas - Tugas Khas)}} | term_start4 = 10 Disember 2022 | term_end4 = 12 Disember 2023 | predecessor4 = [[Hanifah Hajar Taib]] <br> {{small|(Hal Ehwal Sabah dan Sarawak)}} <br> [[Mastura Mohd Yazid]] <br> {{small|(Tugas-tugas Khas)}} | successor4 = Ditugaskan kepada TPM 2 | minister4 = [[Armizan Mohd Ali]] | primeminister4 = [[Anwar Ibrahim]] | constituency_MP5 = [[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]], [[Sarawak]] | majority5 = | parliament5 = Malaysia | term_start5 = | term_end5 = | successor5 = | term_start6 = 24 Jun 2013 | term_end6 = | majority6 = 5,834 (PRU-13) <br> 6,315 (PRU-14) <br> 7,505 (PRU-15) | predecessor6 = [[Billy Abit Joo]] | office7 = Pengerusi <br> [[Institut Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Kebangsaan]] | term_start7 = 8 April 2020 | term_end7 = 10 Disember 2022 | predecessor7 = [[Alice Lau Kiong Yieng]] | successor7 = | party = [[Parti Rakyat Sarawak]] (1999-Kini) | otherparty = [[Fail:Barisan Nasional.png|30px]] [[Barisan Nasional|BN]] (2007-2018) <br/> [[File:Logo GPS.png|30px]] [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] (2018-kini) <br> [[Fail:Logo Perikatan Nasional.svg|30px]] [[Perikatan Nasional|PN]] (2020-2022) | alma_mater = Universiti Newcastle Australia | occupation = Ahli politik | parents = | spouse = Datin Leyta Kupa | children = | cabinet = [[Kabinet Anwar kedua| Kabinet Malaysia 2023]] <br> [[Kabinet Anwar pertama|Kabinet Malaysia 2022]] | relatives = [[Alexander Nanta Linggi]] (sepupu) | birth_name = Wilson Ugak anak Kumbong | profession = Ijazah Sarjana Muda Komunikasi Massa (Politik) | residence = Hulu Rajang, Sarawak }} [[Datuk|YB Datuk]] '''Wilson Ugak Kumbong''' (lahir 24 April 1962) merupakan ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Dayak]] yang aktif di [[Sarawak]]. Ketika Ini beliau adalah Timbalan Menteri Digital Dibawah pentadbiran [[Kerajaan perpaduan (Malaysia)|kerajaan Perpaduan]] dan beliau juga adalah Ahli Parlimen Bagi [[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]]. Di peringat akar umbi Beliau adalah Naib Presiden Kanan [[Parti Rakyat Sarawak]] (PRS) iaitu salah satu parti komponen dalam [[Gabungan Parti Sarawak]] (GPS).<ref name="wilson">{{cite news |date= 10 April 2020|title= Wilson Ugak is new Niosh chairman|url= https://www.theborneopost.com/2020/04/10/wilson-ugak-is-new-niosh-chairman/|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Beliau pertama kali bertanding untuk Hulu Rajang pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2013|pilihan raya 2013]] dan menang kawasan tersebut.<ref>{{cite news |date= 16 April 2013|title= BN Sarawak Umum Lapan Calon Baru|url= https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2013/04/16/bn-sarawak-umum-lapan-calon-baru|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Beliau juga dipilih semula pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2018|2018]], mengalahkan Abun Sui Anyit dari [[Parti Keadilan Rakyat]] (PKR).<ref>{{cite news |date= 9 Mei 2018|title= Bernama on Twitter|url= https://mobile.twitter.com/bernamadotcom/status/994211569620762626|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Pada 2020, beliau dilantik sebagai Pengerusi [[Institut Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Kebangsaan]] (NIOSH) oleh [[Perdana Menteri Malaysia|Perdana Menteri]] Tan Sri [[Muhyiddin Yassin]], menggantikan [[Alice Lau Kiong Yieng]] dari [[Parti Tindakan Demokratik]] (DAP).<ref name="wilson"/><ref name="kumbong">{{cite news |date= 14 April 2020|title= Wilson Ugak Kumbong is first Iban appointed as Niosh chairman|url= https://dayakdaily.com/wilson-ugak-kumbong-is-first-iban-appointed-as-niosh-chairman/|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Sebagai seorang [[Iban]], beliau juga orang Iban pertama yang memegang jawatan tersebut.<ref name="kumbong"/> == Anugerah == * {{flag|Malaysia}} : ** [[Fail:MY_Darjah_Jasa_Negara_-_Order_of_Meritorious_Service_-_PJN.svg|50x50px]] [[Darjah Yang Mulia Jasa Negara]], [[Panglima Jasa Negara]] (PJN) – '''Datuk''' (2015) ** [[Fail:Kesatria_Mangku_Negara.png|50x50px]] [[Kesatria Mangku Negara]] (KMN) (2010) ** [[Fail:MY_Pingat_Pertabalan_Yang_di-Pertuan_Agong_XVII_ribbon.png|50x50px]] Penerima Pingat Pertabalan [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Yang di-Pertuan Agong ke-17]] (2024) *{{Flag|Sarawak}} : ** [[Fail:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]] Pingat Pegawai Bintang Sarawak (PBS) ** [[Fail:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]] Pingat Ahli Bintang Sarawak (ABS) ** [[Fail:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|50x50px]] Pingat Emas Jubli Intan Kemerdekaan Sarawak (2024) == Rujukan == <references /> {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14}} {{Gabungan Parti Sarawak}} [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Anggota Parti Rakyat Sarawak]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Dayak]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Iban]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14]] [[Kategori:Penyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin]] [[Kategori:Kekal menyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin pertama]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15]] p6439o8lrjooklsq3uwjqkuk9jla0lu 6844617 6844616 2026-05-09T09:32:47Z ~2026-28098-29 398969 6844617 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = | caption = | honorific-prefix = [[Darjah kebesaran Melayu|Yang Berhormat]] [[Datuk]] | honorific-suffix = [[Panglima Jasa Negara|PJN]] [[Kesatria Mangku Negara|KMN]] [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|PBS]] [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|ABS]] [[Ahli Parlimen|AP]] | name = Wilson Ugak Kumbong | native_name = | birth_date = {{birth date and age|1962|4|24}} | birth_place = {{Bendera Sarawak}} [[Sibu]], [[Sarawak]], [[Malaysia]] | citizenship = {{Flag|Malaysia}} | office3 = [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | term_start3 = 12 Disember 2023 | term_end3 = | monarch3 = [[Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ibni Almarhum Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah|Al-Sultan Abdullah]] [[Sultan Ibrahim Ismail]] | primeminister3 = [[Anwar Ibrahim]] | minister3 = [[Gobind Singh Deo]] | predecessor3 = Jawatan Diwujudkan | office4 = [[ Menteri di Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri <br> di Jabatan Perdana Menteri]] <br> {{small|(Hal Ehwal Sabah, Sarawak <br> dan Tugas - Tugas Khas)}} | term_start4 = 10 Disember 2022 | term_end4 = 12 Disember 2023 | predecessor4 = [[Hanifah Hajar Taib]] <br> {{small|(Hal Ehwal Sabah dan Sarawak)}} <br> [[Mastura Mohd Yazid]] <br> {{small|(Tugas-tugas Khas)}} | successor4 = Ditugaskan kepada TPM 2 | minister4 = [[Armizan Mohd Ali]] | primeminister4 = [[Anwar Ibrahim]] | constituency_MP5 = [[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]], [[Sarawak]] | majority5 = | parliament5 = Malaysia | term_start5 = | term_end5 = | successor5 = | term_start6 = 24 Jun 2013 | term_end6 = | majority6 = 5,834 (PRU-13) <br> 6,315 (PRU-14) <br> 7,505 (PRU-15) | predecessor6 = [[Billy Abit Joo]] | office7 = Pengerusi <br> [[Institut Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Kebangsaan]] | term_start7 = 8 April 2020 | term_end7 = 10 Disember 2022 | predecessor7 = [[Alice Lau Kiong Yieng]] | successor7 = | party = [[Parti Rakyat Sarawak]] (1999-Kini) | otherparty = [[Fail:Barisan Nasional.png|30px]] [[Barisan Nasional|BN]] (2007-2018) <br/> [[File:Logo GPS.png|30px]] [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] (2018-kini) <br> [[Fail:Logo Perikatan Nasional.svg|30px]] [[Perikatan Nasional|PN]] (2020-2022) | alma_mater = Universiti Newcastle Australia | occupation = Ahli politik | parents = | spouse = Datin Leyta Kupa | children = | cabinet = [[Kabinet Anwar kedua| Kabinet Malaysia 2023]] <br> [[Kabinet Anwar pertama|Kabinet Malaysia 2022]] | relatives = [[Alexander Nanta Linggi]] (sepupu) | birth_name = Wilson Ugak anak Kumbong | profession = Ijazah Sarjana Muda Komunikasi Massa (Politik) | residence = Hulu Rajang, Sarawak }} [[Datuk|YB Datuk]] '''Wilson Ugak Kumbong''' (lahir 24 April 1962) merupakan ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Dayak]] yang aktif di [[Sarawak]]. Ketika Ini beliau adalah Timbalan Menteri Digital Dibawah pentadbiran [[Kerajaan perpaduan (Malaysia)|kerajaan Perpaduan]] dan beliau juga adalah Ahli Parlimen Bagi [[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]]. Di peringat akar umbi Beliau adalah Naib Presiden Kanan [[Parti Rakyat Sarawak]] (PRS) iaitu salah satu parti komponen dalam [[Gabungan Parti Sarawak]] (GPS).<ref name="wilson">{{cite news |date= 10 April 2020|title= Wilson Ugak is new Niosh chairman|url= https://www.theborneopost.com/2020/04/10/wilson-ugak-is-new-niosh-chairman/|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Beliau pertama kali bertanding untuk Hulu Rajang pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2013|pilihan raya 2013]] dan menang kawasan tersebut.<ref>{{cite news |date= 16 April 2013|title= BN Sarawak Umum Lapan Calon Baru|url= https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2013/04/16/bn-sarawak-umum-lapan-calon-baru|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Beliau juga dipilih semula pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2018|2018]], mengalahkan Abun Sui Anyit dari [[Parti Keadilan Rakyat]] (PKR).<ref>{{cite news |date= 9 Mei 2018|title= Bernama on Twitter|url= https://mobile.twitter.com/bernamadotcom/status/994211569620762626|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Pada 2020, beliau dilantik sebagai Pengerusi [[Institut Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Kebangsaan]] (NIOSH) oleh [[Perdana Menteri Malaysia|Perdana Menteri]] Tan Sri [[Muhyiddin Yassin]], menggantikan [[Alice Lau Kiong Yieng]] dari [[Parti Tindakan Demokratik]] (DAP).<ref name="wilson"/><ref name="kumbong">{{cite news |date= 14 April 2020|title= Wilson Ugak Kumbong is first Iban appointed as Niosh chairman|url= https://dayakdaily.com/wilson-ugak-kumbong-is-first-iban-appointed-as-niosh-chairman/|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Sebagai seorang [[Iban]], beliau juga orang Iban pertama yang memegang jawatan tersebut.<ref name="kumbong"/> == Anugerah == * {{flag|Malaysia}} : ** [[Fail:MY_Darjah_Jasa_Negara_-_Order_of_Meritorious_Service_-_PJN.svg|50x50px]] [[Darjah Yang Mulia Jasa Negara]], [[Panglima Jasa Negara]] (PJN) – '''Datuk''' (2015) ** [[Fail:Kesatria_Mangku_Negara.png|50x50px]] [[Darjah Yang Mulia Pangkuan Negara]] Pangkat Keempat, [[Kesatria Mangku Negara]] (KMN) (2010) ** [[Fail:MY_Pingat_Pertabalan_Yang_di-Pertuan_Agong_XVII_ribbon.png|50x50px]] Penerima Pingat Pertabalan [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Yang di-Pertuan Agong ke-17]] (2024) *{{Flag|Sarawak}} : ** [[Fail:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]] Pingat Pegawai Bintang Sarawak (PBS) ** [[Fail:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]] Pingat Ahli Bintang Sarawak (ABS) ** [[Fail:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|50x50px]] Pingat Emas Jubli Intan Kemerdekaan Sarawak (2024) == Rujukan == <references /> {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14}} {{Gabungan Parti Sarawak}} [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Anggota Parti Rakyat Sarawak]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Dayak]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Iban]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14]] [[Kategori:Penyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin]] [[Kategori:Kekal menyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin pertama]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15]] 5o7rkvwhxvfqznv9dek9aa80uqp42ij 6844618 6844617 2026-05-09T09:33:18Z ~2026-28098-29 398969 6844618 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = | caption = | honorific-prefix = [[Darjah kebesaran Melayu|Yang Berhormat]] [[Datuk]] | honorific-suffix = [[Panglima Jasa Negara|PJN]] [[Kesatria Mangku Negara|KMN]] [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|PBS]] [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|ABS]] [[Ahli Parlimen|AP]] | name = Wilson Ugak Kumbong | native_name = | birth_date = {{birth date and age|1962|4|24}} | birth_place = {{Bendera Sarawak}} [[Sibu]], [[Sarawak]], [[Malaysia]] | citizenship = {{Flag|Malaysia}} | office3 = [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | term_start3 = 12 Disember 2023 | term_end3 = | monarch3 = [[Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ibni Almarhum Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah|Al-Sultan Abdullah]] [[Sultan Ibrahim Ismail]] | primeminister3 = [[Anwar Ibrahim]] | minister3 = [[Gobind Singh Deo]] | predecessor3 = Jawatan Diwujudkan | office4 = [[ Menteri di Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri <br> di Jabatan Perdana Menteri]] <br> {{small|(Hal Ehwal Sabah, Sarawak <br> dan Tugas - Tugas Khas)}} | term_start4 = 10 Disember 2022 | term_end4 = 12 Disember 2023 | predecessor4 = [[Hanifah Hajar Taib]] <br> {{small|(Hal Ehwal Sabah dan Sarawak)}} <br> [[Mastura Mohd Yazid]] <br> {{small|(Tugas-tugas Khas)}} | successor4 = Ditugaskan kepada TPM 2 | minister4 = [[Armizan Mohd Ali]] | primeminister4 = [[Anwar Ibrahim]] | constituency_MP5 = [[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]], [[Sarawak]] | majority5 = | parliament5 = Malaysia | term_start5 = | term_end5 = | successor5 = | term_start6 = 24 Jun 2013 | term_end6 = | majority6 = 5,834 (PRU-13) <br> 6,315 (PRU-14) <br> 7,505 (PRU-15) | predecessor6 = [[Billy Abit Joo]] | office7 = Pengerusi <br> [[Institut Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Kebangsaan]] | term_start7 = 8 April 2020 | term_end7 = 10 Disember 2022 | predecessor7 = [[Alice Lau Kiong Yieng]] | successor7 = | party = [[Parti Rakyat Sarawak]] (1999-Kini) | otherparty = [[Fail:Barisan Nasional.png|30px]] [[Barisan Nasional|BN]] (2007-2018) <br/> [[File:Logo GPS.png|30px]] [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] (2018-kini) <br> [[Fail:Logo Perikatan Nasional.svg|30px]] [[Perikatan Nasional|PN]] (2020-2022) | alma_mater = Universiti Newcastle Australia | occupation = Ahli politik | parents = | spouse = Datin Leyta Kupa | children = | cabinet = [[Kabinet Anwar kedua| Kabinet Malaysia 2023]] <br> [[Kabinet Anwar pertama|Kabinet Malaysia 2022]] | relatives = [[Alexander Nanta Linggi]] (sepupu) | birth_name = Wilson Ugak anak Kumbong | profession = Ijazah Sarjana Muda Komunikasi Massa (Politik) | residence = Hulu Rajang, Sarawak }} [[Datuk|YB Datuk]] '''Wilson Ugak Kumbong''' (lahir 24 April 1962) merupakan ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Dayak]] yang aktif di [[Sarawak]]. Ketika Ini beliau adalah Timbalan Menteri Digital Dibawah pentadbiran [[Kerajaan perpaduan (Malaysia)|kerajaan Perpaduan]] dan beliau juga adalah Ahli Parlimen Bagi [[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]]. Di peringat akar umbi Beliau adalah Naib Presiden Kanan [[Parti Rakyat Sarawak]] (PRS) iaitu salah satu parti komponen dalam [[Gabungan Parti Sarawak]] (GPS).<ref name="wilson">{{cite news |date= 10 April 2020|title= Wilson Ugak is new Niosh chairman|url= https://www.theborneopost.com/2020/04/10/wilson-ugak-is-new-niosh-chairman/|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Beliau pertama kali bertanding untuk Hulu Rajang pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2013|pilihan raya 2013]] dan menang kawasan tersebut.<ref>{{cite news |date= 16 April 2013|title= BN Sarawak Umum Lapan Calon Baru|url= https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2013/04/16/bn-sarawak-umum-lapan-calon-baru|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Beliau juga dipilih semula pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2018|2018]], mengalahkan Abun Sui Anyit dari [[Parti Keadilan Rakyat]] (PKR).<ref>{{cite news |date= 9 Mei 2018|title= Bernama on Twitter|url= https://mobile.twitter.com/bernamadotcom/status/994211569620762626|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Pada 2020, beliau dilantik sebagai Pengerusi [[Institut Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Kebangsaan]] (NIOSH) oleh [[Perdana Menteri Malaysia|Perdana Menteri]] Tan Sri [[Muhyiddin Yassin]], menggantikan [[Alice Lau Kiong Yieng]] dari [[Parti Tindakan Demokratik]] (DAP).<ref name="wilson"/><ref name="kumbong">{{cite news |date= 14 April 2020|title= Wilson Ugak Kumbong is first Iban appointed as Niosh chairman|url= https://dayakdaily.com/wilson-ugak-kumbong-is-first-iban-appointed-as-niosh-chairman/|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Sebagai seorang [[Iban]], beliau juga orang Iban pertama yang memegang jawatan tersebut.<ref name="kumbong"/> == Anugerah == * {{flag|Malaysia}} : ** [[Fail:MY_Darjah_Jasa_Negara_-_Order_of_Meritorious_Service_-_PJN.svg|50x50px]] [[Darjah Yang Mulia Jasa Negara]], [[Panglima Jasa Negara]] (PJN) – '''Datuk''' (2015) ** [[Fail:Kesatria_Mangku_Negara.png|50x50px]] [[Darjah Yang Mulia Pangkuan Negara]] Pangkat Keempat, [[Kesatria Mangku Negara]] (KMN) (2010) ** [[Fail:MY_Pingat_Pertabalan_Yang_di-Pertuan_Agong_XVII_ribbon.png|50x50px]]Pingat Pertabalan [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Yang di-Pertuan Agong ke-17]] (2024) *{{Flag|Sarawak}} : ** [[Fail:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]] Pingat Pegawai Bintang Sarawak (PBS) ** [[Fail:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]] Pingat Ahli Bintang Sarawak (ABS) ** [[Fail:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|50x50px]] Pingat Emas Jubli Intan Kemerdekaan Sarawak (2024) == Rujukan == <references /> {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14}} {{Gabungan Parti Sarawak}} [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Anggota Parti Rakyat Sarawak]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Dayak]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Iban]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14]] [[Kategori:Penyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin]] [[Kategori:Kekal menyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin pertama]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15]] 2apuqtwj43n2y7jy5j85cr3biydhi6p 6844619 6844618 2026-05-09T09:37:42Z ~2026-28098-29 398969 6844619 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = | caption = | honorific-prefix = [[Darjah kebesaran Melayu|Yang Berhormat]] [[Datuk]] | honorific-suffix = [[Panglima Jasa Negara|PJN]] [[Kesatria Mangku Negara|KMN]] [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|PBS]] [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|ABS]] [[Ahli Parlimen|AP]] | name = Wilson Ugak Kumbong | native_name = | birth_date = {{birth date and age|1962|4|24}} | birth_place = {{Bendera Sarawak}} [[Sibu]], [[Sarawak]], [[Malaysia]] | citizenship = {{Flag|Malaysia}} | office3 = [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | term_start3 = 12 Disember 2023 | term_end3 = | monarch3 = [[Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ibni Almarhum Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah|Al-Sultan Abdullah]] [[Sultan Ibrahim Ismail]] | primeminister3 = [[Anwar Ibrahim]] | minister3 = [[Gobind Singh Deo]] | predecessor3 = Jawatan Diwujudkan | office4 = [[ Menteri di Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri <br> di Jabatan Perdana Menteri]] <br> {{small|(Hal Ehwal Sabah, Sarawak <br> dan Tugas - Tugas Khas)}} | term_start4 = 10 Disember 2022 | term_end4 = 12 Disember 2023 | predecessor4 = [[Hanifah Hajar Taib]] <br> {{small|(Hal Ehwal Sabah dan Sarawak)}} <br> [[Mastura Mohd Yazid]] <br> {{small|(Tugas-tugas Khas)}} | successor4 = Ditugaskan kepada TPM 2 | minister4 = [[Armizan Mohd Ali]] | primeminister4 = [[Anwar Ibrahim]] | constituency_MP5 = [[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]], [[Sarawak]] | majority5 = | parliament5 = Malaysia | term_start5 = | term_end5 = | successor5 = | term_start6 = 24 Jun 2013 | term_end6 = | majority6 = 5,834 (PRU-13) <br> 6,315 (PRU-14) <br> 7,505 (PRU-15) | predecessor6 = [[Billy Abit Joo]] | office7 = Pengerusi <br> [[Institut Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Kebangsaan]] | term_start7 = 8 April 2020 | term_end7 = 10 Disember 2022 | predecessor7 = [[Alice Lau Kiong Yieng]] | successor7 = | party = [[Parti Rakyat Sarawak]] (1999-Kini) | otherparty = [[Fail:Barisan Nasional.png|30px]] [[Barisan Nasional|BN]] (2007-2018) <br/> [[File:Logo GPS.png|30px]] [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] (2018-kini) <br> [[Fail:Logo Perikatan Nasional.svg|30px]] [[Perikatan Nasional|PN]] (2020-2022) | alma_mater = Universiti Newcastle Australia | occupation = Ahli politik | parents = | spouse = Datin Leyta Kupa | children = | cabinet = [[Kabinet Anwar kedua| Kabinet Malaysia 2023]] <br> [[Kabinet Anwar pertama|Kabinet Malaysia 2022]] | relatives = [[Alexander Nanta Linggi]] (sepupu) | birth_name = Wilson Ugak anak Kumbong | profession = Ijazah Sarjana Muda Komunikasi Massa (Politik) | residence = Hulu Rajang, Sarawak }} [[Datuk|YB Datuk]] '''Wilson Ugak Kumbong''' (lahir 24 April 1962) merupakan ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Dayak]] yang aktif di [[Sarawak]]. Ketika Ini beliau adalah Timbalan Menteri Digital Dibawah pentadbiran [[Kerajaan perpaduan (Malaysia)|kerajaan Perpaduan]] dan beliau juga adalah Ahli Parlimen Bagi [[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]]. Di peringat akar umbi Beliau adalah Naib Presiden Kanan [[Parti Rakyat Sarawak]] (PRS) iaitu salah satu parti komponen dalam [[Gabungan Parti Sarawak]] (GPS).<ref name="wilson">{{cite news |date= 10 April 2020|title= Wilson Ugak is new Niosh chairman|url= https://www.theborneopost.com/2020/04/10/wilson-ugak-is-new-niosh-chairman/|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Beliau pertama kali bertanding untuk Hulu Rajang pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2013|pilihan raya 2013]] dan menang kawasan tersebut.<ref>{{cite news |date= 16 April 2013|title= BN Sarawak Umum Lapan Calon Baru|url= https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2013/04/16/bn-sarawak-umum-lapan-calon-baru|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Beliau juga dipilih semula pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2018|2018]], mengalahkan Abun Sui Anyit dari [[Parti Keadilan Rakyat]] (PKR).<ref>{{cite news |date= 9 Mei 2018|title= Bernama on Twitter|url= https://mobile.twitter.com/bernamadotcom/status/994211569620762626|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Pada 2020, beliau dilantik sebagai Pengerusi [[Institut Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Kebangsaan]] (NIOSH) oleh [[Perdana Menteri Malaysia|Perdana Menteri]] Tan Sri [[Muhyiddin Yassin]], menggantikan [[Alice Lau Kiong Yieng]] dari [[Parti Tindakan Demokratik]] (DAP).<ref name="wilson"/><ref name="kumbong">{{cite news |date= 14 April 2020|title= Wilson Ugak Kumbong is first Iban appointed as Niosh chairman|url= https://dayakdaily.com/wilson-ugak-kumbong-is-first-iban-appointed-as-niosh-chairman/|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Sebagai seorang [[Iban]], beliau juga orang Iban pertama yang memegang jawatan tersebut.<ref name="kumbong"/> == Anugerah == * {{flag|Malaysia}} : ** [[Fail:MY_Darjah_Jasa_Negara_-_Order_of_Meritorious_Service_-_PJN.svg|50x50px]] [[Darjah Yang Mulia Jasa Negara]], [[Panglima Jasa Negara]] (PJN) – '''Datuk''' (2015) ** [[Fail:Kesatria_Mangku_Negara.png|50x50px]] [[Darjah Yang Mulia Pangkuan Negara]] Pangkat Keempat, [[Kesatria Mangku Negara]] (KMN) (2010) ** [[Fail:MY_Pingat_Pertabalan_Yang_di-Pertuan_Agong_XVII_ribbon.png|50x50px]]Pingat Pertabalan [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Yang di-Pertuan Agong ke-17]] (2024) *{{Flag|Sarawak}} : ** [[Fail:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]] [[Darjah Utama Yang Amat Mulia Bintang Sarawak]] Pangkat Kelima, [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|Pegawai Bintang Sarawak]] (PBS) ** [[Fail:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]] [[Darjah Utama Yang Amat Mulia Bintang Sarawak]] Pangkat Keenam, [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|Ahli Bintang Sarawak]] (ABS) ** [[Fail:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|50x50px]] Pingat Emas Jubli Intan Kemerdekaan Sarawak (2024) == Rujukan == <references /> {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14}} {{Gabungan Parti Sarawak}} [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Anggota Parti Rakyat Sarawak]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Dayak]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Iban]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14]] [[Kategori:Penyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin]] [[Kategori:Kekal menyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin pertama]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15]] pdwjl9wx510j5tns1vy02wahmxcgvor 6844620 6844619 2026-05-09T09:38:24Z ~2026-28098-29 398969 6844620 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | image = | caption = | honorific-prefix = [[Darjah kebesaran Melayu|Yang Berhormat]] [[Datuk]] | honorific-suffix = [[Panglima Jasa Negara|PJN]] [[Kesatria Mangku Negara|KMN]] [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|PBS]] [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|ABS]] [[Ahli Parlimen|AP]] | name = Wilson Ugak Kumbong | native_name = | birth_date = {{birth date and age|1962|4|24}} | birth_place = {{Bendera Sarawak}} [[Sibu]], [[Sarawak]], [[Malaysia]] | citizenship = {{Flag|Malaysia}} | office3 = [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | term_start3 = 12 Disember 2023 | term_end3 = | monarch3 = [[Al-Sultan Abdullah Ri’ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah ibni Almarhum Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta’in Billah|Al-Sultan Abdullah]] [[Sultan Ibrahim Ismail]] | primeminister3 = [[Anwar Ibrahim]] | minister3 = [[Gobind Singh Deo]] | predecessor3 = Jawatan Diwujudkan | office4 = [[ Menteri di Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri <br> di Jabatan Perdana Menteri]] <br> {{small|(Hal Ehwal Sabah, Sarawak <br> dan Tugas - Tugas Khas)}} | term_start4 = 10 Disember 2022 | term_end4 = 12 Disember 2023 | predecessor4 = [[Hanifah Hajar Taib]] <br> {{small|(Hal Ehwal Sabah dan Sarawak)}} <br> [[Mastura Mohd Yazid]] <br> {{small|(Tugas-tugas Khas)}} | successor4 = Ditugaskan kepada TPM 2 | minister4 = [[Armizan Mohd Ali]] | primeminister4 = [[Anwar Ibrahim]] | constituency_MP5 = [[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]], [[Sarawak]] | majority5 = | parliament5 = Malaysia | term_start5 = | term_end5 = | successor5 = | term_start6 = 24 Jun 2013 | term_end6 = | majority6 = 5,834 (PRU-13) <br> 6,315 (PRU-14) <br> 7,505 (PRU-15) | predecessor6 = [[Billy Abit Joo]] | office7 = Pengerusi <br> [[Institut Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Kebangsaan]] | term_start7 = 8 April 2020 | term_end7 = 10 Disember 2022 | predecessor7 = [[Alice Lau Kiong Yieng]] | successor7 = | party = [[Parti Rakyat Sarawak]] (1999-Kini) | otherparty = [[Fail:Barisan Nasional.png|30px]] [[Barisan Nasional|BN]] (2007-2018) <br/> [[File:Logo GPS.png|30px]] [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] (2018-kini) <br> [[Fail:Logo Perikatan Nasional.svg|30px]] [[Perikatan Nasional|PN]] (2020-2022) | alma_mater = Universiti Newcastle Australia | occupation = Ahli politik | parents = | spouse = Datin Leyta Kupa | children = | cabinet = [[Kabinet Anwar kedua| Kabinet Malaysia 2023]] <br> [[Kabinet Anwar pertama|Kabinet Malaysia 2022]] | relatives = [[Alexander Nanta Linggi]] (sepupu) | birth_name = Wilson Ugak anak Kumbong | profession = Ijazah Sarjana Muda Komunikasi Massa (Politik) | residence = Hulu Rajang, Sarawak }} [[Datuk]] '''Wilson Ugak Kumbong''' (lahir 24 April 1962) merupakan ahli politik [[Malaysia]] berketurunan [[Dayak]] yang aktif di [[Sarawak]]. Ketika Ini beliau adalah Timbalan Menteri Digital Dibawah pentadbiran [[Kerajaan perpaduan (Malaysia)|kerajaan Perpaduan]] dan beliau juga adalah Ahli Parlimen Bagi [[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]]. Di peringat akar umbi Beliau adalah Naib Presiden Kanan [[Parti Rakyat Sarawak]] (PRS) iaitu salah satu parti komponen dalam [[Gabungan Parti Sarawak]] (GPS).<ref name="wilson">{{cite news |date= 10 April 2020|title= Wilson Ugak is new Niosh chairman|url= https://www.theborneopost.com/2020/04/10/wilson-ugak-is-new-niosh-chairman/|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Beliau pertama kali bertanding untuk Hulu Rajang pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2013|pilihan raya 2013]] dan menang kawasan tersebut.<ref>{{cite news |date= 16 April 2013|title= BN Sarawak Umum Lapan Calon Baru|url= https://www.mstar.com.my/lokal/semasa/2013/04/16/bn-sarawak-umum-lapan-calon-baru|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Beliau juga dipilih semula pada [[Pilihan raya umum Malaysia 2018|2018]], mengalahkan Abun Sui Anyit dari [[Parti Keadilan Rakyat]] (PKR).<ref>{{cite news |date= 9 Mei 2018|title= Bernama on Twitter|url= https://mobile.twitter.com/bernamadotcom/status/994211569620762626|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Pada 2020, beliau dilantik sebagai Pengerusi [[Institut Keselamatan dan Kesihatan Pekerjaan Kebangsaan]] (NIOSH) oleh [[Perdana Menteri Malaysia|Perdana Menteri]] Tan Sri [[Muhyiddin Yassin]], menggantikan [[Alice Lau Kiong Yieng]] dari [[Parti Tindakan Demokratik]] (DAP).<ref name="wilson"/><ref name="kumbong">{{cite news |date= 14 April 2020|title= Wilson Ugak Kumbong is first Iban appointed as Niosh chairman|url= https://dayakdaily.com/wilson-ugak-kumbong-is-first-iban-appointed-as-niosh-chairman/|access-date= 26 Ogos 2021}}</ref> Sebagai seorang [[Iban]], beliau juga orang Iban pertama yang memegang jawatan tersebut.<ref name="kumbong"/> == Anugerah == * {{flag|Malaysia}} : ** [[Fail:MY_Darjah_Jasa_Negara_-_Order_of_Meritorious_Service_-_PJN.svg|50x50px]] [[Darjah Yang Mulia Jasa Negara]], [[Panglima Jasa Negara]] (PJN) – '''Datuk''' (2015) ** [[Fail:Kesatria_Mangku_Negara.png|50x50px]] [[Darjah Yang Mulia Pangkuan Negara]] Pangkat Keempat, [[Kesatria Mangku Negara]] (KMN) (2010) ** [[Fail:MY_Pingat_Pertabalan_Yang_di-Pertuan_Agong_XVII_ribbon.png|50x50px]]Pingat Pertabalan [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Yang di-Pertuan Agong ke-17]] (2024) *{{Flag|Sarawak}} : ** [[Fail:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]] [[Darjah Utama Yang Amat Mulia Bintang Sarawak]] Pangkat Kelima, [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|Pegawai Bintang Sarawak]] (PBS) ** [[Fail:MY-SAR_Order_of_the_Star_of_Sarawak_-_2_ribbon_PNBS_-JBS-PBS-ABS-BBS.svg|50x50px]] [[Darjah Utama Yang Amat Mulia Bintang Sarawak]] Pangkat Keenam, [[Darjah kebesaran negeri Sarawak|Ahli Bintang Sarawak]] (ABS) ** [[Fail:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|50x50px]] Pingat Emas Jubli Intan Kemerdekaan Sarawak (2024) == Rujukan == <references /> {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14}} {{Gabungan Parti Sarawak}} [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Anggota Parti Rakyat Sarawak]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Dayak]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Iban]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14]] [[Kategori:Penyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin]] [[Kategori:Kekal menyokong Kerajaan Muhyiddin Yassin pertama]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15]] e27k9tie3qdtuaz3154bzjk1wcgs1rj 0 1069015 6844492 6783029 2026-05-09T04:29:04Z Chibby9754 398607 6844492 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Sherine<br/>شيرين | image = شيرين.jpg | image_size = | caption = Sherine pada 2017 | birth_name = Sherine Sayed Mohamed Abdel-Wahab<br/>شيرين سيد محمد عبد الوهاب | birth_date = {{birth date and age|1980|10|8}} | birth_place = {{flagicon|Mesir}} [[Kaherah]], [[Mesir]] | death_date = | death_place = | occupation = {{hlist|[[penyanyi]]|[[pelakon]]}} | years_active = [[1999]] – kini | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | instrument = [[Vokal]] | label = {{plainlist| * Free Music Art Production {{small|(1999–2006)}} * [[Rotana Music Group]] {{small|(2007–2012)}} * Nogoum Records {{small|(2013–2018)}} * [[Rotana Music Group]] {{small|(2019–kini)}} * [[Suria Records|Suria Records Sdn. Bhd.]] {{small|(edaran)}} }} | associated_acts = Mohamed Mohey, [[Tamer Hosny]], Mohamed Mustafa, Hossam Habib, [[Najwa Karam]], [[Fadel Chaker]]<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=hEMNn7gsAnA|title=جديد شيرين و نجوى كرم|website=YouTube|date=12 September 2021}}</ref> }} | spouse = {{plainlist| * {{marriage|Mohamed Moustafa|2007|2012|end=divorced}} * {{marriage|Hossam Habib|2018|2021|end=divorced}} * {{marriage|<!--Hossam Habib-->|2022|2023|end=divorced}} * }} | children = 2 }} '''Sherine Sayed Mohamed Abdel-Wahab''' ({{lang-ar|'''شيرين سيد محمد عبد الوهاب'''}}; {{lahirmati|[[Kaherah]], [[Mesir]]|8|10|1980}}) atau lebih dikenali sebagai '''Sherine''' ({{lang-ar|'''شيرين'''}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[wanita]] [[Mesir]].<ref name="GN2016">{{cite news|url=http://gulfnews.com/news/mena/egypt/egyptian-pop-star-sherine-reverses-retirement-decision-1.1684144|title=Egyptian pop star Sherine reverses retirement decision|date=4 Mac 2016|work=Gulf News|accessdate=12 September 2021}}</ref> == Kerjaya == Semasa kecil, bakat vokal Sherine mula ditemui oleh guru muziknya di sekolah. Pada usia sembilan tahun, gurunya memujuk ibunya untuk membawanya ke Cairo Opera House<ref>{{Cite news|url=http://www.lahamag.com/Details/16020/%D8%B4%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8__%D9%81%D9%8A_%27%D8%A2%D8%AE%D8%B1_%D9%85%D9%86_%D9%8A%D8%B9%D9%84%D9%85%27|title=شيرين عبد الوهاب في 'آخر من يعلم' - Laha Magazine|date=18 Mei 2010|newspaper=Laha Magazine|access-date=25 Oktober 2025|archive-date=15 Disember 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215070137/https://www.lahamag.com/Details/16020/%D8%B4%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8__%D9%81%D9%8A_%27%D8%A2%D8%AE%D8%B1_%D9%85%D9%86_%D9%8A%D8%B9%D9%84%D9%85%27|url-status=dead}}</ref> bagi bertemu Selim Sahab, seorang konduktor muzik klasik Mesir. Beliau menyanyi di hadapannya, dan dia sangat menyukai suaranya. Dari usia sembilan hingga 12 tahun, beliau menyanyi sebagai ahli koir di Caior Opera House, kemudian beliau diberi peluang untuk membuat persembahan sebagai penyanyi solo dan mencapai kejayaan yang luar biasa. Dia terus menyanyi di Cairo Opera House sambil mencari [[penerbit rakaman|penerbit muzik]] untuk memulakan kerjaya profesionalnya. Pada usia 18 tahun, beliau diperkenalkan dengan Nasr Mahrous, seorang pembuat filem, pengarah dan penerbit muzik terkemuka, lelaki itu menyukai suaranya dan memutuskan untuk bekerjasama dengannya melalui syarikat Free Music, di mana beliau bertemu dengan [[Tamer Hosny]], seorang bakat baharu yang ketika itu juga mencari peluang. Nasr Mahrous memutuskan untuk membuat debutnya sebagai album bersama untuk Tamer Hosny dan Sherine yang merangkumi dua lagu duet yang menampilkan mereka bersama. Album ini dikeluarkan pada September 2002, dengan tajuk ''Free Mix3 - Tamer & Sherine'' dan menjadi hit besar di seluruh Timur Tengah dan Afrika Utara. Album itu terjual lebih daripada 20 juta salinan di seluruh [[Timur Tengah]] dan [[Afrika Utara]].<ref>{{Cite web|url=http://mailer.virginmegastore.me/streamsend/dsf_nights/emailer2.html|title=Virgin Megastore|website=mailer.virginmegastore.me|access-date=25 Oktober 2025}}</ref><ref>{{Cite journal|title="Free Music 3- the biggest smash hit in the last 10 years"|journal=Alkwakeb Magazine 233 (مجلة الكواكب)}}</ref> Lagu beliau Sabry Aalil baru-baru ini menjadi tular di TikTok dan kemudiannya mencapai lebih 1000% di Spotify.<ref>{{Cite news|url=https://egyptianstreets.com/2024/01/30/egyptian-sensation-sherine-takes-the-world-by-storm/|title=Egyptian Sensation Sherine Takes the World by Storm}}</ref> == Diskografi == === Album === * ''Free Mix 3'' duet bersama [[Tamer Hosny]] (2002) [[Syarikat rakaman|Label]]: Free Music Art Production * ''Garh Tany'' (terjemahan: ''Satu Lagi Luka'') (2003) Label: Free Music Art Production * ''Lazem Ayesh'' (terjemahan: ''Saya perlu hidup/Bertahan hidup'') (2005) Label: Free Music Art Production * ''Batamenak'' (Saya Meyakinkan Anda) (2008) Label: [[Rotana Records|Rotana]] * ''Habeat'' (Aku Jatuh Cinta) (2009) Label: Rotana * ''Esaal Alaya'' (Tanya Tentang Saya) (2012) Label: Rotana * ''Ana Kiteer'' (2014) Label: Nogoum Records * ''Taree'i'' (2015)''' * ''Nassay'' (2018) * ''Btmanna Ansak'' (2025) ===Single=== * "Ma Sherebtesh Min Nelha" (Lagu patriotik Mesir) * "Alachan Masr" ("Untuk Mesir", Lagu patriotik Mesir) * "Ma Btefrahsh" * "Enak" * "Baladi" duet bersama Muhammad Noor * "Just A Dream (Coke Studio/Versi Arab)" [duet bersama Nelly] * "Al'am Al Jadeed" duet bersama [[Fadel Chaker|Fadl Shaker]] * "Lebnan Fel Alb" (Didedikasikan untuk Lubnan semasa [[Krisis Israel-Lubnan 2006|perang]]) * "Albi Leek" duet bersama Hany Shakir * "Bahibik Ya Omi" * "Keda Ya Albi" * "Sida Da" * "Kol Maghanni" * "Ayesht Masr" ([[Muzik Mesir|Lagu patriotik Mesir]]) * "Ala Eidak" (2017) * "Howa Dah" (2017) * "Lawany" (2019) * "Abo El Regala" (2019) * "El Hob Khedaa" (2019) * "Mesh Ad El Hawa" (2020) * "Kollaha Ghayrana" (2021) * "El Qamas" (2021) * "Khasemt El Noum" (2021) * "We Bahleflak" (2021) ;Runut bunyi filem dan televisyen * "Balak" (2003) * "Kteer Ben'shaa" (2006) * "El Meraya" (2008) * "Masha'er" (2013) * "Halawat Al Dounia" (2017) * "Ya Betfaker Ya Bet7es" (2019) * "Weshy El Ha2i2i" (2021) * "El Dahab" (2024) == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Mesir|Flag of Egypt.svg|50}} * {{Instagram|sherine}} {{kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Penyanyi wanita Mesir]] [[Kategori:Penyanyi Mesir]] [[Kategori:Pelakon wanita Mesir]] [[Kategori:Pelakon Mesir]] [[Kategori:Pelakon filem Mesir]] [[Kategori:Pelakon televisyen Mesir]] [[Kategori:Artis Rotana Records]] {{Arabic Pop}} 30avzfek2klo10ayaaksm750cn937sc 6844531 6844492 2026-05-09T06:13:53Z Chibby9754 398607 6844531 wikitext text/x-wiki {{Kotak info pemuzik|Latar belakang=solo|Tempat lahir={{flagicon|Mesir}} [[Kaherah]], [[Mesir]]|Kegiatan berkaitan=Mohamed Mohey, [[Tamer Hosny]], Mohamed Mustafa, Hossam Habib, [[Najwa Karam]], [[Fadel Chaker]]}} '''Sherine Sayed Mohamed Abdel-Wahab''' ({{lang-ar|'''شيرين سيد محمد عبد الوهاب'''}}; {{lahirmati|[[Kaherah]], [[Mesir]]|8|10|1980}}) atau lebih dikenali sebagai '''Sherine''' ({{lang-ar|'''شيرين'''}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[wanita]] [[Mesir]].<ref name="GN2016">{{cite news|url=http://gulfnews.com/news/mena/egypt/egyptian-pop-star-sherine-reverses-retirement-decision-1.1684144|title=Egyptian pop star Sherine reverses retirement decision|date=4 Mac 2016|work=Gulf News|accessdate=12 September 2021}}</ref> == Kerjaya == Semasa kecil, bakat vokal Sherine mula ditemui oleh guru muziknya di sekolah. Pada usia sembilan tahun, gurunya memujuk ibunya untuk membawanya ke Cairo Opera House<ref>{{Cite news|url=http://www.lahamag.com/Details/16020/%D8%B4%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8__%D9%81%D9%8A_%27%D8%A2%D8%AE%D8%B1_%D9%85%D9%86_%D9%8A%D8%B9%D9%84%D9%85%27|title=شيرين عبد الوهاب في 'آخر من يعلم' - Laha Magazine|date=18 Mei 2010|newspaper=Laha Magazine|access-date=25 Oktober 2025|archive-date=15 Disember 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215070137/https://www.lahamag.com/Details/16020/%D8%B4%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8__%D9%81%D9%8A_%27%D8%A2%D8%AE%D8%B1_%D9%85%D9%86_%D9%8A%D8%B9%D9%84%D9%85%27|url-status=dead}}</ref> bagi bertemu Selim Sahab, seorang konduktor muzik klasik Mesir. Beliau menyanyi di hadapannya, dan dia sangat menyukai suaranya. Dari usia sembilan hingga 12 tahun, beliau menyanyi sebagai ahli koir di Caior Opera House, kemudian beliau diberi peluang untuk membuat persembahan sebagai penyanyi solo dan mencapai kejayaan yang luar biasa. Dia terus menyanyi di Cairo Opera House sambil mencari [[penerbit rakaman|penerbit muzik]] untuk memulakan kerjaya profesionalnya. Pada usia 18 tahun, beliau diperkenalkan dengan Nasr Mahrous, seorang pembuat filem, pengarah dan penerbit muzik terkemuka, lelaki itu menyukai suaranya dan memutuskan untuk bekerjasama dengannya melalui syarikat Free Music, di mana beliau bertemu dengan [[Tamer Hosny]], seorang bakat baharu yang ketika itu juga mencari peluang. Nasr Mahrous memutuskan untuk membuat debutnya sebagai album bersama untuk Tamer Hosny dan Sherine yang merangkumi dua lagu duet yang menampilkan mereka bersama. Album ini dikeluarkan pada September 2002, dengan tajuk ''Free Mix3 - Tamer & Sherine'' dan menjadi hit besar di seluruh Timur Tengah dan Afrika Utara. Album itu terjual lebih daripada 20 juta salinan di seluruh [[Timur Tengah]] dan [[Afrika Utara]].<ref>{{Cite web|url=http://mailer.virginmegastore.me/streamsend/dsf_nights/emailer2.html|title=Virgin Megastore|website=mailer.virginmegastore.me|access-date=25 Oktober 2025}}</ref><ref>{{Cite journal|title="Free Music 3- the biggest smash hit in the last 10 years"|journal=Alkwakeb Magazine 233 (مجلة الكواكب)}}</ref> Lagu beliau Sabry Aalil baru-baru ini menjadi tular di TikTok dan kemudiannya mencapai lebih 1000% di Spotify.<ref>{{Cite news|url=https://egyptianstreets.com/2024/01/30/egyptian-sensation-sherine-takes-the-world-by-storm/|title=Egyptian Sensation Sherine Takes the World by Storm}}</ref> == Diskografi == === Album === * ''Free Mix 3'' duet bersama [[Tamer Hosny]] (2002) [[Syarikat rakaman|Label]]: Free Music Art Production * ''Garh Tany'' (terjemahan: ''Satu Lagi Luka'') (2003) Label: Free Music Art Production * ''Lazem Ayesh'' (terjemahan: ''Saya perlu hidup/Bertahan hidup'') (2005) Label: Free Music Art Production * ''Batamenak'' (Saya Meyakinkan Anda) (2008) Label: [[Rotana Records|Rotana]] * ''Habeat'' (Aku Jatuh Cinta) (2009) Label: Rotana * ''Esaal Alaya'' (Tanya Tentang Saya) (2012) Label: Rotana * ''Ana Kiteer'' (2014) Label: Nogoum Records * ''Taree'i'' (2015)''' * ''Nassay'' (2018) * ''Btmanna Ansak'' (2025) ===Single=== * "Ma Sherebtesh Min Nelha" (Lagu patriotik Mesir) * "Alachan Masr" ("Untuk Mesir", Lagu patriotik Mesir) * "Ma Btefrahsh" * "Enak" * "Baladi" duet bersama Muhammad Noor * "Just A Dream (Coke Studio/Versi Arab)" [duet bersama Nelly] * "Al'am Al Jadeed" duet bersama [[Fadel Chaker|Fadl Shaker]] * "Lebnan Fel Alb" (Didedikasikan untuk Lubnan semasa [[Krisis Israel-Lubnan 2006|perang]]) * "Albi Leek" duet bersama Hany Shakir * "Bahibik Ya Omi" * "Keda Ya Albi" * "Sida Da" * "Kol Maghanni" * "Ayesht Masr" ([[Muzik Mesir|Lagu patriotik Mesir]]) * "Ala Eidak" (2017) * "Howa Dah" (2017) * "Lawany" (2019) * "Abo El Regala" (2019) * "El Hob Khedaa" (2019) * "Mesh Ad El Hawa" (2020) * "Kollaha Ghayrana" (2021) * "El Qamas" (2021) * "Khasemt El Noum" (2021) * "We Bahleflak" (2021) ;Runut bunyi filem dan televisyen * "Balak" (2003) * "Kteer Ben'shaa" (2006) * "El Meraya" (2008) * "Masha'er" (2013) * "Halawat Al Dounia" (2017) * "Ya Betfaker Ya Bet7es" (2019) * "Weshy El Ha2i2i" (2021) * "El Dahab" (2024) == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Mesir|Flag of Egypt.svg|50}} * {{Instagram|sherine}} {{kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Penyanyi wanita Mesir]] [[Kategori:Penyanyi Mesir]] [[Kategori:Pelakon wanita Mesir]] [[Kategori:Pelakon Mesir]] [[Kategori:Pelakon filem Mesir]] [[Kategori:Pelakon televisyen Mesir]] [[Kategori:Artis Rotana Records]] {{Arabic Pop}} lud445ty2gx4k85eho911b9agg9clqt 6844535 6844531 2026-05-09T06:18:30Z Chibby9754 398607 6844535 wikitext text/x-wiki {{Kotak info pemuzik|Latar belakang=solo|Nama=Sherine<br/> شيرين|Tempat lahir={{flagicon|Mesir}} [[Kaherah]], [[Mesir]]|Tahun aktif=2001 - kini|Kegiatan berkaitan=Mohamed Mohey, [[Tamer Hosny]], Mohamed Mustafa, Hossam Habib, [[Najwa Karam]], [[Fadel Chaker]]}} '''Sherine Sayed Mohamed Abdel-Wahab''' ({{lang-ar|'''شيرين سيد محمد عبد الوهاب'''}}; {{lahirmati|[[Kaherah]], [[Mesir]]|8|10|1980}}) atau lebih dikenali sebagai '''Sherine''' ({{lang-ar|'''شيرين'''}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[wanita]] [[Mesir]].<ref name="GN2016">{{cite news|url=http://gulfnews.com/news/mena/egypt/egyptian-pop-star-sherine-reverses-retirement-decision-1.1684144|title=Egyptian pop star Sherine reverses retirement decision|date=4 Mac 2016|work=Gulf News|accessdate=12 September 2021}}</ref> == Kerjaya == Semasa kecil, bakat vokal Sherine mula ditemui oleh guru muziknya di sekolah. Pada usia sembilan tahun, gurunya memujuk ibunya untuk membawanya ke Cairo Opera House<ref>{{Cite news|url=http://www.lahamag.com/Details/16020/%D8%B4%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8__%D9%81%D9%8A_%27%D8%A2%D8%AE%D8%B1_%D9%85%D9%86_%D9%8A%D8%B9%D9%84%D9%85%27|title=شيرين عبد الوهاب في 'آخر من يعلم' - Laha Magazine|date=18 Mei 2010|newspaper=Laha Magazine|access-date=25 Oktober 2025|archive-date=15 Disember 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215070137/https://www.lahamag.com/Details/16020/%D8%B4%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8__%D9%81%D9%8A_%27%D8%A2%D8%AE%D8%B1_%D9%85%D9%86_%D9%8A%D8%B9%D9%84%D9%85%27|url-status=dead}}</ref> bagi bertemu Selim Sahab, seorang konduktor muzik klasik Mesir. Beliau menyanyi di hadapannya, dan dia sangat menyukai suaranya. Dari usia sembilan hingga 12 tahun, beliau menyanyi sebagai ahli koir di Caior Opera House, kemudian beliau diberi peluang untuk membuat persembahan sebagai penyanyi solo dan mencapai kejayaan yang luar biasa. Dia terus menyanyi di Cairo Opera House sambil mencari [[penerbit rakaman|penerbit muzik]] untuk memulakan kerjaya profesionalnya. Pada usia 18 tahun, beliau diperkenalkan dengan Nasr Mahrous, seorang pembuat filem, pengarah dan penerbit muzik terkemuka, lelaki itu menyukai suaranya dan memutuskan untuk bekerjasama dengannya melalui syarikat Free Music, di mana beliau bertemu dengan [[Tamer Hosny]], seorang bakat baharu yang ketika itu juga mencari peluang. Nasr Mahrous memutuskan untuk membuat debutnya sebagai album bersama untuk Tamer Hosny dan Sherine yang merangkumi dua lagu duet yang menampilkan mereka bersama. Album ini dikeluarkan pada September 2002, dengan tajuk ''Free Mix3 - Tamer & Sherine'' dan menjadi hit besar di seluruh Timur Tengah dan Afrika Utara. Album itu terjual lebih daripada 20 juta salinan di seluruh [[Timur Tengah]] dan [[Afrika Utara]].<ref>{{Cite web|url=http://mailer.virginmegastore.me/streamsend/dsf_nights/emailer2.html|title=Virgin Megastore|website=mailer.virginmegastore.me|access-date=25 Oktober 2025}}</ref><ref>{{Cite journal|title="Free Music 3- the biggest smash hit in the last 10 years"|journal=Alkwakeb Magazine 233 (مجلة الكواكب)}}</ref> Lagu beliau Sabry Aalil baru-baru ini menjadi tular di TikTok dan kemudiannya mencapai lebih 1000% di Spotify.<ref>{{Cite news|url=https://egyptianstreets.com/2024/01/30/egyptian-sensation-sherine-takes-the-world-by-storm/|title=Egyptian Sensation Sherine Takes the World by Storm}}</ref> == Diskografi == === Album === * ''Free Mix 3'' duet bersama [[Tamer Hosny]] (2002) [[Syarikat rakaman|Label]]: Free Music Art Production * ''Garh Tany'' (terjemahan: ''Satu Lagi Luka'') (2003) Label: Free Music Art Production * ''Lazem Ayesh'' (terjemahan: ''Saya perlu hidup/Bertahan hidup'') (2005) Label: Free Music Art Production * ''Batamenak'' (Saya Meyakinkan Anda) (2008) Label: [[Rotana Records|Rotana]] * ''Habeat'' (Aku Jatuh Cinta) (2009) Label: Rotana * ''Esaal Alaya'' (Tanya Tentang Saya) (2012) Label: Rotana * ''Ana Kiteer'' (2014) Label: Nogoum Records * ''Taree'i'' (2015)''' * ''Nassay'' (2018) * ''Btmanna Ansak'' (2025) ===Single=== * "Ma Sherebtesh Min Nelha" (Lagu patriotik Mesir) * "Alachan Masr" ("Untuk Mesir", Lagu patriotik Mesir) * "Ma Btefrahsh" * "Enak" * "Baladi" duet bersama Muhammad Noor * "Just A Dream (Coke Studio/Versi Arab)" [duet bersama Nelly] * "Al'am Al Jadeed" duet bersama [[Fadel Chaker|Fadl Shaker]] * "Lebnan Fel Alb" (Didedikasikan untuk Lubnan semasa [[Krisis Israel-Lubnan 2006|perang]]) * "Albi Leek" duet bersama Hany Shakir * "Bahibik Ya Omi" * "Keda Ya Albi" * "Sida Da" * "Kol Maghanni" * "Ayesht Masr" ([[Muzik Mesir|Lagu patriotik Mesir]]) * "Ala Eidak" (2017) * "Howa Dah" (2017) * "Lawany" (2019) * "Abo El Regala" (2019) * "El Hob Khedaa" (2019) * "Mesh Ad El Hawa" (2020) * "Kollaha Ghayrana" (2021) * "El Qamas" (2021) * "Khasemt El Noum" (2021) * "We Bahleflak" (2021) ;Runut bunyi filem dan televisyen * "Balak" (2003) * "Kteer Ben'shaa" (2006) * "El Meraya" (2008) * "Masha'er" (2013) * "Halawat Al Dounia" (2017) * "Ya Betfaker Ya Bet7es" (2019) * "Weshy El Ha2i2i" (2021) * "El Dahab" (2024) == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Mesir|Flag of Egypt.svg|50}} * {{Instagram|sherine}} {{kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Penyanyi wanita Mesir]] [[Kategori:Penyanyi Mesir]] [[Kategori:Pelakon wanita Mesir]] [[Kategori:Pelakon Mesir]] [[Kategori:Pelakon filem Mesir]] [[Kategori:Pelakon televisyen Mesir]] [[Kategori:Artis Rotana Records]] {{Arabic Pop}} 9jf7kc82mu74j16pqavtq1oievv4sel 6844536 6844535 2026-05-09T06:20:07Z Chibby9754 398607 6844536 wikitext text/x-wiki {{Kotak info pemuzik|Latar belakang=solo|Nama=Sherine<br/> شيرين|Tempat lahir={{flagicon|Mesir}} [[Kaherah]], [[Mesir]]|Tahun aktif=2001 - kini|Kegiatan berkaitan=Mohamed Mohey, [[Tamer Hosny]], Mohamed Mustafa, Hossam Habib, [[Najwa Karam]], [[Fadel Chaker]]|Anak=2}} '''Sherine Sayed Mohamed Abdel-Wahab''' ({{lang-ar|'''شيرين سيد محمد عبد الوهاب'''}}; {{lahirmati|[[Kaherah]], [[Mesir]]|8|10|1980}}) atau lebih dikenali sebagai '''Sherine''' ({{lang-ar|'''شيرين'''}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[wanita]] [[Mesir]].<ref name="GN2016">{{cite news|url=http://gulfnews.com/news/mena/egypt/egyptian-pop-star-sherine-reverses-retirement-decision-1.1684144|title=Egyptian pop star Sherine reverses retirement decision|date=4 Mac 2016|work=Gulf News|accessdate=12 September 2021}}</ref> == Kerjaya == Semasa kecil, bakat vokal Sherine mula ditemui oleh guru muziknya di sekolah. Pada usia sembilan tahun, gurunya memujuk ibunya untuk membawanya ke Cairo Opera House<ref>{{Cite news|url=http://www.lahamag.com/Details/16020/%D8%B4%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8__%D9%81%D9%8A_%27%D8%A2%D8%AE%D8%B1_%D9%85%D9%86_%D9%8A%D8%B9%D9%84%D9%85%27|title=شيرين عبد الوهاب في 'آخر من يعلم' - Laha Magazine|date=18 Mei 2010|newspaper=Laha Magazine|access-date=25 Oktober 2025|archive-date=15 Disember 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215070137/https://www.lahamag.com/Details/16020/%D8%B4%D9%8A%D8%B1%D9%8A%D9%86_%D8%B9%D8%A8%D8%AF_%D8%A7%D9%84%D9%88%D9%87%D8%A7%D8%A8__%D9%81%D9%8A_%27%D8%A2%D8%AE%D8%B1_%D9%85%D9%86_%D9%8A%D8%B9%D9%84%D9%85%27|url-status=dead}}</ref> bagi bertemu Selim Sahab, seorang konduktor muzik klasik Mesir. Beliau menyanyi di hadapannya, dan dia sangat menyukai suaranya. Dari usia sembilan hingga 12 tahun, beliau menyanyi sebagai ahli koir di Caior Opera House, kemudian beliau diberi peluang untuk membuat persembahan sebagai penyanyi solo dan mencapai kejayaan yang luar biasa. Dia terus menyanyi di Cairo Opera House sambil mencari [[penerbit rakaman|penerbit muzik]] untuk memulakan kerjaya profesionalnya. Pada usia 18 tahun, beliau diperkenalkan dengan Nasr Mahrous, seorang pembuat filem, pengarah dan penerbit muzik terkemuka, lelaki itu menyukai suaranya dan memutuskan untuk bekerjasama dengannya melalui syarikat Free Music, di mana beliau bertemu dengan [[Tamer Hosny]], seorang bakat baharu yang ketika itu juga mencari peluang. Nasr Mahrous memutuskan untuk membuat debutnya sebagai album bersama untuk Tamer Hosny dan Sherine yang merangkumi dua lagu duet yang menampilkan mereka bersama. Album ini dikeluarkan pada September 2002, dengan tajuk ''Free Mix3 - Tamer & Sherine'' dan menjadi hit besar di seluruh Timur Tengah dan Afrika Utara. Album itu terjual lebih daripada 20 juta salinan di seluruh [[Timur Tengah]] dan [[Afrika Utara]].<ref>{{Cite web|url=http://mailer.virginmegastore.me/streamsend/dsf_nights/emailer2.html|title=Virgin Megastore|website=mailer.virginmegastore.me|access-date=25 Oktober 2025}}</ref><ref>{{Cite journal|title="Free Music 3- the biggest smash hit in the last 10 years"|journal=Alkwakeb Magazine 233 (مجلة الكواكب)}}</ref> Lagu beliau Sabry Aalil baru-baru ini menjadi tular di TikTok dan kemudiannya mencapai lebih 1000% di Spotify.<ref>{{Cite news|url=https://egyptianstreets.com/2024/01/30/egyptian-sensation-sherine-takes-the-world-by-storm/|title=Egyptian Sensation Sherine Takes the World by Storm}}</ref> == Diskografi == === Album === * ''Free Mix 3'' duet bersama [[Tamer Hosny]] (2002) [[Syarikat rakaman|Label]]: Free Music Art Production * ''Garh Tany'' (terjemahan: ''Satu Lagi Luka'') (2003) Label: Free Music Art Production * ''Lazem Ayesh'' (terjemahan: ''Saya perlu hidup/Bertahan hidup'') (2005) Label: Free Music Art Production * ''Batamenak'' (Saya Meyakinkan Anda) (2008) Label: [[Rotana Records|Rotana]] * ''Habeat'' (Aku Jatuh Cinta) (2009) Label: Rotana * ''Esaal Alaya'' (Tanya Tentang Saya) (2012) Label: Rotana * ''Ana Kiteer'' (2014) Label: Nogoum Records * ''Taree'i'' (2015)''' * ''Nassay'' (2018) * ''Btmanna Ansak'' (2025) ===Single=== * "Ma Sherebtesh Min Nelha" (Lagu patriotik Mesir) * "Alachan Masr" ("Untuk Mesir", Lagu patriotik Mesir) * "Ma Btefrahsh" * "Enak" * "Baladi" duet bersama Muhammad Noor * "Just A Dream (Coke Studio/Versi Arab)" [duet bersama Nelly] * "Al'am Al Jadeed" duet bersama [[Fadel Chaker|Fadl Shaker]] * "Lebnan Fel Alb" (Didedikasikan untuk Lubnan semasa [[Krisis Israel-Lubnan 2006|perang]]) * "Albi Leek" duet bersama Hany Shakir * "Bahibik Ya Omi" * "Keda Ya Albi" * "Sida Da" * "Kol Maghanni" * "Ayesht Masr" ([[Muzik Mesir|Lagu patriotik Mesir]]) * "Ala Eidak" (2017) * "Howa Dah" (2017) * "Lawany" (2019) * "Abo El Regala" (2019) * "El Hob Khedaa" (2019) * "Mesh Ad El Hawa" (2020) * "Kollaha Ghayrana" (2021) * "El Qamas" (2021) * "Khasemt El Noum" (2021) * "We Bahleflak" (2021) ;Runut bunyi filem dan televisyen * "Balak" (2003) * "Kteer Ben'shaa" (2006) * "El Meraya" (2008) * "Masha'er" (2013) * "Halawat Al Dounia" (2017) * "Ya Betfaker Ya Bet7es" (2019) * "Weshy El Ha2i2i" (2021) * "El Dahab" (2024) == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Mesir|Flag of Egypt.svg|50}} * {{Instagram|sherine}} {{kawalan kewibawaan}} [[Kategori:Penyanyi wanita Mesir]] [[Kategori:Penyanyi Mesir]] [[Kategori:Pelakon wanita Mesir]] [[Kategori:Pelakon Mesir]] [[Kategori:Pelakon filem Mesir]] [[Kategori:Pelakon televisyen Mesir]] [[Kategori:Artis Rotana Records]] {{Arabic Pop}} op7lwqkcy4r7zvpsioot84ixe5iied8 0 1069836 6844161 6837476 2026-05-08T12:42:19Z ~2026-27947-99 398882 6844161 wikitext text/x-wiki ===Single sebagai artis undangan/kolaborasi=== {| class="wikitable" |+ !Tahun !Judul |- | rowspan="6" |2014 |"Bal" <small>(Tuju, MK, [[Caprice]] & [[Zynakal]])</small> |- |"BossKu" <small>(MeerFly feat. Tuju, Somean & MK) 15 Julai 2014 - 1 September 2014</small> |- |"Haa Tepok" <small>(MeerFly feat. MK & Kidd Santhe) 2 September 2014 - 27 Oktober 2014</small> |- |"Noir" <small>(FareedPF feat. Gnello, MK, AxelJonas & IYB Midnight) 28 Oktober 2014 - 22 Disember 2014</small> |- |"Adakah Kau Menungguku" <small>([[Naim Daniel]] feat. Tuju) 23 Disember 2014 - 6 Februari 2015</small> |- |"Sampai Mana" <small>(AJ feat. Somean) 7 Februari 2015 - 10 Mac 2015</small> |- | rowspan="9" style="text-align:center;" |2020 |"X Missing U" <small>(Tuju bersama [[Faizal Tahir]], [[Dayang Nurfaizah]] & [[Yonnyboii]])</small> |- |"[[Gila (lagu)|Gila]]" <small>(Noki bersama [[Kaka Azraff]] & [[Loca B|LOCA B]])</small> |- |"Ulang Tahun" <small>(AJ feat. Tuju)</small> |- |"Hati" <small>(AJ feat. Gnello & Noki)</small> |- |"AEWO" <small>([[Shiha Zikir]] feat. Noki)</small> |- |"[[Peluang Kedua]]" <small>([[Nabila Razali]] feat. MK)</small> |- |"Jauh" <small>(Alan D, AxelJonas & Somean)</small> |- |"Empati" <small>(TUJULOCA)</small> |- |"Tak Tahu" <small>(Harith Zazman feat. TUJULOCA)</small> |- | rowspan="12" style="text-align:center;" |2021 |"Ciao" <small>([[Joe Flizzow]], MK feat. [[Jay Park]])</small> |- |"Witness" <small>(Gnello, Benzooloo & NastyNas) [Prod. Wolfy]</small> |- |"Camtu" <small>(SENNA feat. MK & Wolfy)</small> |- |"Veto" <small>(DJ CZA, TUJULOCA & MK)</small> |} ==Filemografi== ===Filem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 2021 ! ''[[Marabahaya Underground]]'' | MK | Filem pertama |- | rowspan="3"|2022 ! ''Bunga dan Kayu'' | Noah | |- ! ''Rompak'' | Daniel | |- ! ''[[7 Minggu Sebelum Kahwin]]'' | Amar Baharom | |- | rowspan="3" |2024 ! ''Mustaqim'' | Mustaqim | |- ! ''[[Rebel (filem 2024)|Rebel]]'' | Bono | |- ! ''Paku Tanah Jawa'' | Dato Riza | Filem Indonesia |- | 2026 ! ''[[Black Ops: Operasi Serigala]]'' | | |} ===Drama=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | rowspan="2"|2021 ! ''[[The Hotel (drama)|The Hotel]]'' | Sean | [[Astro Ria]] | Drama pertama |- ! ''Oh My Hantaran'' | Rizal | [[TV9]] | |- | 2024 ! ''[[Aku Bukan Ustazah (musim 1)|Aku Bukan Ustazah]]'' | rowspan="2"|Adam/Aman | rowspan="5"|[[TV3]] | |- | 2025 ! ''[[Aku Bukan Ustazah (musim 2)|Aku Bukan Ustazah 2]]'' | |- |} qbukvxvtznc4gw87xrf6gunoy76sdxq 6844162 6844161 2026-05-08T12:43:16Z ~2026-27947-99 398882 6844162 wikitext text/x-wiki ===Single sebagai artis undangan/kolaborasi=== {| class="wikitable" |+ !Tahun !Judul |- | rowspan="6" |2014 |"Bal" <small>(Tuju, MK, [[Caprice]] & [[Zynakal]])</small> |- |"BossKu" <small>(MeerFly feat. Tuju, Somean & MK) 15 Julai 2014 - 1 September 2014</small> |- |"Haa Tepok" <small>(MeerFly feat. MK & Kidd Santhe) 2 September 2014 - 27 Oktober 2014</small> |- |"Noir" <small>(FareedPF feat. Gnello, MK, AxelJonas & IYB Midnight) 28 Oktober 2014 - 22 Disember 2014</small> |- |"Adakah Kau Menungguku" <small>([[Naim Daniel]] feat. Tuju) 23 Disember 2014 - 6 Februari 2015</small> |- |"Sampai Mana" <small>(AJ feat. Somean) 7 Februari 2015 - 10 Mac 2015</small> |- | rowspan="9" style="text-align:center;" |2020 |"X Missing U" <small>(Tuju bersama [[Faizal Tahir]], [[Dayang Nurfaizah]] & [[Yonnyboii]])</small> |- |"[[Gila (lagu)|Gila]]" <small>(Noki bersama [[Kaka Azraff]] & [[Loca B|LOCA B]])</small> |- |"Ulang Tahun" <small>(AJ feat. Tuju)</small> |- |"Hati" <small>(AJ feat. Gnello & Noki)</small> |- |"AEWO" <small>([[Shiha Zikir]] feat. Noki)</small> |- |"[[Peluang Kedua]]" <small>([[Nabila Razali]] feat. MK)</small> |- |"Jauh" <small>(Alan D, AxelJonas & Somean)</small> |- |"Empati" <small>(TUJULOCA)</small> |- |"Tak Tahu" <small>(Harith Zazman feat. TUJULOCA)</small> |- | rowspan="12" style="text-align:center;" |2021 |"Ciao" <small>([[Joe Flizzow]], MK feat. [[Jay Park]])</small> |- |"Witness" <small>(Gnello, Benzooloo & NastyNas) [Prod. Wolfy]</small> |- |"Camtu" <small>(SENNA feat. MK & Wolfy)</small> |- |"Veto" <small>(DJ CZA, TUJULOCA & MK)</small> |} t2ph7rcpq9iuj6v0sybuq1fgai6xgwz 0 1071773 6844515 6808999 2026-05-09T05:37:59Z CommonsDelinker 5738 Fail Maharaja_Lawak_Mega_2021.jpg telah dibuang kerana ia telah dihapuskan di Commons oleh Krd 6844515 wikitext text/x-wiki {{Infobox television season | bgcolor = red | season_name = Maharaja Lawak Mega 2021 | season_number = | image = | image_size = 350px | caption = Logo Maharaja Lawak Mega 2021<br>'''(Aura Baharu, Lawak Terpadu)''' | module1 = {{Infobox reality competition season | host = [[AC Mizal|Dato' AC Mizal]]<br>[[Dina Nadzir]]<br>{{small|'''(Pengacara Backstage)'''}} | judges = {{flagicon|Kuala Lumpur}} [[Rosyam Nor|Datuk Rosyam Nor]]<br>{{flagicon|Amerika Syarikat}} [[Diana Danielle]]<br>{{flagicon|Sarawak}} [[Noh Salleh]]<br>{{flagicon|Kelantan}} [[Uqasha Senrose]]<br>{{flagicon|Pulau Pinang}} [[Sharnaaz Ahmad]]<br>{{small|'''(Sang Bara (Juri misteri yang identitinya didedahkan pada minggu akhir MLM2021))'''}} | num_contestants = 11 | winner = Tiro | runner_up = Puteh | location = [[Pusat Konvensyen Antarabangsa Putrajaya]] | label1 = Penaja Utama | data1 = [[Oppo]]<br>[[Kentucky Fried Chicken|KFC]] }} | num_episodes = 10 | network = [[Astro Warna]] | first_aired = 15 Oktober 2021 | last_aired = 17 Disember 2021 | prev_season = [[Maharaja Lawak Mega 2019]] | next_season = [[Maharaja Lawak Mega 2026]] }} '''Maharaja Lawak Mega 2021''' bertemakan ''Aura Baharu, Lawak Terpadu'' akan bersiaran pada 15 Oktober 2021 di Astro Warna HD (Saluran 107) setelah setahun berehat disebabkan [[Pandemik COVID-19 di Malaysia|Pandemik Wabak COVID-19]] yang melanda dunia pada ketika ini. Pada musim ini, tiada penglibatan pelawak dari negara seberang ([[Indonesia]], [[Brunei]] dan [[Singapura]]) sebagai langkah pematuhan SOP yang ditetapkan oleh pihak kerajaan. == Peserta / Pelawak == Penyertaan '''Maharaja Lawak Mega 2021''' terdiri daripada 11 pelawak berkumpulan <ref>[https://www.hellokerja.com/2021/10/peserta-maharaja-lawak-mega-2021.html?m=1/ Senarai 11 Peserta yang bertanding dalam Maharaja Lawak Mega 2021]. Hello kerja. 07 Oktober 2021</ref> {| class="wikitable" style="text-align:; font-size:85%; line-height:20px;" ! Bil. ! Peserta ! Ahli ! Negara |- ! rowspan="3"| 1 ! rowspan="3"| 3Otak | Farid Azmier | rowspan="18"| {{MYS}} |- | Phoon Chi Ho |- | Prakash Daniel |- ! rowspan="3"| 2 ! rowspan="3"| Bahye | [[Nizam Jentik-Jentik]] |- | [[Shashic Iewan]] |- | [[Zahid Baharuddin]] |- ! rowspan="3"| 3 ! rowspan="3"| Boro | [[Achey Bocey]] |- | [[Atu Zero]]<ref>[https://www.mstar.com.my/spotlight/hiburan/2021/10/07/atu-tidak-lagi-bersama-zero-setahun-berehat-maharaja-lawak-mega-2021-kembali-dengan-banyak-kejutan/ Atu tidak lagi bersama Zero, Setahun berehat Maharaja Lawak Mega 2021 kembali dengan banyak kejutan]. Mstar. 07 Oktober 2021</ref> |- | [[Fad Bocey]] |- ! rowspan="3"| 4 ! rowspan="3"| Cawan | Aliff Yasraf |- | Che Mat Raja Lawak |- | [[Wan Gegau]] |- ! rowspan="3"| 5 ! rowspan="3"| Ori | Abu Mamu |- | Achok Chilok |- | [[Hamdan Senario]] |- ! rowspan="3"| 6 ! rowspan="3"| Otai | [[Acong Sweetchild]] |- | [[Azlee Jaafar]] |- | [[Ieda Moin]] |- ! rowspan="3"| 7 ! rowspan="3"| '''Puteh''' | [[Ali Puteh]] | rowspan="2" |{{MYS}} |- | [[Mamak Puteh]] |- | [[Vicha Saywho]]<ref> [https://gempak.com/berita-terkini/bukan-sebab-saya-jborn-tak-sertai-mlm-2021-vicha-tak-sabar-beraksi-bersama-puteh-67064/ Bukan sebab saya Jborn tak sertai MLM2021, Vicha tak sabar beraksi bersama Puteh]. Gempak.com . 08 Oktober 2021</ref> | {{INA}} |- ! rowspan="2"| 8 ! rowspan="2"| R&R | [[Man Raja Lawak]] | rowspan="12"| {{MYS}} |- | [[Rahim Sepahtu]] |- ! rowspan="3"| 9 ! rowspan="3"| Taici | [[Chiwan Chilok]] |- | [[Ilham Abata]] |- | Tapai Kiut |- ! rowspan="3"| 10 ! rowspan="3"| Tiro | [[Danial Zaini]] |- | [[Sharif Zero]] |- | [[Syaiful Zero]] |- ! rowspan="4"| 11 ! rowspan="4"| Tobat | [[Shuk Sahar]] |- | [[Ajak Shiro]] |- | [[Bell Ngasri]] |- | [[Ropie Cecupak]] |} == Trivia Maharaja Lawak Mega 2021 == {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size:85%; line-height:20px;" ! Minggu ! Anugerah Lawak Pedas Tak Ingat ! Tema ! Undian Terendah ! Penyingkiran |- ! Minggu 1 | '''—''' | Bebas | 3Otak<br>Bahye<br>Ori<br>Taici | '''Tiada Penyingkiran''' |- ! Minggu 2 | rowspan="3"| Tiro | align=left| Artis Jemputan * '''Lukman Hariz''' (Boro) * '''[[Jasper Supayah]]''' (Bahye) * '''[[Aida Aris]]''' (Cawan) * '''[[Aidil Aziz]]''' (Otai) * '''[[Azlan Komeng]]''' (Ori) * '''[[Tony Eusoff]]''' (3Otak) * '''[[Azhan Rani]]''' (Puteh) * '''[[Ku Faridah]]''' (Tiro) * '''[[Catriona Ross]]''' (Tobat) * '''[[Anna Jobling]]''' (R&R) * '''[[Rani Kulup]]''' (Taici) | Ori<br>R&R<br>Taici<br>Tobat | '''Ori''' |- ! Minggu 3 | Majlis Bersama Props | 3Otak<br>Cawan<br>Puteh<br>R&R | '''R&R''' |- ! Minggu 4<ref>[[Dayang Nurfaizah|'''Dayang Nurfaizah''']] menjadi juri jemputan menggantikan Uqasha Senrose yang tidak dapat menghadirkan diri pada minggu 4</ref> | align=left| Seram Bersama Artis Jemputan * '''[[Asmidar]]''' (Otai) * '''[[Ameng Spring]]''' (Tobat) * '''[[Ali Sariah|Ali Masdo]]''' (3Otak) * '''[[Chelsia Ng]]''' (Bahye) * '''[[Mas Idayu]]''' (Tiro) * '''[[Mohd Syahril bin Abdul Khalid|Syah Inteam]]''' (Boro) * '''[[Harry Khalifah]]''' (Puteh) * '''[[Liza Hanim]]''' (Cawan) * '''Bella Najmi''' (Taici) | 3Otak<br>Cawan<br>Otai<br>Taici | '''3Otak''' |- ! Minggu 5 | Bahye | Muzikal Komedi | Cawan<br>Otai<br>Taici<br>Tobat | '''Taici''' |- ! Minggu 6 | Puteh | align=left| Sukan Bersama Artis Sukan Jemputan * '''[[Muhamad Khalid Jamlus|Khalid Jamlus]]''' (Tobat) * '''[[Roslin Hashim]]''' (Otai) * '''Al Jufferi Jamari''' (Tiro) * '''[[Tan Boon Heong]]''' (Boro) * '''Niena Azman''' (Cawan) * '''Yeoh Pek Xian''' (Bahye) * '''[[Sazali Samad]]''' (Puteh) | Bahye<br>Cawan<br>Otai | '''Tiada Penyingkiran''' |- ! Minggu 7 | Boro | Karoot Komedia Bersama Props | Cawan<br>Otai<br>Puteh | '''Cawan''' |- ! Minggu 8 | Tobat | align=left| * Pesta Keramaian * Moral Bersama Artis Dakwah Jemputan ** '''[[Fakhrul Radhi|Fakhrul UNIC]]''' (Boro) ** '''[[Amin Idris]]''' (Otai) ** '''Iman Muda Nazrul''' (Bahye) ** '''Yusuf Azmi''' (Tiro) ** '''[[Haris Ismail|P.U Riz]]''' (Tobat) ** '''P.U Rahmat''' (Puteh) | Bahye<br>Otai<br>Puteh | '''Tiada Penyingkiran''' |- ! Minggu 9 | Bahye | align=left| * Radio * Hobi Bersama Artis Jemputan ** '''[[Joey Daud]]''' (Puteh) ** [[Kamarool Haji Yusoff|'''Kamarool Haji Yusoff''']] (Boro) ** '''[[Azmi Saat]]''' (Tiro) ** '''Filzah Awok''' (Bahye) ** '''[[Sathiya]]''' (Otai) ** '''[[Hazama]]''' (Tobat) | Boro<br>Otai<br>Tiro | '''Otai''' |- ! Minggu 10 | Tiro | align=left| * Bebas * Muzikal Komedi | colspan="2"| '''—''' |} ==Kedudukan Peserta== {| class="wikitable ! Rank ! Peserta ! Keputusan |- ! style="background:#FFDF00;"| 1st ! Tiro | Juara '''(RM500,000)''' |- ! style="background:#C0C0C0;"| 2nd ! Puteh | Naib Juara '''(RM250,000)''' |- ! style="background:#CD7F32;"| 3rd ! Boro | Tempat ke-3 '''(RM150,000)''' |- ! style="background:#FFDEAD;"| 4th ! Bahye | Tempat ke-4 '''(RM50,000)''' |- ! style="background:#FFDEAD;"| 5th ! Tobat | Tempat ke-5 '''(RM15,000)''' |- ! style="background:#FA8072;"| 6th ! Otai | Tersingkir Minggu ke-9 |- ! style="background:#FA8072;"| 7th ! Cawan | Tersingkir Minggu ke-7 |- ! style="background:#FA8072;"| 8th ! Taici | Tersingkir Minggu ke-5 |- ! style="background:#FA8072;"| 9th ! 3Otak | Tersingkir Minggu ke-4 |- ! style="background:#FA8072;"| 10th ! R&R | Tersingkir Minggu ke-3 |- ! style="background:#FA8072;"| 11th ! Ori | Tersingkir Minggu ke-2 |} == Info == * '''Anugerah Lawak Pedas Tak Ingat''' diperkenalkan pada minggu ke-2 untuk peserta yang mendapat markah tertinggi dari juri setiap minggu. *[[Yassin Yahya|Yassin]] Senario dari kumpulan Orix menarik diri disaat-saat akhir dan digantikan dengan Hamdan (Senario) membentuk kumpulan Ori bersama Achok dan Abu Mamu. * [[Shuk Sahar]] juga telah menarik diri dari kumpulan Tobat pada minggu kedua. * Tapai Kiut masih belum menyertai persembahan bersama kumpulan Taici pada minggu pertama & kedua * Vicha tidak menyertai persembahan bersama kumpulan Puteh pada minggu ke-2 & ke-3. *[[Ajak Shiro|Ajak]] menyertai kumpulan Tobat pada minggu ke-3 *Pada minggu ke-3, suasana menjadi sunyi dengan kehilangan pengarah [[Mamat Khalid]] atau nama sebenarnya Mohamad Mohd Khalid yang kembali ke Rahmatullah. *Zahid tidak menyertai persembahan bersama kumpulan Bahye pada minggu ke-5 & ke-6. ==Anugerah dan Pencalonan == {| class = wikitable ! Tahun ! Anugerah ! Kategori ! Pencalonan ! Keputusan |- ! 2022 ! [[Anugerah Seri Angkasa 2022]] | Komedi TV Terbaik | ''Maharaja Lawak Mega 2021'' | {{nom}} |- |} == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == *[https://rancangan.gempak.com/maharajalawakmega/ Laman sesawang Maharaja Lawak Mega 2021] * [https://www.facebook.com/PortalZonLawak/ Portal Facebook Zon Lawak] [[Kategori:Rancangan televisyen Malaysia]] [[Kategori:Rancangan Astro Warna]] lolpygau2x50cchbut13cy0ln7alcdj 828 1077964 6844330 5858298 2026-05-08T17:54:40Z Kemalz24 352556 6844330 Scribunto text/plain local s = "Stesen %1" local p = { ["system title"] = "[[Keretapi Tanah Melayu]]", ["system icon"] = "[[File:Keretapi Tanah Melayu Berhad Logo.svg|20px|link=Keretapi Tanah Melayu]]", ["name format"] = "font-family: Franklin Gothic; background-color: #3c5a9f; font-size: 150%; text-transform:uppercase; color: #FFFFFF; padding: 0.5em; line-height: 100%; white-space: nowrap; border: 2px solid #d9d9d9; border-top-left-radius: 0em; border-top-right-radius: 0em; border-bottom-right-radius: 0em; border-bottom-left-radius: 0em; margin: 0.25em; text-align: center", ["header background color"] = "3c5a9f", ["station format"] = { "Stesen kereta api %1", ["Jurong Port"] = "Pelabuhan Jurong", ["Pelabuhan Jurong"] = "Pelabuhan Jurong", ["Woodlands"] = "Woodlands", ["JB Sentral"] = "Stesen Johor Bahru Sentral", }, ["lines"] = { ["_default"] = { ["color"] = "000000", }, ["Ampang"] = { ["title"] = "[[Laluan kereta api Pantai Barat|Laluan Ampang]]", ["left terminus"] = "Kuala Lumpur", ["right terminus"] = {"Salak Selatan", "Ampang"}, }, ["Rantau Panjang"] = { ["title"] = "Laluan Rantau Panjang", ["left terminus"] = "Rantau Panjang", ["right terminus"] = "Pasir Mas", }, ["Shuttle Tebrau"] = { ["title"] = "Shuttle Tebrau", ["left terminus"] = "JB Sentral", ["right terminus"] = "Woodlands", }, ["Utara Selatan"] = { ["title"] = "[[Laluan kereta api Pantai Barat|Laluan Utara-Selatan]]", ["left terminus"] = "Padang Besar", ["right terminus"] = "Tanjong Pagar", }, ["Jurong"] = { ["title"] = "[[Laluan kereta api Jurong|Laluan Pengangkutan Barangan Jurong]]", ["left terminus"] = "Pelabuhan Jurong", ["right terminus"] = "Bukit Timah", }, ["Pantai Barat"] = { ["title"] = "[[Laluan kereta api Pantai Barat|Laluan Pantai Barat]]", ["left terminus"] = "Padang Besar", ["right terminus"] = "Woodlands", ["types"] = { ["Batu Caves"] = { ["title"] = "Cawangan Batu Caves", }, ["Port Klang"] = { ["title"] = "[[Laluan Pelabuhan Klang|Cawangan Pelabuhan Klang]]", }, ["Pelabuhan Klang"] = { ["title"] = "[[Laluan Pelabuhan Klang|Cawangan Pelabuhan Klang]]", }, }, }, ["Pantai Timur"] = { ["title"] = "[[Laluan kereta api Pantai Timur|Laluan Pantai Timur]]", ["left terminus"] = "Tumpat", ["right terminus"] = "Gemas", }, }, } return p 23pcv3o4a3ap89co5pzksldy2x4i9x0 0 1079848 6844517 6769441 2026-05-09T05:41:47Z CommonsDelinker 5738 Fail GBK_Complex_at_night_(cropped).jpg telah dibuang kerana ia telah dihapuskan di Commons oleh Krd 6844517 wikitext text/x-wiki {{pp-vandalism}} {{pp-semi-protected|small=yes}} {{Infobox international football competition2 | tourney_name = Piala AFF | year = 2022 | other_titles = Piala Mitsubishi Electric AFF 2022 | image = | size = 250px | caption = 0 | country = {{flagicon|ASEAN}} [[Persekutuan Bola Sepak ASEAN|Rantau ASEAN]] | dates = 20 Disember 2022 – 16 Januari 2023 | num_teams = 10 | sub-confederations = 1 | venues = 12 | cities = 11 | champion_other = {{fb|THA}} | count = 7 | second_other = {{fb|VIE}} | fifth_other = {{fb|MAS}} <br>{{fb|IDN}} | matches = 26 | goals = 90 | attendance = {{#expr: <!--Kumpulan A-->4860 + 480 + 1650 + 25332 + 5439 + 6567 + 49985 + 6169 + 8415 + 2370 +<!--Kumpulan B-->4500 + 10240 + 5370 + 29961 + 1087 + 17545 + 4100 + 5434 + 11575 + 65147 +<!--Separuh Akhir-->49595 + 62989 + 23989 + 18927 +<!--Pentas Akhir-->38539 + 19306}} | top_scorer = {{nowrap|{{fbicon|THA}} [[Teerasil Dangda]]}}<br />{{fbicon|VIE}} [[Nguyễn Tiến Linh]]<br />(Masing-masing 6 gol) | fair_play = {{fb|MAS}} | player = {{nowrap|{{fbicon|THA}} [[Theerathon Bunmathan]]}} | prevseason = [[Piala AFF 2020|2020]] | nextseason = [[Piala AFF 2024|2024]] }} '''[[Kejohanan Bola Sepak ASEAN|Piala AFF]] 2022''' merupakan edisi keempat belas [[Kejohanan Bola Sepak ASEAN]], sebuah kejohanan [[Persatuan bola sepak|bola sepak]] negara-negara yang bersekutu dengan [[Persekutuan Bola Sepak ASEAN]] (AFF), dan buat pertama kalinya di bawah nama '''Piala [[Mitsubishi Electric]] AFF 2022''' (atas sebab penajaan).<ref name="NEW TITLE SPONSOR"></ref> Kejohanan ini akan berlangsung dari 20 Disember 2022 hingga 16 Januari 2023. [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] merupakan juara bertahan. == Format == Edisi Piala AFF Mitsubishi Electric 2022 akan meneruskan format pada [[Piala AFF 2018|kejohanan 2018]], perubahan daripada format [[Piala AFF 2020|2020]] yang dimainkan di tempat berpusat akibat [[pandemik COVID-19 di Asia Tenggara]] Dalam format kejohanan 2018, sembilan pasukan kedudukan tertinggi akan layak secara automatik dengan pasukan kedudukan ke-10 dan ke-11 bermain dalam kelayakan secara timbal balik. 10 pasukan itu akan dibahagikan kepada dua kumpulan lima pasukan dan bermain secara sistem perlawanan dalam kumpulan, dengan setiap pasukan bermain empat perlawanan. Dua pasukan teratas dari setiap kumpulan akan mara ke peringkat kalah mati. Undian akan dibuat untuk menentukan di mana pasukan bermain manakala format pusingan kalah mati akan kekal tidak berubah, dengan separuh akhir dan perlawanan akhir akan dimainkan secara timbal balik, dengan format dua perlawanan.<ref>{{cite web|url=https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/about/about-the-tournament|title=ABOUT THE TOURNAMENT|publisher=www.affmitsubishielectriccup.com|date=25 Jun 2022|accessdate=25 Jun 2022|language=en}}</ref> Pemenang akan disahkan menerusi agregat, [[peraturan gol tempat lawan]] atau [[Sepakan penalti|penalti]].{{citation needed}} == Pasukan == {{main|Kelayakan Piala AFF 2022}} Sembilan pasukan iatu [[Pasukan bola sepak kebangsaan Kemboja|Kemboja]], [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia|Indonesia]], [[Pasukan bola sepak kebangsaan Laos|Laos]], [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]], [[Pasukan bola sepak kebangsaan Myanmar|Myanmar]], [[Pasukan bola sepak kebangsaan Filipina|Filipina]], [[Pasukan bola sepak kebangsaan Singapura|Singapura]], [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] dan [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] secara automatik layak ke kejohanan berikutan dari prestasi mereka dalam kejohanan.{{citation needed}} [[Pasukan bola sepak kebangsaan Brunei|Brunei]] dan [[Pasukan bola sepak kebangsaan Timor Leste|Timor Leste]] menduduki kedudukan terendah antara semua anggota AFF, mereka akan bermain kelayakan bagi menentukan satu pasukan yang akan layak ke pusingan akhir. Brunei dan Timor Leste akan bermain perlawanan secara timbal balik di tempat sendiri dan tempat lawan yang akan dimainkan pada 2022. [[Pasukan bola sepak kebangsaan Australia|Australia]], menjadi anggota sejak tahun 2013, namun tidak akan menyertai kejohanan. === Pasukan layak === {| class="wikitable sortable" style="text-align: left;" |- ! width=110|Pasukan ! width=90|Penampilan ! Prestasi Terbaik sebelumnya |- | {{fb|BRU}} ||<center>{{sort|2|2 Kali}} || Peringkat Kumpulan ([[Piala Tiger 1996|1996]]) |- | {{fb|CAM}} || <center>{{sort|9|9 Kali}} || Peringkat Kumpulan ([[Piala Tiger 1996|1996]], [[Piala Tiger 2000|2000]], [[Piala Tiger 2002|2002]], [[Piala Tiger 2004|2004]], [[Piala Suzuki AFF 2008|2008]], [[Piala AFF 2016|2016]], [[Piala AFF 2018|2018]], [[Piala AFF 2020|2020]]) |- | {{fb|IDN}} || <center>{{sort|14|14 Kali}} || Naib Juara ([[Piala Tiger 2000|2000]], ''[[Piala Tiger 2002|2002]]'', [[Piala Tiger 2004|2004]], ''[[Piala Suzuki AFF 2010|2010]]'', [[Piala AFF 2016|2016]], [[Piala AFF 2020|2020]])''' |- | {{fb|LAO}} || <center>{{sort|13|13 Kali}} || Peringkat Kumpulan ([[Piala Tiger 1996|1996]], [[Piala Tiger 1998|1998]], [[Piala Tiger 2000|2000]], [[Piala Tiger 2002|2002]], [[Piala Tiger 2004|2004]], [[Piala AFF 2007|2007]], [[Piala Suzuki AFF 2008|2008]], [[Piala Suzuki AFF 2010|2010]], [[Piala Suzuki AFF 2012|2012]], [[Piala Suzuki AFF 2014|2014]], [[Piala AFF 2018|2018]], [[Piala AFF 2020|2020]]) |- | {{fb|MAS}} || <center>{{sort|14|14 Kali}} || '''Juara ([[Piala Suzuki AFF 2010|2010]])''' |- | {{fb|MYA}} || <center>{{sort|14|14 Kali}} || Tempat Keempat ([[Piala Tiger 2004|2004]]), Separuh Akhir (''[[Piala AFF 2016|2016]]'') |- | {{fb|PHI}} || <center>{{sort|13|13 Kali}} || Separuh Akhir ([[Piala Suzuki AFF 2010|2010]], [[Piala Suzuki AFF 2012|2012]], [[Piala Suzuki AFF 2014|2014]]) |- | {{nowrap|{{fb|SIN}}}} || <center>{{sort|14|14 Kali}} || '''Juara ([[Piala Tiger 1998|1998]], [[Piala Tiger 2004|2004]], [[Piala AFF 2007|2007]], [[Piala Suzuki AFF 2012|2012]])''' |- | {{fb|THA}} || <center>{{sort|14|14 Kali}} || '''Juara ([[Piala Tiger 1996|1996]], [[Piala Tiger 2000|2000]], [[Piala Tiger 2002|2002]], [[Piala Suzuki AFF 2014|2014]], [[Piala AFF 2016|2016]], [[Piala AFF 2020|2020]])''' |- | {{fb|VIE}} || <center>{{sort|14|14 Kali}} || '''Juara ([[Piala Suzuki AFF 2008|2008]], [[Piala AFF 2018|2018]])''' |} :<div id=>{{small|'''Huruf tebal''' menunjukkan juara untuk tahun itu. ''Huruf condong'' menunjukkan tuan rumah atau tuan rumah bersama untuk tahun itu.}}</div> ;Nota {{NoteFoot}} {{notelist}} === Cabutan === Cabutan untuk kejohanan dijadualkan diadakan pada jam 15:00 ([[UTC+7]]), 30 Ogos 2022 di Bangkok, [[Thailand]].<ref>{{cite news |title=DATE OF OFFICIAL DRAW SET FOR THE AFF MITSUBISHI ELECTRIC CUP 2022 |url=https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/news/1809-date-of-official-draw-set-for-the-aff-mitsubishi-electric-cup-2022 |work=www.affsuzukicup.com |date=10 Ogos 2022 |language=en}}</ref> Penempatan balang adalah berdasarkan prestasi setiap pasukan dalam dua edisi sebelumnya. Pada masa cabutan, identiti pasukan yang memenangi kelayakan belum disahkan dan diletakkan secara automatik ke dalam Balang 5. {| |- valign=top | {| class="wikitable" |- |+Balang 1 |- ! width=240| Pasukan |- |{{nowrap|{{fb|THA}} ''(juara bertahan)''}} |- |{{fb|VIE}} |} | {| class="wikitable" |- |+Balang 2 |- ! width="240" | Pasukan |- |{{fb|MAS}} |- |{{fb|PHI}} |} | {| class="wikitable" |- |+Balang 3 |- ! width="240" | Pasukan |- |{{fb|IDN}} |- |{{fb|SIN}} |} | {| class="wikitable" |- |+Balang 4 |- ! width="240" | Pasukan |- |{{fb|MYA}} |- |{{fb|CAM}} |} | {| class="wikitable" |- |+Balang 5 |- ! width=240| Pasukan |- |{{fb|LAO}} |- |{{fb|BRU}} {{nowrap|([[Kelayakan Piala AFF 2022|Pemenang Kelayakan]])}} |} |} ==Jadual== Jadual perlawanan adalah seperti berikut. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !width=160|Fasa !width=160|Pusingan !width=180|Tarikh Cabutan !width=200|Perlawanan Pertama !width=200|Perlawanan Kedua |- |rowspan=5|Peringkat Kumpulan |Hari Perlawanan 1 |rowspan=9|30 Ogos 2022 15:00 ([[UTC+7]]) |colspan=2|20–21 Disember 2022 |- |Hari Perlawanan 2 |colspan=2|23–24 Disember 2022 |- |Hari Perlawanan 3 |colspan=2|26–27 Disember 2022 |- |Hari Perlawanan 4 |colspan=2|29–30 Disember 2022 |- |Hari Perlawanan 5 |colspan=2|2–3 Januari 2023 |- |rowspan=2|Peringkat kalah mati |Separuh Akhir |6–7 Januari 2023 |9–10 Januari 2023 |- |Pentas Akhir |13 Januari 2023 |16 Januari 2023 |} ==Pegawai Perlawanan== Pasukan pegawai yang akan dilantik untuk setiap perlawanan. Pegawai akan terdiri daripada pengadil, penolong pengadil dan pegawai keempat. Berikut ialah pegawai terpilih untuk perlawanan ini.{{citation needed|date=Disember 2022}} {| class="wikitable" style="display:inline-table;" |- ! Persekutuan ! Negara ! Pengadil |- | rowspan=10|[[Persekutuan Bola Sepak ASEAN|AFF]] | {{fba|BRU}} | Mohammad Faisal Ali<br />Abdul Hakim Haidi |- | {{fba|CAM}} | Chy Samdy |- | {{fba|PHI}} | Clifford Daypuyat |- | {{fba|IDN}} | Nurhadi Sulchan<br />Thoriq Alkatiri<br />Bangbang Syamsudar<br />Kilar Ladsavong |- | {{fba|LAO}} | Xaypasert Phongsanit<br />Souei Vongkham |- | {{fba|MAS}} | [[Mohd Amirul Izwan Yaacob|Amirul Izwan Yaacob]]<br />[[Nazmi Nasaruddin]]<br />Arif Shamil Rasid<br />Tuan Mohd Yassin<br />Muhammad Usaid Jamal |- | {{fba|MYA}} | Kaw Zawl Lwin |- | {{fba|SIN}} | Muhammad Taqi<br />Ahmad A'Qashah<br />Ronnie Koh Kiat |- | {{fba|THA}} | Sivakorn Pu-udom<br />Pattarapong Kijsathit<br />Pansa Chaisanit<br />Mongkolchai Pechsri<br />Supawan Hinthong<br />Songkran Bunmeekiart<br />Tanate Chuchuen<br />Warintorn Sassadee<br />Torpong Somsingha<br />Nophuan Apichit |- | {{fba|VIE}} | Nguyễn Trung Hậu<br />Ngô Duy Lân |- | rowspan=1|[[Persekutuan Bola Sepak Asia Tengah|CAFA]] | {{fba|UZB}} | Aziz Asimov<br />Timur Gaynullin |- |} {| class="wikitable" style="display:inline-table;" |- ! Persekutuan ! Negara ! Pengadil |- | rowspan=4|[[Persekutuan Bola Sepak Asia Timur|EAFF]] | {{fba|HKG}} | Tam Ping Wun<br />So Kai Man |- | {{fba|JPN}} | Jumpei Iida<br />[[Ryuji Sato]]<br />Hiroki Kasahara<br />Yosuke Takabe<br />Jun Mihara<br />Yudai Yamamoto<br />Kota Watanabe<br />Isao Nishihashi<br />Takumi Takagi<br />Yusuke Hamamoto<br />Yusuke Araki |- | {{fba|KOR}} | Kim Jong-hyeok <br />Kim Dae-yong<br />Yoon Jae-Yeol<br />Kim Hee-gon<br />Kang Dong-Ho<br />Choi Hyun-jai<br />Kwak Seung Soon<br />Park Sang-Jun<br />Jang Jong-Pil<br /> Song Bong-geun<br />Ko Hyung-jin<br />Bang Ki-yeol<br />Park Gyun-Yong |- | {{fba|TPE}} | Chen Hsin-Chuan<br />Chen Hsiao-En |- | rowspan=6|[[Persekutuan Bola Sepak Asia Barat|WAFF]] | {{fba|KSA}} | Majed Al Shamrani<br />Fahad Al-Amri<br />Mohammed Al Hoish<br />Alshammari Zaid<br />Faisal Al Qahtani<br />Khalaf Al Shammari<br />Omar Al Jamel |- | {{fba|BHR}} | Juma Al Burshaid |- | {{fba|JOR}} | Ahmed Faisal Al-Ali<br />Ahmad Mansour Muhsen<br />Hamza Adel Abuobead<br />Adham Makhadmeh<br />Mustafa Al Kalaf<br />Ahmed Al Roalle |- | {{fba|OMA}} | Omar Al-Yaqoubi<br />Hamed Talib Al Ghafri |- | {{fba|UAE}} | Omar Mohamed Al Ali<br />Jasem Abdulla Al Ali |- | {{fba|QAT}} | Yousef Aref Al Shamari<br />Faisal Al Shammari |- |} == Skuad == {{main|Skuad Piala AFF 2022}} Skuad akhir 23 pemain (tiga daripada mereka mestilah [[Penjaga gol (bola sepak)|penjaga gol]]) mesti didaftarkan sehari sebelum perlawanan pertama kejohanan.{{citation needed|date=September 2022}} == Venue == Terdapat satu venue perlawanan untuk setiap negara yang mengambil bahagian dalam kejohanan itu, dengan setiap negara mendapat dua perlawanan kumpulan yang dimainkan di stadium rumah mereka. Brunei mengadakan perlawanan tempat sendiri mereka di [[Stadium KLFA|Stadium Kuala Lumpur]] di Malaysia, kerana stadium mereka tidak memenuhi piawaian.<ref>{{Cite web |date=2022-11-18 |title=Brunei to play home matches at KLFA Stadium in AFF meet |url=https://borneobulletin.com.bn/brunei-to-play-home-matches-at-klfa-stadium-in-aff-meet/ |access-date= |website=Borneo Bulletin Online |language=en}}</ref> {{Clear}} {| class="wikitable" style="text-align:center; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- ! colspan="2" |{{flagicon|MAS}} [[Kuala Lumpur]] ! {{flagicon|SIN}} [[Singapura]] ! {{flagicon|IDN}} [[Jakarta]] |- |[[Stadium Nasional Bukit Jalil]] |[[Stadium KLFA|Stadium Kuala Lumpur]]{{refn|group=nota|name=Brunei home matches}} |[[Stadium Jalan Besar]]<ref name="jb-stad" group=nota>Venue dua perlawanan tempat sendiri Singapura dipindahkan ke [[Stadium Jalan Besar]], kerana [[Stadium Nasional Singapura|Stadium Nasional]] telah ditempah untuk konsert "Carnival World Tour 2022" oleh penyanyi Taiwan [[Jay Chou]] pada 17 dan 18 Disember.</ref><ref name="JC SG concert">{{cite news|url=https://www.nme.com/en_asia/news/music/jay-chou-announces-two-concerts-in-singapore-this-december-3203758|title=Jay Chou Announces Two Concerts in Singapore This December|last=Singh|first=Surej|work=MNE|date=13 April 2022|access-date=27 October 2022}}</ref><ref name="SG AFF Stadium">{{cite news|url=https://www.straitstimes.com/sport/football/football-lions-to-play-aff-c-ship-home-group-games-at-jalan-besar|title=Football: Lions to play AFF C’ship home group games at Jalan Besar|last=Lee|first=David|work=The Straits Times|date=22 November 2022|access-date=6 January 2023}}</ref> |[[Stadium Gelora Bung Karno]]<ref>{{Cite web |date=2022-11-29 |title=Stadion Gelora Bung Karno Siap Gelar Piala AFF 2022 untuk Timnas Indonesia |url=https://www.bolasport.com/read/313591848/stadion-sugbk-siap-gelar-piala-aff-2022-untuk-timnas-indonesia |access-date= |website=Bolasport.com |language=id}}</ref><ref>{{Cite web |date=2022-11-30 |title=FIFA Izinkan GBK untuk Piala AFF 2022, Larang Konser |url=https://www.cnnindonesia.com/olahraga/20221130133459-142-880841/fifa-izinkan-gbk-untuk-piala-aff-2022-larang-konser |access-date= |website=CNNIndonesia.com |language=id}}</ref> |- |Kapasiti: '''87,411''' |Kapasiti: '''18,000''' |Kapasiti: '''6,000''' |Kapasiti: '''77,193''' |- | |[[File:Aerial_View_of_Kuala_Lumpur_Stadium.png|210px]] |[[File:Jalan Besar Stadium.jpg|210px]] | |- !{{flagicon|MYA}} [[Yangon]] ! colspan="2" rowspan=4" |Lokasi stadium Kejohanan AFF 2022{{Location map+ |Southeast Asia |overlay_image=|width=500 |float=center |caption= |places= {{Location map~ |Southeast Asia |lat=3.13 |long=101.68 |position=top |label=[[Kuala Lumpur]]}} {{Location map~ |Southeast Asia |lat=11.68 |long=104.8 |position=right |label=[[Phnom Penh]]}} {{Location map~ |Southeast Asia |lat=1.30 |long=103.874842600 |position=bottom |label=[[Singapura]]}} {{Location map~ |Southeast Asia |lat=14.06 |long=100.59 |position=top |label=[[Pathum Thani]]}} {{Location map~ |Southeast Asia |lat=21.20 |long=105.76 |position=top |label=[[Hanoi]]}} {{Location map~ |Southeast Asia |lat=16.90 |long=96.02 |position=top |label=[[Yangon]]}} {{Location map~ |Southeast Asia |lat=17.98 |long=102.63 |position=top |label=[[Vientiane]]}} {{Location map~ |Southeast Asia |lat=14.56 |long=120.99 |position=left |label=[[Manila]]}} {{Location map~ |Southeast Asia |lat=-6.2734 |long=106.9831 |position=top |label=[[Jakarta]]}} }} !{{flagicon|VIE}} [[Hanoi]] |- |[[Stadium Thuwunna]] |[[Stadium Nasional Mỹ Đình]] |- |Kapasiti: '''32,000''' |Kapasiti: '''40,192''' |- |[[File:Home of Asian Lions.jpg|210px]] |[[File:My dinh stadium.jpg|210px]] |- !{{flagicon|PHI}} [[Manila]] !{{flagicon|CAM}} [[Phnom Penh]] !{{flagicon|LAO}} [[Vientiane]] !{{flagicon|THA}} [[Pathum Thani]] |- |[[Stadium Rizal Memorial]] |[[Stadium Nasional Morodok Techo]] |[[Stadium Nasional Laos Baru|Stadium Nasional Baru Laos]] |[[Stadium Thammasat]] |- |Kapasiti: '''12,000''' |Kapasiti: '''60,000''' |Kapasiti: '''25,000''' |Kapasiti: '''25,000''' |- |[[File:Rizal Memorial Football Stadium - field, bleachers area (Malate, Manila; 11-27-2019).jpg|210px]] | | |[[File:Thammasat Stadium.jpg|210px]] |- |} {{Clear}} {{refbegin}} :1. {{Nota|1}}Stadium untuk perlawanan terpilih. {{refend}} == Peringkat Kumpulan == Dua pasukan teratas setiap kumpulan mara ke separuh akhir. {{anchor|Pemecah Seri}} ;Pemecah Seri Kumpulan-kumpulan tersebut ditentukan melalui pungutan mata (3 mata untuk menang, 1 mata untuk seri, 0 mata untuk kekalahan). Jika terikat pada mata, pemecah seri digunakan dalam perintah yang berikut:<ref name="Format AFF 2022">{{Cite web |date=2022-12-03 |title=Format, Aturan, dan Jadwal Piala AFF 2022 |url=https://www.bola.net/tim_nasional/format-aturan-dan-jadwal-piala-aff-2022-659116.html |access-date= |website=Bola.net |language=id}}</ref> #Jumlah pungutan mata yang lebih besar diperolehinya dalam perlawanan kumpulan antara pasukan berkenaan; #Keputusan [[#perbezaan gol|perbezaan gol]] dalam perlawanan kumpulan antara pasukan berkenaan; #Jaringan gol terbanyak yang dijaringkan dalam perlawanan kumpulan antara pasukan berkenaan; #Jika, selepas menggunakan kriteria 1-3, pasukan masih mempunyai kedudukan yang sama, kriteria 1-3 digunakan semata-mata untuk perlawanan antara pasukan berkenaan untuk menentukan kedudukan akhir mereka. Jika prosedur ini tidak membawa kepada keputusan, kriteria 5-7 terpakai; #Hasil perlawanan langsung antara pasukan yang berkenaan; #[[Sepakan penalti|Penalti]] jika hanya dua pasukan yang terlibat dan kedua-duanya akan terus dimainkan di padang permainan; # Cabutan undi oleh Jawatankuasa Penganjur. === Kumpulan A === {{main|Piala AFF 2022 Kumpulan A}} {{Jadual kumpulan Piala AFF 2022|Kumpulan A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan A|a1}} {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan A|a2}} ---- {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan A|a3}} {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan A|a4}} ---- {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan A|a5}} {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan A|a6}} ---- {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan A|a7}} {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan A|a8}} ---- {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan A|a9}} {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan A|a10}} === Kumpulan B === {{main|Piala AFF 2022 Kumpulan B}} {{Jadual kumpulan Piala AFF 2022|Kumpulan B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}} {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan B|b1}} {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan B|b2}} ---- {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan B|b3}} {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan B|b4}} ---- {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan B|b5}} {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan B|b6}} ---- {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan B|b8}} {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan B|b7}} ---- {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan B|b9}} {{#lst:Piala AFF 2022 Kumpulan B|b10}} ==Peringkat kalah mati== {{main|Peringkat kalah mati Piala AFF 2022}} ===Gambaran=== {{#lst:Peringkat kalah mati Piala AFF 2022|Gambaran}} === Separuh Akhir === <center> {{#lst:Peringkat kalah mati Piala AFF 2022|Separuh Akhir}} </center> ====Separuh Akhir Pertama==== {{#lst:Peringkat kalah mati Piala AFF 2022|c1}} ---- {{#lst:Peringkat kalah mati Piala AFF 2022|c2}} ====Separuh Akhir Kedua==== {{#lst:Peringkat kalah mati Piala AFF 2022|c3}} ---- {{#lst:Peringkat kalah mati Piala AFF 2022|c4}} == Pentas Akhir == {{main|Pentas Akhir Piala AFF 2022}} <center> {{#lst:Pentas Akhir Piala AFF 2022|Pentas Akhir}} </center> ===Pentas Akhir Pertama=== {{#lst:Pentas Akhir Piala AFF 2022|d1}} ===Pentas Akhir Kedua=== {{#lst:Pentas Akhir Piala AFF 2022|d2}} == Pemenang == {{winners|fb|Juara Piala AFF 2022|THA|Ketujuh}} === Anugerah === {| class="wikitable" |- !Pemain Terbaik !Penjaring Terbanyak !Pemain Muda Terbaik !Permainan Bersih |- | {{nowrap|{{fbicon|THA}} [[Theerathon Bunmathan]]}} | {{nowrap|{{fbicon|THA}} [[Teerasil Dangda]]}}<br />{{fbicon|VIE}} [[Nguyễn Tiến Linh]]<br />(6 gol) | {{nowrap|{{fbicon|IDN}} [[Marselino Ferdinan]]}} | {{fb|MAS}} |} ==Statistik== === Penjaring gol === {{Goalscorers |goals=90 |matches=26 |ongoing=yes |6 goals= *{{fbicon|THA}} [[Teerasil Dangda]] *{{fbicon|VIE}} [[Nguyễn Tiến Linh]] |4 goals= *{{fbicon|MAS}} [[Faisal Halim]] |3 goals= *{{fbicon|PHI}} [[Kenshiro Daniels]] *{{fbicon|PHI}} [[Sebastian Rasmussen]] *{{fbicon|MAS}} [[Stuart Wilkin]] *{{fbicon|MYA}} [[Maung Maung Lwin]] |2 goals= *{{fbicon|CAM}} [[Lim Pisoth]] *{{fbicon|CAM}} [[Reung Bunheing]] *{{fbicon|IDN}} [[Dendy Sulistyawan]] *{{fbicon|IDN}} [[Egy Maulana Vikri|Egy Maulana]] *{{fbicon|IDN}} [[Marc Klok]] *{{fbicon|MAS}} [[Ezequiel Agüero]] *{{fbicon|SIN}} [[Shawal Anuar]] *{{fbicon|THA}} [[Adisak Kraisorn]] *{{fbicon|THA}} [[Bordin Phala]] *{{fbicon|THA}} [[Peeradon Chamratsamee]] *{{fbicon|THA}} [[Sarach Yooyen]] *{{fbicon|VIE}} [[Vũ Văn Thanh]] |1 goal= *{{fbicon|BRU}} [[Nur Ikhwan Othman|Nurikhwan Othman]] *{{fbicon|BRU}} [[Razimie Ramlli]] *{{fbicon|CAM}} [[Choun Chanchav]] *{{fbicon|CAM}} [[Nick Taylor (pemain bola sepak)|Nick Taylor]] *{{fbicon|CAM}} [[Keo Sokpheng]] *{{fbicon|CAM}} [[Orn Chanpolin]] *{{fbicon|CAM}} [[Sareth Krya]] *{{fbicon|CAM}} [[Sieng Chanthea]] *{{fbicon|IDN}} [[Ilija Spasojević]] *{{fbicon|IDN}} [[Marselino Ferdinan]] *{{fbicon|IDN}} [[Ramadhan Sananta]] *{{fbicon|IDN}} [[Syahrian Abimanyu]] *{{fbicon|IDN}} [[Witan Sulaeman]] *{{fbicon|IDN}} [[Yakob Sayuri]] *{{fbicon|LAO}} [[Soukaphone Vongchiengkham]] *{{fbicon|LAO}} [[Ekkamai Ratxachak]] *{{fbicon|MAS}} [[Darren Lok]] *{{fbicon|MAS}} [[Haqimi Azim Rosli|Haqimi Azim]] *{{fbicon|MYA}} [[Kyaw Min Oo]] *{{fbicon|PHI}} [[Jesus Melliza]] *{{fbicon|PHI}} [[Sandro Reyes]] *{{fbicon|SIN}} [[Faris Ramli]] *{{fbicon|SIN}} [[Ilhan Fandi]] *{{fbicon|SIN}} [[Irfan Fandi]] *{{fbicon|SIN}} [[Shah Shahiran]] *{{fbicon|THA}} [[Poramet Arjvirai]] *{{fbicon|THA}} [[Sumanya Purisai]] *{{fbicon|THA}} [[Suphanan Bureerat]] *{{fbicon|THA}} [[Theerathon Bunmathan]] *{{fbicon|VIE}} [[Châu Ngọc Quang]] *{{fbicon|VIE}} [[Đoàn Văn Hậu]] *{{fbicon|VIE}} [[Đỗ Hùng Dũng]] *{{fbicon|VIE}} [[Hồ Tấn Tài]] *{{fbicon|VIE}} [[Nguyễn Văn Toàn (pemain bola sepak)|Nguyễn Văn Toàn]] *{{fbicon|VIE}} [[Quế Ngọc Hải]] *{{fbicon|VIE}} [[Nguyễn Hoàng Đức]] |1 own goal= *{{fbicon|BRU}} [[Yura Indera Putera Yunos|Yura Yunos]] (untuk Thailand) *{{fbicon|MYA}} [[Kyaw Zin Lwin]] (untuk Vietnam) }} ===Disiplin=== Dalam kejohanan akhir, seorang pemain digantung perlawanan berikutnya dalam pertandingan itu kerana sama ada mendapat kad merah atau mengumpul dua kad kuning dalam dua perlawanan berbeza. {| class="wikitable" |- !Pemain !Kesalahan !Penggantungan |- | {{flagicon|CAM}} [[Boris Kok]] | {{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Filipina|Filipina]] (hari perlawanan 1; 20 Disember)<br>{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia|Indonesia]] (hari perlawanan 2; 23 Disember) |{{nowrap|[[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Brunei|Brunei]] (hari perlawanan 3; 26 Disember)}} |- |{{flagicon|IDN}} [[Jordi Amat]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Kemboja|Kemboja]] (hari perlawanan 2; 23 Disember)<br>{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (hari perlawanan 4; 29 Disember) |{{nowrap|[[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Filipina|Filipina]] (hari perlawanan 5; 2 Januari 2023)}} |- |{{nowrap|{{flagicon|LAO}} [[Billy Ketkeophomphone]]}} |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (hari perlawanan 1; 21 Disember)<br>{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Myanmar|Myanmar]] (hari perlawanan 4; 30 Disember) |Pasukan tersingkir dari kejohanan |- |{{nowrap|{{flagicon|LAO}} [[Anantaza Siphongphan]]}} |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (hari perlawanan 2; 24 Disember)<br>{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Myanmar|Myanmar]] (hari perlawanan 4; 30 Disember) |Pasukan tersingkir dari kejohanan |- |{{nowrap|{{flagicon|MYA}} [[Maung Maung Lwin]]}} |{{nowrap|{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Singapura|Singapura]] (hari perlawanan 2; 24 Disember)}}<br>{{nowrap|{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Laos|Laos]] (hari perlawanan 4; 30 Disember)}} |{{nowrap|[[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (hari perlawanan 5; 30 Januari 2023)}} |- |{{flagicon|BRU}} [[Alinur Rashimy Jufri|Alinur Jufri]] |{{nowrap|{{sent off|2||}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia|Indonesia]] (hari perlawanan 3; 26 Disember)}} |{{nowrap|[[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Kemboja|Kemboja]] (hari perlawanan 4; 29 Disember)}} |- |{{nowrap|{{flagicon|VIE}} [[Nguyễn Văn Toàn (pemain bola sepak)|Nguyễn Văn Toàn]]}} |{{nowrap|{{sent off|2||}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (hari perlawanan 3; 27 Disember)}} |{{nowrap|[[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Singapura|Singapura]] (hari perlawanan 4; 30 Disember)}} |- |{{flagicon|MAS}} [[Azam Azmi]] |{{sent off|0}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (hari perlawanan 3; 27 Disember) |{{nowrap|[[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Singapura|Singapura]] (hari perlawanan 5; 3 Januari 2023)}}<br>{{nowrap|[[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Malaysia lwn Thailand|Separuh Akhir Pertama]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Separuh Akhir 1; 7 Januari 2023)}} |- |{{flagicon|MYA}} [[Nanda Kyaw]] |{{sent off|0}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Singapura|Singapura]] (hari perlawanan 2; 24 Disember) |{{nowrap|[[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Laos|Laos]] (hari perlawanan 4; 30 Disember)}} |- |{{flagicon|THA}} [[Sanrawat Dechmitr]] |{{nowrap|{{sent off|0}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia|Indonesia]] (hari perlawanan 4; 29 Disember)}} |{{nowrap|[[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Kemboja|Kemboja]] (hari perlawanan 5; 2 Januari 2023)}} |- |{{flagicon|THA}} [[Suphanan Bureerat]] |{{nowrap|{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Malaysia lwn Thailand|Separuh Akhir Pertama]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (Separuh Akhir 1; 7 Januari 2023)}}<br>{{nowrap|{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Vietnam|Pentas Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (Pentas Akhir 2; 16 Januari 2023)}} |Kejohanan tamat |- |{{flagicon|VIE}} [[Vũ Văn Thanh]] |{{nowrap|{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Indonesia lwn Vietnam|Separuh Akhir Pertama]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia|Indonesia]] (Separuh Akhir 1; 6 Januari 2023)}}<br>{{nowrap|{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Vietnam|Pentas Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Pentas Akhir 2; 16 Januari 2023)}} |Kejohanan tamat |- |{{flagicon|THA}} [[Peeradon Chamratsamee]] |{{sent off|2||}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Vietnam|Pentas Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (Pentas Akhir 2; 16 Januari 2023) |Kejohanan tamat <!-- ---- Peringkat kalah mati ---- |- |{{flagicon|THA}} [[Bordin Phala]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Vietnam|Pentas Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (Pentas Akhir 2; 16 Januari 2023) | |- |{{flagicon|THA}} [[Sasalak Haiprakhon]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Vietnam lwn Thailand|Pentas Akhir Pertama]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (Pentas Akhir 1; 13 Januari 2023) | |- |{{flagicon|THA}} [[Theerathon Bunmathan]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Vietnam lwn Thailand|Pentas Akhir Pertama]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (Pentas Akhir 1; 13 Januari 2023) | |- |{{flagicon|VIE}} [[Quế Ngọc Hải]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Vietnam|Pentas Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Pentas Akhir 2; 16 Januari 2023) | |- |{{flagicon|VIE}} [[Nguyễn Thanh Bình (pemain bola sepak kelahiran 2000)|Nguyễn Thanh Bình]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Vietnam|Pentas Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Pentas Akhir 2; 16 Januari 2023) | |- |{{flagicon|VIE}} [[Nguyễn Tiến Linh]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Vietnam|Pentas Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Pentas Akhir 2; 16 Januari 2023) | |- |{{flagicon|VIE}} [[Phan Văn Đức]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Vietnam|Pentas Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Pentas Akhir 2; 16 Januari 2023) | |- |{{flagicon|VIE}} [[Nguyễn Hoàng Đức]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Vietnam lwn Thailand|Pentas Akhir Pertama]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Pentas Akhir 1; 13 Januari 2023) | |- |{{flagicon|VIE}} [[Quế Ngọc Hải]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Vietnam lwn Thailand|Pentas Akhir Pertama]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Pentas Akhir 1; 13 Januari 2023) | |- |{{flagicon|MAS}} [[Fazly Mazlan]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Malaysia lwn Thailand|Separuh Akhir Pertama]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Separuh Akhir 1; 7 Januari 2023) | |- |{{flagicon|MAS}} [[Dominic Tan]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Malaysia|Separuh Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Separuh Akhir 2; 10 Januari 2023) | |- |{{flagicon|MAS}} [[Ezequiel Agüero]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Malaysia|Separuh Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Separuh Akhir 2; 10 Januari 2023) | |- |{{flagicon|MAS}} [[Faisal Halim]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Malaysia|Separuh Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Separuh Akhir 2; 10 Januari 2023) | |- |{{flagicon|MAS}} [[Safawi Rasid]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Malaysia|Separuh Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (Separuh Akhir 2; 10 Januari 2023) | |- |{{flagicon|IDN}} [[Asnawi Mangkualam]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Vietnam lwn Indonesia|Separuh Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (Separuh Akhir 2; 9 Januari 2023) | |- |{{flagicon|IDN}} [[Ricky Kambuaya]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Vietnam lwn Indonesia|Separuh Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (Separuh Akhir 2; 9 Januari 2023) | |- |{{flagicon|THA}} [[Pansa Hemviboon]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Malaysia lwn Thailand|Separuh Akhir Pertama]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (Separuh Akhir 1; 7 Januari 2023) | |- |{{flagicon|THA}} [[Ekanit Panya]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Malaysia|Separuh Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (Separuh Akhir 2; 10 Januari 2023) | |- |{{flagicon|THA}} [[Kampol Pathomakkakul]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Malaysia|Separuh Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (Separuh Akhir 2; 10 Januari 2023) | |- |{{flagicon|THA}} [[Sarach Yooyen]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Malaysia|Separuh Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (Separuh Akhir 2; 10 Januari 2023) | |- |{{flagicon|VIE}} [[Đỗ Hùng Dũng]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Indonesia lwn Vietnam|Separuh Akhir Pertama]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia|Indonesia]] (Separuh Akhir 1; 6 Januari 2023) | |- |{{flagicon|VIE}} [[Đoàn Văn Hậu]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Vietnam lwn Indonesia|Separuh Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia|Indonesia]] (Separuh Akhir 2; 9 Januari 2023) | |- |{{flagicon|VIE}} [[Bùi Tiến Dũng (pemain bola sepak kelahiran 1995)|Bùi Tiến Dũng]] |{{yel}} dalam [[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Vietnam lwn Indonesia|Separuh Akhir Kedua]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia|Indonesia]] (Separuh Akhir 2; 9 Januari 2023) | ---- Peringkat Kumpulan ---- |- |{{flagicon|BRU}} [[Haziq Kasyful Azim Hasimulabdillah|Haziq Kasyful]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Filipina|Filipina]] (hari perlawanan 2; 23 Disember) | |- |{{flagicon|BRU}} [[Nazirrudin Ismail]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Filipina|Filipina]] (hari perlawanan 2; 23 Disember) | |- |{{flagicon|BRU}} [[Hendra Azam Idris|Hendra Idris]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Filipina|Filipina]] (hari perlawanan 2; 23 Disember) | |- |{{flagicon|BRU}} [[Haimie Abdullah Nyaring|Haimie Abdullah]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Kemboja|Kemboja]] (hari perlawanan 4; 29 Disember) | |- |{{flagicon|BRU}} [[Yura Indera Putera Yunos|Yura Yunos]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Kemboja|Kemboja]] (hari perlawanan 4; 29 Disember) | |- |{{flagicon|BRU}} [[Abdul Mu'iz Sisa|Abdul Mu'iz]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Kemboja|Kemboja]] (hari perlawanan 4; 29 Disember) | |- |{{flagicon|BRU}} [[Hakeme Yazid Said|Hakeme Said]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Kemboja|Kemboja]] (hari perlawanan 4; 29 Disember) | |- |{{flagicon|PHI}} [[Stephan Schröck]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Kemboja|Kemboja]] (hari perlawanan 1; 20 Disember) | |- |{{flagicon|PHI}} [[Christian Rontini]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (hari perlawanan 3; 26 Disember) | |- |{{flagicon|PHI}} [[Sandro Reyes]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia|Indonesia]] (hari perlawanan 5; 2 Januari 2013) | |- |{{flagicon|CAM}} [[Tes Sambath]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Brunei|Brunei]] (hari perlawanan 4; 29 Disember) | |- |{{flagicon|CAM}} [[Orn Chanpolin]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Brunei|Brunei]] (hari perlawanan 4; 29 Disember) | |- |{{flagicon|CAM}} [[Sos Suhana]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (hari perlawanan 5; 2 Januari 2013) | |- |{{flagicon|CAM}} [[Nick Taylor (pemain bola sepak)|Nick Taylor]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]] (hari perlawanan 5; 2 Januari 2013) | |- |{{flagicon|IDN}} [[Asnawi Mangkualam]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Brunei|Brunei]] (hari perlawanan 3; 26 Disember) | |- |{{flagicon|IDN}} [[Rizky Ridho]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Brunei|Brunei]] (hari perlawanan 3; 26 Disember) | |- |{{flagicon|MYA}} [[Aung Kaung Mann]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (hari perlawanan 1; 21 Disember) | |- |{{flagicon|MYA}} [[Kyaw Zin Phyo]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (hari perlawanan 1; 21 Disember) | |- |{{flagicon|MYA}} [[Thiha Htet Aung]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (hari perlawanan 1; 21 Disember) | |- |{{flagicon|MYA}} [[Kyaw Min Oo]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (hari perlawanan 1; 21 Disember) | |- |{{flagicon|MYA}} [[Yan Naing Oo]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (hari perlawanan 1; 21 Disember) | |- |{{flagicon|MYA}} [[Win Naing Tun]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (hari perlawanan 1; 21 Disember) | |- |{{flagicon|MYA}} [[Aung Naing Win]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Laos|Laos]] (hari perlawanan 4; 30 Disember) | |- |{{flagicon|MAS}} [[Safawi Rasid]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Myanmar|Myanmar]] (hari perlawanan 1; 21 Disember) | |- |{{flagicon|MAS}} [[Ezequiel Agüero]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Myanmar|Myanmar]] (hari perlawanan 1; 21 Disember) | |- |{{flagicon|MAS}} [[Faisal Halim]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Laos|Laos]] (hari perlawanan 2; 24 Disember) | |- |{{flagicon|MAS}} [[Lee Tuck]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Laos|Laos]] (hari perlawanan 2; 24 Disember) | |- |{{flagicon|MAS}} [[Dominic Tan]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (hari perlawanan 3; 27 Disember) | |- |{{flagicon|MAS}} [[Mukhairi Ajmal]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (hari perlawanan 3; 27 Disember) | |- |{{nowrap|{{flagicon|LAO}} [[Anousone Xaypanya]]}} |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Singapura|Singapura]] (hari perlawanan 3; 27 Disember) | |- |{{nowrap|{{flagicon|LAO}} [[Soukphachan Lueanthala]]}} |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Singapura|Singapura]] (hari perlawanan 3; 27 Disember) | |- |{{flagicon|LAO}} [[Phathana Phommathep]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Myanmar|Myanmar]] (hari perlawanan 4; 30 Disember) | |- |{{flagicon|SIN}} [[Hariss Harun]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Myanmar|Myanmar]] (hari perlawanan 2; 24 Disember) | |- |{{flagicon|SIN}} [[Hafiz Nor]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Laos|Laos]] (hari perlawanan 3; 27 Disember) | |- |{{flagicon|SIN}} [[Shahdan Sulaiman]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Laos|Laos]] (hari perlawanan 3; 27 Disember) | |- |{{flagicon|SIN}} [[Ilhan Fandi]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Laos|Laos]] (hari perlawanan 3; 27 Disember) | |- |{{flagicon|SIN}} [[Anumanthan Kumar]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (hari perlawanan 4; 30 Disember) | |- |{{flagicon|SIN}} [[Zulfahmi Arifin]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] (hari perlawanan 4; 30 Disember) | |- |{{flagicon|SIN}} [[Irfan Fandi]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (hari perlawanan 5; 3 Januari 2013) | |- |{{flagicon|THA}} [[Sasalak Haiprakhon]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia|Indonesia]] (hari perlawanan 4; 29 Disember) | |- |{{flagicon|THA}} [[Theerathon Bunmathan]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia|Indonesia]] (hari perlawanan 4; 29 Disember) | |- |{{flagicon|THA}} [[Bordin Phala]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Kemboja|Kemboja]] (hari perlawanan 5; 2 Januari 2013) | |- |{{flagicon|VIE}} [[Nguyễn Hoàng Đức]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] (hari perlawanan 3; 27 Disember) | |- |{{flagicon|VIE}} [[Vũ Văn Thanh]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan Singapura|Singapura]] (hari perlawanan 4; 30 Disember) | --> <!-- |- |{{flagicon|}} [[]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|Kumpulan A]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan |]] | |- |{{flagicon|}} [[]] |{{yel}} dalam [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|Kumpulan B]] v [[Pasukan bola sepak kebangsaan |]] | --> |} == Kedudukan akhir == {{small|Kedudukan berdasarkan keputusan keseluruhan perlawanan, jika kemenangan pada [[Sepakan penalti|penalti]], keputusan hanya dicatatkan sebagai seri.}} {{#invoke:Sports table|main|style=WDL |update=complete |source= AFF |team1=THA |team2=VIE |team3=MAS |team4=IDN |team5=SGP |team6=CAM |team7=PHI |team8=MYA |team9=LAO |team10=BRU |result1=1st |result2=2nd |result3=SA |result4=SA |result5=GS |result6=GS |result7=GS |result8=GS |result9=GS |result10=GS |split2=yes |split4=yes <!--Pentas Akhir Kedua--> |win_VIE=4 |draw_VIE=3 |loss_VIE=1 |gf_VIE=16 |ga_VIE=3 |status_VIE= |win_THA=5 |draw_THA=2 |loss_THA=1 |gf_THA=19 |ga_THA=5 |status_THA= <!--Separuh Akhir--> |win_IDN=3 |draw_IDN=2 |loss_IDN=1 |gf_IDN=12 |ga_IDN=5 |status_IDN= |win_MAS=4 |draw_MAS=0 |loss_MAS=2 |gf_MAS=11 |ga_MAS=7 |status_MAS= <!--Peringkat Kumpulan--> |win_SGP=2 |draw_SGP=1 |loss_SGP=1 |gf_SGP=6 |ga_SGP=6 |status_SGP= |win_CAM=2 |draw_CAM=0 |loss_CAM=2 |gf_CAM=10 |ga_CAM=8 |status_CAM= |win_PHI=1 |draw_PHI=0 |loss_PHI=3 |gf_PHI=8 |ga_PHI=10 |status_PHI= |win_MYA=0 |draw_MYA=1 |loss_MYA=3 |gf_MYA=4 |ga_MYA=9 |status_MYA= |win_LAO=0 |draw_LAO=1 |loss_LAO=3 |gf_LAO=2 |ga_LAO=15 |status_LAO= |win_BRU=0 |draw_BRU=0 |loss_BRU=4 |gf_BRU=2 |ga_BRU=22 |status_BRU= |show_groups=yes |group_THA=[[#Kumpulan A|A]] |group_CAM=[[#Kumpulan A|A]] |group_IDN=[[#Kumpulan A|A]] |group_PHI=[[#Kumpulan A|A]] |group_BRU=[[#Kumpulan A|A]] |group_VIE=[[#Kumpulan B|B]] |group_MAS=[[#Kumpulan B|B]] |group_MYA=[[#Kumpulan B|B]] |group_SGP=[[#Kumpulan B|B]] |group_LAO=[[#Kumpulan B|B]] |name_THA= {{fb|THA}} |name_MYA= {{fb|MYA}} |name_PHI= {{fb|PHI}} |name_SGP= {{fb|SIN}} |name_BRU= {{fb|BRU}} |name_VIE= {{fb|VIE}} |name_MAS= {{fb|MAS}} |name_IDN= {{fb|IDN}} |name_CAM= {{fb|CAM}} |name_LAO= {{fb|LAO}} |res_col_header=Kedudukan Akhir |col_1st=#FFD700 |text_1st='''[[#Pentas Akhir|Juara]]''' |col_2nd=#C0C0C0 |text_2nd=[[#Pentas Akhir|Naib Juara]] |text_SA=[[#Separuh Akhir|Tersingkir di<br />Separuh Akhir]] |text_GS=[[#Peringkat Kumpulan|Tersingkir di<br />Peringkat Kumpulan]] }} ==Pemasaran== ===Bola perlawanan=== Bola rasmi untuk edisi 2022 dipanggil BERSATU, yang ditaja oleh [[Warrix Sports|Warrix]].<ref>{{Cite web |last=snesports.co-admin |date=2022-10-03 |title=Warrix revealed “BERSATU” Official Match ball AFF 2022 |url=https://snesports.co/warrix-revealed-bersatu-official-match-ball-aff-2022/ |access-date=2022-10-08 |website=SNE Sports.Co |language=en-US}}</ref> Ini adalah edisi kedua Warrix telah ditetapkan sebagai ''Pembekal Bola Perlawanan Rasmi dan Pakaian Sukan'' Kejohanan.<ref>{{Cite web |last= |first= |title=Warrix Renews Their Partnership For Upcoming AFF Mitsubishi Electric Cup 2022 |url=https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/news/1823-warrix-renews-their-partnership-and-launches-match-ball-for-upcoming-aff-mitsubishi-electric-cup-2022 |access-date=2022-10-08 |website=AFF Mitsubishi Electric Cup |language=en-gb}}</ref> ===Penajaan=== Piala AFF 2022 mempunyai "rakan kongsi" berikut:<ref name="AFFMEC">{{Cite web |title=AFF Mitsubishi Electric Cup 2022 (Homepage) |url=https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/ |access-date=2022-10-08 |website=AFF Mitsubishi Electric Cup |language=en-gb}}</ref> {| class="wikitable" |- !Penaja hakmilik !Penaja rasmi !Penyokong rasmi !Rakan kongsi laman web rasmi bola sepak |- | * [[Mitsubishi Electric]]<ref name=AFFMEC/><ref name="NEW TITLE SPONSOR">{{cite web |url=https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/news/media-releases/1806-aff-announces-mitsubishi-electric-as-the-new-title-sponsor-of-aff-mitsubishi-electric-cup-2022 |title=AFF ANNOUNCES MITSUBISHI ELECTRIC AS THE NEW TITLE SPONSOR OF AFF MITSUBISHI ELECTRIC CUP 2022 |publisher=affmitsubishielectriccup.com |date=23 Mei 2022 |accessdate=11 Jun 2022 |language=en}}</ref> | * Tiger Brokers<ref>{{Cite web |date=22 August 2022 |title=TIGER BROKERS UNVEILED AS AN OFFICIAL SPONSOR OF AFF MITSUBISHI ELECTRIC CUP 2022 |url=https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/news/1817-tiger-brokers-unveiled-as-an-official-sponsor-of-aff-mitsubishi-electric-cup-2022 |access-date=19 December 2022 |publisher=AFF Mitsubishi Electric Cup}}</ref> * [[Yanmar]]<ref>{{Cite web |date=9 December 2022 |title=AFF WELCOMES YANMAR BACK AS OFFICIAL SPONSOR FOR AFF MITSUBISHI ELECTRIC CUP 2022 |url=https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/news/1892-aff-welcomes-yanmar-back-as-official-sponsor-for-aff-mitsubishi-electric-cup-2022 |access-date=19 December 2022 |publisher=AFF Mitsubishi Electric Cup}}</ref> | * Acecook Vietnam * [[Herbalife|Herbalife Vietnam]]<ref>{{Cite web |date=17 November 2022 |title=HERBALIFE VIETNAM BECOMES AN OFFICIAL SUPPORTER OF THE AFF MITSUBISHI ELECTRIC CUP FOR THE SECOND TIME |url=https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/news/1853-herbalife-vietnam-becomes-an-official-supporter-of-the-aff-mitsubishi-electric-cup-for-the-second-time |access-date=19 December 2022 |publisher=AFF Mitsubishi Electric Cup}}</ref> * [[Pocari Sweat]]<ref>{{Cite web |date=25 August 2022 |title=POCARI SWEAT ANNOUNCED AS OFFICIAL SUPPORTER OF THE AFF MITSUBISHI ELECTRIC CUP FOR 2022 AND 2024 |url=https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/news/1820-pocari-sweat-announced-as-official-supporter-of-the-aff-mitsubishi-electric-cup-for-2022-and-2024 |access-date=19 December 2022 |publisher=AFF Mitsubishi Electric Cup}}</ref> * TMGM * [[TikTok]]<ref>{{Cite web |date=22 December 2022 |title=TIKTOK ON BOARD AS OFFICIAL SUPPORTER OF THE AFF MITSUBISHI ELECTRIC CUP 2022 |url=https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/news/1921-tiktok-on-board-as-official-supporter-of-the-aff-mitsubishi-electric-cup-2022 |access-date=22 December 2022 |publisher=AFF Mitsubishi Electric Cup}}</ref> * [[Warrix Sports|Warrix]] | * [[Goal (laman web)|GOAL]] |} ==Liputan media== {| class="wikitable" style="font-size:95%; text-align:center;" |- ! colspan="5" |Penyiar televisyen Kejohanan AFF 2022 di [[Asia Tenggara]] |- ! Negara ! Rangkaian penyiaran ! Televisyen ! Radio ! Penstriman |- | align="left" | {{flagcountry|BRU}} | [[Radio Televisyen Brunei|RTB]] | [[RTB Aneka]] | {{N/A}} | RTB Go |- | align="left" | {{flagcountry|CAM}} | rowspan="2" | [[FPT Group|FPT Play]]<ref name="FPT Play" /> | colspan="3" {{TBA}} |- | align="left" | {{flagcountry|LAO}} | | {{N/A}} | |- | align="left" | {{flagcountry|IDN}} | [[Media Nusantara Citra|MNC Media]]<ref>{{Cite web|title=Hak Siar AFF Cup 2022 di Indonesia|url=https://tirto.id/hak-siar-aff-cup-2022-di-indonesia-daftar-tv-yang-menayangkan-gzA2|website=tirto.id|language=id|date=9 December 2022}}</ref> | [[RCTI]]{{refn|Perlawanan Indonesia sahaja|name=|group=nota}}, [[iNews]], {{ill|Soccer Channel|id}}, [[Vision 1|MNC Sports]] | {{N/A}} | {{ill|RCTI+|id}} dan [[Vision+]] |- | align="left" | {{flagcountry|MAS}} | [[Astro (televisyen satelit)|Astro]]<ref>{{Cite news|url=https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/news/1840-astro-returns-as-official-broadcast-partner-as-aff-mitsubishi-electric-cup-trophy-tour-lands-in-malaysia|title=Astro Returns As Official Broadcast Partner As AFF Mitsubishi Electric Cup Trophy Tour Lands In Malaysia|website=AFF Mitsubishi Electric Cup 2022|date=25 October 2022}}</ref>, [[Radio Televisyen Malaysia|RTM]]<ref>{{Cite news|url=https://www.sinarharian.com.my/article/237974/berita/sukan/rtm-siar-perlawanan-piala-aff-mulai-hari-ini---fahmi|title=RTM siar perlawanan Piala AFF mulai hari ini - Fahmi|website=Sinar Harian|date=27 December 2022}}</ref> | [[Astro Arena]], [[Astro Arena|Astro Arena 2]] [[TV2]], [[TV Okey]], [[Sukan RTM]] | {{N/A}} | Astro Go, RTMKlik |- | align="left" | {{flagcountry|MYA}} | [[FPT Group|FPT Play]]<ref name="FPT Play" /> | colspan="3" {{TBA}} |- | align="left" | {{flagcountry|SIN}} | [[Mediacorp]]<ref>{{Cite web|url=https://www.channelnewsasia.com/sport/aff-mitsubishi-electric-cup-2022-mediacorp-free-air-matches-3122246|title=Mediacorp to air all AFF Mitsubishi Electric Cup 2022 matches for free|website=[[CNA (TV network)|CNA]]|date=5 December 2022}}</ref> | [[Mediacorp Saluran 5|Saluran 5]]{{refn|Perlawanan Singapura sahaja|name=|group=nota}} | {{N/A}} | [[MeWATCH]] |- | align="left" | {{flagcountry|VIE}} | [[FPT Group|FPT Play]],<ref name="FPT Play">{{Cite news|url=https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/news/media-releases/1807-fpt-play-awarded-media-rights-in-four-countries-for-the-aff-championship-2022|title=FPT Play Awarded Media Rights In Four Countries For The AFF Championship 2022|website=AFF Mitsubishi Electric Cup 2022|date=23 May 2022}}</ref> [[Vietnam Television|VTV]]<ref>{{Cite web |title=VTV trực tiếp toàn bộ các trận tại AFF Cup 2022 |url=https://vtv.vn/bong-da-trong-nuoc/vtv-truc-tiep-toan-bo-cac-tran-tai-aff-cup-2022-2022122009451133.htm |access-date=2022-12-20 |website=VTV |language=vi}}</ref> | [[VTV5]], VTV Cần Thơ | {{TBA}} | FPT Play{{refn|Juga di saluran YouTube FPT Play|name=|group=nota}}, VTV Go |- ! colspan="5" | Penyiar televisyen antarabangsa Kejohanan AFF 2022 |- | style="text-align:left" | {{nowrap|{{flagcountry|KOR}}}} | [[Seoul Broadcasting System|Sistem Penyiaran Seoul]]<ref>{{Cite web |title=[AFF아세안축구선수권] ‘韓감독’ 동남아 삼국지 박항서-신태용-김판곤 격돌, SBS스포츠 생중계 |trans-title=[AFF ASEAN Football Championship] ‘Korean Coach’, the Three Kingdoms of Southeast Asia Park Hang-seo – Shin Tae-yong – Kim Pan-gon Clash, SBS Sports Live |url=https://m.programs.sbs.co.kr/sports/sbssportsgolf/article/56051/S20000000893 |access-date=2022-12-20 |website=SBS |language=ko}}</ref> | [[SBS TV (South Korean TV channel)|SBS]], [[SBS Sports]]<ref>{{Cite web |title=2022 AFF 아세안축구선수권대회 |trans-title="2022 AFF ASEAN Football Championship" |url=https://programs.sbs.co.kr/sports/mitsubishielectriccup2022/main |access-date=2022-12-19 |website=SBS |language=ko}}</ref><ref>{{Cite web |title=2022 AFF 아세안축구선수권대회 중계안내 (12/21~) |trans-title="2022 AFF ASEAN Football Championship Broadcast Guide (12/21~)". |url=https://programs.sbs.co.kr/sports/mitsubishielectriccup2022/board/76399?cmd=view&page=1&board_no=1963 |access-date=2022-12-19 |website=SBS |language=ko}}</ref>{{refn|Perlawanan Indonesia, Malaysia dan Vietnam sahaja|name=|group=nota}} | {{N/A}} |SBS TV Live, saluran YouTube SBS Sports, SBS app (semua perlawanan) |- | style="text-align:left" | Seluruh Dunia | [[YouTube]] | {{N/A}} | {{N/A}} |[https://www.youtube.com/@AFFMitsubishiElectricCup Saluran AFF Mitsubishi Electric Cup] |} == Insiden dan kontroversi == Perlawanan kumpulan B antara [[Pasukan bola sepak kebangsaan Malaysia|Malaysia]] dan [[Pasukan bola sepak kebangsaan Vietnam|Vietnam]] dicemari kontroversi, apabila pengadil [[Persatuan Bola Sepak Jepun|Jepun]] [[Ryuji Sato]] yang merasmikan perlawanan memberikan keputusan kontroversi secara tiba-tiba menghadiahkan [[Sepakan penalti|penalti]] kepada Vietnam berikutan pertembungan antara pemain Malaysia [[Azam Azmi]] dan pemain Vietnam [[Đoàn Văn Hậu]] di luar kotak penalti yang menyaksikan Azam dibuang padang walaupun kekasaran serupa yang dilakukan oleh Văn Hậu terhadap Azam tidak diendahkan oleh pengadil yang sama.<ref>{{cite news|url=https://www.nst.com.my/sports/football/2022/12/864861/malaysia-fall-vietnam-controversial-aff-cup-match|title=Malaysia fall to Vietnam in controversial AFF Cup match|last=Kin Fai|first=Ooi|work=New Straits Times|date=27 December 2022|access-date=30 December 2022}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.malaymail.com/news/sports/2022/12/29/aff-cup-japanese-referee-draws-ire-of-malaysians-after-controversial-red-for-defender-in-vietnam-clash/47537|title=AFF Cup: Japanese referee draws ire of Malaysians after controversial red for defender in Vietnam clash|last=Looi|first=Sylvia|work=The Malay Mail|date=29 December 2022|access-date=30 December 2022}}</ref> Aduan telah dibuat oleh [[Persatuan Bola Sepak Malaysia]] (FAM) terhadap [[Persekutuan Bola Sepak ASEAN]] (AFF) berhubung "persepsi [[:wikt:berat sebelah|berat sebelah]] terhadap tingkah laku perasmian Sato" sejak insiden serupa juga pernah berlaku sebelum ini dalam satu lagi pertemuan Malaysia-Vietnam dalam [[Kelayakan Piala Dunia FIFA 2022 – AFC Pusingan Kedua#Kumpulan G|kelayakan Piala Dunia FIFA 2022]] diadakan di [[Emiriah Arab Bersatu]].<ref>{{cite news|url=https://www.nst.com.my/sports/football/2022/12/865511/malaysia-file-complaint-against-japanese-referee|title=Malaysia file complaint against Japanese referee|last=Azharie|first=Farah|work=New Straits Times|date=29 December 2022|access-date=30 December 2022}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cnnindonesia.com/olahraga/20221228110757-142-893020/malaysia-sudah-dua-kali-bermasalah-dengan-wasit-ryuji-sato|title=Malaysia Sudah Dua Kali Bermasalah dengan Wasit Ryuji Sato|trans-title=Malaysia has had problems with referee Ryuji Sato twice|lang=id|work=CNN Indonesia|date=28 December 2022|access-date=30 December 2022}}</ref> Namun begitu, lebih awal sebelum keputusan kontroversi itu dibuat; Sato telah mengumumkan bahawa 2022 akan menjadi yang terakhir dalam kerjaya pengadilnya apabila dia mengumumkan persaraannya menjelang akhir tahun.<ref>{{cite news|url=https://vtv.vn/aff-cup-2022/aff-cup-2022-trong-tai-bat-chinh-tran-viet-nam-malaysia-nghi-huu-2022122914173978.htm|title=AFF Cup 2022: Trọng tài bắt chính trận Việt Nam - Malaysia nghỉ hưu|trans-title=AFF Cup 2022: The referee of the Vietnam - Malaysia match retires|lang=vi|work=VTV|date=29 December 2022|access-date=31 December 2022}}</ref><ref>{{cite news|url=https://doisongvietnam.vn/trong-tai-bat-chinh-tran-viet-nam-malaysia-giai-nghe-139502-11.html|title=Trọng tài bắt chính trận Việt Nam - Malaysia giải nghệ|trans-title=The referee of the match between Vietnam and Malaysia retired|last=Cuong|first=Kim|lang=vi|work=Đời sống Việt Nam.vn|date=31 December 2022|access-date=31 December 2022}}</ref> Sebelum perlawanan kumpulan A antara [[Pasukan bola sepak kebangsaan Indonesia|Indonesia]] dan [[Pasukan bola sepak kebangsaan Thailand|Thailand]], sebuah bas yang mengangkut pasukan bola sepak kebangsaan Thailand telah diganggu dan dihentikan oleh peminat [[Hooliganisme bola sepak|hooligan]] yang mengakibatkan bas tersebut perlu diiring dan venue perlawanan dikawal rapi oleh [[Tentara Nasional Indonesia]] (TNI), [[Polis Perbandaran (Indonesia)|Agensi Ketenteraman Awam]] (Satpol PP), bomba dan pekerja perubatan.<ref>{{cite news|url=https://en.tempo.co/read/1673753/aff-cup-jakarta-police-investigate-thailand-team-bus-incident|title=AFF Cup; Jakarta Police Investigate Thailand Team Bus Incident|last1=Afifa|first1=Laila|last2=Mohammad Nugraha|first2=Ricky|work=Tempo|date=29 December 2022|access-date=30 December 2022}}</ref><ref>{{cite news|url=https://sport.detik.com/sepakbola/liga-indonesia/d-6488525/usai-insiden-pelemparan-kepulangan-bus-thailand-dijaga-ketat|title=Usai Insiden Pelemparan, Kepulangan Bus Thailand Dijaga Ketat|trans-title=After the Throwing Incident, the Return of the Thai Bus Was Heavily Guarded|last=Robbani|first=Muhammad|lang=id|work=Sport Detik.com|date=29 December 2022|access-date=31 December 2022}}</ref> [[Persatuan Bola Sepak Indonesia]] (PSSI) telah menyatakan permohonan maaf mereka berhubung insiden itu dan menggesa pemimpin dan perhubungan untuk penyokong untuk terus memastikan kejadian yang tidak diingini dapat dicegah.<ref>{{cite news|url=https://en.antaranews.com/news/268017/pssi-apologizes-for-damage-caused-to-thailand-national-team-bus|title=PSSI apologizes for damage caused to Thailand national team bus|last1=Haryati|first1=Sri|last2=Siahaan|first2=Michael|last3=S|first3=Resinta|work=Antara|date=30 December 2022|access-date=31 December 2022}}</ref> Kerusi kehadiran untuk perlawanan pusingan separuh akhir pertama yang akan datang antara Malaysia dan Thailand di [[Stadium Nasional Bukit Jalil|stadium Nasional Bukit Jalil]] hanya tersedia untuk 59,000 tempat duduk, di mana 21,000 tempat duduk terpaksa dikosongkan kerana konsert jelajah dunia oleh [[Jay Chou]] di mana penyanyi itu sebelum ini turut mengadakan konsert di [[Stadium Nasional Singapura|Stadium Nasional]] [[Pasukan bola sepak kebangsaan Singapura|Singapura]], yang memaksa Singapura menggunakan [[Stadium Jalan Besar]] sebagai gantinya.<ref name="jb-stad" group=nota/><ref name="JC SG concert"/><ref name="SG AFF Stadium"/> Pada asalnya akan diadakan pada 3 Januari 2023, yang jatuh pada hari perlawanan yang sama antara Malaysia dan Singapura, namun ia telah ditangguhkan kepada 15 Januari 2023.<ref>{{cite news|url=https://themalaysianreserve.com/2023/01/04/aff-cup-only-59000-tickets-will-be-sold-for-match-against-thailand-prices-unchanged/|title=AFF Cup: Only 59,000 tickets will be sold for match against Thailand, prices unchanged|work=The Malaysian Reserve|date=5 January 2023|access-date=5 January 2023}}</ref> Kerajaan Malaysia dan FAM hampir tidak cuba membuat rundingan dan rayuan, namun keputusan itu tidak digunakan.<ref>{{cite news|url=https://sea.mashable.com/entertainment/22217/malaysians-pissed-after-jay-chou-concert-blocks-out-huge-part-of-bukit-jalil-stadium|title=Fury After Stadium Prioritizes Jay Chou Concert Over Malaysia’s Football Semi-Final|last=John Wong|first=Dale|work=Mashable SEA|date=6 January 2023|access-date=6 January 2023}}</ref> Ini telah membangkitkan beberapa peminat bola sepak Malaysia untuk melemparkan kebencian kepada akaun media sosial penyanyi itu.<ref>{{cite news|url=https://www.nme.com/en_asia/news/music/jay-chou-malaysia-concert-bukit-jalil-stadium-seat-capacity-aff-cup-match-fans-instagram-comments-3374812|title=Malaysian football fans in uproar over reduced AFF Cup match audience capacity due to Jay Chou concert stage|last=Ng|first=Scott|work=NME|date=5 January 2023|access-date=6 January 2023}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.therakyatpost.com/news/malaysia/2023/01/06/frustrated-over-limited-tickets-malaysian-football-fans-attack-jay-chous-instagram-with-hateful-comments/|title=Frustrated Over Limited Tickets, Malaysian Football Fans Attack Jay Chou’s Instagram With Hateful Comments|last=Suraya Ismail|first=Melissa|work=The Rakyat Post|date=6 January 2023|access-date=6 January 2023}}</ref> Pada 7 Januari 2023, Chou akhirnya menyatakan bahawa dia boleh menangguhkan konsert itu, dengan kebenaran dari FAM.<ref>{{cite news|url=https://cnalifestyle.channelnewsasia.com/entertainment/jay-chou-malaysian-football-fans-i-can-postpone-my-concert-its-not-problem-345656|title=Jay Chou to Malaysian football fans: ‘I can postpone my concert, it's not a problem’|work=Channel NewsAsia|date=7 January 2023|access-date=7 January 2023}}</ref> Untuk melegakan kekecewaan ramai peminat bola sepak yang tidak dapat hadir kerana tempat terhad di stadium akibat isu tersebut, kerajaan Malaysia dengan kerjasama pihak berkuasa tempatan telah memasang 14 skrin besar di lokasi terpilih di seluruh negara.<ref>{{cite news|url=https://www.malaymail.com/news/sports/2023/01/06/malaysia-thailand-aff-first-leg-semifinal-match-to-be-shown-on-14-big-screens-nationwide-says-hannah-yeoh/48835|title=Malaysia-Thailand AFF first leg semifinal match to be shown on 14 big screens nationwide, says Hannah Yeoh|work=Bernama|via=The Malay Mail|date=6 January 2023|access-date=7 January 2023}}</ref> Terdahulu sebelum perlawanan pusingan pertama antara Malaysia dan Thailand di Kuala Lumpur, [[Polis Diraja Malaysia]] (PDRM) mengumumkan langkah keselamatan termasuk pemeriksaan badan serta pemeriksaan beg dan barangan akan dijalankan di setiap pintu masuk dan selepas memasuki perkarangan stadium.<ref name="items prohibition and body checks">{{cite news|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2023/01/923187/larangan-buat-penyokong-malaysia-thailand|title=Larangan buat penyokong Malaysia, Thailand|trans-title=Prohibition for Malaysian, Thai supporters|last=Mohd Noor|first=Hafidzul Hilmi|lang=ms|work=Harian Metro|date=7 January 2023|access-date=8 January 2023}}</ref> Polis mengeluarkan senarai barang terlarang yang tidak dibenarkan dibawa masuk ke stadium seperti [[mercun]], [[bunga api]], [[suar]], [[topi keledar]], [[penunjuk laser|pen laser]], objek tajam dan [[arak]]. Ini termasuk [[payung]] atau [[tongkat kaki]], [[Pengecas bateri|powerbank]], botol air, [[pemetik api]] dan [[rokok]] (termasuk [[rokok elektronik]]).<ref name="items prohibition and body checks"/> Di sebalik langkah pencegahan ini, seperti yang dilihat semasa perlawanan, sebilangan penyokong Malaysia masih dapat menyeludup barangan terlarang ke dalam stadium apabila sebahagian daripada mereka dilihat menghalakan lampu laser hijau ke arah [[Pemain pertahanan (bola sepak)|pemain pertahanan]] Thailand, [[Pansa Hemviboon]] serta ke arah muka sebelah kiri pengadil perlawanan, Kim Dae-yong, terutamanya selepas gol kedua Malaysia daripada pemain bek tengah mereka [[Dominic Tan]] telah dibatalkan oleh pengadil kerana berlanggar dengan pemain Thailand.<ref>{{cite news|url=https://www.siamsport.co.th/football-thailand/thai-national/10868/|title=จะโดนปรับไหม! แฟนเสือเหลือง ยิงเลเซอร์ใส่ พรรษา|trans-title=Will it be fined! Yellow tiger fans shooting a laser into Pansa|lang=th|work=Siam Sport|date=8 January 2023|access-date=8 January 2023}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.cnnindonesia.com/olahraga/20230108004954-142-897454/suporter-malaysia-main-laser-bek-thailand-dan-wasit-jadi-sasaran|title=Suporter Malaysia Main Laser, Bek Thailand dan Wasit Jadi Sasaran|trans-title=Malaysian supporters play lasers, Thai defender and referee become targets|lang=id|work=CNN Indonesia|date=8 January 2023|access-date=8 January 2023}}</ref><ref>{{cite news|url=https://vnexpress.net/cdv-malaysia-chieu-laser-vao-cau-thu-thai-lan-4557457.html|title=CĐV Malaysia chiếu laser vào cầu thủ Thái Lan|trans-title=Malaysian fans shine lasers at Thai player|last=An|first=Hoàng|lang=vi|work=VnExpress|date=8 January 2023|access-date=8 January 2023}}</ref> ==Nota== {{Reflist|group=nota}} == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == *{{Official website|https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/|name=Laman Sesawang Rasmi}}, Piala Suzuki AFF 2022 *{{Official website|https://www.aseanfootball.org/v3/aff-suzuki-cup-2022/|name=Laman AFF}}, Piala Suzuki AFF 2022 {{Piala AFF 2022}} {{Stadium Piala AFF 2022}} {{Kejohanan Bola Sepak ASEAN}} {{Juara Kejohanan Bola Sepak ASEAN (1996–kini)}} [[Kategori:Piala AFF|2022]] [[Kategori:Kejohanan bola sepak ASEAN]] [[Kategori:Piala AFF 2022| ]] [[Kategori:Kejohanan bola sepak ASEAN 2022]] [[Kategori:Acara sukan semasa|Kejohanan bola sepak ASEAN]] bynpor4nkn4nki64rk4i2zmlvixe4ii 0 1082994 6844315 5809815 2026-05-08T17:19:11Z Zayn al aziz 117578 /* Pautan luar */ 6844315 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty | embed = | name = Wilhelm I | title = | titletext = | more = | image = Kaiser Wilhelm I, 1884, Colourised.jpg | image_size = | alt = | caption = Wilhelm I pada tahun 1884 | succession = [[Maharaja Jerman]] | moretext = | reign = 18 Januari 1871-9 Mac 1888 | reign-type = | coronation = 18 Januari 1871 | cor-type = Pengisytiharan | investiture = | predecessor = Monarki Diwujudkan | pre-type = | successor = [[Frederick III Maharaja Jerman|Frederick III]] | suc-type = | regent = | reg-type = | succession1 = [[Raja Prusia]] | moretext1 = | reign1 = 2 Januari 1861-18 Januari 1871 | reign-type1 = | coronation1 = 18 Oktober 1861 | cor-type1 = | predecessor1 = [[Frederick William IV dari Prusia| Frederick William IV]] | pre-type1 = | successor1 = [[Frederick III Maharaja Jerman|Frederick III]] | suc-type1 = | regent1 = | reg-type1 = | succession2 = | moretext2 = | reign2 = | reign-type2 = | coronation2 = | cor-type2 = | predecessor2 = | pre-type2 = | successor2 = | suc-type2 = | regent2 = | reg-type2 = | succession3 = <!-- up to | succession10 = --> | moretext3 = | reign3 = | reign-type3 = | coronation3 = | cor-type3 = | predecessor3 = | pre-type3 = | successor3 = | suc-type3 = | regent3 = | reg-type3 = | birth_name = | birth_date = <!-- For Gregorian dates: {{birth date and age|YYYY|MM|DD|df=y}} -->22 Mac 1797 | birth_place = [[Berlin]],[[Prusia|Kerajaan Prusia]],[[Empayar Rom Suci]] | death_date = <!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD|df=y}} -->9 Mac 1888(umur 90) | death_place = [[Berlin]],[[Empayar Jerman]] | burial_date = 16 Mac 1888 | burial_place = [[Istana Charlottenburg]] | queen = [[Augusta dari Saxe-Weimar]] | spouse = <!-- or | spouses = --> | spouse-type = <!-- or | spouses-type = --> | consort = <!-- yes or no --> | issue = <!--list children in order of birth. Use {{plainlist}} or {{unbulleted list}} -->[[Frederick III, Maharaja Jerman]]<br>[[Louise, Grand Duchess dari Baden]] | issue-link = | issue-pipe = | issue-type = | full name = Wilhelm Friedrich Ludwig | era name = | era dates = | regnal name = | posthumous name = | temple name = | native_lang1 = <!-- up to | native_lang5 = --> | native_lang1_name1 = <!-- up to | native_lang5_name1 = --> | house = [[Kerabat Diraja Hohenzollern|Hohenzollern]] | house-type = | royal house = | dynasty = | father =[[Frederick William III dari Prusia]] | mother =[[Louise dari Mecklenburg-Strelitz]] | religion = | occupation = | signature_type = | signature = Wilhelm I, German Emperor Signature.svg | signature_alt = | module = }} '''Wilhelm I''' ([[Bahasa Jerman]]: Wilhelm Friedrich Ludwig; 22 Mac 1797 – 9 Mac 1888) ialah [[Senarai raja Prusia|Raja Prussia]] dari 2 Januari 1861 dan [[Maharaja Jerman]] dari 18 Januari 1871 sehingga kematiannya pada 1888. Ahli Dewan Rakyat Hohenzollern, beliau adalah [[ketua negara]] pertama Jerman bersatu. Beliau adalah ketua negara Prusia secara de facto dari 1858, apabila beliau menjadi pemangku raja untuk abangnya [[Frederick William IV, Raja Prusia]] dan beliau menjadi raja apabila abangnya meninggal dunia tiga tahun kemudian. Di bawah pimpinan William dan presiden menterinya Otto von Bismarck, [[Prusia]] mencapai penyatuan Jerman dan penubuhan [[Empayar Jerman]]. Di sebalik sokongan lamanya terhadap Bismarck sebagai Presiden Menteri, William mempunyai keraguan yang kuat tentang beberapa dasar Bismarck yang lebih reaksioner, termasuk anti-Katoliknya dan pengendalian keras terhadap orang bawahan. Berbeza dengan Bismarck yang mendominasi, William digambarkan sebagai seorang yang bersopan santun, lemah lembut dan, walaupun konservatif, lebih terbuka kepada idea-idea liberal klasik tertentu daripada cucunya [[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Wilhelm II]], yang semasa pemerintahannya beliau dikenali sebagai Wilhelm the Great ([[Bahasa Jerman]]: der Große). ==Kehidupan Awal dan Kerjaya Tentera== Raja dan maharaja masa depan dilahirkan William Frederick Louis dari [[Prusia]] (Wilhelm Friedrich Ludwig von Preußen) di Kronprinzenpalais di Berlin pada 22 Mac 1797. Sebagai anak kedua Louise dari Mecklenburg-Strelitz dan Putera Frederick William, sendiri anak kepada Raja Frederick William II, William tidak dijangka akan naik takhta. Datuknya meninggal dunia pada tahun dia dilahirkan, pada usia 53 tahun, pada tahun 1797, dan bapanya [[Friedrich Wilhelm III dari Prusia|Frederick William III]] menjadi raja. Dia dididik dari 1801 hingga 1809 oleh Johann Friedrich Gottlieb Delbrück [de], yang juga bertanggungjawab ke atas pendidikan abang William, Putera Mahkota Frederick William. Pada usia dua belas tahun, bapanya melantiknya sebagai pegawai dalam tentera Prusia. Tahun 1806 menyaksikan kekalahan Prusia oleh Perancis dan berakhirnya [[Empayar Suci Rom|Empayar Rom Suci]]. William berkhidmat dalam tentera dari tahun 1814 dan seterusnya. Seperti bapanya, dia berperang menentang [[Napoleon Bonaparte|Napoleon I dari Perancis]] semasa bahagian [[Perang Napoleon]] yang dikenali di Jerman sebagai Befreiungskriege ("Perang Pembebasan", atau dikenali sebagai Perang Gabungan Keenam), dan dilaporkan sebagai ("Perang Pembebasan", atau dikenali sebagai Perang Gabungan Keenam), dan dilaporkan seorang askar yang sangat berani. Dia dilantik sebagai kapten (Hauptmann) dan memenangi Palang Besi untuk tindakannya di Bar-sur-Aube. Peperangan dan perjuangan menentang Perancis meninggalkan kesan seumur hidup kepadanya, dan dia mempunyai sikap antipati yang berpanjangan terhadap Perancis. Pada tahun 1815, William telah dinaikkan pangkat menjadi major dan memerintah satu batalion 1. Garderegiment. Dia bertempur di bawah Gebhard Leberecht von Blücher di Pertempuran Ligny dan Waterloo. Dia menjadi diplomat, terlibat dalam misi diplomatik selepas 1815. [perlu rujukan] William ialah abang kepada Permaisuri Alexandra Feodorovna dari Rusia (née Charlotte of Prussia). Pada tahun 1817 dia menemani kakaknya ke Saint Petersburg apabila dia berkahwin dengan Maharaja [[Nikolai I dari Rusia|Nicholas I]] dari Rusia. Pada tahun 1816, William menjadi komander Stettiner Gardelandwehrbataillon dan pada tahun 1818 dinaikkan pangkat ke Generalmajor. Pada tahun berikutnya, William dilantik sebagai inspektor VII. dan VIII. Kor Tentera. Ini menjadikan beliau seorang jurucakap Tentera Prusia dalam Dewan Hohenzollern. Dia berhujah memihak kepada tentera yang kuat, terlatih dan lengkap. Pada tahun 1820, William menjadi komander 1. Gardedivision dan pada tahun 1825 dinaikkan pangkat menjadi komandan jeneral III. Kor Tentera. Pada tahun 1826 William terpaksa meninggalkan hubungan dengan wanita bangsawan Poland Elisa Radziwill, sepupunya yang telah tertarik kepadanya, apabila ia dianggap sebagai jodoh yang tidak sesuai oleh bapanya. Didakwa bahawa Elisa mempunyai anak perempuan tidak sah taraf oleh William yang dibesarkan oleh Joseph dan Caroline Kroll, pemilik Rumah Opera Kroll di Berlin, dan diberi nama Agnes Kroll. Dia berkahwin dengan Carl Friedrich Ludwig Dettman (dikenali sebagai "Louis") dan berhijrah ke Sydney, Australia, pada tahun 1849. Mereka mempunyai keluarga tiga anak lelaki dan dua anak perempuan. Agnes meninggal dunia pada tahun 1904. Pada tahun 1829, William berkahwin dengan Puteri Augusta, anak perempuan Grand Duke Karl Friedrich dari Saxe-Weimar-Eisenach dan Maria Pavlovna, adik kepada Nicholas I. Perkahwinan mereka secara lahiriah stabil, tetapi tidak begitu bahagia. Pada tahun 1840 abangnya menjadi [[Raja Prusia]]. Oleh kerana dia tidak mempunyai anak, William adalah yang pertama dalam barisan untuk menggantikannya ke takhta dan dengan itu diberi gelaran Prinz von Preußen.Menentang sabitannya tetapi kerana kesetiaan terhadap abangnya, William menandatangani rang undang-undang yang menubuhkan parlimen Prusia (Vereinigter Landtag) pada tahun 1847 dan mengambil tempat di dewan atas, Herrenhaus. Semasa Revolusi 1848, William berjaya menumpaskan pemberontakan di [[Berlin]] yang ditujukan kepada Frederick William IV. Penggunaan meriam menyebabkan dia tidak popular pada masa itu dan mendapat gelaran Kartätschenprinz (Putera Grapeshot). Memang dia terpaksa melarikan diri ke England buat seketika, menyamar sebagai saudagar. Dia kembali dan membantu menumpaskan pemberontakan di Baden, di mana dia memerintah tentera Prusia. Pada Oktober 1849, beliau menjadi gabenor jeneral Rhineland dan Westfalia, dengan kerusi di Istana Pilihan Raya di Koblenz. Semasa mereka di Koblenz, William dan isterinya menghiburkan sarjana liberal seperti ahli sejarah Maximilian Wolfgang Duncker, August von Bethmann-Hollweg dan [[:de:|Clemens Theodor Perthes]] Penentangan William terhadap idea liberal secara beransur-ansur menjadi lembut. Pada tahun 1854, putera raja itu dinaikkan ke pangkat marshal medan dan dilantik sebagai gabenor kubu persekutuan Mainz. Pada tahun 1857 Frederick William IV diserang angin ahmar dan menjadi cacat mental sepanjang hayatnya. Pada Januari 1858, William menjadi Putera Regent untuk abangnya, pada mulanya hanya sementara tetapi selepas Oktober secara tetap. Menentang nasihat abangnya, William mengangkat sumpah jawatan pada perlembagaan Prusia dan berjanji untuk mengekalkannya "teguh dan tidak boleh dilanggar". William melantik seorang liberal, Karl Anton von Hohenzollern-Sigmaringen, sebagai Presiden Menteri dan dengan itu memulakan apa yang dikenali sebagai "Era Baru" di Prusia, walaupun terdapat konflik antara William dan majoriti liberal di Landtag mengenai perkara-perkara reformasi angkatan tentera. ==Lihat juga== * [[Maharaja Jerman]] * [[Senarai raja Prusia]] * [[Berlin]] * [[Empayar Jerman]] * [[Kamerun]] * [[Togoland]] * [[Afrika Barat Daya Jerman]] * [[German New Guinea]] * [[Afrika Timur Jerman]] * [[Samoa Jerman]] ==Rujukan== {{Reflist|30em}} ==Bacaan lanjut== * De Graaf, Beatrice. "Second-tier Diplomacy: Hans von Gagern and William I in their Quest for an Alternative European Order, 1813–1818." ''Journal of Modern European History'' 12.4 (2014): 546–566. * Forbes, Archibald. ''William of Germany: A Succinct Biography of William I., German Emperor and King of Prussia''. (Cassell, 1888) [https://books.google.com/books?hl=en&lr=lang_en&id=7XkNAAAAIAAJ&oi=fnd&pg=PA1&dq=%22william+i%22+kaiser&ots=8JnhkmsfuX&sig=Yve7BA_QMKZOLNtyG7ljHyAfdSc online]. * Hughes, Michael L. "Splendid Demonstrations: The Political Funerals of Kaiser Wilhelm I and Wilhelm Liebknecht." ''Central European History'' 41.2 (2008): 229–253. * Röhl John C. G. ''Young Wilhelm: The Kaiser's Early Life, 1859–1888'' (1998) [https://books.google.com/books?isbn=0521497523 online] * Scully, Richard. "The Other Kaiser: Wilhelm I and British Cartoonists, 1861–1914." ''Victorian Periodicals Review'' 44.1 (2011): 69–98. [https://scholar.google.com/scholar?output=instlink&q=info:4xAPpTPhyS4J:scholar.google.com/&hl=en&as_sdt=1,27&scillfp=18307352202501543931&oi=lle online] * Sterkenburgh, Frederik Frank. "William I and monarchical rule in Imperial Germany". Diss. University of Warwick, 2017. [http://wrap.warwick.ac.uk/108226/ online] * Steinberg, Jonathan. ''Bismarck: A Life'' (2011) * Christian Schwochert: ''Kaiser Wilhelm I'', Berlin 2015, {{ISBN|978-1-5118-8283-5}} ==Pautan luar== {{commons|Wilhelm I of Germany}} {{Wikiquote|William I, German Emperor}} * [http://www.archontology.org/nations/german/germ_1871_1918a/wilhelm1.php Archontology.org – William I] * [http://www.preussen.de Webpage of the House of Hohenzollern] {{in lang|de}} * {{worldcat id|id=lccn-n80-149385}} * {{PM20|FID=pe/023775}} * {{Wikisource-inline|list= ** [[Carl Schurz]], [[s:Kaiser Wilhelm I|Kaiser Wilhelm I]], 1888 }} {{S-start}} {{s-hou|[[Kerabat Hohenzollern]]|22 Mac|1797|9 Mac|1888}} {{s-reg}} |- {{S-bef|before=[[Frederick William IV dari Prusia|Frederick William IV]]}} {{s-ttl|title=[[Senarai raja Prusia|Raja Prusia]]|years=2 Januari 1861 – 9 Mac 1888}} {{s-aft|after=[[Friederich III, Maharaja Jerman|Frederick III]]|rows=2}} {{s-new|creation|reason=[[Penyatuan Jerman]]}} {{s-ttl|title=[[Maharaja Jerman]]|years=18 Januari 1871 – 9 Mac 1888}} {{S-bef|before=[[Christian IX dari Denmark]]}} {{s-ttl|title=[[Saxe-Lauenburg|Duke Saxe-Lauenburg]]|years=1864–1876}} {{s-non|reason=Digabungkan kedalam<br />Mahkota Prusia|rows=6}} {{s-break}} {{s-vac|last=[[Frederick VII dari Denmark]]|reason=[[Persetiaan Vienna (1864)|Persetiaan Vienna]]}} {{s-ttl|title=[[Senarai pemerintah Schleswig-Holstein|Duke Schleswig dan Holstein]]|years=1864–1888}} {{S-bef|before=[[Adolphe, Duke Besar Luxembourg|Adolphe dari Luxembourg]]|sebagai=[[Wangsa Nassau|Duke Nassau]]}} {{s-ttl|title=[[Provinsi Hesse-Nassau|Putera Nassau]]|years=1866–1888}} {{S-bef|before=[[Frederick William, Elektor Hesse|Frederick William dari Hesse]]|sebagai=[[Senarai pemerintah Hesse|Elektor Hesse]]}} {{s-ttl|title=[[Provinsi Hesse-Nassau|Landgrave of Hesse<br />Putera Fulda]]|years=1866–1888}} {{S-bef|before=[[Karl Konstanz Viktor Fellner|Karl Fellner]]|sebagai=[[Bandar Bebas Frankfurt|Datok Bandar Frankfurt]]}} {{s-ttl|title=[[Provinsi Hesse-Nassau|Lord Frankfurt]]|years=1866–1888}} {{S-bef|before=[[George V dari Hanover]]|sebagai=[[Raja Hanover]]}} {{s-ttl|title=[[Provinsi Hanover|Putera Friesland Timur, Osnabrück,<br />Hildesheim dan Verden<br />Count Lingen dan Tecklenburg]]|years=1866–1888}} {{s-off}} {{S-bef|before=[[Franz Joseph I dari Austria|Francis Joseph I dari Austria]] |sebagai=Ketua ''Präsidialmacht'' bagi [[Konfederasi Jerman]]}} {{s-ttl|title=Penaung ''[[Bundespräsidium]]'' [[Konfederasi Jerman Utara]]|years=1 Julai 1867 – 18 Januari 1871}} {{s-non|reason=Konfederasi dibubarkan|reason2=[[Empayar Jerman|Empayar Jerman diisytiharkan]]}} {{S-end}} {{Rulers of Prussia}} {{German Confederations 1806-1871}} {{GermanUnification}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:William 01, German Emperor}} [[Category:Maharaja Jerman]] [[Category:Raja Prusia]] [[Category:Kelahiran 1797]] [[Category:Kematian 1888]] [[Category:Jeneral Prusia]] [[Category:Duke Prusia]] [[Category:Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Wangsa Hohenzollern]] qot37rf4ha6k9xrybt6og73rocko6ji 0 1118399 6844316 5685781 2026-05-08T17:20:28Z Zayn al aziz 117578 /* Pautan luar */ 6844316 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|embed=|investiture=|titletext=|more=|image=Kaiser Friedrich III Porträt.jpg|image_size=|alt=|caption=Friedrich III pada 1888|succession=[[Maharaja Jerman]]<br>[[Raja Prusia]]|moretext=|reign=9 Mac 1888-15 Jun 1888|reign-type=|burial_date=18 Jun 1888|burial_place=[[Friedenskirche]], dan kemudian di sebuah mausoleum yang dipasang pada gereja, [[Potsdam]]|name=Frederich III|predecessor=[[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]]|pre-type=|successor=[[Wilhelm II, Maharaja Jerman|Wilhelm II]]|suc-type=|regent=|reg-type=|birth_name=|birth_date=<!-- For Gregorian dates: {{birth date and age|YYYY|MM|DD|df=y}} -->18 Oktober 1831|birth_place=[[Istana Baru]],[[Potsdam]],[[ Prusia]]|death_date=<!-- {{death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD|df=y}} -->15 Jun 1888 (umur 56)|death_place=[[Istana Baru]],[[Potsdam]],[[Kerajaan Prusia]],[[Empayar Jerman]]|coronation=|title=|cor-type=|spouse=<!-- or | spouses = -->|native_lang1=<!-- up to | native_lang5 = -->|consort=<!-- yes or no -->|issue=<!--list children in order of birth. Use {{plainlist}} or {{unbulleted list}} --> [[Wilhelm II, Maharaja Jerman]]<br>[[Charlotte, Adipati dari Saxe-Meiningen]]<br> [[Putera Henry]]<br>[[Putera Sigismund]]<br> [[Viktoria, Puteri Adolf dari Schaumburg-Lippe]]<br> [[Putera Waldemar]] [[Sophia, Ratu Hellenes]]<br>[[Margaret, Landgravine dari Hesse]]|issue-link=|issue-pipe=|issue-type=|full name=Friedrich Wilhelm Nikolaus Karl|era name=|era dates=|regnal name=|posthumous name=|queen=|native_lang1_name1=<!-- up to | native_lang5_name1 = -->|house=|temple name=|house-type=|royal house=|dynasty=|father=[[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]]|mother=[[Puteri Augusta dari Saxe-Weimar-Eisenach]]|religion=|occupation=|signature_type=|signature=|signature_alt=|spouse-type=<!-- or | spouses-type = -->|module=}} '''Friedrich III''' ([[Bahasa Jerman]]: ''Friedrich Wilhelm Nikolaus Karl''; 18 Oktober 1831 – 15 Jun 1888) atau '''Frederick III''' ialah [[Maharaja Jerman]] dan [[Raja Prusia]] selama 99 hari antara Mac dan Jun 1888, semasa Tahun Tiga Maharaja. Dikenali secara tidak rasmi sebagai "Fritz", beliau adalah anak tunggal Maharaja [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] dan dibesarkan dalam tradisi perkhidmatan tentera keluarganya. Walaupun diraikan sebagai seorang lelaki muda kerana kepimpinan dan kejayaannya semasa [[Perang Schleswig Kedua]], [[Perang Austria-Prusia]] dan [[Perang Perancis-Prusia]], baginda bagaimanapun menyatakan kebencian terhadap peperangan dan dipuji oleh rakan dan musuh kerana kelakuannya yang berperikemanusiaan. Berikutan penyatuan Jerman pada tahun 1871 bapanya, kemudian [[Raja Prusia]], menjadi [[Maharaja Jerman]]. Selepas kematian Wilhelm pada usia sembilan puluh pada 9 Mac 1888, takhta diserahkan kepada Frederick, yang ketika itu menjadi Putera Mahkota Jerman selama tujuh belas tahun dan Putera Mahkota Prusia selama dua puluh tujuh tahun. Frederick menderita kanser laring apabila dia meninggal dunia, berumur lima puluh enam tahun, berikutan rawatan perubatan yang tidak berjaya untuk keadaannya. Friedrich berkahwin dengan Victoria, Puteri Diraja, anak sulung Ratu [[Ratu Victoria|Victoria dari United Kingdom]]. Pasangan itu serasi; ideologi liberal yang dikongsi bersama mereka menyebabkan mereka mencari perwakilan yang lebih besar untuk rakyat biasa dalam kerajaan. Frederick, walaupun latar belakang keluarga ketenteraan konservatifnya, telah mengembangkan kecenderungan liberal hasil hubungannya dengan Britain dan pengajiannya di Universiti Bonn. Sebagai Putera Mahkota, beliau sering menentang [[Canselor Jerman]] yang konservatif [[Otto von Bismarck]], khususnya dalam bersuara menentang dasar Bismarck yang menyatukan Jerman melalui kekerasan, dan dalam mendesak supaya kuasa Canselor dikekang. Liberal di [[Empayar Jerman|Jerman]] dan [[United Kingdom|Britain]] berharap sebagai maharaja, Friedrich akan bergerak untuk meliberalisasikan [[Empayar Jerman]]. Friedrich dan Victoria adalah pengagum besar Putera Albert, suami Ratu [[Ratu Victoria|Victoria]]. Mereka merancang untuk memerintah sebagai raja bersama, seperti Albert dan Ratu Victoria, dan untuk memperbaharui apa yang mereka lihat sebagai kelemahan dalam cabang eksekutif yang Bismarck telah cipta untuk dirinya sendiri. Pejabat Canselor, yang bertanggungjawab kepada Maharaja, akan digantikan dengan kabinet gaya British, dengan menteri yang bertanggungjawab kepada [[Reichstag]]. Dasar kerajaan akan berdasarkan konsensus kabinet. Friedrich "menyifatkan Perlembagaan Imperial sebagai kekacauan yang direka dengan bijak. Menurut Michael Balfour: {{quote|Putera Mahkota dan Puteri berkongsi pandangan [[Parti Kemajuan Jerman|Parti Progresif]], dan Bismarck dihantui oleh ketakutan bahawa sekiranya Maharaja tua itu mati—dan dia kini berusia tujuh puluhan—mereka akan memanggil salah seorang daripada Pemimpin progresif untuk menjadi Canselor. Beliau berusaha untuk berjaga-jaga terhadap giliran sedemikian dengan menjaga Putera Mahkota daripada kedudukan apa-apa pengaruh dan dengan menggunakan cara yang busuk serta adil untuk menjadikannya tidak popular.<ref>Balfour, p. 70.</ref>}} ==Lihat juga== *"[[A Legend of Old Egypt]]"—an 1888 [[short story]] by [[Bolesław Prus]], inspired by Frederick III's tragic premature death. ==Nota== {{Reflist|colwidth=20em}} ==Rujukan== {{Refbegin|colwidth=60em}} * {{cite book | last = Balfour | first = Michael | title = The Kaiser and his Times | location = Boston | publisher = Houghton Mifflin | year = 1964 | url = https://archive.org/details/kaiserhistimes00balf | url-access = registration | oclc = 807459 | isbn = 978-0-393-00661-2 }} * {{cite book | last = Cecil | first = Lamar | title = Wilhelm II: Prince and Emperor 1859-1900 | location = Chapel Hill | publisher = University of North Carolina Press | year = 1989 | isbn = 978-0-8078-1828-2}} * {{cite journal | last = Chalat | first = Ned |date=October 1984 | title = Sir Morell Mackenzie Revisited | journal = The Laryngoscope | volume = 94 | issue = 10 | pages = 1307–1310 | doi = 10.1288/00005537-198410000-00009 | pmid = 6384708| s2cid = 9353853 | doi-access = free }} * {{cite book | last = Corti | first = Egon | title = The English Empress: A Study in the Relations Between Queen Victoria and Her Eldest Daughter, Empress Frederick of Germany | publisher = Cassell | year = 1957 | location = London | url = https://books.google.com/books?id=AQgfAAAAMAAJ | oclc = 60222037 }} * {{cite journal | last = Dorpalen | first = Andreas |date=October 1948 | title = Emperor Frederick III and the German Liberal Movement | journal = The American Historical Review | volume = 54 | issue = 1 | pages = 1–31 | doi = 10.2307/1841754 | jstor = 1841754 }} * {{cite book | last = Dyos | first = H. | author-link = Harold James Dyos | author2 = Michael Wolff | title = The Victorian City, Volume 1 | location = London | publisher = Routledge | year = 1999 | url = https://books.google.com/books?id=MCiyGu3VBYQC | isbn = 978-0-415-19323-8 }} * {{cite book| last = Hitz | first = Charles W. | year=2004 |title = Through the Rapids - The History of Princess Louisa Inlet | publisher = Sikta 2 Publishing | location = Kirkland, Washington | isbn = 978-0-9720255-0-8}} * {{cite book | last = Farago | first = Ladislas | author-link = Ladislas Farago |author2=Andrew Sinclair | title = Royal Web: The Story of Princess Victoria and Frederick of Prussia | publisher = McGraw-Hill Book Company| year= 1981 | location = New York| author2-link = Andrew Sinclair }} * {{cite book | last = Feuchtwanger | first = Edgar | title = Bismarck | publisher = Routledge | year = 2002 | location = London | url = https://books.google.com/books?id=sHAzUxZt_dwC | isbn = 978-0-415-21614-2 }} * {{cite book | last = Freund | first = Michael | title = Das Drama der 99 Tage | publisher = Kiepenheuer und Witsch | year= 1966 | location = Cologne | language = de}} * {{cite book | last = Howard | first = Michael | title = The Franco-Prussian War: The German Invasion of France, 1870–1871 | publisher = Routledge | year = 2001 | location = London | url = https://books.google.com/books?id=h2wEeRuei6AC | isbn = 978-0-415-26671-0 }} * {{cite book | last = Judd | first = Denis | title = Eclipse of Kings: European Monarchies in the Twentieth Century | publisher = Stein and Day | year = 1976 | location = New York | url = https://books.google.com/books?id=Tn2nAAAACAAJ | isbn = 978-0-685-70119-5 | oclc = 2074280 }} * {{cite book | last = Kitchen | first = Martin | author-link = Martin Kitchen | title = The Cambridge Illustrated History of Germany | publisher = Cambridge University Press | year = 1996 | location = Cambridge | url = https://archive.org/details/isbn_9780521453417 | url-access = registration | isbn = 978-0-521-45341-7 | oclc = 46909896 }} * {{cite book | last = Kollander | first = Patricia | title = Frederick III: Germany's Liberal Emperor | publisher = Greenwood Publishing Group | year = 1995 | location = London | url = https://books.google.com/books?id=ODmUOa3aHrEC | isbn = 978-0-313-29483-9 }} * {{cite book | last = Lord | first = John | author-link = John Lord (historian) | title = Beacon Lights of History Volume X | publisher = Kessinger Publishing | year = 2004 | location = Montana | url = https://books.google.com/books?id=6EnX6OlWATQC | isbn = 978-1-4191-0920-1 }} * {{cite book | last = MacDonogh | first = Giles | title = The Last Kaiser: The Life of Wilhelm II | publisher = Macmillan | year = 2003 | location = London | url = https://books.google.com/books?id=QHC0Sg81-HkC | isbn = 978-0-312-30557-4 }} *{{cite book|last=Mackenzie|first=Morell|author-link=Morell Mackenzie|title=The case of Emperor Frederick III.: full official reports by the German physicians and by Sir Morell Mackenzie|publisher=Edgar S. Werner|location=New York|year=1888|url=https://archive.org/details/caseofemperorfre00mack/page/200}} * {{cite journal | last = McCullough | first = J. |date=March 1930 | title = An Imperial Tragedy: Frederick III and the Letters of the Empress| journal = The Canadian Medical Association Journal | pages = 403–409| pmc=381777 | volume=22 | issue=3}} * {{cite book | last = Müller | first = Frank Lorenz | title = 'Our Fritz': Emperor Frederick III and the Political Culture of Imperial Germany | publisher = Cambridge University Press | year = 2012 | location = Cambridge, UK | url = https://books.google.com/books?id=bNN89kVNNy0C | language = en | isbn = 9780674062696 }} * {{cite book | last = Mueller-Bohn | first = Hermann | title = Kaiser Friedrich der gütige: Vaterländisches Ehrenbuch | publisher = Verlag Von Paul Kittel | year = 1900 | location = Berlin | url = https://books.google.com/books?id=a0P1HAAACAAJ | oclc = 11475860 | language = de }} * {{cite book | last = Nichols | first = J. | title = The Year of the Three Kaisers: Bismarck and the German Succession, 1887–88 | publisher = University of Illinois Press | year = 1987 | location = Chicago | url = https://archive.org/details/yearofthreekaise00jald | url-access = registration | isbn = 978-0-252-01307-2 }} * {{cite journal|title=Zur Untätigkeit verdammt |trans-title=Condemned to Inactivity |language=de |first=Uwe A. |last=Oster |journal=[[Damals]] |pages=60–65 |year=2013 |issue=3 |volume=45}} * {{cite book | last = Pakula | first = Hannah | title = An Uncommon Woman – The Empress Frederick: Daughter of Queen Victoria, Wife of the Crown Prince of Prussia, Mother of Kaiser Wilhelm | publisher = Simon and Schuster | year = 1995 | location = New York | url = https://archive.org/details/isbn_9780684808185 | url-access = registration | isbn = 978-0-684-80818-5 | oclc = 59592048 }} * {{cite book | last = Palmowski | first = Jan | title = Urban Liberalism in Imperial Germany | publisher = Oxford University Press | year = 1999 | location = Oxford | url = https://books.google.com/books?id=QhVGLkWgnbsC | isbn = 978-0-19-820750-4 }} * {{cite book | last = Röhl | first = John | author-link = John Röhl | title = The Kaiser and His Court | publisher = Cambridge University Press | year = 1994 | location = Cambridge }} * {{cite book | last = Röhl | first = John | title = Young Wilhelm: The Kaiser's Early Life, 1859–1888 | publisher = Cambridge University Press | year = 1998 | location = Cambridge | url = https://archive.org/details/youngwilhelmkais00rohl | url-access = registration | isbn = 978-0-521-49752-7 }} * {{cite book | last = Rosenberg | first = Arthur | author-link = Arthur Rosenberg | title = The Birth of the German Republic 1871-1918 | publisher = Oxford University Press | year = 1931 | url = https://books.google.com/books?id=1RUBAAAAMAAJ | location = Oxford }} * {{cite book | last = Sheehan | first = James | author-link = James J. Sheehan | title = German Liberalism in the Nineteenth Century | publisher = University of Chicago Press | year = 1978 | location = Chicago | url = https://books.google.com/books?id=FIMOAAAACAAJ | isbn = 978-1-57392-606-5 }} * {{cite book | last = Sinclair | first = Andrew | author-link = Andrew Sinclair | title = The Other Victoria: The Princess Royal and the Grand Game of Europe | publisher = Weidenfeld & Nicolson | year= 1981 | location = London | isbn = 978-0-297-77987-2 | oclc = 8845833}} * {{cite book | last = Sperber | first = Jonathan | author-link = Jonathan Sperber | title = The European Revolutions, 1848-1851 | location = Cambridge | publisher = Cambridge University Press | year = 1994 | url = https://archive.org/details/europeanrevoluti00sper | url-access = registration | isbn = 978-0-521-38685-2 }} * {{cite news | title = The Crown Prince Frederick William of Prussia | publisher = [[The Illustrated London News]] | page = 185 | date = 20 August 1870 | url = https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Crown_Prince_Frederick_William_of_Prussia_-_Illustrated_London_News_August_20,_1870.PNG | via = Wikimedia Commons }} * {{cite book | last = Tipton | first = Frank | title = A History of Modern Germany Since 1815 | publisher = Continuum International Publishing Group | year = 2003 | location = London | url = https://books.google.com/books?id=6jgCcG3fQrMC | isbn = 978-0-8264-4910-8 }} * {{cite book | last = Van der Kiste | first = John | author-link = John Van der Kiste | title = Frederick III: German Emperor 1888 | publisher = Alan Sutton | year = 1981 | location = Gloucester | url = https://books.google.com/books?id=hF11AAAACAAJ | isbn = 978-0-904387-77-3 | oclc = 10605825 }} * {{cite web | last = Wanckel | first = Regine | title = Evangelische Friedenskirchgemeinde Potsdam | publisher = Evkirchepotsdam.de | year = 2008 | url = http://evkirchepotsdam.de/frieden/system.asp?target=%2FOffeneKirchen&template=main%2Ehtml | language = de | access-date = 2008-09-29 | archive-date = 2008-05-03 | archive-url = https://web.archive.org/web/20080503023921/http://evkirchepotsdam.de/frieden/system.asp?target=%2FOffeneKirchen&template=main%2Ehtml | url-status = dead }} * {{cite book | last = Westman | first = Stephan | title = Surgeon with the Kaiser's Army | location = London | year = 1968 | isbn = 978-0718300210 }} {{Refend}} ==Bacaan lanjut== *[https://books.google.com/books?id=16apGAAACAAJ ''The War Diary of the Emperor Frederick III, (1870–1871)''] Written by Frederick III, translated and edited by Alfred Richard Allinson. New York, [[Frederick A. Stokes]] Company, 1927. – This is the translated collection of the then Crown Prince Frederick William's war diaries that he kept during the Franco-Prussian War. *[https://books.google.com/books?id=xwgfAAAAMAAJ&ots=cauf62ncwX&dq=Life%20of%20the%20Emperor%20Frederick&pg=PP1#v=onepage&q&f=false ''Life of the Emperor Frederick''] Edited from the German of Margaretha Von Poschinger. New York and London, Harper & Brothers, 1901. * {{cite book | last = Van der Kiste | first = John | author-link = John Van der Kiste |title=Dearest Vicky, Darling Fritz: Queen Victoria's eldest daughter and the German Emperor|publisher=Sutton Publishing, Stroud|year=2001|isbn=978-0-750-93052-9}} * {{Cite book|last=Wagner|first=Arthur|title=The Campaign of Königgrätz: A Study of the Austro-Prussian Conflict in the Light of the American Civil War|year=1899}} ==Pautan luar== {{Commons|Friedrich III., Deutscher Kaiser|Frederick III, German Emperor}} * {{Internet Archive author |sname=Frederick III, German Emperor}} *[https://web.archive.org/web/20110103222603/http://preussen.de/de/geschichte/1888_friedrich_iii..html 1888 Friedrich III.] {{in lang|de}} Information about Frederick III from Preussen.de. *[http://www.berfrois.com/2012/02/frank-lorenz-muller-frederick-iii/ "Myths and Counter-Myths"], Frank Lorenz Müller, ''[http://www.berfrois.com/ Berfrois]'', 6 February 2012 * {{PM20|FID=pe/005620}} {{S-start}} {{S-hou|[[Wangsa Hohenzollern]]|18 Oktober|1831|15 Jun|1888}} {{S-reg}} {{S-bef|before=[[Wilhelm I, Maharaja Jerman|William I]]}} {{S-ttl|title=[[Maharaja Jerman]]<br />[[Raja Prusia]]|years={{nowrap|9 Mac 1888 – 15 Jun 1888}}}} {{S-aft|after=[[Wilhelm II, Maharaja Jerman|William II]]}} {{s-end}} {{German monarchs}} {{Rulers of Prussia}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Authority control}} {{Featured article}} {{DEFAULTSORT:Frederick III German Emperor}} [[Category:Kelahiran 1831]] [[Category:Kematian 1888]] [[Category:Raja Prusia]] [[Category:Maharaja Jerman]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Fil Marsyal Rusia]] [[Category:Wangsa Hohenzollern]] gkb2nrv38psrsz9nmm85pizd5nbengr 0 1120633 6844370 6839900 2026-05-08T21:51:39Z ~2026-90518-8 387636 /* Senarai Setiausaha Kerajaan Negeri Sembilan */ 6844370 wikitext text/x-wiki {{Infobox political post |post = Setiausaha Kerajaan Negeri Sembilan | body = | insignia = Coat_of_arms_of_Negeri_Sembilan.svg | insigniasize = | insigniacaption = Jata Negeri Sembilan | image = | incumbent = {{SUK Negeri Sembilan}} | incumbentsince = {{Start date|df=yes|2023|6|6}} | style = Yang Berhormat | department = [[Pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri Sembilan]] | seat = [[Wisma Negeri, Negeri Sembilan]] | appointer = [[Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam Malaysia]] | termlength = ''tidak ditentukan'' | deputy = Timbalan Setiausaha Kerajaan (Pembangunan)<br>Timbalan Setiausaha Kerajaan (Pengurusan) | formation = {{start date and age|1948|2|1}} | inaugural = Che Othman Mohamed (1 Februari 1948 - 27 Jun 1949) | website = {{URL|https://www.ns.gov.my/psukns}} }} '''Setiausaha Kerajaan Negeri Sembilan''' ialah ketua pentadbir utama bagi [[Kerajaan Negeri Sembilan]]. Jawatan ini dilantik oleh [[Ketua Pengarah Perkhidmatan Awam Malaysia]] bagi mengetuai [[Pejabat Setiausaha Kerajaan Negeri Sembilan]]. Penyandang jawatan terkini ialah Dato' Mohd Zafir bin Ibrahim yang dilantik pada 6 Jun 2023 menggantikan Dato’ Seri Dr Razali bin Ab Malik.<ref>{{cite web|url=https://www.thestar.com.my/news/nation/2023/06/07/zafir-appointed-as-new-negri-state-secretary|title=Zafir appointed as new Negri state secretary|website=The Star|date=7 June 2023|accessdate=7 June 2023}}</ref> == Peranan == Setiausaha kerajaan negeri berperanan sebagai ketua pentadbir utama negeri. Beliau juga merupakan ketua pegawai perkhidmatan awam di Negeri Sembilan selain menjadi penasihat pentadbiran utama kepada [[Menteri Besar Negeri Sembilan|Menteri Besar]]. Setiausaha kerajaan negeri juga berperanan sebagai pengerusi jawatankuasa peringkat negeri bagi menyelaraskan agensi-agensi negeri, selain menjadi ahli jawatankuasa perhubungan antara Kerajaan Persekutuan dengan Kerajaan Negeri<ref>{{Cite web|url=http://cgpengajianam.blogspot.com/2013/06/sistem-pentadbiran-kerajaan-negeri_14.html|title=Sistem Pentadbiran Kerajaan Negeri|url-status=live|access-date=26 Mei 2022}}</ref>. ==Senarai Setiausaha Kerajaan Negeri Sembilan== # Encik Othman bin Mohamed (1 Februari 1948) # Encik Mohamed Salleh bin Haji Sulaiman (27 Jun 1949) # YM [[Tunku Mohamed Tunku Besar Burhanuddin|Tunku Imam Haji Sir Mohamed bin Tunku Besar Haji Sir Burhanuddin]] (11 Ogos 1950 - 31 December 1950 \ 4 bulan 21 hari) # Encik Mohamed Salleh bin Haji Sulaiman (1 Januari 1951 - 14 April 1951) # Encik Lokman bin Yusof (15 April 1952) # Encik Muhamad Ghazali bin Shafie - ''Pemangku'' (1 September 1952) # Encik Abdul Aziz bin Haji Abdul Majid (1 Oktober 1952) # Y.Bhg. Dato' Shamsudin bin Naim (1 Mac 1953) # Encik Lokman bin Yusof (1 Oktober 1953) # Encik Mohamed Sharif bin Abd. Samad (1 Disember 1955) # Haji Abdul Aziz Bin Haji Mohamed Khamis - ''Pemangku'' (25 Oktober 1956) # Encik Mohamed Sharif bin Abdul Samad (1 Disember 1956) # Encik Mohamed Sharif bin Abdul Samad (1 Ogos1958) # Encik Mohamed Bazain bin Mohd. Talhah - ''Pemangku'' (1 April 1959) # Encik Mohamed Sharif bin Abdul Samad (21 Jun 1959) # YM Raja Azam bin Raja Kamrulzaman (11 Januari 1960) # Tuan Haji Anjang Saith bin Haji Abbas (5 Februari 1962) # Encik Mansoor bin Zainal (16 Jun 1965) # Encik Kamarudin bin Abdul Rahman (1 Ogos 1970) # Y.Bhg. Dato Wan Salaidin bin Wan Ismail (1 Mac 1972) # Encik Mohd Saffian bin Haji Abdul Majid (18 Oktober 1973) # Encik Mohd Yusof bin Haji Lasim (7 Jun 1975) # Y.Bhg. Dato' Ismail bin Mansor (1 November 1978) # Y.Bhg. Dato' Amiruddin bin Kaharudin (1 April 1985) # Y.Bhg. Dato' Shamsudin bin Md. Dubi (16 Mac 1990) # Y.Bhg. Dato' Haji Ahmad Tajuddin bin Haji Ujang (17 Mac 1993) # Y.Bhg. Dato' Haji Mohmad Shaid bin Mohd Taufek (1 April 1996) # Y.Bhg. Dato' Haji Mohd Ali bin Abd Samad (16 Mei 1999) # Y.Bhg Dato' Hamzah bin Haji Ghazalli (9 Oktober 2003) # Y.Bhg Dato Abdullah Sani bin Abdullah Hammid (22 April 2005) # Y.Bhg. Dato' Kamarudin bin Siaraf (28 Disember 2006) # Y.Bhg. Dato' Haji Norzam bin Mohmmeouid Nor (20 Ogos 2007) # Y.B. Dato' Seri Haji Mat Ali bin Hassan (1 Januari 2009) # Y.B Dato' Seri Dr Razali bin Abbi Malik (11 Jun 2018) # Y.B Dato' Mohd Zafir bin Ibrahim (6 Jun 2023) == Rujukan == {{Reflist}}{{Negeri Sembilan}} [[Kategori:Ketua jabatan dan agensi persekutuan Malaysia]] [[Kategori:Pemegang jawatan politik di Negeri Sembilan]] [[Kategori:Kerajaan negeri Negeri Sembilan]] ozce0wsqw51hcbdiz3hpewijl1bgihh 0 1123946 6844539 5994217 2026-05-09T06:24:06Z Chibby9754 398607 6844539 wikitext text/x-wiki {{multiple issues| {{BLP unsourced|date=Mei 2022}} {{advert|date=Mei 2022}} {{notability|date=Mei 2022}} }}{{Kotak info pemuzik|Latar belakang=solo|Nama=Nawal<br/>نوال}} '''Nawal El Kuwaitia''' ({{lang-ar|'''نوال الكويتية'''}}; {{kelahirankematian|Sharq, [[Kuwait]]|18|11|1966}}) merupakan seorang [[penyanyi]], [[penulis lagu]], dan [[pelakon]] [[wanita]] [[Kuwait]]. == Diskografi == === Album === * ''Nawal'' (1984) * ''Nawal'' (1985) * ''Nawal'' (1986) * ''Nawal'' (1988) * ''Nawal'' (1989) * ''Nawal'' (1994) * ''Wainek 7abeeby'' (1995) * ''Tadri'' (1996) * ''Nawal'' (1998) * ''Nawal'' (2000) * ''Nawal'' (2002) * ''Nawal'' (2004) * ''Nawal'' (2006) * ''Nawal'' (2009) * ''Nawal'' (2013) * ''Nawal'' (2016) * ''El Haneen'' (2020) == Pautan luar == {{portal|Kuwait|Flag of Kuwait.svg|50}} * {{Twitter}} * {{Instagram}} {{DEFAULTSORT:Kuwaitia, Nawal El}} [[Kategori:Penyanyi wanita Kuwait]] [[Kategori:Penyanyi Kuwait]] [[Kategori:Pelakon wanita Kuwait]] [[Kategori:Pelakon Kuwait]] [[Kategori:Pelakon filem Kuwait]] [[Kategori:Pelakon televisyen Kuwait]] {{Arabic Pop}} {{kawalan kewibawaan}} s1uq8n7jy72h5ymk8dmh53oy7f2cl04 0 1126049 6844156 6844011 2026-05-08T12:35:40Z Chibby9754 398607 6844156 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Fadel Chaker | native_name = فضل شاكر | image = Fadl Shaker.jpg | image_size = | caption =Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008 | birth_name = Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبر الرحمن شمندر شاكر | other_names = Fadel Chaker | birth_date = {{birth date and age|1969|04|1}} | birth_place = {{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{plainlist| * {{bendera|Lubnan}} * {{bendera|Negara Palestin}} {{small|(13 Mac 2012–kini)}} }} | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | label = {{plainlist| * [[Al Khayoul Records]] (1998 - 2001) * [[Rotana Music Group]] * [[Benchmark]] (2025 - kini) }} }} | years_active = [[1996]] – kini | occupation = {{hlist|[[Penyanyi]]|[[Pelakon]]}} }} '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya Bahasa Arab klasik yang hebat di mana == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} d6jktbytaqdonr3ce1ie4clhac2wud5 6844165 6844156 2026-05-08T12:44:05Z Chibby9754 398607 6844165 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Fadel Chaker | native_name = فضل شاكر | image = Fadl Shaker.jpg | image_size = | caption =Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008 | birth_name = Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبر الرحمن شمندر شاكر | other_names = Fadel Chaker | birth_date = {{birth date and age|1969|04|1}} | birth_place = {{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{plainlist| * {{bendera|Lubnan}} * {{bendera|Negara Palestin}} {{small|(13 Mac 2012–kini)}} }} | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | label = {{plainlist| * [[Al Khayoul Records]] (1998 - 2001) * [[Rotana Music Group]] * [[Benchmark]] (2025 - kini) }} }} | years_active = [[1996]] – kini | occupation = {{hlist|[[Penyanyi]]|[[Pelakon]]}} }} '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} ldmm1y97gdos4nyfdsmpyakn5lwojid 6844188 6844165 2026-05-08T12:59:13Z Chibby9754 398607 6844188 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Fadel Chaker | native_name = فضل شاكر | image = Fadl Shaker.jpg | image_size = | caption =Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008 | birth_name = Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبر الرحمن شمندر شاكر | other_names = Fadel Chaker | birth_date = {{birth date and age|1969|04|1}} | birth_place = {{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{plainlist| * {{bendera|Lubnan}} * {{bendera|Negara Palestin}} {{small|(13 Mac 2012–kini)}} }} | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | label = {{plainlist| * [[Al Khayoul Records]] (1998 - 2001) * [[Rotana Music Group]] * [[Benchmark]] (2025 - kini) }} }} | years_active = [[1996]] – kini | occupation = {{hlist|[[Penyanyi]]|[[Pelakon]]}} }} '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak: * Alhan dilahirkan pada 1990. * Mohamed dilahirkan pada 1994 * Rana dilahirkan pada 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} ox39m5a6rwhrezzjxu3dwxxdb88v2lm 6844193 6844188 2026-05-08T13:04:17Z Chibby9754 398607 /* Perkahwinan dan keluarga */ Tambah kandungan 6844193 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Fadel Chaker | native_name = فضل شاكر | image = Fadl Shaker.jpg | image_size = | caption =Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008 | birth_name = Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبر الرحمن شمندر شاكر | other_names = Fadel Chaker | birth_date = {{birth date and age|1969|04|1}} | birth_place = {{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{plainlist| * {{bendera|Lubnan}} * {{bendera|Negara Palestin}} {{small|(13 Mac 2012–kini)}} }} | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | label = {{plainlist| * [[Al Khayoul Records]] (1998 - 2001) * [[Rotana Music Group]] * [[Benchmark]] (2025 - kini) }} }} | years_active = [[1996]] – kini | occupation = {{hlist|[[Penyanyi]]|[[Pelakon]]}} }} '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak: * Alhan dilahirkan pada 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada 1994 * Rana dilahirkan pada 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} eojx8vv83bez4pwelq31vqzb6pjf78x 6844229 6844193 2026-05-08T14:13:20Z Chibby9754 398607 Tambah kandungan 6844229 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Fadel Chaker | native_name = فضل شاكر | image = Fadl Shaker.jpg | image_size = | caption =Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008 | birth_name = Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبر الرحمن شمندر شاكر | other_names = Fadel Chaker | birth_date = {{birth date and age|1969|04|1}} | birth_place = {{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{plainlist| * {{bendera|Lubnan}} * {{bendera|Negara Palestin}} {{small|(13 Mac 2012–kini)}} }} | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | label = {{plainlist| * [[Al Khayoul Records]] (1998 - 2001) * [[Rotana Music Group]] * [[Benchmark]] (2025 - kini) }} }} | years_active = [[1996]] – kini | occupation = {{hlist|[[Penyanyi]]|[[Pelakon]]}} }} '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata,"Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak: * Alhan dilahirkan pada 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada 1994 * Rana dilahirkan pada 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} 67ia578vub1bill0jpb5iiv204tv54r 6844236 6844229 2026-05-08T14:19:52Z Chibby9754 398607 6844236 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Fadel Chaker | native_name = فضل شاكر | image = Fadl Shaker.jpg | image_size = | caption =Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008 | birth_name = Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبر الرحمن شمندر شاكر | other_names = Fadel Chaker | birth_date = {{birth date and age|1969|04|1}} | birth_place = {{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{plainlist| * {{bendera|Lubnan}} * {{bendera|Negara Palestin}} {{small|(13 Mac 2012–kini)}} }} | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | label = {{plainlist| * [[Al Khayoul Records]] (1998 - 2001) * [[Rotana Music Group]] * [[Benchmark]] (2025 - kini) }} }} | years_active = [[1996]] – kini | occupation = {{hlist|[[Penyanyi]]|[[Pelakon]]}} }} '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak: * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} jm7n6m9q2s23w0tc7s1de5xuk9xe1tp 6844238 6844236 2026-05-08T14:22:34Z Chibby9754 398607 6844238 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Fadel Chaker | native_name = فضل شاكر | image = Fadl Shaker.jpg | image_size = | caption =Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008 | birth_name = Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبر الرحمن شمندر شاكر | other_names = Fadel Chaker | birth_date = {{birth date and age|1969|04|1}} | birth_place = {{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{plainlist| * {{bendera|Lubnan}} * {{bendera|Negara Palestin}} {{small|(13 Mac 2012–kini)}} }} | module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | label = {{plainlist| * [[Al Khayoul Records]] (1998 - 2001) * [[Rotana Music Group]] * [[Benchmark]] (2025 - kini) }} }} | years_active = [[1996]] – kini | occupation = {{hlist|[[Penyanyi]]|[[Pelakon]]}} }} '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=أنا تزوجت عن قصة حب حلوة}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak: * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} im4o8tunpl6hdgfuobau7h3zsvvebkn 6844242 6844238 2026-05-08T14:26:47Z Chibby9754 398607 6844242 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Fadel Chaker | native_name = فضل شاكر | image = Fadl Shaker.jpg | image_size = | caption =Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008 | birth_name = Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبر الرحمن شمندر شاكر | other_names = Fadel Chaker | birth_date = {{birth date and age|1969|04|1}} | birth_place = {{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{plainlist| * {{bendera|Lubnan}} * {{bendera|Negara Palestin}} {{small|(13 Mac 2012–kini)}} }} |spouse=Nadia|children=3| module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | label = {{plainlist| * [[Al Khayoul Records]] (1998 - 2001) * [[Rotana Music Group]] * [[Benchmark]] (2025 - kini) }} }} | years_active = [[1996]] – kini | occupation = {{hlist|[[Penyanyi]]|[[Pelakon]]}} }} '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=أنا تزوجت عن قصة حب حلوة}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak: * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} ky0wci0s34xnewxsng6mg8x69q6d7p1 6844251 6844242 2026-05-08T14:40:42Z Chibby9754 398607 6844251 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Fadel Chaker | native_name = فضل شاكر | image = Fadl Shaker.jpg | image_size = | caption =Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008 | birth_name = Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبر الرحمن شمندر شاكر | other_names = Fadel Chaker | birth_date = {{birth date and age|1969|04|1}} | birth_place = {{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{plainlist| * {{bendera|Lubnan}} * {{bendera|Negara Palestin}} {{small|(13 Mac 2012–kini)}} }} |spouse={{marriage|Nadia|1989}}|children={{plainlist| * Alhan * Mohamed * Rana }}| module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | label = {{plainlist| * [[Al Khoyoul Records]] (1998 - 2001) * [[Rotana Music Group]] * [[Benchmark]] (2025 - kini) }} }} | years_active = [[1996]] – kini | occupation = {{hlist|[[Penyanyi]]|[[Pelakon]]}} }} '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=أنا تزوجت عن قصة حب حلوة}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak: * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} 1lcno51w7q2trfpmiv1q9h9fvyzaod8 6844254 6844251 2026-05-08T14:44:36Z Chibby9754 398607 6844254 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Fadel Chaker | native_name = فضل شاكر | image = Fadl Shaker.jpg | image_size = | caption =Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008 | birth_name = Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبر الرحمن شمندر شاكر | other_names = Fadel Chaker | birth_date = {{birth date and age|1969|04|1}} | birth_place = {{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{plainlist| * {{bendera|Lubnan}} * {{bendera|Negara Palestin}} {{small|(13 Mac 2012–kini)}} }} |spouse={{marriage|Nadia|1989}}|children={{plainlist| * Alhan * Mohamed * Rana }}| module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | label = {{plainlist| * [[Al Khoyoul Records]] (1998 - 2001) * [[Rotana Music Group]] * [[Benchmark]] (2025 - kini) }} }} | years_active = [[1996]] – kini | occupation = {{hlist|[[Penyanyi]]|[[Pelakon]]}} }} '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=أنا تزوجت عن قصة حب حلوة}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak; 2 orang anak perempuan dan seorang anak lelaki. * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} ozrcc7eptly9df8v9c3a07lbsjbbsww 6844468 6844254 2026-05-09T03:43:04Z Chibby9754 398607 6844468 wikitext text/x-wiki '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. {{Infobox person | name = Fadel Chaker | native_name = فضل شاكر | image = Fadl Shaker.jpg | image_size = | caption =Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008 | birth_name = Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبر الرحمن شمندر شاكر | other_names = Fadel Chaker | birth_date = {{birth date and age|1969|04|1}} | birth_place = {{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{plainlist| * {{bendera|Lubnan}} * {{bendera|Negara Palestin}} {{small|(13 Mac 2012–kini)}} }} |spouse={{marriage|Nadia|1989}}|children={{plainlist| * Alhan * Mohamed * Rana }}| module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | label = {{plainlist| * [[Al Khoyoul Records]] (1998 - 2001) * [[Rotana Music Group]] * [[Benchmark]] (2025 - kini) }} }} | years_active = [[1996]] – kini | occupation = {{hlist|[[Penyanyi]]|[[Pelakon]]}} }} Fadel Chaker melancarkan album pertamanya , "''Wallah Zaman''" pada tahun 1998, di mana ia mencapai kejayaan yang besar kerana kemampuannya untuk menggabungkan keaslian Timur dengan gaya kontemporari. Album beliau seterusnya termasuk "''Baya El Quloub''" (1999) dan "''Hobbak Khayal''" (2001), mengukuhkan tempatnya di antara suara romantis yang paling menonjol di dunia Arab. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=أنا تزوجت عن قصة حب حلوة}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak; 2 orang anak perempuan dan seorang anak lelaki. * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} 1ub0b27wsxm9z776lqy49qdr7vt8s2b 6844499 6844468 2026-05-09T04:46:03Z Chibby9754 398607 6844499 wikitext text/x-wiki '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. {{Infobox person | name = Fadel Chaker | native_name = فضل شاكر | image = Fadl Shaker.jpg | image_size = | caption =Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008 | birth_name = Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبر الرحمن شمندر شاكر | other_names = Fadel Chaker | birth_date = {{birth date and age|1969|04|1}} | birth_place = {{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]] | death_date = | death_place = | nationality = {{plainlist| * {{bendera|Lubnan}} * {{bendera|Negara Palestin}} {{small|(13 Mac 2012–kini)}} }} |spouse={{marriage|Nadia|1989}}|children={{plainlist| * Alhan * Mohamed * Rana }}| module = {{Infobox musical artist | embed = yes | genre = [[Muzik Arab]] | label = {{plainlist| * Al Khoyoul Records (1998 - 2001) * Master Melody * [[Rotana Music Group]] (2002 - 2009) * [[Rotana Music Group]] (2022) * [[Benchmark]] (2025 - kini) }} | associated_acts = [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]], [[Sherine]], [[Ramy Sabry]], [[Ramy Gamal]], [[Yara]] | social media }} | years_active = [[1996]] – kini | occupation = {{hlist|[[Penyanyi]]|[[Pelakon]]}} }} Fadel Chaker melancarkan album pertamanya , "''Wallah Zaman''" pada tahun 1998, di mana ia mencapai kejayaan yang besar kerana kemampuannya untuk menggabungkan keaslian Timur dengan gaya kontemporari. Album beliau seterusnya termasuk "''Baya El Quloub''" (1999) dan "''Hobbak Khayal''" (2001), mengukuhkan tempatnya di antara suara romantis yang paling menonjol di dunia Arab. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=أنا تزوجت عن قصة حب حلوة}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak; 2 orang anak perempuan dan seorang anak lelaki. * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} nxtpjipr1mqh6arcmxnsl7p9exnsuk7 6844519 6844499 2026-05-09T05:42:29Z Chibby9754 398607 Tambah kandungan 6844519 wikitext text/x-wiki '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. {{Kotak info pemuzik|Latar belakang=solo|Nama=Fadel Chaker<br> فضل شاكر|Imej=Fadl Shaker.jpg|Kapsyen=Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008|Bahasa nama asal=Arab|Nama lahir=Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبد الرحمن شمندر شاكر|Tarikh lahir={{birth date and age|1969|04|01}}|Tempat lahir=[[Sidon]], [[Lubnan]]|Tahun aktif=1996 - kini}} Fadel Chaker melancarkan album pertamanya , "''Wallah Zaman''" pada tahun 1998, di mana ia mencapai kejayaan yang besar kerana kemampuannya untuk menggabungkan keaslian Timur dengan gaya kontemporari. Album beliau seterusnya termasuk "''Baya El Quloub''" (1999) dan "''Hobbak Khayal''" (2001), mengukuhkan tempatnya di antara suara romantis yang paling menonjol di dunia Arab. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=أنا تزوجت عن قصة حب حلوة}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak; 2 orang anak perempuan dan seorang anak lelaki. * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} on6ks2ctgtgaycqoqicjlb9k4eyuenk 6844522 6844519 2026-05-09T05:51:27Z Chibby9754 398607 6844522 wikitext text/x-wiki '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. {{Kotak info pemuzik|Latar belakang=solo|Nama=Fadel Chaker<br> فضل شاكر|Imej=Fadl Shaker.jpg|Kapsyen=Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008|Bahasa nama asal=Arab|Nama lahir=Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبد الرحمن شمندر شاكر|Alias=Fadel Chaker|Tarikh lahir={{birth date and age|1969|04|01}}|Tempat lahir={{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]]|Tahun aktif=1996 - kini|Kegiatan berkaitan=[[Nawal El Kuwaitia|Nawal]], [[Sherine]], [[Ramy Sabry]], [[Ramy Gamal]], [[Yara]]}} Fadel Chaker melancarkan album pertamanya , "''Wallah Zaman''" pada tahun 1998, di mana ia mencapai kejayaan yang besar kerana kemampuannya untuk menggabungkan keaslian Timur dengan gaya kontemporari. Album beliau seterusnya termasuk "''Baya El Quloub''" (1999) dan "''Hobbak Khayal''" (2001), mengukuhkan tempatnya di antara suara romantis yang paling menonjol di dunia Arab. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=أنا تزوجت عن قصة حب حلوة}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak; 2 orang anak perempuan dan seorang anak lelaki. * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} qgdcdizhdrmx72nc5cck3h2qzvyu3d9 6844524 6844522 2026-05-09T06:01:34Z Chibby9754 398607 6844524 wikitext text/x-wiki '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' atau '''Fadl Shaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. {{Kotak info pemuzik|Latar belakang=solo|Nama=Fadel Chaker<br> فضل شاكر|Imej=Fadl Shaker.jpg|Kapsyen=Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008|Bahasa nama asal=Arab|Nama lahir=Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبد الرحمن شمندر شاكر|Alias=Fadel Chaker|Tarikh lahir={{birth date and age|1969|04|01}}|Tempat lahir={{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]]|Negara={{plainlist| * {{flagicon|[[Lubnan]]}} [[Lubnan]] * {{flagicon|[[Palestin]]}} [[Palestin]] {{small| (13 Mac 2012 - kini)}} }}|Tahun aktif=1996 - kini|Kegiatan berkaitan=[[Nawal El Kuwaitia|Nawal]], [[Sherine]], [[Ramy Sabry]], [[Ramy Gamal]], [[Yara]]}} Fadel Chaker melancarkan album pertamanya , "''Wallah Zaman''" pada tahun 1998, di mana ia mencapai kejayaan yang besar kerana kemampuannya untuk menggabungkan keaslian Timur dengan gaya kontemporari. Album beliau seterusnya termasuk "''Baya El Quloub''" (1999) dan "''Hobbak Khayal''" (2001), mengukuhkan tempatnya di antara suara romantis yang paling menonjol di dunia Arab. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=أنا تزوجت عن قصة حب حلوة}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak; 2 orang anak perempuan dan seorang anak lelaki. * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} ng4qttmg03cehqwbsf6ym01e04lkrj7 6844547 6844524 2026-05-09T06:34:12Z Chibby9754 398607 6844547 wikitext text/x-wiki '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. {{Kotak info pemuzik|Latar belakang=solo|Nama=Fadel Chaker<br> فضل شاكر|Imej=Fadl Shaker.jpg|Kapsyen=Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008|Bahasa nama asal=Arab|Nama lahir=Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبد الرحمن شمندر شاكر|Alias=Fadel Chaker|Tarikh lahir={{birth date and age|1969|04|01}}|Tempat lahir={{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]]|Negara={{plainlist| * {{flagicon|[[Lubnan]]}} [[Lubnan]] * {{flagicon|[[Palestin]]}} [[Palestin]] {{small| (13 Mac 2012 - kini)}} }}|Tahun aktif=1996 - kini|Kegiatan berkaitan=[[Nawal El Kuwaitia|Nawal]], [[Sherine]], [[Ramy Sabry]], [[Ramy Gamal]], [[Yara]]}} Fadel Chaker melancarkan album pertamanya , "''Wallah Zaman''" pada tahun 1998, di mana ia mencapai kejayaan yang besar kerana kemampuannya untuk menggabungkan keaslian Timur dengan gaya kontemporari. Album beliau seterusnya termasuk "''Baya El Quloub''" (1999) dan "''Hobbak Khayal''" (2001), mengukuhkan tempatnya di antara suara romantis yang paling menonjol di dunia Arab. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=أنا تزوجت عن قصة حب حلوة}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak; 2 orang anak perempuan dan seorang anak lelaki. * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} rwskzvh9spoh1lyhty98lh8qui1eue3 6844588 6844547 2026-05-09T08:03:18Z Chibby9754 398607 6844588 wikitext text/x-wiki '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti Umm Kulthum dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. {{Kotak info pemuzik|Latar belakang=solo|Nama=Fadel Chaker<br> فضل شاكر|Imej=Fadl Shaker.jpg|Kapsyen=Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008|Bahasa nama asal=Arab|Nama lahir=Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبد الرحمن شمندر شاكر|Alias=Fadel Chaker|Tarikh lahir={{birth date and age|1969|04|01}}|Tempat lahir={{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]]|Negara={{plainlist| * {{flagicon|[[Lubnan]]}} [[Lubnan]] * {{flagicon|[[Palestin]]}} [[Palestin]] {{small| (13 Mac 2012 - kini)}} }}|Tahun aktif=1996 - kini|Kegiatan berkaitan=[[Nawal El Kuwaitia|Nawal]], [[Sherine]], [[Ramy Sabry]], [[Ramy Gamal]], [[Yara]], [[Elissa]]|Pasangan={{marriage|1989}}|Anak=3}} Fadel Chaker melancarkan album pertamanya , "''Wallah Zaman''" pada tahun 1998, di mana ia mencapai kejayaan yang besar kerana kemampuannya untuk menggabungkan keaslian Timur dengan gaya kontemporari. Album beliau seterusnya termasuk "''Baya El Quloub''" (1999) dan "''Hobbak Khayal''" (2001), mengukuhkan tempatnya di antara suara romantis yang paling menonjol di dunia Arab. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=أنا تزوجت عن قصة حب حلوة}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak; 2 orang anak perempuan dan seorang anak lelaki. * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} j4k0glib285kjv1i688q577uds1jhky 6844609 6844588 2026-05-09T09:21:53Z Chibby9754 398607 6844609 wikitext text/x-wiki '''Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل عبر الرحمن شمندر شاكر'''}}) atau lebih dikenali sebagai '''Fadel Chaker''' ({{lang-ar|'''فضل شاكر'''}}; {{kelahirankematian|[[Sidon]], [[Lubnan]]|1|04|1969}}) merupakan seorang [[penyanyi]] dan [[pelakon]] [[lelaki]] [[Lubnan]].<ref>{{cite web |last1=Stephan |first1=Laure |title=How Fadel Shaker went from Lebanese torch singer to firebrand Salafist |url=https://www.theguardian.com/world/2013/aug/20/fadel-shaker-lebanese-singer-salafist-sidon-ahmed-assir |work=The Guardian |date=20 Ogos 2013 |access-date=29 Jun 2022}}</ref> Beliau memulakan kerjaya muzik pada usia muda dengan membuat persembahan di konsert dan acara popular. Nyanyian beliau dipengaruhi oleh gaya penyanyi Arab klasik yang hebat seperti [[Umm Kulthum]] dan Abdel Halim Hafez di mana ia tercermin dalam sifat emosi nyanyiannya. {{Kotak info pemuzik|Latar belakang=solo|Nama=Fadel Chaker<br> فضل شاكر|Imej=Fadl Shaker.jpg|Kapsyen=Fadel Chaker ketika membuat persembahan pada tahun 2008|Bahasa nama asal=Arab|Nama lahir=Fadel Abdul Rahman Shamander Chaker<br/>فضل عبد الرحمن شمندر شاكر|Alias=Fadel Chaker|Tarikh lahir={{birth date and age|1969|04|01}}|Tempat lahir={{flagicon|Lubnan}} [[Sidon]], [[Lubnan]]|Negara={{plainlist| * {{flagicon|[[Lubnan]]}} [[Lubnan]] * {{flagicon|[[Palestin]]}} [[Palestin]] {{small| (13 Mac 2012 - kini)}} }}|Tahun aktif=1996 - kini|Kegiatan berkaitan=[[Nawal El Kuwaitia|Nawal]], [[Sherine]], [[Ramy Sabry]], [[Ramy Gamal]], [[Yara]], [[Elissa]]|Pasangan={{marriage|1989}}|Anak=3}} Fadel Chaker melancarkan album pertamanya , "''Wallah Zaman''" pada tahun 1998, di mana ia mencapai kejayaan yang besar kerana kemampuannya untuk menggabungkan keaslian Timur dengan gaya kontemporari. Album beliau seterusnya termasuk "''Baya El Quloub''" (1999) dan "''Hobbak Khayal''" (2001), mengukuhkan tempatnya di antara suara romantis yang paling menonjol di dunia Arab. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di Lubnan. Bapa beliau merupakan orang Palestin manakala ibu beliau merupakan orang Lubnan.<ref name="auto">{{cite web |url=https://www.middleeastmonitor.com/20201217-lebanon-singer-fadel-shaker-sentenced-to-22-years-in-prison-with-hard-labour/ |title=Lebanon singer Fadel Shaker sentenced to 22 years in prison with hard labour |publisher=Middle East Monitor |date=17 Disember 2020 }}</ref> Beliau membesar di sebuah bandar yang berdekatan dengan kem pelarian Palestin, Ain al-Hilweh di Lubnan.<ref>{{cite web|url=http://www.alarabiya.net/articles/2012/03/13/200411.html |title=الرئيس عباس يمنح الجنسية الفلسطينية لـ"فضل شاكر" |date=13 Mac 2012 |publisher=Al Arabiya|access-date=22 April 2025}}</ref> == Kehidupan peribadi== === Pandangan politik=== === Perkahwinan dan keluarga=== Fadel membuat persembahan di salah satu konsertnya ketika dia melihat seorang gadis dan terpikat olehnya. Dia bertemu dengannya beberapa kali selepas itu, kemudian meminta seorang kenalan untuk bertanya sama ada dia akan menerima cadangan perkahwinannya. Jika dia bersetuju, Fadel mengarahkan dia untuk meminta sebuah lagu oleh artis [[George Wassouf]]. Dia memang meminta lagu itu, dan Fadel melamarnya. Mereka berkahwin ketika Fadel berusia kira-kira 20 tahun, pada tahun 1989. Fadel selalu berkata, {{Blockquote|quote=أنا تزوجت عن قصة حب حلوة}} Terjemahan: "Saya berkahwin selepas kisah cinta yang manis". Isteri beliau bernama Nadia dan berasal dari Palestin. Mereka mempunyai 3 orang anak; 2 orang anak perempuan dan seorang anak lelaki. * Alhan dilahirkan pada tahun 1990. Alhan berkahwin pada tahun 2011 dan melahirkan anak sulung lelaki yang bernama Fadel sempena nama ayahnya. * Mohamed dilahirkan pada tahun 1994 * Rana dilahirkan pada tahun 2002 == Diskografi == === Album === *1998: ''Wallah Zaman'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *1999: ''Baya' El Oolob'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''El Hob El Adeem'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2000: ''Sahrat Tarab'' <small>[Master Melody]</small> *2001: ''Hobak Khayal'' <small>[Al Khouyoul Records]</small> *2003: ''Layali Beirut'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sa'at Tarab maa Fadl Shaker'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2003: ''Sidi Rouhi'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2004: ''Saharni El Shok'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2006: ''Allah Aalam'' <small>[[Rotana Records]]</small> *2009: ''Baada Aal Bal'' <small>[[Rotana Records]]</small> === Single === * 2002 : Ya Ghayeb * 2003 : Dehket El Dunya * 2003 : Maaol * 2004 : Law Ala Albi * 2005 : Meather Feya * 2006 : Fakerni Neseetak ===Kolaborasi=== * 2002 : ''Ahawel'' (duet [[Nawal El Kuwaitia|Nawal]]) * 2004 : ''Al Aam El Jadid'' (duet [[Sherine]]) * 2006 : ''Akhendi Maak'' (duet Yara) * 2009 : ''Jowa Rouh'' (duet [[Elissa]])<br /> == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Palestin}} * {{Instagram|fadelchaker}} {{penyanyi-stub}} {{pelakon-stub}} {{Kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Chaker, Fadel}} [[Kategori:Penyanyi lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon lelaki Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] {{Arabic Pop}} 4px4jc6ubvmeztafrqtibhgng6i71n2 0 1130286 6844518 6344443 2026-05-09T05:41:52Z CommonsDelinker 5738 Fail GBK_Complex_at_night_(cropped).jpg telah dibuang kerana ia telah dihapuskan di Commons oleh Krd 6844518 wikitext text/x-wiki {{main|Piala AFF 2022}} '''Peringkat kalah mati Piala AFF 2022''' adalah peringkat kedua dan terakhir [[Piala AFF 2022]], selepas peringkat kumpulan. Ia akan dimainkan pada 6 Januari 2023 hingga 16 Januari 2023 dengan dua pasukan teratas dari setiap kumpulan (dua dalam jumlah) mara ke peringkat kalah mati untuk bersaing dalam kejohanan penghapusan tunggal. Setiap perlawanan akan dimainkan di tempat sendiri dan tempat lawan secara timbal balik. [[Peraturan gol tempat lawan]], [[Masa tambahan|masa tambahan]] (gol tempat lawan tidak terpakai pada masa tambahan) dan [[Sepakan penalti|penalti]] digunakan untuk menentukan pemenang jika perlu. ==Format== Pada peringkat kalah mati, pasukan yang mara ke separuh akhir atau pentas akhir akan bermain perlawanan di tempat sendiri dan tempat lawan secara timbal balik dan pemenang perlawanan akan disahkan menerusi keputusan agregat ataupun [[Peraturan gol tempat lawan|peraturan gol tempat lawan]]. Jika berlaku satu keputusan terikat antara pasukan berkenaan, [[Masa tambahan|masa tambahan]] akan digunakan dan jika masih terikat, [[Sepakan penalti|penalti]] akan terus dimainkan bagi menentukan pemenang.{{citation needed}} ==Venue== Venue perlawanan peringkat kalah mati akan diistiharkan setelah keputusan peringkat kumpulan selesai dengan venue akan dimainkan di rumah dua pasukan teratas dari setiap kumpulan yang mara ke separuh akhir, begitu juga ke pentas akhir. {{Clear}} {| class="wikitable" style="text-align:center; margin-left: auto; margin-right: auto; border: none;" |- ! colspan="4" rowspan="1" |Lokasi venue separuh akhir dan perlawanan akhir Piala AFF 2022{{Location map+ |Southeast Asia |overlay_image=|width=500 |float=center |caption= |places= {{Location map~ |Southeast Asia |lat=3.13 |long=101.68 |position=top |label=[[Kuala Lumpur]]}} {{Location map~ |Southeast Asia |lat=14.06 |long=100.59 |position=top |label=[[Pathum Thani]]}} {{Location map~ |Southeast Asia |lat=21.20 |long=105.76 |position=top |label=[[Hanoi]]}} {{Location map~ |Southeast Asia |lat=-6.2734 |long=106.9831 |position=top |label=[[Jakarta]]}} }} |- !{{flagicon|IDN}} [[Jakarta]] !{{flagicon|MAS}} [[Kuala Lumpur]] !{{flagicon|VIE}} [[Hanoi]] !{{flagicon|THA}} [[Pathum Thani]] |- |[[Stadium Gelora Bung Karno]] |[[Stadium Nasional Bukit Jalil]] |[[Stadium Nasional Mỹ Đình]] |[[Stadium Thammasat]] |- |Kapasiti: '''77,193''' |Kapasiti: '''87,411''' |Kapasiti: '''40,192''' |Kapasiti: '''25,000''' |- | | |[[File:My dinh stadium.jpg|210px]] |[[File:Thammasat Stadium.jpg|210px]] |- |} {{Clear}} == Jadual == Jadual setiap pusingan adalah seperti berikut. {| class="wikitable" style="text-align:center" |- !Pusingan !Pertama !Kedua |- |Separuh Akhir |6–7 Januari 2023 |9–10 Januari 2023 |- |Pentas Akhir |13 Januari 2023 |16 Januari 2023 |} == Pasukan mara == Dua pasukan teratas kumpulan mara ke peringkat kalah mati. {| class=wikitable |- ! Kumpulan !width=200| Juara Kumpulan !width=200| Naib Juara Kumpulan |- ! [[Piala AFF 2022#Kumpulan A|A]] | {{fb|THA}} | {{fb|IDN}} |- ! [[Piala AFF 2022#Kumpulan B|B]] | {{fb|VIE}} | {{fb|MAS}} |} ==Peringkat kalah mati== ===Gambaran=== <section begin=Gambaran />{{4TeamBracket-2legs | RD1=[[#Separuh Akhir|Separuh Akhir]] | RD2=[[#Pentas Akhir|Pentas Akhir]] | RD1-seed1=[[#Kumpulan A|A2]] | RD1-team1={{fb|IDN}} | RD1-score1-1=0 | RD1-score1-2=0 | RD1-score1-A=0 | RD1-seed2=[[#Kumpulan B|B1]] | RD1-team2='''{{fb|VIE}}''' | RD1-score2-1=0 | RD1-score2-2=2 | RD1-score2-A='''2''' | RD1-seed3=[[#Kumpulan B|B2]] | RD1-team3={{fb|MAS}} | RD1-score3-1=1 | RD1-score3-2=0 | RD1-score3-A=1 | RD1-seed4=[[#Kumpulan A|A1]] | RD1-team4='''{{fb|THA}}''' | RD1-score4-1=0 | RD1-score4-2=3 | RD1-score4-A='''3''' | RD2-seed1=[[#Kumpulan B|B1]] | RD2-team1={{fb|VIE}} | RD2-score1-1=2 | RD2-score1-2=0 | RD2-score1-A=2 | RD2-seed2=[[#Kumpulan A|A1]] | RD2-team2='''{{fb|THA}}''' | RD2-score2-1=2 | RD2-score2-2=1 | RD2-score2-A='''3''' }}<section end=Gambaran /> === Separuh Akhir === <section begin=Separuh Akhir /> {{TwoLegStart}} |- {{TwoLegResult|{{fb-rt|IDN}}||0–2|'''{{fb|VIE}}'''||[[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Indonesia v Vietnam|0–0]]|[[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Vietnam v Indonesia|0–2]]}} |- {{TwoLegResult|{{fb-rt|MAS}}||1–3|'''{{fb|THA}}'''||[[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Malaysia v Thailand|1–0]]|[[Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand v Malaysia|0–3]]}} |}<section end=Separuh Akhir /> ====Separuh Akhir Pertama==== ====Indonesia lwn Vietnam==== <section begin=c1 />{{Football box | date = {{dts|2023|1|6|format=dmy}} | time = {{UTZ|16:30|7}} | team1 = {{fb-rt|IDN}} | score = {{score link|Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Indonesia lwn Vietnam|0–0}} | team2 = {{fb|VIE}} | goals1 = | goals2 = | stadium = [[Stadium Gelora Bung Karno]], [[Jakarta]] | attendance = 49,595 | referee = Omar Al-Yaqoubi ({{nfa|OMA}}) | report = [https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/match-centre?view=preview&id=2345419 Laporan (AFFMEC)]<br>[https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/suzuki_cup/2022/M21.pdf Laporan (AFF)] }}<section end=c1 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _IDN_h22 | pattern_b = _IDN_h22 | pattern_ra = _IDN_h22 | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = E30000 | body = E30000 | rightarm = E30000 | shorts = E30000 | socks = E30000 | title = Indonesia }} |{{Football kit | pattern_la = _vie21a | pattern_b = _Vietnam21a | pattern_ra = _vie21a | pattern_sh = _Vietnam21a | pattern_so = _Vietnam21a | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF |title = Vietnam }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |colspan=4|<center>4–2–3–1</center> |- |GK ||'''22'''||[[Nadeo Argawinata]] |- |RB ||'''14'''||[[Asnawi Mangkualam]] |- |CB ||'''19'''||[[Fachruddin Aryanto]] ([[Kapten (bola sepak)|k]]) |- |CB ||'''5''' ||[[Rizky Ridho]] |- |LB ||'''12'''||[[Pratama Arhan]] |- |CM ||'''23'''||[[Marc Klok]] |- |CM ||'''4''' ||[[Jordi Amat]] |- |RW ||'''2''' ||[[Yakob Sayuri]] ||||{{suboff|90+3}} |- |AM ||'''6''' ||[[Marselino Ferdinan]] ||||{{suboff|90+3}}¹ |- |LW ||'''13'''||[[Rachmat Irianto]] ||||{{suboff|81}} |- |CF ||'''11'''||[[Dendy Sulistyawan]] ||||{{suboff|90+3}}² |- |colspan=3|'''Penggantian:''' |- |MF ||'''15'''||[[Ricky Kambuaya]] ||||{{subon|81}} |- |FW ||'''9''' ||[[Ilija Spasojević]] ||||{{subon|90+3}} |- |MF ||'''8''' ||[[Witan Sulaeman]] ||||{{subon|90+3}}¹ |- |MF ||'''7''' ||[[Saddil Ramdani]] ||||{{subon|90+3}}² |- |colspan=3|'''Pengurus:''' |- |colspan=3|{{flagicon|KOR}} [[Shin Tae-yong]] |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |colspan=4|<center>5–3–2</center> |- |GK ||'''23'''||[[Đặng Văn Lâm]] |- |RWB ||'''17'''||[[Vũ Văn Thanh]] ||{{yel|5}}||{{suboff|68}}¹ |- |CB ||'''2''' ||[[Đỗ Duy Mạnh]] |- |CB ||'''3'''||[[Quế Ngọc Hải]] |- |CB ||'''4''' ||[[Bùi Tiến Dũng (pemain bola sepak kelahiran 1995)|Bùi Tiến Dũng]] |- |LWB ||'''5''' ||[[Đoàn Văn Hậu]] |- |CM ||'''19'''||[[Nguyễn Quang Hải (pemain bola sepak kelahiran 1997)|Nguyễn Quang Hải]] |- |CM ||'''8''' ||[[Đỗ Hùng Dũng]] ([[Kapten (bola sepak)|k]]) ||{{yel|50}}||{{suboff|75}} |- |CM ||'''14''' ||[[Nguyễn Hoàng Đức]] |- |CF ||'''20''' ||[[Phan Văn Đức]] ||||{{suboff|90}} |- |CF ||'''22''' ||[[Nguyễn Tiến Linh]] ||||{{suboff|68}} |- |colspan=3|'''Penggantian:''' |- |FW ||'''18'''||[[Phạm Tuấn Hải]] ||||{{subon|68}} |- |DF ||'''13'''||[[Hồ Tấn Tài]] ||||{{subon|68}}¹ |- |MF ||'''11'''||[[Nguyễn Tuấn Anh]] ||||{{subon|75}} |- |FW ||'''9''' ||[[Nguyễn Văn Toàn (pemain bola sepak)|Nguyễn Văn Toàn]] ||||{{subon|90}} |- |colspan=3|'''Pengurus:''' |- |colspan=3|{{flagicon|KOR}} [[Park Hang-seo]] |} |} {| width=50% style="font-size:90%;" | '''Pemain Terbaik Perlawanan:''' <br />[[Asnawi Mangkualam]] (Indonesia) '''Penolong Pengadil:'''<ref name="pengadil SA11">{{cite web|url=https://my.soccerway.com/matches/2023/01/06/asia/asean-football-championship/indonesia/vietnam/3952031/|title=Indonesia vs Vietnam 0–0|publisher=Soccerway (UK)|date=6 Januari 2023|accessdate=6 Januari 2023}}</ref> <br />Yousef Aref Al Shamari ({{nfa|QAT}}) <br />Faisal Al Shammari ({{nfa|QAT}}) <br />'''Pegawai Keempat:'''<ref name="pengadil SA11"/> <br />Sivakorn Pu-Udom ({{nfa|THA}}) |} ==== Malaysia lwn Thailand ==== <section begin=c2 />{{Football box | date = {{dts|2023|1|7|format=dmy}} | time = {{UTZ|20:30|8}} | team1 = {{fb-rt|MAS}} | score = {{score link|Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Malaysia lwn Thailand|1–0}} | team2 = {{fb|THA}} | goals1 = *[[Faisal Halim]] {{goal|11}} | goals2 = | stadium = [[Stadium Nasional Bukit Jalil]], [[Kuala Lumpur]] | attendance = 62,989 | referee = Kim Dae-yong ({{nfa|KOR}}) | report = [https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/match-centre?view=preview&id=2345420 Laporan (AFFMEC)]<br>[https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/suzuki_cup/2022/M22.pdf Laporan (AFF)] }}<section end=c2 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _mas22h | pattern_b = _mas22h | pattern_ra = _mas22h | pattern_sh = _mas22a | pattern_so = _blacktop | leftarm = 000000 | body = 000000 | rightarm = 000000 | shorts = 000000 | socks = FFFF00 | title = Malaysia }} |{{Football kit |pattern_la = d20c0c |pattern_b = _collar |pattern_ra = d20c0c |pattern_sh = |pattern_so = |leftarm = d20c0c |body = d20c0c |rightarm = d20c0c |shorts = d20c0c |socks = d20c0c |title = Thailand }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |colspan=4|<center>4–2–3–1</center> |- |GK ||'''16''' ||[[Syihan Hazmi]] |- |RB ||'''6'''||[[Dominic Tan]] || || |- |CB ||'''4''' ||[[Ruventhiran Vengadesan|V. Ruventhiran]] || || |- |CB ||'''5'''||[[Sharul Nazeem]] || || {{suboff|87}} |- |LB ||'''3'''||[[Quentin Cheng]] || || {{suboff|69}} |- |CM ||'''10'''||[[Lee Tuck]] || || |- |CM ||'''7''' ||[[Faisal Halim]] || || {{suboff|81}} |- |RW ||'''11'''||[[Safawi Rasid]] ([[Kapten (bola sepak)|k]]) || || {{suboff|69}}² |- |AM ||'''18''' ||[[Brendan Gan]] || || |- |LW ||'''8'''||[[Stuart Wilkin]] || || |- |CF ||'''9'''||[[Darren Lok]] || || {{suboff|69}}¹ |- |colspan=3|'''Penggantian:''' |- |FW ||'''20'''||[[Shamie Iszuan]] || || {{subon|69}} |- |FW ||'''19'''||[[Ezequiel Agüero]] || || {{subon|69}}¹ |- |FW ||'''22'''||[[Haqimi Azim Rosli|Haqimi Azim]] || || {{subon|69}}² |- |MF ||'''17'''||[[David Rowley (pemain bola sepak)|David Rowley]] || || {{subon|81}} |- |DF ||'''12'''||[[Fazly Mazlan]] || {{yel|90+5}} || {{subon|87}} |- |colspan=3|'''Pengurus:''' |- |colspan=3|{{flagicon|KOR}} [[Kim Pan-gon]] |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |colspan=4|<center>4–1–3–2</center> |- |GK ||'''20''' ||[[Kittipong Phuthawchueak]] || || |- |RB ||'''2''' ||[[Sasalak Haiprakhon]] || || |- |CB ||'''4''' ||[[Pansa Hemviboon]] || {{yel|54}} || {{suboff|68}}¹ |- |CB ||'''12'''||[[Kritsada Kaman]] || || |- |LB ||'''15'''||[[Suphanan Bureerat]] || {{yel|90+5}} || |- |DM ||'''6''' ||[[Sarach Yooyen]] || || |- |CM ||'''11'''||[[Bordin Phala]] || || {{suboff|87}} |- |CM ||'''17'''||[[Ekanit Panya]] || || {{suboff|86}} |- |CM ||'''3'''||[[Theerathon Bunmathan]] ([[Kapten (bola sepak)|k]]) || || |- |CF ||'''10'''||[[Teerasil Dangda]] || || {{suboff|81}} |- |CF ||'''8'''||[[Peeradon Chamratsamee]] || || {{suboff|68}} |- |colspan=3|'''Penggantian:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Adisak Kraisorn]] || || {{subon|68}} |- |DF ||'''16''' ||[[Jakkapan Praisuwan]] || || {{subon|68}}¹ |- |FW ||'''21''' ||[[Poramet Arjvirai]] || || {{subon|81}} |- |MF ||'''22'''||[[Channarong Promsrikaew]] || || {{subon|86}} |- |MF ||'''13'''||[[Jaroensak Wonggorn]] || || {{subon|87}} |- |colspan=3|'''Pengurus:''' |- |colspan=3|{{flagicon|BRA}} [[Alexandré Pölking]] |} |} {| width=50% style="font-size:90%;" | '''Pemain Terbaik Perlawanan:''' <br />[[Ruventhiran Vengadesan|V. Ruventhiran]] (Malaysia) '''Penolong Pengadil:'''<ref name="pengadil SA21">{{cite web|url=https://my.soccerway.com/matches/2023/01/07/asia/asean-football-championship/malaysia/thailand/3952032/|title=Malaysia vs Thailand 1–0|publisher=Soccerway (UK)|date=7 Januari 2023|accessdate=7 Januari 2023}}</ref> <br /> Song Bong-geun ({{nfa|KOR}}) <br /> Bang Ki-yeol ({{nfa|KOR}}) <br />'''Pegawai Keempat:'''<ref name="pengadil SA21"/> <br />Thoriq Alkatiri ({{nfa|IDN}}) |} ====Separuh Akhir Kedua==== ==== Vietnam lwn Indonesia==== <section begin=c3 />{{Football box | date = {{dts|2023|1|9|format=dmy}} | time = {{UTZ|19:30|7}} | team1 = {{fb-rt|VIE}} | score = {{score link|Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Vietnam lwn Indonesia|2–0}} | team2 = {{fb|IDN}} | goals1 = *[[Nguyễn Tiến Linh]] {{goal|3||47}} | goals2 = | stadium = [[Stadium Nasional My Dinh]], [[Ha Noi]] | attendance = 23,989 | referee = Yusuke Araki ({{nfa|JPN}}) | report = [https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/match-centre?view=stats&id=2345421 Laporan (AFFMEC)]<br>[http://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/suzuki_cup/2022/M23.pdf Laporan (AFF)] }}<section end=c3 /> {| width=92% |- |{{Football kit | pattern_la = _vie21h | pattern_b = _Vietnam21h | pattern_ra = _vie21h | pattern_sh = _Vietnam21h | pattern_so = _Vietnam21h | leftarm = FF001A | body = FF001A | rightarm = FF001A | shorts = FF001A | socks = FF001A | title = Vietnam }} |{{Football kit | pattern_la = | pattern_b = _collarwhite | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = 000000 | body = 000000 | rightarm = 000000 | shorts = 000000 | socks = 000000 | title = Indonesia }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |colspan=4|<center>5–3–2</center> |- |GK ||'''23''' ||[[Đặng Văn Lâm]] |- |RWB ||'''5'''||[[Đoàn Văn Hậu]] || {{yel|38}} || |- |CB ||'''4'''||[[Bùi Tiến Dũng (pemain bola sepak kelahiran 1995)|Bùi Tiến Dũng]] || {{yel|24}} || {{suboff|51}} |- |CB ||'''13''' ||[[Hồ Tấn Tài]] || || |- |CB ||'''3''' ||[[Quế Ngọc Hải]] || || |- |LWB ||'''16'''||[[Nguyễn Thành Chung]] || || {{suboff|71}}¹ |- |CM ||'''19'''||[[Nguyễn Quang Hải (pemain bola sepak kelahiran 1997)|Nguyễn Quang Hải]] || || {{suboff|90+1}} |- |CM ||'''8'''||[[Đỗ Hùng Dũng]] ([[Kapten (bola sepak)|k]]) || || |- |CM ||'''14'''||[[Nguyễn Hoàng Đức]] || || |- |CF ||'''18'''||[[Phạm Tuấn Hải]] || || |- |CF ||'''22''' ||[[Nguyễn Tiến Linh]] || || {{suboff|71}} |- |colspan=3|'''Penggantian:''' |- |DF ||'''12''' ||[[Bùi Hoàng Việt Anh|Bùi Hoàng Anh]] || || {{subon|51}} |- |MF ||'''20'''||[[Phan Văn Đức]] || || {{subon|71}} |- |DF ||'''6'''||[[Nguyễn Thanh Bình (pemain bola sepak kelahiran 2000)|Nguyễn Thanh Bình]] || || {{subon|71}}¹ |- |FW ||'''9'''||[[Nguyễn Văn Toàn (pemain bola sepak)|Nguyễn Văn Toàn]] || || {{subon|90+1}} |- |colspan=3|'''Pengurus:''' |- |colspan=3|{{flagicon|KOR}} [[Park Hang-seo]] |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |colspan=4|<center>5–4–1</center> |- |GK ||'''22'''||[[Nadeo Argawinata]] || || |- |RWB ||'''14'''||[[Asnawi Mangkualam]] || {{yel|36}} || {{suboff|57}} |- |CB ||'''19'''||[[Fachruddin Aryanto]] ([[Kapten (bola sepak)|k]]) || || |- |CB ||'''5'''||[[Rizky Ridho]] || || {{suboff|78}}¹ |- |CB ||'''12'''||[[Pratama Arhan]] || || |- |LWB ||'''4''' ||[[Jordi Amat]] || || |- |RM ||'''7''' ||[[Saddil Ramdani]] || || {{suboff|57}}¹ |- |CM ||'''2''' ||[[Yakob Sayuri]] || || |- |CM ||'''6'''||[[Marselino Ferdinan]] || || {{suboff|78}} |- |LM ||'''23'''||[[Marc Klok]] |- |CF ||'''11'''||[[Dendy Sulistyawan]] || || |- |colspan=3|'''Penggantian:''' |- |FW ||'''8''' ||[[Witan Sulaeman]] || || {{subon|57}} |- |MF ||'''15'''||[[Ricky Kambuaya]] || {{yel|74}} || {{subon|57}}¹ |- |FW ||'''9'''||[[Ilija Spasojević]] || || {{subon|78}} |- |FW ||'''18'''||[[Muhammad Rafli]] || || {{subon|78}}¹ |- |colspan=3|'''Pengurus:''' |- |colspan=3|{{flagicon|KOR}} [[Shin Tae-yong]] |} |} {| width=50% style="font-size:90%;" | '''Pemain Terbaik Perlawanan:''' <br />[[Nguyễn Tiến Linh]] (Vietnam) '''Penolong Pengadil:'''<ref name="pengadil SA12">{{cite web|url=https://my.soccerway.com/matches/2023/01/09/asia/asean-football-championship/vietnam/indonesia/3952033/|title=Vietnam vs Indonesia 2–0|publisher=Soccerway (UK)|date=9 Januari 2023|accessdate=9 Januari 2023}}</ref> <br />Kota Watanabe ({{nfa|JPN}}) <br />Yudai Yamamoto ({{nfa|JPN}}) <br />'''Pegawai Keempat:'''<ref name="pengadil SA12"/> <br />Souei Vongkham ({{nfa|LAO}}) |} ''Vietnam menang 2–0 menerusi agregat dan mara ke pentas akhir.'' ==== Thailand lwn Malaysia ==== <section begin=c4 />{{Football box | date = {{dts|2023|1|10|format=dmy}} | time = {{UTZ|19:30|7}} | team1 = {{fb-rt|THA}} | score = {{score link|Peringkat kalah mati Piala AFF 2022#Thailand lwn Malaysia|3–0}} | team2 = {{fb|MAS}} | goals1 = *[[Teerasil Dangda]] {{goal|19}} *[[Bordin Phala]] {{goal|55}} *[[Adisak Kraisorn]] {{goal|71}} | goals2 = | stadium = [[Stadium Thammasat]], [[Pathum Thani]] | attendance = 18,927 | referee = Adham Makhadmeh ({{nfa|JOR}}) | report = [https://www.affmitsubishielectriccup.com/2022/match-centre?view=stats&id=2345422 Laporan (AFFMEC)]<br>[https://www.aseanfootball.org/v3/wp-content/uploads/match_result/suzuki_cup/2022/M24.pdf Laporan (AFF)] }}<section end=c4 /> {| width=92% |- |{{Football kit |pattern_la=104EC4 |pattern_b=_collar |pattern_ra=104EC4 |pattern_sh= |pattern_so= |leftarm=104EC4 |body=104EC4 |rightarm=104EC4 |shorts=104EC4 |socks=104EC4 |title = Thailand }} |{{Football kit | pattern_la = _mas22h | pattern_b = _mas22h | pattern_ra = _mas22h | pattern_sh = _mas22h | pattern_so = _mas22h | leftarm = FFFF00 | body = FFFF00 | rightarm = FFFF00 | shorts = FFFF00 | socks = FFFF00 | title = Malaysia }} |} {| width="100%" |valign="top" width="40%"| {| style="font-size:90%" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |colspan=4|<center>4–5–1</center> |- |GK ||'''1'''||[[Kampol Pathomakkakul]] || {{yel|84}} || |- |RB ||'''15'''||[[Suphanan Bureerat]] || || {{suboff|85}}¹ |- |CB ||'''4''' ||[[Pansa Hemviboon]] || || {{suboff|85}} |- |CB ||'''2''' ||[[Sasalak Haiprakhon]] || || |- |LB ||'''12'''||[[Kritsada Kaman]] || || |- |RM ||'''11'''||[[Bordin Phala]] || || {{suboff|69}} |- |CM ||'''3'''||[[Theerathon Bunmathan]] ([[Kapten (bola sepak)|k]]) || || |- |CM ||'''6''' ||[[Sarach Yooyen]] || {{yel|73}} || {{suboff|77}} |- |CM ||'''17'''||[[Ekanit Panya]] || {{yel|65}} || |- |LM ||'''8'''||[[Peeradon Chamratsamee]] || || |- |CF ||'''10'''||[[Teerasil Dangda]] || || {{suboff|46}} |- |colspan=3|'''Penggantian:''' |- |FW ||'''9''' ||[[Adisak Kraisorn]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''18'''||[[Weerathep Pomphan]] || || {{subon|69}} |- |MF ||'''7'''||[[Sumanya Purisai]] || || {{subon|77}} |- |DF ||'''16''' ||[[Jakkapan Praisuwan]] || || {{subon|85}} |- |DF ||'''5'''||[[Chalermsak Aukkee]] || || {{subon|85}}¹ |- |colspan=3|'''Pengurus:''' |- |colspan=3|{{flagicon|BRA}} [[Alexandré Pölking]] |} |valign="top"| |valign="top" width="50%"| {| style="font-size:90%; margin:auto" cellspacing="0" cellpadding="0" |- !width=25| !!width=25| |- |colspan=4|<center>4–2–3–1</center> |- |GK ||'''16''' ||[[Syihan Hazmi]] |- |RB ||'''2''' ||[[Azam Azmi]] || || |- |CB ||'''12'''||[[Fazly Mazlan]] || || {{suboff|68}} |- |CB ||'''5'''||[[Sharul Nazeem]] || || |- |LB ||'''6'''||[[Dominic Tan]] || {{yel|70}} || |- |CM ||'''14''' ||[[Mukhairi Ajmal]] || || {{suboff|46}}¹ |- |CM ||'''13'''||[[Nor Hakim Hassan]] || || {{suboff|46}} |- |RW ||'''8'''||[[Stuart Wilkin]] || || {{suboff|72}} |- |AM ||'''7''' ||[[Faisal Halim]] ([[Kapten (bola sepak)|k]]) || {{yel|30}} || |- |LW ||'''18''' ||[[Brendan Gan]] || || {{suboff|82}} |- |CF ||'''9'''||[[Darren Lok]] || || |- |colspan=3|'''Penggantian:''' |- |DF ||'''4''' ||[[Ruventhiran Vengadesan|V. Ruventhiran]] || || {{subon|46}} |- |MF ||'''10'''||[[Lee Tuck]] || || {{subon|46}}¹ |- |FW ||'''11'''||[[Safawi Rasid]] || {{yel|75}} || {{subon|68}} |- |FW ||'''19'''||[[Ezequiel Agüero]] || {{yel|73}} || {{subon|72}} |- |FW ||'''22'''||[[Haqimi Azim Rosli|Haqimi Rosli]] || || {{subon|82}} |- |colspan=3|'''Pengurus:''' |- |colspan=3|{{flagicon|KOR}} [[Kim Pan-gon]] |} |} {| width=50% style="font-size:90%;" | '''Pemain Terbaik Perlawanan:''' <br />[[Adisak Kraisorn]] (Thailand) '''Penolong Pengadil:'''<ref name="pengadil SA22">{{cite web|url=https://my.soccerway.com/matches/2023/01/10/asia/asean-football-championship/thailand/malaysia/3952034/|title=Thailand vs Malaysia 3–0|publisher=Soccerway (UK)|date=10 Januari 2023|accessdate=10 Januari 2023}}</ref> <br />Mustafa Al Kalaf ({{nfa|JOR}}) <br />Ahmed Al Roalle ({{nfa|JOR}}) <br />'''Pegawai Keempat:'''<ref name="pengadil SA22"/> <br />Xaypasert Phongsanit ({{nfa|LAO}}) |} Thailand menang 3–1 menerusi agregat dan mara ke pentas akhir. ==Pentas Akhir== {{main|Pentas Akhir Piala AFF 2022}} <center> {{#lst:Pentas Akhir Piala AFF 2022|Pentas Akhir}} </center> ====Pentas Akhir Pertama==== {{#lst:Pentas Akhir Piala AFF 2022|d1}} {{#lst:Pentas Akhir Piala AFF 2022|lineups1}} ====Pentas Akhir Kedua==== {{#lst:Pentas Akhir Piala AFF 2022|d2}} {{#lst:Pentas Akhir Piala AFF 2022|lineups2}} == Rujukan == {{reflist|2}} == Pautan luar == {{Piala AFF 2022}} {{DEFAULTSORT:Peringkat kalah mati Piala AFF 2022}} [[Kategori:Peringkat kalah mati|Piala AFF 2022]] t5eol4uhsc33k47bpklnni2j3y05rwx 0 1134740 6844142 6818757 2026-05-08T12:27:12Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Kelantan */ 6844142 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Parlimen Malaysia ke-15 | image = | image_size = | body = [[Parlimen Malaysia]] | country = [[Malaysia]] | meeting_place = [[Dewan Rakyat Malaysia]] | election = [[Pilihan raya umum Malaysia 2022|Pilihan raya umum 2022]] | government = | term_start = 19 Disember 2022 | term_end = kini | before = [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14|Parlimen ke-14]] | after = | website = {{url|http://www.parlimen.gov.my/}} | membership1 = 222 | control1 = | chamber1 = [[Dewan Rakyat]] | chamber1_image = [[File:Dewan Rakyat 2022 election results.svg|200px|Dewan Rakyat pada 28 Mei 2020]] | chamber1_leader1_type = [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Yang di-Pertua]] | chamber1_leader1 =[[Johari Abdul|Tan Sri Johari Abdul]] (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader2_type = Timbalan Yang di-Pertua | chamber1_leader2 = [[Ramli Mohd Nor|Dato Ramli Mohd Nor]], BN-UMNO (sejak 19 Disember 2022) <br>[[Alice Lau Kiong Yieng|Puan Alice Lau Kiong Yieng]], PH-DAP (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader3_type = Setiausaha Dewan Rakyat | chamber1_leader3 = | chamber1_leader4_type = | chamber1_leader4 = | chamber1_leader5_type = [[Ketua Pembangkang (Malaysia)|Ketua Pembangkang]] | chamber1_leader5 = [[Hamzah Zainudin|Dato Seri Hamzah Zainudin]], PN-PPBM (sejak 19 Disember 2022) | session1 = | chamber2 = Ketua Negara | chamber2_leader1_type = [[Yang di-Pertuan Agong]] | chamber2_leader1 = [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] (sejak 31 Januari 2024)<br>[[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] (31 Januari 2019 – 30 Januari 2024) | chamber3 = Ketua Kerajaan | chamber3_leader1_type = [[Perdana Menteri Malaysia]] | chamber3_leader1 = [[Anwar Ibrahim|Dato Seri Anwar Ibrahim]], PH-PKR (sejak 24 November 2022) |session1_type=Penggal Pertama<ref>https://www.parlimen.gov.my/aum-dewan-rakyat.html?uweb=dr&arkib=yes</ref> |session1='''Mesyuarat Pertama''' <br> 19/12/2022 - 20/12/2022 |session2_type=Penggal Kedua |session2='''Mesyuarat Pertama''' <br> 13/02/2023 - 4/04/2023<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>22/05/2023 - 15/06/2023<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>9/10/2023 - 30/11/2023 |session3_type=Penggal Ketiga |session3='''Mesyuarat Pertama'''<br>26/2/2024 - 27/3/2024<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>24/6/2024 - 18/7/2024<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>14/10/2024 - 12/12/2024 |session4_type = Penggal Keempat |session4= '''Mesyuarat Pertama'''<br> 3/2/2025 - 6/3/2025<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>21/7/2025 - 28/8/2025<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>6/10/2025 - 4/12/2025 |session5_type = Penggal Kelima |session5= '''Mesyuarat Pertama''' <br> 20/1/2026 - 3/3/2026<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br> 22/6/2026 - 16/7/2026<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>5/10/2026 - 8/12/2026 }} Berikut merupakan [[Rang undang-undang]] '''Ahli Dewan Rakyat, bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15.''' Dewan Rakyat bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15 yang mula bersidang pada 19 Disember 2022. == Komposisi parti == [[File:2022 Malaysian general election results map.svg|alt=|center|500px]] <br/> {| style="width:100%; text-align:center;" |+ |- style="color:white;" | style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; width:37.1%;" align="center"|82 | style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; width:13.6%;" align="center"|30 | style="background:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; width:10.4%;" align="center"|23 | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; width:2.7%;" align="center"|6 | style="background:{{Parti Warisan/meta/color}}; width:1.4%;" align="center"|<span style="color:black;">3</span> | style="background:{{Independent (politician)/meta/color}}; width:0.9%;" align="center"|<span style="color:black;">2</span> | style="background:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|<span style="color:black;">1</span> | style="background:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|1 | style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; width:33.0%;" align="center"|74 |- ! align="centre" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};"|PH ! align="centre" style="color:{{Barisan Nasional/meta/color}};"|BN ! align="centre" style="color:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};"|GPS ! align="centre" style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};"|GRS ! align="centre" style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};"|<small>WARISAN</small> ! align="centre" style="color:{{Independent (politician)/meta/color}};"|<small>Bebas</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};"|<small>PBM</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};"|<small>KDM</small> ! align="centre" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};"|PN |} == Ahli mengikut negeri == {| class="wikitable" border="0" style="margin: 0 auto;" align="center" |'''Pintasan:''' [[#Perlis|Perlis]] | [[#Kedah|Kedah]] | [[#Kelantan|Kelantan]] | [[#Terengganu|Terengganu]] | [[#Pulau Pinang|Pulau Pinang]] | [[#Perak|Perak]] | [[#Pahang|Pahang]] | [[#Selangor|Selangor]] | [[#Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur|Kuala Lumpur]] | [[#Wilayah Persekutuan Putrajaya|Putrajaya]] | [[#Negeri Sembilan|Negeri Sembilan]] | [[#Melaka|Melaka]] | [[#Johor|Johor]] | [[#Labuan|Labuan]] | [[#Sabah|Sabah]] | [[#Sarawak|Sarawak]] |} {| style="width:40em;" | colspan="20" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''Kerajaan Perpaduan Malaysia MADANI''' | colspan="3" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''Pembangkang''' |- style="width:40em;" | colspan="4" style="color: {{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''PH''' | colspan="4" style="color: {{Barisan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''BN''' | colspan="4" style="color: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};" align="center" |'''GPS''' | colspan="3" style="color: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" align="center" |'''GRS''' | colspan="1" style="color: {{Parti Warisan/meta/color}};" align="center" |'''WARISAN''' | colspan="1" style="color: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" align="center" |'''KDM''' | colspan="1" style="color: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" align"center" |'''PBM''' | colspan="1" style="color: {{Bebas/meta/color}};" align="center" |{{color|black|BEBAS}} | colspan="3" style="color: {{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center" |'''PN''' | colspan="1" style="color: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};" align="center" |'''MUDA''' |- style="text-align:center;" | colspan="20" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''153''' | colspan="3" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''69''' |- style="text-align:center;" | colspan="4" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''82''' | colspan="4" style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''30''' | colspan="4" style="background: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''23''' | colspan="3" style="background: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''6''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Warisan/meta/color}}; color:white;width:5%;" |'''3''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Bebas/meta/color}}; color:white;width:1%" |{{color|black|1}} | colspan="1" style="background: {{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''6''' | colspan="2" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:20.12%;" |'''68''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' |- style="text-align:center;" | style="background:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''40''' |style="background:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}; color:white;width:8.47% | '''31''' | style="background:{{Parti Amanah Negara/meta/color}}; color:white;width:8.47%;" |'''8''' | style="background:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}}; color:white;width:2%;" |'''2''' | style="background:{{United Malays National Organisation/meta/color}}; color:white;width:42.37%;" |'''26''' | style="background:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''2''' | style="background:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}}; color:white;width:10%;" |'''14''' | style="background:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''5''' | style="background:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''3''' | style="background:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{United Sabah Party/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''6''' | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}; color:white;width:28.01%;" |'''43 | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''25''' |- style="text-align:center;" | style="color:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}};" |'''DAP''' | style="color:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}};" |'''PKR | style="color:{{Parti Amanah Negara/meta/color}};" |'''AMANAH''' | style="color:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}};" |'''UPKO''' | style="color:{{United Malays National Organisation/meta/color}};" |'''UMNO''' | style="color:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}};" |'''MCA''' | style="color:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}};" |'''MIC''' | style="color:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''PBRS''' | style="color:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}};" |'''PBB''' | style="color:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}};" |'''PRS''' | style="color:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}};" |'''PDP''' | style="color:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}};" |'''SUPP''' | style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''GRS''' | style="color:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}};" |'''STAR''' | style="color:{{United Sabah Party/meta/color}};" |'''PBS''' | style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};" |'''WARISAN''' | style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" |'''KDM''' | style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" |'''PBM''' | style="color:{{Bebas/meta/color}};" |{{color|black|BEBAS}} | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' |style="color:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}};"|'''PAS''' | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' | style="color;{{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};"|'''MUDA''' |} === Perlis === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti !Catatan !Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- | P001 | {{Parlimen|Padang Besar}} |[[Rushdan Rusmi]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''45,288''' |- | P002 |{{Parlimen|Kangar}} |[[Zakri Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''56,200''' |- | P003 |{{Parlimen|Arau}} |[[Shahidan Kassim]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''46,789''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''148,277''' |} === Kedah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''1''' |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |[[Mohd Suhaimi Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''47,480''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} | [[Abdul Ghani Ahmad|Abd Ghani Ahmad]], YB Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,207''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} | [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail|Ku Abd Rahman Ku Ismail]], YB Datuk Wira Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''83,402''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |[[Nurul Amin Hamid]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''48,629''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |[[Ahmad Yahaya|Ahmad Saad @ Yahaya]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,944''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |[[Afnan Hamimi Taib Azamudden]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''76,986''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''100,475''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |[[Awang Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''75,594''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |[[Sabri Azit]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,293''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |[[Ahmad Tarmizi Sulaiman]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''51,161''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |[[Mohd Nazri Abu Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''102,544''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |[[Mohammed Taufiq Johari]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''130,004''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |[[Hassan Saad]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,064''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |[[Azman Nasrudin]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''91,416''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |[[Roslan Hashim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''70,340''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''1,209,839''' |} === Kelantan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' |- |P019 |[[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]] |[[Mumtaz Md. Nawi|Mumtaz Md Nawi]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''104,659''' |- |P020 |[[Pengkalan Chepa (kawasan persekutuan)|Pengkalan Chepa]] |[[Ahmad Marzuk Shaary]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,761''' |- |P021 |[[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]] |[[Takiyuddin Hassan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''78,019''' |- |P022 |[[Pasir Mas (kawasan persekutuan)|Pasir Mas]] |[[Ahmad Fadhli Shaari]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''65,153''' |- |P023 |[[Rantau Panjang (kawasan persekutuan)|Rantau Panjang]] |[[Siti Zailah Mohd Yusoff]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''60,527''' |- |P024 |[[Kubang Kerian (kawasan persekutuan)|Kubang Kerian]] |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,384''' |- |P025 |[[Bachok (kawasan persekutuan)|Bachok]] |[[Syahir Sulaiman|Mohd Syahir Che Sulaiman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''89,913''' |- |P026 |[[Ketereh (kawasan persekutuan)|Ketereh]] |[[Khlir Mohd Nor]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''62,862''' |- |P027 |[[Tanah Merah (kawasan persekutuan)|Tanah Merah]] |[[Ikmal Hisham Abdul Aziz]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''69,686''' |- |P028 |[[Pasir Puteh (kawasan persekutuan)|Pasir Puteh]] |[[Nik Muhammad Zawawi Salleh]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,319''' |- |P029 |[[Machang (kawasan persekutuan)|Machang]] |[[Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''65,114''' |- |P030 |[[Jeli (kawasan persekutuan)|Jeli]] |[[Zahari Kechik]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''42,953''' |- |P031 |[[Kuala Krai (kawasan persekutuan)|Kuala Krai]] |[[Abdul Latiff Abdul Rahman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''64,681''' |- |P032 |[[Gua Musang (kawasan persekutuan)|Gua Musang]] |[[Mohd Azizi Abu Naim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''48,377''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||992,408 |} === Terengganu === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''8''' |- |P033 |[[Besut (kawasan persekutuan)|Besut]] |[[Che Mohamad Zulkifly Jusoh]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''85,364''' |- |P034 |[[Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu]] |[[Shaharizukirnain Abdul Kadir|Shaharizukirnain Abd Kadir]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''84,832''' |- |P035 |[[Kuala Nerus (kawasan persekutuan)|Kuala Nerus]] |[[Alias Razak]], YB Dato' Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,628''' |- |P036 |[[Kuala Terengganu (kawasan persekutuan)|Kuala Terengganu]] |[[Ahmad Amzad Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''96,552 (PRU-15)''' * '''89,472 (PRK 2023)''' |- |P037 |[[Marang (kawasan persekutuan)|Marang]] |[[Abdul Hadi Awang]], YB Tan Sri Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,068''' |- |P038 |[[Hulu Terengganu (kawasan persekutuan)|Hulu Terengganu]] |[[Rosol Wahid]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''72,008''' |- |P039 |[[Dungun (kawasan persekutuan)|Dungun]] |[[Wan Hassan Mohd Ramli]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''91,269''' |- | P040 | {{Parlimen|Kemaman}} | [[Ahmad Samsuri Mokhtar]], YAB Dato' Seri Ir. {{small|sejak 2 Disember 2023}}<ref group="N">Samsuri dipilih ke Parlimen pada pilihan raya kecil Kemaman, 2023 selepas mengisytiharkan pertandingan pada Pilihan Raya Umum ke-15 yang diadakan pada November 2022 terbatal dan tidak sah.</ref> |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''113,095 (PRU-15)''' * '''92,776 (PRK 2023)''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''739,816''' |} === Pulau Pinang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P041 |[[Kepala Batas (kawasan persekutuan)|Kepala Batas]] |[[Siti Mastura Muhammad]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''69,302''' |- |P042 |[[Tasek Gelugor (kawasan persekutuan)|Tasek Gelugor]] |[[Wan Saiful Wan Jan]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} |Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''67,112''' |- |P043 |[[Bagan (kawasan persekutuan)|Bagan]] |[[Lim Guan Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,654''' |- |P044 |[[Permatang Pauh (kawasan persekutuan)|Permatang Pauh]] |[[Muhammad Fawwaz Mat Jan|Muhammad Fawwaz Mohamad Jan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,448''' |- |P045 |[[Bukit Mertajam (kawasan persekutuan)|Bukit Mertajam]] |[[Steven Sim Chee Keong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''92,745''' |- |P046 |[[Batu Kawan (kawasan persekutuan)|Batu Kawan]] |[[Chow Kon Yeow]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,831''' |- |P047 |[[Nibong Tebal (kawasan persekutuan)|Nibong Tebal]] |[[Fadhlina Sidek]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''79,308''' |- |P048 |[[Bukit Bendera (kawasan persekutuan)|Bukit Bendera]] |[[Syerleena Abdul Rashid]] |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''62,489''' |- |P049 |[[Tanjong (kawasan persekutuan)|Tanjong]] |[[Lim Hui Ying]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''37,684''' |- |P050 |[[Jelutong (kawasan persekutuan)|Jelutong]] |[[Sanisvara Nethaji Rayer A/L Rajaji]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''70,707''' |- |P051 |[[Bukit Gelugor (kawasan persekutuan)|Bukit Gelugor]] |[[Ramkarpal Singh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''86,073''' |- |P052 |[[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]] |[[Sim Tze Tzin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''89,708''' |- |P053 |[[Balik Pulau (kawasan persekutuan)|Balik Pulau]] |[[Muhammad Bakhtiar Wan Chik]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''63,911''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''943,972''' |} === Perak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''11''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''3''' |- |P054 |[[Gerik (kawasan persekutuan)|Gerik]] |[[Fathul Huzir Ayob]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2026/02/13/after-hamzah-two-other-mps-sacked-from-bersatu?fbclid=Iwb21leAP7yXhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR41svGvQ8cSKkXg12WfBBqaeT_QMJZ8TUOpz9Fq7JNR9bntgwqDpGnCNb-Ong_aem_Vf2DehZlLpIBAXy-qLl5VA</ref> | * '''34,612''' |- |P055 |[[Lenggong (kawasan persekutuan)|Lenggong]] |[[Shamsul Anuar Nasarah]], YB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Dalam Negeri Malaysia]] | * '''27,679''' |- |P056 |[[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]] |[[Hamzah Zainudin]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/768115</ref> | * '''51,875''' |- |P057 |[[Parit Buntar (kawasan persekutuan)|Parit Buntar]] |[[Mohd Misbahul Munir Masduki]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,903''' |- |P058 |[[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]] |[[Idris Ahmad]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''61,533''' |- |P059 |[[Bukit Gantang (kawasan persekutuan)|Bukit Gantang]] |[[Syed Abu Hussin Hafiz Syed Abdul Fasal]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada [[Perdana Menteri Malaysia]]<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/636891/berita/politik/ahli-parlimen-bukit-gantang-pula-isytihar-sokong-pm</ref> | * '''71,567''' |- |P060 |[[Taiping (kawasan persekutuan)|Taiping]] |[[Wong Kah Woh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''83,502''' |- |P061 |[[Padang Rengas (kawasan persekutuan)|Padang Rengas]] |[[Azahari Hasan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU | * '''29,878''' |- |P062 |[[Sungai Siput (kawasan persekutuan)|Sungai Siput]] |[[Kesavan Subramaniam]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''51,649''' |- |P063 |[[Tambun (kawasan persekutuan)|Tambun]] |[[Anwar Ibrahim]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''124,819''' |- |P064 |[[Ipoh Timor (kawasan persekutuan)|Ipoh Timor]] |[[Howard Lee Chuan How]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''79,780''' |- |P065 |[[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]] |[[M. Kulasegaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''78,356''' |- |P066 |[[Batu Gajah (kawasan persekutuan)|Batu Gajah]] |[[Sivakumar A/L Varatharaju]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''74,955''' |- |P067 |[[Kuala Kangsar (kawasan persekutuan)|Kuala Kangsar]] |[[Iskandar Dzulkarnain Abdul Khalid]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/ahli-parlimen-kuala-kangsar-isytihar-sokong-kepimpinan-pm-anwar-441547</ref> | * '''35,754''' |- |P068 |[[Beruas (kawasan persekutuan)|Beruas]] |[[Ngeh Koo Ham]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,173''' |- |P069 |[[Parit (kawasan persekutuan)|Parit]] |[[Muhammad Ismi Mat Taib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''37,545''' |- |P070 |[[Kampar (kawasan persekutuan)|Kampar]] |[[Chong Zhemin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''59,386''' |- |P071 |[[Gopeng (kawasan persekutuan)|Gopeng]] |[[Tan Kar Hing]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''103,638''' |- |P072 |[[Tapah (kawasan persekutuan)|Tapah]] |[[M. Saravanan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} | | * '''44,481''' |- |P073 |[[Pasir Salak (kawasan persekutuan)|Pasir Salak]] |[[Jamaludin Yahya]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''57,023''' |- |P074 |[[Lumut (kawasan persekutuan)|Lumut]] |[[Nordin Ahmad Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''71,162''' |- |P075 |[[Bagan Datuk (kawasan persekutuan)|Bagan Datuk]] |[[Ahmad Zahid Hamidi]], YAB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''41,856''' |- |P076 |[[Teluk Intan (kawasan persekutuan)|Teluk Intan]] |[[Nga Kor Ming]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''64,194''' |- |P077 |[[Tanjong Malim (kawasan persekutuan)|Tanjong Malim]] |[[Chang Lih Kang]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''69,671''' |- ! colspan=5| Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,480,991''' |} === Pahang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''7''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''2''' |- |P078 |[[Cameron Highlands (kawasan persekutuan)|Cameron Highlands]] |[[Ramli Mohd Nor]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''33,265''' |- |P079 |[[Lipis (kawasan persekutuan)|Lipis]] |[[Abdul Rahman Mohamad (ahli politik Malaysia)|Abdul Rahman Mohamad]], YB Dato' Sri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''35,855''' |- |P080 |[[Raub (kawasan persekutuan)|Raub]] |[[Chow Yu Hui]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''56,235''' |- |P081 |[[Jerantut (kawasan persekutuan)|Jerantut]] |[[Khairil Nizam Khirudin]], YB Ir. Ts. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''66,754''' |- |P082 |[[Indera Mahkota (kawasan persekutuan)|Indera Mahkota]] |[[Saifuddin Abdullah]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref group="N">Pada 6 Januari 2026, Saifuddin telah ditamatkan keahlian partinya dan dengan itu menjadi ahli bebas.</ref><ref>{{Cite web |last=Dzulqarnain |first=Qistina Nadia |date=2026-01-06 |title=Bersatu sacks Saifuddin Abdullah effective today |url=https://www.malaysiakini.com/news/765019 |access-date=2026-01-06 |website=Malaysiakini}}</ref> | * '''93,327''' |- |P083 |[[Kuantan (kawasan persekutuan)|Kuantan]] |[[Wan Razali Wan Nor]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''67,762''' |- |P084 |[[Paya Besar (kawasan persekutuan)|Paya Besar]] |[[Mohd Shahar Abdullah]], YB Dato' Indera |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''61,983''' |- |P085 |[[Pekan (kawasan persekutuan)|Pekan]] |[[Sh Mohmed Puzi Sh Ali]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''93,041''' |- |P086 |[[Maran (kawasan persekutuan)|Maran]] |[[Ismail Abd Muttalib]], YB Dato' Sri Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''40,942''' |- |P087 |[[Kuala Krau (kawasan persekutuan)|Kuala Krau]] |[[Kamal Ashaari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''47,743''' |- |P088 |[[Temerloh (kawasan persekutuan)|Temerloh]] |[[Salamiah Mohd Nor]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,637''' |- |P089 |[[Bentong (kawasan persekutuan)|Bentong]] |[[Young Syefura Othman]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''66,657''' |- |P090 |[[Bera (kawasan persekutuan)|Bera]] |[[Ismail Sabri Yaakob]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''59,548''' |- |P091 |[[Rompin (kawasan persekutuan)|Rompin]] |[[Abdul Khalib Abdullah]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''66,927''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''872,676''' |} === Selangor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''16''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''6''' |- |P092 |[[Sabak Bernam (kawasan persekutuan)|Sabak Bernam]] |[[Kalam Salan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''40,977''' |- |P093 |[[Sungai Besar (kawasan persekutuan)|Sungai Besar]] |[[Muslimin Yahaya]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''51,070''' |- |P094 |[[Hulu Selangor (kawasan persekutuan)|Hulu Selangor]] |[[Hasnizan Harun]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''122,442''' |- |P095 |[[Tanjong Karang (kawasan persekutuan)|Tanjong Karang]] |[[Zulkafperi Hanapi]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-malaysia/ahli-parlimen-tanjong-karang-pula-nyatakan-sokongan-kepada-pm-anwar-455367</ref> | * '''51,025''' |- |P096 |[[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]] |[[Dzulkefly Ahmad]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''86,481''' |- |P097 |[[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] |[[William Leong Jee Keen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''144,481''' |- |P098 |[[Gombak (kawasan persekutuan)|Gombak]] |[[Amirudin Shari]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''165,426''' |- |P099 |[[Ampang (kawasan persekutuan)|Ampang]] |[[Rodziah Ismail]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''104,430''' |- |P100 |[[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]] |[[Rafizi Ramli]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''115,656''' |- |P101 |[[Hulu Langat (kawasan persekutuan)|Hulu Langat]] |[[Mohd Sany Hamzan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''136,787''' |- |P102 |[[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]] |[[Syahredzan Johan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''244,291''' |- |P103 |[[Puchong (kawasan persekutuan)|Puchong]] |[[Yeo Bee Yin]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''115,949''' |- |P104 |[[Subang (kawasan persekutuan)|Subang]] |[[Wong Chen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''177,983''' |- |P105 |[[Petaling Jaya (kawasan persekutuan)|Petaling Jaya]] |[[Lee Chean Chung]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''145,862''' |- |P106 |[[Damansara (kawasan persekutuan)|Damansara]] |[[Gobind Singh Deo]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Digital Malaysia]] | * '''174,937''' |- |P107 |[[Sungai Buloh (kawasan persekutuan)|Sungai Buloh]] |[[Ramanan Ramakrishnan]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''129,639''' |- |P108 |[[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]] |[[Azli Yusof]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''135,770''' |- |P109 |[[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]] |[[Halimah Ali]], YB Dr. Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''158,030''' |- |P110 |[[Klang (kawasan persekutuan)|Klang]] |[[Ganabatirau Veraman]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''163,905''' |- |P111 |[[Kota Raja (kawasan persekutuan)|Kota Raja]] |[[Mohamad Sabu]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''197,740''' |- |P112 |[[Kuala Langat (kawasan persekutuan)|Kuala Langat]] |[[Ahmad Yunus Hairi]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''123,860''' |- |P113 |[[Sepang (kawasan persekutuan)|Sepang]] |[[Raj Munni Sabu|Raj Munni @ Aiman Athirah]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''137,955''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''2,925,096''' |} === Kuala Lumpur === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''1''' |- |P114 |[[Kepong (kawasan persekutuan)|Kepong]] |[[Lim Lip Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,319''' |- |P115 |[[Batu (kawasan persekutuan)|Batu]] |[[Prabakaran Parameswaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''87,146''' |- |P116 |[[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]] |[[Zahir Hassan]], YB Ir. Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''92,740''' |- |P117 |[[Segambut (kawasan persekutuan)|Segambut]] |[[Hannah Yeoh Tseow Suan]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''85,496''' |- |P118 |[[Setiawangsa (kawasan persekutuan)|Setiawangsa]] |[[Nik Nazmi bin Nik Ahmad|Nik Nazmi Nik Ahmad]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''74,764''' |- |P119 |[[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]] |[[Johari Abdul Ghani]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''60,498''' |- |P120 |[[Bukit Bintang (kawasan persekutuan)|Bukit Bintang]] |[[Fong Kui Lun]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''52,936''' |- |P121 |[[Lembah Pantai (kawasan persekutuan)|Lembah Pantai]] |[[Ahmad Fahmi Mohamed Fadzil]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''76,714''' |- |P122 |[[Seputeh (kawasan persekutuan)|Seputeh]] |[[Teresa Kok|Teresa Kok Suh Sim]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''87,454''' |- |P123 |[[Cheras (kawasan persekutuan)|Cheras]] |[[Tan Kok Wai]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''71,746''' |- |P124 |[[Bandar Tun Razak (kawasan persekutuan)|Bandar Tun Razak]] |[[Wan Azizah Wan Ismail]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''93,021''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''854,834''' |} === Putrajaya === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' |- |P125 |[[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]] |[[Mohd Radzi Md Jidin]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''36,643''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''36,643''' |} === Negeri Sembilan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''5'''<nowiki> | </nowiki>[[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |[[Jalaluddin Alias]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''45,334''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |[[Shamsulkahar Mohd Deli]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''71,795''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |[[Loke Siew Fook]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''123,289''' |- |P129 |[[Kuala Pilah (kawasan persekutuan)|Kuala Pilah]] |[[Adnan Abu Hassan (ahli politik)|Adnan Abu Hassan]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''78,682''' |- |P130 |[[Rasah (kawasan persekutuan)|Rasah]] |[[Cha Kee Chin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''119,691''' |- |P131 |[[Rembau]] |[[Mohamad bin Hasan|Mohamad Hasan]], YB Dato' Seri Utama |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''109,436''' |- |P132 |[[Port Dickson (kawasan persekutuan)|Port Dickson]] |[[Aminuddin Harun]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''80,185''' |- |P133 |[[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]] |[[Mohd Isam Mohd Isa]], YB Dato' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''61,033 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''659,495''' |} === Melaka === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P134 |[[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]] |[[Mas Ermieyati Samsudin]], YB Datuk Wira |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''54,749''' |- |P135 |[[Alor Gajah (kawasan persekutuan)|Alor Gajah]] |[[Adly Zahari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''73,000''' |- |P136 |[[Tangga Batu (kawasan persekutuan)|Tangga Batu]] |[[Bakri Jamaluddin]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''92,027''' |- |P137 |[[Hang Tuah Jaya (kawasan persekutuan)|Hang Tuah Jaya]] |[[Adam Adli Abdul Halim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | * '''96,488''' |- |P138 |[[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]] |[[Khoo Poay Tiong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''123,181''' |- |P139 |[[Jasin (kawasan persekutuan)|Jasin]] |[[Zulkifli Ismail (agamawan)|Zulkifli Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,598''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''517,043''' |} === Johor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''14''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''9''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''2''' | [[Ikatan Demokratik Malaysia|MUDA]] '''1''' |- |P140 |[[Segamat (kawasan persekutuan)|Segamat]] |[[Yuneswaran Ramaraj]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''50,652''' |- |P141 |[[Sekijang (kawasan persekutuan)|Sekijang]] |[[Zaliha Mustafa]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''48,237''' |- |P142 |[[Labis (kawasan persekutuan)|Labis]] |[[Pang Hok Liong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''34,745''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |[[Muhyiddin Yassin]], YB Tan Sri Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''54,391''' |- |P144 |[[Ledang (kawasan persekutuan)|Ledang]] |[[Syed Ibrahim Syed Noh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''80,307''' |- |P145 |[[Bakri (kawasan persekutuan)|Bakri]] |[[Tan Hong Pin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,140''' |- |P146 |[[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]] |[[Syed Saddiq Syed Abdul Rahman]], YB Tuan |bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|MUDA}} | | * '''53,158''' |- |P147 |[[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]] |[[Noraini Ahmad]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''62,954''' |- |P148 |[[Ayer Hitam (kawasan persekutuan)|Ayer Hitam]] |[[Wee Ka Siong]], YB Datuk Seri Ir. Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''46,692''' |- |P149 |[[Sri Gading (kawasan persekutuan)|Sri Gading]] |[[Aminolhuda Hassan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''61,264''' |- |P150 |[[Batu Pahat (kawasan persekutuan)|Batu Pahat]] |[[Onn Abu Bakar]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''99,494''' |- |P151 |[[Simpang Renggam (kawasan persekutuan)|Simpang Renggam]] |[[Hasni Mohammad]], YB Datuk Seri Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,131''' |- |P152 |[[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]] |[[Wong Shu Qi]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''95,621''' |- |P153 |[[Sembrong (kawasan persekutuan)|Sembrong]] |[[Hishammuddin Hussein]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''40,930''' |- |P154 |[[Mersing (kawasan persekutuan)|Mersing]] |[[Muhammad Islahuddin Abas]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''46,906''' |- |P155 |[[Tenggara (kawasan persekutuan)|Tenggara]] |[[Manndzri Nasib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''51,350''' |- |P156 |[[Kota Tinggi (kawasan persekutuan)|Kota Tinggi]] |[[Mohamed Khaled Nordin]], YB Dato' Seri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''47,333''' |- |P157 |[[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]] |[[Azalina Othman Said]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''41,840''' |- |P158 |[[Tebrau (kawasan persekutuan)|Tebrau]] |[[Jimmy Puah Wee Tse]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''167,965''' |- |P159 |[[Pasir Gudang (kawasan persekutuan)|Pasir Gudang]] |[[Hassan Abdul Karim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''149,280''' |- |P160 |[[Johor Bahru (kawasan persekutuan)|Johor Bahru]] |[[Akmal Nasrullah Mohd Nasir]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''94,393''' |- |P161 |[[Pulai (kawasan persekutuan)|Pulai]] |[[Suhaizan Kaiat]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''117,303 (PRU-15)''' * '''78,453 (PRK 2023)''' |- |P162 |[[Iskandar Puteri (kawasan persekutuan)|Iskandar Puteri]] |[[Liew Chin Tong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''163,680''' |- |P163 |[[Kulai (kawasan persekutuan)|Kulai]] |[[Teo Nie Ching]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''115,253''' |- |P164 |[[Pontian (kawasan persekutuan)|Pontian]] |[[Ahmad Maslan]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''56,851''' |- |P165 |[[Tanjung Piai (kawasan persekutuan)|Tanjung Piai]] |[[Wee Jeck Seng]], YB Dato' Sri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''54,588 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,952,458''' |} === Labuan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[PN]] '''1''' |- |P166 |[[Labuan (kawasan persekutuan)|Labuan]] |[[Suhaili Abdul Rahman]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.utusan.com.my/nasional/2023/10/ahli-parlimen-labuan-umum-sokong-anwar-hajiji/</ref> | * '''28,449''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''28,449''' |} === Sabah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''6''' | [[Gabungan Rakyat Sabah|GRS]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Parti Warisan Sabah|WARISAN]] '''3''' | [[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|UPKO]] '''2''' | [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] '''2''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Solidariti Tanah Airku|STAR]] '''1''' | [[Ahli politik bebas|IND]] '''1''' | Kosong '''1''' |- |P167 |[[Kudat (kawasan persekutuan)|Kudat]] |[[Verdon Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} | | * '''45,108''' |- |P168 |[[Kota Marudu (kawasan persekutuan)|Kota Marudu]] | [[Wetrom Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | | * '''49,946''' |- |P169 |[[Kota Belud (kawasan persekutuan)|Kota Belud]] |[[Isnaraissah Munirah Majilis]], YB Puan |bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''54,037''' |- |P170 |[[Tuaran (kawasan persekutuan)|Tuaran]] |[[Wilfred Madius Tangau]], YB Datuk Seri Panglima | bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket [[PH]] * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''58,227''' |- |P171 |[[Sepanggar (kawasan persekutuan)|Sepanggar]] |[[Mustapha Sakmud]], YB Datuk Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Sabah dan Sarawak)]] | * '''70,304''' |- |P172 |[[Kota Kinabalu (kawasan persekutuan)|Kota Kinabalu]] |[[Chan Foong Hin]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''44,120''' |- |P173 |[[Putatan (kawasan persekutuan)|Putatan]] |[[Shahelmey Yahya]], YB Datuk Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Digantung keahlian oleh UMNO | * '''41,249''' |- |P174 |[[Penampang (kawasan persekutuan)|Penampang]] |[[Ewon Benedick]], YB Datuk |bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket PH * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''50,730''' |- |P175 |[[Papar (kawasan persekutuan)|Papar]] |[[Armizan Mohd Ali]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup Malaysia]] | * '''43,509''' |- |P176 |[[Kimanis (kawasan persekutuan)|Kimanis]] |[[Mohamad Alamin]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''31,068''' |- |P177 |[[Beaufort (kawasan persekutuan)|Beaufort]] |[[Siti Aminah Aching]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,298''' |- |P178 |[[Sipitang (kawasan persekutuan)|Sipitang]] |[[Matbali Musah]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''29,061''' |- |P179 |[[Ranau (kawasan persekutuan)|Ranau]] |[[Jonathan Yasin]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''42,298''' |- |P180 |[[Keningau (kawasan persekutuan)|Keningau]] |[[Jeffrey Kitingan]], YB Datuk Seri Panglima Dr. | bgcolor={{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}|{{color|white|STAR}} | * Menang atas tiket [[GRS]] * STAR keluar GRS pada 2 Oktober 2025 | * '''54,872''' |- |P181 |[[Tenom (kawasan persekutuan)|Tenom]] |[[Riduan Rubin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | * Menang atas tiket Bebas tetapi disokong [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] | * '''28,649''' |- |P182 |[[Pensiangan (kawasan persekutuan)|Pensiangan]] |[[Arthur Joseph Kurup]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} | * [[Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''37,110''' |- |P183 |[[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]] |[[Ronald Kiandee]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''29,334''' |- |P184 |[[Libaran (kawasan persekutuan)|Libaran]] |[[Suhaimi Nasir]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,531''' |- |P185 |[[Batu Sapi (kawasan persekutuan)|Batu Sapi]] |[[Khairul Firdaus Akbar Khan]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''27,037''' |- |P186 |[[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]] |[[Vivian Wong Shir Yee]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''30,919''' |- |P187 |[[Kinabatangan (kawasan persekutuan)|Kinabatangan]] |[[Naim Moktar]], YB Tuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,354 (PRU-15)''' * '''26,436 (PRK 2026)''' |- |P188 |[[Lahad Datu (kawasan persekutuan)|Lahad Datu]] |[[Mohammad Yusof Apdal]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | * [[Timbalan Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''58,145''' |- |P189 |[[Semporna (kawasan persekutuan)|Semporna]] |[[Mohd Shafie Apdal]], YB Datuk Seri Panglima Haji | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''38,909''' |- |P190 |[[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]] |[[Lo Su Fui]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS (PBS)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''50,687''' |- |P191 |[[Kalabakan (kawasan persekutuan)|Kalabakan]] |[[Andi Muhammad Suryady Bandy]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''50,030''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,010,305''' |} === Sarawak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] '''23''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''6''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Bangsa Malaysia|PBM]] '''1''' |- |P192 |[[Mas Gading (kawasan persekutuan)|Mas Gading]] |[[Mordi Bimol]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''31,379''' |- |P193 |[[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]] |[[Nancy Shukri]], YB Dato' Sri Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''51,809''' |- |P194 |[[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]] |[[Fadillah Yusof]], YAB Dato' Amar | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''69,163''' |- |P195 |[[Bandar Kuching (kawasan persekutuan)|Bandar Kuching]] |[[Kelvin Yii Lee Wuen]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''63,575''' |- |P196 |[[Stampin (kawasan persekutuan)|Stampin]] |[[Chong Chieng Jen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,753''' |- |P197 |[[Kota Samarahan (kawasan persekutuan)|Kota Samarahan]] |[[Rubiah Wang]], YB Datuk Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''55,111''' |- |P198 |[[Puncak Borneo (kawasan persekutuan)|Puncak Borneo]] |[[Willie Mongin]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''51,154''' |- |P199 |[[Serian (kawasan persekutuan)|Serian]] |[[Richard Riot Jaem]], YB Dato' Sri Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | | * '''39,974''' |- |P200 |[[Batang Sadong (kawasan persekutuan)|Batang Sadong]] |[[Rodiyah Sapiee]], YB Puan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''22,443''' |- |P201 |[[Batang Lupar (kawasan persekutuan)|Batang Lupar]] |[[Mohamad Shafizan Kepli]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''27,559''' |- |P202 |[[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]] |[[Doris Sophia Brodi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''31,917''' |- |P203 |[[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]] |[[Roy Angau Gingkoi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''19,294''' |- |P204 |[[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]] |[[Richard Rapu]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''26,713''' |- |P205 |[[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]] | [[Ali Biju]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''30,841''' |- |P206 |[[Tanjong Manis (kawasan persekutuan)|Tanjong Manis]] |[[Yusuf Abd Wahab]], YB Dato' Ir. Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''19,040''' |- |P207 |[[Igan (kawasan persekutuan)|Igan]] |[[Ahmad Johnie Zawawi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''16,986''' |- |P208 |[[Sarikei (kawasan persekutuan)|Sarikei]] |[[Huang Tiong Sii]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | * [[Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''36,463''' |- |P209 |[[Julau (kawasan persekutuan)|Julau]] |[[Larry Sng]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PBM}} | | * '''22,537''' |- |P210 |[[Kanowit (kawasan persekutuan)|Kanowit]] |[[Aaron Ago Dagang]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''18,043''' |- |P211 |[[Lanang (kawasan persekutuan)|Lanang]] |[[Alice Lau Kiong Yieng]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''52,946''' |- |P212 |[[Sibu (kawasan persekutuan)|Sibu]] |[[Oscar Ling Chai Yew]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''65,942''' |- |P213 |[[Mukah (kawasan persekutuan)|Mukah]] |[[Hanifah Hajar Taib]], YB Dato' Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''27,780''' |- |P214 |[[Selangau (kawasan persekutuan)|Selangau]] |[[Edwin Banta]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''28,796''' |- |P215 |[[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]] |[[Alexander Nanta Linggi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''21,999''' |- |P216 |[[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]] |[[Wilson Ugak Kumbong]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | * '''23,407''' |- |P217 |[[Bintulu (kawasan persekutuan)|Bintulu]] |[[Tiong King Sing]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | * [[Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''70,392''' |- |P218 |[[Sibuti (kawasan persekutuan)|Sibuti]] |[[Lukanisman Awang Sauni]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''33,916''' |- |P219 |[[Miri (kawasan persekutuan)|Miri]] |[[Chiew Choon Man]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''78,148''' |- |P220 |[[Baram (kawasan persekutuan)|Baram]] | [[Anyi Ngau]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | | * '''29,783''' |- |P221 |[[Limbang (kawasan persekutuan)|Limbang]] |[[Hasbi Habibollah]], YB Datuk Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''19,796''' |- |P222 |[[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]] |[[Henry Sum Agong]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''18,208''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,178,867''' |} ==Bekas Ahli Dewan Rakyat== Senarai Ahli Dewan Rakyat yang hilang kelayakan pada Penggal Parlimen Malaysia ke-15: {| class="wikitable sortable" |- ! Ahli Parlimen ! Parti ! Kawasan ! Penggal ! Jawatan ! Sebab Hilang Kelayakan |- |Allahyarham Datuk Seri [[Salahuddin Ayub]] | * [[PH]]-[[AMANAH]] (2015-2023) * [[PAS]] (-2015) | {{Parlimen|Pulai}} * (2022-2023) * (2018-2022)<br>{{Parlimen|Kubang Kerian}} * (2008-2013) |3 Penggal | * Menteri Perdagangan Dalam Negeri (2022-2023) * Menteri Pertanian (2018-2020) |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/672939</ref> |- |Tuan [[Che Alias Hamid]]||[[PN]]-[[PAS]] |{{Parlimen|Kemaman}} * (2022-2023) * (2018-2022) |2 Penggal|| ||Keputusan pilihan raya dibatalkan mahkamah<ref>https://m.malaysiakini.com/news/680567</ref> |- |Allahyarham Datuk Seri Panglima [[Bung Moktar Radin]] |[[BN]]-[[UMNO]] |{{Parlimen|Kinabatangan}} * (2022-2025) * (2018-2022) * (2013-2018) * (2008-2013) * (2004-2008) * (1999-2004) |6 Penggal | |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/762667</ref> |} ==Tempat Duduk Ahli== Setakat 26 Februari 2024: <div style="width: 100%; height:27em; overflow:auto; border: 4px solid"> {| style="font-size:70%; text-align:center;" |- | || ||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Kota Marudu<br/>KDM}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Sadong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Kudat<br/>BEBAS}}||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Tenom<br/>KDM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Rasah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lubok Antu<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Igan<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Labis<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Melaka<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ledang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pulai<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Jelutong<br/>PH (DAP)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Petani<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Labuan<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kepong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Siput<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Baram<br/>GPS (PDP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Miri<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bayan Baru<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Mas Gading<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sibu<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Simpang Renggam<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lawas<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Manis<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beaufort<br/>BN (UMNO)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bendera<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Timor<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jeli<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sandakan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kluang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Beruas<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Puncak Borneo<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Keningau<br/>GRS (STAR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Selayang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjung Piai<br/>BN (MCA)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Subang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pasir Gudang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Balik Pulau<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Kota Belud<br/>Warisan}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bentong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kampar<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gua Musang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Puchong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tuaran<br/>PH (UPKO)}}||bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Julau<br/>PBM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Stampin<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Kuching<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jelebu<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bintang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Paya Besar<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kinabatangan<br/>BN (UMNO)}}|| || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kalabakan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Lupar<br/>GPS (PBB)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Karang<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Muar<br/>MUDA}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gombak<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Gajah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gelugor<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Cheras<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Port Dickson<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Kawan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sri Aman<br/>GPS (PRS)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ampang<br/>PH (PKR)}} ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Betong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Pahat<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gantang<br/>PN (Bersatu)}} || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seputeh<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tapah<br/>BN (MIC)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Serian<br/>GPS (SUPP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sembrong<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ayer Hitam<br/>BN (MCA)}}|| || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bangi<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Selangau<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tebrau<br/>PH (PKR)}} |- | || || || || || || ||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Semporna<br/>Warisan}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bagan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bera<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Tun Razak<br/>PH (PKR)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sri Gading<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Klang<br/>PH (DAP)}}|| ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Shah Alam<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gerik<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pekan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Petaling Jaya<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jempol<br/>BN (UMNO)}} ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hulu Langat<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Salak<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Besar<br/>PN (PAS)}}|| ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Alor Setar<br/>PN (PAS)}} || || || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Hulu Rajang<br/>GPS (PRS)<br/>(Timbalan Menteri Digital)}}|| ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putatan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Pilah<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Tawau<br/>GRS (PBS)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuantan<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kangar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tangga Batu<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kulai<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sibuti<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Timbalan Menteri JPM (Hal Ehwal Agama))}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Libaran<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tampin<br/>BN (UMNO)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sabak Bernam<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rompin<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kangsar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Langkawi<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Machang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Batu Sapi<br/>GRS<br/>(Timbalan Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepanggar<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Taiping<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Sipitang<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bakri<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerlun<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krau<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Buloh<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Ranau<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Raub<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lumut<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Rengas<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Setiu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Dungun<br/>PN (PAS)}}|| ||-||-||-|| ||- ||- ||- || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hang Tuah Jaya<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Barat<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segamat<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gopeng<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Temerloh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kepala Batas<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kapar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Maran<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Arau<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||-||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kimanis<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Kewangan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Sulong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Wangsa Maju<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tenggara<br/>BN (UMNO)}} |- | |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kulim-Bandar Baharu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Nerus<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tumpat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rantau Panjang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Indera Mahkota<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kapit<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Santubong<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Pembangunan Wanita dan Keluarga)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sekijang<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri JPM (Wilayah Persekutuan))}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Mukah<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Terap<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jasin<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Besut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pengkalan Chepa<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kemaman<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rembau<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lembah Pantai<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segambut<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kota Samarahan<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepang<br/>PH (Amanah)<br/>(Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}} |- | ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Langat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ketereh<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sungai Besar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putrajaya<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Teluk Intan<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pendidikan Tinggi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Damansara<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Digital)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Kinabalu<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pensiangan<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perpaduan Negara)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kedah<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Buntar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tasek Gelugor<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pokok Sena<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Serai<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pandan<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Penampang<br/>PH (UPKO)<br/>(Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Titiwangsa<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Perladangan dan Komiditi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Limbang<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Lahad Datu<br/>Warisan<br/>(Timbalan Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sarikei<br/>GPS (SUPP)<br/>(Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Baling<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Permatang Pauh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Saratok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beluran<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Raja<br/>PH (Amanah)<br/>(Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Setiawangsa<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Papar<br/>GRS<br/>(Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pontian<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Iskandar Puteri<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}|| |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Mersing<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Pasu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Terengganu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Terengganu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Kerian<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seremban<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Malim<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri JPM Hal Ehwal Agama)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Mertajam<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lenggong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lanang<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 2)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerantut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Merbok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Puteh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bachok<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Marang<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Petrajaya<br/>GPS (PBB)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri Malaysia & Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kanowit<br/>GPS (PRS)<br/>(Menteri Perpaduan Negara)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri Kewangan 2)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lipis<br/>BN (UMNO)<br/> (Timbalan Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Cameron Highlands<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 1)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Selangor<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Mas<br/>PN (PAS)}} ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pendang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Masjid Tanah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pagoh<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||-||-||- ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Datuk<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri & Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kota Tinggi<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pertahanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Nibong Tebal<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kuala Selangor<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Alor Gajah<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Pertahanan)}} |- | bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Padang Serai<br/>PN (Bersatu)}} || bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Sik<br/>PN (PAS)}}|| bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Tanah Merah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Kota Bharu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Larut<br/>PN (Bersatu)}}<br/>{{color|white|(Ketua Pembangkang Dewan Rakyat)}}||-||-||-||Setiausaha Dewan Rakyat ||- ||- ||-|| bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Tambun<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Perdana Menteri Malaysia & Menteri Kewangan 1)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Senator<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Pengerang<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Menteri JPM Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}| {{color|white|Bintulu<br/>GPS (PDP)}}<br/>{{color|white|(Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Johor Bahru<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}} |- | || || || || ||-||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}| {{color|white|Yang di-Pertua Dewan Rakyat}}||- ||- ||- || || |- | || || || || ||-||-||-||Yang di-Pertuan Agong||-||- ||- || || |} </div> == Jawatankuasa Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15 == === Jawatankuasa Pemilih === Pengerusi * YB Tan Sri [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YAB Dato' Sri [[Fadillah Yusof]] ([[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]]) GPS * YB Tuan [[Loke Siew Fook]] ([[Seremban (kawasan persekutuan)|Seremban]]) PH * YB Dato' Seri [[Rafizi Ramli]] ([[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]]) PH * YB Dato' Seri [[Azalina Othman Said]] ([[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]]) BN * YB Dato' Seri [[Hamzah Zainudin]] ([[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]]) PN * YB Datuk Seri [[Takiyuddin Hassan]] ([[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]]) PN === Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC) === Pengerusi * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN Naib Pengerusi * YB Puan [[Wong Shu Qi]] ([[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]]) PH Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Tuan [[Syahredzan Johan]] ([[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]]) PH * YB Tuan Ts. [[Zahir Hassan]] ([[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]]) PH * YB Puan [[Vivian Wong Shir Yee]] ([[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]]) PH * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin)]] BN * YB Tuan [[Sim Tze Tzin]] ([[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]]) PH * YB Tuan Haji [[Azli Yusof]] ([[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]]) PH * YB Dr. [[Richard Rapu]] ([[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]]) GPS * YB Dr. Hajah [[Halimah Ali]] ([[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]]) PN * YB Dato' Wira [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail]] ([[Kubang Pasu (kawasan persekutuan)|Kubang Pasu]]) PN * YB Tuan [[Ahmad Tarmizi Sulaiman]] ([[Sik (kawasan persekutuan)|Sik]]) PN * YB Datuk [[Ali Biju]] ([[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]]) PN === Jawatankuasa Peraturan Mesyuarat === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri [[Johari Abdul Ghani]] ([[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]]) BN * YB Tuan [[William Leong Jee Keen]] ([[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] PH * YB Tuan [[Roy Angau Gingkoi]] ([[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]]) GPS * YB Tuan [[M. Kulasegaran]] ([[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]]) PH * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN * YB Dato' [[Mumtaz Md Nawi]] ([[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]]) PN === Jawatankuasa Dewan === Pengerusi * YB Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]]) BN * YB Dato' Sri [[Doris Sophia Brodi]] ([[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]]) GPS * YB Tuan [[Lo Su Fui]] ([[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]]) GRS * YB Tuan [[Khoo Poay Tiong]] ([[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]]) PH * YB Dato' Seri Dr. [[Shahidan Kassim]] ([[Arau (kawasan persekutuan)|Arau]]) PN * YB Datuk Seri Dr. [[Ronald Kiandee]] ([[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]]) PN === Jawatankuasa Hak dan Kebebasan Parlimen === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Datuk Seri Dr. [[Dzulkefly Ahmad]] ([[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]]) PH * YB Dato' [[Henry Sum Agong]] ([[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]]) GPS * YB Tuan [[Syed Saddiq]] ([[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]]) PH * YB Datuk Dr. [[Mohd Radzi Md Jidin]] ([[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]]) PN * YB Datuk [[Idris Ahmad]] ([[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]]) PN == Rujukan == {{Reflist}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Pilihan raya umum Malaysia 2022}} [[Kategori:Parlimen Malaysia ke-15]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15| ]] 298vfccyalh4ta0r43bfvuat7mkweht 6844143 6844142 2026-05-08T12:27:39Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Pulau Pinang */ 6844143 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Parlimen Malaysia ke-15 | image = | image_size = | body = [[Parlimen Malaysia]] | country = [[Malaysia]] | meeting_place = [[Dewan Rakyat Malaysia]] | election = [[Pilihan raya umum Malaysia 2022|Pilihan raya umum 2022]] | government = | term_start = 19 Disember 2022 | term_end = kini | before = [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14|Parlimen ke-14]] | after = | website = {{url|http://www.parlimen.gov.my/}} | membership1 = 222 | control1 = | chamber1 = [[Dewan Rakyat]] | chamber1_image = [[File:Dewan Rakyat 2022 election results.svg|200px|Dewan Rakyat pada 28 Mei 2020]] | chamber1_leader1_type = [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Yang di-Pertua]] | chamber1_leader1 =[[Johari Abdul|Tan Sri Johari Abdul]] (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader2_type = Timbalan Yang di-Pertua | chamber1_leader2 = [[Ramli Mohd Nor|Dato Ramli Mohd Nor]], BN-UMNO (sejak 19 Disember 2022) <br>[[Alice Lau Kiong Yieng|Puan Alice Lau Kiong Yieng]], PH-DAP (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader3_type = Setiausaha Dewan Rakyat | chamber1_leader3 = | chamber1_leader4_type = | chamber1_leader4 = | chamber1_leader5_type = [[Ketua Pembangkang (Malaysia)|Ketua Pembangkang]] | chamber1_leader5 = [[Hamzah Zainudin|Dato Seri Hamzah Zainudin]], PN-PPBM (sejak 19 Disember 2022) | session1 = | chamber2 = Ketua Negara | chamber2_leader1_type = [[Yang di-Pertuan Agong]] | chamber2_leader1 = [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] (sejak 31 Januari 2024)<br>[[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] (31 Januari 2019 – 30 Januari 2024) | chamber3 = Ketua Kerajaan | chamber3_leader1_type = [[Perdana Menteri Malaysia]] | chamber3_leader1 = [[Anwar Ibrahim|Dato Seri Anwar Ibrahim]], PH-PKR (sejak 24 November 2022) |session1_type=Penggal Pertama<ref>https://www.parlimen.gov.my/aum-dewan-rakyat.html?uweb=dr&arkib=yes</ref> |session1='''Mesyuarat Pertama''' <br> 19/12/2022 - 20/12/2022 |session2_type=Penggal Kedua |session2='''Mesyuarat Pertama''' <br> 13/02/2023 - 4/04/2023<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>22/05/2023 - 15/06/2023<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>9/10/2023 - 30/11/2023 |session3_type=Penggal Ketiga |session3='''Mesyuarat Pertama'''<br>26/2/2024 - 27/3/2024<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>24/6/2024 - 18/7/2024<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>14/10/2024 - 12/12/2024 |session4_type = Penggal Keempat |session4= '''Mesyuarat Pertama'''<br> 3/2/2025 - 6/3/2025<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>21/7/2025 - 28/8/2025<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>6/10/2025 - 4/12/2025 |session5_type = Penggal Kelima |session5= '''Mesyuarat Pertama''' <br> 20/1/2026 - 3/3/2026<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br> 22/6/2026 - 16/7/2026<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>5/10/2026 - 8/12/2026 }} Berikut merupakan [[Rang undang-undang]] '''Ahli Dewan Rakyat, bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15.''' Dewan Rakyat bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15 yang mula bersidang pada 19 Disember 2022. == Komposisi parti == [[File:2022 Malaysian general election results map.svg|alt=|center|500px]] <br/> {| style="width:100%; text-align:center;" |+ |- style="color:white;" | style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; width:37.1%;" align="center"|82 | style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; width:13.6%;" align="center"|30 | style="background:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; width:10.4%;" align="center"|23 | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; width:2.7%;" align="center"|6 | style="background:{{Parti Warisan/meta/color}}; width:1.4%;" align="center"|<span style="color:black;">3</span> | style="background:{{Independent (politician)/meta/color}}; width:0.9%;" align="center"|<span style="color:black;">2</span> | style="background:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|<span style="color:black;">1</span> | style="background:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|1 | style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; width:33.0%;" align="center"|74 |- ! align="centre" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};"|PH ! align="centre" style="color:{{Barisan Nasional/meta/color}};"|BN ! align="centre" style="color:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};"|GPS ! align="centre" style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};"|GRS ! align="centre" style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};"|<small>WARISAN</small> ! align="centre" style="color:{{Independent (politician)/meta/color}};"|<small>Bebas</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};"|<small>PBM</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};"|<small>KDM</small> ! align="centre" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};"|PN |} == Ahli mengikut negeri == {| class="wikitable" border="0" style="margin: 0 auto;" align="center" |'''Pintasan:''' [[#Perlis|Perlis]] | [[#Kedah|Kedah]] | [[#Kelantan|Kelantan]] | [[#Terengganu|Terengganu]] | [[#Pulau Pinang|Pulau Pinang]] | [[#Perak|Perak]] | [[#Pahang|Pahang]] | [[#Selangor|Selangor]] | [[#Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur|Kuala Lumpur]] | [[#Wilayah Persekutuan Putrajaya|Putrajaya]] | [[#Negeri Sembilan|Negeri Sembilan]] | [[#Melaka|Melaka]] | [[#Johor|Johor]] | [[#Labuan|Labuan]] | [[#Sabah|Sabah]] | [[#Sarawak|Sarawak]] |} {| style="width:40em;" | colspan="20" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''Kerajaan Perpaduan Malaysia MADANI''' | colspan="3" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''Pembangkang''' |- style="width:40em;" | colspan="4" style="color: {{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''PH''' | colspan="4" style="color: {{Barisan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''BN''' | colspan="4" style="color: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};" align="center" |'''GPS''' | colspan="3" style="color: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" align="center" |'''GRS''' | colspan="1" style="color: {{Parti Warisan/meta/color}};" align="center" |'''WARISAN''' | colspan="1" style="color: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" align="center" |'''KDM''' | colspan="1" style="color: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" align"center" |'''PBM''' | colspan="1" style="color: {{Bebas/meta/color}};" align="center" |{{color|black|BEBAS}} | colspan="3" style="color: {{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center" |'''PN''' | colspan="1" style="color: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};" align="center" |'''MUDA''' |- style="text-align:center;" | colspan="20" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''153''' | colspan="3" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''69''' |- style="text-align:center;" | colspan="4" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''82''' | colspan="4" style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''30''' | colspan="4" style="background: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''23''' | colspan="3" style="background: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''6''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Warisan/meta/color}}; color:white;width:5%;" |'''3''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Bebas/meta/color}}; color:white;width:1%" |{{color|black|1}} | colspan="1" style="background: {{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''6''' | colspan="2" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:20.12%;" |'''68''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' |- style="text-align:center;" | style="background:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''40''' |style="background:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}; color:white;width:8.47% | '''31''' | style="background:{{Parti Amanah Negara/meta/color}}; color:white;width:8.47%;" |'''8''' | style="background:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}}; color:white;width:2%;" |'''2''' | style="background:{{United Malays National Organisation/meta/color}}; color:white;width:42.37%;" |'''26''' | style="background:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''2''' | style="background:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}}; color:white;width:10%;" |'''14''' | style="background:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''5''' | style="background:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''3''' | style="background:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{United Sabah Party/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''6''' | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}; color:white;width:28.01%;" |'''43 | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''25''' |- style="text-align:center;" | style="color:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}};" |'''DAP''' | style="color:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}};" |'''PKR | style="color:{{Parti Amanah Negara/meta/color}};" |'''AMANAH''' | style="color:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}};" |'''UPKO''' | style="color:{{United Malays National Organisation/meta/color}};" |'''UMNO''' | style="color:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}};" |'''MCA''' | style="color:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}};" |'''MIC''' | style="color:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''PBRS''' | style="color:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}};" |'''PBB''' | style="color:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}};" |'''PRS''' | style="color:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}};" |'''PDP''' | style="color:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}};" |'''SUPP''' | style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''GRS''' | style="color:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}};" |'''STAR''' | style="color:{{United Sabah Party/meta/color}};" |'''PBS''' | style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};" |'''WARISAN''' | style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" |'''KDM''' | style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" |'''PBM''' | style="color:{{Bebas/meta/color}};" |{{color|black|BEBAS}} | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' |style="color:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}};"|'''PAS''' | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' | style="color;{{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};"|'''MUDA''' |} === Perlis === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti !Catatan !Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- | P001 | {{Parlimen|Padang Besar}} |[[Rushdan Rusmi]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''45,288''' |- | P002 |{{Parlimen|Kangar}} |[[Zakri Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''56,200''' |- | P003 |{{Parlimen|Arau}} |[[Shahidan Kassim]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''46,789''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''148,277''' |} === Kedah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''1''' |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |[[Mohd Suhaimi Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''47,480''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} | [[Abdul Ghani Ahmad|Abd Ghani Ahmad]], YB Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,207''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} | [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail|Ku Abd Rahman Ku Ismail]], YB Datuk Wira Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''83,402''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |[[Nurul Amin Hamid]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''48,629''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |[[Ahmad Yahaya|Ahmad Saad @ Yahaya]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,944''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |[[Afnan Hamimi Taib Azamudden]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''76,986''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''100,475''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |[[Awang Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''75,594''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |[[Sabri Azit]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,293''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |[[Ahmad Tarmizi Sulaiman]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''51,161''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |[[Mohd Nazri Abu Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''102,544''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |[[Mohammed Taufiq Johari]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''130,004''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |[[Hassan Saad]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,064''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |[[Azman Nasrudin]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''91,416''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |[[Roslan Hashim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''70,340''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''1,209,839''' |} === Kelantan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' |- |P019 |[[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]] |[[Mumtaz Md. Nawi|Mumtaz Md Nawi]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''104,659''' |- |P020 |[[Pengkalan Chepa (kawasan persekutuan)|Pengkalan Chepa]] |[[Ahmad Marzuk Shaary]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,761''' |- |P021 |[[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]] |[[Takiyuddin Hassan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''78,019''' |- |P022 |[[Pasir Mas (kawasan persekutuan)|Pasir Mas]] |[[Ahmad Fadhli Shaari]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''65,153''' |- |P023 |[[Rantau Panjang (kawasan persekutuan)|Rantau Panjang]] |[[Siti Zailah Mohd Yusoff]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''60,527''' |- |P024 |[[Kubang Kerian (kawasan persekutuan)|Kubang Kerian]] |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,384''' |- |P025 |[[Bachok (kawasan persekutuan)|Bachok]] |[[Syahir Sulaiman|Mohd Syahir Che Sulaiman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''89,913''' |- |P026 |[[Ketereh (kawasan persekutuan)|Ketereh]] |[[Khlir Mohd Nor]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''62,862''' |- |P027 |[[Tanah Merah (kawasan persekutuan)|Tanah Merah]] |[[Ikmal Hisham Abdul Aziz]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''69,686''' |- |P028 |[[Pasir Puteh (kawasan persekutuan)|Pasir Puteh]] |[[Nik Muhammad Zawawi Salleh]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,319''' |- |P029 |[[Machang (kawasan persekutuan)|Machang]] |[[Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''65,114''' |- |P030 |[[Jeli (kawasan persekutuan)|Jeli]] |[[Zahari Kechik]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''42,953''' |- |P031 |[[Kuala Krai (kawasan persekutuan)|Kuala Krai]] |[[Abdul Latiff Abdul Rahman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''64,681''' |- |P032 |[[Gua Musang (kawasan persekutuan)|Gua Musang]] |[[Mohd Azizi Abu Naim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''48,377''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||992,408 |} === Terengganu === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''8''' |- |P033 |[[Besut (kawasan persekutuan)|Besut]] |[[Che Mohamad Zulkifly Jusoh]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''85,364''' |- |P034 |[[Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu]] |[[Shaharizukirnain Abdul Kadir|Shaharizukirnain Abd Kadir]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''84,832''' |- |P035 |[[Kuala Nerus (kawasan persekutuan)|Kuala Nerus]] |[[Alias Razak]], YB Dato' Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,628''' |- |P036 |[[Kuala Terengganu (kawasan persekutuan)|Kuala Terengganu]] |[[Ahmad Amzad Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''96,552 (PRU-15)''' * '''89,472 (PRK 2023)''' |- |P037 |[[Marang (kawasan persekutuan)|Marang]] |[[Abdul Hadi Awang]], YB Tan Sri Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,068''' |- |P038 |[[Hulu Terengganu (kawasan persekutuan)|Hulu Terengganu]] |[[Rosol Wahid]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''72,008''' |- |P039 |[[Dungun (kawasan persekutuan)|Dungun]] |[[Wan Hassan Mohd Ramli]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''91,269''' |- | P040 | {{Parlimen|Kemaman}} | [[Ahmad Samsuri Mokhtar]], YAB Dato' Seri Ir. {{small|sejak 2 Disember 2023}}<ref group="N">Samsuri dipilih ke Parlimen pada pilihan raya kecil Kemaman, 2023 selepas mengisytiharkan pertandingan pada Pilihan Raya Umum ke-15 yang diadakan pada November 2022 terbatal dan tidak sah.</ref> |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''113,095 (PRU-15)''' * '''92,776 (PRK 2023)''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''739,816''' |} === Pulau Pinang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P041 |[[Kepala Batas (kawasan persekutuan)|Kepala Batas]] |[[Siti Mastura Muhammad]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''69,302''' |- |P042 |[[Tasek Gelugor (kawasan persekutuan)|Tasek Gelugor]] |[[Wan Saiful Wan Jan]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''67,112''' |- |P043 |[[Bagan (kawasan persekutuan)|Bagan]] |[[Lim Guan Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,654''' |- |P044 |[[Permatang Pauh (kawasan persekutuan)|Permatang Pauh]] |[[Muhammad Fawwaz Mat Jan|Muhammad Fawwaz Mohamad Jan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,448''' |- |P045 |[[Bukit Mertajam (kawasan persekutuan)|Bukit Mertajam]] |[[Steven Sim Chee Keong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''92,745''' |- |P046 |[[Batu Kawan (kawasan persekutuan)|Batu Kawan]] |[[Chow Kon Yeow]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,831''' |- |P047 |[[Nibong Tebal (kawasan persekutuan)|Nibong Tebal]] |[[Fadhlina Sidek]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''79,308''' |- |P048 |[[Bukit Bendera (kawasan persekutuan)|Bukit Bendera]] |[[Syerleena Abdul Rashid]] |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''62,489''' |- |P049 |[[Tanjong (kawasan persekutuan)|Tanjong]] |[[Lim Hui Ying]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''37,684''' |- |P050 |[[Jelutong (kawasan persekutuan)|Jelutong]] |[[Sanisvara Nethaji Rayer A/L Rajaji]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''70,707''' |- |P051 |[[Bukit Gelugor (kawasan persekutuan)|Bukit Gelugor]] |[[Ramkarpal Singh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''86,073''' |- |P052 |[[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]] |[[Sim Tze Tzin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''89,708''' |- |P053 |[[Balik Pulau (kawasan persekutuan)|Balik Pulau]] |[[Muhammad Bakhtiar Wan Chik]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''63,911''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''943,972''' |} === Perak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''11''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''3''' |- |P054 |[[Gerik (kawasan persekutuan)|Gerik]] |[[Fathul Huzir Ayob]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2026/02/13/after-hamzah-two-other-mps-sacked-from-bersatu?fbclid=Iwb21leAP7yXhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR41svGvQ8cSKkXg12WfBBqaeT_QMJZ8TUOpz9Fq7JNR9bntgwqDpGnCNb-Ong_aem_Vf2DehZlLpIBAXy-qLl5VA</ref> | * '''34,612''' |- |P055 |[[Lenggong (kawasan persekutuan)|Lenggong]] |[[Shamsul Anuar Nasarah]], YB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Dalam Negeri Malaysia]] | * '''27,679''' |- |P056 |[[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]] |[[Hamzah Zainudin]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/768115</ref> | * '''51,875''' |- |P057 |[[Parit Buntar (kawasan persekutuan)|Parit Buntar]] |[[Mohd Misbahul Munir Masduki]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,903''' |- |P058 |[[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]] |[[Idris Ahmad]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''61,533''' |- |P059 |[[Bukit Gantang (kawasan persekutuan)|Bukit Gantang]] |[[Syed Abu Hussin Hafiz Syed Abdul Fasal]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada [[Perdana Menteri Malaysia]]<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/636891/berita/politik/ahli-parlimen-bukit-gantang-pula-isytihar-sokong-pm</ref> | * '''71,567''' |- |P060 |[[Taiping (kawasan persekutuan)|Taiping]] |[[Wong Kah Woh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''83,502''' |- |P061 |[[Padang Rengas (kawasan persekutuan)|Padang Rengas]] |[[Azahari Hasan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU | * '''29,878''' |- |P062 |[[Sungai Siput (kawasan persekutuan)|Sungai Siput]] |[[Kesavan Subramaniam]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''51,649''' |- |P063 |[[Tambun (kawasan persekutuan)|Tambun]] |[[Anwar Ibrahim]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''124,819''' |- |P064 |[[Ipoh Timor (kawasan persekutuan)|Ipoh Timor]] |[[Howard Lee Chuan How]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''79,780''' |- |P065 |[[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]] |[[M. Kulasegaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''78,356''' |- |P066 |[[Batu Gajah (kawasan persekutuan)|Batu Gajah]] |[[Sivakumar A/L Varatharaju]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''74,955''' |- |P067 |[[Kuala Kangsar (kawasan persekutuan)|Kuala Kangsar]] |[[Iskandar Dzulkarnain Abdul Khalid]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/ahli-parlimen-kuala-kangsar-isytihar-sokong-kepimpinan-pm-anwar-441547</ref> | * '''35,754''' |- |P068 |[[Beruas (kawasan persekutuan)|Beruas]] |[[Ngeh Koo Ham]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,173''' |- |P069 |[[Parit (kawasan persekutuan)|Parit]] |[[Muhammad Ismi Mat Taib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''37,545''' |- |P070 |[[Kampar (kawasan persekutuan)|Kampar]] |[[Chong Zhemin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''59,386''' |- |P071 |[[Gopeng (kawasan persekutuan)|Gopeng]] |[[Tan Kar Hing]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''103,638''' |- |P072 |[[Tapah (kawasan persekutuan)|Tapah]] |[[M. Saravanan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} | | * '''44,481''' |- |P073 |[[Pasir Salak (kawasan persekutuan)|Pasir Salak]] |[[Jamaludin Yahya]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''57,023''' |- |P074 |[[Lumut (kawasan persekutuan)|Lumut]] |[[Nordin Ahmad Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''71,162''' |- |P075 |[[Bagan Datuk (kawasan persekutuan)|Bagan Datuk]] |[[Ahmad Zahid Hamidi]], YAB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''41,856''' |- |P076 |[[Teluk Intan (kawasan persekutuan)|Teluk Intan]] |[[Nga Kor Ming]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''64,194''' |- |P077 |[[Tanjong Malim (kawasan persekutuan)|Tanjong Malim]] |[[Chang Lih Kang]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''69,671''' |- ! colspan=5| Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,480,991''' |} === Pahang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''7''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''2''' |- |P078 |[[Cameron Highlands (kawasan persekutuan)|Cameron Highlands]] |[[Ramli Mohd Nor]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''33,265''' |- |P079 |[[Lipis (kawasan persekutuan)|Lipis]] |[[Abdul Rahman Mohamad (ahli politik Malaysia)|Abdul Rahman Mohamad]], YB Dato' Sri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''35,855''' |- |P080 |[[Raub (kawasan persekutuan)|Raub]] |[[Chow Yu Hui]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''56,235''' |- |P081 |[[Jerantut (kawasan persekutuan)|Jerantut]] |[[Khairil Nizam Khirudin]], YB Ir. Ts. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''66,754''' |- |P082 |[[Indera Mahkota (kawasan persekutuan)|Indera Mahkota]] |[[Saifuddin Abdullah]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref group="N">Pada 6 Januari 2026, Saifuddin telah ditamatkan keahlian partinya dan dengan itu menjadi ahli bebas.</ref><ref>{{Cite web |last=Dzulqarnain |first=Qistina Nadia |date=2026-01-06 |title=Bersatu sacks Saifuddin Abdullah effective today |url=https://www.malaysiakini.com/news/765019 |access-date=2026-01-06 |website=Malaysiakini}}</ref> | * '''93,327''' |- |P083 |[[Kuantan (kawasan persekutuan)|Kuantan]] |[[Wan Razali Wan Nor]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''67,762''' |- |P084 |[[Paya Besar (kawasan persekutuan)|Paya Besar]] |[[Mohd Shahar Abdullah]], YB Dato' Indera |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''61,983''' |- |P085 |[[Pekan (kawasan persekutuan)|Pekan]] |[[Sh Mohmed Puzi Sh Ali]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''93,041''' |- |P086 |[[Maran (kawasan persekutuan)|Maran]] |[[Ismail Abd Muttalib]], YB Dato' Sri Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''40,942''' |- |P087 |[[Kuala Krau (kawasan persekutuan)|Kuala Krau]] |[[Kamal Ashaari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''47,743''' |- |P088 |[[Temerloh (kawasan persekutuan)|Temerloh]] |[[Salamiah Mohd Nor]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,637''' |- |P089 |[[Bentong (kawasan persekutuan)|Bentong]] |[[Young Syefura Othman]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''66,657''' |- |P090 |[[Bera (kawasan persekutuan)|Bera]] |[[Ismail Sabri Yaakob]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''59,548''' |- |P091 |[[Rompin (kawasan persekutuan)|Rompin]] |[[Abdul Khalib Abdullah]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''66,927''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''872,676''' |} === Selangor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''16''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''6''' |- |P092 |[[Sabak Bernam (kawasan persekutuan)|Sabak Bernam]] |[[Kalam Salan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''40,977''' |- |P093 |[[Sungai Besar (kawasan persekutuan)|Sungai Besar]] |[[Muslimin Yahaya]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''51,070''' |- |P094 |[[Hulu Selangor (kawasan persekutuan)|Hulu Selangor]] |[[Hasnizan Harun]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''122,442''' |- |P095 |[[Tanjong Karang (kawasan persekutuan)|Tanjong Karang]] |[[Zulkafperi Hanapi]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-malaysia/ahli-parlimen-tanjong-karang-pula-nyatakan-sokongan-kepada-pm-anwar-455367</ref> | * '''51,025''' |- |P096 |[[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]] |[[Dzulkefly Ahmad]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''86,481''' |- |P097 |[[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] |[[William Leong Jee Keen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''144,481''' |- |P098 |[[Gombak (kawasan persekutuan)|Gombak]] |[[Amirudin Shari]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''165,426''' |- |P099 |[[Ampang (kawasan persekutuan)|Ampang]] |[[Rodziah Ismail]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''104,430''' |- |P100 |[[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]] |[[Rafizi Ramli]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''115,656''' |- |P101 |[[Hulu Langat (kawasan persekutuan)|Hulu Langat]] |[[Mohd Sany Hamzan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''136,787''' |- |P102 |[[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]] |[[Syahredzan Johan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''244,291''' |- |P103 |[[Puchong (kawasan persekutuan)|Puchong]] |[[Yeo Bee Yin]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''115,949''' |- |P104 |[[Subang (kawasan persekutuan)|Subang]] |[[Wong Chen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''177,983''' |- |P105 |[[Petaling Jaya (kawasan persekutuan)|Petaling Jaya]] |[[Lee Chean Chung]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''145,862''' |- |P106 |[[Damansara (kawasan persekutuan)|Damansara]] |[[Gobind Singh Deo]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Digital Malaysia]] | * '''174,937''' |- |P107 |[[Sungai Buloh (kawasan persekutuan)|Sungai Buloh]] |[[Ramanan Ramakrishnan]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''129,639''' |- |P108 |[[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]] |[[Azli Yusof]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''135,770''' |- |P109 |[[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]] |[[Halimah Ali]], YB Dr. Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''158,030''' |- |P110 |[[Klang (kawasan persekutuan)|Klang]] |[[Ganabatirau Veraman]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''163,905''' |- |P111 |[[Kota Raja (kawasan persekutuan)|Kota Raja]] |[[Mohamad Sabu]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''197,740''' |- |P112 |[[Kuala Langat (kawasan persekutuan)|Kuala Langat]] |[[Ahmad Yunus Hairi]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''123,860''' |- |P113 |[[Sepang (kawasan persekutuan)|Sepang]] |[[Raj Munni Sabu|Raj Munni @ Aiman Athirah]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''137,955''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''2,925,096''' |} === Kuala Lumpur === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''1''' |- |P114 |[[Kepong (kawasan persekutuan)|Kepong]] |[[Lim Lip Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,319''' |- |P115 |[[Batu (kawasan persekutuan)|Batu]] |[[Prabakaran Parameswaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''87,146''' |- |P116 |[[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]] |[[Zahir Hassan]], YB Ir. Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''92,740''' |- |P117 |[[Segambut (kawasan persekutuan)|Segambut]] |[[Hannah Yeoh Tseow Suan]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''85,496''' |- |P118 |[[Setiawangsa (kawasan persekutuan)|Setiawangsa]] |[[Nik Nazmi bin Nik Ahmad|Nik Nazmi Nik Ahmad]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''74,764''' |- |P119 |[[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]] |[[Johari Abdul Ghani]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''60,498''' |- |P120 |[[Bukit Bintang (kawasan persekutuan)|Bukit Bintang]] |[[Fong Kui Lun]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''52,936''' |- |P121 |[[Lembah Pantai (kawasan persekutuan)|Lembah Pantai]] |[[Ahmad Fahmi Mohamed Fadzil]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''76,714''' |- |P122 |[[Seputeh (kawasan persekutuan)|Seputeh]] |[[Teresa Kok|Teresa Kok Suh Sim]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''87,454''' |- |P123 |[[Cheras (kawasan persekutuan)|Cheras]] |[[Tan Kok Wai]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''71,746''' |- |P124 |[[Bandar Tun Razak (kawasan persekutuan)|Bandar Tun Razak]] |[[Wan Azizah Wan Ismail]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''93,021''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''854,834''' |} === Putrajaya === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' |- |P125 |[[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]] |[[Mohd Radzi Md Jidin]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''36,643''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''36,643''' |} === Negeri Sembilan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''5'''<nowiki> | </nowiki>[[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |[[Jalaluddin Alias]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''45,334''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |[[Shamsulkahar Mohd Deli]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''71,795''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |[[Loke Siew Fook]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''123,289''' |- |P129 |[[Kuala Pilah (kawasan persekutuan)|Kuala Pilah]] |[[Adnan Abu Hassan (ahli politik)|Adnan Abu Hassan]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''78,682''' |- |P130 |[[Rasah (kawasan persekutuan)|Rasah]] |[[Cha Kee Chin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''119,691''' |- |P131 |[[Rembau]] |[[Mohamad bin Hasan|Mohamad Hasan]], YB Dato' Seri Utama |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''109,436''' |- |P132 |[[Port Dickson (kawasan persekutuan)|Port Dickson]] |[[Aminuddin Harun]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''80,185''' |- |P133 |[[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]] |[[Mohd Isam Mohd Isa]], YB Dato' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''61,033 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''659,495''' |} === Melaka === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P134 |[[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]] |[[Mas Ermieyati Samsudin]], YB Datuk Wira |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''54,749''' |- |P135 |[[Alor Gajah (kawasan persekutuan)|Alor Gajah]] |[[Adly Zahari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''73,000''' |- |P136 |[[Tangga Batu (kawasan persekutuan)|Tangga Batu]] |[[Bakri Jamaluddin]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''92,027''' |- |P137 |[[Hang Tuah Jaya (kawasan persekutuan)|Hang Tuah Jaya]] |[[Adam Adli Abdul Halim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | * '''96,488''' |- |P138 |[[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]] |[[Khoo Poay Tiong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''123,181''' |- |P139 |[[Jasin (kawasan persekutuan)|Jasin]] |[[Zulkifli Ismail (agamawan)|Zulkifli Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,598''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''517,043''' |} === Johor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''14''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''9''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''2''' | [[Ikatan Demokratik Malaysia|MUDA]] '''1''' |- |P140 |[[Segamat (kawasan persekutuan)|Segamat]] |[[Yuneswaran Ramaraj]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''50,652''' |- |P141 |[[Sekijang (kawasan persekutuan)|Sekijang]] |[[Zaliha Mustafa]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''48,237''' |- |P142 |[[Labis (kawasan persekutuan)|Labis]] |[[Pang Hok Liong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''34,745''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |[[Muhyiddin Yassin]], YB Tan Sri Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''54,391''' |- |P144 |[[Ledang (kawasan persekutuan)|Ledang]] |[[Syed Ibrahim Syed Noh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''80,307''' |- |P145 |[[Bakri (kawasan persekutuan)|Bakri]] |[[Tan Hong Pin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,140''' |- |P146 |[[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]] |[[Syed Saddiq Syed Abdul Rahman]], YB Tuan |bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|MUDA}} | | * '''53,158''' |- |P147 |[[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]] |[[Noraini Ahmad]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''62,954''' |- |P148 |[[Ayer Hitam (kawasan persekutuan)|Ayer Hitam]] |[[Wee Ka Siong]], YB Datuk Seri Ir. Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''46,692''' |- |P149 |[[Sri Gading (kawasan persekutuan)|Sri Gading]] |[[Aminolhuda Hassan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''61,264''' |- |P150 |[[Batu Pahat (kawasan persekutuan)|Batu Pahat]] |[[Onn Abu Bakar]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''99,494''' |- |P151 |[[Simpang Renggam (kawasan persekutuan)|Simpang Renggam]] |[[Hasni Mohammad]], YB Datuk Seri Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,131''' |- |P152 |[[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]] |[[Wong Shu Qi]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''95,621''' |- |P153 |[[Sembrong (kawasan persekutuan)|Sembrong]] |[[Hishammuddin Hussein]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''40,930''' |- |P154 |[[Mersing (kawasan persekutuan)|Mersing]] |[[Muhammad Islahuddin Abas]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''46,906''' |- |P155 |[[Tenggara (kawasan persekutuan)|Tenggara]] |[[Manndzri Nasib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''51,350''' |- |P156 |[[Kota Tinggi (kawasan persekutuan)|Kota Tinggi]] |[[Mohamed Khaled Nordin]], YB Dato' Seri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''47,333''' |- |P157 |[[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]] |[[Azalina Othman Said]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''41,840''' |- |P158 |[[Tebrau (kawasan persekutuan)|Tebrau]] |[[Jimmy Puah Wee Tse]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''167,965''' |- |P159 |[[Pasir Gudang (kawasan persekutuan)|Pasir Gudang]] |[[Hassan Abdul Karim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''149,280''' |- |P160 |[[Johor Bahru (kawasan persekutuan)|Johor Bahru]] |[[Akmal Nasrullah Mohd Nasir]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''94,393''' |- |P161 |[[Pulai (kawasan persekutuan)|Pulai]] |[[Suhaizan Kaiat]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''117,303 (PRU-15)''' * '''78,453 (PRK 2023)''' |- |P162 |[[Iskandar Puteri (kawasan persekutuan)|Iskandar Puteri]] |[[Liew Chin Tong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''163,680''' |- |P163 |[[Kulai (kawasan persekutuan)|Kulai]] |[[Teo Nie Ching]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''115,253''' |- |P164 |[[Pontian (kawasan persekutuan)|Pontian]] |[[Ahmad Maslan]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''56,851''' |- |P165 |[[Tanjung Piai (kawasan persekutuan)|Tanjung Piai]] |[[Wee Jeck Seng]], YB Dato' Sri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''54,588 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,952,458''' |} === Labuan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[PN]] '''1''' |- |P166 |[[Labuan (kawasan persekutuan)|Labuan]] |[[Suhaili Abdul Rahman]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.utusan.com.my/nasional/2023/10/ahli-parlimen-labuan-umum-sokong-anwar-hajiji/</ref> | * '''28,449''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''28,449''' |} === Sabah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''6''' | [[Gabungan Rakyat Sabah|GRS]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Parti Warisan Sabah|WARISAN]] '''3''' | [[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|UPKO]] '''2''' | [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] '''2''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Solidariti Tanah Airku|STAR]] '''1''' | [[Ahli politik bebas|IND]] '''1''' | Kosong '''1''' |- |P167 |[[Kudat (kawasan persekutuan)|Kudat]] |[[Verdon Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} | | * '''45,108''' |- |P168 |[[Kota Marudu (kawasan persekutuan)|Kota Marudu]] | [[Wetrom Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | | * '''49,946''' |- |P169 |[[Kota Belud (kawasan persekutuan)|Kota Belud]] |[[Isnaraissah Munirah Majilis]], YB Puan |bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''54,037''' |- |P170 |[[Tuaran (kawasan persekutuan)|Tuaran]] |[[Wilfred Madius Tangau]], YB Datuk Seri Panglima | bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket [[PH]] * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''58,227''' |- |P171 |[[Sepanggar (kawasan persekutuan)|Sepanggar]] |[[Mustapha Sakmud]], YB Datuk Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Sabah dan Sarawak)]] | * '''70,304''' |- |P172 |[[Kota Kinabalu (kawasan persekutuan)|Kota Kinabalu]] |[[Chan Foong Hin]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''44,120''' |- |P173 |[[Putatan (kawasan persekutuan)|Putatan]] |[[Shahelmey Yahya]], YB Datuk Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Digantung keahlian oleh UMNO | * '''41,249''' |- |P174 |[[Penampang (kawasan persekutuan)|Penampang]] |[[Ewon Benedick]], YB Datuk |bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket PH * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''50,730''' |- |P175 |[[Papar (kawasan persekutuan)|Papar]] |[[Armizan Mohd Ali]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup Malaysia]] | * '''43,509''' |- |P176 |[[Kimanis (kawasan persekutuan)|Kimanis]] |[[Mohamad Alamin]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''31,068''' |- |P177 |[[Beaufort (kawasan persekutuan)|Beaufort]] |[[Siti Aminah Aching]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,298''' |- |P178 |[[Sipitang (kawasan persekutuan)|Sipitang]] |[[Matbali Musah]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''29,061''' |- |P179 |[[Ranau (kawasan persekutuan)|Ranau]] |[[Jonathan Yasin]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''42,298''' |- |P180 |[[Keningau (kawasan persekutuan)|Keningau]] |[[Jeffrey Kitingan]], YB Datuk Seri Panglima Dr. | bgcolor={{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}|{{color|white|STAR}} | * Menang atas tiket [[GRS]] * STAR keluar GRS pada 2 Oktober 2025 | * '''54,872''' |- |P181 |[[Tenom (kawasan persekutuan)|Tenom]] |[[Riduan Rubin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | * Menang atas tiket Bebas tetapi disokong [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] | * '''28,649''' |- |P182 |[[Pensiangan (kawasan persekutuan)|Pensiangan]] |[[Arthur Joseph Kurup]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} | * [[Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''37,110''' |- |P183 |[[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]] |[[Ronald Kiandee]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''29,334''' |- |P184 |[[Libaran (kawasan persekutuan)|Libaran]] |[[Suhaimi Nasir]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,531''' |- |P185 |[[Batu Sapi (kawasan persekutuan)|Batu Sapi]] |[[Khairul Firdaus Akbar Khan]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''27,037''' |- |P186 |[[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]] |[[Vivian Wong Shir Yee]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''30,919''' |- |P187 |[[Kinabatangan (kawasan persekutuan)|Kinabatangan]] |[[Naim Moktar]], YB Tuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,354 (PRU-15)''' * '''26,436 (PRK 2026)''' |- |P188 |[[Lahad Datu (kawasan persekutuan)|Lahad Datu]] |[[Mohammad Yusof Apdal]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | * [[Timbalan Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''58,145''' |- |P189 |[[Semporna (kawasan persekutuan)|Semporna]] |[[Mohd Shafie Apdal]], YB Datuk Seri Panglima Haji | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''38,909''' |- |P190 |[[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]] |[[Lo Su Fui]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS (PBS)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''50,687''' |- |P191 |[[Kalabakan (kawasan persekutuan)|Kalabakan]] |[[Andi Muhammad Suryady Bandy]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''50,030''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,010,305''' |} === Sarawak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] '''23''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''6''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Bangsa Malaysia|PBM]] '''1''' |- |P192 |[[Mas Gading (kawasan persekutuan)|Mas Gading]] |[[Mordi Bimol]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''31,379''' |- |P193 |[[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]] |[[Nancy Shukri]], YB Dato' Sri Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''51,809''' |- |P194 |[[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]] |[[Fadillah Yusof]], YAB Dato' Amar | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''69,163''' |- |P195 |[[Bandar Kuching (kawasan persekutuan)|Bandar Kuching]] |[[Kelvin Yii Lee Wuen]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''63,575''' |- |P196 |[[Stampin (kawasan persekutuan)|Stampin]] |[[Chong Chieng Jen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,753''' |- |P197 |[[Kota Samarahan (kawasan persekutuan)|Kota Samarahan]] |[[Rubiah Wang]], YB Datuk Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''55,111''' |- |P198 |[[Puncak Borneo (kawasan persekutuan)|Puncak Borneo]] |[[Willie Mongin]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''51,154''' |- |P199 |[[Serian (kawasan persekutuan)|Serian]] |[[Richard Riot Jaem]], YB Dato' Sri Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | | * '''39,974''' |- |P200 |[[Batang Sadong (kawasan persekutuan)|Batang Sadong]] |[[Rodiyah Sapiee]], YB Puan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''22,443''' |- |P201 |[[Batang Lupar (kawasan persekutuan)|Batang Lupar]] |[[Mohamad Shafizan Kepli]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''27,559''' |- |P202 |[[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]] |[[Doris Sophia Brodi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''31,917''' |- |P203 |[[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]] |[[Roy Angau Gingkoi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''19,294''' |- |P204 |[[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]] |[[Richard Rapu]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''26,713''' |- |P205 |[[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]] | [[Ali Biju]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''30,841''' |- |P206 |[[Tanjong Manis (kawasan persekutuan)|Tanjong Manis]] |[[Yusuf Abd Wahab]], YB Dato' Ir. Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''19,040''' |- |P207 |[[Igan (kawasan persekutuan)|Igan]] |[[Ahmad Johnie Zawawi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''16,986''' |- |P208 |[[Sarikei (kawasan persekutuan)|Sarikei]] |[[Huang Tiong Sii]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | * [[Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''36,463''' |- |P209 |[[Julau (kawasan persekutuan)|Julau]] |[[Larry Sng]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PBM}} | | * '''22,537''' |- |P210 |[[Kanowit (kawasan persekutuan)|Kanowit]] |[[Aaron Ago Dagang]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''18,043''' |- |P211 |[[Lanang (kawasan persekutuan)|Lanang]] |[[Alice Lau Kiong Yieng]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''52,946''' |- |P212 |[[Sibu (kawasan persekutuan)|Sibu]] |[[Oscar Ling Chai Yew]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''65,942''' |- |P213 |[[Mukah (kawasan persekutuan)|Mukah]] |[[Hanifah Hajar Taib]], YB Dato' Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''27,780''' |- |P214 |[[Selangau (kawasan persekutuan)|Selangau]] |[[Edwin Banta]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''28,796''' |- |P215 |[[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]] |[[Alexander Nanta Linggi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''21,999''' |- |P216 |[[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]] |[[Wilson Ugak Kumbong]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | * '''23,407''' |- |P217 |[[Bintulu (kawasan persekutuan)|Bintulu]] |[[Tiong King Sing]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | * [[Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''70,392''' |- |P218 |[[Sibuti (kawasan persekutuan)|Sibuti]] |[[Lukanisman Awang Sauni]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''33,916''' |- |P219 |[[Miri (kawasan persekutuan)|Miri]] |[[Chiew Choon Man]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''78,148''' |- |P220 |[[Baram (kawasan persekutuan)|Baram]] | [[Anyi Ngau]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | | * '''29,783''' |- |P221 |[[Limbang (kawasan persekutuan)|Limbang]] |[[Hasbi Habibollah]], YB Datuk Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''19,796''' |- |P222 |[[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]] |[[Henry Sum Agong]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''18,208''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,178,867''' |} ==Bekas Ahli Dewan Rakyat== Senarai Ahli Dewan Rakyat yang hilang kelayakan pada Penggal Parlimen Malaysia ke-15: {| class="wikitable sortable" |- ! Ahli Parlimen ! Parti ! Kawasan ! Penggal ! Jawatan ! Sebab Hilang Kelayakan |- |Allahyarham Datuk Seri [[Salahuddin Ayub]] | * [[PH]]-[[AMANAH]] (2015-2023) * [[PAS]] (-2015) | {{Parlimen|Pulai}} * (2022-2023) * (2018-2022)<br>{{Parlimen|Kubang Kerian}} * (2008-2013) |3 Penggal | * Menteri Perdagangan Dalam Negeri (2022-2023) * Menteri Pertanian (2018-2020) |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/672939</ref> |- |Tuan [[Che Alias Hamid]]||[[PN]]-[[PAS]] |{{Parlimen|Kemaman}} * (2022-2023) * (2018-2022) |2 Penggal|| ||Keputusan pilihan raya dibatalkan mahkamah<ref>https://m.malaysiakini.com/news/680567</ref> |- |Allahyarham Datuk Seri Panglima [[Bung Moktar Radin]] |[[BN]]-[[UMNO]] |{{Parlimen|Kinabatangan}} * (2022-2025) * (2018-2022) * (2013-2018) * (2008-2013) * (2004-2008) * (1999-2004) |6 Penggal | |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/762667</ref> |} ==Tempat Duduk Ahli== Setakat 26 Februari 2024: <div style="width: 100%; height:27em; overflow:auto; border: 4px solid"> {| style="font-size:70%; text-align:center;" |- | || ||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Kota Marudu<br/>KDM}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Sadong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Kudat<br/>BEBAS}}||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Tenom<br/>KDM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Rasah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lubok Antu<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Igan<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Labis<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Melaka<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ledang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pulai<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Jelutong<br/>PH (DAP)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Petani<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Labuan<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kepong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Siput<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Baram<br/>GPS (PDP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Miri<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bayan Baru<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Mas Gading<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sibu<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Simpang Renggam<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lawas<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Manis<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beaufort<br/>BN (UMNO)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bendera<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Timor<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jeli<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sandakan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kluang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Beruas<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Puncak Borneo<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Keningau<br/>GRS (STAR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Selayang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjung Piai<br/>BN (MCA)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Subang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pasir Gudang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Balik Pulau<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Kota Belud<br/>Warisan}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bentong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kampar<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gua Musang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Puchong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tuaran<br/>PH (UPKO)}}||bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Julau<br/>PBM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Stampin<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Kuching<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jelebu<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bintang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Paya Besar<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kinabatangan<br/>BN (UMNO)}}|| || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kalabakan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Lupar<br/>GPS (PBB)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Karang<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Muar<br/>MUDA}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gombak<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Gajah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gelugor<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Cheras<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Port Dickson<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Kawan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sri Aman<br/>GPS (PRS)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ampang<br/>PH (PKR)}} ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Betong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Pahat<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gantang<br/>PN (Bersatu)}} || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seputeh<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tapah<br/>BN (MIC)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Serian<br/>GPS (SUPP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sembrong<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ayer Hitam<br/>BN (MCA)}}|| || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bangi<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Selangau<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tebrau<br/>PH (PKR)}} |- | || || || || || || ||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Semporna<br/>Warisan}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bagan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bera<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Tun Razak<br/>PH (PKR)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sri Gading<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Klang<br/>PH (DAP)}}|| ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Shah Alam<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gerik<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pekan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Petaling Jaya<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jempol<br/>BN (UMNO)}} ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hulu Langat<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Salak<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Besar<br/>PN (PAS)}}|| ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Alor Setar<br/>PN (PAS)}} || || || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Hulu Rajang<br/>GPS (PRS)<br/>(Timbalan Menteri Digital)}}|| ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putatan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Pilah<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Tawau<br/>GRS (PBS)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuantan<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kangar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tangga Batu<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kulai<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sibuti<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Timbalan Menteri JPM (Hal Ehwal Agama))}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Libaran<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tampin<br/>BN (UMNO)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sabak Bernam<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rompin<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kangsar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Langkawi<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Machang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Batu Sapi<br/>GRS<br/>(Timbalan Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepanggar<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Taiping<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Sipitang<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bakri<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerlun<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krau<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Buloh<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Ranau<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Raub<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lumut<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Rengas<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Setiu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Dungun<br/>PN (PAS)}}|| ||-||-||-|| ||- ||- ||- || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hang Tuah Jaya<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Barat<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segamat<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gopeng<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Temerloh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kepala Batas<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kapar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Maran<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Arau<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||-||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kimanis<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Kewangan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Sulong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Wangsa Maju<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tenggara<br/>BN (UMNO)}} |- | |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kulim-Bandar Baharu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Nerus<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tumpat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rantau Panjang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Indera Mahkota<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kapit<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Santubong<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Pembangunan Wanita dan Keluarga)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sekijang<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri JPM (Wilayah Persekutuan))}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Mukah<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Terap<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jasin<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Besut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pengkalan Chepa<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kemaman<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rembau<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lembah Pantai<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segambut<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kota Samarahan<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepang<br/>PH (Amanah)<br/>(Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}} |- | ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Langat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ketereh<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sungai Besar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putrajaya<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Teluk Intan<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pendidikan Tinggi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Damansara<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Digital)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Kinabalu<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pensiangan<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perpaduan Negara)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kedah<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Buntar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tasek Gelugor<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pokok Sena<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Serai<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pandan<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Penampang<br/>PH (UPKO)<br/>(Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Titiwangsa<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Perladangan dan Komiditi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Limbang<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Lahad Datu<br/>Warisan<br/>(Timbalan Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sarikei<br/>GPS (SUPP)<br/>(Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Baling<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Permatang Pauh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Saratok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beluran<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Raja<br/>PH (Amanah)<br/>(Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Setiawangsa<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Papar<br/>GRS<br/>(Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pontian<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Iskandar Puteri<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}|| |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Mersing<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Pasu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Terengganu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Terengganu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Kerian<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seremban<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Malim<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri JPM Hal Ehwal Agama)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Mertajam<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lenggong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lanang<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 2)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerantut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Merbok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Puteh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bachok<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Marang<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Petrajaya<br/>GPS (PBB)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri Malaysia & Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kanowit<br/>GPS (PRS)<br/>(Menteri Perpaduan Negara)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri Kewangan 2)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lipis<br/>BN (UMNO)<br/> (Timbalan Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Cameron Highlands<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 1)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Selangor<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Mas<br/>PN (PAS)}} ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pendang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Masjid Tanah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pagoh<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||-||-||- ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Datuk<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri & Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kota Tinggi<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pertahanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Nibong Tebal<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kuala Selangor<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Alor Gajah<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Pertahanan)}} |- | bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Padang Serai<br/>PN (Bersatu)}} || bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Sik<br/>PN (PAS)}}|| bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Tanah Merah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Kota Bharu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Larut<br/>PN (Bersatu)}}<br/>{{color|white|(Ketua Pembangkang Dewan Rakyat)}}||-||-||-||Setiausaha Dewan Rakyat ||- ||- ||-|| bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Tambun<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Perdana Menteri Malaysia & Menteri Kewangan 1)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Senator<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Pengerang<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Menteri JPM Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}| {{color|white|Bintulu<br/>GPS (PDP)}}<br/>{{color|white|(Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Johor Bahru<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}} |- | || || || || ||-||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}| {{color|white|Yang di-Pertua Dewan Rakyat}}||- ||- ||- || || |- | || || || || ||-||-||-||Yang di-Pertuan Agong||-||- ||- || || |} </div> == Jawatankuasa Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15 == === Jawatankuasa Pemilih === Pengerusi * YB Tan Sri [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YAB Dato' Sri [[Fadillah Yusof]] ([[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]]) GPS * YB Tuan [[Loke Siew Fook]] ([[Seremban (kawasan persekutuan)|Seremban]]) PH * YB Dato' Seri [[Rafizi Ramli]] ([[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]]) PH * YB Dato' Seri [[Azalina Othman Said]] ([[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]]) BN * YB Dato' Seri [[Hamzah Zainudin]] ([[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]]) PN * YB Datuk Seri [[Takiyuddin Hassan]] ([[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]]) PN === Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC) === Pengerusi * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN Naib Pengerusi * YB Puan [[Wong Shu Qi]] ([[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]]) PH Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Tuan [[Syahredzan Johan]] ([[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]]) PH * YB Tuan Ts. [[Zahir Hassan]] ([[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]]) PH * YB Puan [[Vivian Wong Shir Yee]] ([[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]]) PH * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin)]] BN * YB Tuan [[Sim Tze Tzin]] ([[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]]) PH * YB Tuan Haji [[Azli Yusof]] ([[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]]) PH * YB Dr. [[Richard Rapu]] ([[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]]) GPS * YB Dr. Hajah [[Halimah Ali]] ([[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]]) PN * YB Dato' Wira [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail]] ([[Kubang Pasu (kawasan persekutuan)|Kubang Pasu]]) PN * YB Tuan [[Ahmad Tarmizi Sulaiman]] ([[Sik (kawasan persekutuan)|Sik]]) PN * YB Datuk [[Ali Biju]] ([[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]]) PN === Jawatankuasa Peraturan Mesyuarat === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri [[Johari Abdul Ghani]] ([[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]]) BN * YB Tuan [[William Leong Jee Keen]] ([[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] PH * YB Tuan [[Roy Angau Gingkoi]] ([[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]]) GPS * YB Tuan [[M. Kulasegaran]] ([[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]]) PH * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN * YB Dato' [[Mumtaz Md Nawi]] ([[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]]) PN === Jawatankuasa Dewan === Pengerusi * YB Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]]) BN * YB Dato' Sri [[Doris Sophia Brodi]] ([[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]]) GPS * YB Tuan [[Lo Su Fui]] ([[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]]) GRS * YB Tuan [[Khoo Poay Tiong]] ([[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]]) PH * YB Dato' Seri Dr. [[Shahidan Kassim]] ([[Arau (kawasan persekutuan)|Arau]]) PN * YB Datuk Seri Dr. [[Ronald Kiandee]] ([[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]]) PN === Jawatankuasa Hak dan Kebebasan Parlimen === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Datuk Seri Dr. [[Dzulkefly Ahmad]] ([[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]]) PH * YB Dato' [[Henry Sum Agong]] ([[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]]) GPS * YB Tuan [[Syed Saddiq]] ([[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]]) PH * YB Datuk Dr. [[Mohd Radzi Md Jidin]] ([[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]]) PN * YB Datuk [[Idris Ahmad]] ([[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]]) PN == Rujukan == {{Reflist}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Pilihan raya umum Malaysia 2022}} [[Kategori:Parlimen Malaysia ke-15]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15| ]] gf3xydqou0i1gu1uk6m2cobo7nfux8j 6844145 6844143 2026-05-08T12:28:39Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Perak */ 6844145 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Parlimen Malaysia ke-15 | image = | image_size = | body = [[Parlimen Malaysia]] | country = [[Malaysia]] | meeting_place = [[Dewan Rakyat Malaysia]] | election = [[Pilihan raya umum Malaysia 2022|Pilihan raya umum 2022]] | government = | term_start = 19 Disember 2022 | term_end = kini | before = [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14|Parlimen ke-14]] | after = | website = {{url|http://www.parlimen.gov.my/}} | membership1 = 222 | control1 = | chamber1 = [[Dewan Rakyat]] | chamber1_image = [[File:Dewan Rakyat 2022 election results.svg|200px|Dewan Rakyat pada 28 Mei 2020]] | chamber1_leader1_type = [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Yang di-Pertua]] | chamber1_leader1 =[[Johari Abdul|Tan Sri Johari Abdul]] (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader2_type = Timbalan Yang di-Pertua | chamber1_leader2 = [[Ramli Mohd Nor|Dato Ramli Mohd Nor]], BN-UMNO (sejak 19 Disember 2022) <br>[[Alice Lau Kiong Yieng|Puan Alice Lau Kiong Yieng]], PH-DAP (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader3_type = Setiausaha Dewan Rakyat | chamber1_leader3 = | chamber1_leader4_type = | chamber1_leader4 = | chamber1_leader5_type = [[Ketua Pembangkang (Malaysia)|Ketua Pembangkang]] | chamber1_leader5 = [[Hamzah Zainudin|Dato Seri Hamzah Zainudin]], PN-PPBM (sejak 19 Disember 2022) | session1 = | chamber2 = Ketua Negara | chamber2_leader1_type = [[Yang di-Pertuan Agong]] | chamber2_leader1 = [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] (sejak 31 Januari 2024)<br>[[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] (31 Januari 2019 – 30 Januari 2024) | chamber3 = Ketua Kerajaan | chamber3_leader1_type = [[Perdana Menteri Malaysia]] | chamber3_leader1 = [[Anwar Ibrahim|Dato Seri Anwar Ibrahim]], PH-PKR (sejak 24 November 2022) |session1_type=Penggal Pertama<ref>https://www.parlimen.gov.my/aum-dewan-rakyat.html?uweb=dr&arkib=yes</ref> |session1='''Mesyuarat Pertama''' <br> 19/12/2022 - 20/12/2022 |session2_type=Penggal Kedua |session2='''Mesyuarat Pertama''' <br> 13/02/2023 - 4/04/2023<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>22/05/2023 - 15/06/2023<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>9/10/2023 - 30/11/2023 |session3_type=Penggal Ketiga |session3='''Mesyuarat Pertama'''<br>26/2/2024 - 27/3/2024<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>24/6/2024 - 18/7/2024<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>14/10/2024 - 12/12/2024 |session4_type = Penggal Keempat |session4= '''Mesyuarat Pertama'''<br> 3/2/2025 - 6/3/2025<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>21/7/2025 - 28/8/2025<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>6/10/2025 - 4/12/2025 |session5_type = Penggal Kelima |session5= '''Mesyuarat Pertama''' <br> 20/1/2026 - 3/3/2026<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br> 22/6/2026 - 16/7/2026<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>5/10/2026 - 8/12/2026 }} Berikut merupakan [[Rang undang-undang]] '''Ahli Dewan Rakyat, bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15.''' Dewan Rakyat bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15 yang mula bersidang pada 19 Disember 2022. == Komposisi parti == [[File:2022 Malaysian general election results map.svg|alt=|center|500px]] <br/> {| style="width:100%; text-align:center;" |+ |- style="color:white;" | style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; width:37.1%;" align="center"|82 | style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; width:13.6%;" align="center"|30 | style="background:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; width:10.4%;" align="center"|23 | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; width:2.7%;" align="center"|6 | style="background:{{Parti Warisan/meta/color}}; width:1.4%;" align="center"|<span style="color:black;">3</span> | style="background:{{Independent (politician)/meta/color}}; width:0.9%;" align="center"|<span style="color:black;">2</span> | style="background:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|<span style="color:black;">1</span> | style="background:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|1 | style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; width:33.0%;" align="center"|74 |- ! align="centre" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};"|PH ! align="centre" style="color:{{Barisan Nasional/meta/color}};"|BN ! align="centre" style="color:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};"|GPS ! align="centre" style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};"|GRS ! align="centre" style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};"|<small>WARISAN</small> ! align="centre" style="color:{{Independent (politician)/meta/color}};"|<small>Bebas</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};"|<small>PBM</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};"|<small>KDM</small> ! align="centre" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};"|PN |} == Ahli mengikut negeri == {| class="wikitable" border="0" style="margin: 0 auto;" align="center" |'''Pintasan:''' [[#Perlis|Perlis]] | [[#Kedah|Kedah]] | [[#Kelantan|Kelantan]] | [[#Terengganu|Terengganu]] | [[#Pulau Pinang|Pulau Pinang]] | [[#Perak|Perak]] | [[#Pahang|Pahang]] | [[#Selangor|Selangor]] | [[#Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur|Kuala Lumpur]] | [[#Wilayah Persekutuan Putrajaya|Putrajaya]] | [[#Negeri Sembilan|Negeri Sembilan]] | [[#Melaka|Melaka]] | [[#Johor|Johor]] | [[#Labuan|Labuan]] | [[#Sabah|Sabah]] | [[#Sarawak|Sarawak]] |} {| style="width:40em;" | colspan="20" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''Kerajaan Perpaduan Malaysia MADANI''' | colspan="3" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''Pembangkang''' |- style="width:40em;" | colspan="4" style="color: {{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''PH''' | colspan="4" style="color: {{Barisan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''BN''' | colspan="4" style="color: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};" align="center" |'''GPS''' | colspan="3" style="color: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" align="center" |'''GRS''' | colspan="1" style="color: {{Parti Warisan/meta/color}};" align="center" |'''WARISAN''' | colspan="1" style="color: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" align="center" |'''KDM''' | colspan="1" style="color: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" align"center" |'''PBM''' | colspan="1" style="color: {{Bebas/meta/color}};" align="center" |{{color|black|BEBAS}} | colspan="3" style="color: {{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center" |'''PN''' | colspan="1" style="color: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};" align="center" |'''MUDA''' |- style="text-align:center;" | colspan="20" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''153''' | colspan="3" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''69''' |- style="text-align:center;" | colspan="4" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''82''' | colspan="4" style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''30''' | colspan="4" style="background: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''23''' | colspan="3" style="background: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''6''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Warisan/meta/color}}; color:white;width:5%;" |'''3''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Bebas/meta/color}}; color:white;width:1%" |{{color|black|1}} | colspan="1" style="background: {{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''6''' | colspan="2" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:20.12%;" |'''68''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' |- style="text-align:center;" | style="background:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''40''' |style="background:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}; color:white;width:8.47% | '''31''' | style="background:{{Parti Amanah Negara/meta/color}}; color:white;width:8.47%;" |'''8''' | style="background:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}}; color:white;width:2%;" |'''2''' | style="background:{{United Malays National Organisation/meta/color}}; color:white;width:42.37%;" |'''26''' | style="background:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''2''' | style="background:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}}; color:white;width:10%;" |'''14''' | style="background:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''5''' | style="background:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''3''' | style="background:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{United Sabah Party/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''6''' | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}; color:white;width:28.01%;" |'''43 | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''25''' |- style="text-align:center;" | style="color:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}};" |'''DAP''' | style="color:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}};" |'''PKR | style="color:{{Parti Amanah Negara/meta/color}};" |'''AMANAH''' | style="color:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}};" |'''UPKO''' | style="color:{{United Malays National Organisation/meta/color}};" |'''UMNO''' | style="color:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}};" |'''MCA''' | style="color:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}};" |'''MIC''' | style="color:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''PBRS''' | style="color:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}};" |'''PBB''' | style="color:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}};" |'''PRS''' | style="color:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}};" |'''PDP''' | style="color:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}};" |'''SUPP''' | style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''GRS''' | style="color:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}};" |'''STAR''' | style="color:{{United Sabah Party/meta/color}};" |'''PBS''' | style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};" |'''WARISAN''' | style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" |'''KDM''' | style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" |'''PBM''' | style="color:{{Bebas/meta/color}};" |{{color|black|BEBAS}} | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' |style="color:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}};"|'''PAS''' | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' | style="color;{{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};"|'''MUDA''' |} === Perlis === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti !Catatan !Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- | P001 | {{Parlimen|Padang Besar}} |[[Rushdan Rusmi]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''45,288''' |- | P002 |{{Parlimen|Kangar}} |[[Zakri Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''56,200''' |- | P003 |{{Parlimen|Arau}} |[[Shahidan Kassim]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''46,789''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''148,277''' |} === Kedah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''1''' |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |[[Mohd Suhaimi Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''47,480''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} | [[Abdul Ghani Ahmad|Abd Ghani Ahmad]], YB Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,207''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} | [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail|Ku Abd Rahman Ku Ismail]], YB Datuk Wira Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''83,402''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |[[Nurul Amin Hamid]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''48,629''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |[[Ahmad Yahaya|Ahmad Saad @ Yahaya]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,944''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |[[Afnan Hamimi Taib Azamudden]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''76,986''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''100,475''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |[[Awang Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''75,594''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |[[Sabri Azit]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,293''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |[[Ahmad Tarmizi Sulaiman]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''51,161''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |[[Mohd Nazri Abu Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''102,544''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |[[Mohammed Taufiq Johari]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''130,004''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |[[Hassan Saad]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,064''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |[[Azman Nasrudin]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''91,416''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |[[Roslan Hashim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''70,340''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''1,209,839''' |} === Kelantan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' |- |P019 |[[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]] |[[Mumtaz Md. Nawi|Mumtaz Md Nawi]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''104,659''' |- |P020 |[[Pengkalan Chepa (kawasan persekutuan)|Pengkalan Chepa]] |[[Ahmad Marzuk Shaary]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,761''' |- |P021 |[[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]] |[[Takiyuddin Hassan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''78,019''' |- |P022 |[[Pasir Mas (kawasan persekutuan)|Pasir Mas]] |[[Ahmad Fadhli Shaari]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''65,153''' |- |P023 |[[Rantau Panjang (kawasan persekutuan)|Rantau Panjang]] |[[Siti Zailah Mohd Yusoff]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''60,527''' |- |P024 |[[Kubang Kerian (kawasan persekutuan)|Kubang Kerian]] |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,384''' |- |P025 |[[Bachok (kawasan persekutuan)|Bachok]] |[[Syahir Sulaiman|Mohd Syahir Che Sulaiman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''89,913''' |- |P026 |[[Ketereh (kawasan persekutuan)|Ketereh]] |[[Khlir Mohd Nor]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''62,862''' |- |P027 |[[Tanah Merah (kawasan persekutuan)|Tanah Merah]] |[[Ikmal Hisham Abdul Aziz]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''69,686''' |- |P028 |[[Pasir Puteh (kawasan persekutuan)|Pasir Puteh]] |[[Nik Muhammad Zawawi Salleh]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,319''' |- |P029 |[[Machang (kawasan persekutuan)|Machang]] |[[Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''65,114''' |- |P030 |[[Jeli (kawasan persekutuan)|Jeli]] |[[Zahari Kechik]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''42,953''' |- |P031 |[[Kuala Krai (kawasan persekutuan)|Kuala Krai]] |[[Abdul Latiff Abdul Rahman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''64,681''' |- |P032 |[[Gua Musang (kawasan persekutuan)|Gua Musang]] |[[Mohd Azizi Abu Naim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''48,377''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||992,408 |} === Terengganu === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''8''' |- |P033 |[[Besut (kawasan persekutuan)|Besut]] |[[Che Mohamad Zulkifly Jusoh]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''85,364''' |- |P034 |[[Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu]] |[[Shaharizukirnain Abdul Kadir|Shaharizukirnain Abd Kadir]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''84,832''' |- |P035 |[[Kuala Nerus (kawasan persekutuan)|Kuala Nerus]] |[[Alias Razak]], YB Dato' Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,628''' |- |P036 |[[Kuala Terengganu (kawasan persekutuan)|Kuala Terengganu]] |[[Ahmad Amzad Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''96,552 (PRU-15)''' * '''89,472 (PRK 2023)''' |- |P037 |[[Marang (kawasan persekutuan)|Marang]] |[[Abdul Hadi Awang]], YB Tan Sri Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,068''' |- |P038 |[[Hulu Terengganu (kawasan persekutuan)|Hulu Terengganu]] |[[Rosol Wahid]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''72,008''' |- |P039 |[[Dungun (kawasan persekutuan)|Dungun]] |[[Wan Hassan Mohd Ramli]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''91,269''' |- | P040 | {{Parlimen|Kemaman}} | [[Ahmad Samsuri Mokhtar]], YAB Dato' Seri Ir. {{small|sejak 2 Disember 2023}}<ref group="N">Samsuri dipilih ke Parlimen pada pilihan raya kecil Kemaman, 2023 selepas mengisytiharkan pertandingan pada Pilihan Raya Umum ke-15 yang diadakan pada November 2022 terbatal dan tidak sah.</ref> |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''113,095 (PRU-15)''' * '''92,776 (PRK 2023)''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''739,816''' |} === Pulau Pinang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P041 |[[Kepala Batas (kawasan persekutuan)|Kepala Batas]] |[[Siti Mastura Muhammad]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''69,302''' |- |P042 |[[Tasek Gelugor (kawasan persekutuan)|Tasek Gelugor]] |[[Wan Saiful Wan Jan]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''67,112''' |- |P043 |[[Bagan (kawasan persekutuan)|Bagan]] |[[Lim Guan Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,654''' |- |P044 |[[Permatang Pauh (kawasan persekutuan)|Permatang Pauh]] |[[Muhammad Fawwaz Mat Jan|Muhammad Fawwaz Mohamad Jan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,448''' |- |P045 |[[Bukit Mertajam (kawasan persekutuan)|Bukit Mertajam]] |[[Steven Sim Chee Keong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''92,745''' |- |P046 |[[Batu Kawan (kawasan persekutuan)|Batu Kawan]] |[[Chow Kon Yeow]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,831''' |- |P047 |[[Nibong Tebal (kawasan persekutuan)|Nibong Tebal]] |[[Fadhlina Sidek]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''79,308''' |- |P048 |[[Bukit Bendera (kawasan persekutuan)|Bukit Bendera]] |[[Syerleena Abdul Rashid]] |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''62,489''' |- |P049 |[[Tanjong (kawasan persekutuan)|Tanjong]] |[[Lim Hui Ying]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''37,684''' |- |P050 |[[Jelutong (kawasan persekutuan)|Jelutong]] |[[Sanisvara Nethaji Rayer A/L Rajaji]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''70,707''' |- |P051 |[[Bukit Gelugor (kawasan persekutuan)|Bukit Gelugor]] |[[Ramkarpal Singh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''86,073''' |- |P052 |[[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]] |[[Sim Tze Tzin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''89,708''' |- |P053 |[[Balik Pulau (kawasan persekutuan)|Balik Pulau]] |[[Muhammad Bakhtiar Wan Chik]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''63,911''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''943,972''' |} === Perak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''11''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''3''' |- |P054 |[[Gerik (kawasan persekutuan)|Gerik]] |[[Fathul Huzir Ayob]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2026/02/13/after-hamzah-two-other-mps-sacked-from-bersatu?fbclid=Iwb21leAP7yXhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR41svGvQ8cSKkXg12WfBBqaeT_QMJZ8TUOpz9Fq7JNR9bntgwqDpGnCNb-Ong_aem_Vf2DehZlLpIBAXy-qLl5VA</ref> | * '''34,612''' |- |P055 |[[Lenggong (kawasan persekutuan)|Lenggong]] |[[Shamsul Anuar Nasarah]], YB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Dalam Negeri Malaysia]] | * '''27,679''' |- |P056 |[[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]] |[[Hamzah Zainudin]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/768115</ref> | * '''51,875''' |- |P057 |[[Parit Buntar (kawasan persekutuan)|Parit Buntar]] |[[Mohd Misbahul Munir Masduki]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,903''' |- |P058 |[[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]] |[[Idris Ahmad]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''61,533''' |- |P059 |[[Bukit Gantang (kawasan persekutuan)|Bukit Gantang]] |[[Syed Abu Hussin Hafiz Syed Abdul Fasal]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada [[Perdana Menteri Malaysia]]<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/636891/berita/politik/ahli-parlimen-bukit-gantang-pula-isytihar-sokong-pm</ref> | * '''71,567''' |- |P060 |[[Taiping (kawasan persekutuan)|Taiping]] |[[Wong Kah Woh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''83,502''' |- |P061 |[[Padang Rengas (kawasan persekutuan)|Padang Rengas]] |[[Azahari Hasan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU | * '''29,878''' |- |P062 |[[Sungai Siput (kawasan persekutuan)|Sungai Siput]] |[[Kesavan Subramaniam]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''51,649''' |- |P063 |[[Tambun (kawasan persekutuan)|Tambun]] |[[Anwar Ibrahim]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''124,819''' |- |P064 |[[Ipoh Timor (kawasan persekutuan)|Ipoh Timor]] |[[Howard Lee Chuan How]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''79,780''' |- |P065 |[[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]] |[[M. Kulasegaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''78,356''' |- |P066 |[[Batu Gajah (kawasan persekutuan)|Batu Gajah]] |[[Sivakumar A/L Varatharaju]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''74,955''' |- |P067 |[[Kuala Kangsar (kawasan persekutuan)|Kuala Kangsar]] |[[Iskandar Dzulkarnain Abdul Khalid]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/ahli-parlimen-kuala-kangsar-isytihar-sokong-kepimpinan-pm-anwar-441547</ref> | * '''35,754''' |- |P068 |[[Beruas (kawasan persekutuan)|Beruas]] |[[Ngeh Koo Ham]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,173''' |- |P069 |[[Parit (kawasan persekutuan)|Parit]] |[[Muhammad Ismi Mat Taib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''37,545''' |- |P070 |[[Kampar (kawasan persekutuan)|Kampar]] |[[Chong Zhemin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''59,386''' |- |P071 |[[Gopeng (kawasan persekutuan)|Gopeng]] |[[Tan Kar Hing]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''103,638''' |- |P072 |[[Tapah (kawasan persekutuan)|Tapah]] |[[M. Saravanan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} | | * '''44,481''' |- |P073 |[[Pasir Salak (kawasan persekutuan)|Pasir Salak]] |[[Jamaludin Yahya]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''57,023''' |- |P074 |[[Lumut (kawasan persekutuan)|Lumut]] |[[Nordin Ahmad Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''71,162''' |- |P075 |[[Bagan Datuk (kawasan persekutuan)|Bagan Datuk]] |[[Ahmad Zahid Hamidi]], YAB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''41,856''' |- |P076 |[[Teluk Intan (kawasan persekutuan)|Teluk Intan]] |[[Nga Kor Ming]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''64,194''' |- |P077 |[[Tanjong Malim (kawasan persekutuan)|Tanjong Malim]] |[[Chang Lih Kang]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''69,671''' |- ! colspan=5| Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,480,991''' |} === Pahang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''7''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''2''' |- |P078 |[[Cameron Highlands (kawasan persekutuan)|Cameron Highlands]] |[[Ramli Mohd Nor]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''33,265''' |- |P079 |[[Lipis (kawasan persekutuan)|Lipis]] |[[Abdul Rahman Mohamad (ahli politik Malaysia)|Abdul Rahman Mohamad]], YB Dato' Sri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''35,855''' |- |P080 |[[Raub (kawasan persekutuan)|Raub]] |[[Chow Yu Hui]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''56,235''' |- |P081 |[[Jerantut (kawasan persekutuan)|Jerantut]] |[[Khairil Nizam Khirudin]], YB Ir. Ts. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''66,754''' |- |P082 |[[Indera Mahkota (kawasan persekutuan)|Indera Mahkota]] |[[Saifuddin Abdullah]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref group="N">Pada 6 Januari 2026, Saifuddin telah ditamatkan keahlian partinya dan dengan itu menjadi ahli bebas.</ref><ref>{{Cite web |last=Dzulqarnain |first=Qistina Nadia |date=2026-01-06 |title=Bersatu sacks Saifuddin Abdullah effective today |url=https://www.malaysiakini.com/news/765019 |access-date=2026-01-06 |website=Malaysiakini}}</ref> | * '''93,327''' |- |P083 |[[Kuantan (kawasan persekutuan)|Kuantan]] |[[Wan Razali Wan Nor]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''67,762''' |- |P084 |[[Paya Besar (kawasan persekutuan)|Paya Besar]] |[[Mohd Shahar Abdullah]], YB Dato' Indera |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''61,983''' |- |P085 |[[Pekan (kawasan persekutuan)|Pekan]] |[[Sh Mohmed Puzi Sh Ali]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''93,041''' |- |P086 |[[Maran (kawasan persekutuan)|Maran]] |[[Ismail Abd Muttalib]], YB Dato' Sri Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''40,942''' |- |P087 |[[Kuala Krau (kawasan persekutuan)|Kuala Krau]] |[[Kamal Ashaari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''47,743''' |- |P088 |[[Temerloh (kawasan persekutuan)|Temerloh]] |[[Salamiah Mohd Nor]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,637''' |- |P089 |[[Bentong (kawasan persekutuan)|Bentong]] |[[Young Syefura Othman]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''66,657''' |- |P090 |[[Bera (kawasan persekutuan)|Bera]] |[[Ismail Sabri Yaakob]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''59,548''' |- |P091 |[[Rompin (kawasan persekutuan)|Rompin]] |[[Abdul Khalib Abdullah]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''66,927''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''872,676''' |} === Selangor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''16''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''6''' |- |P092 |[[Sabak Bernam (kawasan persekutuan)|Sabak Bernam]] |[[Kalam Salan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''40,977''' |- |P093 |[[Sungai Besar (kawasan persekutuan)|Sungai Besar]] |[[Muslimin Yahaya]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''51,070''' |- |P094 |[[Hulu Selangor (kawasan persekutuan)|Hulu Selangor]] |[[Hasnizan Harun]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''122,442''' |- |P095 |[[Tanjong Karang (kawasan persekutuan)|Tanjong Karang]] |[[Zulkafperi Hanapi]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-malaysia/ahli-parlimen-tanjong-karang-pula-nyatakan-sokongan-kepada-pm-anwar-455367</ref> | * '''51,025''' |- |P096 |[[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]] |[[Dzulkefly Ahmad]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''86,481''' |- |P097 |[[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] |[[William Leong Jee Keen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''144,481''' |- |P098 |[[Gombak (kawasan persekutuan)|Gombak]] |[[Amirudin Shari]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''165,426''' |- |P099 |[[Ampang (kawasan persekutuan)|Ampang]] |[[Rodziah Ismail]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''104,430''' |- |P100 |[[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]] |[[Rafizi Ramli]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''115,656''' |- |P101 |[[Hulu Langat (kawasan persekutuan)|Hulu Langat]] |[[Mohd Sany Hamzan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''136,787''' |- |P102 |[[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]] |[[Syahredzan Johan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''244,291''' |- |P103 |[[Puchong (kawasan persekutuan)|Puchong]] |[[Yeo Bee Yin]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''115,949''' |- |P104 |[[Subang (kawasan persekutuan)|Subang]] |[[Wong Chen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''177,983''' |- |P105 |[[Petaling Jaya (kawasan persekutuan)|Petaling Jaya]] |[[Lee Chean Chung]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''145,862''' |- |P106 |[[Damansara (kawasan persekutuan)|Damansara]] |[[Gobind Singh Deo]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Digital Malaysia]] | * '''174,937''' |- |P107 |[[Sungai Buloh (kawasan persekutuan)|Sungai Buloh]] |[[Ramanan Ramakrishnan]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''129,639''' |- |P108 |[[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]] |[[Azli Yusof]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''135,770''' |- |P109 |[[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]] |[[Halimah Ali]], YB Dr. Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''158,030''' |- |P110 |[[Klang (kawasan persekutuan)|Klang]] |[[Ganabatirau Veraman]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''163,905''' |- |P111 |[[Kota Raja (kawasan persekutuan)|Kota Raja]] |[[Mohamad Sabu]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''197,740''' |- |P112 |[[Kuala Langat (kawasan persekutuan)|Kuala Langat]] |[[Ahmad Yunus Hairi]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''123,860''' |- |P113 |[[Sepang (kawasan persekutuan)|Sepang]] |[[Raj Munni Sabu|Raj Munni @ Aiman Athirah]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''137,955''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''2,925,096''' |} === Kuala Lumpur === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''1''' |- |P114 |[[Kepong (kawasan persekutuan)|Kepong]] |[[Lim Lip Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,319''' |- |P115 |[[Batu (kawasan persekutuan)|Batu]] |[[Prabakaran Parameswaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''87,146''' |- |P116 |[[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]] |[[Zahir Hassan]], YB Ir. Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''92,740''' |- |P117 |[[Segambut (kawasan persekutuan)|Segambut]] |[[Hannah Yeoh Tseow Suan]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''85,496''' |- |P118 |[[Setiawangsa (kawasan persekutuan)|Setiawangsa]] |[[Nik Nazmi bin Nik Ahmad|Nik Nazmi Nik Ahmad]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''74,764''' |- |P119 |[[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]] |[[Johari Abdul Ghani]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''60,498''' |- |P120 |[[Bukit Bintang (kawasan persekutuan)|Bukit Bintang]] |[[Fong Kui Lun]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''52,936''' |- |P121 |[[Lembah Pantai (kawasan persekutuan)|Lembah Pantai]] |[[Ahmad Fahmi Mohamed Fadzil]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''76,714''' |- |P122 |[[Seputeh (kawasan persekutuan)|Seputeh]] |[[Teresa Kok|Teresa Kok Suh Sim]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''87,454''' |- |P123 |[[Cheras (kawasan persekutuan)|Cheras]] |[[Tan Kok Wai]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''71,746''' |- |P124 |[[Bandar Tun Razak (kawasan persekutuan)|Bandar Tun Razak]] |[[Wan Azizah Wan Ismail]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''93,021''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''854,834''' |} === Putrajaya === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' |- |P125 |[[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]] |[[Mohd Radzi Md Jidin]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''36,643''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''36,643''' |} === Negeri Sembilan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''5'''<nowiki> | </nowiki>[[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |[[Jalaluddin Alias]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''45,334''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |[[Shamsulkahar Mohd Deli]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''71,795''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |[[Loke Siew Fook]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''123,289''' |- |P129 |[[Kuala Pilah (kawasan persekutuan)|Kuala Pilah]] |[[Adnan Abu Hassan (ahli politik)|Adnan Abu Hassan]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''78,682''' |- |P130 |[[Rasah (kawasan persekutuan)|Rasah]] |[[Cha Kee Chin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''119,691''' |- |P131 |[[Rembau]] |[[Mohamad bin Hasan|Mohamad Hasan]], YB Dato' Seri Utama |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''109,436''' |- |P132 |[[Port Dickson (kawasan persekutuan)|Port Dickson]] |[[Aminuddin Harun]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''80,185''' |- |P133 |[[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]] |[[Mohd Isam Mohd Isa]], YB Dato' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''61,033 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''659,495''' |} === Melaka === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P134 |[[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]] |[[Mas Ermieyati Samsudin]], YB Datuk Wira |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''54,749''' |- |P135 |[[Alor Gajah (kawasan persekutuan)|Alor Gajah]] |[[Adly Zahari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''73,000''' |- |P136 |[[Tangga Batu (kawasan persekutuan)|Tangga Batu]] |[[Bakri Jamaluddin]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''92,027''' |- |P137 |[[Hang Tuah Jaya (kawasan persekutuan)|Hang Tuah Jaya]] |[[Adam Adli Abdul Halim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | * '''96,488''' |- |P138 |[[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]] |[[Khoo Poay Tiong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''123,181''' |- |P139 |[[Jasin (kawasan persekutuan)|Jasin]] |[[Zulkifli Ismail (agamawan)|Zulkifli Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,598''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''517,043''' |} === Johor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''14''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''9''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''2''' | [[Ikatan Demokratik Malaysia|MUDA]] '''1''' |- |P140 |[[Segamat (kawasan persekutuan)|Segamat]] |[[Yuneswaran Ramaraj]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''50,652''' |- |P141 |[[Sekijang (kawasan persekutuan)|Sekijang]] |[[Zaliha Mustafa]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''48,237''' |- |P142 |[[Labis (kawasan persekutuan)|Labis]] |[[Pang Hok Liong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''34,745''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |[[Muhyiddin Yassin]], YB Tan Sri Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''54,391''' |- |P144 |[[Ledang (kawasan persekutuan)|Ledang]] |[[Syed Ibrahim Syed Noh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''80,307''' |- |P145 |[[Bakri (kawasan persekutuan)|Bakri]] |[[Tan Hong Pin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,140''' |- |P146 |[[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]] |[[Syed Saddiq Syed Abdul Rahman]], YB Tuan |bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|MUDA}} | | * '''53,158''' |- |P147 |[[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]] |[[Noraini Ahmad]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''62,954''' |- |P148 |[[Ayer Hitam (kawasan persekutuan)|Ayer Hitam]] |[[Wee Ka Siong]], YB Datuk Seri Ir. Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''46,692''' |- |P149 |[[Sri Gading (kawasan persekutuan)|Sri Gading]] |[[Aminolhuda Hassan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''61,264''' |- |P150 |[[Batu Pahat (kawasan persekutuan)|Batu Pahat]] |[[Onn Abu Bakar]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''99,494''' |- |P151 |[[Simpang Renggam (kawasan persekutuan)|Simpang Renggam]] |[[Hasni Mohammad]], YB Datuk Seri Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,131''' |- |P152 |[[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]] |[[Wong Shu Qi]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''95,621''' |- |P153 |[[Sembrong (kawasan persekutuan)|Sembrong]] |[[Hishammuddin Hussein]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''40,930''' |- |P154 |[[Mersing (kawasan persekutuan)|Mersing]] |[[Muhammad Islahuddin Abas]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''46,906''' |- |P155 |[[Tenggara (kawasan persekutuan)|Tenggara]] |[[Manndzri Nasib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''51,350''' |- |P156 |[[Kota Tinggi (kawasan persekutuan)|Kota Tinggi]] |[[Mohamed Khaled Nordin]], YB Dato' Seri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''47,333''' |- |P157 |[[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]] |[[Azalina Othman Said]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''41,840''' |- |P158 |[[Tebrau (kawasan persekutuan)|Tebrau]] |[[Jimmy Puah Wee Tse]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''167,965''' |- |P159 |[[Pasir Gudang (kawasan persekutuan)|Pasir Gudang]] |[[Hassan Abdul Karim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''149,280''' |- |P160 |[[Johor Bahru (kawasan persekutuan)|Johor Bahru]] |[[Akmal Nasrullah Mohd Nasir]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''94,393''' |- |P161 |[[Pulai (kawasan persekutuan)|Pulai]] |[[Suhaizan Kaiat]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''117,303 (PRU-15)''' * '''78,453 (PRK 2023)''' |- |P162 |[[Iskandar Puteri (kawasan persekutuan)|Iskandar Puteri]] |[[Liew Chin Tong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''163,680''' |- |P163 |[[Kulai (kawasan persekutuan)|Kulai]] |[[Teo Nie Ching]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''115,253''' |- |P164 |[[Pontian (kawasan persekutuan)|Pontian]] |[[Ahmad Maslan]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''56,851''' |- |P165 |[[Tanjung Piai (kawasan persekutuan)|Tanjung Piai]] |[[Wee Jeck Seng]], YB Dato' Sri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''54,588 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,952,458''' |} === Labuan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[PN]] '''1''' |- |P166 |[[Labuan (kawasan persekutuan)|Labuan]] |[[Suhaili Abdul Rahman]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.utusan.com.my/nasional/2023/10/ahli-parlimen-labuan-umum-sokong-anwar-hajiji/</ref> | * '''28,449''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''28,449''' |} === Sabah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''6''' | [[Gabungan Rakyat Sabah|GRS]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Parti Warisan Sabah|WARISAN]] '''3''' | [[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|UPKO]] '''2''' | [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] '''2''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Solidariti Tanah Airku|STAR]] '''1''' | [[Ahli politik bebas|IND]] '''1''' | Kosong '''1''' |- |P167 |[[Kudat (kawasan persekutuan)|Kudat]] |[[Verdon Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} | | * '''45,108''' |- |P168 |[[Kota Marudu (kawasan persekutuan)|Kota Marudu]] | [[Wetrom Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | | * '''49,946''' |- |P169 |[[Kota Belud (kawasan persekutuan)|Kota Belud]] |[[Isnaraissah Munirah Majilis]], YB Puan |bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''54,037''' |- |P170 |[[Tuaran (kawasan persekutuan)|Tuaran]] |[[Wilfred Madius Tangau]], YB Datuk Seri Panglima | bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket [[PH]] * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''58,227''' |- |P171 |[[Sepanggar (kawasan persekutuan)|Sepanggar]] |[[Mustapha Sakmud]], YB Datuk Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Sabah dan Sarawak)]] | * '''70,304''' |- |P172 |[[Kota Kinabalu (kawasan persekutuan)|Kota Kinabalu]] |[[Chan Foong Hin]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''44,120''' |- |P173 |[[Putatan (kawasan persekutuan)|Putatan]] |[[Shahelmey Yahya]], YB Datuk Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Digantung keahlian oleh UMNO | * '''41,249''' |- |P174 |[[Penampang (kawasan persekutuan)|Penampang]] |[[Ewon Benedick]], YB Datuk |bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket PH * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''50,730''' |- |P175 |[[Papar (kawasan persekutuan)|Papar]] |[[Armizan Mohd Ali]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup Malaysia]] | * '''43,509''' |- |P176 |[[Kimanis (kawasan persekutuan)|Kimanis]] |[[Mohamad Alamin]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''31,068''' |- |P177 |[[Beaufort (kawasan persekutuan)|Beaufort]] |[[Siti Aminah Aching]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,298''' |- |P178 |[[Sipitang (kawasan persekutuan)|Sipitang]] |[[Matbali Musah]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''29,061''' |- |P179 |[[Ranau (kawasan persekutuan)|Ranau]] |[[Jonathan Yasin]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''42,298''' |- |P180 |[[Keningau (kawasan persekutuan)|Keningau]] |[[Jeffrey Kitingan]], YB Datuk Seri Panglima Dr. | bgcolor={{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}|{{color|white|STAR}} | * Menang atas tiket [[GRS]] * STAR keluar GRS pada 2 Oktober 2025 | * '''54,872''' |- |P181 |[[Tenom (kawasan persekutuan)|Tenom]] |[[Riduan Rubin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | * Menang atas tiket Bebas tetapi disokong [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] | * '''28,649''' |- |P182 |[[Pensiangan (kawasan persekutuan)|Pensiangan]] |[[Arthur Joseph Kurup]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} | * [[Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''37,110''' |- |P183 |[[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]] |[[Ronald Kiandee]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''29,334''' |- |P184 |[[Libaran (kawasan persekutuan)|Libaran]] |[[Suhaimi Nasir]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,531''' |- |P185 |[[Batu Sapi (kawasan persekutuan)|Batu Sapi]] |[[Khairul Firdaus Akbar Khan]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''27,037''' |- |P186 |[[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]] |[[Vivian Wong Shir Yee]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''30,919''' |- |P187 |[[Kinabatangan (kawasan persekutuan)|Kinabatangan]] |[[Naim Moktar]], YB Tuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,354 (PRU-15)''' * '''26,436 (PRK 2026)''' |- |P188 |[[Lahad Datu (kawasan persekutuan)|Lahad Datu]] |[[Mohammad Yusof Apdal]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | * [[Timbalan Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''58,145''' |- |P189 |[[Semporna (kawasan persekutuan)|Semporna]] |[[Mohd Shafie Apdal]], YB Datuk Seri Panglima Haji | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''38,909''' |- |P190 |[[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]] |[[Lo Su Fui]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS (PBS)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''50,687''' |- |P191 |[[Kalabakan (kawasan persekutuan)|Kalabakan]] |[[Andi Muhammad Suryady Bandy]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''50,030''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,010,305''' |} === Sarawak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] '''23''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''6''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Bangsa Malaysia|PBM]] '''1''' |- |P192 |[[Mas Gading (kawasan persekutuan)|Mas Gading]] |[[Mordi Bimol]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''31,379''' |- |P193 |[[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]] |[[Nancy Shukri]], YB Dato' Sri Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''51,809''' |- |P194 |[[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]] |[[Fadillah Yusof]], YAB Dato' Amar | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''69,163''' |- |P195 |[[Bandar Kuching (kawasan persekutuan)|Bandar Kuching]] |[[Kelvin Yii Lee Wuen]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''63,575''' |- |P196 |[[Stampin (kawasan persekutuan)|Stampin]] |[[Chong Chieng Jen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,753''' |- |P197 |[[Kota Samarahan (kawasan persekutuan)|Kota Samarahan]] |[[Rubiah Wang]], YB Datuk Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''55,111''' |- |P198 |[[Puncak Borneo (kawasan persekutuan)|Puncak Borneo]] |[[Willie Mongin]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''51,154''' |- |P199 |[[Serian (kawasan persekutuan)|Serian]] |[[Richard Riot Jaem]], YB Dato' Sri Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | | * '''39,974''' |- |P200 |[[Batang Sadong (kawasan persekutuan)|Batang Sadong]] |[[Rodiyah Sapiee]], YB Puan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''22,443''' |- |P201 |[[Batang Lupar (kawasan persekutuan)|Batang Lupar]] |[[Mohamad Shafizan Kepli]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''27,559''' |- |P202 |[[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]] |[[Doris Sophia Brodi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''31,917''' |- |P203 |[[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]] |[[Roy Angau Gingkoi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''19,294''' |- |P204 |[[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]] |[[Richard Rapu]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''26,713''' |- |P205 |[[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]] | [[Ali Biju]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''30,841''' |- |P206 |[[Tanjong Manis (kawasan persekutuan)|Tanjong Manis]] |[[Yusuf Abd Wahab]], YB Dato' Ir. Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''19,040''' |- |P207 |[[Igan (kawasan persekutuan)|Igan]] |[[Ahmad Johnie Zawawi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''16,986''' |- |P208 |[[Sarikei (kawasan persekutuan)|Sarikei]] |[[Huang Tiong Sii]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | * [[Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''36,463''' |- |P209 |[[Julau (kawasan persekutuan)|Julau]] |[[Larry Sng]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PBM}} | | * '''22,537''' |- |P210 |[[Kanowit (kawasan persekutuan)|Kanowit]] |[[Aaron Ago Dagang]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''18,043''' |- |P211 |[[Lanang (kawasan persekutuan)|Lanang]] |[[Alice Lau Kiong Yieng]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''52,946''' |- |P212 |[[Sibu (kawasan persekutuan)|Sibu]] |[[Oscar Ling Chai Yew]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''65,942''' |- |P213 |[[Mukah (kawasan persekutuan)|Mukah]] |[[Hanifah Hajar Taib]], YB Dato' Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''27,780''' |- |P214 |[[Selangau (kawasan persekutuan)|Selangau]] |[[Edwin Banta]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''28,796''' |- |P215 |[[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]] |[[Alexander Nanta Linggi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''21,999''' |- |P216 |[[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]] |[[Wilson Ugak Kumbong]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | * '''23,407''' |- |P217 |[[Bintulu (kawasan persekutuan)|Bintulu]] |[[Tiong King Sing]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | * [[Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''70,392''' |- |P218 |[[Sibuti (kawasan persekutuan)|Sibuti]] |[[Lukanisman Awang Sauni]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''33,916''' |- |P219 |[[Miri (kawasan persekutuan)|Miri]] |[[Chiew Choon Man]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''78,148''' |- |P220 |[[Baram (kawasan persekutuan)|Baram]] | [[Anyi Ngau]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | | * '''29,783''' |- |P221 |[[Limbang (kawasan persekutuan)|Limbang]] |[[Hasbi Habibollah]], YB Datuk Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''19,796''' |- |P222 |[[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]] |[[Henry Sum Agong]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''18,208''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,178,867''' |} ==Bekas Ahli Dewan Rakyat== Senarai Ahli Dewan Rakyat yang hilang kelayakan pada Penggal Parlimen Malaysia ke-15: {| class="wikitable sortable" |- ! Ahli Parlimen ! Parti ! Kawasan ! Penggal ! Jawatan ! Sebab Hilang Kelayakan |- |Allahyarham Datuk Seri [[Salahuddin Ayub]] | * [[PH]]-[[AMANAH]] (2015-2023) * [[PAS]] (-2015) | {{Parlimen|Pulai}} * (2022-2023) * (2018-2022)<br>{{Parlimen|Kubang Kerian}} * (2008-2013) |3 Penggal | * Menteri Perdagangan Dalam Negeri (2022-2023) * Menteri Pertanian (2018-2020) |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/672939</ref> |- |Tuan [[Che Alias Hamid]]||[[PN]]-[[PAS]] |{{Parlimen|Kemaman}} * (2022-2023) * (2018-2022) |2 Penggal|| ||Keputusan pilihan raya dibatalkan mahkamah<ref>https://m.malaysiakini.com/news/680567</ref> |- |Allahyarham Datuk Seri Panglima [[Bung Moktar Radin]] |[[BN]]-[[UMNO]] |{{Parlimen|Kinabatangan}} * (2022-2025) * (2018-2022) * (2013-2018) * (2008-2013) * (2004-2008) * (1999-2004) |6 Penggal | |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/762667</ref> |} ==Tempat Duduk Ahli== Setakat 26 Februari 2024: <div style="width: 100%; height:27em; overflow:auto; border: 4px solid"> {| style="font-size:70%; text-align:center;" |- | || ||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Kota Marudu<br/>KDM}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Sadong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Kudat<br/>BEBAS}}||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Tenom<br/>KDM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Rasah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lubok Antu<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Igan<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Labis<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Melaka<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ledang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pulai<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Jelutong<br/>PH (DAP)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Petani<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Labuan<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kepong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Siput<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Baram<br/>GPS (PDP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Miri<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bayan Baru<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Mas Gading<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sibu<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Simpang Renggam<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lawas<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Manis<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beaufort<br/>BN (UMNO)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bendera<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Timor<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jeli<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sandakan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kluang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Beruas<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Puncak Borneo<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Keningau<br/>GRS (STAR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Selayang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjung Piai<br/>BN (MCA)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Subang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pasir Gudang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Balik Pulau<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Kota Belud<br/>Warisan}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bentong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kampar<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gua Musang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Puchong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tuaran<br/>PH (UPKO)}}||bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Julau<br/>PBM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Stampin<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Kuching<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jelebu<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bintang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Paya Besar<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kinabatangan<br/>BN (UMNO)}}|| || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kalabakan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Lupar<br/>GPS (PBB)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Karang<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Muar<br/>MUDA}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gombak<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Gajah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gelugor<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Cheras<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Port Dickson<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Kawan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sri Aman<br/>GPS (PRS)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ampang<br/>PH (PKR)}} ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Betong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Pahat<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gantang<br/>PN (Bersatu)}} || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seputeh<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tapah<br/>BN (MIC)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Serian<br/>GPS (SUPP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sembrong<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ayer Hitam<br/>BN (MCA)}}|| || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bangi<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Selangau<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tebrau<br/>PH (PKR)}} |- | || || || || || || ||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Semporna<br/>Warisan}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bagan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bera<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Tun Razak<br/>PH (PKR)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sri Gading<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Klang<br/>PH (DAP)}}|| ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Shah Alam<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gerik<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pekan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Petaling Jaya<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jempol<br/>BN (UMNO)}} ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hulu Langat<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Salak<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Besar<br/>PN (PAS)}}|| ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Alor Setar<br/>PN (PAS)}} || || || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Hulu Rajang<br/>GPS (PRS)<br/>(Timbalan Menteri Digital)}}|| ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putatan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Pilah<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Tawau<br/>GRS (PBS)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuantan<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kangar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tangga Batu<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kulai<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sibuti<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Timbalan Menteri JPM (Hal Ehwal Agama))}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Libaran<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tampin<br/>BN (UMNO)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sabak Bernam<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rompin<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kangsar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Langkawi<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Machang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Batu Sapi<br/>GRS<br/>(Timbalan Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepanggar<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Taiping<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Sipitang<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bakri<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerlun<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krau<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Buloh<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Ranau<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Raub<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lumut<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Rengas<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Setiu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Dungun<br/>PN (PAS)}}|| ||-||-||-|| ||- ||- ||- || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hang Tuah Jaya<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Barat<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segamat<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gopeng<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Temerloh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kepala Batas<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kapar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Maran<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Arau<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||-||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kimanis<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Kewangan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Sulong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Wangsa Maju<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tenggara<br/>BN (UMNO)}} |- | |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kulim-Bandar Baharu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Nerus<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tumpat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rantau Panjang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Indera Mahkota<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kapit<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Santubong<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Pembangunan Wanita dan Keluarga)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sekijang<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri JPM (Wilayah Persekutuan))}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Mukah<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Terap<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jasin<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Besut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pengkalan Chepa<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kemaman<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rembau<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lembah Pantai<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segambut<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kota Samarahan<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepang<br/>PH (Amanah)<br/>(Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}} |- | ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Langat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ketereh<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sungai Besar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putrajaya<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Teluk Intan<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pendidikan Tinggi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Damansara<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Digital)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Kinabalu<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pensiangan<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perpaduan Negara)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kedah<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Buntar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tasek Gelugor<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pokok Sena<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Serai<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pandan<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Penampang<br/>PH (UPKO)<br/>(Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Titiwangsa<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Perladangan dan Komiditi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Limbang<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Lahad Datu<br/>Warisan<br/>(Timbalan Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sarikei<br/>GPS (SUPP)<br/>(Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Baling<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Permatang Pauh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Saratok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beluran<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Raja<br/>PH (Amanah)<br/>(Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Setiawangsa<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Papar<br/>GRS<br/>(Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pontian<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Iskandar Puteri<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}|| |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Mersing<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Pasu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Terengganu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Terengganu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Kerian<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seremban<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Malim<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri JPM Hal Ehwal Agama)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Mertajam<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lenggong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lanang<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 2)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerantut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Merbok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Puteh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bachok<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Marang<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Petrajaya<br/>GPS (PBB)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri Malaysia & Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kanowit<br/>GPS (PRS)<br/>(Menteri Perpaduan Negara)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri Kewangan 2)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lipis<br/>BN (UMNO)<br/> (Timbalan Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Cameron Highlands<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 1)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Selangor<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Mas<br/>PN (PAS)}} ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pendang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Masjid Tanah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pagoh<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||-||-||- ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Datuk<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri & Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kota Tinggi<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pertahanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Nibong Tebal<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kuala Selangor<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Alor Gajah<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Pertahanan)}} |- | bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Padang Serai<br/>PN (Bersatu)}} || bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Sik<br/>PN (PAS)}}|| bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Tanah Merah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Kota Bharu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Larut<br/>PN (Bersatu)}}<br/>{{color|white|(Ketua Pembangkang Dewan Rakyat)}}||-||-||-||Setiausaha Dewan Rakyat ||- ||- ||-|| bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Tambun<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Perdana Menteri Malaysia & Menteri Kewangan 1)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Senator<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Pengerang<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Menteri JPM Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}| {{color|white|Bintulu<br/>GPS (PDP)}}<br/>{{color|white|(Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Johor Bahru<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}} |- | || || || || ||-||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}| {{color|white|Yang di-Pertua Dewan Rakyat}}||- ||- ||- || || |- | || || || || ||-||-||-||Yang di-Pertuan Agong||-||- ||- || || |} </div> == Jawatankuasa Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15 == === Jawatankuasa Pemilih === Pengerusi * YB Tan Sri [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YAB Dato' Sri [[Fadillah Yusof]] ([[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]]) GPS * YB Tuan [[Loke Siew Fook]] ([[Seremban (kawasan persekutuan)|Seremban]]) PH * YB Dato' Seri [[Rafizi Ramli]] ([[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]]) PH * YB Dato' Seri [[Azalina Othman Said]] ([[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]]) BN * YB Dato' Seri [[Hamzah Zainudin]] ([[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]]) PN * YB Datuk Seri [[Takiyuddin Hassan]] ([[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]]) PN === Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC) === Pengerusi * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN Naib Pengerusi * YB Puan [[Wong Shu Qi]] ([[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]]) PH Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Tuan [[Syahredzan Johan]] ([[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]]) PH * YB Tuan Ts. [[Zahir Hassan]] ([[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]]) PH * YB Puan [[Vivian Wong Shir Yee]] ([[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]]) PH * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin)]] BN * YB Tuan [[Sim Tze Tzin]] ([[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]]) PH * YB Tuan Haji [[Azli Yusof]] ([[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]]) PH * YB Dr. [[Richard Rapu]] ([[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]]) GPS * YB Dr. Hajah [[Halimah Ali]] ([[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]]) PN * YB Dato' Wira [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail]] ([[Kubang Pasu (kawasan persekutuan)|Kubang Pasu]]) PN * YB Tuan [[Ahmad Tarmizi Sulaiman]] ([[Sik (kawasan persekutuan)|Sik]]) PN * YB Datuk [[Ali Biju]] ([[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]]) PN === Jawatankuasa Peraturan Mesyuarat === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri [[Johari Abdul Ghani]] ([[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]]) BN * YB Tuan [[William Leong Jee Keen]] ([[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] PH * YB Tuan [[Roy Angau Gingkoi]] ([[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]]) GPS * YB Tuan [[M. Kulasegaran]] ([[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]]) PH * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN * YB Dato' [[Mumtaz Md Nawi]] ([[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]]) PN === Jawatankuasa Dewan === Pengerusi * YB Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]]) BN * YB Dato' Sri [[Doris Sophia Brodi]] ([[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]]) GPS * YB Tuan [[Lo Su Fui]] ([[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]]) GRS * YB Tuan [[Khoo Poay Tiong]] ([[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]]) PH * YB Dato' Seri Dr. [[Shahidan Kassim]] ([[Arau (kawasan persekutuan)|Arau]]) PN * YB Datuk Seri Dr. [[Ronald Kiandee]] ([[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]]) PN === Jawatankuasa Hak dan Kebebasan Parlimen === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Datuk Seri Dr. [[Dzulkefly Ahmad]] ([[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]]) PH * YB Dato' [[Henry Sum Agong]] ([[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]]) GPS * YB Tuan [[Syed Saddiq]] ([[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]]) PH * YB Datuk Dr. [[Mohd Radzi Md Jidin]] ([[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]]) PN * YB Datuk [[Idris Ahmad]] ([[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]]) PN == Rujukan == {{Reflist}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Pilihan raya umum Malaysia 2022}} [[Kategori:Parlimen Malaysia ke-15]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15| ]] tdm3198zrqpq809ocx03uub080qvfgh 6844146 6844145 2026-05-08T12:29:22Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Pahang */ 6844146 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Parlimen Malaysia ke-15 | image = | image_size = | body = [[Parlimen Malaysia]] | country = [[Malaysia]] | meeting_place = [[Dewan Rakyat Malaysia]] | election = [[Pilihan raya umum Malaysia 2022|Pilihan raya umum 2022]] | government = | term_start = 19 Disember 2022 | term_end = kini | before = [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14|Parlimen ke-14]] | after = | website = {{url|http://www.parlimen.gov.my/}} | membership1 = 222 | control1 = | chamber1 = [[Dewan Rakyat]] | chamber1_image = [[File:Dewan Rakyat 2022 election results.svg|200px|Dewan Rakyat pada 28 Mei 2020]] | chamber1_leader1_type = [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Yang di-Pertua]] | chamber1_leader1 =[[Johari Abdul|Tan Sri Johari Abdul]] (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader2_type = Timbalan Yang di-Pertua | chamber1_leader2 = [[Ramli Mohd Nor|Dato Ramli Mohd Nor]], BN-UMNO (sejak 19 Disember 2022) <br>[[Alice Lau Kiong Yieng|Puan Alice Lau Kiong Yieng]], PH-DAP (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader3_type = Setiausaha Dewan Rakyat | chamber1_leader3 = | chamber1_leader4_type = | chamber1_leader4 = | chamber1_leader5_type = [[Ketua Pembangkang (Malaysia)|Ketua Pembangkang]] | chamber1_leader5 = [[Hamzah Zainudin|Dato Seri Hamzah Zainudin]], PN-PPBM (sejak 19 Disember 2022) | session1 = | chamber2 = Ketua Negara | chamber2_leader1_type = [[Yang di-Pertuan Agong]] | chamber2_leader1 = [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] (sejak 31 Januari 2024)<br>[[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] (31 Januari 2019 – 30 Januari 2024) | chamber3 = Ketua Kerajaan | chamber3_leader1_type = [[Perdana Menteri Malaysia]] | chamber3_leader1 = [[Anwar Ibrahim|Dato Seri Anwar Ibrahim]], PH-PKR (sejak 24 November 2022) |session1_type=Penggal Pertama<ref>https://www.parlimen.gov.my/aum-dewan-rakyat.html?uweb=dr&arkib=yes</ref> |session1='''Mesyuarat Pertama''' <br> 19/12/2022 - 20/12/2022 |session2_type=Penggal Kedua |session2='''Mesyuarat Pertama''' <br> 13/02/2023 - 4/04/2023<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>22/05/2023 - 15/06/2023<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>9/10/2023 - 30/11/2023 |session3_type=Penggal Ketiga |session3='''Mesyuarat Pertama'''<br>26/2/2024 - 27/3/2024<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>24/6/2024 - 18/7/2024<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>14/10/2024 - 12/12/2024 |session4_type = Penggal Keempat |session4= '''Mesyuarat Pertama'''<br> 3/2/2025 - 6/3/2025<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>21/7/2025 - 28/8/2025<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>6/10/2025 - 4/12/2025 |session5_type = Penggal Kelima |session5= '''Mesyuarat Pertama''' <br> 20/1/2026 - 3/3/2026<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br> 22/6/2026 - 16/7/2026<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>5/10/2026 - 8/12/2026 }} Berikut merupakan [[Rang undang-undang]] '''Ahli Dewan Rakyat, bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15.''' Dewan Rakyat bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15 yang mula bersidang pada 19 Disember 2022. == Komposisi parti == [[File:2022 Malaysian general election results map.svg|alt=|center|500px]] <br/> {| style="width:100%; text-align:center;" |+ |- style="color:white;" | style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; width:37.1%;" align="center"|82 | style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; width:13.6%;" align="center"|30 | style="background:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; width:10.4%;" align="center"|23 | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; width:2.7%;" align="center"|6 | style="background:{{Parti Warisan/meta/color}}; width:1.4%;" align="center"|<span style="color:black;">3</span> | style="background:{{Independent (politician)/meta/color}}; width:0.9%;" align="center"|<span style="color:black;">2</span> | style="background:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|<span style="color:black;">1</span> | style="background:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|1 | style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; width:33.0%;" align="center"|74 |- ! align="centre" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};"|PH ! align="centre" style="color:{{Barisan Nasional/meta/color}};"|BN ! align="centre" style="color:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};"|GPS ! align="centre" style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};"|GRS ! align="centre" style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};"|<small>WARISAN</small> ! align="centre" style="color:{{Independent (politician)/meta/color}};"|<small>Bebas</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};"|<small>PBM</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};"|<small>KDM</small> ! align="centre" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};"|PN |} == Ahli mengikut negeri == {| class="wikitable" border="0" style="margin: 0 auto;" align="center" |'''Pintasan:''' [[#Perlis|Perlis]] | [[#Kedah|Kedah]] | [[#Kelantan|Kelantan]] | [[#Terengganu|Terengganu]] | [[#Pulau Pinang|Pulau Pinang]] | [[#Perak|Perak]] | [[#Pahang|Pahang]] | [[#Selangor|Selangor]] | [[#Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur|Kuala Lumpur]] | [[#Wilayah Persekutuan Putrajaya|Putrajaya]] | [[#Negeri Sembilan|Negeri Sembilan]] | [[#Melaka|Melaka]] | [[#Johor|Johor]] | [[#Labuan|Labuan]] | [[#Sabah|Sabah]] | [[#Sarawak|Sarawak]] |} {| style="width:40em;" | colspan="20" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''Kerajaan Perpaduan Malaysia MADANI''' | colspan="3" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''Pembangkang''' |- style="width:40em;" | colspan="4" style="color: {{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''PH''' | colspan="4" style="color: {{Barisan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''BN''' | colspan="4" style="color: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};" align="center" |'''GPS''' | colspan="3" style="color: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" align="center" |'''GRS''' | colspan="1" style="color: {{Parti Warisan/meta/color}};" align="center" |'''WARISAN''' | colspan="1" style="color: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" align="center" |'''KDM''' | colspan="1" style="color: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" align"center" |'''PBM''' | colspan="1" style="color: {{Bebas/meta/color}};" align="center" |{{color|black|BEBAS}} | colspan="3" style="color: {{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center" |'''PN''' | colspan="1" style="color: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};" align="center" |'''MUDA''' |- style="text-align:center;" | colspan="20" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''153''' | colspan="3" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''69''' |- style="text-align:center;" | colspan="4" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''82''' | colspan="4" style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''30''' | colspan="4" style="background: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''23''' | colspan="3" style="background: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''6''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Warisan/meta/color}}; color:white;width:5%;" |'''3''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Bebas/meta/color}}; color:white;width:1%" |{{color|black|1}} | colspan="1" style="background: {{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''6''' | colspan="2" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:20.12%;" |'''68''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' |- style="text-align:center;" | style="background:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''40''' |style="background:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}; color:white;width:8.47% | '''31''' | style="background:{{Parti Amanah Negara/meta/color}}; color:white;width:8.47%;" |'''8''' | style="background:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}}; color:white;width:2%;" |'''2''' | style="background:{{United Malays National Organisation/meta/color}}; color:white;width:42.37%;" |'''26''' | style="background:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''2''' | style="background:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}}; color:white;width:10%;" |'''14''' | style="background:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''5''' | style="background:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''3''' | style="background:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{United Sabah Party/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''6''' | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}; color:white;width:28.01%;" |'''43 | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''25''' |- style="text-align:center;" | style="color:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}};" |'''DAP''' | style="color:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}};" |'''PKR | style="color:{{Parti Amanah Negara/meta/color}};" |'''AMANAH''' | style="color:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}};" |'''UPKO''' | style="color:{{United Malays National Organisation/meta/color}};" |'''UMNO''' | style="color:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}};" |'''MCA''' | style="color:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}};" |'''MIC''' | style="color:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''PBRS''' | style="color:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}};" |'''PBB''' | style="color:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}};" |'''PRS''' | style="color:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}};" |'''PDP''' | style="color:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}};" |'''SUPP''' | style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''GRS''' | style="color:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}};" |'''STAR''' | style="color:{{United Sabah Party/meta/color}};" |'''PBS''' | style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};" |'''WARISAN''' | style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" |'''KDM''' | style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" |'''PBM''' | style="color:{{Bebas/meta/color}};" |{{color|black|BEBAS}} | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' |style="color:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}};"|'''PAS''' | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' | style="color;{{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};"|'''MUDA''' |} === Perlis === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti !Catatan !Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- | P001 | {{Parlimen|Padang Besar}} |[[Rushdan Rusmi]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''45,288''' |- | P002 |{{Parlimen|Kangar}} |[[Zakri Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''56,200''' |- | P003 |{{Parlimen|Arau}} |[[Shahidan Kassim]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''46,789''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''148,277''' |} === Kedah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''1''' |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |[[Mohd Suhaimi Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''47,480''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} | [[Abdul Ghani Ahmad|Abd Ghani Ahmad]], YB Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,207''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} | [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail|Ku Abd Rahman Ku Ismail]], YB Datuk Wira Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''83,402''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |[[Nurul Amin Hamid]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''48,629''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |[[Ahmad Yahaya|Ahmad Saad @ Yahaya]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,944''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |[[Afnan Hamimi Taib Azamudden]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''76,986''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''100,475''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |[[Awang Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''75,594''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |[[Sabri Azit]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,293''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |[[Ahmad Tarmizi Sulaiman]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''51,161''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |[[Mohd Nazri Abu Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''102,544''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |[[Mohammed Taufiq Johari]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''130,004''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |[[Hassan Saad]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,064''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |[[Azman Nasrudin]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''91,416''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |[[Roslan Hashim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''70,340''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''1,209,839''' |} === Kelantan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' |- |P019 |[[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]] |[[Mumtaz Md. Nawi|Mumtaz Md Nawi]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''104,659''' |- |P020 |[[Pengkalan Chepa (kawasan persekutuan)|Pengkalan Chepa]] |[[Ahmad Marzuk Shaary]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,761''' |- |P021 |[[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]] |[[Takiyuddin Hassan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''78,019''' |- |P022 |[[Pasir Mas (kawasan persekutuan)|Pasir Mas]] |[[Ahmad Fadhli Shaari]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''65,153''' |- |P023 |[[Rantau Panjang (kawasan persekutuan)|Rantau Panjang]] |[[Siti Zailah Mohd Yusoff]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''60,527''' |- |P024 |[[Kubang Kerian (kawasan persekutuan)|Kubang Kerian]] |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,384''' |- |P025 |[[Bachok (kawasan persekutuan)|Bachok]] |[[Syahir Sulaiman|Mohd Syahir Che Sulaiman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''89,913''' |- |P026 |[[Ketereh (kawasan persekutuan)|Ketereh]] |[[Khlir Mohd Nor]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''62,862''' |- |P027 |[[Tanah Merah (kawasan persekutuan)|Tanah Merah]] |[[Ikmal Hisham Abdul Aziz]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''69,686''' |- |P028 |[[Pasir Puteh (kawasan persekutuan)|Pasir Puteh]] |[[Nik Muhammad Zawawi Salleh]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,319''' |- |P029 |[[Machang (kawasan persekutuan)|Machang]] |[[Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''65,114''' |- |P030 |[[Jeli (kawasan persekutuan)|Jeli]] |[[Zahari Kechik]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''42,953''' |- |P031 |[[Kuala Krai (kawasan persekutuan)|Kuala Krai]] |[[Abdul Latiff Abdul Rahman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''64,681''' |- |P032 |[[Gua Musang (kawasan persekutuan)|Gua Musang]] |[[Mohd Azizi Abu Naim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''48,377''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||992,408 |} === Terengganu === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''8''' |- |P033 |[[Besut (kawasan persekutuan)|Besut]] |[[Che Mohamad Zulkifly Jusoh]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''85,364''' |- |P034 |[[Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu]] |[[Shaharizukirnain Abdul Kadir|Shaharizukirnain Abd Kadir]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''84,832''' |- |P035 |[[Kuala Nerus (kawasan persekutuan)|Kuala Nerus]] |[[Alias Razak]], YB Dato' Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,628''' |- |P036 |[[Kuala Terengganu (kawasan persekutuan)|Kuala Terengganu]] |[[Ahmad Amzad Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''96,552 (PRU-15)''' * '''89,472 (PRK 2023)''' |- |P037 |[[Marang (kawasan persekutuan)|Marang]] |[[Abdul Hadi Awang]], YB Tan Sri Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,068''' |- |P038 |[[Hulu Terengganu (kawasan persekutuan)|Hulu Terengganu]] |[[Rosol Wahid]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''72,008''' |- |P039 |[[Dungun (kawasan persekutuan)|Dungun]] |[[Wan Hassan Mohd Ramli]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''91,269''' |- | P040 | {{Parlimen|Kemaman}} | [[Ahmad Samsuri Mokhtar]], YAB Dato' Seri Ir. {{small|sejak 2 Disember 2023}}<ref group="N">Samsuri dipilih ke Parlimen pada pilihan raya kecil Kemaman, 2023 selepas mengisytiharkan pertandingan pada Pilihan Raya Umum ke-15 yang diadakan pada November 2022 terbatal dan tidak sah.</ref> |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''113,095 (PRU-15)''' * '''92,776 (PRK 2023)''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''739,816''' |} === Pulau Pinang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P041 |[[Kepala Batas (kawasan persekutuan)|Kepala Batas]] |[[Siti Mastura Muhammad]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''69,302''' |- |P042 |[[Tasek Gelugor (kawasan persekutuan)|Tasek Gelugor]] |[[Wan Saiful Wan Jan]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''67,112''' |- |P043 |[[Bagan (kawasan persekutuan)|Bagan]] |[[Lim Guan Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,654''' |- |P044 |[[Permatang Pauh (kawasan persekutuan)|Permatang Pauh]] |[[Muhammad Fawwaz Mat Jan|Muhammad Fawwaz Mohamad Jan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,448''' |- |P045 |[[Bukit Mertajam (kawasan persekutuan)|Bukit Mertajam]] |[[Steven Sim Chee Keong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''92,745''' |- |P046 |[[Batu Kawan (kawasan persekutuan)|Batu Kawan]] |[[Chow Kon Yeow]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,831''' |- |P047 |[[Nibong Tebal (kawasan persekutuan)|Nibong Tebal]] |[[Fadhlina Sidek]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''79,308''' |- |P048 |[[Bukit Bendera (kawasan persekutuan)|Bukit Bendera]] |[[Syerleena Abdul Rashid]] |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''62,489''' |- |P049 |[[Tanjong (kawasan persekutuan)|Tanjong]] |[[Lim Hui Ying]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''37,684''' |- |P050 |[[Jelutong (kawasan persekutuan)|Jelutong]] |[[Sanisvara Nethaji Rayer A/L Rajaji]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''70,707''' |- |P051 |[[Bukit Gelugor (kawasan persekutuan)|Bukit Gelugor]] |[[Ramkarpal Singh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''86,073''' |- |P052 |[[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]] |[[Sim Tze Tzin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''89,708''' |- |P053 |[[Balik Pulau (kawasan persekutuan)|Balik Pulau]] |[[Muhammad Bakhtiar Wan Chik]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''63,911''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''943,972''' |} === Perak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''11''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''3''' |- |P054 |[[Gerik (kawasan persekutuan)|Gerik]] |[[Fathul Huzir Ayob]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2026/02/13/after-hamzah-two-other-mps-sacked-from-bersatu?fbclid=Iwb21leAP7yXhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR41svGvQ8cSKkXg12WfBBqaeT_QMJZ8TUOpz9Fq7JNR9bntgwqDpGnCNb-Ong_aem_Vf2DehZlLpIBAXy-qLl5VA</ref> | * '''34,612''' |- |P055 |[[Lenggong (kawasan persekutuan)|Lenggong]] |[[Shamsul Anuar Nasarah]], YB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Dalam Negeri Malaysia]] | * '''27,679''' |- |P056 |[[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]] |[[Hamzah Zainudin]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/768115</ref> | * '''51,875''' |- |P057 |[[Parit Buntar (kawasan persekutuan)|Parit Buntar]] |[[Mohd Misbahul Munir Masduki]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,903''' |- |P058 |[[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]] |[[Idris Ahmad]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''61,533''' |- |P059 |[[Bukit Gantang (kawasan persekutuan)|Bukit Gantang]] |[[Syed Abu Hussin Hafiz Syed Abdul Fasal]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada [[Perdana Menteri Malaysia]]<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/636891/berita/politik/ahli-parlimen-bukit-gantang-pula-isytihar-sokong-pm</ref> | * '''71,567''' |- |P060 |[[Taiping (kawasan persekutuan)|Taiping]] |[[Wong Kah Woh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''83,502''' |- |P061 |[[Padang Rengas (kawasan persekutuan)|Padang Rengas]] |[[Azahari Hasan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU | * '''29,878''' |- |P062 |[[Sungai Siput (kawasan persekutuan)|Sungai Siput]] |[[Kesavan Subramaniam]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''51,649''' |- |P063 |[[Tambun (kawasan persekutuan)|Tambun]] |[[Anwar Ibrahim]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''124,819''' |- |P064 |[[Ipoh Timor (kawasan persekutuan)|Ipoh Timor]] |[[Howard Lee Chuan How]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''79,780''' |- |P065 |[[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]] |[[M. Kulasegaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''78,356''' |- |P066 |[[Batu Gajah (kawasan persekutuan)|Batu Gajah]] |[[Sivakumar A/L Varatharaju]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''74,955''' |- |P067 |[[Kuala Kangsar (kawasan persekutuan)|Kuala Kangsar]] |[[Iskandar Dzulkarnain Abdul Khalid]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/ahli-parlimen-kuala-kangsar-isytihar-sokong-kepimpinan-pm-anwar-441547</ref> | * '''35,754''' |- |P068 |[[Beruas (kawasan persekutuan)|Beruas]] |[[Ngeh Koo Ham]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,173''' |- |P069 |[[Parit (kawasan persekutuan)|Parit]] |[[Muhammad Ismi Mat Taib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''37,545''' |- |P070 |[[Kampar (kawasan persekutuan)|Kampar]] |[[Chong Zhemin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''59,386''' |- |P071 |[[Gopeng (kawasan persekutuan)|Gopeng]] |[[Tan Kar Hing]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''103,638''' |- |P072 |[[Tapah (kawasan persekutuan)|Tapah]] |[[M. Saravanan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} | | * '''44,481''' |- |P073 |[[Pasir Salak (kawasan persekutuan)|Pasir Salak]] |[[Jamaludin Yahya]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''57,023''' |- |P074 |[[Lumut (kawasan persekutuan)|Lumut]] |[[Nordin Ahmad Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''71,162''' |- |P075 |[[Bagan Datuk (kawasan persekutuan)|Bagan Datuk]] |[[Ahmad Zahid Hamidi]], YAB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''41,856''' |- |P076 |[[Teluk Intan (kawasan persekutuan)|Teluk Intan]] |[[Nga Kor Ming]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''64,194''' |- |P077 |[[Tanjong Malim (kawasan persekutuan)|Tanjong Malim]] |[[Chang Lih Kang]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''69,671''' |- ! colspan=5| Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,480,991''' |} === Pahang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''7''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''2''' |- |P078 |[[Cameron Highlands (kawasan persekutuan)|Cameron Highlands]] |[[Ramli Mohd Nor]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''33,265''' |- |P079 |[[Lipis (kawasan persekutuan)|Lipis]] |[[Abdul Rahman Mohamad (ahli politik Malaysia)|Abdul Rahman Mohamad]], YB Dato' Sri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''35,855''' |- |P080 |[[Raub (kawasan persekutuan)|Raub]] |[[Chow Yu Hui]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''56,235''' |- |P081 |[[Jerantut (kawasan persekutuan)|Jerantut]] |[[Khairil Nizam Khirudin]], YB Ir. Ts. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''66,754''' |- |P082 |[[Indera Mahkota (kawasan persekutuan)|Indera Mahkota]] |[[Saifuddin Abdullah]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref group="N">Pada 6 Januari 2026, Saifuddin telah ditamatkan keahlian partinya dan dengan itu menjadi ahli bebas.</ref><ref>{{Cite web |last=Dzulqarnain |first=Qistina Nadia |date=2026-01-06 |title=Bersatu sacks Saifuddin Abdullah effective today |url=https://www.malaysiakini.com/news/765019 |access-date=2026-01-06 |website=Malaysiakini}}</ref> | * '''93,327''' |- |P083 |[[Kuantan (kawasan persekutuan)|Kuantan]] |[[Wan Razali Wan Nor]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''67,762''' |- |P084 |[[Paya Besar (kawasan persekutuan)|Paya Besar]] |[[Mohd Shahar Abdullah]], YB Dato' Indera |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''61,983''' |- |P085 |[[Pekan (kawasan persekutuan)|Pekan]] |[[Sh Mohmed Puzi Sh Ali]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''93,041''' |- |P086 |[[Maran (kawasan persekutuan)|Maran]] |[[Ismail Abd Muttalib]], YB Dato' Sri Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''40,942''' |- |P087 |[[Kuala Krau (kawasan persekutuan)|Kuala Krau]] |[[Kamal Ashaari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''47,743''' |- |P088 |[[Temerloh (kawasan persekutuan)|Temerloh]] |[[Salamiah Mohd Nor]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,637''' |- |P089 |[[Bentong (kawasan persekutuan)|Bentong]] |[[Young Syefura Othman]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''66,657''' |- |P090 |[[Bera (kawasan persekutuan)|Bera]] |[[Ismail Sabri Yaakob]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''59,548''' |- |P091 |[[Rompin (kawasan persekutuan)|Rompin]] |[[Abdul Khalib Abdullah]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''66,927''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''872,676''' |} === Selangor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''16''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''6''' |- |P092 |[[Sabak Bernam (kawasan persekutuan)|Sabak Bernam]] |[[Kalam Salan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''40,977''' |- |P093 |[[Sungai Besar (kawasan persekutuan)|Sungai Besar]] |[[Muslimin Yahaya]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''51,070''' |- |P094 |[[Hulu Selangor (kawasan persekutuan)|Hulu Selangor]] |[[Hasnizan Harun]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''122,442''' |- |P095 |[[Tanjong Karang (kawasan persekutuan)|Tanjong Karang]] |[[Zulkafperi Hanapi]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-malaysia/ahli-parlimen-tanjong-karang-pula-nyatakan-sokongan-kepada-pm-anwar-455367</ref> | * '''51,025''' |- |P096 |[[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]] |[[Dzulkefly Ahmad]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''86,481''' |- |P097 |[[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] |[[William Leong Jee Keen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''144,481''' |- |P098 |[[Gombak (kawasan persekutuan)|Gombak]] |[[Amirudin Shari]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''165,426''' |- |P099 |[[Ampang (kawasan persekutuan)|Ampang]] |[[Rodziah Ismail]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''104,430''' |- |P100 |[[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]] |[[Rafizi Ramli]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''115,656''' |- |P101 |[[Hulu Langat (kawasan persekutuan)|Hulu Langat]] |[[Mohd Sany Hamzan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''136,787''' |- |P102 |[[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]] |[[Syahredzan Johan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''244,291''' |- |P103 |[[Puchong (kawasan persekutuan)|Puchong]] |[[Yeo Bee Yin]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''115,949''' |- |P104 |[[Subang (kawasan persekutuan)|Subang]] |[[Wong Chen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''177,983''' |- |P105 |[[Petaling Jaya (kawasan persekutuan)|Petaling Jaya]] |[[Lee Chean Chung]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''145,862''' |- |P106 |[[Damansara (kawasan persekutuan)|Damansara]] |[[Gobind Singh Deo]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Digital Malaysia]] | * '''174,937''' |- |P107 |[[Sungai Buloh (kawasan persekutuan)|Sungai Buloh]] |[[Ramanan Ramakrishnan]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''129,639''' |- |P108 |[[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]] |[[Azli Yusof]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''135,770''' |- |P109 |[[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]] |[[Halimah Ali]], YB Dr. Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''158,030''' |- |P110 |[[Klang (kawasan persekutuan)|Klang]] |[[Ganabatirau Veraman]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''163,905''' |- |P111 |[[Kota Raja (kawasan persekutuan)|Kota Raja]] |[[Mohamad Sabu]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''197,740''' |- |P112 |[[Kuala Langat (kawasan persekutuan)|Kuala Langat]] |[[Ahmad Yunus Hairi]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''123,860''' |- |P113 |[[Sepang (kawasan persekutuan)|Sepang]] |[[Raj Munni Sabu|Raj Munni @ Aiman Athirah]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''137,955''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''2,925,096''' |} === Kuala Lumpur === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''1''' |- |P114 |[[Kepong (kawasan persekutuan)|Kepong]] |[[Lim Lip Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,319''' |- |P115 |[[Batu (kawasan persekutuan)|Batu]] |[[Prabakaran Parameswaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''87,146''' |- |P116 |[[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]] |[[Zahir Hassan]], YB Ir. Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''92,740''' |- |P117 |[[Segambut (kawasan persekutuan)|Segambut]] |[[Hannah Yeoh Tseow Suan]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''85,496''' |- |P118 |[[Setiawangsa (kawasan persekutuan)|Setiawangsa]] |[[Nik Nazmi bin Nik Ahmad|Nik Nazmi Nik Ahmad]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''74,764''' |- |P119 |[[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]] |[[Johari Abdul Ghani]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''60,498''' |- |P120 |[[Bukit Bintang (kawasan persekutuan)|Bukit Bintang]] |[[Fong Kui Lun]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''52,936''' |- |P121 |[[Lembah Pantai (kawasan persekutuan)|Lembah Pantai]] |[[Ahmad Fahmi Mohamed Fadzil]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''76,714''' |- |P122 |[[Seputeh (kawasan persekutuan)|Seputeh]] |[[Teresa Kok|Teresa Kok Suh Sim]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''87,454''' |- |P123 |[[Cheras (kawasan persekutuan)|Cheras]] |[[Tan Kok Wai]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''71,746''' |- |P124 |[[Bandar Tun Razak (kawasan persekutuan)|Bandar Tun Razak]] |[[Wan Azizah Wan Ismail]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''93,021''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''854,834''' |} === Putrajaya === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' |- |P125 |[[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]] |[[Mohd Radzi Md Jidin]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''36,643''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''36,643''' |} === Negeri Sembilan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''5'''<nowiki> | </nowiki>[[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |[[Jalaluddin Alias]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''45,334''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |[[Shamsulkahar Mohd Deli]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''71,795''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |[[Loke Siew Fook]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''123,289''' |- |P129 |[[Kuala Pilah (kawasan persekutuan)|Kuala Pilah]] |[[Adnan Abu Hassan (ahli politik)|Adnan Abu Hassan]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''78,682''' |- |P130 |[[Rasah (kawasan persekutuan)|Rasah]] |[[Cha Kee Chin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''119,691''' |- |P131 |[[Rembau]] |[[Mohamad bin Hasan|Mohamad Hasan]], YB Dato' Seri Utama |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''109,436''' |- |P132 |[[Port Dickson (kawasan persekutuan)|Port Dickson]] |[[Aminuddin Harun]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''80,185''' |- |P133 |[[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]] |[[Mohd Isam Mohd Isa]], YB Dato' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''61,033 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''659,495''' |} === Melaka === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P134 |[[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]] |[[Mas Ermieyati Samsudin]], YB Datuk Wira |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''54,749''' |- |P135 |[[Alor Gajah (kawasan persekutuan)|Alor Gajah]] |[[Adly Zahari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''73,000''' |- |P136 |[[Tangga Batu (kawasan persekutuan)|Tangga Batu]] |[[Bakri Jamaluddin]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''92,027''' |- |P137 |[[Hang Tuah Jaya (kawasan persekutuan)|Hang Tuah Jaya]] |[[Adam Adli Abdul Halim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | * '''96,488''' |- |P138 |[[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]] |[[Khoo Poay Tiong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''123,181''' |- |P139 |[[Jasin (kawasan persekutuan)|Jasin]] |[[Zulkifli Ismail (agamawan)|Zulkifli Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,598''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''517,043''' |} === Johor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''14''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''9''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''2''' | [[Ikatan Demokratik Malaysia|MUDA]] '''1''' |- |P140 |[[Segamat (kawasan persekutuan)|Segamat]] |[[Yuneswaran Ramaraj]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''50,652''' |- |P141 |[[Sekijang (kawasan persekutuan)|Sekijang]] |[[Zaliha Mustafa]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''48,237''' |- |P142 |[[Labis (kawasan persekutuan)|Labis]] |[[Pang Hok Liong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''34,745''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |[[Muhyiddin Yassin]], YB Tan Sri Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''54,391''' |- |P144 |[[Ledang (kawasan persekutuan)|Ledang]] |[[Syed Ibrahim Syed Noh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''80,307''' |- |P145 |[[Bakri (kawasan persekutuan)|Bakri]] |[[Tan Hong Pin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,140''' |- |P146 |[[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]] |[[Syed Saddiq Syed Abdul Rahman]], YB Tuan |bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|MUDA}} | | * '''53,158''' |- |P147 |[[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]] |[[Noraini Ahmad]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''62,954''' |- |P148 |[[Ayer Hitam (kawasan persekutuan)|Ayer Hitam]] |[[Wee Ka Siong]], YB Datuk Seri Ir. Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''46,692''' |- |P149 |[[Sri Gading (kawasan persekutuan)|Sri Gading]] |[[Aminolhuda Hassan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''61,264''' |- |P150 |[[Batu Pahat (kawasan persekutuan)|Batu Pahat]] |[[Onn Abu Bakar]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''99,494''' |- |P151 |[[Simpang Renggam (kawasan persekutuan)|Simpang Renggam]] |[[Hasni Mohammad]], YB Datuk Seri Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,131''' |- |P152 |[[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]] |[[Wong Shu Qi]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''95,621''' |- |P153 |[[Sembrong (kawasan persekutuan)|Sembrong]] |[[Hishammuddin Hussein]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''40,930''' |- |P154 |[[Mersing (kawasan persekutuan)|Mersing]] |[[Muhammad Islahuddin Abas]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''46,906''' |- |P155 |[[Tenggara (kawasan persekutuan)|Tenggara]] |[[Manndzri Nasib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''51,350''' |- |P156 |[[Kota Tinggi (kawasan persekutuan)|Kota Tinggi]] |[[Mohamed Khaled Nordin]], YB Dato' Seri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''47,333''' |- |P157 |[[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]] |[[Azalina Othman Said]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''41,840''' |- |P158 |[[Tebrau (kawasan persekutuan)|Tebrau]] |[[Jimmy Puah Wee Tse]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''167,965''' |- |P159 |[[Pasir Gudang (kawasan persekutuan)|Pasir Gudang]] |[[Hassan Abdul Karim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''149,280''' |- |P160 |[[Johor Bahru (kawasan persekutuan)|Johor Bahru]] |[[Akmal Nasrullah Mohd Nasir]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''94,393''' |- |P161 |[[Pulai (kawasan persekutuan)|Pulai]] |[[Suhaizan Kaiat]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''117,303 (PRU-15)''' * '''78,453 (PRK 2023)''' |- |P162 |[[Iskandar Puteri (kawasan persekutuan)|Iskandar Puteri]] |[[Liew Chin Tong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''163,680''' |- |P163 |[[Kulai (kawasan persekutuan)|Kulai]] |[[Teo Nie Ching]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''115,253''' |- |P164 |[[Pontian (kawasan persekutuan)|Pontian]] |[[Ahmad Maslan]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''56,851''' |- |P165 |[[Tanjung Piai (kawasan persekutuan)|Tanjung Piai]] |[[Wee Jeck Seng]], YB Dato' Sri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''54,588 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,952,458''' |} === Labuan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[PN]] '''1''' |- |P166 |[[Labuan (kawasan persekutuan)|Labuan]] |[[Suhaili Abdul Rahman]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.utusan.com.my/nasional/2023/10/ahli-parlimen-labuan-umum-sokong-anwar-hajiji/</ref> | * '''28,449''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''28,449''' |} === Sabah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''6''' | [[Gabungan Rakyat Sabah|GRS]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Parti Warisan Sabah|WARISAN]] '''3''' | [[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|UPKO]] '''2''' | [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] '''2''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Solidariti Tanah Airku|STAR]] '''1''' | [[Ahli politik bebas|IND]] '''1''' | Kosong '''1''' |- |P167 |[[Kudat (kawasan persekutuan)|Kudat]] |[[Verdon Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} | | * '''45,108''' |- |P168 |[[Kota Marudu (kawasan persekutuan)|Kota Marudu]] | [[Wetrom Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | | * '''49,946''' |- |P169 |[[Kota Belud (kawasan persekutuan)|Kota Belud]] |[[Isnaraissah Munirah Majilis]], YB Puan |bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''54,037''' |- |P170 |[[Tuaran (kawasan persekutuan)|Tuaran]] |[[Wilfred Madius Tangau]], YB Datuk Seri Panglima | bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket [[PH]] * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''58,227''' |- |P171 |[[Sepanggar (kawasan persekutuan)|Sepanggar]] |[[Mustapha Sakmud]], YB Datuk Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Sabah dan Sarawak)]] | * '''70,304''' |- |P172 |[[Kota Kinabalu (kawasan persekutuan)|Kota Kinabalu]] |[[Chan Foong Hin]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''44,120''' |- |P173 |[[Putatan (kawasan persekutuan)|Putatan]] |[[Shahelmey Yahya]], YB Datuk Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Digantung keahlian oleh UMNO | * '''41,249''' |- |P174 |[[Penampang (kawasan persekutuan)|Penampang]] |[[Ewon Benedick]], YB Datuk |bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket PH * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''50,730''' |- |P175 |[[Papar (kawasan persekutuan)|Papar]] |[[Armizan Mohd Ali]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup Malaysia]] | * '''43,509''' |- |P176 |[[Kimanis (kawasan persekutuan)|Kimanis]] |[[Mohamad Alamin]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''31,068''' |- |P177 |[[Beaufort (kawasan persekutuan)|Beaufort]] |[[Siti Aminah Aching]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,298''' |- |P178 |[[Sipitang (kawasan persekutuan)|Sipitang]] |[[Matbali Musah]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''29,061''' |- |P179 |[[Ranau (kawasan persekutuan)|Ranau]] |[[Jonathan Yasin]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''42,298''' |- |P180 |[[Keningau (kawasan persekutuan)|Keningau]] |[[Jeffrey Kitingan]], YB Datuk Seri Panglima Dr. | bgcolor={{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}|{{color|white|STAR}} | * Menang atas tiket [[GRS]] * STAR keluar GRS pada 2 Oktober 2025 | * '''54,872''' |- |P181 |[[Tenom (kawasan persekutuan)|Tenom]] |[[Riduan Rubin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | * Menang atas tiket Bebas tetapi disokong [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] | * '''28,649''' |- |P182 |[[Pensiangan (kawasan persekutuan)|Pensiangan]] |[[Arthur Joseph Kurup]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} | * [[Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''37,110''' |- |P183 |[[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]] |[[Ronald Kiandee]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''29,334''' |- |P184 |[[Libaran (kawasan persekutuan)|Libaran]] |[[Suhaimi Nasir]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,531''' |- |P185 |[[Batu Sapi (kawasan persekutuan)|Batu Sapi]] |[[Khairul Firdaus Akbar Khan]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''27,037''' |- |P186 |[[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]] |[[Vivian Wong Shir Yee]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''30,919''' |- |P187 |[[Kinabatangan (kawasan persekutuan)|Kinabatangan]] |[[Naim Moktar]], YB Tuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,354 (PRU-15)''' * '''26,436 (PRK 2026)''' |- |P188 |[[Lahad Datu (kawasan persekutuan)|Lahad Datu]] |[[Mohammad Yusof Apdal]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | * [[Timbalan Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''58,145''' |- |P189 |[[Semporna (kawasan persekutuan)|Semporna]] |[[Mohd Shafie Apdal]], YB Datuk Seri Panglima Haji | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''38,909''' |- |P190 |[[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]] |[[Lo Su Fui]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS (PBS)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''50,687''' |- |P191 |[[Kalabakan (kawasan persekutuan)|Kalabakan]] |[[Andi Muhammad Suryady Bandy]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''50,030''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,010,305''' |} === Sarawak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] '''23''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''6''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Bangsa Malaysia|PBM]] '''1''' |- |P192 |[[Mas Gading (kawasan persekutuan)|Mas Gading]] |[[Mordi Bimol]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''31,379''' |- |P193 |[[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]] |[[Nancy Shukri]], YB Dato' Sri Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''51,809''' |- |P194 |[[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]] |[[Fadillah Yusof]], YAB Dato' Amar | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''69,163''' |- |P195 |[[Bandar Kuching (kawasan persekutuan)|Bandar Kuching]] |[[Kelvin Yii Lee Wuen]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''63,575''' |- |P196 |[[Stampin (kawasan persekutuan)|Stampin]] |[[Chong Chieng Jen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,753''' |- |P197 |[[Kota Samarahan (kawasan persekutuan)|Kota Samarahan]] |[[Rubiah Wang]], YB Datuk Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''55,111''' |- |P198 |[[Puncak Borneo (kawasan persekutuan)|Puncak Borneo]] |[[Willie Mongin]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''51,154''' |- |P199 |[[Serian (kawasan persekutuan)|Serian]] |[[Richard Riot Jaem]], YB Dato' Sri Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | | * '''39,974''' |- |P200 |[[Batang Sadong (kawasan persekutuan)|Batang Sadong]] |[[Rodiyah Sapiee]], YB Puan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''22,443''' |- |P201 |[[Batang Lupar (kawasan persekutuan)|Batang Lupar]] |[[Mohamad Shafizan Kepli]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''27,559''' |- |P202 |[[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]] |[[Doris Sophia Brodi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''31,917''' |- |P203 |[[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]] |[[Roy Angau Gingkoi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''19,294''' |- |P204 |[[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]] |[[Richard Rapu]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''26,713''' |- |P205 |[[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]] | [[Ali Biju]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''30,841''' |- |P206 |[[Tanjong Manis (kawasan persekutuan)|Tanjong Manis]] |[[Yusuf Abd Wahab]], YB Dato' Ir. Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''19,040''' |- |P207 |[[Igan (kawasan persekutuan)|Igan]] |[[Ahmad Johnie Zawawi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''16,986''' |- |P208 |[[Sarikei (kawasan persekutuan)|Sarikei]] |[[Huang Tiong Sii]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | * [[Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''36,463''' |- |P209 |[[Julau (kawasan persekutuan)|Julau]] |[[Larry Sng]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PBM}} | | * '''22,537''' |- |P210 |[[Kanowit (kawasan persekutuan)|Kanowit]] |[[Aaron Ago Dagang]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''18,043''' |- |P211 |[[Lanang (kawasan persekutuan)|Lanang]] |[[Alice Lau Kiong Yieng]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''52,946''' |- |P212 |[[Sibu (kawasan persekutuan)|Sibu]] |[[Oscar Ling Chai Yew]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''65,942''' |- |P213 |[[Mukah (kawasan persekutuan)|Mukah]] |[[Hanifah Hajar Taib]], YB Dato' Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''27,780''' |- |P214 |[[Selangau (kawasan persekutuan)|Selangau]] |[[Edwin Banta]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''28,796''' |- |P215 |[[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]] |[[Alexander Nanta Linggi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''21,999''' |- |P216 |[[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]] |[[Wilson Ugak Kumbong]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | * '''23,407''' |- |P217 |[[Bintulu (kawasan persekutuan)|Bintulu]] |[[Tiong King Sing]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | * [[Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''70,392''' |- |P218 |[[Sibuti (kawasan persekutuan)|Sibuti]] |[[Lukanisman Awang Sauni]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''33,916''' |- |P219 |[[Miri (kawasan persekutuan)|Miri]] |[[Chiew Choon Man]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''78,148''' |- |P220 |[[Baram (kawasan persekutuan)|Baram]] | [[Anyi Ngau]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | | * '''29,783''' |- |P221 |[[Limbang (kawasan persekutuan)|Limbang]] |[[Hasbi Habibollah]], YB Datuk Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''19,796''' |- |P222 |[[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]] |[[Henry Sum Agong]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''18,208''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,178,867''' |} ==Bekas Ahli Dewan Rakyat== Senarai Ahli Dewan Rakyat yang hilang kelayakan pada Penggal Parlimen Malaysia ke-15: {| class="wikitable sortable" |- ! Ahli Parlimen ! Parti ! Kawasan ! Penggal ! Jawatan ! Sebab Hilang Kelayakan |- |Allahyarham Datuk Seri [[Salahuddin Ayub]] | * [[PH]]-[[AMANAH]] (2015-2023) * [[PAS]] (-2015) | {{Parlimen|Pulai}} * (2022-2023) * (2018-2022)<br>{{Parlimen|Kubang Kerian}} * (2008-2013) |3 Penggal | * Menteri Perdagangan Dalam Negeri (2022-2023) * Menteri Pertanian (2018-2020) |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/672939</ref> |- |Tuan [[Che Alias Hamid]]||[[PN]]-[[PAS]] |{{Parlimen|Kemaman}} * (2022-2023) * (2018-2022) |2 Penggal|| ||Keputusan pilihan raya dibatalkan mahkamah<ref>https://m.malaysiakini.com/news/680567</ref> |- |Allahyarham Datuk Seri Panglima [[Bung Moktar Radin]] |[[BN]]-[[UMNO]] |{{Parlimen|Kinabatangan}} * (2022-2025) * (2018-2022) * (2013-2018) * (2008-2013) * (2004-2008) * (1999-2004) |6 Penggal | |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/762667</ref> |} ==Tempat Duduk Ahli== Setakat 26 Februari 2024: <div style="width: 100%; height:27em; overflow:auto; border: 4px solid"> {| style="font-size:70%; text-align:center;" |- | || ||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Kota Marudu<br/>KDM}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Sadong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Kudat<br/>BEBAS}}||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Tenom<br/>KDM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Rasah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lubok Antu<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Igan<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Labis<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Melaka<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ledang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pulai<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Jelutong<br/>PH (DAP)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Petani<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Labuan<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kepong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Siput<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Baram<br/>GPS (PDP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Miri<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bayan Baru<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Mas Gading<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sibu<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Simpang Renggam<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lawas<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Manis<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beaufort<br/>BN (UMNO)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bendera<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Timor<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jeli<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sandakan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kluang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Beruas<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Puncak Borneo<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Keningau<br/>GRS (STAR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Selayang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjung Piai<br/>BN (MCA)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Subang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pasir Gudang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Balik Pulau<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Kota Belud<br/>Warisan}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bentong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kampar<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gua Musang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Puchong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tuaran<br/>PH (UPKO)}}||bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Julau<br/>PBM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Stampin<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Kuching<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jelebu<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bintang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Paya Besar<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kinabatangan<br/>BN (UMNO)}}|| || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kalabakan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Lupar<br/>GPS (PBB)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Karang<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Muar<br/>MUDA}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gombak<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Gajah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gelugor<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Cheras<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Port Dickson<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Kawan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sri Aman<br/>GPS (PRS)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ampang<br/>PH (PKR)}} ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Betong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Pahat<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gantang<br/>PN (Bersatu)}} || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seputeh<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tapah<br/>BN (MIC)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Serian<br/>GPS (SUPP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sembrong<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ayer Hitam<br/>BN (MCA)}}|| || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bangi<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Selangau<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tebrau<br/>PH (PKR)}} |- | || || || || || || ||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Semporna<br/>Warisan}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bagan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bera<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Tun Razak<br/>PH (PKR)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sri Gading<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Klang<br/>PH (DAP)}}|| ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Shah Alam<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gerik<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pekan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Petaling Jaya<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jempol<br/>BN (UMNO)}} ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hulu Langat<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Salak<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Besar<br/>PN (PAS)}}|| ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Alor Setar<br/>PN (PAS)}} || || || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Hulu Rajang<br/>GPS (PRS)<br/>(Timbalan Menteri Digital)}}|| ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putatan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Pilah<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Tawau<br/>GRS (PBS)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuantan<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kangar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tangga Batu<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kulai<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sibuti<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Timbalan Menteri JPM (Hal Ehwal Agama))}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Libaran<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tampin<br/>BN (UMNO)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sabak Bernam<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rompin<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kangsar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Langkawi<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Machang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Batu Sapi<br/>GRS<br/>(Timbalan Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepanggar<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Taiping<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Sipitang<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bakri<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerlun<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krau<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Buloh<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Ranau<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Raub<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lumut<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Rengas<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Setiu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Dungun<br/>PN (PAS)}}|| ||-||-||-|| ||- ||- ||- || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hang Tuah Jaya<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Barat<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segamat<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gopeng<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Temerloh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kepala Batas<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kapar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Maran<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Arau<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||-||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kimanis<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Kewangan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Sulong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Wangsa Maju<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tenggara<br/>BN (UMNO)}} |- | |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kulim-Bandar Baharu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Nerus<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tumpat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rantau Panjang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Indera Mahkota<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kapit<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Santubong<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Pembangunan Wanita dan Keluarga)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sekijang<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri JPM (Wilayah Persekutuan))}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Mukah<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Terap<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jasin<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Besut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pengkalan Chepa<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kemaman<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rembau<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lembah Pantai<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segambut<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kota Samarahan<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepang<br/>PH (Amanah)<br/>(Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}} |- | ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Langat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ketereh<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sungai Besar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putrajaya<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Teluk Intan<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pendidikan Tinggi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Damansara<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Digital)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Kinabalu<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pensiangan<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perpaduan Negara)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kedah<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Buntar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tasek Gelugor<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pokok Sena<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Serai<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pandan<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Penampang<br/>PH (UPKO)<br/>(Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Titiwangsa<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Perladangan dan Komiditi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Limbang<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Lahad Datu<br/>Warisan<br/>(Timbalan Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sarikei<br/>GPS (SUPP)<br/>(Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Baling<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Permatang Pauh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Saratok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beluran<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Raja<br/>PH (Amanah)<br/>(Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Setiawangsa<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Papar<br/>GRS<br/>(Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pontian<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Iskandar Puteri<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}|| |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Mersing<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Pasu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Terengganu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Terengganu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Kerian<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seremban<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Malim<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri JPM Hal Ehwal Agama)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Mertajam<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lenggong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lanang<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 2)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerantut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Merbok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Puteh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bachok<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Marang<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Petrajaya<br/>GPS (PBB)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri Malaysia & Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kanowit<br/>GPS (PRS)<br/>(Menteri Perpaduan Negara)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri Kewangan 2)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lipis<br/>BN (UMNO)<br/> (Timbalan Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Cameron Highlands<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 1)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Selangor<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Mas<br/>PN (PAS)}} ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pendang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Masjid Tanah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pagoh<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||-||-||- ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Datuk<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri & Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kota Tinggi<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pertahanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Nibong Tebal<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kuala Selangor<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Alor Gajah<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Pertahanan)}} |- | bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Padang Serai<br/>PN (Bersatu)}} || bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Sik<br/>PN (PAS)}}|| bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Tanah Merah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Kota Bharu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Larut<br/>PN (Bersatu)}}<br/>{{color|white|(Ketua Pembangkang Dewan Rakyat)}}||-||-||-||Setiausaha Dewan Rakyat ||- ||- ||-|| bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Tambun<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Perdana Menteri Malaysia & Menteri Kewangan 1)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Senator<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Pengerang<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Menteri JPM Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}| {{color|white|Bintulu<br/>GPS (PDP)}}<br/>{{color|white|(Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Johor Bahru<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}} |- | || || || || ||-||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}| {{color|white|Yang di-Pertua Dewan Rakyat}}||- ||- ||- || || |- | || || || || ||-||-||-||Yang di-Pertuan Agong||-||- ||- || || |} </div> == Jawatankuasa Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15 == === Jawatankuasa Pemilih === Pengerusi * YB Tan Sri [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YAB Dato' Sri [[Fadillah Yusof]] ([[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]]) GPS * YB Tuan [[Loke Siew Fook]] ([[Seremban (kawasan persekutuan)|Seremban]]) PH * YB Dato' Seri [[Rafizi Ramli]] ([[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]]) PH * YB Dato' Seri [[Azalina Othman Said]] ([[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]]) BN * YB Dato' Seri [[Hamzah Zainudin]] ([[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]]) PN * YB Datuk Seri [[Takiyuddin Hassan]] ([[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]]) PN === Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC) === Pengerusi * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN Naib Pengerusi * YB Puan [[Wong Shu Qi]] ([[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]]) PH Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Tuan [[Syahredzan Johan]] ([[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]]) PH * YB Tuan Ts. [[Zahir Hassan]] ([[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]]) PH * YB Puan [[Vivian Wong Shir Yee]] ([[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]]) PH * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin)]] BN * YB Tuan [[Sim Tze Tzin]] ([[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]]) PH * YB Tuan Haji [[Azli Yusof]] ([[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]]) PH * YB Dr. [[Richard Rapu]] ([[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]]) GPS * YB Dr. Hajah [[Halimah Ali]] ([[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]]) PN * YB Dato' Wira [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail]] ([[Kubang Pasu (kawasan persekutuan)|Kubang Pasu]]) PN * YB Tuan [[Ahmad Tarmizi Sulaiman]] ([[Sik (kawasan persekutuan)|Sik]]) PN * YB Datuk [[Ali Biju]] ([[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]]) PN === Jawatankuasa Peraturan Mesyuarat === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri [[Johari Abdul Ghani]] ([[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]]) BN * YB Tuan [[William Leong Jee Keen]] ([[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] PH * YB Tuan [[Roy Angau Gingkoi]] ([[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]]) GPS * YB Tuan [[M. Kulasegaran]] ([[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]]) PH * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN * YB Dato' [[Mumtaz Md Nawi]] ([[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]]) PN === Jawatankuasa Dewan === Pengerusi * YB Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]]) BN * YB Dato' Sri [[Doris Sophia Brodi]] ([[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]]) GPS * YB Tuan [[Lo Su Fui]] ([[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]]) GRS * YB Tuan [[Khoo Poay Tiong]] ([[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]]) PH * YB Dato' Seri Dr. [[Shahidan Kassim]] ([[Arau (kawasan persekutuan)|Arau]]) PN * YB Datuk Seri Dr. [[Ronald Kiandee]] ([[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]]) PN === Jawatankuasa Hak dan Kebebasan Parlimen === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Datuk Seri Dr. [[Dzulkefly Ahmad]] ([[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]]) PH * YB Dato' [[Henry Sum Agong]] ([[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]]) GPS * YB Tuan [[Syed Saddiq]] ([[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]]) PH * YB Datuk Dr. [[Mohd Radzi Md Jidin]] ([[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]]) PN * YB Datuk [[Idris Ahmad]] ([[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]]) PN == Rujukan == {{Reflist}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Pilihan raya umum Malaysia 2022}} [[Kategori:Parlimen Malaysia ke-15]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15| ]] a8w12714ov8gmeu753uqqc2usiwx7cq 6844151 6844146 2026-05-08T12:34:04Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Melaka */ 6844151 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Parlimen Malaysia ke-15 | image = | image_size = | body = [[Parlimen Malaysia]] | country = [[Malaysia]] | meeting_place = [[Dewan Rakyat Malaysia]] | election = [[Pilihan raya umum Malaysia 2022|Pilihan raya umum 2022]] | government = | term_start = 19 Disember 2022 | term_end = kini | before = [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14|Parlimen ke-14]] | after = | website = {{url|http://www.parlimen.gov.my/}} | membership1 = 222 | control1 = | chamber1 = [[Dewan Rakyat]] | chamber1_image = [[File:Dewan Rakyat 2022 election results.svg|200px|Dewan Rakyat pada 28 Mei 2020]] | chamber1_leader1_type = [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Yang di-Pertua]] | chamber1_leader1 =[[Johari Abdul|Tan Sri Johari Abdul]] (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader2_type = Timbalan Yang di-Pertua | chamber1_leader2 = [[Ramli Mohd Nor|Dato Ramli Mohd Nor]], BN-UMNO (sejak 19 Disember 2022) <br>[[Alice Lau Kiong Yieng|Puan Alice Lau Kiong Yieng]], PH-DAP (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader3_type = Setiausaha Dewan Rakyat | chamber1_leader3 = | chamber1_leader4_type = | chamber1_leader4 = | chamber1_leader5_type = [[Ketua Pembangkang (Malaysia)|Ketua Pembangkang]] | chamber1_leader5 = [[Hamzah Zainudin|Dato Seri Hamzah Zainudin]], PN-PPBM (sejak 19 Disember 2022) | session1 = | chamber2 = Ketua Negara | chamber2_leader1_type = [[Yang di-Pertuan Agong]] | chamber2_leader1 = [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] (sejak 31 Januari 2024)<br>[[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] (31 Januari 2019 – 30 Januari 2024) | chamber3 = Ketua Kerajaan | chamber3_leader1_type = [[Perdana Menteri Malaysia]] | chamber3_leader1 = [[Anwar Ibrahim|Dato Seri Anwar Ibrahim]], PH-PKR (sejak 24 November 2022) |session1_type=Penggal Pertama<ref>https://www.parlimen.gov.my/aum-dewan-rakyat.html?uweb=dr&arkib=yes</ref> |session1='''Mesyuarat Pertama''' <br> 19/12/2022 - 20/12/2022 |session2_type=Penggal Kedua |session2='''Mesyuarat Pertama''' <br> 13/02/2023 - 4/04/2023<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>22/05/2023 - 15/06/2023<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>9/10/2023 - 30/11/2023 |session3_type=Penggal Ketiga |session3='''Mesyuarat Pertama'''<br>26/2/2024 - 27/3/2024<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>24/6/2024 - 18/7/2024<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>14/10/2024 - 12/12/2024 |session4_type = Penggal Keempat |session4= '''Mesyuarat Pertama'''<br> 3/2/2025 - 6/3/2025<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>21/7/2025 - 28/8/2025<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>6/10/2025 - 4/12/2025 |session5_type = Penggal Kelima |session5= '''Mesyuarat Pertama''' <br> 20/1/2026 - 3/3/2026<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br> 22/6/2026 - 16/7/2026<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>5/10/2026 - 8/12/2026 }} Berikut merupakan [[Rang undang-undang]] '''Ahli Dewan Rakyat, bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15.''' Dewan Rakyat bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15 yang mula bersidang pada 19 Disember 2022. == Komposisi parti == [[File:2022 Malaysian general election results map.svg|alt=|center|500px]] <br/> {| style="width:100%; text-align:center;" |+ |- style="color:white;" | style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; width:37.1%;" align="center"|82 | style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; width:13.6%;" align="center"|30 | style="background:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; width:10.4%;" align="center"|23 | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; width:2.7%;" align="center"|6 | style="background:{{Parti Warisan/meta/color}}; width:1.4%;" align="center"|<span style="color:black;">3</span> | style="background:{{Independent (politician)/meta/color}}; width:0.9%;" align="center"|<span style="color:black;">2</span> | style="background:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|<span style="color:black;">1</span> | style="background:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|1 | style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; width:33.0%;" align="center"|74 |- ! align="centre" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};"|PH ! align="centre" style="color:{{Barisan Nasional/meta/color}};"|BN ! align="centre" style="color:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};"|GPS ! align="centre" style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};"|GRS ! align="centre" style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};"|<small>WARISAN</small> ! align="centre" style="color:{{Independent (politician)/meta/color}};"|<small>Bebas</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};"|<small>PBM</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};"|<small>KDM</small> ! align="centre" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};"|PN |} == Ahli mengikut negeri == {| class="wikitable" border="0" style="margin: 0 auto;" align="center" |'''Pintasan:''' [[#Perlis|Perlis]] | [[#Kedah|Kedah]] | [[#Kelantan|Kelantan]] | [[#Terengganu|Terengganu]] | [[#Pulau Pinang|Pulau Pinang]] | [[#Perak|Perak]] | [[#Pahang|Pahang]] | [[#Selangor|Selangor]] | [[#Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur|Kuala Lumpur]] | [[#Wilayah Persekutuan Putrajaya|Putrajaya]] | [[#Negeri Sembilan|Negeri Sembilan]] | [[#Melaka|Melaka]] | [[#Johor|Johor]] | [[#Labuan|Labuan]] | [[#Sabah|Sabah]] | [[#Sarawak|Sarawak]] |} {| style="width:40em;" | colspan="20" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''Kerajaan Perpaduan Malaysia MADANI''' | colspan="3" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''Pembangkang''' |- style="width:40em;" | colspan="4" style="color: {{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''PH''' | colspan="4" style="color: {{Barisan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''BN''' | colspan="4" style="color: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};" align="center" |'''GPS''' | colspan="3" style="color: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" align="center" |'''GRS''' | colspan="1" style="color: {{Parti Warisan/meta/color}};" align="center" |'''WARISAN''' | colspan="1" style="color: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" align="center" |'''KDM''' | colspan="1" style="color: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" align"center" |'''PBM''' | colspan="1" style="color: {{Bebas/meta/color}};" align="center" |{{color|black|BEBAS}} | colspan="3" style="color: {{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center" |'''PN''' | colspan="1" style="color: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};" align="center" |'''MUDA''' |- style="text-align:center;" | colspan="20" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''153''' | colspan="3" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''69''' |- style="text-align:center;" | colspan="4" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''82''' | colspan="4" style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''30''' | colspan="4" style="background: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''23''' | colspan="3" style="background: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''6''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Warisan/meta/color}}; color:white;width:5%;" |'''3''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Bebas/meta/color}}; color:white;width:1%" |{{color|black|1}} | colspan="1" style="background: {{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''6''' | colspan="2" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:20.12%;" |'''68''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' |- style="text-align:center;" | style="background:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''40''' |style="background:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}; color:white;width:8.47% | '''31''' | style="background:{{Parti Amanah Negara/meta/color}}; color:white;width:8.47%;" |'''8''' | style="background:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}}; color:white;width:2%;" |'''2''' | style="background:{{United Malays National Organisation/meta/color}}; color:white;width:42.37%;" |'''26''' | style="background:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''2''' | style="background:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}}; color:white;width:10%;" |'''14''' | style="background:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''5''' | style="background:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''3''' | style="background:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{United Sabah Party/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''6''' | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}; color:white;width:28.01%;" |'''43 | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''25''' |- style="text-align:center;" | style="color:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}};" |'''DAP''' | style="color:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}};" |'''PKR | style="color:{{Parti Amanah Negara/meta/color}};" |'''AMANAH''' | style="color:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}};" |'''UPKO''' | style="color:{{United Malays National Organisation/meta/color}};" |'''UMNO''' | style="color:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}};" |'''MCA''' | style="color:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}};" |'''MIC''' | style="color:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''PBRS''' | style="color:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}};" |'''PBB''' | style="color:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}};" |'''PRS''' | style="color:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}};" |'''PDP''' | style="color:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}};" |'''SUPP''' | style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''GRS''' | style="color:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}};" |'''STAR''' | style="color:{{United Sabah Party/meta/color}};" |'''PBS''' | style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};" |'''WARISAN''' | style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" |'''KDM''' | style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" |'''PBM''' | style="color:{{Bebas/meta/color}};" |{{color|black|BEBAS}} | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' |style="color:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}};"|'''PAS''' | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' | style="color;{{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};"|'''MUDA''' |} === Perlis === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti !Catatan !Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- | P001 | {{Parlimen|Padang Besar}} |[[Rushdan Rusmi]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''45,288''' |- | P002 |{{Parlimen|Kangar}} |[[Zakri Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''56,200''' |- | P003 |{{Parlimen|Arau}} |[[Shahidan Kassim]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''46,789''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''148,277''' |} === Kedah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''1''' |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |[[Mohd Suhaimi Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''47,480''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} | [[Abdul Ghani Ahmad|Abd Ghani Ahmad]], YB Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,207''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} | [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail|Ku Abd Rahman Ku Ismail]], YB Datuk Wira Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''83,402''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |[[Nurul Amin Hamid]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''48,629''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |[[Ahmad Yahaya|Ahmad Saad @ Yahaya]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,944''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |[[Afnan Hamimi Taib Azamudden]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''76,986''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''100,475''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |[[Awang Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''75,594''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |[[Sabri Azit]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,293''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |[[Ahmad Tarmizi Sulaiman]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''51,161''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |[[Mohd Nazri Abu Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''102,544''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |[[Mohammed Taufiq Johari]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''130,004''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |[[Hassan Saad]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,064''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |[[Azman Nasrudin]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''91,416''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |[[Roslan Hashim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''70,340''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''1,209,839''' |} === Kelantan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' |- |P019 |[[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]] |[[Mumtaz Md. Nawi|Mumtaz Md Nawi]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''104,659''' |- |P020 |[[Pengkalan Chepa (kawasan persekutuan)|Pengkalan Chepa]] |[[Ahmad Marzuk Shaary]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,761''' |- |P021 |[[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]] |[[Takiyuddin Hassan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''78,019''' |- |P022 |[[Pasir Mas (kawasan persekutuan)|Pasir Mas]] |[[Ahmad Fadhli Shaari]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''65,153''' |- |P023 |[[Rantau Panjang (kawasan persekutuan)|Rantau Panjang]] |[[Siti Zailah Mohd Yusoff]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''60,527''' |- |P024 |[[Kubang Kerian (kawasan persekutuan)|Kubang Kerian]] |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,384''' |- |P025 |[[Bachok (kawasan persekutuan)|Bachok]] |[[Syahir Sulaiman|Mohd Syahir Che Sulaiman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''89,913''' |- |P026 |[[Ketereh (kawasan persekutuan)|Ketereh]] |[[Khlir Mohd Nor]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''62,862''' |- |P027 |[[Tanah Merah (kawasan persekutuan)|Tanah Merah]] |[[Ikmal Hisham Abdul Aziz]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''69,686''' |- |P028 |[[Pasir Puteh (kawasan persekutuan)|Pasir Puteh]] |[[Nik Muhammad Zawawi Salleh]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,319''' |- |P029 |[[Machang (kawasan persekutuan)|Machang]] |[[Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''65,114''' |- |P030 |[[Jeli (kawasan persekutuan)|Jeli]] |[[Zahari Kechik]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''42,953''' |- |P031 |[[Kuala Krai (kawasan persekutuan)|Kuala Krai]] |[[Abdul Latiff Abdul Rahman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''64,681''' |- |P032 |[[Gua Musang (kawasan persekutuan)|Gua Musang]] |[[Mohd Azizi Abu Naim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''48,377''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||992,408 |} === Terengganu === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''8''' |- |P033 |[[Besut (kawasan persekutuan)|Besut]] |[[Che Mohamad Zulkifly Jusoh]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''85,364''' |- |P034 |[[Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu]] |[[Shaharizukirnain Abdul Kadir|Shaharizukirnain Abd Kadir]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''84,832''' |- |P035 |[[Kuala Nerus (kawasan persekutuan)|Kuala Nerus]] |[[Alias Razak]], YB Dato' Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,628''' |- |P036 |[[Kuala Terengganu (kawasan persekutuan)|Kuala Terengganu]] |[[Ahmad Amzad Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''96,552 (PRU-15)''' * '''89,472 (PRK 2023)''' |- |P037 |[[Marang (kawasan persekutuan)|Marang]] |[[Abdul Hadi Awang]], YB Tan Sri Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,068''' |- |P038 |[[Hulu Terengganu (kawasan persekutuan)|Hulu Terengganu]] |[[Rosol Wahid]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''72,008''' |- |P039 |[[Dungun (kawasan persekutuan)|Dungun]] |[[Wan Hassan Mohd Ramli]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''91,269''' |- | P040 | {{Parlimen|Kemaman}} | [[Ahmad Samsuri Mokhtar]], YAB Dato' Seri Ir. {{small|sejak 2 Disember 2023}}<ref group="N">Samsuri dipilih ke Parlimen pada pilihan raya kecil Kemaman, 2023 selepas mengisytiharkan pertandingan pada Pilihan Raya Umum ke-15 yang diadakan pada November 2022 terbatal dan tidak sah.</ref> |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''113,095 (PRU-15)''' * '''92,776 (PRK 2023)''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''739,816''' |} === Pulau Pinang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P041 |[[Kepala Batas (kawasan persekutuan)|Kepala Batas]] |[[Siti Mastura Muhammad]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''69,302''' |- |P042 |[[Tasek Gelugor (kawasan persekutuan)|Tasek Gelugor]] |[[Wan Saiful Wan Jan]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''67,112''' |- |P043 |[[Bagan (kawasan persekutuan)|Bagan]] |[[Lim Guan Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,654''' |- |P044 |[[Permatang Pauh (kawasan persekutuan)|Permatang Pauh]] |[[Muhammad Fawwaz Mat Jan|Muhammad Fawwaz Mohamad Jan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,448''' |- |P045 |[[Bukit Mertajam (kawasan persekutuan)|Bukit Mertajam]] |[[Steven Sim Chee Keong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''92,745''' |- |P046 |[[Batu Kawan (kawasan persekutuan)|Batu Kawan]] |[[Chow Kon Yeow]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,831''' |- |P047 |[[Nibong Tebal (kawasan persekutuan)|Nibong Tebal]] |[[Fadhlina Sidek]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''79,308''' |- |P048 |[[Bukit Bendera (kawasan persekutuan)|Bukit Bendera]] |[[Syerleena Abdul Rashid]] |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''62,489''' |- |P049 |[[Tanjong (kawasan persekutuan)|Tanjong]] |[[Lim Hui Ying]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''37,684''' |- |P050 |[[Jelutong (kawasan persekutuan)|Jelutong]] |[[Sanisvara Nethaji Rayer A/L Rajaji]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''70,707''' |- |P051 |[[Bukit Gelugor (kawasan persekutuan)|Bukit Gelugor]] |[[Ramkarpal Singh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''86,073''' |- |P052 |[[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]] |[[Sim Tze Tzin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''89,708''' |- |P053 |[[Balik Pulau (kawasan persekutuan)|Balik Pulau]] |[[Muhammad Bakhtiar Wan Chik]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''63,911''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''943,972''' |} === Perak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''11''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''3''' |- |P054 |[[Gerik (kawasan persekutuan)|Gerik]] |[[Fathul Huzir Ayob]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2026/02/13/after-hamzah-two-other-mps-sacked-from-bersatu?fbclid=Iwb21leAP7yXhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR41svGvQ8cSKkXg12WfBBqaeT_QMJZ8TUOpz9Fq7JNR9bntgwqDpGnCNb-Ong_aem_Vf2DehZlLpIBAXy-qLl5VA</ref> | * '''34,612''' |- |P055 |[[Lenggong (kawasan persekutuan)|Lenggong]] |[[Shamsul Anuar Nasarah]], YB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Dalam Negeri Malaysia]] | * '''27,679''' |- |P056 |[[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]] |[[Hamzah Zainudin]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/768115</ref> | * '''51,875''' |- |P057 |[[Parit Buntar (kawasan persekutuan)|Parit Buntar]] |[[Mohd Misbahul Munir Masduki]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,903''' |- |P058 |[[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]] |[[Idris Ahmad]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''61,533''' |- |P059 |[[Bukit Gantang (kawasan persekutuan)|Bukit Gantang]] |[[Syed Abu Hussin Hafiz Syed Abdul Fasal]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada [[Perdana Menteri Malaysia]]<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/636891/berita/politik/ahli-parlimen-bukit-gantang-pula-isytihar-sokong-pm</ref> | * '''71,567''' |- |P060 |[[Taiping (kawasan persekutuan)|Taiping]] |[[Wong Kah Woh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''83,502''' |- |P061 |[[Padang Rengas (kawasan persekutuan)|Padang Rengas]] |[[Azahari Hasan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU | * '''29,878''' |- |P062 |[[Sungai Siput (kawasan persekutuan)|Sungai Siput]] |[[Kesavan Subramaniam]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''51,649''' |- |P063 |[[Tambun (kawasan persekutuan)|Tambun]] |[[Anwar Ibrahim]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''124,819''' |- |P064 |[[Ipoh Timor (kawasan persekutuan)|Ipoh Timor]] |[[Howard Lee Chuan How]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''79,780''' |- |P065 |[[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]] |[[M. Kulasegaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''78,356''' |- |P066 |[[Batu Gajah (kawasan persekutuan)|Batu Gajah]] |[[Sivakumar A/L Varatharaju]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''74,955''' |- |P067 |[[Kuala Kangsar (kawasan persekutuan)|Kuala Kangsar]] |[[Iskandar Dzulkarnain Abdul Khalid]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/ahli-parlimen-kuala-kangsar-isytihar-sokong-kepimpinan-pm-anwar-441547</ref> | * '''35,754''' |- |P068 |[[Beruas (kawasan persekutuan)|Beruas]] |[[Ngeh Koo Ham]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,173''' |- |P069 |[[Parit (kawasan persekutuan)|Parit]] |[[Muhammad Ismi Mat Taib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''37,545''' |- |P070 |[[Kampar (kawasan persekutuan)|Kampar]] |[[Chong Zhemin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''59,386''' |- |P071 |[[Gopeng (kawasan persekutuan)|Gopeng]] |[[Tan Kar Hing]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''103,638''' |- |P072 |[[Tapah (kawasan persekutuan)|Tapah]] |[[M. Saravanan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} | | * '''44,481''' |- |P073 |[[Pasir Salak (kawasan persekutuan)|Pasir Salak]] |[[Jamaludin Yahya]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''57,023''' |- |P074 |[[Lumut (kawasan persekutuan)|Lumut]] |[[Nordin Ahmad Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''71,162''' |- |P075 |[[Bagan Datuk (kawasan persekutuan)|Bagan Datuk]] |[[Ahmad Zahid Hamidi]], YAB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''41,856''' |- |P076 |[[Teluk Intan (kawasan persekutuan)|Teluk Intan]] |[[Nga Kor Ming]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''64,194''' |- |P077 |[[Tanjong Malim (kawasan persekutuan)|Tanjong Malim]] |[[Chang Lih Kang]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''69,671''' |- ! colspan=5| Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,480,991''' |} === Pahang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''7''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''2''' |- |P078 |[[Cameron Highlands (kawasan persekutuan)|Cameron Highlands]] |[[Ramli Mohd Nor]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''33,265''' |- |P079 |[[Lipis (kawasan persekutuan)|Lipis]] |[[Abdul Rahman Mohamad (ahli politik Malaysia)|Abdul Rahman Mohamad]], YB Dato' Sri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''35,855''' |- |P080 |[[Raub (kawasan persekutuan)|Raub]] |[[Chow Yu Hui]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''56,235''' |- |P081 |[[Jerantut (kawasan persekutuan)|Jerantut]] |[[Khairil Nizam Khirudin]], YB Ir. Ts. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''66,754''' |- |P082 |[[Indera Mahkota (kawasan persekutuan)|Indera Mahkota]] |[[Saifuddin Abdullah]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref group="N">Pada 6 Januari 2026, Saifuddin telah ditamatkan keahlian partinya dan dengan itu menjadi ahli bebas.</ref><ref>{{Cite web |last=Dzulqarnain |first=Qistina Nadia |date=2026-01-06 |title=Bersatu sacks Saifuddin Abdullah effective today |url=https://www.malaysiakini.com/news/765019 |access-date=2026-01-06 |website=Malaysiakini}}</ref> | * '''93,327''' |- |P083 |[[Kuantan (kawasan persekutuan)|Kuantan]] |[[Wan Razali Wan Nor]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''67,762''' |- |P084 |[[Paya Besar (kawasan persekutuan)|Paya Besar]] |[[Mohd Shahar Abdullah]], YB Dato' Indera |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''61,983''' |- |P085 |[[Pekan (kawasan persekutuan)|Pekan]] |[[Sh Mohmed Puzi Sh Ali]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''93,041''' |- |P086 |[[Maran (kawasan persekutuan)|Maran]] |[[Ismail Abd Muttalib]], YB Dato' Sri Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''40,942''' |- |P087 |[[Kuala Krau (kawasan persekutuan)|Kuala Krau]] |[[Kamal Ashaari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''47,743''' |- |P088 |[[Temerloh (kawasan persekutuan)|Temerloh]] |[[Salamiah Mohd Nor]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,637''' |- |P089 |[[Bentong (kawasan persekutuan)|Bentong]] |[[Young Syefura Othman]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''66,657''' |- |P090 |[[Bera (kawasan persekutuan)|Bera]] |[[Ismail Sabri Yaakob]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''59,548''' |- |P091 |[[Rompin (kawasan persekutuan)|Rompin]] |[[Abdul Khalib Abdullah]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''66,927''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''872,676''' |} === Selangor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''16''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''6''' |- |P092 |[[Sabak Bernam (kawasan persekutuan)|Sabak Bernam]] |[[Kalam Salan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''40,977''' |- |P093 |[[Sungai Besar (kawasan persekutuan)|Sungai Besar]] |[[Muslimin Yahaya]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''51,070''' |- |P094 |[[Hulu Selangor (kawasan persekutuan)|Hulu Selangor]] |[[Hasnizan Harun]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''122,442''' |- |P095 |[[Tanjong Karang (kawasan persekutuan)|Tanjong Karang]] |[[Zulkafperi Hanapi]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-malaysia/ahli-parlimen-tanjong-karang-pula-nyatakan-sokongan-kepada-pm-anwar-455367</ref> | * '''51,025''' |- |P096 |[[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]] |[[Dzulkefly Ahmad]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''86,481''' |- |P097 |[[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] |[[William Leong Jee Keen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''144,481''' |- |P098 |[[Gombak (kawasan persekutuan)|Gombak]] |[[Amirudin Shari]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''165,426''' |- |P099 |[[Ampang (kawasan persekutuan)|Ampang]] |[[Rodziah Ismail]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''104,430''' |- |P100 |[[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]] |[[Rafizi Ramli]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''115,656''' |- |P101 |[[Hulu Langat (kawasan persekutuan)|Hulu Langat]] |[[Mohd Sany Hamzan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''136,787''' |- |P102 |[[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]] |[[Syahredzan Johan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''244,291''' |- |P103 |[[Puchong (kawasan persekutuan)|Puchong]] |[[Yeo Bee Yin]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''115,949''' |- |P104 |[[Subang (kawasan persekutuan)|Subang]] |[[Wong Chen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''177,983''' |- |P105 |[[Petaling Jaya (kawasan persekutuan)|Petaling Jaya]] |[[Lee Chean Chung]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''145,862''' |- |P106 |[[Damansara (kawasan persekutuan)|Damansara]] |[[Gobind Singh Deo]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Digital Malaysia]] | * '''174,937''' |- |P107 |[[Sungai Buloh (kawasan persekutuan)|Sungai Buloh]] |[[Ramanan Ramakrishnan]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''129,639''' |- |P108 |[[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]] |[[Azli Yusof]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''135,770''' |- |P109 |[[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]] |[[Halimah Ali]], YB Dr. Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''158,030''' |- |P110 |[[Klang (kawasan persekutuan)|Klang]] |[[Ganabatirau Veraman]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''163,905''' |- |P111 |[[Kota Raja (kawasan persekutuan)|Kota Raja]] |[[Mohamad Sabu]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''197,740''' |- |P112 |[[Kuala Langat (kawasan persekutuan)|Kuala Langat]] |[[Ahmad Yunus Hairi]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''123,860''' |- |P113 |[[Sepang (kawasan persekutuan)|Sepang]] |[[Raj Munni Sabu|Raj Munni @ Aiman Athirah]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''137,955''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''2,925,096''' |} === Kuala Lumpur === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''1''' |- |P114 |[[Kepong (kawasan persekutuan)|Kepong]] |[[Lim Lip Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,319''' |- |P115 |[[Batu (kawasan persekutuan)|Batu]] |[[Prabakaran Parameswaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''87,146''' |- |P116 |[[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]] |[[Zahir Hassan]], YB Ir. Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''92,740''' |- |P117 |[[Segambut (kawasan persekutuan)|Segambut]] |[[Hannah Yeoh Tseow Suan]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''85,496''' |- |P118 |[[Setiawangsa (kawasan persekutuan)|Setiawangsa]] |[[Nik Nazmi bin Nik Ahmad|Nik Nazmi Nik Ahmad]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''74,764''' |- |P119 |[[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]] |[[Johari Abdul Ghani]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''60,498''' |- |P120 |[[Bukit Bintang (kawasan persekutuan)|Bukit Bintang]] |[[Fong Kui Lun]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''52,936''' |- |P121 |[[Lembah Pantai (kawasan persekutuan)|Lembah Pantai]] |[[Ahmad Fahmi Mohamed Fadzil]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''76,714''' |- |P122 |[[Seputeh (kawasan persekutuan)|Seputeh]] |[[Teresa Kok|Teresa Kok Suh Sim]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''87,454''' |- |P123 |[[Cheras (kawasan persekutuan)|Cheras]] |[[Tan Kok Wai]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''71,746''' |- |P124 |[[Bandar Tun Razak (kawasan persekutuan)|Bandar Tun Razak]] |[[Wan Azizah Wan Ismail]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''93,021''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''854,834''' |} === Putrajaya === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' |- |P125 |[[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]] |[[Mohd Radzi Md Jidin]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''36,643''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''36,643''' |} === Negeri Sembilan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''5'''<nowiki> | </nowiki>[[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |[[Jalaluddin Alias]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''45,334''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |[[Shamsulkahar Mohd Deli]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''71,795''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |[[Loke Siew Fook]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''123,289''' |- |P129 |[[Kuala Pilah (kawasan persekutuan)|Kuala Pilah]] |[[Adnan Abu Hassan (ahli politik)|Adnan Abu Hassan]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''78,682''' |- |P130 |[[Rasah (kawasan persekutuan)|Rasah]] |[[Cha Kee Chin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''119,691''' |- |P131 |[[Rembau]] |[[Mohamad bin Hasan|Mohamad Hasan]], YB Dato' Seri Utama |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''109,436''' |- |P132 |[[Port Dickson (kawasan persekutuan)|Port Dickson]] |[[Aminuddin Harun]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''80,185''' |- |P133 |[[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]] |[[Mohd Isam Mohd Isa]], YB Dato' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''61,033 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''659,495''' |} === Melaka === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P134 |[[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]] |[[Mas Ermieyati Samsudin]], YB Datuk Wira |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/bersatu-gantung-ronald-kiandee-mas-ermieyati-dua-penggal</ref> | * '''54,749''' |- |P135 |[[Alor Gajah (kawasan persekutuan)|Alor Gajah]] |[[Adly Zahari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''73,000''' |- |P136 |[[Tangga Batu (kawasan persekutuan)|Tangga Batu]] |[[Bakri Jamaluddin]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''92,027''' |- |P137 |[[Hang Tuah Jaya (kawasan persekutuan)|Hang Tuah Jaya]] |[[Adam Adli Abdul Halim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | * '''96,488''' |- |P138 |[[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]] |[[Khoo Poay Tiong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''123,181''' |- |P139 |[[Jasin (kawasan persekutuan)|Jasin]] |[[Zulkifli Ismail (agamawan)|Zulkifli Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,598''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''517,043''' |} === Johor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''14''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''9''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''2''' | [[Ikatan Demokratik Malaysia|MUDA]] '''1''' |- |P140 |[[Segamat (kawasan persekutuan)|Segamat]] |[[Yuneswaran Ramaraj]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''50,652''' |- |P141 |[[Sekijang (kawasan persekutuan)|Sekijang]] |[[Zaliha Mustafa]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''48,237''' |- |P142 |[[Labis (kawasan persekutuan)|Labis]] |[[Pang Hok Liong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''34,745''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |[[Muhyiddin Yassin]], YB Tan Sri Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''54,391''' |- |P144 |[[Ledang (kawasan persekutuan)|Ledang]] |[[Syed Ibrahim Syed Noh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''80,307''' |- |P145 |[[Bakri (kawasan persekutuan)|Bakri]] |[[Tan Hong Pin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,140''' |- |P146 |[[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]] |[[Syed Saddiq Syed Abdul Rahman]], YB Tuan |bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|MUDA}} | | * '''53,158''' |- |P147 |[[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]] |[[Noraini Ahmad]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''62,954''' |- |P148 |[[Ayer Hitam (kawasan persekutuan)|Ayer Hitam]] |[[Wee Ka Siong]], YB Datuk Seri Ir. Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''46,692''' |- |P149 |[[Sri Gading (kawasan persekutuan)|Sri Gading]] |[[Aminolhuda Hassan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''61,264''' |- |P150 |[[Batu Pahat (kawasan persekutuan)|Batu Pahat]] |[[Onn Abu Bakar]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''99,494''' |- |P151 |[[Simpang Renggam (kawasan persekutuan)|Simpang Renggam]] |[[Hasni Mohammad]], YB Datuk Seri Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,131''' |- |P152 |[[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]] |[[Wong Shu Qi]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''95,621''' |- |P153 |[[Sembrong (kawasan persekutuan)|Sembrong]] |[[Hishammuddin Hussein]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''40,930''' |- |P154 |[[Mersing (kawasan persekutuan)|Mersing]] |[[Muhammad Islahuddin Abas]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''46,906''' |- |P155 |[[Tenggara (kawasan persekutuan)|Tenggara]] |[[Manndzri Nasib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''51,350''' |- |P156 |[[Kota Tinggi (kawasan persekutuan)|Kota Tinggi]] |[[Mohamed Khaled Nordin]], YB Dato' Seri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''47,333''' |- |P157 |[[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]] |[[Azalina Othman Said]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''41,840''' |- |P158 |[[Tebrau (kawasan persekutuan)|Tebrau]] |[[Jimmy Puah Wee Tse]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''167,965''' |- |P159 |[[Pasir Gudang (kawasan persekutuan)|Pasir Gudang]] |[[Hassan Abdul Karim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''149,280''' |- |P160 |[[Johor Bahru (kawasan persekutuan)|Johor Bahru]] |[[Akmal Nasrullah Mohd Nasir]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''94,393''' |- |P161 |[[Pulai (kawasan persekutuan)|Pulai]] |[[Suhaizan Kaiat]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''117,303 (PRU-15)''' * '''78,453 (PRK 2023)''' |- |P162 |[[Iskandar Puteri (kawasan persekutuan)|Iskandar Puteri]] |[[Liew Chin Tong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''163,680''' |- |P163 |[[Kulai (kawasan persekutuan)|Kulai]] |[[Teo Nie Ching]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''115,253''' |- |P164 |[[Pontian (kawasan persekutuan)|Pontian]] |[[Ahmad Maslan]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''56,851''' |- |P165 |[[Tanjung Piai (kawasan persekutuan)|Tanjung Piai]] |[[Wee Jeck Seng]], YB Dato' Sri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''54,588 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,952,458''' |} === Labuan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[PN]] '''1''' |- |P166 |[[Labuan (kawasan persekutuan)|Labuan]] |[[Suhaili Abdul Rahman]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.utusan.com.my/nasional/2023/10/ahli-parlimen-labuan-umum-sokong-anwar-hajiji/</ref> | * '''28,449''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''28,449''' |} === Sabah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''6''' | [[Gabungan Rakyat Sabah|GRS]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Parti Warisan Sabah|WARISAN]] '''3''' | [[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|UPKO]] '''2''' | [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] '''2''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Solidariti Tanah Airku|STAR]] '''1''' | [[Ahli politik bebas|IND]] '''1''' | Kosong '''1''' |- |P167 |[[Kudat (kawasan persekutuan)|Kudat]] |[[Verdon Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} | | * '''45,108''' |- |P168 |[[Kota Marudu (kawasan persekutuan)|Kota Marudu]] | [[Wetrom Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | | * '''49,946''' |- |P169 |[[Kota Belud (kawasan persekutuan)|Kota Belud]] |[[Isnaraissah Munirah Majilis]], YB Puan |bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''54,037''' |- |P170 |[[Tuaran (kawasan persekutuan)|Tuaran]] |[[Wilfred Madius Tangau]], YB Datuk Seri Panglima | bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket [[PH]] * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''58,227''' |- |P171 |[[Sepanggar (kawasan persekutuan)|Sepanggar]] |[[Mustapha Sakmud]], YB Datuk Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Sabah dan Sarawak)]] | * '''70,304''' |- |P172 |[[Kota Kinabalu (kawasan persekutuan)|Kota Kinabalu]] |[[Chan Foong Hin]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''44,120''' |- |P173 |[[Putatan (kawasan persekutuan)|Putatan]] |[[Shahelmey Yahya]], YB Datuk Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Digantung keahlian oleh UMNO | * '''41,249''' |- |P174 |[[Penampang (kawasan persekutuan)|Penampang]] |[[Ewon Benedick]], YB Datuk |bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket PH * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''50,730''' |- |P175 |[[Papar (kawasan persekutuan)|Papar]] |[[Armizan Mohd Ali]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup Malaysia]] | * '''43,509''' |- |P176 |[[Kimanis (kawasan persekutuan)|Kimanis]] |[[Mohamad Alamin]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''31,068''' |- |P177 |[[Beaufort (kawasan persekutuan)|Beaufort]] |[[Siti Aminah Aching]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,298''' |- |P178 |[[Sipitang (kawasan persekutuan)|Sipitang]] |[[Matbali Musah]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''29,061''' |- |P179 |[[Ranau (kawasan persekutuan)|Ranau]] |[[Jonathan Yasin]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''42,298''' |- |P180 |[[Keningau (kawasan persekutuan)|Keningau]] |[[Jeffrey Kitingan]], YB Datuk Seri Panglima Dr. | bgcolor={{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}|{{color|white|STAR}} | * Menang atas tiket [[GRS]] * STAR keluar GRS pada 2 Oktober 2025 | * '''54,872''' |- |P181 |[[Tenom (kawasan persekutuan)|Tenom]] |[[Riduan Rubin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | * Menang atas tiket Bebas tetapi disokong [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] | * '''28,649''' |- |P182 |[[Pensiangan (kawasan persekutuan)|Pensiangan]] |[[Arthur Joseph Kurup]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} | * [[Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''37,110''' |- |P183 |[[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]] |[[Ronald Kiandee]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''29,334''' |- |P184 |[[Libaran (kawasan persekutuan)|Libaran]] |[[Suhaimi Nasir]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,531''' |- |P185 |[[Batu Sapi (kawasan persekutuan)|Batu Sapi]] |[[Khairul Firdaus Akbar Khan]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''27,037''' |- |P186 |[[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]] |[[Vivian Wong Shir Yee]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''30,919''' |- |P187 |[[Kinabatangan (kawasan persekutuan)|Kinabatangan]] |[[Naim Moktar]], YB Tuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,354 (PRU-15)''' * '''26,436 (PRK 2026)''' |- |P188 |[[Lahad Datu (kawasan persekutuan)|Lahad Datu]] |[[Mohammad Yusof Apdal]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | * [[Timbalan Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''58,145''' |- |P189 |[[Semporna (kawasan persekutuan)|Semporna]] |[[Mohd Shafie Apdal]], YB Datuk Seri Panglima Haji | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''38,909''' |- |P190 |[[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]] |[[Lo Su Fui]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS (PBS)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''50,687''' |- |P191 |[[Kalabakan (kawasan persekutuan)|Kalabakan]] |[[Andi Muhammad Suryady Bandy]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''50,030''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,010,305''' |} === Sarawak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] '''23''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''6''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Bangsa Malaysia|PBM]] '''1''' |- |P192 |[[Mas Gading (kawasan persekutuan)|Mas Gading]] |[[Mordi Bimol]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''31,379''' |- |P193 |[[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]] |[[Nancy Shukri]], YB Dato' Sri Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''51,809''' |- |P194 |[[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]] |[[Fadillah Yusof]], YAB Dato' Amar | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''69,163''' |- |P195 |[[Bandar Kuching (kawasan persekutuan)|Bandar Kuching]] |[[Kelvin Yii Lee Wuen]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''63,575''' |- |P196 |[[Stampin (kawasan persekutuan)|Stampin]] |[[Chong Chieng Jen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,753''' |- |P197 |[[Kota Samarahan (kawasan persekutuan)|Kota Samarahan]] |[[Rubiah Wang]], YB Datuk Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''55,111''' |- |P198 |[[Puncak Borneo (kawasan persekutuan)|Puncak Borneo]] |[[Willie Mongin]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''51,154''' |- |P199 |[[Serian (kawasan persekutuan)|Serian]] |[[Richard Riot Jaem]], YB Dato' Sri Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | | * '''39,974''' |- |P200 |[[Batang Sadong (kawasan persekutuan)|Batang Sadong]] |[[Rodiyah Sapiee]], YB Puan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''22,443''' |- |P201 |[[Batang Lupar (kawasan persekutuan)|Batang Lupar]] |[[Mohamad Shafizan Kepli]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''27,559''' |- |P202 |[[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]] |[[Doris Sophia Brodi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''31,917''' |- |P203 |[[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]] |[[Roy Angau Gingkoi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''19,294''' |- |P204 |[[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]] |[[Richard Rapu]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''26,713''' |- |P205 |[[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]] | [[Ali Biju]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''30,841''' |- |P206 |[[Tanjong Manis (kawasan persekutuan)|Tanjong Manis]] |[[Yusuf Abd Wahab]], YB Dato' Ir. Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''19,040''' |- |P207 |[[Igan (kawasan persekutuan)|Igan]] |[[Ahmad Johnie Zawawi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''16,986''' |- |P208 |[[Sarikei (kawasan persekutuan)|Sarikei]] |[[Huang Tiong Sii]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | * [[Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''36,463''' |- |P209 |[[Julau (kawasan persekutuan)|Julau]] |[[Larry Sng]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PBM}} | | * '''22,537''' |- |P210 |[[Kanowit (kawasan persekutuan)|Kanowit]] |[[Aaron Ago Dagang]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''18,043''' |- |P211 |[[Lanang (kawasan persekutuan)|Lanang]] |[[Alice Lau Kiong Yieng]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''52,946''' |- |P212 |[[Sibu (kawasan persekutuan)|Sibu]] |[[Oscar Ling Chai Yew]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''65,942''' |- |P213 |[[Mukah (kawasan persekutuan)|Mukah]] |[[Hanifah Hajar Taib]], YB Dato' Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''27,780''' |- |P214 |[[Selangau (kawasan persekutuan)|Selangau]] |[[Edwin Banta]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''28,796''' |- |P215 |[[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]] |[[Alexander Nanta Linggi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''21,999''' |- |P216 |[[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]] |[[Wilson Ugak Kumbong]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | * '''23,407''' |- |P217 |[[Bintulu (kawasan persekutuan)|Bintulu]] |[[Tiong King Sing]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | * [[Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''70,392''' |- |P218 |[[Sibuti (kawasan persekutuan)|Sibuti]] |[[Lukanisman Awang Sauni]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''33,916''' |- |P219 |[[Miri (kawasan persekutuan)|Miri]] |[[Chiew Choon Man]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''78,148''' |- |P220 |[[Baram (kawasan persekutuan)|Baram]] | [[Anyi Ngau]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | | * '''29,783''' |- |P221 |[[Limbang (kawasan persekutuan)|Limbang]] |[[Hasbi Habibollah]], YB Datuk Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''19,796''' |- |P222 |[[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]] |[[Henry Sum Agong]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''18,208''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,178,867''' |} ==Bekas Ahli Dewan Rakyat== Senarai Ahli Dewan Rakyat yang hilang kelayakan pada Penggal Parlimen Malaysia ke-15: {| class="wikitable sortable" |- ! Ahli Parlimen ! Parti ! Kawasan ! Penggal ! Jawatan ! Sebab Hilang Kelayakan |- |Allahyarham Datuk Seri [[Salahuddin Ayub]] | * [[PH]]-[[AMANAH]] (2015-2023) * [[PAS]] (-2015) | {{Parlimen|Pulai}} * (2022-2023) * (2018-2022)<br>{{Parlimen|Kubang Kerian}} * (2008-2013) |3 Penggal | * Menteri Perdagangan Dalam Negeri (2022-2023) * Menteri Pertanian (2018-2020) |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/672939</ref> |- |Tuan [[Che Alias Hamid]]||[[PN]]-[[PAS]] |{{Parlimen|Kemaman}} * (2022-2023) * (2018-2022) |2 Penggal|| ||Keputusan pilihan raya dibatalkan mahkamah<ref>https://m.malaysiakini.com/news/680567</ref> |- |Allahyarham Datuk Seri Panglima [[Bung Moktar Radin]] |[[BN]]-[[UMNO]] |{{Parlimen|Kinabatangan}} * (2022-2025) * (2018-2022) * (2013-2018) * (2008-2013) * (2004-2008) * (1999-2004) |6 Penggal | |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/762667</ref> |} ==Tempat Duduk Ahli== Setakat 26 Februari 2024: <div style="width: 100%; height:27em; overflow:auto; border: 4px solid"> {| style="font-size:70%; text-align:center;" |- | || ||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Kota Marudu<br/>KDM}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Sadong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Kudat<br/>BEBAS}}||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Tenom<br/>KDM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Rasah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lubok Antu<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Igan<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Labis<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Melaka<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ledang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pulai<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Jelutong<br/>PH (DAP)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Petani<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Labuan<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kepong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Siput<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Baram<br/>GPS (PDP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Miri<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bayan Baru<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Mas Gading<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sibu<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Simpang Renggam<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lawas<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Manis<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beaufort<br/>BN (UMNO)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bendera<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Timor<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jeli<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sandakan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kluang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Beruas<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Puncak Borneo<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Keningau<br/>GRS (STAR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Selayang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjung Piai<br/>BN (MCA)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Subang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pasir Gudang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Balik Pulau<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Kota Belud<br/>Warisan}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bentong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kampar<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gua Musang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Puchong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tuaran<br/>PH (UPKO)}}||bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Julau<br/>PBM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Stampin<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Kuching<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jelebu<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bintang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Paya Besar<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kinabatangan<br/>BN (UMNO)}}|| || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kalabakan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Lupar<br/>GPS (PBB)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Karang<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Muar<br/>MUDA}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gombak<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Gajah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gelugor<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Cheras<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Port Dickson<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Kawan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sri Aman<br/>GPS (PRS)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ampang<br/>PH (PKR)}} ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Betong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Pahat<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gantang<br/>PN (Bersatu)}} || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seputeh<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tapah<br/>BN (MIC)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Serian<br/>GPS (SUPP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sembrong<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ayer Hitam<br/>BN (MCA)}}|| || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bangi<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Selangau<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tebrau<br/>PH (PKR)}} |- | || || || || || || ||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Semporna<br/>Warisan}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bagan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bera<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Tun Razak<br/>PH (PKR)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sri Gading<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Klang<br/>PH (DAP)}}|| ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Shah Alam<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gerik<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pekan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Petaling Jaya<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jempol<br/>BN (UMNO)}} ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hulu Langat<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Salak<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Besar<br/>PN (PAS)}}|| ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Alor Setar<br/>PN (PAS)}} || || || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Hulu Rajang<br/>GPS (PRS)<br/>(Timbalan Menteri Digital)}}|| ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putatan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Pilah<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Tawau<br/>GRS (PBS)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuantan<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kangar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tangga Batu<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kulai<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sibuti<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Timbalan Menteri JPM (Hal Ehwal Agama))}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Libaran<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tampin<br/>BN (UMNO)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sabak Bernam<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rompin<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kangsar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Langkawi<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Machang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Batu Sapi<br/>GRS<br/>(Timbalan Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepanggar<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Taiping<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Sipitang<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bakri<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerlun<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krau<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Buloh<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Ranau<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Raub<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lumut<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Rengas<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Setiu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Dungun<br/>PN (PAS)}}|| ||-||-||-|| ||- ||- ||- || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hang Tuah Jaya<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Barat<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segamat<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gopeng<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Temerloh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kepala Batas<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kapar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Maran<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Arau<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||-||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kimanis<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Kewangan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Sulong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Wangsa Maju<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tenggara<br/>BN (UMNO)}} |- | |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kulim-Bandar Baharu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Nerus<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tumpat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rantau Panjang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Indera Mahkota<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kapit<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Santubong<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Pembangunan Wanita dan Keluarga)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sekijang<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri JPM (Wilayah Persekutuan))}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Mukah<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Terap<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jasin<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Besut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pengkalan Chepa<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kemaman<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rembau<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lembah Pantai<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segambut<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kota Samarahan<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepang<br/>PH (Amanah)<br/>(Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}} |- | ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Langat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ketereh<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sungai Besar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putrajaya<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Teluk Intan<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pendidikan Tinggi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Damansara<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Digital)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Kinabalu<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pensiangan<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perpaduan Negara)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kedah<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Buntar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tasek Gelugor<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pokok Sena<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Serai<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pandan<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Penampang<br/>PH (UPKO)<br/>(Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Titiwangsa<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Perladangan dan Komiditi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Limbang<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Lahad Datu<br/>Warisan<br/>(Timbalan Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sarikei<br/>GPS (SUPP)<br/>(Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Baling<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Permatang Pauh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Saratok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beluran<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Raja<br/>PH (Amanah)<br/>(Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Setiawangsa<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Papar<br/>GRS<br/>(Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pontian<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Iskandar Puteri<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}|| |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Mersing<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Pasu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Terengganu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Terengganu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Kerian<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seremban<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Malim<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri JPM Hal Ehwal Agama)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Mertajam<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lenggong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lanang<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 2)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerantut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Merbok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Puteh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bachok<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Marang<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Petrajaya<br/>GPS (PBB)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri Malaysia & Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kanowit<br/>GPS (PRS)<br/>(Menteri Perpaduan Negara)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri Kewangan 2)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lipis<br/>BN (UMNO)<br/> (Timbalan Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Cameron Highlands<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 1)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Selangor<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Mas<br/>PN (PAS)}} ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pendang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Masjid Tanah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pagoh<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||-||-||- ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Datuk<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri & Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kota Tinggi<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pertahanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Nibong Tebal<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kuala Selangor<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Alor Gajah<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Pertahanan)}} |- | bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Padang Serai<br/>PN (Bersatu)}} || bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Sik<br/>PN (PAS)}}|| bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Tanah Merah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Kota Bharu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Larut<br/>PN (Bersatu)}}<br/>{{color|white|(Ketua Pembangkang Dewan Rakyat)}}||-||-||-||Setiausaha Dewan Rakyat ||- ||- ||-|| bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Tambun<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Perdana Menteri Malaysia & Menteri Kewangan 1)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Senator<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Pengerang<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Menteri JPM Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}| {{color|white|Bintulu<br/>GPS (PDP)}}<br/>{{color|white|(Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Johor Bahru<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}} |- | || || || || ||-||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}| {{color|white|Yang di-Pertua Dewan Rakyat}}||- ||- ||- || || |- | || || || || ||-||-||-||Yang di-Pertuan Agong||-||- ||- || || |} </div> == Jawatankuasa Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15 == === Jawatankuasa Pemilih === Pengerusi * YB Tan Sri [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YAB Dato' Sri [[Fadillah Yusof]] ([[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]]) GPS * YB Tuan [[Loke Siew Fook]] ([[Seremban (kawasan persekutuan)|Seremban]]) PH * YB Dato' Seri [[Rafizi Ramli]] ([[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]]) PH * YB Dato' Seri [[Azalina Othman Said]] ([[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]]) BN * YB Dato' Seri [[Hamzah Zainudin]] ([[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]]) PN * YB Datuk Seri [[Takiyuddin Hassan]] ([[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]]) PN === Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC) === Pengerusi * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN Naib Pengerusi * YB Puan [[Wong Shu Qi]] ([[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]]) PH Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Tuan [[Syahredzan Johan]] ([[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]]) PH * YB Tuan Ts. [[Zahir Hassan]] ([[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]]) PH * YB Puan [[Vivian Wong Shir Yee]] ([[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]]) PH * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin)]] BN * YB Tuan [[Sim Tze Tzin]] ([[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]]) PH * YB Tuan Haji [[Azli Yusof]] ([[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]]) PH * YB Dr. [[Richard Rapu]] ([[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]]) GPS * YB Dr. Hajah [[Halimah Ali]] ([[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]]) PN * YB Dato' Wira [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail]] ([[Kubang Pasu (kawasan persekutuan)|Kubang Pasu]]) PN * YB Tuan [[Ahmad Tarmizi Sulaiman]] ([[Sik (kawasan persekutuan)|Sik]]) PN * YB Datuk [[Ali Biju]] ([[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]]) PN === Jawatankuasa Peraturan Mesyuarat === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri [[Johari Abdul Ghani]] ([[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]]) BN * YB Tuan [[William Leong Jee Keen]] ([[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] PH * YB Tuan [[Roy Angau Gingkoi]] ([[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]]) GPS * YB Tuan [[M. Kulasegaran]] ([[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]]) PH * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN * YB Dato' [[Mumtaz Md Nawi]] ([[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]]) PN === Jawatankuasa Dewan === Pengerusi * YB Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]]) BN * YB Dato' Sri [[Doris Sophia Brodi]] ([[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]]) GPS * YB Tuan [[Lo Su Fui]] ([[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]]) GRS * YB Tuan [[Khoo Poay Tiong]] ([[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]]) PH * YB Dato' Seri Dr. [[Shahidan Kassim]] ([[Arau (kawasan persekutuan)|Arau]]) PN * YB Datuk Seri Dr. [[Ronald Kiandee]] ([[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]]) PN === Jawatankuasa Hak dan Kebebasan Parlimen === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Datuk Seri Dr. [[Dzulkefly Ahmad]] ([[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]]) PH * YB Dato' [[Henry Sum Agong]] ([[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]]) GPS * YB Tuan [[Syed Saddiq]] ([[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]]) PH * YB Datuk Dr. [[Mohd Radzi Md Jidin]] ([[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]]) PN * YB Datuk [[Idris Ahmad]] ([[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]]) PN == Rujukan == {{Reflist}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Pilihan raya umum Malaysia 2022}} [[Kategori:Parlimen Malaysia ke-15]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15| ]] 0avir0uazmb0n1khccde17r11nx9p1a 6844152 6844151 2026-05-08T12:35:06Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Sabah */ 6844152 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Parlimen Malaysia ke-15 | image = | image_size = | body = [[Parlimen Malaysia]] | country = [[Malaysia]] | meeting_place = [[Dewan Rakyat Malaysia]] | election = [[Pilihan raya umum Malaysia 2022|Pilihan raya umum 2022]] | government = | term_start = 19 Disember 2022 | term_end = kini | before = [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14|Parlimen ke-14]] | after = | website = {{url|http://www.parlimen.gov.my/}} | membership1 = 222 | control1 = | chamber1 = [[Dewan Rakyat]] | chamber1_image = [[File:Dewan Rakyat 2022 election results.svg|200px|Dewan Rakyat pada 28 Mei 2020]] | chamber1_leader1_type = [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Yang di-Pertua]] | chamber1_leader1 =[[Johari Abdul|Tan Sri Johari Abdul]] (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader2_type = Timbalan Yang di-Pertua | chamber1_leader2 = [[Ramli Mohd Nor|Dato Ramli Mohd Nor]], BN-UMNO (sejak 19 Disember 2022) <br>[[Alice Lau Kiong Yieng|Puan Alice Lau Kiong Yieng]], PH-DAP (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader3_type = Setiausaha Dewan Rakyat | chamber1_leader3 = | chamber1_leader4_type = | chamber1_leader4 = | chamber1_leader5_type = [[Ketua Pembangkang (Malaysia)|Ketua Pembangkang]] | chamber1_leader5 = [[Hamzah Zainudin|Dato Seri Hamzah Zainudin]], PN-PPBM (sejak 19 Disember 2022) | session1 = | chamber2 = Ketua Negara | chamber2_leader1_type = [[Yang di-Pertuan Agong]] | chamber2_leader1 = [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] (sejak 31 Januari 2024)<br>[[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] (31 Januari 2019 – 30 Januari 2024) | chamber3 = Ketua Kerajaan | chamber3_leader1_type = [[Perdana Menteri Malaysia]] | chamber3_leader1 = [[Anwar Ibrahim|Dato Seri Anwar Ibrahim]], PH-PKR (sejak 24 November 2022) |session1_type=Penggal Pertama<ref>https://www.parlimen.gov.my/aum-dewan-rakyat.html?uweb=dr&arkib=yes</ref> |session1='''Mesyuarat Pertama''' <br> 19/12/2022 - 20/12/2022 |session2_type=Penggal Kedua |session2='''Mesyuarat Pertama''' <br> 13/02/2023 - 4/04/2023<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>22/05/2023 - 15/06/2023<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>9/10/2023 - 30/11/2023 |session3_type=Penggal Ketiga |session3='''Mesyuarat Pertama'''<br>26/2/2024 - 27/3/2024<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>24/6/2024 - 18/7/2024<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>14/10/2024 - 12/12/2024 |session4_type = Penggal Keempat |session4= '''Mesyuarat Pertama'''<br> 3/2/2025 - 6/3/2025<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>21/7/2025 - 28/8/2025<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>6/10/2025 - 4/12/2025 |session5_type = Penggal Kelima |session5= '''Mesyuarat Pertama''' <br> 20/1/2026 - 3/3/2026<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br> 22/6/2026 - 16/7/2026<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>5/10/2026 - 8/12/2026 }} Berikut merupakan [[Rang undang-undang]] '''Ahli Dewan Rakyat, bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15.''' Dewan Rakyat bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15 yang mula bersidang pada 19 Disember 2022. == Komposisi parti == [[File:2022 Malaysian general election results map.svg|alt=|center|500px]] <br/> {| style="width:100%; text-align:center;" |+ |- style="color:white;" | style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; width:37.1%;" align="center"|82 | style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; width:13.6%;" align="center"|30 | style="background:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; width:10.4%;" align="center"|23 | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; width:2.7%;" align="center"|6 | style="background:{{Parti Warisan/meta/color}}; width:1.4%;" align="center"|<span style="color:black;">3</span> | style="background:{{Independent (politician)/meta/color}}; width:0.9%;" align="center"|<span style="color:black;">2</span> | style="background:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|<span style="color:black;">1</span> | style="background:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|1 | style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; width:33.0%;" align="center"|74 |- ! align="centre" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};"|PH ! align="centre" style="color:{{Barisan Nasional/meta/color}};"|BN ! align="centre" style="color:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};"|GPS ! align="centre" style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};"|GRS ! align="centre" style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};"|<small>WARISAN</small> ! align="centre" style="color:{{Independent (politician)/meta/color}};"|<small>Bebas</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};"|<small>PBM</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};"|<small>KDM</small> ! align="centre" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};"|PN |} == Ahli mengikut negeri == {| class="wikitable" border="0" style="margin: 0 auto;" align="center" |'''Pintasan:''' [[#Perlis|Perlis]] | [[#Kedah|Kedah]] | [[#Kelantan|Kelantan]] | [[#Terengganu|Terengganu]] | [[#Pulau Pinang|Pulau Pinang]] | [[#Perak|Perak]] | [[#Pahang|Pahang]] | [[#Selangor|Selangor]] | [[#Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur|Kuala Lumpur]] | [[#Wilayah Persekutuan Putrajaya|Putrajaya]] | [[#Negeri Sembilan|Negeri Sembilan]] | [[#Melaka|Melaka]] | [[#Johor|Johor]] | [[#Labuan|Labuan]] | [[#Sabah|Sabah]] | [[#Sarawak|Sarawak]] |} {| style="width:40em;" | colspan="20" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''Kerajaan Perpaduan Malaysia MADANI''' | colspan="3" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''Pembangkang''' |- style="width:40em;" | colspan="4" style="color: {{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''PH''' | colspan="4" style="color: {{Barisan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''BN''' | colspan="4" style="color: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};" align="center" |'''GPS''' | colspan="3" style="color: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" align="center" |'''GRS''' | colspan="1" style="color: {{Parti Warisan/meta/color}};" align="center" |'''WARISAN''' | colspan="1" style="color: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" align="center" |'''KDM''' | colspan="1" style="color: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" align"center" |'''PBM''' | colspan="1" style="color: {{Bebas/meta/color}};" align="center" |{{color|black|BEBAS}} | colspan="3" style="color: {{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center" |'''PN''' | colspan="1" style="color: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};" align="center" |'''MUDA''' |- style="text-align:center;" | colspan="20" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''153''' | colspan="3" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''69''' |- style="text-align:center;" | colspan="4" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''82''' | colspan="4" style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''30''' | colspan="4" style="background: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''23''' | colspan="3" style="background: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''6''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Warisan/meta/color}}; color:white;width:5%;" |'''3''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Bebas/meta/color}}; color:white;width:1%" |{{color|black|1}} | colspan="1" style="background: {{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''6''' | colspan="2" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:20.12%;" |'''68''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' |- style="text-align:center;" | style="background:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''40''' |style="background:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}; color:white;width:8.47% | '''31''' | style="background:{{Parti Amanah Negara/meta/color}}; color:white;width:8.47%;" |'''8''' | style="background:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}}; color:white;width:2%;" |'''2''' | style="background:{{United Malays National Organisation/meta/color}}; color:white;width:42.37%;" |'''26''' | style="background:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''2''' | style="background:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}}; color:white;width:10%;" |'''14''' | style="background:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''5''' | style="background:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''3''' | style="background:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{United Sabah Party/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''6''' | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}; color:white;width:28.01%;" |'''43 | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''25''' |- style="text-align:center;" | style="color:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}};" |'''DAP''' | style="color:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}};" |'''PKR | style="color:{{Parti Amanah Negara/meta/color}};" |'''AMANAH''' | style="color:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}};" |'''UPKO''' | style="color:{{United Malays National Organisation/meta/color}};" |'''UMNO''' | style="color:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}};" |'''MCA''' | style="color:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}};" |'''MIC''' | style="color:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''PBRS''' | style="color:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}};" |'''PBB''' | style="color:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}};" |'''PRS''' | style="color:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}};" |'''PDP''' | style="color:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}};" |'''SUPP''' | style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''GRS''' | style="color:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}};" |'''STAR''' | style="color:{{United Sabah Party/meta/color}};" |'''PBS''' | style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};" |'''WARISAN''' | style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" |'''KDM''' | style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" |'''PBM''' | style="color:{{Bebas/meta/color}};" |{{color|black|BEBAS}} | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' |style="color:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}};"|'''PAS''' | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' | style="color;{{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};"|'''MUDA''' |} === Perlis === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti !Catatan !Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- | P001 | {{Parlimen|Padang Besar}} |[[Rushdan Rusmi]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''45,288''' |- | P002 |{{Parlimen|Kangar}} |[[Zakri Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''56,200''' |- | P003 |{{Parlimen|Arau}} |[[Shahidan Kassim]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''46,789''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''148,277''' |} === Kedah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''1''' |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |[[Mohd Suhaimi Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''47,480''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} | [[Abdul Ghani Ahmad|Abd Ghani Ahmad]], YB Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,207''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} | [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail|Ku Abd Rahman Ku Ismail]], YB Datuk Wira Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''83,402''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |[[Nurul Amin Hamid]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''48,629''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |[[Ahmad Yahaya|Ahmad Saad @ Yahaya]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,944''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |[[Afnan Hamimi Taib Azamudden]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''76,986''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''100,475''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |[[Awang Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''75,594''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |[[Sabri Azit]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,293''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |[[Ahmad Tarmizi Sulaiman]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''51,161''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |[[Mohd Nazri Abu Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''102,544''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |[[Mohammed Taufiq Johari]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''130,004''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |[[Hassan Saad]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,064''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |[[Azman Nasrudin]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''91,416''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |[[Roslan Hashim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''70,340''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''1,209,839''' |} === Kelantan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' |- |P019 |[[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]] |[[Mumtaz Md. Nawi|Mumtaz Md Nawi]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''104,659''' |- |P020 |[[Pengkalan Chepa (kawasan persekutuan)|Pengkalan Chepa]] |[[Ahmad Marzuk Shaary]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,761''' |- |P021 |[[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]] |[[Takiyuddin Hassan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''78,019''' |- |P022 |[[Pasir Mas (kawasan persekutuan)|Pasir Mas]] |[[Ahmad Fadhli Shaari]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''65,153''' |- |P023 |[[Rantau Panjang (kawasan persekutuan)|Rantau Panjang]] |[[Siti Zailah Mohd Yusoff]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''60,527''' |- |P024 |[[Kubang Kerian (kawasan persekutuan)|Kubang Kerian]] |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,384''' |- |P025 |[[Bachok (kawasan persekutuan)|Bachok]] |[[Syahir Sulaiman|Mohd Syahir Che Sulaiman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''89,913''' |- |P026 |[[Ketereh (kawasan persekutuan)|Ketereh]] |[[Khlir Mohd Nor]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''62,862''' |- |P027 |[[Tanah Merah (kawasan persekutuan)|Tanah Merah]] |[[Ikmal Hisham Abdul Aziz]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''69,686''' |- |P028 |[[Pasir Puteh (kawasan persekutuan)|Pasir Puteh]] |[[Nik Muhammad Zawawi Salleh]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,319''' |- |P029 |[[Machang (kawasan persekutuan)|Machang]] |[[Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''65,114''' |- |P030 |[[Jeli (kawasan persekutuan)|Jeli]] |[[Zahari Kechik]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''42,953''' |- |P031 |[[Kuala Krai (kawasan persekutuan)|Kuala Krai]] |[[Abdul Latiff Abdul Rahman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''64,681''' |- |P032 |[[Gua Musang (kawasan persekutuan)|Gua Musang]] |[[Mohd Azizi Abu Naim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''48,377''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||992,408 |} === Terengganu === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''8''' |- |P033 |[[Besut (kawasan persekutuan)|Besut]] |[[Che Mohamad Zulkifly Jusoh]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''85,364''' |- |P034 |[[Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu]] |[[Shaharizukirnain Abdul Kadir|Shaharizukirnain Abd Kadir]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''84,832''' |- |P035 |[[Kuala Nerus (kawasan persekutuan)|Kuala Nerus]] |[[Alias Razak]], YB Dato' Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,628''' |- |P036 |[[Kuala Terengganu (kawasan persekutuan)|Kuala Terengganu]] |[[Ahmad Amzad Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''96,552 (PRU-15)''' * '''89,472 (PRK 2023)''' |- |P037 |[[Marang (kawasan persekutuan)|Marang]] |[[Abdul Hadi Awang]], YB Tan Sri Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,068''' |- |P038 |[[Hulu Terengganu (kawasan persekutuan)|Hulu Terengganu]] |[[Rosol Wahid]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''72,008''' |- |P039 |[[Dungun (kawasan persekutuan)|Dungun]] |[[Wan Hassan Mohd Ramli]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''91,269''' |- | P040 | {{Parlimen|Kemaman}} | [[Ahmad Samsuri Mokhtar]], YAB Dato' Seri Ir. {{small|sejak 2 Disember 2023}}<ref group="N">Samsuri dipilih ke Parlimen pada pilihan raya kecil Kemaman, 2023 selepas mengisytiharkan pertandingan pada Pilihan Raya Umum ke-15 yang diadakan pada November 2022 terbatal dan tidak sah.</ref> |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''113,095 (PRU-15)''' * '''92,776 (PRK 2023)''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''739,816''' |} === Pulau Pinang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P041 |[[Kepala Batas (kawasan persekutuan)|Kepala Batas]] |[[Siti Mastura Muhammad]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''69,302''' |- |P042 |[[Tasek Gelugor (kawasan persekutuan)|Tasek Gelugor]] |[[Wan Saiful Wan Jan]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''67,112''' |- |P043 |[[Bagan (kawasan persekutuan)|Bagan]] |[[Lim Guan Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,654''' |- |P044 |[[Permatang Pauh (kawasan persekutuan)|Permatang Pauh]] |[[Muhammad Fawwaz Mat Jan|Muhammad Fawwaz Mohamad Jan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,448''' |- |P045 |[[Bukit Mertajam (kawasan persekutuan)|Bukit Mertajam]] |[[Steven Sim Chee Keong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''92,745''' |- |P046 |[[Batu Kawan (kawasan persekutuan)|Batu Kawan]] |[[Chow Kon Yeow]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,831''' |- |P047 |[[Nibong Tebal (kawasan persekutuan)|Nibong Tebal]] |[[Fadhlina Sidek]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''79,308''' |- |P048 |[[Bukit Bendera (kawasan persekutuan)|Bukit Bendera]] |[[Syerleena Abdul Rashid]] |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''62,489''' |- |P049 |[[Tanjong (kawasan persekutuan)|Tanjong]] |[[Lim Hui Ying]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''37,684''' |- |P050 |[[Jelutong (kawasan persekutuan)|Jelutong]] |[[Sanisvara Nethaji Rayer A/L Rajaji]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''70,707''' |- |P051 |[[Bukit Gelugor (kawasan persekutuan)|Bukit Gelugor]] |[[Ramkarpal Singh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''86,073''' |- |P052 |[[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]] |[[Sim Tze Tzin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''89,708''' |- |P053 |[[Balik Pulau (kawasan persekutuan)|Balik Pulau]] |[[Muhammad Bakhtiar Wan Chik]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''63,911''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''943,972''' |} === Perak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''11''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''3''' |- |P054 |[[Gerik (kawasan persekutuan)|Gerik]] |[[Fathul Huzir Ayob]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2026/02/13/after-hamzah-two-other-mps-sacked-from-bersatu?fbclid=Iwb21leAP7yXhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR41svGvQ8cSKkXg12WfBBqaeT_QMJZ8TUOpz9Fq7JNR9bntgwqDpGnCNb-Ong_aem_Vf2DehZlLpIBAXy-qLl5VA</ref> | * '''34,612''' |- |P055 |[[Lenggong (kawasan persekutuan)|Lenggong]] |[[Shamsul Anuar Nasarah]], YB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Dalam Negeri Malaysia]] | * '''27,679''' |- |P056 |[[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]] |[[Hamzah Zainudin]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/768115</ref> | * '''51,875''' |- |P057 |[[Parit Buntar (kawasan persekutuan)|Parit Buntar]] |[[Mohd Misbahul Munir Masduki]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,903''' |- |P058 |[[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]] |[[Idris Ahmad]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''61,533''' |- |P059 |[[Bukit Gantang (kawasan persekutuan)|Bukit Gantang]] |[[Syed Abu Hussin Hafiz Syed Abdul Fasal]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada [[Perdana Menteri Malaysia]]<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/636891/berita/politik/ahli-parlimen-bukit-gantang-pula-isytihar-sokong-pm</ref> | * '''71,567''' |- |P060 |[[Taiping (kawasan persekutuan)|Taiping]] |[[Wong Kah Woh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''83,502''' |- |P061 |[[Padang Rengas (kawasan persekutuan)|Padang Rengas]] |[[Azahari Hasan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU | * '''29,878''' |- |P062 |[[Sungai Siput (kawasan persekutuan)|Sungai Siput]] |[[Kesavan Subramaniam]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''51,649''' |- |P063 |[[Tambun (kawasan persekutuan)|Tambun]] |[[Anwar Ibrahim]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''124,819''' |- |P064 |[[Ipoh Timor (kawasan persekutuan)|Ipoh Timor]] |[[Howard Lee Chuan How]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''79,780''' |- |P065 |[[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]] |[[M. Kulasegaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''78,356''' |- |P066 |[[Batu Gajah (kawasan persekutuan)|Batu Gajah]] |[[Sivakumar A/L Varatharaju]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''74,955''' |- |P067 |[[Kuala Kangsar (kawasan persekutuan)|Kuala Kangsar]] |[[Iskandar Dzulkarnain Abdul Khalid]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/ahli-parlimen-kuala-kangsar-isytihar-sokong-kepimpinan-pm-anwar-441547</ref> | * '''35,754''' |- |P068 |[[Beruas (kawasan persekutuan)|Beruas]] |[[Ngeh Koo Ham]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,173''' |- |P069 |[[Parit (kawasan persekutuan)|Parit]] |[[Muhammad Ismi Mat Taib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''37,545''' |- |P070 |[[Kampar (kawasan persekutuan)|Kampar]] |[[Chong Zhemin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''59,386''' |- |P071 |[[Gopeng (kawasan persekutuan)|Gopeng]] |[[Tan Kar Hing]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''103,638''' |- |P072 |[[Tapah (kawasan persekutuan)|Tapah]] |[[M. Saravanan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} | | * '''44,481''' |- |P073 |[[Pasir Salak (kawasan persekutuan)|Pasir Salak]] |[[Jamaludin Yahya]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''57,023''' |- |P074 |[[Lumut (kawasan persekutuan)|Lumut]] |[[Nordin Ahmad Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''71,162''' |- |P075 |[[Bagan Datuk (kawasan persekutuan)|Bagan Datuk]] |[[Ahmad Zahid Hamidi]], YAB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''41,856''' |- |P076 |[[Teluk Intan (kawasan persekutuan)|Teluk Intan]] |[[Nga Kor Ming]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''64,194''' |- |P077 |[[Tanjong Malim (kawasan persekutuan)|Tanjong Malim]] |[[Chang Lih Kang]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''69,671''' |- ! colspan=5| Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,480,991''' |} === Pahang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''7''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''2''' |- |P078 |[[Cameron Highlands (kawasan persekutuan)|Cameron Highlands]] |[[Ramli Mohd Nor]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''33,265''' |- |P079 |[[Lipis (kawasan persekutuan)|Lipis]] |[[Abdul Rahman Mohamad (ahli politik Malaysia)|Abdul Rahman Mohamad]], YB Dato' Sri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''35,855''' |- |P080 |[[Raub (kawasan persekutuan)|Raub]] |[[Chow Yu Hui]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''56,235''' |- |P081 |[[Jerantut (kawasan persekutuan)|Jerantut]] |[[Khairil Nizam Khirudin]], YB Ir. Ts. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''66,754''' |- |P082 |[[Indera Mahkota (kawasan persekutuan)|Indera Mahkota]] |[[Saifuddin Abdullah]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref group="N">Pada 6 Januari 2026, Saifuddin telah ditamatkan keahlian partinya dan dengan itu menjadi ahli bebas.</ref><ref>{{Cite web |last=Dzulqarnain |first=Qistina Nadia |date=2026-01-06 |title=Bersatu sacks Saifuddin Abdullah effective today |url=https://www.malaysiakini.com/news/765019 |access-date=2026-01-06 |website=Malaysiakini}}</ref> | * '''93,327''' |- |P083 |[[Kuantan (kawasan persekutuan)|Kuantan]] |[[Wan Razali Wan Nor]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''67,762''' |- |P084 |[[Paya Besar (kawasan persekutuan)|Paya Besar]] |[[Mohd Shahar Abdullah]], YB Dato' Indera |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''61,983''' |- |P085 |[[Pekan (kawasan persekutuan)|Pekan]] |[[Sh Mohmed Puzi Sh Ali]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''93,041''' |- |P086 |[[Maran (kawasan persekutuan)|Maran]] |[[Ismail Abd Muttalib]], YB Dato' Sri Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''40,942''' |- |P087 |[[Kuala Krau (kawasan persekutuan)|Kuala Krau]] |[[Kamal Ashaari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''47,743''' |- |P088 |[[Temerloh (kawasan persekutuan)|Temerloh]] |[[Salamiah Mohd Nor]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,637''' |- |P089 |[[Bentong (kawasan persekutuan)|Bentong]] |[[Young Syefura Othman]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''66,657''' |- |P090 |[[Bera (kawasan persekutuan)|Bera]] |[[Ismail Sabri Yaakob]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''59,548''' |- |P091 |[[Rompin (kawasan persekutuan)|Rompin]] |[[Abdul Khalib Abdullah]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''66,927''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''872,676''' |} === Selangor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''16''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''6''' |- |P092 |[[Sabak Bernam (kawasan persekutuan)|Sabak Bernam]] |[[Kalam Salan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''40,977''' |- |P093 |[[Sungai Besar (kawasan persekutuan)|Sungai Besar]] |[[Muslimin Yahaya]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''51,070''' |- |P094 |[[Hulu Selangor (kawasan persekutuan)|Hulu Selangor]] |[[Hasnizan Harun]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''122,442''' |- |P095 |[[Tanjong Karang (kawasan persekutuan)|Tanjong Karang]] |[[Zulkafperi Hanapi]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-malaysia/ahli-parlimen-tanjong-karang-pula-nyatakan-sokongan-kepada-pm-anwar-455367</ref> | * '''51,025''' |- |P096 |[[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]] |[[Dzulkefly Ahmad]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''86,481''' |- |P097 |[[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] |[[William Leong Jee Keen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''144,481''' |- |P098 |[[Gombak (kawasan persekutuan)|Gombak]] |[[Amirudin Shari]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''165,426''' |- |P099 |[[Ampang (kawasan persekutuan)|Ampang]] |[[Rodziah Ismail]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''104,430''' |- |P100 |[[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]] |[[Rafizi Ramli]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''115,656''' |- |P101 |[[Hulu Langat (kawasan persekutuan)|Hulu Langat]] |[[Mohd Sany Hamzan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''136,787''' |- |P102 |[[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]] |[[Syahredzan Johan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''244,291''' |- |P103 |[[Puchong (kawasan persekutuan)|Puchong]] |[[Yeo Bee Yin]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''115,949''' |- |P104 |[[Subang (kawasan persekutuan)|Subang]] |[[Wong Chen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''177,983''' |- |P105 |[[Petaling Jaya (kawasan persekutuan)|Petaling Jaya]] |[[Lee Chean Chung]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''145,862''' |- |P106 |[[Damansara (kawasan persekutuan)|Damansara]] |[[Gobind Singh Deo]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Digital Malaysia]] | * '''174,937''' |- |P107 |[[Sungai Buloh (kawasan persekutuan)|Sungai Buloh]] |[[Ramanan Ramakrishnan]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''129,639''' |- |P108 |[[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]] |[[Azli Yusof]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''135,770''' |- |P109 |[[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]] |[[Halimah Ali]], YB Dr. Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''158,030''' |- |P110 |[[Klang (kawasan persekutuan)|Klang]] |[[Ganabatirau Veraman]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''163,905''' |- |P111 |[[Kota Raja (kawasan persekutuan)|Kota Raja]] |[[Mohamad Sabu]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''197,740''' |- |P112 |[[Kuala Langat (kawasan persekutuan)|Kuala Langat]] |[[Ahmad Yunus Hairi]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''123,860''' |- |P113 |[[Sepang (kawasan persekutuan)|Sepang]] |[[Raj Munni Sabu|Raj Munni @ Aiman Athirah]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''137,955''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''2,925,096''' |} === Kuala Lumpur === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''1''' |- |P114 |[[Kepong (kawasan persekutuan)|Kepong]] |[[Lim Lip Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,319''' |- |P115 |[[Batu (kawasan persekutuan)|Batu]] |[[Prabakaran Parameswaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''87,146''' |- |P116 |[[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]] |[[Zahir Hassan]], YB Ir. Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''92,740''' |- |P117 |[[Segambut (kawasan persekutuan)|Segambut]] |[[Hannah Yeoh Tseow Suan]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''85,496''' |- |P118 |[[Setiawangsa (kawasan persekutuan)|Setiawangsa]] |[[Nik Nazmi bin Nik Ahmad|Nik Nazmi Nik Ahmad]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''74,764''' |- |P119 |[[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]] |[[Johari Abdul Ghani]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''60,498''' |- |P120 |[[Bukit Bintang (kawasan persekutuan)|Bukit Bintang]] |[[Fong Kui Lun]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''52,936''' |- |P121 |[[Lembah Pantai (kawasan persekutuan)|Lembah Pantai]] |[[Ahmad Fahmi Mohamed Fadzil]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''76,714''' |- |P122 |[[Seputeh (kawasan persekutuan)|Seputeh]] |[[Teresa Kok|Teresa Kok Suh Sim]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''87,454''' |- |P123 |[[Cheras (kawasan persekutuan)|Cheras]] |[[Tan Kok Wai]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''71,746''' |- |P124 |[[Bandar Tun Razak (kawasan persekutuan)|Bandar Tun Razak]] |[[Wan Azizah Wan Ismail]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''93,021''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''854,834''' |} === Putrajaya === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' |- |P125 |[[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]] |[[Mohd Radzi Md Jidin]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''36,643''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''36,643''' |} === Negeri Sembilan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''5'''<nowiki> | </nowiki>[[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |[[Jalaluddin Alias]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''45,334''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |[[Shamsulkahar Mohd Deli]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''71,795''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |[[Loke Siew Fook]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''123,289''' |- |P129 |[[Kuala Pilah (kawasan persekutuan)|Kuala Pilah]] |[[Adnan Abu Hassan (ahli politik)|Adnan Abu Hassan]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''78,682''' |- |P130 |[[Rasah (kawasan persekutuan)|Rasah]] |[[Cha Kee Chin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''119,691''' |- |P131 |[[Rembau]] |[[Mohamad bin Hasan|Mohamad Hasan]], YB Dato' Seri Utama |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''109,436''' |- |P132 |[[Port Dickson (kawasan persekutuan)|Port Dickson]] |[[Aminuddin Harun]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''80,185''' |- |P133 |[[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]] |[[Mohd Isam Mohd Isa]], YB Dato' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''61,033 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''659,495''' |} === Melaka === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P134 |[[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]] |[[Mas Ermieyati Samsudin]], YB Datuk Wira |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/bersatu-gantung-ronald-kiandee-mas-ermieyati-dua-penggal</ref> | * '''54,749''' |- |P135 |[[Alor Gajah (kawasan persekutuan)|Alor Gajah]] |[[Adly Zahari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''73,000''' |- |P136 |[[Tangga Batu (kawasan persekutuan)|Tangga Batu]] |[[Bakri Jamaluddin]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''92,027''' |- |P137 |[[Hang Tuah Jaya (kawasan persekutuan)|Hang Tuah Jaya]] |[[Adam Adli Abdul Halim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | * '''96,488''' |- |P138 |[[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]] |[[Khoo Poay Tiong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''123,181''' |- |P139 |[[Jasin (kawasan persekutuan)|Jasin]] |[[Zulkifli Ismail (agamawan)|Zulkifli Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,598''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''517,043''' |} === Johor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''14''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''9''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''2''' | [[Ikatan Demokratik Malaysia|MUDA]] '''1''' |- |P140 |[[Segamat (kawasan persekutuan)|Segamat]] |[[Yuneswaran Ramaraj]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''50,652''' |- |P141 |[[Sekijang (kawasan persekutuan)|Sekijang]] |[[Zaliha Mustafa]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''48,237''' |- |P142 |[[Labis (kawasan persekutuan)|Labis]] |[[Pang Hok Liong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''34,745''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |[[Muhyiddin Yassin]], YB Tan Sri Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''54,391''' |- |P144 |[[Ledang (kawasan persekutuan)|Ledang]] |[[Syed Ibrahim Syed Noh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''80,307''' |- |P145 |[[Bakri (kawasan persekutuan)|Bakri]] |[[Tan Hong Pin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,140''' |- |P146 |[[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]] |[[Syed Saddiq Syed Abdul Rahman]], YB Tuan |bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|MUDA}} | | * '''53,158''' |- |P147 |[[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]] |[[Noraini Ahmad]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''62,954''' |- |P148 |[[Ayer Hitam (kawasan persekutuan)|Ayer Hitam]] |[[Wee Ka Siong]], YB Datuk Seri Ir. Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''46,692''' |- |P149 |[[Sri Gading (kawasan persekutuan)|Sri Gading]] |[[Aminolhuda Hassan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''61,264''' |- |P150 |[[Batu Pahat (kawasan persekutuan)|Batu Pahat]] |[[Onn Abu Bakar]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''99,494''' |- |P151 |[[Simpang Renggam (kawasan persekutuan)|Simpang Renggam]] |[[Hasni Mohammad]], YB Datuk Seri Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,131''' |- |P152 |[[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]] |[[Wong Shu Qi]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''95,621''' |- |P153 |[[Sembrong (kawasan persekutuan)|Sembrong]] |[[Hishammuddin Hussein]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''40,930''' |- |P154 |[[Mersing (kawasan persekutuan)|Mersing]] |[[Muhammad Islahuddin Abas]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''46,906''' |- |P155 |[[Tenggara (kawasan persekutuan)|Tenggara]] |[[Manndzri Nasib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''51,350''' |- |P156 |[[Kota Tinggi (kawasan persekutuan)|Kota Tinggi]] |[[Mohamed Khaled Nordin]], YB Dato' Seri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''47,333''' |- |P157 |[[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]] |[[Azalina Othman Said]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''41,840''' |- |P158 |[[Tebrau (kawasan persekutuan)|Tebrau]] |[[Jimmy Puah Wee Tse]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''167,965''' |- |P159 |[[Pasir Gudang (kawasan persekutuan)|Pasir Gudang]] |[[Hassan Abdul Karim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''149,280''' |- |P160 |[[Johor Bahru (kawasan persekutuan)|Johor Bahru]] |[[Akmal Nasrullah Mohd Nasir]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''94,393''' |- |P161 |[[Pulai (kawasan persekutuan)|Pulai]] |[[Suhaizan Kaiat]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''117,303 (PRU-15)''' * '''78,453 (PRK 2023)''' |- |P162 |[[Iskandar Puteri (kawasan persekutuan)|Iskandar Puteri]] |[[Liew Chin Tong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''163,680''' |- |P163 |[[Kulai (kawasan persekutuan)|Kulai]] |[[Teo Nie Ching]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''115,253''' |- |P164 |[[Pontian (kawasan persekutuan)|Pontian]] |[[Ahmad Maslan]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''56,851''' |- |P165 |[[Tanjung Piai (kawasan persekutuan)|Tanjung Piai]] |[[Wee Jeck Seng]], YB Dato' Sri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''54,588 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,952,458''' |} === Labuan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[PN]] '''1''' |- |P166 |[[Labuan (kawasan persekutuan)|Labuan]] |[[Suhaili Abdul Rahman]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.utusan.com.my/nasional/2023/10/ahli-parlimen-labuan-umum-sokong-anwar-hajiji/</ref> | * '''28,449''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''28,449''' |} === Sabah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''6''' | [[Gabungan Rakyat Sabah|GRS]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Parti Warisan Sabah|WARISAN]] '''3''' | [[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|UPKO]] '''2''' | [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] '''2''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Solidariti Tanah Airku|STAR]] '''1''' | [[Ahli politik bebas|IND]] '''1''' | Kosong '''1''' |- |P167 |[[Kudat (kawasan persekutuan)|Kudat]] |[[Verdon Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} | | * '''45,108''' |- |P168 |[[Kota Marudu (kawasan persekutuan)|Kota Marudu]] | [[Wetrom Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | | * '''49,946''' |- |P169 |[[Kota Belud (kawasan persekutuan)|Kota Belud]] |[[Isnaraissah Munirah Majilis]], YB Puan |bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''54,037''' |- |P170 |[[Tuaran (kawasan persekutuan)|Tuaran]] |[[Wilfred Madius Tangau]], YB Datuk Seri Panglima | bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket [[PH]] * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''58,227''' |- |P171 |[[Sepanggar (kawasan persekutuan)|Sepanggar]] |[[Mustapha Sakmud]], YB Datuk Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Sabah dan Sarawak)]] | * '''70,304''' |- |P172 |[[Kota Kinabalu (kawasan persekutuan)|Kota Kinabalu]] |[[Chan Foong Hin]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''44,120''' |- |P173 |[[Putatan (kawasan persekutuan)|Putatan]] |[[Shahelmey Yahya]], YB Datuk Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Digantung keahlian oleh UMNO | * '''41,249''' |- |P174 |[[Penampang (kawasan persekutuan)|Penampang]] |[[Ewon Benedick]], YB Datuk |bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket PH * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''50,730''' |- |P175 |[[Papar (kawasan persekutuan)|Papar]] |[[Armizan Mohd Ali]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup Malaysia]] | * '''43,509''' |- |P176 |[[Kimanis (kawasan persekutuan)|Kimanis]] |[[Mohamad Alamin]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''31,068''' |- |P177 |[[Beaufort (kawasan persekutuan)|Beaufort]] |[[Siti Aminah Aching]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,298''' |- |P178 |[[Sipitang (kawasan persekutuan)|Sipitang]] |[[Matbali Musah]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''29,061''' |- |P179 |[[Ranau (kawasan persekutuan)|Ranau]] |[[Jonathan Yasin]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''42,298''' |- |P180 |[[Keningau (kawasan persekutuan)|Keningau]] |[[Jeffrey Kitingan]], YB Datuk Seri Panglima Dr. | bgcolor={{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}|{{color|white|STAR}} | * Menang atas tiket [[GRS]] * STAR keluar GRS pada 2 Oktober 2025 | * '''54,872''' |- |P181 |[[Tenom (kawasan persekutuan)|Tenom]] |[[Riduan Rubin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | * Menang atas tiket Bebas tetapi disokong [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] | * '''28,649''' |- |P182 |[[Pensiangan (kawasan persekutuan)|Pensiangan]] |[[Arthur Joseph Kurup]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} | * [[Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''37,110''' |- |P183 |[[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]] |[[Ronald Kiandee]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/bersatu-gantung-ronald-kiandee-mas-ermieyati-dua-penggal</ref> | * '''29,334''' |- |P184 |[[Libaran (kawasan persekutuan)|Libaran]] |[[Suhaimi Nasir]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,531''' |- |P185 |[[Batu Sapi (kawasan persekutuan)|Batu Sapi]] |[[Khairul Firdaus Akbar Khan]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''27,037''' |- |P186 |[[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]] |[[Vivian Wong Shir Yee]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''30,919''' |- |P187 |[[Kinabatangan (kawasan persekutuan)|Kinabatangan]] |[[Naim Moktar]], YB Tuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,354 (PRU-15)''' * '''26,436 (PRK 2026)''' |- |P188 |[[Lahad Datu (kawasan persekutuan)|Lahad Datu]] |[[Mohammad Yusof Apdal]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | * [[Timbalan Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''58,145''' |- |P189 |[[Semporna (kawasan persekutuan)|Semporna]] |[[Mohd Shafie Apdal]], YB Datuk Seri Panglima Haji | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''38,909''' |- |P190 |[[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]] |[[Lo Su Fui]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS (PBS)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''50,687''' |- |P191 |[[Kalabakan (kawasan persekutuan)|Kalabakan]] |[[Andi Muhammad Suryady Bandy]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''50,030''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,010,305''' |} === Sarawak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] '''23''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''6''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Bangsa Malaysia|PBM]] '''1''' |- |P192 |[[Mas Gading (kawasan persekutuan)|Mas Gading]] |[[Mordi Bimol]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''31,379''' |- |P193 |[[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]] |[[Nancy Shukri]], YB Dato' Sri Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''51,809''' |- |P194 |[[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]] |[[Fadillah Yusof]], YAB Dato' Amar | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''69,163''' |- |P195 |[[Bandar Kuching (kawasan persekutuan)|Bandar Kuching]] |[[Kelvin Yii Lee Wuen]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''63,575''' |- |P196 |[[Stampin (kawasan persekutuan)|Stampin]] |[[Chong Chieng Jen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,753''' |- |P197 |[[Kota Samarahan (kawasan persekutuan)|Kota Samarahan]] |[[Rubiah Wang]], YB Datuk Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''55,111''' |- |P198 |[[Puncak Borneo (kawasan persekutuan)|Puncak Borneo]] |[[Willie Mongin]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''51,154''' |- |P199 |[[Serian (kawasan persekutuan)|Serian]] |[[Richard Riot Jaem]], YB Dato' Sri Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | | * '''39,974''' |- |P200 |[[Batang Sadong (kawasan persekutuan)|Batang Sadong]] |[[Rodiyah Sapiee]], YB Puan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''22,443''' |- |P201 |[[Batang Lupar (kawasan persekutuan)|Batang Lupar]] |[[Mohamad Shafizan Kepli]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''27,559''' |- |P202 |[[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]] |[[Doris Sophia Brodi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''31,917''' |- |P203 |[[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]] |[[Roy Angau Gingkoi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''19,294''' |- |P204 |[[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]] |[[Richard Rapu]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''26,713''' |- |P205 |[[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]] | [[Ali Biju]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''30,841''' |- |P206 |[[Tanjong Manis (kawasan persekutuan)|Tanjong Manis]] |[[Yusuf Abd Wahab]], YB Dato' Ir. Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''19,040''' |- |P207 |[[Igan (kawasan persekutuan)|Igan]] |[[Ahmad Johnie Zawawi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''16,986''' |- |P208 |[[Sarikei (kawasan persekutuan)|Sarikei]] |[[Huang Tiong Sii]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | * [[Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''36,463''' |- |P209 |[[Julau (kawasan persekutuan)|Julau]] |[[Larry Sng]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PBM}} | | * '''22,537''' |- |P210 |[[Kanowit (kawasan persekutuan)|Kanowit]] |[[Aaron Ago Dagang]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''18,043''' |- |P211 |[[Lanang (kawasan persekutuan)|Lanang]] |[[Alice Lau Kiong Yieng]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''52,946''' |- |P212 |[[Sibu (kawasan persekutuan)|Sibu]] |[[Oscar Ling Chai Yew]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''65,942''' |- |P213 |[[Mukah (kawasan persekutuan)|Mukah]] |[[Hanifah Hajar Taib]], YB Dato' Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''27,780''' |- |P214 |[[Selangau (kawasan persekutuan)|Selangau]] |[[Edwin Banta]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''28,796''' |- |P215 |[[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]] |[[Alexander Nanta Linggi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''21,999''' |- |P216 |[[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]] |[[Wilson Ugak Kumbong]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | * '''23,407''' |- |P217 |[[Bintulu (kawasan persekutuan)|Bintulu]] |[[Tiong King Sing]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | * [[Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''70,392''' |- |P218 |[[Sibuti (kawasan persekutuan)|Sibuti]] |[[Lukanisman Awang Sauni]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''33,916''' |- |P219 |[[Miri (kawasan persekutuan)|Miri]] |[[Chiew Choon Man]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''78,148''' |- |P220 |[[Baram (kawasan persekutuan)|Baram]] | [[Anyi Ngau]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | | * '''29,783''' |- |P221 |[[Limbang (kawasan persekutuan)|Limbang]] |[[Hasbi Habibollah]], YB Datuk Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''19,796''' |- |P222 |[[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]] |[[Henry Sum Agong]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''18,208''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,178,867''' |} ==Bekas Ahli Dewan Rakyat== Senarai Ahli Dewan Rakyat yang hilang kelayakan pada Penggal Parlimen Malaysia ke-15: {| class="wikitable sortable" |- ! Ahli Parlimen ! Parti ! Kawasan ! Penggal ! Jawatan ! Sebab Hilang Kelayakan |- |Allahyarham Datuk Seri [[Salahuddin Ayub]] | * [[PH]]-[[AMANAH]] (2015-2023) * [[PAS]] (-2015) | {{Parlimen|Pulai}} * (2022-2023) * (2018-2022)<br>{{Parlimen|Kubang Kerian}} * (2008-2013) |3 Penggal | * Menteri Perdagangan Dalam Negeri (2022-2023) * Menteri Pertanian (2018-2020) |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/672939</ref> |- |Tuan [[Che Alias Hamid]]||[[PN]]-[[PAS]] |{{Parlimen|Kemaman}} * (2022-2023) * (2018-2022) |2 Penggal|| ||Keputusan pilihan raya dibatalkan mahkamah<ref>https://m.malaysiakini.com/news/680567</ref> |- |Allahyarham Datuk Seri Panglima [[Bung Moktar Radin]] |[[BN]]-[[UMNO]] |{{Parlimen|Kinabatangan}} * (2022-2025) * (2018-2022) * (2013-2018) * (2008-2013) * (2004-2008) * (1999-2004) |6 Penggal | |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/762667</ref> |} ==Tempat Duduk Ahli== Setakat 26 Februari 2024: <div style="width: 100%; height:27em; overflow:auto; border: 4px solid"> {| style="font-size:70%; text-align:center;" |- | || ||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Kota Marudu<br/>KDM}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Sadong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Kudat<br/>BEBAS}}||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Tenom<br/>KDM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Rasah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lubok Antu<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Igan<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Labis<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Melaka<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ledang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pulai<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Jelutong<br/>PH (DAP)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Petani<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Labuan<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kepong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Siput<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Baram<br/>GPS (PDP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Miri<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bayan Baru<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Mas Gading<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sibu<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Simpang Renggam<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lawas<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Manis<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beaufort<br/>BN (UMNO)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bendera<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Timor<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jeli<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sandakan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kluang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Beruas<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Puncak Borneo<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Keningau<br/>GRS (STAR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Selayang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjung Piai<br/>BN (MCA)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Subang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pasir Gudang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Balik Pulau<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Kota Belud<br/>Warisan}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bentong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kampar<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gua Musang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Puchong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tuaran<br/>PH (UPKO)}}||bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Julau<br/>PBM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Stampin<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Kuching<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jelebu<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bintang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Paya Besar<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kinabatangan<br/>BN (UMNO)}}|| || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kalabakan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Lupar<br/>GPS (PBB)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Karang<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Muar<br/>MUDA}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gombak<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Gajah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gelugor<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Cheras<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Port Dickson<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Kawan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sri Aman<br/>GPS (PRS)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ampang<br/>PH (PKR)}} ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Betong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Pahat<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gantang<br/>PN (Bersatu)}} || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seputeh<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tapah<br/>BN (MIC)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Serian<br/>GPS (SUPP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sembrong<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ayer Hitam<br/>BN (MCA)}}|| || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bangi<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Selangau<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tebrau<br/>PH (PKR)}} |- | || || || || || || ||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Semporna<br/>Warisan}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bagan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bera<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Tun Razak<br/>PH (PKR)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sri Gading<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Klang<br/>PH (DAP)}}|| ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Shah Alam<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gerik<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pekan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Petaling Jaya<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jempol<br/>BN (UMNO)}} ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hulu Langat<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Salak<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Besar<br/>PN (PAS)}}|| ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Alor Setar<br/>PN (PAS)}} || || || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Hulu Rajang<br/>GPS (PRS)<br/>(Timbalan Menteri Digital)}}|| ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putatan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Pilah<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Tawau<br/>GRS (PBS)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuantan<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kangar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tangga Batu<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kulai<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sibuti<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Timbalan Menteri JPM (Hal Ehwal Agama))}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Libaran<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tampin<br/>BN (UMNO)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sabak Bernam<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rompin<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kangsar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Langkawi<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Machang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Batu Sapi<br/>GRS<br/>(Timbalan Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepanggar<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Taiping<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Sipitang<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bakri<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerlun<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krau<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Buloh<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Ranau<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Raub<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lumut<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Rengas<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Setiu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Dungun<br/>PN (PAS)}}|| ||-||-||-|| ||- ||- ||- || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hang Tuah Jaya<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Barat<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segamat<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gopeng<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Temerloh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kepala Batas<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kapar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Maran<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Arau<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||-||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kimanis<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Kewangan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Sulong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Wangsa Maju<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tenggara<br/>BN (UMNO)}} |- | |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kulim-Bandar Baharu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Nerus<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tumpat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rantau Panjang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Indera Mahkota<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kapit<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Santubong<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Pembangunan Wanita dan Keluarga)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sekijang<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri JPM (Wilayah Persekutuan))}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Mukah<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Terap<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jasin<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Besut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pengkalan Chepa<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kemaman<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rembau<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lembah Pantai<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segambut<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kota Samarahan<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepang<br/>PH (Amanah)<br/>(Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}} |- | ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Langat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ketereh<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sungai Besar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putrajaya<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Teluk Intan<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pendidikan Tinggi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Damansara<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Digital)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Kinabalu<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pensiangan<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perpaduan Negara)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kedah<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Buntar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tasek Gelugor<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pokok Sena<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Serai<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pandan<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Penampang<br/>PH (UPKO)<br/>(Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Titiwangsa<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Perladangan dan Komiditi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Limbang<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Lahad Datu<br/>Warisan<br/>(Timbalan Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sarikei<br/>GPS (SUPP)<br/>(Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Baling<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Permatang Pauh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Saratok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beluran<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Raja<br/>PH (Amanah)<br/>(Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Setiawangsa<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Papar<br/>GRS<br/>(Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pontian<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Iskandar Puteri<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}|| |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Mersing<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Pasu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Terengganu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Terengganu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Kerian<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seremban<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Malim<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri JPM Hal Ehwal Agama)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Mertajam<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lenggong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lanang<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 2)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerantut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Merbok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Puteh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bachok<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Marang<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Petrajaya<br/>GPS (PBB)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri Malaysia & Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kanowit<br/>GPS (PRS)<br/>(Menteri Perpaduan Negara)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri Kewangan 2)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lipis<br/>BN (UMNO)<br/> (Timbalan Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Cameron Highlands<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 1)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Selangor<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Mas<br/>PN (PAS)}} ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pendang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Masjid Tanah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pagoh<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||-||-||- ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Datuk<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri & Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kota Tinggi<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pertahanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Nibong Tebal<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kuala Selangor<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Alor Gajah<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Pertahanan)}} |- | bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Padang Serai<br/>PN (Bersatu)}} || bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Sik<br/>PN (PAS)}}|| bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Tanah Merah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Kota Bharu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Larut<br/>PN (Bersatu)}}<br/>{{color|white|(Ketua Pembangkang Dewan Rakyat)}}||-||-||-||Setiausaha Dewan Rakyat ||- ||- ||-|| bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Tambun<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Perdana Menteri Malaysia & Menteri Kewangan 1)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Senator<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Pengerang<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Menteri JPM Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}| {{color|white|Bintulu<br/>GPS (PDP)}}<br/>{{color|white|(Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Johor Bahru<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}} |- | || || || || ||-||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}| {{color|white|Yang di-Pertua Dewan Rakyat}}||- ||- ||- || || |- | || || || || ||-||-||-||Yang di-Pertuan Agong||-||- ||- || || |} </div> == Jawatankuasa Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15 == === Jawatankuasa Pemilih === Pengerusi * YB Tan Sri [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YAB Dato' Sri [[Fadillah Yusof]] ([[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]]) GPS * YB Tuan [[Loke Siew Fook]] ([[Seremban (kawasan persekutuan)|Seremban]]) PH * YB Dato' Seri [[Rafizi Ramli]] ([[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]]) PH * YB Dato' Seri [[Azalina Othman Said]] ([[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]]) BN * YB Dato' Seri [[Hamzah Zainudin]] ([[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]]) PN * YB Datuk Seri [[Takiyuddin Hassan]] ([[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]]) PN === Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC) === Pengerusi * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN Naib Pengerusi * YB Puan [[Wong Shu Qi]] ([[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]]) PH Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Tuan [[Syahredzan Johan]] ([[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]]) PH * YB Tuan Ts. [[Zahir Hassan]] ([[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]]) PH * YB Puan [[Vivian Wong Shir Yee]] ([[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]]) PH * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin)]] BN * YB Tuan [[Sim Tze Tzin]] ([[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]]) PH * YB Tuan Haji [[Azli Yusof]] ([[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]]) PH * YB Dr. [[Richard Rapu]] ([[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]]) GPS * YB Dr. Hajah [[Halimah Ali]] ([[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]]) PN * YB Dato' Wira [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail]] ([[Kubang Pasu (kawasan persekutuan)|Kubang Pasu]]) PN * YB Tuan [[Ahmad Tarmizi Sulaiman]] ([[Sik (kawasan persekutuan)|Sik]]) PN * YB Datuk [[Ali Biju]] ([[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]]) PN === Jawatankuasa Peraturan Mesyuarat === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri [[Johari Abdul Ghani]] ([[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]]) BN * YB Tuan [[William Leong Jee Keen]] ([[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] PH * YB Tuan [[Roy Angau Gingkoi]] ([[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]]) GPS * YB Tuan [[M. Kulasegaran]] ([[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]]) PH * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN * YB Dato' [[Mumtaz Md Nawi]] ([[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]]) PN === Jawatankuasa Dewan === Pengerusi * YB Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]]) BN * YB Dato' Sri [[Doris Sophia Brodi]] ([[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]]) GPS * YB Tuan [[Lo Su Fui]] ([[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]]) GRS * YB Tuan [[Khoo Poay Tiong]] ([[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]]) PH * YB Dato' Seri Dr. [[Shahidan Kassim]] ([[Arau (kawasan persekutuan)|Arau]]) PN * YB Datuk Seri Dr. [[Ronald Kiandee]] ([[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]]) PN === Jawatankuasa Hak dan Kebebasan Parlimen === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Datuk Seri Dr. [[Dzulkefly Ahmad]] ([[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]]) PH * YB Dato' [[Henry Sum Agong]] ([[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]]) GPS * YB Tuan [[Syed Saddiq]] ([[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]]) PH * YB Datuk Dr. [[Mohd Radzi Md Jidin]] ([[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]]) PN * YB Datuk [[Idris Ahmad]] ([[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]]) PN == Rujukan == {{Reflist}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Pilihan raya umum Malaysia 2022}} [[Kategori:Parlimen Malaysia ke-15]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15| ]] mljmx2vykofvbqaqnuwa71ru5ypwin6 6844172 6844152 2026-05-08T12:50:02Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Kelantan */ 6844172 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Parlimen Malaysia ke-15 | image = | image_size = | body = [[Parlimen Malaysia]] | country = [[Malaysia]] | meeting_place = [[Dewan Rakyat Malaysia]] | election = [[Pilihan raya umum Malaysia 2022|Pilihan raya umum 2022]] | government = | term_start = 19 Disember 2022 | term_end = kini | before = [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14|Parlimen ke-14]] | after = | website = {{url|http://www.parlimen.gov.my/}} | membership1 = 222 | control1 = | chamber1 = [[Dewan Rakyat]] | chamber1_image = [[File:Dewan Rakyat 2022 election results.svg|200px|Dewan Rakyat pada 28 Mei 2020]] | chamber1_leader1_type = [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Yang di-Pertua]] | chamber1_leader1 =[[Johari Abdul|Tan Sri Johari Abdul]] (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader2_type = Timbalan Yang di-Pertua | chamber1_leader2 = [[Ramli Mohd Nor|Dato Ramli Mohd Nor]], BN-UMNO (sejak 19 Disember 2022) <br>[[Alice Lau Kiong Yieng|Puan Alice Lau Kiong Yieng]], PH-DAP (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader3_type = Setiausaha Dewan Rakyat | chamber1_leader3 = | chamber1_leader4_type = | chamber1_leader4 = | chamber1_leader5_type = [[Ketua Pembangkang (Malaysia)|Ketua Pembangkang]] | chamber1_leader5 = [[Hamzah Zainudin|Dato Seri Hamzah Zainudin]], PN-PPBM (sejak 19 Disember 2022) | session1 = | chamber2 = Ketua Negara | chamber2_leader1_type = [[Yang di-Pertuan Agong]] | chamber2_leader1 = [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] (sejak 31 Januari 2024)<br>[[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] (31 Januari 2019 – 30 Januari 2024) | chamber3 = Ketua Kerajaan | chamber3_leader1_type = [[Perdana Menteri Malaysia]] | chamber3_leader1 = [[Anwar Ibrahim|Dato Seri Anwar Ibrahim]], PH-PKR (sejak 24 November 2022) |session1_type=Penggal Pertama<ref>https://www.parlimen.gov.my/aum-dewan-rakyat.html?uweb=dr&arkib=yes</ref> |session1='''Mesyuarat Pertama''' <br> 19/12/2022 - 20/12/2022 |session2_type=Penggal Kedua |session2='''Mesyuarat Pertama''' <br> 13/02/2023 - 4/04/2023<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>22/05/2023 - 15/06/2023<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>9/10/2023 - 30/11/2023 |session3_type=Penggal Ketiga |session3='''Mesyuarat Pertama'''<br>26/2/2024 - 27/3/2024<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>24/6/2024 - 18/7/2024<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>14/10/2024 - 12/12/2024 |session4_type = Penggal Keempat |session4= '''Mesyuarat Pertama'''<br> 3/2/2025 - 6/3/2025<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>21/7/2025 - 28/8/2025<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>6/10/2025 - 4/12/2025 |session5_type = Penggal Kelima |session5= '''Mesyuarat Pertama''' <br> 20/1/2026 - 3/3/2026<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br> 22/6/2026 - 16/7/2026<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>5/10/2026 - 8/12/2026 }} Berikut merupakan [[Rang undang-undang]] '''Ahli Dewan Rakyat, bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15.''' Dewan Rakyat bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15 yang mula bersidang pada 19 Disember 2022. == Komposisi parti == [[File:2022 Malaysian general election results map.svg|alt=|center|500px]] <br/> {| style="width:100%; text-align:center;" |+ |- style="color:white;" | style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; width:37.1%;" align="center"|82 | style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; width:13.6%;" align="center"|30 | style="background:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; width:10.4%;" align="center"|23 | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; width:2.7%;" align="center"|6 | style="background:{{Parti Warisan/meta/color}}; width:1.4%;" align="center"|<span style="color:black;">3</span> | style="background:{{Independent (politician)/meta/color}}; width:0.9%;" align="center"|<span style="color:black;">2</span> | style="background:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|<span style="color:black;">1</span> | style="background:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|1 | style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; width:33.0%;" align="center"|74 |- ! align="centre" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};"|PH ! align="centre" style="color:{{Barisan Nasional/meta/color}};"|BN ! align="centre" style="color:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};"|GPS ! align="centre" style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};"|GRS ! align="centre" style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};"|<small>WARISAN</small> ! align="centre" style="color:{{Independent (politician)/meta/color}};"|<small>Bebas</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};"|<small>PBM</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};"|<small>KDM</small> ! align="centre" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};"|PN |} == Ahli mengikut negeri == {| class="wikitable" border="0" style="margin: 0 auto;" align="center" |'''Pintasan:''' [[#Perlis|Perlis]] | [[#Kedah|Kedah]] | [[#Kelantan|Kelantan]] | [[#Terengganu|Terengganu]] | [[#Pulau Pinang|Pulau Pinang]] | [[#Perak|Perak]] | [[#Pahang|Pahang]] | [[#Selangor|Selangor]] | [[#Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur|Kuala Lumpur]] | [[#Wilayah Persekutuan Putrajaya|Putrajaya]] | [[#Negeri Sembilan|Negeri Sembilan]] | [[#Melaka|Melaka]] | [[#Johor|Johor]] | [[#Labuan|Labuan]] | [[#Sabah|Sabah]] | [[#Sarawak|Sarawak]] |} {| style="width:40em;" | colspan="20" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''Kerajaan Perpaduan Malaysia MADANI''' | colspan="3" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''Pembangkang''' |- style="width:40em;" | colspan="4" style="color: {{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''PH''' | colspan="4" style="color: {{Barisan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''BN''' | colspan="4" style="color: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};" align="center" |'''GPS''' | colspan="3" style="color: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" align="center" |'''GRS''' | colspan="1" style="color: {{Parti Warisan/meta/color}};" align="center" |'''WARISAN''' | colspan="1" style="color: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" align="center" |'''KDM''' | colspan="1" style="color: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" align"center" |'''PBM''' | colspan="1" style="color: {{Bebas/meta/color}};" align="center" |{{color|black|BEBAS}} | colspan="3" style="color: {{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center" |'''PN''' | colspan="1" style="color: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};" align="center" |'''MUDA''' |- style="text-align:center;" | colspan="20" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''153''' | colspan="3" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''69''' |- style="text-align:center;" | colspan="4" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''82''' | colspan="4" style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''30''' | colspan="4" style="background: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''23''' | colspan="3" style="background: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''6''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Warisan/meta/color}}; color:white;width:5%;" |'''3''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Bebas/meta/color}}; color:white;width:1%" |{{color|black|1}} | colspan="1" style="background: {{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''6''' | colspan="2" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:20.12%;" |'''68''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' |- style="text-align:center;" | style="background:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''40''' |style="background:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}; color:white;width:8.47% | '''31''' | style="background:{{Parti Amanah Negara/meta/color}}; color:white;width:8.47%;" |'''8''' | style="background:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}}; color:white;width:2%;" |'''2''' | style="background:{{United Malays National Organisation/meta/color}}; color:white;width:42.37%;" |'''26''' | style="background:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''2''' | style="background:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}}; color:white;width:10%;" |'''14''' | style="background:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''5''' | style="background:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''3''' | style="background:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{United Sabah Party/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''6''' | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}; color:white;width:28.01%;" |'''43 | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''25''' |- style="text-align:center;" | style="color:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}};" |'''DAP''' | style="color:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}};" |'''PKR | style="color:{{Parti Amanah Negara/meta/color}};" |'''AMANAH''' | style="color:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}};" |'''UPKO''' | style="color:{{United Malays National Organisation/meta/color}};" |'''UMNO''' | style="color:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}};" |'''MCA''' | style="color:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}};" |'''MIC''' | style="color:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''PBRS''' | style="color:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}};" |'''PBB''' | style="color:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}};" |'''PRS''' | style="color:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}};" |'''PDP''' | style="color:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}};" |'''SUPP''' | style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''GRS''' | style="color:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}};" |'''STAR''' | style="color:{{United Sabah Party/meta/color}};" |'''PBS''' | style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};" |'''WARISAN''' | style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" |'''KDM''' | style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" |'''PBM''' | style="color:{{Bebas/meta/color}};" |{{color|black|BEBAS}} | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' |style="color:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}};"|'''PAS''' | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' | style="color;{{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};"|'''MUDA''' |} === Perlis === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti !Catatan !Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- | P001 | {{Parlimen|Padang Besar}} |[[Rushdan Rusmi]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''45,288''' |- | P002 |{{Parlimen|Kangar}} |[[Zakri Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''56,200''' |- | P003 |{{Parlimen|Arau}} |[[Shahidan Kassim]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''46,789''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''148,277''' |} === Kedah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''1''' |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |[[Mohd Suhaimi Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''47,480''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} | [[Abdul Ghani Ahmad|Abd Ghani Ahmad]], YB Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,207''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} | [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail|Ku Abd Rahman Ku Ismail]], YB Datuk Wira Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''83,402''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |[[Nurul Amin Hamid]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''48,629''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |[[Ahmad Yahaya|Ahmad Saad @ Yahaya]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,944''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |[[Afnan Hamimi Taib Azamudden]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''76,986''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''100,475''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |[[Awang Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''75,594''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |[[Sabri Azit]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,293''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |[[Ahmad Tarmizi Sulaiman]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''51,161''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |[[Mohd Nazri Abu Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''102,544''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |[[Mohammed Taufiq Johari]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''130,004''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |[[Hassan Saad]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,064''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |[[Azman Nasrudin]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''91,416''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |[[Roslan Hashim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''70,340''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''1,209,839''' |} === Kelantan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' |- |P019 |[[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]] |[[Mumtaz Md. Nawi|Mumtaz Md Nawi]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''104,659''' |- |P020 |[[Pengkalan Chepa (kawasan persekutuan)|Pengkalan Chepa]] |[[Ahmad Marzuk Shaary]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,761''' |- |P021 |[[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]] |[[Takiyuddin Hassan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''78,019''' |- |P022 |[[Pasir Mas (kawasan persekutuan)|Pasir Mas]] |[[Ahmad Fadhli Shaari]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''65,153''' |- |P023 |[[Rantau Panjang (kawasan persekutuan)|Rantau Panjang]] |[[Siti Zailah Mohd Yusoff]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''60,527''' |- |P024 |[[Kubang Kerian (kawasan persekutuan)|Kubang Kerian]] |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,384''' |- |P025 |[[Bachok (kawasan persekutuan)|Bachok]] |[[Syahir Sulaiman|Mohd Syahir Che Sulaiman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''89,913''' |- |P026 |[[Ketereh (kawasan persekutuan)|Ketereh]] |[[Khlir Mohd Nor]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2026/05/08/bersatu-pecat-2-adun-gantung-5-mp?fbclid=IwY2xjawRqub5leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR5mL_1xmjFztNxfo2eMD2KaBgcRTk-pEr3n2ZAv-Yl6V5qH0TZyvj4ZOVHYVA_aem_8692ZfY3stuGqXLx7bfaSA</ref> | * '''62,862''' |- |P027 |[[Tanah Merah (kawasan persekutuan)|Tanah Merah]] |[[Ikmal Hisham Abdul Aziz]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''69,686''' |- |P028 |[[Pasir Puteh (kawasan persekutuan)|Pasir Puteh]] |[[Nik Muhammad Zawawi Salleh]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,319''' |- |P029 |[[Machang (kawasan persekutuan)|Machang]] |[[Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''65,114''' |- |P030 |[[Jeli (kawasan persekutuan)|Jeli]] |[[Zahari Kechik]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''42,953''' |- |P031 |[[Kuala Krai (kawasan persekutuan)|Kuala Krai]] |[[Abdul Latiff Abdul Rahman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''64,681''' |- |P032 |[[Gua Musang (kawasan persekutuan)|Gua Musang]] |[[Mohd Azizi Abu Naim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''48,377''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||992,408 |} === Terengganu === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''8''' |- |P033 |[[Besut (kawasan persekutuan)|Besut]] |[[Che Mohamad Zulkifly Jusoh]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''85,364''' |- |P034 |[[Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu]] |[[Shaharizukirnain Abdul Kadir|Shaharizukirnain Abd Kadir]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''84,832''' |- |P035 |[[Kuala Nerus (kawasan persekutuan)|Kuala Nerus]] |[[Alias Razak]], YB Dato' Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,628''' |- |P036 |[[Kuala Terengganu (kawasan persekutuan)|Kuala Terengganu]] |[[Ahmad Amzad Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''96,552 (PRU-15)''' * '''89,472 (PRK 2023)''' |- |P037 |[[Marang (kawasan persekutuan)|Marang]] |[[Abdul Hadi Awang]], YB Tan Sri Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,068''' |- |P038 |[[Hulu Terengganu (kawasan persekutuan)|Hulu Terengganu]] |[[Rosol Wahid]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''72,008''' |- |P039 |[[Dungun (kawasan persekutuan)|Dungun]] |[[Wan Hassan Mohd Ramli]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''91,269''' |- | P040 | {{Parlimen|Kemaman}} | [[Ahmad Samsuri Mokhtar]], YAB Dato' Seri Ir. {{small|sejak 2 Disember 2023}}<ref group="N">Samsuri dipilih ke Parlimen pada pilihan raya kecil Kemaman, 2023 selepas mengisytiharkan pertandingan pada Pilihan Raya Umum ke-15 yang diadakan pada November 2022 terbatal dan tidak sah.</ref> |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''113,095 (PRU-15)''' * '''92,776 (PRK 2023)''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''739,816''' |} === Pulau Pinang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P041 |[[Kepala Batas (kawasan persekutuan)|Kepala Batas]] |[[Siti Mastura Muhammad]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''69,302''' |- |P042 |[[Tasek Gelugor (kawasan persekutuan)|Tasek Gelugor]] |[[Wan Saiful Wan Jan]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''67,112''' |- |P043 |[[Bagan (kawasan persekutuan)|Bagan]] |[[Lim Guan Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,654''' |- |P044 |[[Permatang Pauh (kawasan persekutuan)|Permatang Pauh]] |[[Muhammad Fawwaz Mat Jan|Muhammad Fawwaz Mohamad Jan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,448''' |- |P045 |[[Bukit Mertajam (kawasan persekutuan)|Bukit Mertajam]] |[[Steven Sim Chee Keong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''92,745''' |- |P046 |[[Batu Kawan (kawasan persekutuan)|Batu Kawan]] |[[Chow Kon Yeow]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,831''' |- |P047 |[[Nibong Tebal (kawasan persekutuan)|Nibong Tebal]] |[[Fadhlina Sidek]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''79,308''' |- |P048 |[[Bukit Bendera (kawasan persekutuan)|Bukit Bendera]] |[[Syerleena Abdul Rashid]] |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''62,489''' |- |P049 |[[Tanjong (kawasan persekutuan)|Tanjong]] |[[Lim Hui Ying]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''37,684''' |- |P050 |[[Jelutong (kawasan persekutuan)|Jelutong]] |[[Sanisvara Nethaji Rayer A/L Rajaji]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''70,707''' |- |P051 |[[Bukit Gelugor (kawasan persekutuan)|Bukit Gelugor]] |[[Ramkarpal Singh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''86,073''' |- |P052 |[[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]] |[[Sim Tze Tzin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''89,708''' |- |P053 |[[Balik Pulau (kawasan persekutuan)|Balik Pulau]] |[[Muhammad Bakhtiar Wan Chik]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''63,911''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''943,972''' |} === Perak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''11''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''3''' |- |P054 |[[Gerik (kawasan persekutuan)|Gerik]] |[[Fathul Huzir Ayob]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2026/02/13/after-hamzah-two-other-mps-sacked-from-bersatu?fbclid=Iwb21leAP7yXhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR41svGvQ8cSKkXg12WfBBqaeT_QMJZ8TUOpz9Fq7JNR9bntgwqDpGnCNb-Ong_aem_Vf2DehZlLpIBAXy-qLl5VA</ref> | * '''34,612''' |- |P055 |[[Lenggong (kawasan persekutuan)|Lenggong]] |[[Shamsul Anuar Nasarah]], YB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Dalam Negeri Malaysia]] | * '''27,679''' |- |P056 |[[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]] |[[Hamzah Zainudin]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/768115</ref> | * '''51,875''' |- |P057 |[[Parit Buntar (kawasan persekutuan)|Parit Buntar]] |[[Mohd Misbahul Munir Masduki]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,903''' |- |P058 |[[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]] |[[Idris Ahmad]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''61,533''' |- |P059 |[[Bukit Gantang (kawasan persekutuan)|Bukit Gantang]] |[[Syed Abu Hussin Hafiz Syed Abdul Fasal]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada [[Perdana Menteri Malaysia]]<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/636891/berita/politik/ahli-parlimen-bukit-gantang-pula-isytihar-sokong-pm</ref> | * '''71,567''' |- |P060 |[[Taiping (kawasan persekutuan)|Taiping]] |[[Wong Kah Woh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''83,502''' |- |P061 |[[Padang Rengas (kawasan persekutuan)|Padang Rengas]] |[[Azahari Hasan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU | * '''29,878''' |- |P062 |[[Sungai Siput (kawasan persekutuan)|Sungai Siput]] |[[Kesavan Subramaniam]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''51,649''' |- |P063 |[[Tambun (kawasan persekutuan)|Tambun]] |[[Anwar Ibrahim]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''124,819''' |- |P064 |[[Ipoh Timor (kawasan persekutuan)|Ipoh Timor]] |[[Howard Lee Chuan How]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''79,780''' |- |P065 |[[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]] |[[M. Kulasegaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''78,356''' |- |P066 |[[Batu Gajah (kawasan persekutuan)|Batu Gajah]] |[[Sivakumar A/L Varatharaju]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''74,955''' |- |P067 |[[Kuala Kangsar (kawasan persekutuan)|Kuala Kangsar]] |[[Iskandar Dzulkarnain Abdul Khalid]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/ahli-parlimen-kuala-kangsar-isytihar-sokong-kepimpinan-pm-anwar-441547</ref> | * '''35,754''' |- |P068 |[[Beruas (kawasan persekutuan)|Beruas]] |[[Ngeh Koo Ham]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,173''' |- |P069 |[[Parit (kawasan persekutuan)|Parit]] |[[Muhammad Ismi Mat Taib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''37,545''' |- |P070 |[[Kampar (kawasan persekutuan)|Kampar]] |[[Chong Zhemin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''59,386''' |- |P071 |[[Gopeng (kawasan persekutuan)|Gopeng]] |[[Tan Kar Hing]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''103,638''' |- |P072 |[[Tapah (kawasan persekutuan)|Tapah]] |[[M. Saravanan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} | | * '''44,481''' |- |P073 |[[Pasir Salak (kawasan persekutuan)|Pasir Salak]] |[[Jamaludin Yahya]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''57,023''' |- |P074 |[[Lumut (kawasan persekutuan)|Lumut]] |[[Nordin Ahmad Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''71,162''' |- |P075 |[[Bagan Datuk (kawasan persekutuan)|Bagan Datuk]] |[[Ahmad Zahid Hamidi]], YAB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''41,856''' |- |P076 |[[Teluk Intan (kawasan persekutuan)|Teluk Intan]] |[[Nga Kor Ming]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''64,194''' |- |P077 |[[Tanjong Malim (kawasan persekutuan)|Tanjong Malim]] |[[Chang Lih Kang]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''69,671''' |- ! colspan=5| Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,480,991''' |} === Pahang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''7''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''2''' |- |P078 |[[Cameron Highlands (kawasan persekutuan)|Cameron Highlands]] |[[Ramli Mohd Nor]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''33,265''' |- |P079 |[[Lipis (kawasan persekutuan)|Lipis]] |[[Abdul Rahman Mohamad (ahli politik Malaysia)|Abdul Rahman Mohamad]], YB Dato' Sri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''35,855''' |- |P080 |[[Raub (kawasan persekutuan)|Raub]] |[[Chow Yu Hui]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''56,235''' |- |P081 |[[Jerantut (kawasan persekutuan)|Jerantut]] |[[Khairil Nizam Khirudin]], YB Ir. Ts. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''66,754''' |- |P082 |[[Indera Mahkota (kawasan persekutuan)|Indera Mahkota]] |[[Saifuddin Abdullah]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref group="N">Pada 6 Januari 2026, Saifuddin telah ditamatkan keahlian partinya dan dengan itu menjadi ahli bebas.</ref><ref>{{Cite web |last=Dzulqarnain |first=Qistina Nadia |date=2026-01-06 |title=Bersatu sacks Saifuddin Abdullah effective today |url=https://www.malaysiakini.com/news/765019 |access-date=2026-01-06 |website=Malaysiakini}}</ref> | * '''93,327''' |- |P083 |[[Kuantan (kawasan persekutuan)|Kuantan]] |[[Wan Razali Wan Nor]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''67,762''' |- |P084 |[[Paya Besar (kawasan persekutuan)|Paya Besar]] |[[Mohd Shahar Abdullah]], YB Dato' Indera |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''61,983''' |- |P085 |[[Pekan (kawasan persekutuan)|Pekan]] |[[Sh Mohmed Puzi Sh Ali]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''93,041''' |- |P086 |[[Maran (kawasan persekutuan)|Maran]] |[[Ismail Abd Muttalib]], YB Dato' Sri Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''40,942''' |- |P087 |[[Kuala Krau (kawasan persekutuan)|Kuala Krau]] |[[Kamal Ashaari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''47,743''' |- |P088 |[[Temerloh (kawasan persekutuan)|Temerloh]] |[[Salamiah Mohd Nor]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,637''' |- |P089 |[[Bentong (kawasan persekutuan)|Bentong]] |[[Young Syefura Othman]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''66,657''' |- |P090 |[[Bera (kawasan persekutuan)|Bera]] |[[Ismail Sabri Yaakob]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''59,548''' |- |P091 |[[Rompin (kawasan persekutuan)|Rompin]] |[[Abdul Khalib Abdullah]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''66,927''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''872,676''' |} === Selangor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''16''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''6''' |- |P092 |[[Sabak Bernam (kawasan persekutuan)|Sabak Bernam]] |[[Kalam Salan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''40,977''' |- |P093 |[[Sungai Besar (kawasan persekutuan)|Sungai Besar]] |[[Muslimin Yahaya]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''51,070''' |- |P094 |[[Hulu Selangor (kawasan persekutuan)|Hulu Selangor]] |[[Hasnizan Harun]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''122,442''' |- |P095 |[[Tanjong Karang (kawasan persekutuan)|Tanjong Karang]] |[[Zulkafperi Hanapi]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-malaysia/ahli-parlimen-tanjong-karang-pula-nyatakan-sokongan-kepada-pm-anwar-455367</ref> | * '''51,025''' |- |P096 |[[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]] |[[Dzulkefly Ahmad]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''86,481''' |- |P097 |[[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] |[[William Leong Jee Keen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''144,481''' |- |P098 |[[Gombak (kawasan persekutuan)|Gombak]] |[[Amirudin Shari]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''165,426''' |- |P099 |[[Ampang (kawasan persekutuan)|Ampang]] |[[Rodziah Ismail]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''104,430''' |- |P100 |[[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]] |[[Rafizi Ramli]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''115,656''' |- |P101 |[[Hulu Langat (kawasan persekutuan)|Hulu Langat]] |[[Mohd Sany Hamzan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''136,787''' |- |P102 |[[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]] |[[Syahredzan Johan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''244,291''' |- |P103 |[[Puchong (kawasan persekutuan)|Puchong]] |[[Yeo Bee Yin]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''115,949''' |- |P104 |[[Subang (kawasan persekutuan)|Subang]] |[[Wong Chen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''177,983''' |- |P105 |[[Petaling Jaya (kawasan persekutuan)|Petaling Jaya]] |[[Lee Chean Chung]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''145,862''' |- |P106 |[[Damansara (kawasan persekutuan)|Damansara]] |[[Gobind Singh Deo]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Digital Malaysia]] | * '''174,937''' |- |P107 |[[Sungai Buloh (kawasan persekutuan)|Sungai Buloh]] |[[Ramanan Ramakrishnan]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''129,639''' |- |P108 |[[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]] |[[Azli Yusof]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''135,770''' |- |P109 |[[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]] |[[Halimah Ali]], YB Dr. Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''158,030''' |- |P110 |[[Klang (kawasan persekutuan)|Klang]] |[[Ganabatirau Veraman]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''163,905''' |- |P111 |[[Kota Raja (kawasan persekutuan)|Kota Raja]] |[[Mohamad Sabu]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''197,740''' |- |P112 |[[Kuala Langat (kawasan persekutuan)|Kuala Langat]] |[[Ahmad Yunus Hairi]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''123,860''' |- |P113 |[[Sepang (kawasan persekutuan)|Sepang]] |[[Raj Munni Sabu|Raj Munni @ Aiman Athirah]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''137,955''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''2,925,096''' |} === Kuala Lumpur === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''1''' |- |P114 |[[Kepong (kawasan persekutuan)|Kepong]] |[[Lim Lip Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,319''' |- |P115 |[[Batu (kawasan persekutuan)|Batu]] |[[Prabakaran Parameswaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''87,146''' |- |P116 |[[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]] |[[Zahir Hassan]], YB Ir. Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''92,740''' |- |P117 |[[Segambut (kawasan persekutuan)|Segambut]] |[[Hannah Yeoh Tseow Suan]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''85,496''' |- |P118 |[[Setiawangsa (kawasan persekutuan)|Setiawangsa]] |[[Nik Nazmi bin Nik Ahmad|Nik Nazmi Nik Ahmad]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''74,764''' |- |P119 |[[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]] |[[Johari Abdul Ghani]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''60,498''' |- |P120 |[[Bukit Bintang (kawasan persekutuan)|Bukit Bintang]] |[[Fong Kui Lun]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''52,936''' |- |P121 |[[Lembah Pantai (kawasan persekutuan)|Lembah Pantai]] |[[Ahmad Fahmi Mohamed Fadzil]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''76,714''' |- |P122 |[[Seputeh (kawasan persekutuan)|Seputeh]] |[[Teresa Kok|Teresa Kok Suh Sim]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''87,454''' |- |P123 |[[Cheras (kawasan persekutuan)|Cheras]] |[[Tan Kok Wai]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''71,746''' |- |P124 |[[Bandar Tun Razak (kawasan persekutuan)|Bandar Tun Razak]] |[[Wan Azizah Wan Ismail]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''93,021''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''854,834''' |} === Putrajaya === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' |- |P125 |[[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]] |[[Mohd Radzi Md Jidin]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''36,643''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''36,643''' |} === Negeri Sembilan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''5'''<nowiki> | </nowiki>[[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |[[Jalaluddin Alias]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''45,334''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |[[Shamsulkahar Mohd Deli]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''71,795''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |[[Loke Siew Fook]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''123,289''' |- |P129 |[[Kuala Pilah (kawasan persekutuan)|Kuala Pilah]] |[[Adnan Abu Hassan (ahli politik)|Adnan Abu Hassan]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''78,682''' |- |P130 |[[Rasah (kawasan persekutuan)|Rasah]] |[[Cha Kee Chin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''119,691''' |- |P131 |[[Rembau]] |[[Mohamad bin Hasan|Mohamad Hasan]], YB Dato' Seri Utama |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''109,436''' |- |P132 |[[Port Dickson (kawasan persekutuan)|Port Dickson]] |[[Aminuddin Harun]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''80,185''' |- |P133 |[[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]] |[[Mohd Isam Mohd Isa]], YB Dato' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''61,033 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''659,495''' |} === Melaka === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P134 |[[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]] |[[Mas Ermieyati Samsudin]], YB Datuk Wira |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/bersatu-gantung-ronald-kiandee-mas-ermieyati-dua-penggal</ref> | * '''54,749''' |- |P135 |[[Alor Gajah (kawasan persekutuan)|Alor Gajah]] |[[Adly Zahari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''73,000''' |- |P136 |[[Tangga Batu (kawasan persekutuan)|Tangga Batu]] |[[Bakri Jamaluddin]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''92,027''' |- |P137 |[[Hang Tuah Jaya (kawasan persekutuan)|Hang Tuah Jaya]] |[[Adam Adli Abdul Halim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | * '''96,488''' |- |P138 |[[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]] |[[Khoo Poay Tiong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''123,181''' |- |P139 |[[Jasin (kawasan persekutuan)|Jasin]] |[[Zulkifli Ismail (agamawan)|Zulkifli Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,598''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''517,043''' |} === Johor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''14''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''9''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''2''' | [[Ikatan Demokratik Malaysia|MUDA]] '''1''' |- |P140 |[[Segamat (kawasan persekutuan)|Segamat]] |[[Yuneswaran Ramaraj]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''50,652''' |- |P141 |[[Sekijang (kawasan persekutuan)|Sekijang]] |[[Zaliha Mustafa]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''48,237''' |- |P142 |[[Labis (kawasan persekutuan)|Labis]] |[[Pang Hok Liong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''34,745''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |[[Muhyiddin Yassin]], YB Tan Sri Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''54,391''' |- |P144 |[[Ledang (kawasan persekutuan)|Ledang]] |[[Syed Ibrahim Syed Noh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''80,307''' |- |P145 |[[Bakri (kawasan persekutuan)|Bakri]] |[[Tan Hong Pin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,140''' |- |P146 |[[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]] |[[Syed Saddiq Syed Abdul Rahman]], YB Tuan |bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|MUDA}} | | * '''53,158''' |- |P147 |[[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]] |[[Noraini Ahmad]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''62,954''' |- |P148 |[[Ayer Hitam (kawasan persekutuan)|Ayer Hitam]] |[[Wee Ka Siong]], YB Datuk Seri Ir. Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''46,692''' |- |P149 |[[Sri Gading (kawasan persekutuan)|Sri Gading]] |[[Aminolhuda Hassan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''61,264''' |- |P150 |[[Batu Pahat (kawasan persekutuan)|Batu Pahat]] |[[Onn Abu Bakar]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''99,494''' |- |P151 |[[Simpang Renggam (kawasan persekutuan)|Simpang Renggam]] |[[Hasni Mohammad]], YB Datuk Seri Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,131''' |- |P152 |[[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]] |[[Wong Shu Qi]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''95,621''' |- |P153 |[[Sembrong (kawasan persekutuan)|Sembrong]] |[[Hishammuddin Hussein]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''40,930''' |- |P154 |[[Mersing (kawasan persekutuan)|Mersing]] |[[Muhammad Islahuddin Abas]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''46,906''' |- |P155 |[[Tenggara (kawasan persekutuan)|Tenggara]] |[[Manndzri Nasib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''51,350''' |- |P156 |[[Kota Tinggi (kawasan persekutuan)|Kota Tinggi]] |[[Mohamed Khaled Nordin]], YB Dato' Seri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''47,333''' |- |P157 |[[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]] |[[Azalina Othman Said]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''41,840''' |- |P158 |[[Tebrau (kawasan persekutuan)|Tebrau]] |[[Jimmy Puah Wee Tse]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''167,965''' |- |P159 |[[Pasir Gudang (kawasan persekutuan)|Pasir Gudang]] |[[Hassan Abdul Karim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''149,280''' |- |P160 |[[Johor Bahru (kawasan persekutuan)|Johor Bahru]] |[[Akmal Nasrullah Mohd Nasir]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''94,393''' |- |P161 |[[Pulai (kawasan persekutuan)|Pulai]] |[[Suhaizan Kaiat]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''117,303 (PRU-15)''' * '''78,453 (PRK 2023)''' |- |P162 |[[Iskandar Puteri (kawasan persekutuan)|Iskandar Puteri]] |[[Liew Chin Tong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''163,680''' |- |P163 |[[Kulai (kawasan persekutuan)|Kulai]] |[[Teo Nie Ching]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''115,253''' |- |P164 |[[Pontian (kawasan persekutuan)|Pontian]] |[[Ahmad Maslan]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''56,851''' |- |P165 |[[Tanjung Piai (kawasan persekutuan)|Tanjung Piai]] |[[Wee Jeck Seng]], YB Dato' Sri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''54,588 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,952,458''' |} === Labuan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[PN]] '''1''' |- |P166 |[[Labuan (kawasan persekutuan)|Labuan]] |[[Suhaili Abdul Rahman]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.utusan.com.my/nasional/2023/10/ahli-parlimen-labuan-umum-sokong-anwar-hajiji/</ref> | * '''28,449''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''28,449''' |} === Sabah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''6''' | [[Gabungan Rakyat Sabah|GRS]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Parti Warisan Sabah|WARISAN]] '''3''' | [[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|UPKO]] '''2''' | [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] '''2''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Solidariti Tanah Airku|STAR]] '''1''' | [[Ahli politik bebas|IND]] '''1''' | Kosong '''1''' |- |P167 |[[Kudat (kawasan persekutuan)|Kudat]] |[[Verdon Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} | | * '''45,108''' |- |P168 |[[Kota Marudu (kawasan persekutuan)|Kota Marudu]] | [[Wetrom Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | | * '''49,946''' |- |P169 |[[Kota Belud (kawasan persekutuan)|Kota Belud]] |[[Isnaraissah Munirah Majilis]], YB Puan |bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''54,037''' |- |P170 |[[Tuaran (kawasan persekutuan)|Tuaran]] |[[Wilfred Madius Tangau]], YB Datuk Seri Panglima | bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket [[PH]] * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''58,227''' |- |P171 |[[Sepanggar (kawasan persekutuan)|Sepanggar]] |[[Mustapha Sakmud]], YB Datuk Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Sabah dan Sarawak)]] | * '''70,304''' |- |P172 |[[Kota Kinabalu (kawasan persekutuan)|Kota Kinabalu]] |[[Chan Foong Hin]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''44,120''' |- |P173 |[[Putatan (kawasan persekutuan)|Putatan]] |[[Shahelmey Yahya]], YB Datuk Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Digantung keahlian oleh UMNO | * '''41,249''' |- |P174 |[[Penampang (kawasan persekutuan)|Penampang]] |[[Ewon Benedick]], YB Datuk |bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket PH * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''50,730''' |- |P175 |[[Papar (kawasan persekutuan)|Papar]] |[[Armizan Mohd Ali]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup Malaysia]] | * '''43,509''' |- |P176 |[[Kimanis (kawasan persekutuan)|Kimanis]] |[[Mohamad Alamin]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''31,068''' |- |P177 |[[Beaufort (kawasan persekutuan)|Beaufort]] |[[Siti Aminah Aching]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,298''' |- |P178 |[[Sipitang (kawasan persekutuan)|Sipitang]] |[[Matbali Musah]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''29,061''' |- |P179 |[[Ranau (kawasan persekutuan)|Ranau]] |[[Jonathan Yasin]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''42,298''' |- |P180 |[[Keningau (kawasan persekutuan)|Keningau]] |[[Jeffrey Kitingan]], YB Datuk Seri Panglima Dr. | bgcolor={{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}|{{color|white|STAR}} | * Menang atas tiket [[GRS]] * STAR keluar GRS pada 2 Oktober 2025 | * '''54,872''' |- |P181 |[[Tenom (kawasan persekutuan)|Tenom]] |[[Riduan Rubin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | * Menang atas tiket Bebas tetapi disokong [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] | * '''28,649''' |- |P182 |[[Pensiangan (kawasan persekutuan)|Pensiangan]] |[[Arthur Joseph Kurup]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} | * [[Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''37,110''' |- |P183 |[[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]] |[[Ronald Kiandee]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/bersatu-gantung-ronald-kiandee-mas-ermieyati-dua-penggal</ref> | * '''29,334''' |- |P184 |[[Libaran (kawasan persekutuan)|Libaran]] |[[Suhaimi Nasir]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,531''' |- |P185 |[[Batu Sapi (kawasan persekutuan)|Batu Sapi]] |[[Khairul Firdaus Akbar Khan]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''27,037''' |- |P186 |[[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]] |[[Vivian Wong Shir Yee]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''30,919''' |- |P187 |[[Kinabatangan (kawasan persekutuan)|Kinabatangan]] |[[Naim Moktar]], YB Tuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,354 (PRU-15)''' * '''26,436 (PRK 2026)''' |- |P188 |[[Lahad Datu (kawasan persekutuan)|Lahad Datu]] |[[Mohammad Yusof Apdal]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | * [[Timbalan Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''58,145''' |- |P189 |[[Semporna (kawasan persekutuan)|Semporna]] |[[Mohd Shafie Apdal]], YB Datuk Seri Panglima Haji | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''38,909''' |- |P190 |[[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]] |[[Lo Su Fui]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS (PBS)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''50,687''' |- |P191 |[[Kalabakan (kawasan persekutuan)|Kalabakan]] |[[Andi Muhammad Suryady Bandy]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''50,030''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,010,305''' |} === Sarawak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] '''23''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''6''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Bangsa Malaysia|PBM]] '''1''' |- |P192 |[[Mas Gading (kawasan persekutuan)|Mas Gading]] |[[Mordi Bimol]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''31,379''' |- |P193 |[[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]] |[[Nancy Shukri]], YB Dato' Sri Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''51,809''' |- |P194 |[[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]] |[[Fadillah Yusof]], YAB Dato' Amar | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''69,163''' |- |P195 |[[Bandar Kuching (kawasan persekutuan)|Bandar Kuching]] |[[Kelvin Yii Lee Wuen]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''63,575''' |- |P196 |[[Stampin (kawasan persekutuan)|Stampin]] |[[Chong Chieng Jen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,753''' |- |P197 |[[Kota Samarahan (kawasan persekutuan)|Kota Samarahan]] |[[Rubiah Wang]], YB Datuk Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''55,111''' |- |P198 |[[Puncak Borneo (kawasan persekutuan)|Puncak Borneo]] |[[Willie Mongin]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''51,154''' |- |P199 |[[Serian (kawasan persekutuan)|Serian]] |[[Richard Riot Jaem]], YB Dato' Sri Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | | * '''39,974''' |- |P200 |[[Batang Sadong (kawasan persekutuan)|Batang Sadong]] |[[Rodiyah Sapiee]], YB Puan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''22,443''' |- |P201 |[[Batang Lupar (kawasan persekutuan)|Batang Lupar]] |[[Mohamad Shafizan Kepli]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''27,559''' |- |P202 |[[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]] |[[Doris Sophia Brodi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''31,917''' |- |P203 |[[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]] |[[Roy Angau Gingkoi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''19,294''' |- |P204 |[[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]] |[[Richard Rapu]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''26,713''' |- |P205 |[[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]] | [[Ali Biju]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''30,841''' |- |P206 |[[Tanjong Manis (kawasan persekutuan)|Tanjong Manis]] |[[Yusuf Abd Wahab]], YB Dato' Ir. Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''19,040''' |- |P207 |[[Igan (kawasan persekutuan)|Igan]] |[[Ahmad Johnie Zawawi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''16,986''' |- |P208 |[[Sarikei (kawasan persekutuan)|Sarikei]] |[[Huang Tiong Sii]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | * [[Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''36,463''' |- |P209 |[[Julau (kawasan persekutuan)|Julau]] |[[Larry Sng]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PBM}} | | * '''22,537''' |- |P210 |[[Kanowit (kawasan persekutuan)|Kanowit]] |[[Aaron Ago Dagang]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''18,043''' |- |P211 |[[Lanang (kawasan persekutuan)|Lanang]] |[[Alice Lau Kiong Yieng]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''52,946''' |- |P212 |[[Sibu (kawasan persekutuan)|Sibu]] |[[Oscar Ling Chai Yew]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''65,942''' |- |P213 |[[Mukah (kawasan persekutuan)|Mukah]] |[[Hanifah Hajar Taib]], YB Dato' Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''27,780''' |- |P214 |[[Selangau (kawasan persekutuan)|Selangau]] |[[Edwin Banta]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''28,796''' |- |P215 |[[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]] |[[Alexander Nanta Linggi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''21,999''' |- |P216 |[[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]] |[[Wilson Ugak Kumbong]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | * '''23,407''' |- |P217 |[[Bintulu (kawasan persekutuan)|Bintulu]] |[[Tiong King Sing]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | * [[Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''70,392''' |- |P218 |[[Sibuti (kawasan persekutuan)|Sibuti]] |[[Lukanisman Awang Sauni]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''33,916''' |- |P219 |[[Miri (kawasan persekutuan)|Miri]] |[[Chiew Choon Man]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''78,148''' |- |P220 |[[Baram (kawasan persekutuan)|Baram]] | [[Anyi Ngau]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | | * '''29,783''' |- |P221 |[[Limbang (kawasan persekutuan)|Limbang]] |[[Hasbi Habibollah]], YB Datuk Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''19,796''' |- |P222 |[[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]] |[[Henry Sum Agong]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''18,208''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,178,867''' |} ==Bekas Ahli Dewan Rakyat== Senarai Ahli Dewan Rakyat yang hilang kelayakan pada Penggal Parlimen Malaysia ke-15: {| class="wikitable sortable" |- ! Ahli Parlimen ! Parti ! Kawasan ! Penggal ! Jawatan ! Sebab Hilang Kelayakan |- |Allahyarham Datuk Seri [[Salahuddin Ayub]] | * [[PH]]-[[AMANAH]] (2015-2023) * [[PAS]] (-2015) | {{Parlimen|Pulai}} * (2022-2023) * (2018-2022)<br>{{Parlimen|Kubang Kerian}} * (2008-2013) |3 Penggal | * Menteri Perdagangan Dalam Negeri (2022-2023) * Menteri Pertanian (2018-2020) |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/672939</ref> |- |Tuan [[Che Alias Hamid]]||[[PN]]-[[PAS]] |{{Parlimen|Kemaman}} * (2022-2023) * (2018-2022) |2 Penggal|| ||Keputusan pilihan raya dibatalkan mahkamah<ref>https://m.malaysiakini.com/news/680567</ref> |- |Allahyarham Datuk Seri Panglima [[Bung Moktar Radin]] |[[BN]]-[[UMNO]] |{{Parlimen|Kinabatangan}} * (2022-2025) * (2018-2022) * (2013-2018) * (2008-2013) * (2004-2008) * (1999-2004) |6 Penggal | |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/762667</ref> |} ==Tempat Duduk Ahli== Setakat 26 Februari 2024: <div style="width: 100%; height:27em; overflow:auto; border: 4px solid"> {| style="font-size:70%; text-align:center;" |- | || ||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Kota Marudu<br/>KDM}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Sadong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Kudat<br/>BEBAS}}||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Tenom<br/>KDM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Rasah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lubok Antu<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Igan<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Labis<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Melaka<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ledang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pulai<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Jelutong<br/>PH (DAP)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Petani<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Labuan<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kepong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Siput<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Baram<br/>GPS (PDP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Miri<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bayan Baru<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Mas Gading<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sibu<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Simpang Renggam<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lawas<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Manis<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beaufort<br/>BN (UMNO)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bendera<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Timor<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jeli<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sandakan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kluang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Beruas<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Puncak Borneo<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Keningau<br/>GRS (STAR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Selayang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjung Piai<br/>BN (MCA)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Subang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pasir Gudang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Balik Pulau<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Kota Belud<br/>Warisan}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bentong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kampar<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gua Musang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Puchong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tuaran<br/>PH (UPKO)}}||bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Julau<br/>PBM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Stampin<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Kuching<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jelebu<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bintang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Paya Besar<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kinabatangan<br/>BN (UMNO)}}|| || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kalabakan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Lupar<br/>GPS (PBB)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Karang<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Muar<br/>MUDA}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gombak<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Gajah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gelugor<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Cheras<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Port Dickson<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Kawan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sri Aman<br/>GPS (PRS)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ampang<br/>PH (PKR)}} ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Betong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Pahat<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gantang<br/>PN (Bersatu)}} || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seputeh<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tapah<br/>BN (MIC)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Serian<br/>GPS (SUPP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sembrong<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ayer Hitam<br/>BN (MCA)}}|| || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bangi<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Selangau<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tebrau<br/>PH (PKR)}} |- | || || || || || || ||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Semporna<br/>Warisan}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bagan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bera<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Tun Razak<br/>PH (PKR)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sri Gading<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Klang<br/>PH (DAP)}}|| ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Shah Alam<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gerik<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pekan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Petaling Jaya<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jempol<br/>BN (UMNO)}} ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hulu Langat<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Salak<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Besar<br/>PN (PAS)}}|| ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Alor Setar<br/>PN (PAS)}} || || || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Hulu Rajang<br/>GPS (PRS)<br/>(Timbalan Menteri Digital)}}|| ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putatan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Pilah<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Tawau<br/>GRS (PBS)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuantan<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kangar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tangga Batu<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kulai<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sibuti<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Timbalan Menteri JPM (Hal Ehwal Agama))}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Libaran<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tampin<br/>BN (UMNO)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sabak Bernam<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rompin<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kangsar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Langkawi<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Machang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Batu Sapi<br/>GRS<br/>(Timbalan Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepanggar<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Taiping<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Sipitang<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bakri<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerlun<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krau<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Buloh<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Ranau<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Raub<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lumut<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Rengas<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Setiu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Dungun<br/>PN (PAS)}}|| ||-||-||-|| ||- ||- ||- || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hang Tuah Jaya<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Barat<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segamat<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gopeng<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Temerloh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kepala Batas<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kapar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Maran<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Arau<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||-||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kimanis<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Kewangan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Sulong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Wangsa Maju<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tenggara<br/>BN (UMNO)}} |- | |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kulim-Bandar Baharu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Nerus<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tumpat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rantau Panjang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Indera Mahkota<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kapit<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Santubong<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Pembangunan Wanita dan Keluarga)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sekijang<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri JPM (Wilayah Persekutuan))}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Mukah<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Terap<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jasin<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Besut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pengkalan Chepa<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kemaman<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rembau<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lembah Pantai<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segambut<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kota Samarahan<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepang<br/>PH (Amanah)<br/>(Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}} |- | ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Langat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ketereh<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sungai Besar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putrajaya<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Teluk Intan<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pendidikan Tinggi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Damansara<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Digital)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Kinabalu<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pensiangan<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perpaduan Negara)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kedah<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Buntar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tasek Gelugor<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pokok Sena<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Serai<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pandan<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Penampang<br/>PH (UPKO)<br/>(Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Titiwangsa<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Perladangan dan Komiditi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Limbang<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Lahad Datu<br/>Warisan<br/>(Timbalan Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sarikei<br/>GPS (SUPP)<br/>(Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Baling<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Permatang Pauh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Saratok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beluran<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Raja<br/>PH (Amanah)<br/>(Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Setiawangsa<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Papar<br/>GRS<br/>(Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pontian<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Iskandar Puteri<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}|| |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Mersing<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Pasu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Terengganu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Terengganu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Kerian<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seremban<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Malim<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri JPM Hal Ehwal Agama)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Mertajam<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lenggong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lanang<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 2)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerantut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Merbok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Puteh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bachok<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Marang<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Petrajaya<br/>GPS (PBB)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri Malaysia & Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kanowit<br/>GPS (PRS)<br/>(Menteri Perpaduan Negara)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri Kewangan 2)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lipis<br/>BN (UMNO)<br/> (Timbalan Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Cameron Highlands<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 1)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Selangor<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Mas<br/>PN (PAS)}} ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pendang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Masjid Tanah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pagoh<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||-||-||- ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Datuk<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri & Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kota Tinggi<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pertahanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Nibong Tebal<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kuala Selangor<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Alor Gajah<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Pertahanan)}} |- | bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Padang Serai<br/>PN (Bersatu)}} || bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Sik<br/>PN (PAS)}}|| bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Tanah Merah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Kota Bharu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Larut<br/>PN (Bersatu)}}<br/>{{color|white|(Ketua Pembangkang Dewan Rakyat)}}||-||-||-||Setiausaha Dewan Rakyat ||- ||- ||-|| bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Tambun<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Perdana Menteri Malaysia & Menteri Kewangan 1)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Senator<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Pengerang<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Menteri JPM Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}| {{color|white|Bintulu<br/>GPS (PDP)}}<br/>{{color|white|(Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Johor Bahru<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}} |- | || || || || ||-||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}| {{color|white|Yang di-Pertua Dewan Rakyat}}||- ||- ||- || || |- | || || || || ||-||-||-||Yang di-Pertuan Agong||-||- ||- || || |} </div> == Jawatankuasa Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15 == === Jawatankuasa Pemilih === Pengerusi * YB Tan Sri [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YAB Dato' Sri [[Fadillah Yusof]] ([[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]]) GPS * YB Tuan [[Loke Siew Fook]] ([[Seremban (kawasan persekutuan)|Seremban]]) PH * YB Dato' Seri [[Rafizi Ramli]] ([[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]]) PH * YB Dato' Seri [[Azalina Othman Said]] ([[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]]) BN * YB Dato' Seri [[Hamzah Zainudin]] ([[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]]) PN * YB Datuk Seri [[Takiyuddin Hassan]] ([[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]]) PN === Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC) === Pengerusi * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN Naib Pengerusi * YB Puan [[Wong Shu Qi]] ([[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]]) PH Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Tuan [[Syahredzan Johan]] ([[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]]) PH * YB Tuan Ts. [[Zahir Hassan]] ([[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]]) PH * YB Puan [[Vivian Wong Shir Yee]] ([[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]]) PH * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin)]] BN * YB Tuan [[Sim Tze Tzin]] ([[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]]) PH * YB Tuan Haji [[Azli Yusof]] ([[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]]) PH * YB Dr. [[Richard Rapu]] ([[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]]) GPS * YB Dr. Hajah [[Halimah Ali]] ([[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]]) PN * YB Dato' Wira [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail]] ([[Kubang Pasu (kawasan persekutuan)|Kubang Pasu]]) PN * YB Tuan [[Ahmad Tarmizi Sulaiman]] ([[Sik (kawasan persekutuan)|Sik]]) PN * YB Datuk [[Ali Biju]] ([[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]]) PN === Jawatankuasa Peraturan Mesyuarat === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri [[Johari Abdul Ghani]] ([[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]]) BN * YB Tuan [[William Leong Jee Keen]] ([[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] PH * YB Tuan [[Roy Angau Gingkoi]] ([[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]]) GPS * YB Tuan [[M. Kulasegaran]] ([[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]]) PH * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN * YB Dato' [[Mumtaz Md Nawi]] ([[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]]) PN === Jawatankuasa Dewan === Pengerusi * YB Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]]) BN * YB Dato' Sri [[Doris Sophia Brodi]] ([[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]]) GPS * YB Tuan [[Lo Su Fui]] ([[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]]) GRS * YB Tuan [[Khoo Poay Tiong]] ([[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]]) PH * YB Dato' Seri Dr. [[Shahidan Kassim]] ([[Arau (kawasan persekutuan)|Arau]]) PN * YB Datuk Seri Dr. [[Ronald Kiandee]] ([[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]]) PN === Jawatankuasa Hak dan Kebebasan Parlimen === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Datuk Seri Dr. [[Dzulkefly Ahmad]] ([[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]]) PH * YB Dato' [[Henry Sum Agong]] ([[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]]) GPS * YB Tuan [[Syed Saddiq]] ([[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]]) PH * YB Datuk Dr. [[Mohd Radzi Md Jidin]] ([[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]]) PN * YB Datuk [[Idris Ahmad]] ([[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]]) PN == Rujukan == {{Reflist}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Pilihan raya umum Malaysia 2022}} [[Kategori:Parlimen Malaysia ke-15]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15| ]] rl0e8emnw2j3jlrjydtv6naajkk510u 6844173 6844172 2026-05-08T12:50:31Z MuhdAliffHaziq 228238 6844173 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Parlimen Malaysia ke-15 | image = | image_size = | body = [[Parlimen Malaysia]] | country = [[Malaysia]] | meeting_place = [[Dewan Rakyat Malaysia]] | election = [[Pilihan raya umum Malaysia 2022|Pilihan raya umum 2022]] | government = | term_start = 19 Disember 2022 | term_end = kini | before = [[Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-14|Parlimen ke-14]] | after = | website = {{url|http://www.parlimen.gov.my/}} | membership1 = 222 | control1 = | chamber1 = [[Dewan Rakyat]] | chamber1_image = [[File:Dewan Rakyat 2022 election results.svg|200px|Dewan Rakyat pada 28 Mei 2020]] | chamber1_leader1_type = [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Yang di-Pertua]] | chamber1_leader1 =[[Johari Abdul|Tan Sri Johari Abdul]] (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader2_type = Timbalan Yang di-Pertua | chamber1_leader2 = [[Ramli Mohd Nor|Dato Ramli Mohd Nor]], BN-UMNO (sejak 19 Disember 2022) <br>[[Alice Lau Kiong Yieng|Puan Alice Lau Kiong Yieng]], PH-DAP (sejak 19 Disember 2022) | chamber1_leader3_type = Setiausaha Dewan Rakyat | chamber1_leader3 = | chamber1_leader4_type = | chamber1_leader4 = | chamber1_leader5_type = [[Ketua Pembangkang (Malaysia)|Ketua Pembangkang]] | chamber1_leader5 = [[Hamzah Zainudin|Dato Seri Hamzah Zainudin]], PN-PPBM (sejak 19 Disember 2022) | session1 = | chamber2 = Ketua Negara | chamber2_leader1_type = [[Yang di-Pertuan Agong]] | chamber2_leader1 = [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] (sejak 31 Januari 2024)<br>[[Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] (31 Januari 2019 – 30 Januari 2024) | chamber3 = Ketua Kerajaan | chamber3_leader1_type = [[Perdana Menteri Malaysia]] | chamber3_leader1 = [[Anwar Ibrahim|Dato Seri Anwar Ibrahim]], PH-PKR (sejak 24 November 2022) |session1_type=Penggal Pertama<ref>https://www.parlimen.gov.my/aum-dewan-rakyat.html?uweb=dr&arkib=yes</ref> |session1='''Mesyuarat Pertama''' <br> 19/12/2022 - 20/12/2022 |session2_type=Penggal Kedua |session2='''Mesyuarat Pertama''' <br> 13/02/2023 - 4/04/2023<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>22/05/2023 - 15/06/2023<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>9/10/2023 - 30/11/2023 |session3_type=Penggal Ketiga |session3='''Mesyuarat Pertama'''<br>26/2/2024 - 27/3/2024<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>24/6/2024 - 18/7/2024<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>14/10/2024 - 12/12/2024 |session4_type = Penggal Keempat |session4= '''Mesyuarat Pertama'''<br> 3/2/2025 - 6/3/2025<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br>21/7/2025 - 28/8/2025<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>6/10/2025 - 4/12/2025 |session5_type = Penggal Kelima |session5= '''Mesyuarat Pertama''' <br> 20/1/2026 - 3/3/2026<br>'''Mesyuarat Kedua'''<br> 22/6/2026 - 16/7/2026<br>'''Mesyuarat Ketiga'''<br>5/10/2026 - 8/12/2026 }} Berikut merupakan [[Rang undang-undang]] '''Ahli Dewan Rakyat, bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15.''' Dewan Rakyat bagi Parlimen Malaysia penggal ke-15 yang mula bersidang pada 19 Disember 2022. == Komposisi parti == [[File:2022 Malaysian general election results map.svg|alt=|center|500px]] <br/> {| style="width:100%; text-align:center;" |+ |- style="color:white;" | style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; width:37.1%;" align="center"|82 | style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; width:13.6%;" align="center"|30 | style="background:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; width:10.4%;" align="center"|23 | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; width:2.7%;" align="center"|6 | style="background:{{Parti Warisan/meta/color}}; width:1.4%;" align="center"|<span style="color:black;">3</span> | style="background:{{Independent (politician)/meta/color}}; width:0.9%;" align="center"|<span style="color:black;">2</span> | style="background:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|<span style="color:black;">1</span> | style="background:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; width:0.5%;" align="center"|1 | style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; width:33.0%;" align="center"|74 |- ! align="centre" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};"|PH ! align="centre" style="color:{{Barisan Nasional/meta/color}};"|BN ! align="centre" style="color:{{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};"|GPS ! align="centre" style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};"|GRS ! align="centre" style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};"|<small>WARISAN</small> ! align="centre" style="color:{{Independent (politician)/meta/color}};"|<small>Bebas</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};"|<small>PBM</small> ! align="centre" style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};"|<small>KDM</small> ! align="centre" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};"|PN |} == Ahli mengikut negeri == {| class="wikitable" border="0" style="margin: 0 auto;" align="center" |'''Pintasan:''' [[#Perlis|Perlis]] | [[#Kedah|Kedah]] | [[#Kelantan|Kelantan]] | [[#Terengganu|Terengganu]] | [[#Pulau Pinang|Pulau Pinang]] | [[#Perak|Perak]] | [[#Pahang|Pahang]] | [[#Selangor|Selangor]] | [[#Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur|Kuala Lumpur]] | [[#Wilayah Persekutuan Putrajaya|Putrajaya]] | [[#Negeri Sembilan|Negeri Sembilan]] | [[#Melaka|Melaka]] | [[#Johor|Johor]] | [[#Labuan|Labuan]] | [[#Sabah|Sabah]] | [[#Sarawak|Sarawak]] |} {| style="width:40em;" | colspan="20" style="color:{{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''Kerajaan Perpaduan Malaysia MADANI''' | colspan="3" style="color:{{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''Pembangkang''' |- style="width:40em;" | colspan="4" style="color: {{Pakatan Harapan/meta/color}};" align="center"|'''PH''' | colspan="4" style="color: {{Barisan Nasional/meta/color}};" align="center"|'''BN''' | colspan="4" style="color: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}};" align="center" |'''GPS''' | colspan="3" style="color: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" align="center" |'''GRS''' | colspan="1" style="color: {{Parti Warisan/meta/color}};" align="center" |'''WARISAN''' | colspan="1" style="color: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" align="center" |'''KDM''' | colspan="1" style="color: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" align"center" |'''PBM''' | colspan="1" style="color: {{Bebas/meta/color}};" align="center" |{{color|black|BEBAS}} | colspan="3" style="color: {{Perikatan Nasional/meta/color}};" align="center" |'''PN''' | colspan="1" style="color: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};" align="center" |'''MUDA''' |- style="text-align:center;" | colspan="20" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''153''' | colspan="3" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''69''' |- style="text-align:center;" | colspan="4" style="background:{{Pakatan Harapan/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''82''' | colspan="4" style="background:{{Barisan Nasional/meta/color}}; color:white;width:40.68%;" |'''30''' | colspan="4" style="background: {{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''23''' | colspan="3" style="background: {{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:20%;" |'''6''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Warisan/meta/color}}; color:white;width:5%;" |'''3''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Bebas/meta/color}}; color:white;width:1%" |{{color|black|1}} | colspan="1" style="background: {{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''6''' | colspan="2" style="background:{{Perikatan Nasional/meta/color}}; color:white;width:20.12%;" |'''68''' | rowspan="2" colspan="1" style="background: {{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' |- style="text-align:center;" | style="background:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''40''' |style="background:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}; color:white;width:8.47% | '''31''' | style="background:{{Parti Amanah Negara/meta/color}}; color:white;width:8.47%;" |'''8''' | style="background:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}}; color:white;width:2%;" |'''2''' | style="background:{{United Malays National Organisation/meta/color}}; color:white;width:42.37%;" |'''26''' | style="background:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}}; color:white;width:5.08%;" |'''2''' | style="background:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}}; color:white;width:10%;" |'''14''' | style="background:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''5''' | style="background:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''2''' | style="background:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''3''' | style="background:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{United Sabah Party/meta/color}}; color:white;width:1%;" |'''1''' | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''6''' | style="background:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}; color:white;width:28.01%;" |'''43 | style="background:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/shading}}; color:white;width:7.81%;" |'''25''' |- style="text-align:center;" | style="color:{{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}};" |'''DAP''' | style="color:{{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}};" |'''PKR | style="color:{{Parti Amanah Negara/meta/color}};" |'''AMANAH''' | style="color:{{United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation/meta/color}};" |'''UPKO''' | style="color:{{United Malays National Organisation/meta/color}};" |'''UMNO''' | style="color:{{Malaysian Chinese Association/meta/color}};" |'''MCA''' | style="color:{{Malaysian Indian Congress/meta/color}};" |'''MIC''' | style="color:{{Parti Bersatu Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''PBRS''' | style="color:{{Parti Pesaka Bumiputera Bersatu/meta/color}};" |'''PBB''' | style="color:{{Parti Rakyat Sarawak/meta/color}};" |'''PRS''' | style="color:{{Parti Demokratik Progresif/meta/color}};" |'''PDP''' | style="color:{{Parti Rakyat Bersatu Sarawak/meta/color}};" |'''SUPP''' | style="color:{{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}};" |'''GRS''' | style="color:{{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}};" |'''STAR''' | style="color:{{United Sabah Party/meta/color}};" |'''PBS''' | style="color:{{Parti Warisan/meta/color}};" |'''WARISAN''' | style="color:{{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}};" |'''KDM''' | style="color:{{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}};" |'''PBM''' | style="color:{{Bebas/meta/color}};" |{{color|black|BEBAS}} | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' |style="color:{{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}};"|'''PAS''' | style="color:{{Malaysian United Indigenous Party/meta/color}};" |'''BERSATU''' | style="color;{{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}};"|'''MUDA''' |} === Perlis === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti !Catatan !Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- | P001 | {{Parlimen|Padang Besar}} |[[Rushdan Rusmi]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''45,288''' |- | P002 |{{Parlimen|Kangar}} |[[Zakri Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''56,200''' |- | P003 |{{Parlimen|Arau}} |[[Shahidan Kassim]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''46,789''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''148,277''' |} === Kedah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''1''' |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |[[Mohd Suhaimi Abdullah]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''47,480''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} | [[Abdul Ghani Ahmad|Abd Ghani Ahmad]], YB Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,207''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} | [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail|Ku Abd Rahman Ku Ismail]], YB Datuk Wira Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''83,402''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |[[Nurul Amin Hamid]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''48,629''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |[[Ahmad Yahaya|Ahmad Saad @ Yahaya]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,944''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |[[Afnan Hamimi Taib Azamudden]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''76,986''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |[[Ahmad Fakhruddin Fakhrurazi]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''100,475''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |[[Awang Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''75,594''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |[[Sabri Azit]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,293''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |[[Ahmad Tarmizi Sulaiman]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''51,161''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |[[Mohd Nazri Abu Hassan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''102,544''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |[[Mohammed Taufiq Johari]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''130,004''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |[[Hassan Saad]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,064''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |[[Azman Nasrudin]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''91,416''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |[[Roslan Hashim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''70,340''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''1,209,839''' |} === Kelantan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''14''' |- |P019 |[[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]] |[[Mumtaz Md. Nawi|Mumtaz Md Nawi]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''104,659''' |- |P020 |[[Pengkalan Chepa (kawasan persekutuan)|Pengkalan Chepa]] |[[Ahmad Marzuk Shaary]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,761''' |- |P021 |[[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]] |[[Takiyuddin Hassan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''78,019''' |- |P022 |[[Pasir Mas (kawasan persekutuan)|Pasir Mas]] |[[Ahmad Fadhli Shaari]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''65,153''' |- |P023 |[[Rantau Panjang (kawasan persekutuan)|Rantau Panjang]] |[[Siti Zailah Mohd Yusoff]], YB Dato' Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''60,527''' |- |P024 |[[Kubang Kerian (kawasan persekutuan)|Kubang Kerian]] |[[Tuan Ibrahim Tuan Man]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,384''' |- |P025 |[[Bachok (kawasan persekutuan)|Bachok]] |[[Syahir Sulaiman|Mohd Syahir Che Sulaiman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''89,913''' |- |P026 |[[Ketereh (kawasan persekutuan)|Ketereh]] |[[Khlir Mohd Nor]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2026/05/08/bersatu-pecat-2-adun-gantung-5-mp?fbclid=IwY2xjawRqub5leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR5mL_1xmjFztNxfo2eMD2KaBgcRTk-pEr3n2ZAv-Yl6V5qH0TZyvj4ZOVHYVA_aem_8692ZfY3stuGqXLx7bfaSA</ref> | * '''62,862''' |- |P027 |[[Tanah Merah (kawasan persekutuan)|Tanah Merah]] |[[Ikmal Hisham Abdul Aziz]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''69,686''' |- |P028 |[[Pasir Puteh (kawasan persekutuan)|Pasir Puteh]] |[[Nik Muhammad Zawawi Salleh]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''81,319''' |- |P029 |[[Machang (kawasan persekutuan)|Machang]] |[[Wan Ahmad Fayhsal Wan Ahmad Kamal]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''65,114''' |- |P030 |[[Jeli (kawasan persekutuan)|Jeli]] |[[Zahari Kechik]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''42,953''' |- |P031 |[[Kuala Krai (kawasan persekutuan)|Kuala Krai]] |[[Abdul Latiff Abdul Rahman]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''64,681''' |- |P032 |[[Gua Musang (kawasan persekutuan)|Gua Musang]] |[[Mohd Azizi Abu Naim]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/demi-rakyat-parlimen-gua-musang-mohd-azizi-daripada-pn-isytihar-sokong-anwar-445118</ref> | * '''48,377''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||992,408 |} === Terengganu === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''8''' |- |P033 |[[Besut (kawasan persekutuan)|Besut]] |[[Che Mohamad Zulkifly Jusoh]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''85,364''' |- |P034 |[[Setiu (kawasan persekutuan)|Setiu]] |[[Shaharizukirnain Abdul Kadir|Shaharizukirnain Abd Kadir]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''84,832''' |- |P035 |[[Kuala Nerus (kawasan persekutuan)|Kuala Nerus]] |[[Alias Razak]], YB Dato' Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,628''' |- |P036 |[[Kuala Terengganu (kawasan persekutuan)|Kuala Terengganu]] |[[Ahmad Amzad Hashim]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''96,552 (PRU-15)''' * '''89,472 (PRK 2023)''' |- |P037 |[[Marang (kawasan persekutuan)|Marang]] |[[Abdul Hadi Awang]], YB Tan Sri Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''109,068''' |- |P038 |[[Hulu Terengganu (kawasan persekutuan)|Hulu Terengganu]] |[[Rosol Wahid]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2026/05/08/bersatu-pecat-2-adun-gantung-5-mp?fbclid=IwY2xjawRqub5leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR5mL_1xmjFztNxfo2eMD2KaBgcRTk-pEr3n2ZAv-Yl6V5qH0TZyvj4ZOVHYVA_aem_8692ZfY3stuGqXLx7bfaSA</ref> | * '''72,008''' |- |P039 |[[Dungun (kawasan persekutuan)|Dungun]] |[[Wan Hassan Mohd Ramli]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''91,269''' |- | P040 | {{Parlimen|Kemaman}} | [[Ahmad Samsuri Mokhtar]], YAB Dato' Seri Ir. {{small|sejak 2 Disember 2023}}<ref group="N">Samsuri dipilih ke Parlimen pada pilihan raya kecil Kemaman, 2023 selepas mengisytiharkan pertandingan pada Pilihan Raya Umum ke-15 yang diadakan pada November 2022 terbatal dan tidak sah.</ref> |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''113,095 (PRU-15)''' * '''92,776 (PRK 2023)''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''739,816''' |} === Pulau Pinang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P041 |[[Kepala Batas (kawasan persekutuan)|Kepala Batas]] |[[Siti Mastura Muhammad]], YB Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''69,302''' |- |P042 |[[Tasek Gelugor (kawasan persekutuan)|Tasek Gelugor]] |[[Wan Saiful Wan Jan]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/757972</ref> | * '''67,112''' |- |P043 |[[Bagan (kawasan persekutuan)|Bagan]] |[[Lim Guan Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,654''' |- |P044 |[[Permatang Pauh (kawasan persekutuan)|Permatang Pauh]] |[[Muhammad Fawwaz Mat Jan|Muhammad Fawwaz Mohamad Jan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''87,448''' |- |P045 |[[Bukit Mertajam (kawasan persekutuan)|Bukit Mertajam]] |[[Steven Sim Chee Keong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''92,745''' |- |P046 |[[Batu Kawan (kawasan persekutuan)|Batu Kawan]] |[[Chow Kon Yeow]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''68,831''' |- |P047 |[[Nibong Tebal (kawasan persekutuan)|Nibong Tebal]] |[[Fadhlina Sidek]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''79,308''' |- |P048 |[[Bukit Bendera (kawasan persekutuan)|Bukit Bendera]] |[[Syerleena Abdul Rashid]] |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''62,489''' |- |P049 |[[Tanjong (kawasan persekutuan)|Tanjong]] |[[Lim Hui Ying]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''37,684''' |- |P050 |[[Jelutong (kawasan persekutuan)|Jelutong]] |[[Sanisvara Nethaji Rayer A/L Rajaji]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''70,707''' |- |P051 |[[Bukit Gelugor (kawasan persekutuan)|Bukit Gelugor]] |[[Ramkarpal Singh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''86,073''' |- |P052 |[[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]] |[[Sim Tze Tzin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''89,708''' |- |P053 |[[Balik Pulau (kawasan persekutuan)|Balik Pulau]] |[[Muhammad Bakhtiar Wan Chik]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''63,911''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''943,972''' |} === Perak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''11''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''3''' |- |P054 |[[Gerik (kawasan persekutuan)|Gerik]] |[[Fathul Huzir Ayob]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2026/02/13/after-hamzah-two-other-mps-sacked-from-bersatu?fbclid=Iwb21leAP7yXhleHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR41svGvQ8cSKkXg12WfBBqaeT_QMJZ8TUOpz9Fq7JNR9bntgwqDpGnCNb-Ong_aem_Vf2DehZlLpIBAXy-qLl5VA</ref> | * '''34,612''' |- |P055 |[[Lenggong (kawasan persekutuan)|Lenggong]] |[[Shamsul Anuar Nasarah]], YB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Dalam Negeri Malaysia]] | * '''27,679''' |- |P056 |[[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]] |[[Hamzah Zainudin]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref>https://m.malaysiakini.com/news/768115</ref> | * '''51,875''' |- |P057 |[[Parit Buntar (kawasan persekutuan)|Parit Buntar]] |[[Mohd Misbahul Munir Masduki]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''52,903''' |- |P058 |[[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]] |[[Idris Ahmad]], YB Datuk Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''61,533''' |- |P059 |[[Bukit Gantang (kawasan persekutuan)|Bukit Gantang]] |[[Syed Abu Hussin Hafiz Syed Abdul Fasal]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada [[Perdana Menteri Malaysia]]<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/636891/berita/politik/ahli-parlimen-bukit-gantang-pula-isytihar-sokong-pm</ref> | * '''71,567''' |- |P060 |[[Taiping (kawasan persekutuan)|Taiping]] |[[Wong Kah Woh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Malaysia]] | * '''83,502''' |- |P061 |[[Padang Rengas (kawasan persekutuan)|Padang Rengas]] |[[Azahari Hasan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU | * '''29,878''' |- |P062 |[[Sungai Siput (kawasan persekutuan)|Sungai Siput]] |[[Kesavan Subramaniam]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''51,649''' |- |P063 |[[Tambun (kawasan persekutuan)|Tambun]] |[[Anwar Ibrahim]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''124,819''' |- |P064 |[[Ipoh Timor (kawasan persekutuan)|Ipoh Timor]] |[[Howard Lee Chuan How]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''79,780''' |- |P065 |[[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]] |[[M. Kulasegaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''78,356''' |- |P066 |[[Batu Gajah (kawasan persekutuan)|Batu Gajah]] |[[Sivakumar A/L Varatharaju]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''74,955''' |- |P067 |[[Kuala Kangsar (kawasan persekutuan)|Kuala Kangsar]] |[[Iskandar Dzulkarnain Abdul Khalid]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/ahli-parlimen-kuala-kangsar-isytihar-sokong-kepimpinan-pm-anwar-441547</ref> | * '''35,754''' |- |P068 |[[Beruas (kawasan persekutuan)|Beruas]] |[[Ngeh Koo Ham]], YB Dato' |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,173''' |- |P069 |[[Parit (kawasan persekutuan)|Parit]] |[[Muhammad Ismi Mat Taib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''37,545''' |- |P070 |[[Kampar (kawasan persekutuan)|Kampar]] |[[Chong Zhemin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''59,386''' |- |P071 |[[Gopeng (kawasan persekutuan)|Gopeng]] |[[Tan Kar Hing]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''103,638''' |- |P072 |[[Tapah (kawasan persekutuan)|Tapah]] |[[M. Saravanan]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} | | * '''44,481''' |- |P073 |[[Pasir Salak (kawasan persekutuan)|Pasir Salak]] |[[Jamaludin Yahya]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''57,023''' |- |P074 |[[Lumut (kawasan persekutuan)|Lumut]] |[[Nordin Ahmad Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''71,162''' |- |P075 |[[Bagan Datuk (kawasan persekutuan)|Bagan Datuk]] |[[Ahmad Zahid Hamidi]], YAB Dato' Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''41,856''' |- |P076 |[[Teluk Intan (kawasan persekutuan)|Teluk Intan]] |[[Nga Kor Ming]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''64,194''' |- |P077 |[[Tanjong Malim (kawasan persekutuan)|Tanjong Malim]] |[[Chang Lih Kang]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''69,671''' |- ! colspan=5| Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,480,991''' |} === Pahang === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Perikatan Nasional|PN]] '''7''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''2''' |- |P078 |[[Cameron Highlands (kawasan persekutuan)|Cameron Highlands]] |[[Ramli Mohd Nor]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''33,265''' |- |P079 |[[Lipis (kawasan persekutuan)|Lipis]] |[[Abdul Rahman Mohamad (ahli politik Malaysia)|Abdul Rahman Mohamad]], YB Dato' Sri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''35,855''' |- |P080 |[[Raub (kawasan persekutuan)|Raub]] |[[Chow Yu Hui]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''56,235''' |- |P081 |[[Jerantut (kawasan persekutuan)|Jerantut]] |[[Khairil Nizam Khirudin]], YB Ir. Ts. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''66,754''' |- |P082 |[[Indera Mahkota (kawasan persekutuan)|Indera Mahkota]] |[[Saifuddin Abdullah]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Dipecat keahlian oleh BERSATU<ref group="N">Pada 6 Januari 2026, Saifuddin telah ditamatkan keahlian partinya dan dengan itu menjadi ahli bebas.</ref><ref>{{Cite web |last=Dzulqarnain |first=Qistina Nadia |date=2026-01-06 |title=Bersatu sacks Saifuddin Abdullah effective today |url=https://www.malaysiakini.com/news/765019 |access-date=2026-01-06 |website=Malaysiakini}}</ref> | * '''93,327''' |- |P083 |[[Kuantan (kawasan persekutuan)|Kuantan]] |[[Wan Razali Wan Nor]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''67,762''' |- |P084 |[[Paya Besar (kawasan persekutuan)|Paya Besar]] |[[Mohd Shahar Abdullah]], YB Dato' Indera |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''61,983''' |- |P085 |[[Pekan (kawasan persekutuan)|Pekan]] |[[Sh Mohmed Puzi Sh Ali]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''93,041''' |- |P086 |[[Maran (kawasan persekutuan)|Maran]] |[[Ismail Abd Muttalib]], YB Dato' Sri Dr. Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''40,942''' |- |P087 |[[Kuala Krau (kawasan persekutuan)|Kuala Krau]] |[[Kamal Ashaari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''47,743''' |- |P088 |[[Temerloh (kawasan persekutuan)|Temerloh]] |[[Salamiah Mohd Nor]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''82,637''' |- |P089 |[[Bentong (kawasan persekutuan)|Bentong]] |[[Young Syefura Othman]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''66,657''' |- |P090 |[[Bera (kawasan persekutuan)|Bera]] |[[Ismail Sabri Yaakob]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''59,548''' |- |P091 |[[Rompin (kawasan persekutuan)|Rompin]] |[[Abdul Khalib Abdullah]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> | * '''66,927''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''872,676''' |} === Selangor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''16''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''6''' |- |P092 |[[Sabak Bernam (kawasan persekutuan)|Sabak Bernam]] |[[Kalam Salan]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''40,977''' |- |P093 |[[Sungai Besar (kawasan persekutuan)|Sungai Besar]] |[[Muslimin Yahaya]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''51,070''' |- |P094 |[[Hulu Selangor (kawasan persekutuan)|Hulu Selangor]] |[[Hasnizan Harun]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''122,442''' |- |P095 |[[Tanjong Karang (kawasan persekutuan)|Tanjong Karang]] |[[Zulkafperi Hanapi]], YB Dato' |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan kepada Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.astroawani.com/berita-malaysia/ahli-parlimen-tanjong-karang-pula-nyatakan-sokongan-kepada-pm-anwar-455367</ref> | * '''51,025''' |- |P096 |[[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]] |[[Dzulkefly Ahmad]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''86,481''' |- |P097 |[[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] |[[William Leong Jee Keen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''144,481''' |- |P098 |[[Gombak (kawasan persekutuan)|Gombak]] |[[Amirudin Shari]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''165,426''' |- |P099 |[[Ampang (kawasan persekutuan)|Ampang]] |[[Rodziah Ismail]], YB Puan Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''104,430''' |- |P100 |[[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]] |[[Rafizi Ramli]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''115,656''' |- |P101 |[[Hulu Langat (kawasan persekutuan)|Hulu Langat]] |[[Mohd Sany Hamzan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''136,787''' |- |P102 |[[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]] |[[Syahredzan Johan]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''244,291''' |- |P103 |[[Puchong (kawasan persekutuan)|Puchong]] |[[Yeo Bee Yin]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''115,949''' |- |P104 |[[Subang (kawasan persekutuan)|Subang]] |[[Wong Chen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''177,983''' |- |P105 |[[Petaling Jaya (kawasan persekutuan)|Petaling Jaya]] |[[Lee Chean Chung]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''145,862''' |- |P106 |[[Damansara (kawasan persekutuan)|Damansara]] |[[Gobind Singh Deo]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Digital Malaysia]] | * '''174,937''' |- |P107 |[[Sungai Buloh (kawasan persekutuan)|Sungai Buloh]] |[[Ramanan Ramakrishnan]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''129,639''' |- |P108 |[[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]] |[[Azli Yusof]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''135,770''' |- |P109 |[[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]] |[[Halimah Ali]], YB Dr. Hajah |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''158,030''' |- |P110 |[[Klang (kawasan persekutuan)|Klang]] |[[Ganabatirau Veraman]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''163,905''' |- |P111 |[[Kota Raja (kawasan persekutuan)|Kota Raja]] |[[Mohamad Sabu]], YB Datuk Seri Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''197,740''' |- |P112 |[[Kuala Langat (kawasan persekutuan)|Kuala Langat]] |[[Ahmad Yunus Hairi]], YB Dato' Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''123,860''' |- |P113 |[[Sepang (kawasan persekutuan)|Sepang]] |[[Raj Munni Sabu|Raj Munni @ Aiman Athirah]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan Malaysia]] | * '''137,955''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''2,925,096''' |} === Kuala Lumpur === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''10''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''1''' |- |P114 |[[Kepong (kawasan persekutuan)|Kepong]] |[[Lim Lip Eng]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''72,319''' |- |P115 |[[Batu (kawasan persekutuan)|Batu]] |[[Prabakaran Parameswaran]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''87,146''' |- |P116 |[[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]] |[[Zahir Hassan]], YB Ir. Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''92,740''' |- |P117 |[[Segambut (kawasan persekutuan)|Segambut]] |[[Hannah Yeoh Tseow Suan]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''85,496''' |- |P118 |[[Setiawangsa (kawasan persekutuan)|Setiawangsa]] |[[Nik Nazmi bin Nik Ahmad|Nik Nazmi Nik Ahmad]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''74,764''' |- |P119 |[[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]] |[[Johari Abdul Ghani]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri Malaysia]] | * '''60,498''' |- |P120 |[[Bukit Bintang (kawasan persekutuan)|Bukit Bintang]] |[[Fong Kui Lun]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''52,936''' |- |P121 |[[Lembah Pantai (kawasan persekutuan)|Lembah Pantai]] |[[Ahmad Fahmi Mohamed Fadzil]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''76,714''' |- |P122 |[[Seputeh (kawasan persekutuan)|Seputeh]] |[[Teresa Kok|Teresa Kok Suh Sim]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''87,454''' |- |P123 |[[Cheras (kawasan persekutuan)|Cheras]] |[[Tan Kok Wai]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''71,746''' |- |P124 |[[Bandar Tun Razak (kawasan persekutuan)|Bandar Tun Razak]] |[[Wan Azizah Wan Ismail]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''93,021''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''854,834''' |} === Putrajaya === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' |- |P125 |[[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]] |[[Mohd Radzi Md Jidin]], YB Datuk Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''36,643''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''36,643''' |} === Negeri Sembilan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''5'''<nowiki> | </nowiki>[[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |[[Jalaluddin Alias]], YB Datuk Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''45,334''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |[[Shamsulkahar Mohd Deli]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''71,795''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |[[Loke Siew Fook]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''123,289''' |- |P129 |[[Kuala Pilah (kawasan persekutuan)|Kuala Pilah]] |[[Adnan Abu Hassan (ahli politik)|Adnan Abu Hassan]], YB Dato' Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''78,682''' |- |P130 |[[Rasah (kawasan persekutuan)|Rasah]] |[[Cha Kee Chin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''119,691''' |- |P131 |[[Rembau]] |[[Mohamad bin Hasan|Mohamad Hasan]], YB Dato' Seri Utama |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''109,436''' |- |P132 |[[Port Dickson (kawasan persekutuan)|Port Dickson]] |[[Aminuddin Harun]], YAB Dato' Seri |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''80,185''' |- |P133 |[[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]] |[[Mohd Isam Mohd Isa]], YB Dato' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''61,033 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''659,495''' |} === Melaka === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''3''' |- |P134 |[[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]] |[[Mas Ermieyati Samsudin]], YB Datuk Wira |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/bersatu-gantung-ronald-kiandee-mas-ermieyati-dua-penggal</ref> | * '''54,749''' |- |P135 |[[Alor Gajah (kawasan persekutuan)|Alor Gajah]] |[[Adly Zahari]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | * [[Timbalan Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''73,000''' |- |P136 |[[Tangga Batu (kawasan persekutuan)|Tangga Batu]] |[[Bakri Jamaluddin]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''92,027''' |- |P137 |[[Hang Tuah Jaya (kawasan persekutuan)|Hang Tuah Jaya]] |[[Adam Adli Abdul Halim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi Malaysia]] | * '''96,488''' |- |P138 |[[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]] |[[Khoo Poay Tiong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''123,181''' |- |P139 |[[Jasin (kawasan persekutuan)|Jasin]] |[[Zulkifli Ismail (agamawan)|Zulkifli Ismail]], YB Tuan |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (PAS)}} | | * '''77,598''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''517,043''' |} === Johor === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''14''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''9''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''2''' | [[Ikatan Demokratik Malaysia|MUDA]] '''1''' |- |P140 |[[Segamat (kawasan persekutuan)|Segamat]] |[[Yuneswaran Ramaraj]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''50,652''' |- |P141 |[[Sekijang (kawasan persekutuan)|Sekijang]] |[[Zaliha Mustafa]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''48,237''' |- |P142 |[[Labis (kawasan persekutuan)|Labis]] |[[Pang Hok Liong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''34,745''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |[[Muhyiddin Yassin]], YB Tan Sri Dato' Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''54,391''' |- |P144 |[[Ledang (kawasan persekutuan)|Ledang]] |[[Syed Ibrahim Syed Noh]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''80,307''' |- |P145 |[[Bakri (kawasan persekutuan)|Bakri]] |[[Tan Hong Pin]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,140''' |- |P146 |[[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]] |[[Syed Saddiq Syed Abdul Rahman]], YB Tuan |bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|MUDA}} | | * '''53,158''' |- |P147 |[[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]] |[[Noraini Ahmad]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''62,954''' |- |P148 |[[Ayer Hitam (kawasan persekutuan)|Ayer Hitam]] |[[Wee Ka Siong]], YB Datuk Seri Ir. Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''46,692''' |- |P149 |[[Sri Gading (kawasan persekutuan)|Sri Gading]] |[[Aminolhuda Hassan]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''61,264''' |- |P150 |[[Batu Pahat (kawasan persekutuan)|Batu Pahat]] |[[Onn Abu Bakar]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''99,494''' |- |P151 |[[Simpang Renggam (kawasan persekutuan)|Simpang Renggam]] |[[Hasni Mohammad]], YB Datuk Seri Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,131''' |- |P152 |[[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]] |[[Wong Shu Qi]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''95,621''' |- |P153 |[[Sembrong (kawasan persekutuan)|Sembrong]] |[[Hishammuddin Hussein]], YB Dato' Seri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''40,930''' |- |P154 |[[Mersing (kawasan persekutuan)|Mersing]] |[[Muhammad Islahuddin Abas]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''46,906''' |- |P155 |[[Tenggara (kawasan persekutuan)|Tenggara]] |[[Manndzri Nasib]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''51,350''' |- |P156 |[[Kota Tinggi (kawasan persekutuan)|Kota Tinggi]] |[[Mohamed Khaled Nordin]], YB Dato' Seri Haji |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Menteri Pertahanan Malaysia]] | * '''47,333''' |- |P157 |[[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]] |[[Azalina Othman Said]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)]] | * '''41,840''' |- |P158 |[[Tebrau (kawasan persekutuan)|Tebrau]] |[[Jimmy Puah Wee Tse]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''167,965''' |- |P159 |[[Pasir Gudang (kawasan persekutuan)|Pasir Gudang]] |[[Hassan Abdul Karim]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | | * '''149,280''' |- |P160 |[[Johor Bahru (kawasan persekutuan)|Johor Bahru]] |[[Akmal Nasrullah Mohd Nasir]], YB Tuan Haji |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Menteri Ekonomi Malaysia]] | * '''94,393''' |- |P161 |[[Pulai (kawasan persekutuan)|Pulai]] |[[Suhaizan Kaiat]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (AMANAH)}} | | * '''117,303 (PRU-15)''' * '''78,453 (PRK 2023)''' |- |P162 |[[Iskandar Puteri (kawasan persekutuan)|Iskandar Puteri]] |[[Liew Chin Tong]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Kewangan Malaysia]] | * '''163,680''' |- |P163 |[[Kulai (kawasan persekutuan)|Kulai]] |[[Teo Nie Ching]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Komunikasi Malaysia]] | * '''115,253''' |- |P164 |[[Pontian (kawasan persekutuan)|Pontian]] |[[Ahmad Maslan]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''56,851''' |- |P165 |[[Tanjung Piai (kawasan persekutuan)|Tanjung Piai]] |[[Wee Jeck Seng]], YB Dato' Sri Dr. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} | | * '''54,588 |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,952,458''' |} === Labuan === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[PN]] '''1''' |- |P166 |[[Labuan (kawasan persekutuan)|Labuan]] |[[Suhaili Abdul Rahman]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Menyatakan sokongan terhadap Perdana Menteri Malaysia<ref>https://www.utusan.com.my/nasional/2023/10/ahli-parlimen-labuan-umum-sokong-anwar-hajiji/</ref> | * '''28,449''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Ribu Orang)||'''28,449''' |} === Sabah === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Barisan Nasional|BN]] '''6''' | [[Gabungan Rakyat Sabah|GRS]] '''5''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''3''' | [[Parti Warisan Sabah|WARISAN]] '''3''' | [[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|UPKO]] '''2''' | [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] '''2''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Solidariti Tanah Airku|STAR]] '''1''' | [[Ahli politik bebas|IND]] '''1''' | Kosong '''1''' |- |P167 |[[Kudat (kawasan persekutuan)|Kudat]] |[[Verdon Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} | | * '''45,108''' |- |P168 |[[Kota Marudu (kawasan persekutuan)|Kota Marudu]] | [[Wetrom Bahanda]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | | * '''49,946''' |- |P169 |[[Kota Belud (kawasan persekutuan)|Kota Belud]] |[[Isnaraissah Munirah Majilis]], YB Puan |bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''54,037''' |- |P170 |[[Tuaran (kawasan persekutuan)|Tuaran]] |[[Wilfred Madius Tangau]], YB Datuk Seri Panglima | bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket [[PH]] * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''58,227''' |- |P171 |[[Sepanggar (kawasan persekutuan)|Sepanggar]] |[[Mustapha Sakmud]], YB Datuk Ts. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Menteri JPM (Sabah dan Sarawak)]] | * '''70,304''' |- |P172 |[[Kota Kinabalu (kawasan persekutuan)|Kota Kinabalu]] |[[Chan Foong Hin]], YB Datuk |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan Malaysia]] | * '''44,120''' |- |P173 |[[Putatan (kawasan persekutuan)|Putatan]] |[[Shahelmey Yahya]], YB Datuk Ir. |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Digantung keahlian oleh UMNO | * '''41,249''' |- |P174 |[[Penampang (kawasan persekutuan)|Penampang]] |[[Ewon Benedick]], YB Datuk |bgcolor={{Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu/meta/color}}|{{color|white|UPKO}} | * Menang atas tiket PH * UPKO keluar PH pada 10 November 2025 | * '''50,730''' |- |P175 |[[Papar (kawasan persekutuan)|Papar]] |[[Armizan Mohd Ali]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup Malaysia]] | * '''43,509''' |- |P176 |[[Kimanis (kawasan persekutuan)|Kimanis]] |[[Mohamad Alamin]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * [[Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi Malaysia]] | * '''31,068''' |- |P177 |[[Beaufort (kawasan persekutuan)|Beaufort]] |[[Siti Aminah Aching]], YB Datuk Hajah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,298''' |- |P178 |[[Sipitang (kawasan persekutuan)|Sipitang]] |[[Matbali Musah]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''29,061''' |- |P179 |[[Ranau (kawasan persekutuan)|Ranau]] |[[Jonathan Yasin]], YB Datuk |bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | | * '''42,298''' |- |P180 |[[Keningau (kawasan persekutuan)|Keningau]] |[[Jeffrey Kitingan]], YB Datuk Seri Panglima Dr. | bgcolor={{Parti Solidariti Tanah Airku/meta/color}}|{{color|white|STAR}} | * Menang atas tiket [[GRS]] * STAR keluar GRS pada 2 Oktober 2025 | * '''54,872''' |- |P181 |[[Tenom (kawasan persekutuan)|Tenom]] |[[Riduan Rubin]], YB Tuan |bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|KDM}} | * Menang atas tiket Bebas tetapi disokong [[Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat|KDM]] | * '''28,649''' |- |P182 |[[Pensiangan (kawasan persekutuan)|Pensiangan]] |[[Arthur Joseph Kurup]], YB Dato' Sri |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} | * [[Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam Malaysia]] | * '''37,110''' |- |P183 |[[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]] |[[Ronald Kiandee]], YB Datuk Seri Dr. |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.astroawani.com/berita-politik/bersatu-gantung-ronald-kiandee-mas-ermieyati-dua-penggal</ref> | * '''29,334''' |- |P184 |[[Libaran (kawasan persekutuan)|Libaran]] |[[Suhaimi Nasir]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''44,531''' |- |P185 |[[Batu Sapi (kawasan persekutuan)|Batu Sapi]] |[[Khairul Firdaus Akbar Khan]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS Langsung}} | * [[Timbalan Menteri Sumber Manusia Malaysia]] | * '''27,037''' |- |P186 |[[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]] |[[Vivian Wong Shir Yee]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''30,919''' |- |P187 |[[Kinabatangan (kawasan persekutuan)|Kinabatangan]] |[[Naim Moktar]], YB Tuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | | * '''29,354 (PRU-15)''' * '''26,436 (PRK 2026)''' |- |P188 |[[Lahad Datu (kawasan persekutuan)|Lahad Datu]] |[[Mohammad Yusof Apdal]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | * [[Timbalan Menteri Sains dan Teknologi Malaysia]] | * '''58,145''' |- |P189 |[[Semporna (kawasan persekutuan)|Semporna]] |[[Mohd Shafie Apdal]], YB Datuk Seri Panglima Haji | bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|WARISAN}} | | * '''38,909''' |- |P190 |[[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]] |[[Lo Su Fui]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|GRS (PBS)}} | * [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri JPM (Wilayah Persekutuan)]] | * '''50,687''' |- |P191 |[[Kalabakan (kawasan persekutuan)|Kalabakan]] |[[Andi Muhammad Suryady Bandy]], YB Datuk |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | * Keahlian digantung oleh UMNO | * '''50,030''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,010,305''' |} === Sarawak === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan Parlimen ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Parti ! Catatan ! Jumlah Pengundi Kawasan<br>(Ribu Orang) |- | colspan="6" | [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] '''23''' | [[Pakatan Harapan|PH]] '''6''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''1''' | [[Parti Bangsa Malaysia|PBM]] '''1''' |- |P192 |[[Mas Gading (kawasan persekutuan)|Mas Gading]] |[[Mordi Bimol]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Timbalan Menteri Belia dan Sukan Malaysia]] | * '''31,379''' |- |P193 |[[Santubong (kawasan persekutuan)|Santubong]] |[[Nancy Shukri]], YB Dato' Sri Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat Malaysia]] | * '''51,809''' |- |P194 |[[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]] |[[Fadillah Yusof]], YAB Dato' Amar | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Perdana Menteri Malaysia]] * [[Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air Malaysia]] | * '''69,163''' |- |P195 |[[Bandar Kuching (kawasan persekutuan)|Bandar Kuching]] |[[Kelvin Yii Lee Wuen]], YB Dr. |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''63,575''' |- |P196 |[[Stampin (kawasan persekutuan)|Stampin]] |[[Chong Chieng Jen]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''73,753''' |- |P197 |[[Kota Samarahan (kawasan persekutuan)|Kota Samarahan]] |[[Rubiah Wang]], YB Datuk Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah Malaysia]] | * '''55,111''' |- |P198 |[[Puncak Borneo (kawasan persekutuan)|Puncak Borneo]] |[[Willie Mongin]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''51,154''' |- |P199 |[[Serian (kawasan persekutuan)|Serian]] |[[Richard Riot Jaem]], YB Dato' Sri Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | | * '''39,974''' |- |P200 |[[Batang Sadong (kawasan persekutuan)|Batang Sadong]] |[[Rodiyah Sapiee]], YB Puan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''22,443''' |- |P201 |[[Batang Lupar (kawasan persekutuan)|Batang Lupar]] |[[Mohamad Shafizan Kepli]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''27,559''' |- |P202 |[[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]] |[[Doris Sophia Brodi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''31,917''' |- |P203 |[[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]] |[[Roy Angau Gingkoi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''19,294''' |- |P204 |[[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]] |[[Richard Rapu]], YB Dato' Dr. | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''26,713''' |- |P205 |[[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]] | [[Ali Biju]], YB Datuk |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|PN (BERSATU)}} | | * '''30,841''' |- |P206 |[[Tanjong Manis (kawasan persekutuan)|Tanjong Manis]] |[[Yusuf Abd Wahab]], YB Dato' Ir. Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''19,040''' |- |P207 |[[Igan (kawasan persekutuan)|Igan]] |[[Ahmad Johnie Zawawi]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''16,986''' |- |P208 |[[Sarikei (kawasan persekutuan)|Sarikei]] |[[Huang Tiong Sii]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (SUPP)}} | * [[Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi Malaysia]] | * '''36,463''' |- |P209 |[[Julau (kawasan persekutuan)|Julau]] |[[Larry Sng]], YB Datuk | bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PBM}} | | * '''22,537''' |- |P210 |[[Kanowit (kawasan persekutuan)|Kanowit]] |[[Aaron Ago Dagang]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Menteri Perpaduan Negara Malaysia]] | * '''18,043''' |- |P211 |[[Lanang (kawasan persekutuan)|Lanang]] |[[Alice Lau Kiong Yieng]], YB Puan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | * [[Yang di-Pertua Dewan Rakyat|Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat]] | * '''52,946''' |- |P212 |[[Sibu (kawasan persekutuan)|Sibu]] |[[Oscar Ling Chai Yew]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (DAP)}} | | * '''65,942''' |- |P213 |[[Mukah (kawasan persekutuan)|Mukah]] |[[Hanifah Hajar Taib]], YB Dato' Hajah | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia]] | * '''27,780''' |- |P214 |[[Selangau (kawasan persekutuan)|Selangau]] |[[Edwin Banta]], YB Tuan | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | | * '''28,796''' |- |P215 |[[Kapit (kawasan persekutuan)|Kapit]] |[[Alexander Nanta Linggi]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Menteri Kerja Raya Malaysia]] | * '''21,999''' |- |P216 |[[Hulu Rajang (kawasan persekutuan)|Hulu Rajang]] |[[Wilson Ugak Kumbong]], YB Datuk | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PRS)}} | * [[Timbalan Menteri Digital Malaysia]] | * '''23,407''' |- |P217 |[[Bintulu (kawasan persekutuan)|Bintulu]] |[[Tiong King Sing]], YB Dato' Sri | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | * [[Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''70,392''' |- |P218 |[[Sibuti (kawasan persekutuan)|Sibuti]] |[[Lukanisman Awang Sauni]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Luar Negeri Malaysia]] | * '''33,916''' |- |P219 |[[Miri (kawasan persekutuan)|Miri]] |[[Chiew Choon Man]], YB Tuan |bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|PH (PKR)}} | * [[Timbalan Menteri Pelancongan, Seni dan Budaya Malaysia]] | * '''78,148''' |- |P220 |[[Baram (kawasan persekutuan)|Baram]] | [[Anyi Ngau]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PDP)}} | | * '''29,783''' |- |P221 |[[Limbang (kawasan persekutuan)|Limbang]] |[[Hasbi Habibollah]], YB Datuk Haji | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | * [[Timbalan Menteri Pengangkutan Malaysia]] | * '''19,796''' |- |P222 |[[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]] |[[Henry Sum Agong]], YB Dato' | bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|GPS (PBB)}} | | * '''18,208''' |- ! colspan=5|Jumlah Pengundi Negeri<br>(Juta Orang)||'''1,178,867''' |} ==Bekas Ahli Dewan Rakyat== Senarai Ahli Dewan Rakyat yang hilang kelayakan pada Penggal Parlimen Malaysia ke-15: {| class="wikitable sortable" |- ! Ahli Parlimen ! Parti ! Kawasan ! Penggal ! Jawatan ! Sebab Hilang Kelayakan |- |Allahyarham Datuk Seri [[Salahuddin Ayub]] | * [[PH]]-[[AMANAH]] (2015-2023) * [[PAS]] (-2015) | {{Parlimen|Pulai}} * (2022-2023) * (2018-2022)<br>{{Parlimen|Kubang Kerian}} * (2008-2013) |3 Penggal | * Menteri Perdagangan Dalam Negeri (2022-2023) * Menteri Pertanian (2018-2020) |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/672939</ref> |- |Tuan [[Che Alias Hamid]]||[[PN]]-[[PAS]] |{{Parlimen|Kemaman}} * (2022-2023) * (2018-2022) |2 Penggal|| ||Keputusan pilihan raya dibatalkan mahkamah<ref>https://m.malaysiakini.com/news/680567</ref> |- |Allahyarham Datuk Seri Panglima [[Bung Moktar Radin]] |[[BN]]-[[UMNO]] |{{Parlimen|Kinabatangan}} * (2022-2025) * (2018-2022) * (2013-2018) * (2008-2013) * (2004-2008) * (1999-2004) |6 Penggal | |Meninggal Dunia<ref>https://m.malaysiakini.com/news/762667</ref> |} ==Tempat Duduk Ahli== Setakat 26 Februari 2024: <div style="width: 100%; height:27em; overflow:auto; border: 4px solid"> {| style="font-size:70%; text-align:center;" |- | || ||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Kota Marudu<br/>KDM}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Sadong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Kudat<br/>BEBAS}}||bgcolor={{Parti Kesejahteraan Demokratik Masyarakat/meta/color}}|{{color|white|Tenom<br/>KDM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Rasah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lubok Antu<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Igan<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Labis<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Melaka<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ledang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pulai<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Jelutong<br/>PH (DAP)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Petani<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Labuan<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kepong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Siput<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Baram<br/>GPS (PDP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Miri<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bayan Baru<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Mas Gading<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sibu<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Simpang Renggam<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Lawas<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Manis<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beaufort<br/>BN (UMNO)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bendera<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Timor<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jeli<br/>PN (Bersatu)}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sandakan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kluang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Beruas<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Puncak Borneo<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Keningau<br/>GRS (STAR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Selayang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjung Piai<br/>BN (MCA)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Subang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pasir Gudang<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Balik Pulau<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Kota Belud<br/>Warisan}}|| || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bentong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kampar<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gua Musang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Puchong<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tuaran<br/>PH (UPKO)}}||bgcolor={{Parti Bangsa Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Julau<br/>PBM}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Stampin<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Kuching<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jelebu<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Bintang<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Paya Besar<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kinabatangan<br/>BN (UMNO)}}|| || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kalabakan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Batang Lupar<br/>GPS (PBB)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Karang<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Ikatan Demokratik Malaysia/meta/color}}|{{color|white|Muar<br/>MUDA}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gombak<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Gajah<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gelugor<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Cheras<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Port Dickson<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Kawan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sri Aman<br/>GPS (PRS)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ampang<br/>PH (PKR)}} ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Betong<br/>GPS (PBB)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Batu Pahat<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bukit Gantang<br/>PN (Bersatu)}} || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seputeh<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tapah<br/>BN (MIC)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Serian<br/>GPS (SUPP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sembrong<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ayer Hitam<br/>BN (MCA)}}|| || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bangi<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Selangau<br/>GPS (PRS)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tebrau<br/>PH (PKR)}} |- | || || || || || || ||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Semporna<br/>Warisan}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bagan<br/>PH (DAP)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bera<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bandar Tun Razak<br/>PH (PKR)}}|| || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sri Gading<br/>PH (Amanah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Klang<br/>PH (DAP)}}|| ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Shah Alam<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Gerik<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pekan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Petaling Jaya<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jempol<br/>BN (UMNO)}} ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hulu Langat<br/>PH (Amanah)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Salak<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Besar<br/>PN (PAS)}}|| ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Alor Setar<br/>PN (PAS)}} || || || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Hulu Rajang<br/>GPS (PRS)<br/>(Timbalan Menteri Digital)}}|| ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putatan<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Pilah<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Tawau<br/>GRS (PBS)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuantan<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kangar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tangga Batu<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kulai<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sibuti<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Timbalan Menteri JPM (Hal Ehwal Agama))}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Libaran<br/>BN (UMNO)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tampin<br/>BN (UMNO)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sabak Bernam<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rompin<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kangsar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Langkawi<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Machang<br/>PN (Bersatu)}}|| || || || || || || ||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Batu Sapi<br/>GRS<br/>(Timbalan Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepanggar<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan Tinggi}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Taiping<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Sipitang<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bakri<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerlun<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krau<br/>PN (PAS)}}|| || || || || || || || || || || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sungai Buloh<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Ranau<br/>GRS}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Raub<br/>PH (DAP)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lumut<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Rengas<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Setiu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Dungun<br/>PN (PAS)}}|| ||-||-||-|| ||- ||- ||- || ||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Hang Tuah Jaya<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Ipoh Barat<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri JPM (Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segamat<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Gopeng<br/>PH (PKR)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Temerloh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kepala Batas<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kapar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Maran<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Arau<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||-||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kimanis<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Kewangan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Sulong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Wangsa Maju<br/>PH (PKR)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tenggara<br/>BN (UMNO)}} |- | |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kulim-Bandar Baharu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Nerus<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tumpat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rantau Panjang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Indera Mahkota<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kapit<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Santubong<br/>GPS (PBB)<br/>(Menteri Pembangunan Wanita dan Keluarga)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sekijang<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri JPM (Wilayah Persekutuan))}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Mukah<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Padang Terap<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jasin<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Besut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pengkalan Chepa<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kemaman<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Rembau<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Luar Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lembah Pantai<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Komunikasi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Segambut<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Belia dan Sukan)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kota Samarahan<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Sepang<br/>PH (Amanah)<br/>(Timbalan Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}} |- | ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Langat<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Ketereh<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Sungai Besar<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Putrajaya<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Teluk Intan<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Perumahan dan Kerajaan Tempatan)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pendidikan Tinggi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Damansara<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Digital)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Kinabalu<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Perladangan dan Komoditi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pensiangan<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>PH (PKR)<br/>(Timbalan Menteri Perpaduan Negara)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Kedah<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Parit Buntar<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Tasek Gelugor<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pokok Sena<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Serai<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Pandan<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Ekonomi)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Penampang<br/>PH (UPKO)<br/>(Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Titiwangsa<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Perladangan dan Komiditi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Limbang<br/>GPS (PBB)<br/>(Timbalan Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Parti Warisan/meta/color}}|{{color|white|Lahad Datu<br/>Warisan<br/>(Timbalan Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Sarikei<br/>GPS (SUPP)<br/>(Timbalan Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Baling<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Permatang Pauh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Krai<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Saratok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Beluran<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kota Raja<br/>PH (Amanah)<br/>(Menteri Pertanian dan Keterjaminan Makanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Setiawangsa<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sumber Asli dan Kelestarian Alam)}}||bgcolor={{Gabungan Rakyat Sabah/meta/color}}|{{color|white|Papar<br/>GRS<br/>(Menteri Perdagangan Dalam Negeri dan Kos Sara Hidup)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pontian<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Kerja Raya)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Iskandar Puteri<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}|| |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Mersing<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Pasu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kuala Terengganu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Terengganu<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kubang Kerian<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Seremban<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Pengangkutan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Tanjong Malim<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Sains, Teknologi dan Inovasi)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri JPM Hal Ehwal Agama)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Bukit Mertajam<br/>PH (DAP)<br/>(Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lenggong<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Lanang<br/>PH (DAP)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 2)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Jerantut<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Merbok<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Puteh<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bachok<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Marang<br/>PN (PAS)}}||-||-||-|| ||- ||-||-||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Petrajaya<br/>GPS (PBB)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri Malaysia & Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Senator<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pelaburan, Perdagangan dan Industri)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}|{{color|white|Kanowit<br/>GPS (PRS)<br/>(Menteri Perpaduan Negara)}}||bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|black|Senator<br/>BEBAS<br/>(Menteri Kewangan 2)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Lipis<br/>BN (UMNO)<br/> (Timbalan Menteri Sumber Manusia)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Cameron Highlands<br/>BN (UMNO)<br/>(Timbalan Yang di-Pertua Dewan Rakyat 1)}} |- |bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Hulu Selangor<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pasir Mas<br/>PN (PAS)}} ||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pendang<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Masjid Tanah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Pagoh<br/>PN (Bersatu)}}||-||-||-|| ||-||-||- ||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Bagan Datuk<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Perdana Menteri & Menteri Kemajuan Desa dan Wilayah)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|Kota Tinggi<br/>BN (UMNO)<br/>(Menteri Pertahanan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Nibong Tebal<br/>PH (PKR)<br/>(Menteri Pendidikan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Kuala Selangor<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Menteri Kesihatan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Alor Gajah<br/>PH (Amanah)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Pertahanan)}} |- | bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Padang Serai<br/>PN (Bersatu)}} || bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}}| {{color|white|Sik<br/>PN (PAS)}}|| bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} |{{color|white|Tanah Merah<br/>PN (Bersatu)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Kota Bharu<br/>PN (PAS)}}||bgcolor={{Perikatan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Larut<br/>PN (Bersatu)}}<br/>{{color|white|(Ketua Pembangkang Dewan Rakyat)}}||-||-||-||Setiausaha Dewan Rakyat ||- ||- ||-|| bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Tambun<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Perdana Menteri Malaysia & Menteri Kewangan 1)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}} | {{color|white|Senator<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Menteri Dalam Negeri)}}||bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}} | {{color|white|Pengerang<br/>BN (UMNO)}}<br/>{{color|white|(Menteri JPM Undang-undang dan Reformasi Institusi)}}||bgcolor={{Gabungan Parti Sarawak/meta/color}}| {{color|white|Bintulu<br/>GPS (PDP)}}<br/>{{color|white|(Menteri Pelancongan)}}||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}|{{color|white|Johor Bahru<br/>PH (PKR)}}<br/>{{color|white|(Timbalan Menteri Peralihan Tenaga dan Transformasi Air)}} |- | || || || || ||-||-||-||bgcolor={{Pakatan Harapan/meta/color}}| {{color|white|Yang di-Pertua Dewan Rakyat}}||- ||- ||- || || |- | || || || || ||-||-||-||Yang di-Pertuan Agong||-||- ||- || || |} </div> == Jawatankuasa Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15 == === Jawatankuasa Pemilih === Pengerusi * YB Tan Sri [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YAB Dato' Sri [[Fadillah Yusof]] ([[Petra Jaya (kawasan persekutuan)|Petra Jaya]]) GPS * YB Tuan [[Loke Siew Fook]] ([[Seremban (kawasan persekutuan)|Seremban]]) PH * YB Dato' Seri [[Rafizi Ramli]] ([[Pandan (kawasan persekutuan)|Pandan]]) PH * YB Dato' Seri [[Azalina Othman Said]] ([[Pengerang (kawasan persekutuan)|Pengerang]]) BN * YB Dato' Seri [[Hamzah Zainudin]] ([[Larut (kawasan persekutuan)|Larut]]) PN * YB Datuk Seri [[Takiyuddin Hassan]] ([[Kota Bharu (kawasan persekutuan)|Kota Bharu]]) PN === Jawatankuasa Kira-kira Wang Negara (PAC) === Pengerusi * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN Naib Pengerusi * YB Puan [[Wong Shu Qi]] ([[Kluang (kawasan persekutuan)|Kluang]]) PH Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Tuan [[Syahredzan Johan]] ([[Bangi (kawasan persekutuan)|Bangi]]) PH * YB Tuan Ts. [[Zahir Hassan]] ([[Wangsa Maju (kawasan persekutuan)|Wangsa Maju]]) PH * YB Puan [[Vivian Wong Shir Yee]] ([[Sandakan (kawasan persekutuan)|Sandakan]]) PH * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin)]] BN * YB Tuan [[Sim Tze Tzin]] ([[Bayan Baru (kawasan persekutuan)|Bayan Baru]]) PH * YB Tuan Haji [[Azli Yusof]] ([[Shah Alam (kawasan persekutuan)|Shah Alam]]) PH * YB Dr. [[Richard Rapu]] ([[Betong (kawasan persekutuan)|Betong]]) GPS * YB Dr. Hajah [[Halimah Ali]] ([[Kapar (kawasan persekutuan)|Kapar]]) PN * YB Dato' Wira [[Ku Abdul Rahman Ku Ismail]] ([[Kubang Pasu (kawasan persekutuan)|Kubang Pasu]]) PN * YB Tuan [[Ahmad Tarmizi Sulaiman]] ([[Sik (kawasan persekutuan)|Sik]]) PN * YB Datuk [[Ali Biju]] ([[Saratok (kawasan persekutuan)|Saratok]]) PN === Jawatankuasa Peraturan Mesyuarat === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri [[Johari Abdul Ghani]] ([[Titiwangsa (kawasan persekutuan)|Titiwangsa]]) BN * YB Tuan [[William Leong Jee Keen]] ([[Selayang (kawasan persekutuan)|Selayang]] PH * YB Tuan [[Roy Angau Gingkoi]] ([[Lubok Antu (kawasan persekutuan)|Lubok Antu]]) GPS * YB Tuan [[M. Kulasegaran]] ([[Ipoh Barat (kawasan persekutuan)|Ipoh Barat]]) PH * YB Datuk Wira [[Mas Ermieyati Samsudin]] ([[Masjid Tanah (kawasan persekutuan)|Masjid Tanah]]) PN * YB Dato' [[Mumtaz Md Nawi]] ([[Tumpat (kawasan persekutuan)|Tumpat]]) PN === Jawatankuasa Dewan === Pengerusi * YB Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Dato' [[Mohd Isam Mohd Isa]] ([[Tampin (kawasan persekutuan)|Tampin]]) BN * YB Dato' Sri [[Doris Sophia Brodi]] ([[Sri Aman (kawasan persekutuan)|Sri Aman]]) GPS * YB Tuan [[Lo Su Fui]] ([[Tawau (kawasan persekutuan)|Tawau]]) GRS * YB Tuan [[Khoo Poay Tiong]] ([[Kota Melaka (kawasan persekutuan)|Kota Melaka]]) PH * YB Dato' Seri Dr. [[Shahidan Kassim]] ([[Arau (kawasan persekutuan)|Arau]]) PN * YB Datuk Seri Dr. [[Ronald Kiandee]] ([[Beluran (kawasan persekutuan)|Beluran]]) PN === Jawatankuasa Hak dan Kebebasan Parlimen === Pengerusi * YB Tan Sri Dato' [[Johari Abdul]] (Yang di-Pertua Dewan Rakyat) Ahli * YB Datuk Seri Dr. [[Noraini Ahmad]] ([[Parit Sulong (kawasan persekutuan)|Parit Sulong]]) BN * YB Datuk Seri Dr. [[Dzulkefly Ahmad]] ([[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]]) PH * YB Dato' [[Henry Sum Agong]] ([[Lawas (kawasan persekutuan)|Lawas]]) GPS * YB Tuan [[Syed Saddiq]] ([[Muar (kawasan persekutuan)|Muar]]) PH * YB Datuk Dr. [[Mohd Radzi Md Jidin]] ([[Putrajaya (kawasan persekutuan)|Putrajaya]]) PN * YB Datuk [[Idris Ahmad]] ([[Bagan Serai (kawasan persekutuan)|Bagan Serai]]) PN == Rujukan == {{Reflist}} {{Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15}} {{Pilihan raya umum Malaysia 2022}} [[Kategori:Parlimen Malaysia ke-15]] [[Kategori:Ahli Dewan Rakyat, Parlimen Malaysia ke-15| ]] gyij4eyk1y0wt6j7v3oxdytn7p508d7 10 1135890 6844284 6818111 2026-05-08T15:58:00Z Muhd Aiman65 112078 6844284 wikitext text/x-wiki {{National squad | name = Skuad Switzerland Piala Dunia FIFA 2022 | bg = red | fg = white | bordercolor = #CC0000 | country = Switzerland | comp link = Piala Dunia FIFA 2022 | comp = Piala Dunia FIFA 2022 | p1 = [[Yann Sommer|Sommer]] | p2 = [[Edimilson Fernandes|Fernandes]] | p3 = [[Silvan Widmer|Widmer]] | p4 = [[Nico Elvedi|Elvedi]] | p5 = [[Manuel Akanji|Akanji]] | p6 = [[Denis Zakaria|Zakaria]] | p7 = [[Breel Embolo|Embolo]] | p8 = [[Remo Freuler|Freuler]] | p9 = [[Haris Seferović|Seferovic]] | p10 = [[Granit Xhaka|Xhaka]]&nbsp;([[Kapten (bola sepak)|k]]) | p11 = [[Renato Steffen|Steffen]] | p12 = [[Jonas Omlin|Omlin]] | p13 = [[Ricardo Rodríguez|Rodriguez]] | p14 = [[Michel Aebischer|Aebischer]] | p15 = [[Djibril Sow|Sow]] | p16 = [[Christian Fassnacht|Fassnacht]] | p17 = [[Ruben Vargas|Vargas]] | p18 = [[Eray Cömert|Cömert]] | p19 = [[Noah Okafor|Okafor]] | p20 = [[Fabian Frei|Frei]] | p21 = [[Gregor Kobel|Kobel]] | p22 = [[Fabian Schär|Schär]] | p23 = [[Xherdan Shaqiri|Shaqiri]] | p24 = [[Philipp Köhn|Köhn]] | p25 = [[Fabian Rieder|Rieder]] | p26 = [[Ardon Jashari|Jashari]] | coach = [[Murat Yakin|Yakin]] }}<noinclude> {{Squad maintenance}} [[Category:Templat skuad Piala Dunia FIFA 2022|Switzerland]] [[Category:Switzerland FIFA World Cup squad navigational boxes|2022]] [[Category:Switzerland di Piala Dunia FIFA 2022|skuad]] </noinclude> 6jieeg213gbgm5ag1g2ezak8dfgvxsv 0 1138676 6844603 6273047 2026-05-09T08:57:12Z Afzan.azam.98 378300 /* Sekolah kebangsaan */ 6844603 wikitext text/x-wiki [[File:Kanibongan Sabah SK-Kanibongan-03.jpg|thumb|upright=1.2|Murid-murid sekolah rendah di [[Malaysia]].]] '''Pendidikan rendah di Malaysia''' adalah program pendidikan yang ditawarkan kepada kanak-kanak bermula umur tujuh tahun dan berterusan sehingga mereka mencapai umur 12 tahun<ref>{{Citation |last= |first= |year= |title=Memasuki Sekolah Rendah Kerajaan |publisher = MyGovernment |publication-place=Malaysia |page= |url=https://malaysia.gov.my/portal/subcategory/113?language=my |access-date=26 Januari 2023 }}</ref>. Ini merupakan peringkat pendidikan secara formal pertama yang akan dilalui oleh kanak-kanak di [[Malaysia]], walaupun terdapat sebahagian daripada mereka telah mengakhiri pendidikan [[Prasekolah di Malaysia|prasekolah]] sebelum itu. Pendidikan rendah di Malaysia dikawal selia oleh [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] di bawah Akta Pendidikan 1996 (Akta 550). Pendidikan rendah merupakan pendidikan wajib yang perlu diberikan kepada kanak-kanak di Malaysia apabila mereka mencapai umur yang diperlukan<ref name="kpm1">{{Citation |last= |first= |year= |title=Dasar Pengoperasian Pendidikan Rendah Wajib |publisher = Kementerian Pendidikan Malaysia |publication-place=Malaysia |page= |url=https://www.moe.gov.my/pendidikan/pendidikan-rendah/dasar-pengoperasian-pendidikan-rendah-wajib |access-date=26 Januari 2023 }}</ref>. Proses pendaftaran kanak-kanak ke pendidikan rendah bermula apabila mereka mencapai umur enam tahun pada hari pertama bulan Januari<ref name="kpm1" />. Terdapat dua jenis aliran pendidikan rendah yang dikendalikan di sekolah-sekolah kerajaan iaitu aliran perdana bagi murid-murid biasa dan aliran pendidikan khas bagi murid-murid berkeperluan khas. Bermula tahun [[2021]], murid-murid Tahun 6 tidak lagi menduduki peperiksaan [[Ujian Pencapaian Sekolah Rendah]] (UPSR), sebaliknya prestasi mereka sepanjang sesi persekolahan rendah dinilai berdasarkan kepada Pentaksiran Bilik Darjah (PBD) yang ditambahbaik<ref name="pbd1">{{cite news |first=Firdaus |last=Azil |title=Pentaksiran Berasaskan Sekolah sudah diperkenalkan sejak 2011 - Radzi |newspaper=Astro Awani |date=1 Ogos 2022 |url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/pentaksiran-berasaskan-sekolah-sudah-diperkenalkan-sejak-2011-radzi-373886 |accessdate=26 Januari 2023}}</ref>. Selain sekolah kerajaan, terdapat juga sekolah swasta, persendirian dan antarabangsa yang mengendalikan program pendidikan rendah di [[Malaysia]]. == Sejarah == === Sebelum kemerdekaan === Sistem persekolahan di [[Malaysia]] bermula ketika zaman penjajahan British sekitar tahun [[1824]]<ref name="rendah1">{{cite journal | last1 = Sivalingam | first1 = Ananda Devan | date = 20 November 2020 | title = History of Malaysian Education System: Year 1824 to 2025 | url = https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=3735372 | journal = Social Sciences Education eJournal | volume = | issue = | issn = 1556- 5068 | doi=10.2139/ssrn.3735372 | pages = | access-date = 16 Disember 2022}}</ref>. Terdapat empat aliran pendidikan yang ditubuhkan berdasarkan kepada polisi "pecah dan perintah" ({{lang-en|Divide and Rule}}) iaitu sekolah Inggeris, sekolah Melayu, sekolah Tamil dan sekolah Cina<ref name="rendah1" />. Tiap-tiap aliran ini menggunakan amalan pembelajaran yang sangat berbeza; sekolah Inggeris menggunakan [[bahasa Inggeris]] sebagai bahasa pengantar dan menggunakan kurikulum dari empayar British, sekolah Melayu pula menggunakan [[bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar dan memfokuskan kepada [[pengajian Islam]]. Sekolah Tamil dan Cina pula masing-masing menggunakan bahasa ibunda mereka sebagai bahasa pengantar dan kurikulum pula diimport dari negara ibunda mereka masing-masing. Selepas [[Perang Dunia Kedua]], pihak British ditentang hebat oleh [[Orang Melayu Malaysia|orang Melayu]] pada ketika itu yang mendesak supaya mutu pendidikan Melayu diperbaiki, ekoran [[Nasionalisme Melayu awal|semangat nasionalisme]] yang semakin memuncak<ref name="rendah-barnes1">{{cite journal | last1 =Mior Jamaluddin | first1 =Mior Khairul Azrin | date =25 Oktober 2016 | title =Sistem Pendidikan di Malaysia: Dasar, Cabaran, dan Pelaksanaan ke Arah Perpaduan Nasional | url =https://www.journals.mindamas.com/index.php/sosiohumanika/article/viewFile/436/434 | journal =Sosiohumanika | volume =4 | issue =1 (2011) | issn = | pages =33-48 | access-date = 26 Januari 2023 }}</ref>, lebih-lebih lagi selepas kerajaan [[Malayan Union]] dibatalkan akibat tentangan hebat daripada orang Melayu. Hasilnya, [[Laporan Barnes 1950|Laporan Barnes]] diterbitkan pada bulan Jun [[1951]]. Dalam laporan ini, jawatankuasa Barnes mencadangkan penubuhan sekolah kebangsaan untuk semua kaum di peringkat pendidikan rendah<ref name="rendah-barnes2">{{cite journal | last1 =Brown | first1 =Graham | date =30 November 2021 | title =Making ethnic citizens: The politics and practice of education in Malaysia | url =https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0738059306001611 | journal =International Journal of Educational Development | volume =27 | issue =3 (Mei 2007) | issn =0128-164X | doi=10.1016/j.ijedudev.2006.12.002 | pages =318-330 | access-date = 26 Januari 2023}}</ref> dan penggunaan [[bahasa Melayu]] dan [[bahasa Inggeris]] sebagai bahasa pengantar di sekolah kebangsaan<ref name="rendah-barnes3">{{Citation |last= |first= |year= |title=VERNACULAR EDUCATION IN MALAYSIA |publisher=Centre for Public Policy Studies |publication-place= |page= |url=http://cpps.org.my/wp-content/uploads/2017/10/Vernacular-Education-in-Malaysia-Factsheet.pdf |access-date=13 Disember 2022 }}</ref>. Walaupun Laporan ini diterima di kalangan orang Melayu, kaum lain seperti Tamil dan Cina membantah cadangan ini<ref name="nst-barnes1">{{cite news |first=Pravindharan |last=Balakrishnan |title=Create education system that's ours |newspaper=NST |date=15 Ogos 2019 |url=https://www.nst.com.my/opinion/letters/2019/08/513153/create-education-system-thats-ours |accessdate=12 Disember 2022}}</ref> kerana berpendapat bahawa penubuhan sekolah kebangsaan akan menyebabkan sekolah-sekolah Cina dan Tamil serta sistem pendidikan mereka akan dihapuskan<ref name="rendah-barnes4">{{cite journal | last1 =Abu Hassan| first1 =Muhammad Ikram | date = | title =Education in Malaysia Before Independence and Its Implications for The Unification of Malaysian Society | url =https://turcomat.org/index.php/turkbilmat/article/download/4538/3840/8483 | journal =Turkish Journal of Computer and Mathematics Education | volume =12 | issue =7 (2019) | issn =1985-0611 | pages =3381-3386 | access-date =13 Disember 2022 }}</ref>. [[Fail:MURID PADANG 2.jpg|thumb|upright=1.3|Murid sekolah rendah pada tahun [[1957]].]] Disebabkan bantahan ini, pihak British mempelawa Dr. William P. Fenn dan Dr. Wu Teh-yao ke [[Tanah Melayu]]<ref name="fennwu-nlbsg">{{Citation |last= |first= |year= |title=The Fenn-Wu Report Is Published Jun 1951 |publisher = National Library Board Singapore |publication-place= |page= |url=https://eresources.nlb.gov.sg/history/events/1285f1b1-180b-49ae-b7e4-41c2798bd77e |access-date=18 Disember 2022 }}</ref> bagi mengkaji dan mencadangkan penambahbaikan terhadap sistem pendidikan vernakular terutamanya Cina di Tanah Melayu<ref name="fennwu-malaysiakini1">{{cite news |first=Kua |last=Kia Soong |title=Celebrating 200 years of Chinese education |newspaper=MalaysiaKini |date=14 Ogos 2019 |url=https://www.malaysiakini.com/news/487862 |accessdate=18 Disember 2022}}</ref>. Hasil dapatan kajian dan soal selidik ini, [[Laporan Fenn-Wu 1951|Laporan Fenn-Wu]] diterbitkan pada bulan yang sama Laporan Barnes diterbitkan. Antara cadangan yang dikemukakan ialah penggubalan buku teks Cina untuk pendidikan rendah supaya nilai-nilai murni dan etika dimasukkan, selain daripada isi kandungan yang lebih memfokuskan kepada suasana di [[Tanah Melayu]]<ref name="fennwu-news-sg005">{{cite news | title = 'Malaya Must Keep Chinese Culture' | url = https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/Digitised/Article/straitstimes19510228-1.2.118 | newspaper = The Straits Times | page = 8 | date = 28 Februari 1951 | accessdate = 5 Januari 2023}}</ref>. Cadangan-cadangan daripada [[Laporan Barnes 1950|Laporan Barnes]] dan [[Laporan Fenn-Wu 1951|Laporan Fenn-Wu]] kemudian menjadi asas kepada penerbitan [[Penyata Razak 1956]]. Dalam Penyata Razak, pendidikan rendah di Tanah Melayu terbahagi kepada dua jenis iaitu aliran sekolah kebangsaan (SK) untuk semua kaum<ref name="rendah2">{{cite news |first = Mohd Azizee |last = Hasan |title = Penyata Razak kian malap, kita dibakar api perkauman |newspaper = MalaysiaKini |date = 27 Ogos 2019 |url = https://www.malaysiakini.com/news/489594 |accessdate = 26 Januari 2023}}</ref>, menggantikan sekolah rendah dan aliran sekolah jenis kebangsaan (SJK) untuk Tamil dan Cina. Selain itu, [[bahasa Melayu]] dijadikan sebagai bahasa kebangsaan dan bahasa pengantar di sekolah kebangsaan<ref name="rendah2" /> manakala [[bahasa Tamil]] dan [[bahasa Cina]] menjadi bahasa pengantar di sekolah jenis kebangsaan masing-masing<ref>{{Citation |last= |first= |year= |title=Tun Razak Penggerak Pembangunan Rakyat / Negara |publisher = Arkib Negara Malaysia |publication-place=Malaysia |page= |url=http://www.arkib.gov.my/web/guest/tun-razak-penggerak-pembangunan-rakyat-/-negara |access-date=26 Januari 2023 }}</ref>. === Selepas kemerdekaan === Akta Pelajaran 1961 merupakan undang-undang pendidikan pertama yang dikuatkuasakan di [[Tanah Melayu]] pasca-kemerdekaan. Akta ini banyak berpandukan kepada hasil kajian dan cadangan yang terdapat dalam [[Penyata Razak 1956]] dan [[Laporan Rahman Talib]]<ref name="rendah6">{{cite news |first = |last = |title = Sekolah VERNAKULAR adalah TUBA dalam SUSU? |newspaper = Perak Today |date = 17 November 2010 |url = https://peraktoday.com.my/2010/11/sekolah-vernakular-adalah-tuba-dalam-susu%E2%80%8F/ |accessdate = 26 Januari 2023}}</ref>. Menurut akta ini, sistem pendidikan kebangsaan meliputi pendidikan rendah, pendidikan menengah rendah, pendidikan menengah atas dan pendidikan tinggi. Di peringkat pendidikan rendah, akta ini menyatakan bahawa tempoh pendidikan rendah adalah selama 6 tahun tetap dan penggunaan [[bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar dan subjek wajib diajar di sekolah kebangsaan. Rentetan dari [[Peristiwa 13 Mei|peristiwa 13 Mei 1969]] merupakan detik di mana Menteri Pelajaran pada ketika itu, [[Abdul Rahman Ya'kub]] mengambil langkah drastik dengan mengumumkan penukaran kesemua sekolah Inggeris kepada sekolah kebangsaan bermula Tahun 1 pada [[1 Januari]] [[1970]]<ref>{{cite news |first = Pin |last = Pan Dan |title = How English-medium schools vanished overnight |newspaper = MalaysiaKini |date = 24 Ogos 2007 |url = https://www.malaysiakini.com/letters/71584 |accessdate = 26 Januari 2023}}</ref>. Selepas peristiwa hitam tersebut, Kementerian Pelajaran pada ketika itu memberi fokus kepada pengstrukturan semula dasar pendidikan yang bermatlamat untuk mewujudkan perpaduan di antara kaum serta mengecilkan jurang keciciran kanak-kanak mendapatkan akses pendidikan rendah. Dari sini, Laporan Jawatankuasa di atas Kajian Pendapat mengenai Pelajaran dan Masyarakat atau [[Laporan Keciciran 1973]]<ref name="rendah8">{{cite news |first = Noor Atiqah |last = Sulaiman |title = KPM akan teliti semula data keciciran murid |newspaper = Berita Harian |date = 19 Julai 2022 |url = https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/07/977910/kpm-akan-teliti-semula-data-keciciran-murid |accessdate = 26 Januari 2023}}</ref> dibentangkan oleh [[Murad Mohamed Noor|Tan Sri Murad Mohamed Noor]] selaku Pengarah Perancangan dan Penyelidikan Pelajaran pada ketika itu<ref name="rendah7">{{Citation |last= |first= |year= |title=Tan Sri Murad bin Mohd. Noor |publisher = Arkib Negara Malaysia |publication-place=Malaysia |page= |url=http://www.arkib.gov.my/web/guest/tan-sri-murad-bin-mohd.-noor1 |access-date=26 Januari 2023 }}</ref>. Hasil laporan ini mendapati berlakunya keciciran kanak-kanak ke pendidikan rendah yang sangat serius bermula tahun 1960-an<ref name="rendah7" />. Kadar peratusan keciciran kanak-kanak semakin tinggi di kawasan luar bandar, di mana kemiskinan tegar merupakan antara faktor utama yang menyumbang kepada trend ini<ref name="rendah9">{{cite book |first1 = Prof. Dr. Osman |last1 = Titrek |first2 = Gözde Sezen |last2 = Gültekin |first3 = Agniezska |last3 = Zembrzuska |year = 2018 |title = 4th International Conference on Lifelong Education and Leadership for ALL-ICLEL 2018 |url = |location = Turki |publisher = ICLEL Publications |page = |isbn = 978-605-66-4953-0}}</ref>. Bagi memastikan kanak-kanak [[luar bandar]] mendapatkan akses ke pendidikan rendah, laporan ini mencadangkan agar [[Buku Teks Kementerian Pendidikan Malaysia|buku-buku teks]] diedarkan secara percuma. Skim Pinjaman Buku Teks (SPBT) ditubuhkan pada tahun 1975 bagi membantu kanak-kanak memiliki buku teks sebagai rujukan semasa sesi persekolahan mereka<ref>{{Citation |last= |first= |year= |title = Skim Pinjaman Buku Teks (SPBT) |publisher = Kementerian Pendidikan Malaysia |publication-place=Malaysia |page= |url=https://www.moe.gov.my/bantuan-pembelajaran-menu/skim-pinjaman-buku-teks-spbt |access-date=26 Januari 2023 }}</ref>. == Penilaian dan peperiksaan == === Pentaksiran Berasaskan Sekolah === {{main|Pentaksiran Berasaskan Sekolah}} Pentaksiran Berasaskan Sekolah (PBS) merupakan penilaian utama yang dilakukan ke atas murid-murid berpendidikan rendah di [[Malaysia]] bermula tahun [[2021]]. Ia menggantikan peperiksaan [[Ujian Pencapaian Sekolah Rendah]] (UPSR) yang telah dimansuhkan. PBS mula diperkenalkan sekitar tahun [[2011]] sebagai kayu ukur bagi menilai tahap keperibadian murid-murid seperti aspek emosi, rohani dan jasmani<ref name="pbd1" />. Menerusi PBS, murid-murid akan dinilai berdasarkan kepada tiga komponen utama iaitu Pentaksiran Bilik Darjah (PBD), Pentaksiran Aktiviti Jasmani, Sukan dan Kokurikulum (PAJSK) dan Pentaksiran Psikometrik (PPsi)<ref name="pbd2">{{cite news |first = |last = |title = Pentaksiran Berasaskan Sekolah nilai pelajar secara holistik |newspaper = Berita Harian |date = 14 Oktober 2022 |url = https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2022/10/1012245/pentaksiran-berasaskan-sekolah-nilai-pelajar-secara-holistik |accessdate = 29 Januari 2023}}</ref>. Penilaian berdasarkan komponen-komponen ini akan memberi gambaran yang lebih jelas terhadap pencapaian dan kelemahan murid-murid<ref name="pbd3">{{cite news |first = |last = |title = Pentaksiran Berasaskan Sekolah lebih inklusif, menyeluruh |newspaper = Harian Metro |date = 8 Jun 2022 |url = https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2022/06/849721/pentaksiran-berasaskan-sekolah-lebih-inklusif-menyeluruh |accessdate = 29 Januari 2023}}</ref>. === Ujian Pencapaian Sekolah Rendah === {{main|Ujian Pencapaian Sekolah Rendah}} Sebelum tahun [[2021]], peperiksaan Ujian Pencapaian Sekolah Rendah (UPSR) merupakan peperiksaan utama yang diambil oleh murid-murid Tahun 6 sebagai persediaan ke [[Pendidikan menengah di Malaysia|pendidikan menengah]]. Peperiksaan UPSR mula diperkenalkan pada tahun [[1988]] bagi menggantikan Penilaian Darjah Lima<ref name="upsr1">{{cite news |first = |last = |title = Selamat tinggal UPSR |newspaper = Sinar Harian |date = 29 April 2021 |url = https://www.sinarharian.com.my/article/136035/berita/nasional/selamat-tinggal-upsr |accessdate = 29 Januari 2023}}</ref>. Keputusan UPSR digunakan sebagai kelayakan murid ke sekolah yang menawarkan program pendidikan menengah khusus seperti [[Sekolah Berasrama Penuh]] kelolaan [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] atau [[Maktab Rendah Sains MARA]] kelolaan [[Majlis Amanah Rakyat]]<ref name="upsr1" />. Desas-desus mengenai pemansuhan peperiksaan UPSR mula timbul sejak tahun [[2009]] oleh kerana ramai berpendapat bahawa murid-murid hanya fokus kepada keputusan peperiksaan UPSR sebagai kayu ukur pencapaian mereka<ref name="upsr2">{{cite news |first = |last = |title = Kementerian mungkin mansuh UPSR dan PMR |newspaper = MalaysiaKini |date = 20 Jun 2010 |url = http://www.malaysiakini.com/news/135036 |accessdate = 26 Januari 2023}}</ref>. Pada [[28 April]] [[2021]], [[Menteri Pendidikan Malaysia]] pada ketika itu, [[Mohd Radzi Md Jidin|Datuk Dr. Mohd Radzi Md Jidin]] mengumumkan bahawa peperiksaan UPSR dan [[Pentaksiran Tingkatan Tiga]] (peperiksaan di peringkat menengah) dimansuhkan. === Penilaian Tahap Satu === Pada tahun [[1996]] sehingga 2000, murid-murid Tahun 3 menduduki peperiksaan Penilaian Tahap Satu (PTS) sebagai pra-syarat peluang untuk melangkau ke Tahun 5 untuk tahun persekolahan seterusnya<ref name="pts2">{{cite book |first1 = Nik Azis |last1 = Nik Pa |first2 = Noraini |last2 = Idris |year = 2008 |title = Perjuangan memperkasakan pendidikan di Malaysia: pengalaman 50 tahun merdeka |url = |location = Malaysia |publisher = Utusan Publications |page = 347 |isbn = 978-967-61-2156-1}}</ref>. Murid-murid yang mendapat keputusan cemerlang dalam peperiksaan ini tidak akan menduduki Tahun 4, sebaliknya mereka akan ke kelas-kelas Tahun 5 bermula tahun berikutnya<ref name="pts1">{{cite news |first= |last= |title=A note of regret |newspaper=The Star |date=20 Mei 2007 |url=https://www.thestar.com.my/news/education/2007/05/20/a-note-of-regret |accessdate=26 Januari 2023}}</ref>. Ini menjadikan tempoh mereka berada di pendidikan rendah hanya lima tahun sahaja, berbanding murid-murid lain selama enam tahun<ref name="pts2" />. Peperiksaan PTS ini dimansuhkan kerana terdapat alasan bahawa murid-murid yang cemerlang dalam PTS tidak mendapat keputusan yang bagus dalam peperiksaan [[UPSR]]<ref name="pts1" />. == Jenis sekolah == === [[Sekolah rendah kebangsaan|Sekolah kebangsaan]] === [[File:School playground (2319800101).jpg|thumb|Warna bertemakan putih/biru gelap digunakan sebagai kod warna pakaian rasmi pelajar sekolah kebangsaan.]] Sekolah kebangsaan (SK) ialah sekolah awam utama yang menjalankan program pendidikan rendah di [[Malaysia]]. Cadangan penubuhan sekolah kebangsaan mula diketengahkan menerusi [[Laporan Barnes 1950|Laporan Barnes]], di mana jawatankuasa Barnes berpendapat bahawa penubuhan SK mampu menyatupadukan kesemua kaum di Tanah Melayu pada ketika itu<ref name="barnes16">{{cite journal | last1 =Brown | first1 =Graham | date =30 November 2021 | title =Making ethnic citizens: The politics and practice of education in Malaysia | url =https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0738059306001611 | journal =International Journal of Educational Development | volume =27 | issue =3 (Mei 2007) | issn =0128-164X | doi=10.1016/j.ijedudev.2006.12.002 | pages =318-330 | access-date =15 Disember 2022}}</ref>. [[Sekolah Kebangsaan Permatang Janggus|Sekolah Umum Permatang Janggus]] yang terletak di [[Seberang Perai]], [[Pulau Pinang]] merupakan sekolah pertama yang beralih kepada Sekolah Kebangsaan sekitar tahun [[1959]]<ref name="rggt">{{cite news |first = |last = |title = 2 September 1959, Sekolah Kebangsaan Pertama Diumumkan |newspaper = Rggt |date = 2 September 2020 |url = https://rnggt.com/20207763/ |accessdate = 1 Februari 2023}}</ref>. [[Bahasa Melayu]] merupakan bahasa utama yang dipertuturkan oleh murid-murid di sekolah kebangsaan. Selain itu, murid-murid juga menuturkan [[bahasa Inggeris]] terutamanya ketika pembelajaran subjek bahasa Inggeris. SK diselia oleh [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] melalui Jabatan Pendidikan Daerah dan setakat Jun 2022, terdapat sebanyak 5,868 buah sekolah kebangsaan di seluruh Malaysia<ref>{{Citation |last = |first = |date = |title = Senarai sekolah |publisher = Kementerian Pendidikan Malaysia |publication-place = Putrajaya |page= |url=https://www.moe.gov.my/muat-turun/laporan-dan-statistik/senarai-sekolah |access-date=1 Februari 2023 }}</ref>. Selain sekolah kebangsaan, terdapat juga sekolah yang pada awalnya dikhususkan kepada kaum Cina dan India iaitu [[sekolah jenis kebangsaan]] (SJK) Cina (SKJC) dan Tamil (SJKT). Namun begitu, tidak semua SJK dikawalselia oleh Kementerian Pendidikan Malaysia, dimana terdapat 2 jenis SJK yang beroperasi iaitu sekolah kerajaan dan sekolah bantuan kerajaan<ref name="sjk1">{{cite news |first= |last= |title=Belanjawan 2021: Formula baru tambah peruntukan SK, SJKC |newspaper=MalaysiaKini |date=25 November 2020 |url=https://www.malaysiakini.com/news/552395 |accessdate=5 Julai 2023}}</ref>. SJK biasanya tidak menggunakan bahasa Melayu sebagai bahasa pengantar utama<ref name="sjk2">{{cite news |first=Khairulanuar |last=Yahaya |title=Sekolah jenis kebangsaan Tamil, Cina tidak bercanggah Perlembagaan Persekutuan |newspaper=Suara Merdeka |date=29 November 2021 |url=https://suaramerdeka.com.my/sekolah-jenis-kebangsaan-tamil-cina-tidak-bercanggah-perlembagaan-persekutuan/ |accessdate=5 Julai 2023}}</ref>. === Sekolah swasta === Sekolah swasta merupakan jenis sekolah yang ditubuhkan dan dikawalselia oleh [[Pendidikan swasta|institusi pendidikan swasta]] (IPS) yang perlu berdaftar dengan [[Kementerian Pendidikan Malaysia]]<ref>{{Citation |last = |first = |date = |title = Institusi Pendidikan Swasta |publisher = Kementerian Pendidikan Malaysia |publication-place = Putrajaya |page= |url=https://www.moe.gov.my/pendidikan/institut-pendidikan-swasta |access-date=5 Julai 2023 }}</ref>. Sekolah swasta biasanya tidak dibiayai oleh pihak kerajaan Malaysia dan kos operasi ditanggung sepenuhnya oleh sektor swasta yang terlibat dalam menguruskan sekolah swasta ini. Sekolah swasta juga lebih bebas dalam menentukan [[pedagogi]], kurikulum pelajaran dan dasar-dasar sekolah<ref name="swasta1">{{cite news |first= |last= |title=Mana lebih baik, sekolah swasta atau sekolah kebangsaan? |newspaper=Berita Harian |date=23 November 2015 |url=https://www.bharian.com.my/taxonomy/term/61/2015/11/99324/mana-lebih-baik-sekolah-swasta-atau-sekolah-kebangsaan |accessdate=5 Julai 2023}}</ref>. Ada juga sekolah swasta yang menggunakan kurikulum piawai Kementerian Pendidikan Malaysia, [[KSSR|Kurikulum Standard Sekolah Rendah]] (KSSR), sebagai kurikulum asas di sekolah mereka<ref name="swasta2">{{cite news |first=Madiha |last=Abdullah |title=Sekolah swasta vs sekolah kebangsaan: Ibu bapa lebih pentingkan hasil, keputusan |newspaper=Berita Harian |date=12 Mei 2023 |url=https://www.astroawani.com/berita-malaysia/sekolah-swasta-vs-sekolah-kebangsaan-ibu-bapa-lebih-pentingkan-hasil-keputusan-419139 |accessdate=5 Julai 2023}}</ref>. Tidak seperti kesemua Sekolah Kebangsaan yang menggunakan [[bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar, tiap-tiap sekolah swasta menggunakan bahasa pengantar yang berbeza. Bahasa Inggeris, Melayu, Arab<ref>{{Citation |last = |first = |date = |title = Pengenalan |publisher = Sekolah Sri Al-Amin Bangi |publication-place = Bangi |page= |url=https://alaminbangi.edu.my/page/pagedetail.php?schid=502&schname=PENGENALAN |access-date=5 Julai 2023 }}</ref> dan Cina merupakan antara bahasa pengantar rasmi yang banyak digunakan. Antara jenis sekolah swasta yang dijalankan untuk tahap pendidikan rendah ([[Piawaian Pengelasan Pendidikan Antarabangsa|ISCED]] tahap 1) adalah: * Sekolah rendah akademik * Sekolah persendirian Cina * Sekolah rendah agama Islam * Sekolah [[ekspatriat]] == Statistik == [[File:Malaysia Primary Education Enrollment.png|thumb|upright=1.2|Statistik kadar kemasukkan kanak-kanak ke pendidikan rendah di Malaysia<ref name="rendah-stats">{{Citation |last= |first= |year= |title = Malaysia |publisher = UNESCO Institute for Statistics |publication-place=Perancis |page= |url=https://uis.unesco.org/en/country/my |access-date=26 Januari 2023 }}</ref>.]] Menurut statistik yang dikeluarkan oleh Institut Perangkaan UNESCO, terdapat seramai 2,997,712 kanak-kanak yang sedang menjalani pendidikan rendah pada tahun [[2020]]. Semenjak tahun [[2012]] hingga 2020, kadar kemasukkan kanak-kanak ke pendidikan rendah di [[Malaysia]] berada pada paras 98% ke atas, di mana kadar kemasukan 100% dicatatkan oleh kanak-kanak lelaki pada tahun [[2014]]. Walaupun peratusan tinggi dicatatkan bagi kadar kemasukan ke pendidikan rendah, terdapat juga bilangan kanak-kanak yang tidak bersekolah. Pada tahun 2020, terdapat seramai 47,580 kanak-kanak di seluruh [[Malaysia]] yang tidak mendaftar ke pendidikan rendah. Kanak-kanak lelaki membentuk jumlah yang lebih besar iaitu seramai 27,915 orang<ref name="rendah-stats" />. Menurut laporan Dokumen Keciciran Pendidikan Malaysia 2023 yang dikeluarkan oleh badan bukan kerajaan, "''Untuk Malaysia''", terdapat seramai 175,304 kanak-kanak di [[Malaysia]] yang hampir menamatkan pendidikan rendah tidak mahir membaca<ref name="rendah-stats2">{{cite news |first = Faida |last = Rahim |title = Lebih 170,000 murid sekolah di Malaysia tidak mahir membaca |newspaper = Astro Awani |date = 13 Januari 2023 |url = https://www.astroawani.com/berita-malaysia/lebih-170000-murid-sekolah-di-malaysia-tidak-mahir-membaca-401747 |accessdate = 26 Januari 2023}}</ref>. Selain itu, laporan ini juga menyebut bahawa seramai 62,800 kanak-kanak [[Orang Asli di Malaysia|Orang Asli]] berdepan masalah keciciran belajar<ref name="rendah-stats2" />. == Pautan Luar == * [https://www.moe.gov.my/pendidikan/pendidikan-rendah Pendidikan Rendah di Kementerian Pendidikan Malaysia] * [https://www.moe.gov.my/soalan-lazim-menu/kurikulum/kurikulum Pentaksiran Bilik Darjah (PBD) di Kementerian Pendidikan Malaysia] == Rujukan == {{reflist|30em}} {{Pendidikan di Malaysia}} {{Topik Malaysia}} {{Topik Asia|Pendidikan rendah di}} [[Kategori:Pendidikan di Malaysia|Pendidikan rendah]] io17iyp1x9aqzrpth952ewq0pj4onza 2 1140120 6844212 6841646 2026-05-08T13:33:13Z Hakimi97 122748 6844212 javascript text/javascript mw.loader.load('https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=XTools/ArticleInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('https://meta.wikimedia.org/w/index.php?action=raw&ctype=text/javascript&title=MediaWiki:MoreMenu.import.js'); // mw.loader.getScript( 'https://en.wikipedia.org/w/load.php?modules=ext.gadget.libSettings' ).then( function() { // mw.loader.load( 'https://en.wikipedia.org/w/load.php?modules=ext.gadget.Shortdesc-helper' ); // }); // mw.loader.getScript( 'https://en.wikipedia.org/wiki/User:JSherman_(WMF)/revertrisk.js?action=raw&ctype=text/javascript&date=2023-11-21' ); // mw.loader.getScript( 'https://en.wikipedia.org/wiki/User:JSherman_(WMF)/rc_revertrisk.js?action=raw&ctype=text/javascript&date=2025-02-24' ); mw.loader.load( 'https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Hakimi97/malay-script-converter-testing/test.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); // mw.loader.load( 'https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Pengguna:Hakimi97/penukar-rumi-jawi-wikidata.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); // mw.loader.load( 'https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Pengguna:Hakimi97/penukar-rumi-jawi-wikidata-pisah.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); // mw.loader.load( 'https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Pengguna:Hakimi97/penukar-rumi-jawi-wikidata-gabung.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); // mw.loader.load( 'https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Pengguna:Hakimi97/Gadget-MenuKedaiKopi.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); // mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:10nm/beta.js&action=raw&ctype=text/javascript'); // Backlink: [[w:en:User:10nm/beta.js]] // mw.loader.load( 'https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Hakimi97/javanese-converter.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); iazxwk73c9jkzw198pdw69piw66k03f 6844221 6844212 2026-05-08T13:53:14Z Hakimi97 122748 6844221 javascript text/javascript mw.loader.load('https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=XTools/ArticleInfo.js&action=raw&ctype=text/javascript'); mw.loader.load('https://meta.wikimedia.org/w/index.php?action=raw&ctype=text/javascript&title=MediaWiki:MoreMenu.import.js'); // mw.loader.getScript( 'https://en.wikipedia.org/w/load.php?modules=ext.gadget.libSettings' ).then( function() { // mw.loader.load( 'https://en.wikipedia.org/w/load.php?modules=ext.gadget.Shortdesc-helper' ); // }); // mw.loader.getScript( 'https://en.wikipedia.org/wiki/User:JSherman_(WMF)/revertrisk.js?action=raw&ctype=text/javascript&date=2023-11-21' ); // mw.loader.getScript( 'https://en.wikipedia.org/wiki/User:JSherman_(WMF)/rc_revertrisk.js?action=raw&ctype=text/javascript&date=2025-02-24' ); // mw.loader.load( 'https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Hakimi97/malay-script-converter-testing/test.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); mw.loader.load( 'https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Pengguna:Hakimi97/penukar-rumi-jawi-wikidata.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); // mw.loader.load( 'https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Pengguna:Hakimi97/penukar-rumi-jawi-wikidata-pisah.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); // mw.loader.load( 'https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Pengguna:Hakimi97/penukar-rumi-jawi-wikidata-gabung.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); // mw.loader.load( 'https://ms.wikipedia.org/w/index.php?title=Pengguna:Hakimi97/Gadget-MenuKedaiKopi.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); // mw.loader.load('//en.wikipedia.org/w/index.php?title=User:10nm/beta.js&action=raw&ctype=text/javascript'); // Backlink: [[w:en:User:10nm/beta.js]] // mw.loader.load( 'https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Hakimi97/javanese-converter.js&action=raw&ctype=text/javascript' ); c71qhys60wn5ztkpiww99kd2xrojep5 0 1142327 6844147 6811812 2026-05-08T12:30:00Z ~2026-27709-51 398877 tukar nama doang🗿 6844147 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Windah Basudara | image = | birthname = Brando Franco Windah | othername = | birth_date = {{birth date and age|1992|3|14}} | birth_place = [[Manado]], [[Sulawesi Utara]], [[Indonesia]] | nationality = [[Indonesia]] | education = STIKOM-London School of Public Relations | occupation = [[YouTuber]], [[Penciptaan kandungan|Pencipta kandungan]], [[Pembuat video gaming]], [[Siaran langsung permainan video|Penstrim]] | spouse = Sesilia Agnes | death_date = | death_place = | death_cause = | burial_place = | channel_name = | channel_url = WindahBasudara | years_active = 2018 - 2023{{efn|Windah Basudara menyatakan bahawa dia akan meninggalkan [[Youtube]]}} | genre = {{flatlist| * [[Siaran langsung permainan video]] * [[Jom main]] * [[Komedi]] * [[Vlog]] }} | subscribers = 18 Juta <!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW --> | subscriber_date = December 2025 | views = 4.29 miliar <!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW --> | view_date = February 2025 | silver_button = y | silver_year = Juni 2019 | gold_button = y | gold_year = Juni 2020 | diamond_button = y | diamond_year = April 2023 | ruby_button = n | ruby_year = | red_diamond_button = n | red_diamond_year = | stats_update = 5 April 2023 }} '''Brando Franco Windah ''' (lahir 14 Mac 1992), secara profesional dikenal sebagai '''Windah Batubara''' atau ringkasnya sebagai '''Brando''', ialah seorang [[YouTuber]] Indonesia. Dia terkenal kerana menyiarkan permainan video secara langsung di YouTube.<ref>{{Cite web|last=Abdurohman|first=Imanudin|title=Profil Windah Basudara & Alasan Lengkapnya Rehat dari YouTube|url=https://tirto.id/profil-windah-basudara-alasan-lengkapnya-rehat-dari-youtube-gEwx|website=tirto.id|language=id|access-date=2023-04-08}}</ref> Kemudian dia jugai terkenal kerana mencipta banyak istilah, salah satunya ialah "Bocil Kematian", istilah yang digunakan untuk menggambarkan peminatnya.<ref name="Bocil Kematian2">{{cite news|last=Syahdan|first=Oleh|date=5 January 2021|title=Here's The Inception of Windah Basudara's Term "Bocil Kematian" on YouTube|url=https://duniagames.co.id/discover/article/awal-mula-terciptanya-bocil-kematian-di-youtube-windah-basudara/en|publisher=[[:id:Dunia Games|Dunia Games]]|agency=[[Telkomsel]]|access-date=5 June 2022}}</ref> Sehingga April 2023, dia mempunyai kira-kira 10 juta pelanggan di YouTube.<ref>{{Cite web|title=Windah Basudara - YouTube|url=https://www.youtube.com/@WindahBasudara/featured|website=www.youtube.com|access-date=2023-01-19}}</ref> Pada 8 Jun 2021, [[Rex Regum Qeon|RRQ]] mengumumkan di akaun Instagramnya (@teamrrq), bahawa Windah Basudara ialah duta jenama.<ref name="Instagram">{{Cite instagram|user=teamrrq|postid=CP2p_cThzXx|title=Welcome our new brand ambassador, RRQ Windah|date=8 June 2021}}</ref><ref>{{Cite news|last=Priyambodo|first=Apriliandi Damar|date=9 June 2021|editor-last=Basudewa|editor-first=Gangga|title=Windah Basudara Resmi Jadi Brand Ambassador Team RRQ|trans-title=Windah Basudara Officially Becomes RRQ Team's Brand Ambassador|url=https://esports.skor.id/windah-basudara-resmi-jadi-brand-ambassador-team-rrq-01381658|language=id|publisher=Skor.id|access-date=3 January 2022}}</ref><ref>{{Cite news|last=Oktarini|first=Dinar Surya|last2=Prisilia|first2=Amelia|date=3 July 2021|title=Jadi Brand Ambassador RRQ, Windah Basudara Mabar dengan Lemon dan Xin|trans-title=Windah Basudara Becomes RRQ Brand Ambassador with Lemon and Xin|url=https://www.suara.com/tekno/2021/07/03/190748/jadi-brand-ambassador-rrq-windah-basudara-mabar-dengan-lemon-dan-xin|language=id|publisher=Voice|access-date=28 December 2021}}</ref> Pada 15 Julai 2022, saluran [[YouTube]] utamanya didakwa digodam dan akhirnya dipadamkan pada 16 Julai 2022.<ref name="medcom2">{{cite news|date=17 July 2022|title=Belajar dari Kasus Windah Basudara, Ini Tanda YouTube Dibajak|url=https://m.medcom.id/teknologi/tips-trik/lKYP44Qk-belajar-dari-kasus-windah-basudara-ini-tanda-youtube-dibajak|publisher=Medcom|access-date=17 July 2022}}</ref><ref name="KompasEntertainment2">{{cite news|date=17 July 2022|title=Profil Windah Basudara, YouTuber Gaming dengan Hampir 8 Juta Subscriber|url=https://entertainment.kompas.com/read/2022/07/17/120719066/profil-windah-basudara-youtuber-gaming-dengan-hampir-8-juta-subscriber|publisher=[[Kompas]]|access-date=17 July 2022}}</ref><ref name="Suara2">{{cite news|date=16 July 2022|title=Siapa Windah Basudara? Jadi Trending Gegara Akun YouTube Miliknya Kena Hack|url=https://www.suara.com/lifestyle/2022/07/16/185507/siapa-windah-basudara-jadi-trending-gegara-akun-youtube-miliknya-kena-hack|publisher=Suara.com|access-date=17 July 2022}}</ref><ref name="TeknoKompas2">{{cite news|date=17 July 2022|title=Channel YouTuber Gaming Windah Basudara Hilang, Diduga Kena Hack|url=https://tekno.kompas.com/read/2022/07/17/10130027/channel-youtuber-gaming-windah-basudara-hilang-diduga-kena-hack?page=all|publisher=Tekno Kompas|access-date=17 July 2022}}</ref> ==Rujukan== <references group="lower-alpha"/> {{reflist}} ==Pautan luar== * {{YouTube|u=WindahBasudara|title=Windah Basudara}} * {{YouTube|sxzy6bFuEgg|"Pernah Dibulli Dan Jadi Pelayan? - Draw My Life Windah Basudara"}} [[Kategori:Kelahiran 1992]] [[Kategori:Penggiat YouTube Indonesia]] [[Kategori:Selebriti internet Indonesia]] [[Kategori:Orang hidup]] mbeb6dedvg4prnf60ejhdnfb3qbtjev 6844149 6844147 2026-05-08T12:31:43Z ~2026-27906-14 398879 tuker blik takut di parani soalnya🗿 6844149 wikitext text/x-wiki {{Infobox YouTube personality | name = Windah Basudara | image = | birthname = Brando Franco Windah | othername = | birth_date = {{birth date and age|1992|3|14}} | birth_place = [[Manado]], [[Sulawesi Utara]], [[Indonesia]] | nationality = [[Indonesia]] | education = STIKOM-London School of Public Relations | occupation = [[YouTuber]], [[Penciptaan kandungan|Pencipta kandungan]], [[Pembuat video gaming]], [[Siaran langsung permainan video|Penstrim]] | spouse = Sesilia Agnes | death_date = | death_place = | death_cause = | burial_place = | channel_name = | channel_url = WindahBasudara | years_active = 2018 - 2023{{efn|Windah Basudara menyatakan bahawa dia akan meninggalkan [[Youtube]]}} | genre = {{flatlist| * [[Siaran langsung permainan video]] * [[Jom main]] * [[Komedi]] * [[Vlog]] }} | subscribers = 18 Juta <!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW --> | subscriber_date = December 2025 | views = 4.29 miliar <!-- PLEASE DO NOT CHANGE WITHOUT UPDATING stats_update BELOW --> | view_date = February 2025 | silver_button = y | silver_year = Juni 2019 | gold_button = y | gold_year = Juni 2020 | diamond_button = y | diamond_year = April 2023 | ruby_button = n | ruby_year = | red_diamond_button = n | red_diamond_year = | stats_update = 5 April 2023 }} '''Brando Franco Windah ''' (lahir 14 Mac 1992), secara profesional dikenal sebagai '''Windah Basudara''' atau ringkasnya sebagai '''Brando''', ialah seorang [[YouTuber]] Indonesia. Dia terkenal kerana menyiarkan permainan video secara langsung di YouTube.<ref>{{Cite web|last=Abdurohman|first=Imanudin|title=Profil Windah Basudara & Alasan Lengkapnya Rehat dari YouTube|url=https://tirto.id/profil-windah-basudara-alasan-lengkapnya-rehat-dari-youtube-gEwx|website=tirto.id|language=id|access-date=2023-04-08}}</ref> Kemudian dia jugai terkenal kerana mencipta banyak istilah, salah satunya ialah "Bocil Kematian", istilah yang digunakan untuk menggambarkan peminatnya.<ref name="Bocil Kematian2">{{cite news|last=Syahdan|first=Oleh|date=5 January 2021|title=Here's The Inception of Windah Basudara's Term "Bocil Kematian" on YouTube|url=https://duniagames.co.id/discover/article/awal-mula-terciptanya-bocil-kematian-di-youtube-windah-basudara/en|publisher=[[:id:Dunia Games|Dunia Games]]|agency=[[Telkomsel]]|access-date=5 June 2022}}</ref> Sehingga April 2023, dia mempunyai kira-kira 10 juta pelanggan di YouTube.<ref>{{Cite web|title=Windah Basudara - YouTube|url=https://www.youtube.com/@WindahBasudara/featured|website=www.youtube.com|access-date=2023-01-19}}</ref> Pada 8 Jun 2021, [[Rex Regum Qeon|RRQ]] mengumumkan di akaun Instagramnya (@teamrrq), bahawa Windah Basudara ialah duta jenama.<ref name="Instagram">{{Cite instagram|user=teamrrq|postid=CP2p_cThzXx|title=Welcome our new brand ambassador, RRQ Windah|date=8 June 2021}}</ref><ref>{{Cite news|last=Priyambodo|first=Apriliandi Damar|date=9 June 2021|editor-last=Basudewa|editor-first=Gangga|title=Windah Basudara Resmi Jadi Brand Ambassador Team RRQ|trans-title=Windah Basudara Officially Becomes RRQ Team's Brand Ambassador|url=https://esports.skor.id/windah-basudara-resmi-jadi-brand-ambassador-team-rrq-01381658|language=id|publisher=Skor.id|access-date=3 January 2022}}</ref><ref>{{Cite news|last=Oktarini|first=Dinar Surya|last2=Prisilia|first2=Amelia|date=3 July 2021|title=Jadi Brand Ambassador RRQ, Windah Basudara Mabar dengan Lemon dan Xin|trans-title=Windah Basudara Becomes RRQ Brand Ambassador with Lemon and Xin|url=https://www.suara.com/tekno/2021/07/03/190748/jadi-brand-ambassador-rrq-windah-basudara-mabar-dengan-lemon-dan-xin|language=id|publisher=Voice|access-date=28 December 2021}}</ref> Pada 15 Julai 2022, saluran [[YouTube]] utamanya didakwa digodam dan akhirnya dipadamkan pada 16 Julai 2022.<ref name="medcom2">{{cite news|date=17 July 2022|title=Belajar dari Kasus Windah Basudara, Ini Tanda YouTube Dibajak|url=https://m.medcom.id/teknologi/tips-trik/lKYP44Qk-belajar-dari-kasus-windah-basudara-ini-tanda-youtube-dibajak|publisher=Medcom|access-date=17 July 2022}}</ref><ref name="KompasEntertainment2">{{cite news|date=17 July 2022|title=Profil Windah Basudara, YouTuber Gaming dengan Hampir 8 Juta Subscriber|url=https://entertainment.kompas.com/read/2022/07/17/120719066/profil-windah-basudara-youtuber-gaming-dengan-hampir-8-juta-subscriber|publisher=[[Kompas]]|access-date=17 July 2022}}</ref><ref name="Suara2">{{cite news|date=16 July 2022|title=Siapa Windah Basudara? Jadi Trending Gegara Akun YouTube Miliknya Kena Hack|url=https://www.suara.com/lifestyle/2022/07/16/185507/siapa-windah-basudara-jadi-trending-gegara-akun-youtube-miliknya-kena-hack|publisher=Suara.com|access-date=17 July 2022}}</ref><ref name="TeknoKompas2">{{cite news|date=17 July 2022|title=Channel YouTuber Gaming Windah Basudara Hilang, Diduga Kena Hack|url=https://tekno.kompas.com/read/2022/07/17/10130027/channel-youtuber-gaming-windah-basudara-hilang-diduga-kena-hack?page=all|publisher=Tekno Kompas|access-date=17 July 2022}}</ref> ==Rujukan== <references group="lower-alpha"/> {{reflist}} ==Pautan luar== * {{YouTube|u=WindahBasudara|title=Windah Basudara}} * {{YouTube|sxzy6bFuEgg|"Pernah Dibulli Dan Jadi Pelayan? - Draw My Life Windah Basudara"}} [[Kategori:Kelahiran 1992]] [[Kategori:Penggiat YouTube Indonesia]] [[Kategori:Selebriti internet Indonesia]] [[Kategori:Orang hidup]] 4be8iel4td5cl5ase1yvurmwdc20oq3 0 1143462 6844580 6486026 2026-05-09T07:41:29Z Chibby9754 398607 6844580 wikitext text/x-wiki {{Kotak info pemuzik|Latar belakang=solo}} '''Haifa Wehbe''' ({{lang-ar|'''هيفاء وهبي'''}}; {{kelahirankematian|Mahrouna, [[Pentadbiran Selatan]], [[Lubnan]]|10|03|1976}}) merupakan seorang [[pelakon]] dan [[penyanyi]] [[wanita]] [[Lubnan]] dan [[Mesir]]. Beliau dianggap sebagai salah satu penyanyi [[Lubnan]] yang paling terkenal dan berjaya, dan salah satu artis terkenal di [[dunia Arab]]. Beliau telah menjadi antara wanita [[Timur Tengah]] yang paling laris dan paling berjaya di dunia, Beliau menduduki tempat ke-8 dalam senarai 99 "wanita yang paling diidamkan" menurut Askmen.com. Sepanjang kerjayanya, beliau memenangi banyak anugerah dalam kategori pelakon, penyanyi dan penghibur. Beliau telah mengeluarkan tujuh album studio, dan membuat debut lakonannya dalam filem Sea of ​​Stars terbitan Pepsi 2008. Pada 2006, Wehbe berada dalam senarai 50 orang paling cantik di ''[[People Magazine]]''.<ref>[https://web.archive.org/web/20110713195157/http://www.lebanonatlas.com/content/magazine/Haifa-Wehbe.asp Haifa Wehbe]. lebanonatlas.com</ref> Wehbe juga merupakan selebriti ke-2 terkaya di [[dunia Arab]], dengan anggaran kekayaan yang dilaporkan melebihi $57 juta.<ref>{{Cite web |title=From rags to riches: Arab celebrities' net worths revealed |url=https://www.albawaba.com/entertainment/rags-riches-arab-celebrities%E2%80%99-net-worths-revealed-688286 |website=Al Bawaba}}</ref> Pada 1991, pada usia lapan belas tahun, beliau telah dipilih sebagai Miss South Lebanon, dan pemegang gelaran Miss Lebanon untuk tahun 1992, tetapi gelaran itu ditarik balik daripadanya kerana melanggar undang-undang pertandingan, sebagai dia sudah berkahwin dan seorang ibu. Beliau memulakan hidupnya sebagai model dan turut mengambil bahagian sebagai model dalam beberapa klip video dan iklan televisyen, kemudian bekerja sebagai penyiar di [[Arab Radio and Television Network]] pada 1999, dan menyampaikan album pertamanya pada 2001 dan mempersembahkan banyak album dan membuat persembahan beberapa konsert di banyak negara Arab. Beliau menceburi bidang lakonan sebagai tetamu kehormat dalam filem Bahr Al Nojoum pada 2008, dan pada 2009 beliau dipilih untuk membintangi filem Dokan Shehata, yang diarahkan oleh Khaled Youssef. == Diskografi == === Album studio === * ''Houwa Al Zaman'' (2002) * ''Baddi Aech'' (2005) * ''Farashet El Wadi'' (2006) * ''Habibi Ana'' (2008) * ''Baby Haifa'' (2010) * ''Malikat Jamal Al Kawn'' (2012) * ''Hawwa'' (2018) === Single dan video muzik === {| class="wikitable" style="font-size: 95%;" ! Tahun !! Tajuk !! Pengarah Video Muzik !! Terbitan |- | 2002 ||'''''Agoul Ahwak'''||Selim Al-Turk||[[Rotana Records|Rotana]] |- | 2002 ||'''''Wahdi'''''||Sameh Abdel Aziz||Dream TV |- | 2003 || '''''Elhakni'''''||Leila Bazzi & Fouad Suleiman||Beirut Marathon Association |- | 2003 ||'''''Ma Sar'''''||Sameh Abdel Aziz||Rotana |- | 2004 ||'''''Ya Hayat Qalbi'''''||Selim Al-Turk||Rotana |- | 2005 ||'''''Baddi Aech'''''||Said Al-Marouk||Rotana |- | 2005 ||'''''La Ma Khilset'''''||Toni Kahwaji||LBCI |- | 2005 ||'''''Teji Ezzai'''''||Hadi Al-Bajuri||[[Mazzika]] |- | 2005 ||'''''Ragab'''''||Hadi Al-Bajuri||Mazzika |- | 2005 ||'''''Aana Haifa'''''||Hadi Al-Bajuri||Melody TV |- | 2006 ||'''''Bus al-Wawa'''''||Emile Slailati||Melody |- | 2007 ||'''''Moush Adra Estana'''''||Yahia Saadeh||Mazzika |- | 2008 ||'''''Matloch Li Had'''''||Leila Kaanan||Mazzika |- | 2008 ||'''''Hassa Mabina Haga'''''||Yahia Saadeh||Mazzika |- | 2008 ||'''''Sanara'''''||Ahmad Al-Mahdi||[[Pepsi]] |- | 2009 ||'''''Baba Fin & Lama Al-Shams Trouah'''''||Leila Kaanan||Rotana |- | 2010 ||'''''80 Million Ehsas'''''||Mohammed Sami||Melody |- | 2010 ||'''''Enta Tani'''''||Mohammed Sami||Melody |- | 2010 ||'''''Yama Lyali'''''||Yahia Saadeh||Melody |- | 2011 ||'''''Bokra Bfarjik'''''||Gianni Magnoni||Rotana |- | 2012 ||'''''Malikat Jamal Al Kawn'''''||||Rotana |- | 2013 ||'''''Ezzay Ansak'''''||Angy Jammal||Rotana |- | 2014 ||'''''Breathing You In'''''||Tarik Freitekh||[[Vevo]] |- | 2018 ||'''''Tota'''''||Selim Al-Turk||Herself |} == Filemografi == === Filem === * ''Sea of Stars'' (2008) * ''Dokkan Shehata'' (2011) * ''Halawet Rouh'' (2014) * ''Khair and Baraka'' (2017) * ''Renegades of Europe'' (2020) === Siri TV === * ''Kalam Ala Warak'' (2014) * ''Mawlid wa Sahibuh Ghayb'' (2015) * ''Maryam'' (2015) * ''Al Herbaya'' (2017)<ref>{{cite web|url=https://english.alarabiya.net/en/variety/2017/05/08/Photo-of-Haifa-Wehbe-sparks-controversy-on-social-media|title=Lebanese star Haifa Wehbe promotes Ramadan TV show with seductive photo|website=Al Arabiya|date=8 Mei 2017}}</ref> * ''Lanaat Karma'' (2018) == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == {{portal|Lubnan|Mesir}} * {{Instagram|haifawehbe}} {{Arabic Pop}} {{kawalan kewibawaan}} {{DEFAULTSORT:Wehbe, Haifa}} [[Kategori:Penyanyi wanita Lubnan]] [[Kategori:Pelakon wanita Lubnan]] [[Kategori:Pelakon filem Lubnan]] [[Kategori:Pelakon televisyen Lubnan]] [[Kategori:Penyanyi wanita Mesir]] [[Kategori:Pelakon wanita Mesir]] [[Kategori:Pelakon filem Mesir]] [[Kategori:Pelakon televisyen Mesir]] gx97ojgsurceja3tqrpu73ma5cqvukn 0 1159821 6844364 6836856 2026-05-08T21:33:00Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844364 wikitext text/x-wiki {{Malay name|Tengku Zamrah|Tengku Sulaiman|note=on}} {{Kotak info pemegang jawatan |honorific-prefix = Yang Berhormat Mulia Datuk Hajah |name = Tengku Zamrah Tengku Sulaiman | honorific-suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100%|DPNS|ADUN (Negeri Sembilan)}} |native_name = {{lang|ms|{{Script|Arab|تڠكو زمرة تڠكو سليمان}}}} |image = Tengku Zamrah.jpg |caption = Tengku Zamrah pada 2025 |office = Ahli [[Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Sembilan]] |term_start = 24 Ogos 2023 |term_end = |monarch = [[Tuanku Muhriz]] |1blankname = [[Menteri Besar Negeri Sembilan|Menteri Besar]] |1namedata = [[Aminuddin Harun]] |2blankname = Portfolio |2namedata = Kesihatan, Perpaduan, Maklumat, Integrasi Nasional dan Badan Bukan Kerajaan (NGO) |predecessor = [[Veerapan Superamaniam]] {{small|(Kesihatan)}} <br> [[Choo Ken Hwa]] {{small|(Penerangan, Perpaduan Nasional dan Integrasi)}} <br> ''Portfolio ditubuhkan'' {{small|(Badan Bukan Kerajaan (NGO))}} |successor = |office1 = Ahli Dewan Negeri Sembilan | |constituency_AM1 = [[Ampangan (kawasan negeri)|Ampangan]] |assembly1 = Negeri Sembilan |term_start1 = 12 Ogos 2023 |term_end1 = |predecessor1 = [[Mohamad Rafie Abdul Malek]] ([[Pakatan Harapan|PH]]–[[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]) |successor1 = |constituency1 = [[Ampangan (kawasan negeri)|Ampangan]] |majority1 = 329 ([[Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 2023|2023]]) |office2 = Ahli Majlis PKR |||||constituency_AM2 = pkr [[Ampangan]] ||||||predecessor2 = |successor2 = 0 |majority2 = 0|||||| {{infobox royalty |name = 0 |title = 0 |image = 0 |caption = 0 |spouse = 0 |issue = 9 orang ;- 000000 |full name = 0 |given_name = 0 |birth_name = 0 |birth = |||||| |||||||||posthumous name = |||||||||||||house = |||||||||royal house = 0 |dynasty = ||||mother = | = | = | = | = |religion = Islam Sunni |occupation = 0 |signature = signature.jpg |module = 0 }} |nationality = {{MAS}} |party = {{flagicon image|Parti Keadilan Rakyat logo.svg}} [[Parti Keadilan Rakyat]] (PKR) |otherparty = {{flagicon image|Pakatan-harapan-logo.svg}} [[Pakatan Harapan]] (PH) |occupation = [[Ahli politik]] | |alma_mater = Kolej Handsworth }} '''Tengku Zamrah binti Tengku Sulaiman''' merupakan seorang [[ahli politik]] Malaysia. Yang berkhidmat sebagai Ahli [[Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri Sembilan]] (EXCO) dalam pentadbiran negeri [[Pakatan Harapan]] (PH) di bawah [[Menteri Besar Negeri Sembilan]] [[Aminuddin Harun]]. sejak Ogos 2023 serta Ahli [[Dewan Undangan Negeri Sembilan]] (ADUN) bagi [[Ampangan (kawasan negeri)|Ampangan]] sejak Ogos 2023. Beliau ialah ahli dan Ketua Wanita Bahagian Seremban bagi [[Parti Keadilan Rakyat]] (PKR), sebuah parti komponen [[Pakatan Harapan]] (PH). -- --- <ref>{{cite web|url=https://www.ns.gov.my/en/exco-dan-dun|title=Exco dan DUN|website=www.ns.gov.my}}</ref><ref>{{cite web|url=https://keadilanrakyat.org/anggota/tengku-zamrah-tengku-sulaiman/|title=Tengku Zamrah Tengku Sulaiman|website=keadilanrakyat.org}}</ref> == Kerjaya politik == Tengku Zamrah memenangi kerusi [[Ampangan (kawasan negeri)|Ampangan]] pada 2023.<ref>{{cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2023/08/999276/prn-calon-wanita-pkr-negeri-sembilan-cipta-sejarah|title=PRN: Calon wanita PKR Negeri Sembilan cipta sejarah|website=www.hmetro.com.my}}</ref> Beliau dilantik sebagai EXCO yang memegang portfolio Kesihatan, Perpaduan, Penerangan, Perpaduan Nasional dan NGO.<ref>{{cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2023/08/1144466/senarai-penuh-exco-negeri-sembilan-aminuddin-terajui-3-portfolio|title=Senarai penuh EXCO Negeri Sembilan, Aminuddin terajui 3 portfolio|date=24 Ogos 2023|website=www.bharian.com.my}}</ref> == Keputusan pilihan raya == {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ [[Dewan Undangan Negeri Sembilan]]<ref>{{cite web|url=https://election.thestar.com.my/negerisembilan.html|title=The Star Online GE15 Negeri Sembilan results|website=election.thestar.com.my}}</ref> !|Thn !|Konstituensi !colspan=2|Calon !|Undi !|Prts !colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- | rowspan=2|[[Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 2013|2013]] | rowspan=2|N16 [[Seri Menanti (kawasan negeri)|Seri Menanti]] | rowspan=2 {{party shading/Keadilan}} | | rowspan=2|Tengku Zamrah Tengku Sulaiman ([[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]) | rowspan=2 align=right|2,142 | rowspan=2|31.58% |{{party shading/Barisan Nasional}} | |{{nowrap|'''[[Abdul Samad Ibrahim]]'''}} ([[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|'''UMNO''']]) | align=right|'''4,538''' |'''66.90%''' | rowspan=2|6,937 | rowspan=2|2,396 | rowspan=2|84.40% |- |{{party shading/Independent}} | |Md Ali Mustafa ([[Ahli politik bebas|BEBAS]]) | align=right|103 | align=right|1.52% |- | rowspan=2|[[Pilihan raya negeri Negeri Sembilan 2023|2023]] | rowspan=2|'''N14 [[Ampangan (kawasan negeri)|Ampangan]]''' | rowspan=2 {{party shading/PH}} | | rowspan=2|{{nowrap|'''Tengku Zamrah Tengku Sulaiman'''}} ([[Parti Keadilan Rakyat|'''PKR''']]) | rowspan=2 align=right|'''6,054''' | rowspan=2|'''40.75%''' |bgcolor={{party color|Perikatan Nasional}} | |Muhammad Ghazali Zainal Abidin ([[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]]) | align=right|5,725 |38.53% | rowspan=2|14,858 | rowspan=2|329 | rowspan=2|70.78% |- |{{party shading/Independent}} | |[[Mohamad Rafie Abdul Malek]] ([[Ahli politik bebas|BEBAS]]) | align=right|3,079 |20.72% |- |} == Anugerah == * {{flag|Negeri Sembilan}}: ** [[File:MY-NEG Order of Loyalty to Negeri Sembilan - DSNS - DPNS.png|50px]][[Darjah Setia Negeri Sembilan Yang Amat Dihormati]] Pangkat Kedua, [[Darjah Dato’ Paduka Negeri Sembilan|Darjah Dato' Paduka Negeri Sembilan]] (DPNS) – '''Dato'''' (2025)<ref>{{Cite web |date=14 Januari 2025 |title=Rafizi heads list of 555 recipients of Negri Sembilan awards |url=https://www.nst.com.my/news/nation/2025/01/1160500/rafizi-heads-list-555-reciepients-negri-sembilan-awards |access-date=14 Januari 2025 |website=[[New Straits Times]]}}</ref> == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == * {{Facebook|ADUN.Ampangan.TengkuZamrah}} [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Ahli politik wanita Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Ahli Dewan Undangan Negeri Sembilan ke-15]] [[Kategori:Anggota wanita Parti Keadilan Rakyat]] [[Kategori:Ahli wanita Dewan Undangan Negeri Malaysia]] pkzmad3804gt6s7ouhtxdidbb2qzd0g 0 1160456 6844455 6596668 2026-05-09T03:14:18Z Normal rookie 279720 6844455 wikitext text/x-wiki {{Malay name|Noorazley|Yahya|note=on}} {{Kotak info pemegang jawatan | honorific-prefix = [[Yang Berhormat]] [[Dato']] | name = Noorazley Yahya | native_name = | native_name_lang = | honorific-suffix = {{post-nominals|country=MYS|size=100%|DIMP|ADUN (Selangor)}} | constituency_AM = [[Bukit Melawati (kawasan negeri)|Bukit Melawati]] | assembly = Negeri Selangor | term_start = 12 Ogos 2023 | term_end = | predecessor = [[Juwairiya Zulkifli]] <br> ([[Pakatan Harapan|PH]]–[[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]) | successor = | majority = 877 ([[Pilihan raya negeri Selangor 2023|2023]]) | birth_name = Noorazley bin Yahya | birth_date = | birth_place = | residence = | death_date = | death_place = | nationality = {{MAS}} | citizenship = | party = [[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]] (UMNO) <br> {{small|(–2023)}} <br> [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] (BERSATU) <br> {{small|(sejak 2023)}} | otherparty = [[Barisan Nasional]] (BN) <br> {{small|(–2023)}} <br> [[Perikatan Nasional]] (PN) <br> {{small|(sejak 2023)}} | occupation = Ahli politik | profession = | education = | alma_mater = | spouse = | parents = | children = | relations = }} '''Noorazley bin Yahya''' merupakan seorang ahli politik [[Malaysia]] yang telah berkhidmat sebagai Ahli [[Dewan Undangan Negeri Selangor]] (ADUN) bagi [[Bukit Melawati (kawasan negeri)|Bukit Melawati]] sejak Ogos 2023. Beliau merupakan ahli [[Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] (BERSATU), sebuah parti komponen [[Perikatan Nasional]] (PN) dan pernah menjadi ahli, Penolong Setiausaha Negeri serta Setiausaha Pemuda Negeri [[Selangor]] selain Ketua Pemuda Bahagian [[Kuala Selangor (kawasan persekutuan)|Kuala Selangor]] dalam [[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]] (UMNO), sebuah parti komponen dalam [[Barisan Nasional]] (BN).<ref>{{cite web|url=https://dewan.selangor.gov.my/adun/profile/n10/|title=Y.B. Dato' Noorazley bin Yahya|website=Dewan Negeri Selangor|accessdate=22 Februari 2024|language=ms}}</ref> == Kerjaya politik == === Ahli Dewan Undangan Negeri Selangor (sejak 2023) === ==== Pilihan raya negeri Selangor 2023 ==== Dalam [[Pilihan raya negeri Selangor 2023]], Noorazley membuat penampilan sulungnya dalam pilihan raya apabila dicalonkan oleh PN untuk bertanding di kerusi negeri Bukit Melawati. Noorazley memenangi kerusi tersebut dan telah dipilih sebagai Ahli [[Dewan Undangan Negeri Selangor]] (ADUN) Bukit Melawati bagi penggal pertama selepas menewaskan Thiban Subramaniam dari [[Pakatan Harapan]] (PH) dengan majoriti tipis sebanyak 877 undi.<ref>{{cite web|url=https://www.nst.com.my/news/nation/2023/08/942255/selangor-polls-official-results|title=Selangor polls: Official Results|website=New Straits Times|date=13 Ogos 2023|accessdate=22 Februari 2024}}</ref> Disebabkan majoriti yang kecil itu, terdapat rancangan awal oleh PH untuk mencabar keputusan pilihan raya tersebut melalui petisyen pilihan raya,<ref>{{cite web|url=https://www.freemalaysiatoday.com/category/nation/2023/09/02/selangor-ph-to-challenge-4-seats-won-by-pn-in-state-polls-says-mb/|title=Selangor PH to challenge 4 seats won by PN in state polls, says MB|website=Free Malaysia Today|date=2 September 2023|accessdate=22 Februari 2024}}</ref> namun PH kemudiannya tidak meneruskan rancangan itu.<ref>{{cite web|url=https://www.hmetro.com.my/mutakhir/2023/10/1024206/ph-tidak-teruskan-petisyen-bantahan-keputusan-prn-tiga-dun|title=PH tidak teruskan petisyen bantahan keputusan PRN tiga DUN|website=Harian Metro|date=26 Oktober 2023|accessdate=22 Februari 2024|language=ms}}</ref> Sebagai ADUN Bukit Melawati, Noorazley menyuarakan bantahan terhadap keputusan kerajaan negeri Selangor yang diterajui PH dan BN untuk membatalkan pengecualian automatik cukai taksiran kepada pemilik rumah di [[kampung baru Cina|kampung baru]], kampung Melayu dan perkampungan nelayan. Beliau menyifatkan langkah itu sebagai tindakan yang membebankan dan menyusahkan rakyat. Beliau turut menyokong pandangannya dengan menjelaskan bahawa majoriti penduduk kampung terdiri daripada golongan berpendapatan rendah dan mereka perlu membuat permohonan serta rayuan sekiranya merasakan mereka layak untuk pengecualian cukai taksiran tersebut. Beliau turut mempersoalkan kaedah pengiraan pendapatan bulanan kerana ramai penduduk kampung bekerja sendiri dan tidak mempunyai pendapatan bulanan tetap. Selain itu, beliau turut mempersoalkan sama ada langkah tersebut bertujuan untuk menghukum rakyat kerana menyokong PN memandangkan kebanyakan kampung tersebut terletak di kawasan utara Selangor yang secara politik dan pilihan raya dikuasai oleh PN.<ref>{{cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/647727/edisi/selangor-kl/tak-wajar-kenakan-cukai-pintu-kepada-penduduk-kampung---adun|title=Tak wajar kenakan cukai pintu kepada penduduk kampung - ADUN|website=Sinar Harian|date=3 Februari 2024|accessdate=22 Februari 2024|language=ms}}</ref> == Kontroversi dan isu == === Dakwaan muflis === Pada 10 Mei 2024, Noorazley didakwa telah diisytiharkan sebagai seorang [[muflis]]. Namun begitu, beliau menafikan dakwaan tersebut dan menjelaskan bahawa beliau hanyalah penjamin kepada sebuah syarikat serta telahpun membuat pembayaran kepada pihak [[bank]].<ref>{{cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/ampArticle/664113|title='Saya hanya penjamin, tidak diisytihar bankrap' - Noorazley|website=Sinar Harian|date=10 Mei 2024|accessdate=4 November 2024|language=ms}}</ref> == Keputusan pilihan raya == {| class="wikitable" style="margin:0.5em ; font-size:95%" |+ [[Dewan Undangan Negeri Selangor]]<ref>{{Cite web|url=https://pru.astroawani.com/|title=Keputusan Pilihan Raya Negeri Selangor ke-15|accessdate=5 Oktober 2023}}</ref> !|Thn !|Konstituensi ! colspan=2|Calon !|Undi !|Prts ! colspan=2|Lawan !|Undi !|Prts !|Buang undi !|Majoriti !|Keluar |- |[[Pilihan raya negeri Selangor 2023|2023]] |'''N10 [[Bukit Melawati (kawasan negeri)|Bukit Melawati]]''' |bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}} | |{{nowrap|'''Noorazley Yahya'''}} ([[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|'''BERSATU''']]) | align=right|'''14,672''' |'''51.54%''' |{{Party shading/PH}} | |Thiban Subramaniam ([[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]) | align=right|13,795 |48.46% |28,467 |877 |75.00% |} == Anugerh == * {{flag|Pahang}} : ** [[File:MY-PAH Order of the Crown of Pahang - Knight Companion - DIMP.svg|50px]] Darjah Indera Mahkota Pahang (D.I.M.P.) – '''Dato'''' (2016)<ref>{{cite web|url=https://www.istiadat.gov.my/semakan-penerima-darjah-kebesaran-bintang-dan-pingat/|title=Semakan Penerima Darjah Kebesaran Bintang Dan Pingat|website=www.istiadat.gov.my}}</ref> == Rujukan == {{reflist}} {{Portal bar|Malaysia|Biografi|Politik}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Noorazley Yahya}} [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Ahli politik Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Ahli Dewan Negeri Selangor ke-15]] [[Kategori:Anggota Parti Pribumi Bersatu Malaysia]] nvj0atiiy9ufowu3fms7a8o6y679702 0 1162363 6844354 6840324 2026-05-08T20:23:45Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844354 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty |name = Shahmaruddin |title = Yang Teramat Mulia Dato' Mendika Menteri Akhirulzaman |image = Shahmaruddin Abdul Rahman.jpg |caption = Shahmaruddin |succession = [[Undang Luak Jelebu]] |moretext = 13 |reign = 1945 – 1963 |coronation = 0 |investiture = 0 |predecessor = [[Abdullah Luk]] |successor = [[Abu Bakar Maamor]] |regent = 0 |birth_name = Shahmaruddin bin Abdul Rahman |birth_date = 0000 |birth_place = Jelebu |death_date = 1963 |death_place = Jelebu |burial_date = 1963 |burial_place = Jelabu |queen = 1 orange |spouse 1 = 0 |issue = 0 |issue-link = 0 |issue-pipe = 0 |full name = 0 | |regnal name = 0 | |consort = 000 |house = 9 | |dynasty = Waris Kemin |alt = 0 |mother = 0 |father = Abdul Rahman bin Hukkuin |religion = Islam |occupation = 0 |signature = signature.jpg |module = 0 }} [[Dato']] '''Shahmaruddin bin Abdul Rahman''' ialah seorang pemerintah tempatan {[[Undang (Negeri Sembilan)]]} di [[Negeri Sembilan]] sebelum pembentukan Malaysia. Beliau ialah [[Undang Luak Jelebu]] 13 dari tahun 1945 hingga 1963 Beliau terlibat menandatangani [[Perjanjian Persekutuan Tanah Melayu 1948]]. ---- <ref name=":0">{{Cite web|url=http://malaycivilization.com.my/omeka/files/original/63135bc1a5ea1a25ff6016683ac650f9.pdf|title=INSTITUSI UNDANG LUAK JELEBU: KAJIAN TERHADAP. PERKEMBANGANNYA DAN ANALISIS KE ATAS KRISIS PERLANTIKAN UNDANG JELEBU 1980|url-status=live}}</ref>. <ref>{{Cite web|url=https://www.utusan.com.my/rencana/2020/09/hargai-jasa-pembesar-adat/|title=Hargai jasa pembesar adat|last=Madzlan|first=Zabry Mohamad|date=2020-09-02|website=Utusan Malaysia|language=ms-MY|access-date=2023-09-09}}</ref> Beliau ialah lepasan [[Kolej Melayu Kuala Kangsar]].<ref name=":0" /> == Rujukan == <references /> [[Kategori:Undang Luak Jelebu]] 2bek7bew76gqnkmgbjdx808lmqj270t 0 1178002 6844558 6830906 2026-05-09T06:56:27Z SarawakPertiwi2026 384786 /* Parti politik tempatan Sarawak */ 6844558 wikitext text/x-wiki Berikut merupakan senarai parti-parti politik [[Malaysia]] yang masih aktif dan ada di [[Sarawak]]. Parti-parti politik di [[Sarawak]] adalah kompleks dan mengamalkan penggabungan idea-idea politik berorientasikan [[:en:Parliament of the United Kingdom|sistem politik parlimen Westminster]] di [[:en:United Kingdom|United Kingdom]] dengan menerapkan unsur tempatan dan hal ehwal semasa di [[Sarawak]], sekaligus dapat membentuk suatu kerajaan yang amat stabil sejak [[tahun]] [[1960]] sehingga ke hari ini. Setakat ini, hanya terdapat satu gabungan parti politik tempatan Sarawak (gabungan parti lokal) yang berdaftar secara sah dan wujud di [[Sarawak]] iaitu [[Gabungan Parti Sarawak]] (boleh dikenali sebagai [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]]). Selain daripada itu, terdapat juga parti-parti politik tempatan [[Sarawak]] yang lain walaupun mempunyai ideologi yang berbeza sama ada ideologi [[:en:Centre-right politics|berhaluan kanan]] atau ideologi [[:en:Centre-left politics|berhaluan kiri]]. == Perundangan == Di bawah perundangan Malaysia, semua persatuan dan parti politik mesti didaftarkan di bawah [[Akta Pertubuhan 1966]] yang diuruskan oleh [[Jabatan Pendaftaran Pertubuhan Malaysia]]. == Parti politik tempatan Sarawak == === Gabungan Parti Sarawak (GPS) === [[Gabungan Parti Sarawak]] (GPS) adalah merupakan gabungan parti politik tempatan yang berjaya membentuk sebuah kerajaan [[Sarawak]] yang lebih stabil dan sangat kukuh, hasil daripada kemenangan pada [[pilihan raya negeri Sarawak 2021]]. Pada masa yang sama, kewujudan [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] adalah berteraskan kepada dasar perjuangan hak autonomi dan hak kedaulatan menyeluruh wilayah [[Sarawak]] dalam [[Perjanjian Malaysia|Perjanjian Malaysia 1963]] (MA63) dan juga menerusi [[Perjanjian 18 Perkara Sarawak]]. [[Gabungan Parti Sarawak]] (GPS) turut memfokuskan sepenuhnya mengenai hal ehwal pembangunan wilayah [[Sarawak]], transformasi ekonomi & teknologi [[Sarawak]], dasar ekonomi hijau wilayah & tenaga boleh diperbaharui [[Sarawak]], semangat perpaduan kaum dan kebudayaan masyarakat [[Sarawak]], pembangunan keusahawanan untuk golongan belia dan golongan wanita, pembangunan sukan wilayah [[Sarawak]], serta mengutamakan hal ehwal kebajikan & kesejahteraan masyarakat pelbagai kaum di [[Sarawak]]. {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Senarai parti komponen Gabungan Parti Sarawak (berdasarkan keputusan PRU-15 2022) !Logo !Nama !Ideologi !Pemimpin !Jumlah keahlian (2026) !Kerusi ditandingi (Parlimen) !Undi (%) !Keputusan PRU-15 2022 !Kerusi Sarawak sahaja !Komposisi !Kerusi DUN Sarawak (2021) |- |<nowiki></nowiki> |{{small|United Bumiputera Heritage Party}} '''[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak|Parti Pesaka Bumiputera Bersatu]] (PBB)''' | *[[Nasionalisme|Nasionalisme Sarawak]] *[[Konservatisme|Demokrasi konservatif]] |[[Abang Johari Tun Openg|Tan Sri Datuk Patinggi Dr. Haji Abang Abdul Rahman Zohari Bin Tun Datuk Abang Haji Openg]] |396,000 |14 |2.22% |14 / 222 |14 / 23 | style="background:#f2e287" |&nbsp; |47 / 82 | style="background:#f2e287" |&nbsp; |- |- | |{{small|Progressive Democratic Party}} '''[[Parti Demokratik Progresif]] (PDP)''' | *[[Nasionalisme|Nasionalisme Sarawak]] *[[Demokrasi sosial]] |[[Tiong King Sing|Dato' Seri Tiong King Sing]] |212,778 |4 |0.54% |2 / 222 |2 / 23 | style="background:#6699cc" |&nbsp; |8 / 82 | style="background:#6699cc" |&nbsp; |- | [[File:Sarawak United People's Party logo.svg|thumb|50px]] |{{small|Sarawak United Peoples' Party}} '''[[Parti Rakyat Bersatu Sarawak]] (SUPP)''' | *[[Regionalisme (politik)|Regionalisme Sarawak]] *[[Sinkretisme|Politik sinkretik]] dan [[sentrisme|kesederhanaan]] |[[Sim Kui Hian|Datuk Amar Prof. Dr. Sim Kui Hian]] |21,584 |7 |1.08% |2 / 222 |2 / 23 | style="background:#ffec1a" |&nbsp; |13 / 82 | style="background:#ffec1a" |&nbsp; |- | |{{small|Sarawak Peoples' Party}} '''[[Parti Rakyat Sarawak]] (PRS)''' | *[[Regionalisme (politik)|Regionalisme Sarawak]] *[[Sentrisme|Berhaluan tengah]] |[[John Sikie Tayai|Dato Sri John Sikie Tayai]] |18,342 |6 |0.44% |5 / 222 |5 / 23 | style="background:#3cb371" |&nbsp; |11 / 82 | style="background:#3cb371" |&nbsp; |} === Parti politik tempatan berhaluan kanan Sarawak === {| class ="wikitable sortable" |- ! style="width:200px;"| Parti politik ! style="width:200px;"| Simbol / Logo ! style="width:200px;"| Komponen parti ! style="width:150px;"| Presiden ! style="width:300px;"| Ideologi ! style="width:150px;"| Jumlah keahlian (2026) ! style="width:150px;"| Tahun diasaskan ! style="width:150px;"| Tahun dibubarkan ! style="width:150px;"| Singkatan ! style="width:200px;"| Nota |- | '''[[Parti Bumi Kenyalang]] (PBK)''' || || ||Voon Lee Shan || [[:en:Centre-right politics|Berhaluan kanan]] || 48,600 ||2013 || || PBK || |- | '''[[Parti Sedar Rakyat|Parti Wawasan Rakyat]] (WAWASAN)''' || || || Affendi Jeman || [[:en:Centre-right politics|Berhaluan kanan]] || 50,954 ||2018 (2026) || || WAWASAN || Dahulu dikenali sebagai Parti Sedar Rakyat (SEDAR) (2018 – 2026) |- | '''[[Parti Tenaga Rakyat Sarawak|Parti Tenaga Rakyat Sarawak Plus]] (TERAS+)''' || || || Banyi Beriak || [[:en:Centre-right politics|Berhaluan tengah kanan]] || 1,815 ||2013 (2026) || || TERAS Plus / TERAS+ || |- |} === Parti politik tempatan berhaluan kiri Sarawak === {| class ="wikitable sortable" |- ! style="width:200px;"| Parti politik ! style="width:200px;"| Simbol / Logo ! style="width:200px;"| Komponen parti ! style="width:150px;"| Presiden ! style="width:300px;"| Ideologi ! style="width:150px;"| Jumlah keahlian (2026) ! style="width:150px;"| Tahun diasaskan ! style="width:150px;"| Tahun dibubarkan ! style="width:150px;"| Singkatan ! style="width:200px;"| Nota |- | '''[[Parti Bansa Dayak Sarawak Baru|Parti Bansa Dayak Sarawak]] (PBDS)''' || || ||John Brian Anthony || [[:en:Centre-left politics|Berhaluan tengah kiri]] || 20,932 ||1983 (2013) || || PBDS || |- | '''[[Parti Aspirasi Rakyat Sarawak]] (ASPIRASI)''' || || || Freedy Misin (''pemangku presiden'')|| [[:en:Centre-left politics|Berhaluan kiri]] || 3,140 ||2020 || || ASPIRASI || |- |} === Parti politik tempatan Sarawak yang tidak aktif / dibubarkan === * [[Parti Kebangsaan Sarawak]] (SNAP) – Aktif dari tahun 1961 sehingga tahun 2013. * [[Persatuan Rakyat Malaysia Sarawak]] (PERMAS) – Aktif dari tahun 1987 sehingga tahun 1991. * Sarawak Demokratik Bersatu (BERSATU) – Merupakan parti politik minoriti di [[Sarawak]]. Hanya aktif dari tahun 1982 sehingga 1987. * [[Parti Ekonomi Rakyat Sarawak Bersatu]] (PERSB) – Aktif dari tahun 2011 sehingga tahun 2013. * [[Parti Tenaga Rakyat Sarawak]] (TERAS) – Hanya aktif dari tahun 2014 sehingga tahun 2018. Namun begitu pada tahun 2026, parti politik tempatan ini dijenamakan sepenuhnya dengan wajah baharu sebagai TERAS Plus (TERAS+). * [[Parti Sarawak Bersatu]] (PSB) – Aktif dari tahun 2014 sehingga tahun 2024, susulan penyertaan tetap PSB ke dalam [[Parti Demokratik Progresif|PDP]]. == Lihat juga == * [[Sarawak]] * [[Blok Borneo]] * [[Kerajaan Negeri Sarawak|Kerajaan Sarawak]] * [[Premier Sarawak]] * [[Senarai parti politik di Malaysia]] * [[Senarai parti politik di Sabah]] * [[:en:List of political parties in Singapore|Senarai parti politik di Singapura]] * [[:en:List of political parties in Indonesia|Senarai parti politik di Indonesia]] * [[:en:List of political parties in Australia|Senarai parti politik di Australia]] * [[:en:List of political parties in the United Kingdom|Senarai parti politik di United Kingdom]] * [[:en:List of political parties in Germany|Senarai parti politik di Jerman]] == Nota == == Rujukan == 97ei41mndb00obismxxz74dtndzaquu 0 1200720 6844361 6276891 2026-05-08T21:13:52Z Ibrahim Old 231329 Ibrahim Old telah memindahkan laman [[Singa, Sudan]] ke [[Sinja]] 6276891 wikitext text/x-wiki {{Untuk|kampung di [[Nepal]]|Singa, Nepal}} {{Infobox settlement | official_name = Singa | native_name = سنجة | other_name = | settlement_type = | image_skyline = | imagesize = 270px | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_shield = | nickname = Singa Abdullah (Arabic سنجة عبدالله) | motto = | pushpin_map = Sudan | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|13|09|N|33|56|E|display=inline}} | subdivision_name = {{bendera|Sudan}} | subdivision_type = Negara | subdivision_name1 = [[Negeri Sennar]] | subdivision_type1 = [[Negeri]] | established_title = | established_date = | government_type = Unit Pentadbiran | government_footnotes = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Empayar | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = 750 | area_urban_sq_mi = 466 | elevation_footnotes = | elevation_m = 439 | elevation_ft = 1440 | population_footnotes = <ref>https://www.webcitation.org/5MUee2AgM?url=http://www.geohive.com/cntry/sudan.aspx?sub=y&diacrit=1 </ref> | population_total = 259000 | population_as_of = | population_density_km2 = auto | population_note = | timezone = | utc_offset = | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Singa''' ({{lang-ar|سنجة}}) merupakan sebuah [[bandar]] yang terletak di [[Negeri Sennar]] [[Sudan]] pada ketinggian {{convert|439|m|ft|abbr=off|sp=us}} dari paras laut. Pekan ini terletak di tebing barat [[Nil Biru|Sungai Nil Biru]] pada jarak {{convert|360|km|mi|abbr=off|sp=us}} ke tenggara ibu kota, [[Khartoum]], dan 60 kilometer dari bandar [[Sennar]]. Penduduknya direkodkan menjadi 259,000 pada tahun 2002.<ref>https://www.webcitation.org/5MUee2AgM?url=http://www.geohive.com/cntry/sudan.aspx?sub=y&diacrit=1 </ref> == Rujukan == {{Portal|Sudan}} {{reflist}} [[Kategori:Bandar di Sudan]] mb7a8wcm1puq03cdnttejchohpp2ikr 6844363 6844361 2026-05-08T21:14:41Z Ibrahim Old 231329 6844363 wikitext text/x-wiki {{Untuk|kampung di [[Nepal]]|Singa, Nepal}} {{Infobox settlement | official_name = Sinja | native_name = سنجة | other_name = | settlement_type = | image_skyline = | imagesize = 270px | image_caption = | image_flag = | image_seal = | image_shield = | nickname = Sinja Abdullah (Arabic سنجة عبد الله) | motto = | pushpin_map = Sudan | pushpin_label_position = bottom | pushpin_map_caption = | coordinates = {{coord|13|09|N|33|56|E|display=inline}} | subdivision_name = {{bendera|Sudan}} | subdivision_type = Negara | subdivision_name1 = [[Negeri Sennar]] | subdivision_type1 = [[Negeri]] | established_title = | established_date = | government_type = Unit Pentadbiran | government_footnotes = | leader_title = | leader_name = | unit_pref = Empayar | area_footnotes = | area_total_km2 = | area_total_sq_mi = | area_land_km2 = | area_water_km2 = | area_urban_km2 = 750 | area_urban_sq_mi = 466 | elevation_footnotes = | elevation_m = 439 | elevation_ft = 1440 | population_footnotes = <ref>https://www.webcitation.org/5MUee2AgM?url=http://www.geohive.com/cntry/sudan.aspx?sub=y&diacrit=1 </ref> | population_total = 259000 | population_as_of = | population_density_km2 = auto | population_note = | timezone = | utc_offset = | timezone_DST = | utc_offset_DST = | postal_code_type = | postal_code = | area_code = | website = | footnotes = }} '''Sinja''' ({{lang-ar|سنجة}}) merupakan sebuah [[bandar]] yang terletak di [[Negeri Sennar]] [[Sudan]] pada ketinggian {{convert|439|m|ft|abbr=off|sp=us}} dari paras laut. Pekan ini terletak di tebing barat [[Nil Biru|Sungai Nil Biru]] pada jarak {{convert|360|km|mi|abbr=off|sp=us}} ke tenggara ibu kota, [[Khartoum]], dan 60 kilometer dari bandar [[Sennar]]. Penduduknya direkodkan menjadi 259,000 pada tahun 2002.<ref>https://www.webcitation.org/5MUee2AgM?url=http://www.geohive.com/cntry/sudan.aspx?sub=y&diacrit=1 </ref> == Rujukan == {{Portal|Sudan}} {{reflist}} [[Kategori:Bandar di Sudan]] 5028xg3thrjc9qc03vehemu35hrrnql 0 1201279 6844164 6811734 2026-05-08T12:43:40Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844164 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post |post = Datuk Paduka Maharaja Lela |body = Istana Negara |native_name = داتوق ڤادوكا مهاراج ليلا |flag = |flagcaption = |image = Azuan Effendy Zairakithnaini in 2025.jpg |alt = |incumbent = YBhg.Datuk [[Azuan Effendy Zairakithnaini|Azuan Effendy bin Zairakithnaini]] |incumbentsince = 2011 |department = Bahagian Istiadat [[Istana Negara, Jalan Tuanku Abdul Halim|Istana Negara]] |reports_to = [[Yang di-Pertuan Agong]] |residence = Istana Negara,[[Istana Negara, Jalan Tuanku Abdul Halim]] |seat = Kuala Lumpur, Malaysia |nominator = [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia]] |appointer = [[Yang di-Pertuan Agong]] Malaysia |termlength = Atas perkenan Seri Paduka Baginda |formation = 1957 |precursor = Pegawai Istiadat Kanan |first = Dato' Seri Amar Diraja Nik Mustapha Fathil |deputy = Penolong Datuk Paduka Maharaja Lela '''Sophian bin Ab Rahman''' |salary = Gred Utama JUSA |website = {{URL|https://www.istananegara.gov.my}} }} '''Datuk Paduka Maharaja Lela''' ialah [[pegawai]] istiadat kanan yang terlibat secara langsung dalam pengendalian majlis rasmi Diraja. Beliau merupakan individu yang sering dilihat mengetuai perarakan masuk [[Alat kebesaran diraja Malaysia|Cogan Alam dan Cogan Agama]] Istiadat Pertabalan atau Pembukaan Parlimen. Individu yang memegang jawatan ini lazimnya mempunyai pengalaman luas dalam bidang protokol, pentadbiran awam, atau ketenteraan. == Sejarah Penubuhan == Jawatan '''Datuk Paduka Maharaja Lela''' di Istana Negara mempunyai akar sejarah yang unik, menggabungkan tradisi kesultanan Melayu lama dengan sistem pentadbiran moden Malaysia: === Asal-usul Gelaran === Gelaran "Maharaja Lela" berasal daripada institusi pembesar tradisi dalam Kesultanan Melayu, terutamanya di Negeri Perak sebagai salah seorang daripada [[Orang Besar Berlapan]]. Secara tradisinya, penyandang gelaran ini bertanggungjawab menjaga keselamatan Sultan dan menguruskan adat istiadat di dalam istana. Nama ini menjadi masyhur dalam sejarah negara melalui tokoh [[Dato' Maharaja Lela Pandak Lam]] yang memimpin penentangan terhadap British pada abad ke-19. === Pewujudan di Peringkat Persekutuan (1957) === Apabila Malaya mencapai kemerdekaan pada tahun 1957 dan institusi [[Yang di-Pertuan Agong]] diwujudkan, keperluan untuk mempunyai seorang ketua istiadat di peringkat Persekutuan menjadi keutamaan. Jawatan ini diwujudkan secara rasmi bagi memastikan kelancaran majlis-majlis yang melibatkan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Utama Negara. Antara fakta sejarah penting penubuhan jawatan ini termasuk: * '''Penyelarasan Adat Istiadat:''' Memandangkan Yang di-Pertuan Agong dipilih daripada kalangan sembilan Raja-Raja Melayu setiap lima tahun, jawatan ini diwujudkan untuk menyelaraskan perbezaan adat antara negeri-negeri Melayu dengan protokol rasmi Persekutuan di Istana Negara. * '''Evolusi Peranan:''' Pada awal penubuhannya, peranan ini lebih tertumpu kepada aspek pengurusan majlis, namun kini ia telah berkembang menjadi jawatan teknikal yang memerlukan kepakaran dalam penyelidikan salasilah, bahasa istana, dan diplomasi antarabangsa. * '''Penyandang Awal:''' Antara tokoh awal yang direkodkan memegang jawatan pegawai istiadat kanan selepas kemerdekaan termasuklah '''Dato' Seri Amar Diraja Nik Mustapha Fathil''' (1958–1965) sebelum jawatan tersebut terus diperkemas strukturnya menjadi Datuk Paduka Maharaja Lela pada 2011 yang dikenali hari ini. === Signifikan Sejarah === Penubuhan jawatan ini melambangkan pengekalan identiti Melayu dalam sistem [[Demokrasi Berparlimen]] dan [[Raja Berperlembagaan]]. Ia memastikan bahawa walaupun Malaysia sebuah negara moden, warisan keagungan istana Melayu tetap terpelihara melalui protokol yang diwarisi sejak zaman berzaman. == Maksud Gelaran == Gelaran '''Datuk Paduka Maharaja Lela''' terdiri daripada gabungan beberapa komponen yang membawa maksud simbolik dalam sistem protokol dan anugerah di Malaysia: * '''Datuk Paduka:''' Merupakan gelaran kehormat (style) yang diberikan kepada penyandang jawatan ini. Ia melambangkan kedudukan tinggi dalam hierarki pegawai istana dan pengiktirafan terhadap tanggungjawab besar yang dipikul. Dalam konteks Istana Negara, gelaran ini sering kali merupakan kurniaan khas daripada [[Yang di-Pertuan Agong]]. * '''Maharaja:''' Berasal daripada bahasa Sanskrit yang bermaksud "Raja Besar". Dalam struktur pembesar Melayu tradisional, istilah ini digunakan bagi menunjukkan kedudukan ketua atau pemimpin dalam sesuatu bidang khusus—dalam hal ini, ketua bagi segala urusan istiadat. * '''Lela:''' Secara sejarah, "Lela" atau "Laila" sering dikaitkan dengan kegagahan atau kewibawaan. Dalam tradisi istana Perak dan Melaka, gelaran Maharaja Lela merujuk kepada pembesar yang mempunyai autoriti penuh di dalam kawasan istana dan bertanggungjawab terhadap keselamatan serta ketertiban majlis. === Perbezaan Gelaran === Penting untuk membezakan gelaran ini daripada tokoh sejarah: # '''Datuk Paduka Maharaja Lela (Istana Negara):''' Jawatan penjawat awam/pegawai istiadat kanan di peringkat Persekutuan yang menguruskan Yang di-Pertuan Agong. # '''Dato' Maharaja Lela (Perak):''' Gelaran tradisi bagi salah seorang daripada [[Orang Besar Berlapan]] di Negeri Perak. # '''Dato' Maharaja Lela Pandak Lam:''' Tokoh pejuang sejarah Perak yang menentang J.W.W. Birch. Gelaran ini membawa maksud "Ketua Agung Urusan Istiadat" yang bertindak sebagai "Grand Chamberlain" atau pengurus besar bagi segala hal ehwal protokol di Istana Negara. == Kedudukan Dalam Struktur Istana Negara == Dalam hierarki pentadbiran Istana Negara, jawatan ini berada di bawah Bahagian Istiadat. Beliau bekerjasama rapat dengan pegawai-pegawai tinggi lain untuk memastikan kelancaran fungsi istana. Antara jawatan berkaitan termasuk: * Datuk Pengelola Bijaya Diraja * [[Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja]] * Pegawai Istiadat Istana Negara == Bidang Tugas dan Tanggungjawab == === Pengurusan Istiadat Diraja === * Menyusun dan menyelaras atur cara majlis rasmi Diraja di peringkat Persekutuan. * Memastikan setiap pergerakan dalam istiadat mematuhi adat istiadat Melayu yang telah disesuaikan dengan peredaran zaman. * Mengurus persiapan logistik istiadat, termasuk susunan alat-alat kebesaran Diraja. === Protokol dan Etiket === * Menentukan susunan keutamaan tetamu (''order of precedence'') bagi mengelakkan percanggahan protokol antara tetamu diraja, diplomat, dan orang kenamaan (VVIP). * Memastikan pematuhan ketat kepada etiket berpakaian (seperti pemakaian Muskat atau Pakaian Istiadat). * Memberi panduan protokol kepada agensi luar yang berurusan dengan pihak Istana. === Penyelarasan Majlis Rasmi === * Bekerjasama dengan Jabatan Perdana Menteri (JPM) dan Kementerian Luar Negeri bagi majlis yang melibatkan tetamu antarabangsa. * Menyelaras acara utama seperti: * Istiadat Pembukaan Penggal Parlimen. * Majlis Santapan Negara sempena lawatan Ketua Negara asing. * Majlis Menghadap dan Pengurniaan Darjah Kebesaran Persekutuan. == Peranan Dalam Istiadat Utama == === Istiadat Pertabalan Yang di-Pertuan Agong === Beliau memikul tanggungjawab paling besar dalam istiadat ini, bermula daripada proses pengisytiharan sehinggalah ke kemuncak istiadat di Balairong Seri. Beliau akan menghadap Seri Paduka Baginda untuk memohon perkenan memulakan istiadat dan membawa naskhah Al-Quran serta Keris Kerajaan. === Istiadat Pengurniaan Darjah Kebesaran === Bertanggungjawab memastikan senarai penerima darjah kebesaran disusun mengikut kekananan dan mengendalikan aliran pergerakan penerima di hadapan singgahsana. == Ciri-Ciri Pelantikan == Pelantikan ke jawatan ini dibuat dengan perkenan '''Yang di-Pertuan Agong''' atas nasihat pihak berkuasa berkaitan. Kriteria utama termasuk: * Pengetahuan mendalam mengenai Bahasa Istana dan adat resam Melayu. * Ketelitian tinggi dalam aspek pengurusan majlis berskala besar. * Keupayaan berkomunikasi dengan pelbagai lapisan masyarakat, daripada rakyat jelata hingga ke peringkat Raja-Raja. == Pakaian Rasmi == Sebagai pegawai tinggi yang bertanggungjawab terhadap imej dan protokol istana, Datuk Paduka Maharaja Lela mempunyai kod etika pakaian yang sangat tertib dan khusus, terutamanya semasa berlangsungnya istiadat rasmi di Balairong Seri: * '''Muskat:''' Pakaian rasmi yang merupakan baju panjang berwarna hitam berlengan panjang dengan sulaman benang emas bermotifkan bunga raya. Pakaian ini merupakan pakaian rasmi bagi pegawai-pegawai kanan di Istana Negara. * '''Tengkolok (Destar):''' Memakai tengkolok yang diperbuat daripada kain songket berwarna hitam dengan sulaman emas. Bentuk ikatan atau solek tengkolok adalah mengikut ketetapan protokol Istana Negara. * '''Samping:''' Memakai kain samping songket yang ditenun halus, biasanya berwarna gelap dengan motif benang emas atau perak yang diselaraskan dengan Muskat. * '''Keris:''' Sebilah keris diselitkan di bahagian hadapan samping sebagai simbol kedaulatan, kuasa, dan jati diri pegawai istiadat Melayu. * '''Pingat dan Darjah Kebesaran:''' Semasa istiadat rasmi, penyandang akan memakai kalung (collar), bintang (star), dan darjah-darjah kebesaran yang telah dikurniakan oleh Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong sebagai tanda pentauliahan dan kedudukan rasmi beliau. Pakaian ini bukan sekadar seragam, malah ia berfungsi untuk membezakan beliau sebagai pemimpin utama yang mengendalikan perjalanan adat dan memastikan keagungan institusi Diraja terpelihara di mata perwakilan asing dan rakyat. == Senarai Datuk Paduka Maharaja Lela == Jadual di bawah menunjukkan senarai individu yang pernah dan sedang menggalas tanggungjawab sebagai teraju utama adat istiadat di Istana Negara. Jawatan ini telah mengalami evolusi daripada gelaran pegawai istiadat kanan kepada gelaran rasmi Datuk Paduka Maharaja Lela yang digunakan secara meluas pada masa kini. {| class="wikitable" style="width:100%" ! Bil ! Nama Penyandang ! Tempoh Perkhidmatan ! Yang di-Pertuan Agong (YDPA) Semasa Perkhidmatan ! Catatan |- ! colspan="5" style="background-color:#f2f2f2;" | Era Gelaran Lama (Ketua Istiadat / Pegawai Istiadat Kanan) |- | 1 | '''YBhg. Dato' Seri Amar Diraja Nik Mustapha Fathil''' | 1958 – 1965 | * [[Tuanku Abdul Rahman|Tuanku Abdul Rahman]] (Ke-1) * [[Sultan Hisamuddin Alam Shah|Sultan Hisamuddin Alam Shah]] (Ke-2) * [[Tuanku Syed Putra|Tuanku Syed Putra]] (Ke-3) | Pegawai Istiadat Kanan terawal yang menyusun dan membina asas protokol Istana Negara selepas kemerdekaan Malaya. |- | 2 | '''YBhg. Dato' Haji Aziz bin Muhamad''' | Sekitar 1980-an | * [[Sultan Ahmad Shah Al-Musta'in Billah|Sultan Ahmad Shah]] (Ke-7) * [[Sultan Iskandar ibni Sultan Ismail|Sultan Iskandar]] (Ke-8) | Berkhidmat dalam tempoh peralihan istiadat utama pada dekad 1980-an. |- | 3 | '''YBhg. Brig. Jen. (B) Dato' Mamat Ariffin bin Abdullah''' | Sekitar 1990-an | * [[Sultan Azlan Muhibbuddin Shah|Sultan Azlan Muhibbuddin Shah ibni Almarhum Sultan Yussuf Izzuddin Shah]] (Ke-9) | Mempunyai latar belakang sebagai pegawai kanan tentera sebelum dilantik menguruskan protokol istiadat. |- ! colspan="5" style="background-color:#f2f2f2;" | Era Gelaran Baru (Datuk Paduka Maharaja Lela) |- | 4 | '''YBhg. Dato' Mohiyad-din @ Mohydin bin Che' Jan''' | Sekitar 2006 | * [[Tuanku Syed Sirajuddin|Tuanku Syed Sirajuddin ibni Almarhum Tuanku Syed Putra Jamalullail]] (Ke-12) | Berkhidmat sebagai Ketua Istiadat/Datuk Paduka Maharaja Lela di Istana Negara. |- | 5 | '''YBhg. Tan Sri Syed Danial bin Syed Ahmad''' | Sehingga 2011 | * [[Sultan Mizan Zainal Abidin|Sultan Mizan Zainal Abidin ibni Almarhum Sultan Mahmud Al-Muktafi Billah Shah]] (Ke-13) | Berkhidmat sehingga tahun 2011 sebelum dilantik sebagai [[Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja]]. |- | 6 | '''YBhg. Datuk Azuan Effendy bin Zairakithnaini''' | 2011 – Kini | * [[Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah|Sultan Abdul Halim Mu'adzam Shah]] (Ke-14) * [[Sultan Muhammad V]] (Ke-15) * [[Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah]] (Ke-16) * [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] (Ke-17) | Penyandang semasa. Beliau merupakan pegawai istiadat paling lama berkhidmat yang menguruskan peralihan empat hingga lima penggal pemerintahan YDPA. |} === Nota Rekod === ''Nota: Senarai ini adalah berdasarkan rekod peristiwa istiadat dan pentadbiran Istana Negara yang diterbitkan secara rasmi. Rekod penyandang bagi tempoh antara tahun 1966 hingga akhir 1970-an (merangkumi Yang di-Pertuan Agong ke-4 hingga ke-6) adalah terhad kepada rujukan warta kerajaan dan arkib jabatan istiadat yang tidak didedahkan secara meluas kepada umum kerana faktor protokol dan keselamatan istana. Jawatan ini pada era tersebut sering kali melibatkan pegawai yang dipinjamkan secara kontrak daripada perkhidmatan diplomatik atau tentera sebelum struktur jawatan Datuk Paduka Maharaja Lela diseragamkan sepenuhnya.'' == Lihat juga == * [[Yang di-Pertuan Agong]] * [[Istana Negara, Jalan Tuanku Abdul Halim|Istana Negara]] * [[Datuk Pengelola Bijaya Diraja]] * [[Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja]] * [[Alat kebesaran diraja Malaysia]] == Rujukan == {{reflist}} * [https://www.istananegara.gov.my Laman Web Rasmi Istana Negara] * [https://www.malaysia.gov.my Portal Rasmi Kerajaan Malaysia] [[Kategori:Istana Negara Malaysia]] [[Kategori:Jawatan kerajaan Malaysia]] [[Kategori:Protokol diraja di Malaysia]] rbx3y1sf2pahocrly1detobtjgzfqw2 6844185 6844164 2026-05-08T12:56:54Z ~2026-90518-8 387636 /* Senarai Datuk Paduka Maharaja Lela */ 6844185 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post |post = Datuk Paduka Maharaja Lela |body = Istana Negara |native_name = داتوق ڤادوكا مهاراج ليلا |flag = |flagcaption = |image = Azuan Effendy Zairakithnaini in 2025.jpg |alt = |incumbent = YBhg.Datuk [[Azuan Effendy Zairakithnaini|Azuan Effendy bin Zairakithnaini]] |incumbentsince = 2011 |department = Bahagian Istiadat [[Istana Negara, Jalan Tuanku Abdul Halim|Istana Negara]] |reports_to = [[Yang di-Pertuan Agong]] |residence = Istana Negara,[[Istana Negara, Jalan Tuanku Abdul Halim]] |seat = Kuala Lumpur, Malaysia |nominator = [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia]] |appointer = [[Yang di-Pertuan Agong]] Malaysia |termlength = Atas perkenan Seri Paduka Baginda |formation = 1957 |precursor = Pegawai Istiadat Kanan |first = Dato' Seri Amar Diraja Nik Mustapha Fathil |deputy = Penolong Datuk Paduka Maharaja Lela '''Sophian bin Ab Rahman''' |salary = Gred Utama JUSA |website = {{URL|https://www.istananegara.gov.my}} }} '''Datuk Paduka Maharaja Lela''' ialah [[pegawai]] istiadat kanan yang terlibat secara langsung dalam pengendalian majlis rasmi Diraja. Beliau merupakan individu yang sering dilihat mengetuai perarakan masuk [[Alat kebesaran diraja Malaysia|Cogan Alam dan Cogan Agama]] Istiadat Pertabalan atau Pembukaan Parlimen. Individu yang memegang jawatan ini lazimnya mempunyai pengalaman luas dalam bidang protokol, pentadbiran awam, atau ketenteraan. == Sejarah Penubuhan == Jawatan '''Datuk Paduka Maharaja Lela''' di Istana Negara mempunyai akar sejarah yang unik, menggabungkan tradisi kesultanan Melayu lama dengan sistem pentadbiran moden Malaysia: === Asal-usul Gelaran === Gelaran "Maharaja Lela" berasal daripada institusi pembesar tradisi dalam Kesultanan Melayu, terutamanya di Negeri Perak sebagai salah seorang daripada [[Orang Besar Berlapan]]. Secara tradisinya, penyandang gelaran ini bertanggungjawab menjaga keselamatan Sultan dan menguruskan adat istiadat di dalam istana. Nama ini menjadi masyhur dalam sejarah negara melalui tokoh [[Dato' Maharaja Lela Pandak Lam]] yang memimpin penentangan terhadap British pada abad ke-19. === Pewujudan di Peringkat Persekutuan (1957) === Apabila Malaya mencapai kemerdekaan pada tahun 1957 dan institusi [[Yang di-Pertuan Agong]] diwujudkan, keperluan untuk mempunyai seorang ketua istiadat di peringkat Persekutuan menjadi keutamaan. Jawatan ini diwujudkan secara rasmi bagi memastikan kelancaran majlis-majlis yang melibatkan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Utama Negara. Antara fakta sejarah penting penubuhan jawatan ini termasuk: * '''Penyelarasan Adat Istiadat:''' Memandangkan Yang di-Pertuan Agong dipilih daripada kalangan sembilan Raja-Raja Melayu setiap lima tahun, jawatan ini diwujudkan untuk menyelaraskan perbezaan adat antara negeri-negeri Melayu dengan protokol rasmi Persekutuan di Istana Negara. * '''Evolusi Peranan:''' Pada awal penubuhannya, peranan ini lebih tertumpu kepada aspek pengurusan majlis, namun kini ia telah berkembang menjadi jawatan teknikal yang memerlukan kepakaran dalam penyelidikan salasilah, bahasa istana, dan diplomasi antarabangsa. * '''Penyandang Awal:''' Antara tokoh awal yang direkodkan memegang jawatan pegawai istiadat kanan selepas kemerdekaan termasuklah '''Dato' Seri Amar Diraja Nik Mustapha Fathil''' (1958–1965) sebelum jawatan tersebut terus diperkemas strukturnya menjadi Datuk Paduka Maharaja Lela pada 2011 yang dikenali hari ini. === Signifikan Sejarah === Penubuhan jawatan ini melambangkan pengekalan identiti Melayu dalam sistem [[Demokrasi Berparlimen]] dan [[Raja Berperlembagaan]]. Ia memastikan bahawa walaupun Malaysia sebuah negara moden, warisan keagungan istana Melayu tetap terpelihara melalui protokol yang diwarisi sejak zaman berzaman. == Maksud Gelaran == Gelaran '''Datuk Paduka Maharaja Lela''' terdiri daripada gabungan beberapa komponen yang membawa maksud simbolik dalam sistem protokol dan anugerah di Malaysia: * '''Datuk Paduka:''' Merupakan gelaran kehormat (style) yang diberikan kepada penyandang jawatan ini. Ia melambangkan kedudukan tinggi dalam hierarki pegawai istana dan pengiktirafan terhadap tanggungjawab besar yang dipikul. Dalam konteks Istana Negara, gelaran ini sering kali merupakan kurniaan khas daripada [[Yang di-Pertuan Agong]]. * '''Maharaja:''' Berasal daripada bahasa Sanskrit yang bermaksud "Raja Besar". Dalam struktur pembesar Melayu tradisional, istilah ini digunakan bagi menunjukkan kedudukan ketua atau pemimpin dalam sesuatu bidang khusus—dalam hal ini, ketua bagi segala urusan istiadat. * '''Lela:''' Secara sejarah, "Lela" atau "Laila" sering dikaitkan dengan kegagahan atau kewibawaan. Dalam tradisi istana Perak dan Melaka, gelaran Maharaja Lela merujuk kepada pembesar yang mempunyai autoriti penuh di dalam kawasan istana dan bertanggungjawab terhadap keselamatan serta ketertiban majlis. === Perbezaan Gelaran === Penting untuk membezakan gelaran ini daripada tokoh sejarah: # '''Datuk Paduka Maharaja Lela (Istana Negara):''' Jawatan penjawat awam/pegawai istiadat kanan di peringkat Persekutuan yang menguruskan Yang di-Pertuan Agong. # '''Dato' Maharaja Lela (Perak):''' Gelaran tradisi bagi salah seorang daripada [[Orang Besar Berlapan]] di Negeri Perak. # '''Dato' Maharaja Lela Pandak Lam:''' Tokoh pejuang sejarah Perak yang menentang J.W.W. Birch. Gelaran ini membawa maksud "Ketua Agung Urusan Istiadat" yang bertindak sebagai "Grand Chamberlain" atau pengurus besar bagi segala hal ehwal protokol di Istana Negara. == Kedudukan Dalam Struktur Istana Negara == Dalam hierarki pentadbiran Istana Negara, jawatan ini berada di bawah Bahagian Istiadat. Beliau bekerjasama rapat dengan pegawai-pegawai tinggi lain untuk memastikan kelancaran fungsi istana. Antara jawatan berkaitan termasuk: * Datuk Pengelola Bijaya Diraja * [[Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja]] * Pegawai Istiadat Istana Negara == Bidang Tugas dan Tanggungjawab == === Pengurusan Istiadat Diraja === * Menyusun dan menyelaras atur cara majlis rasmi Diraja di peringkat Persekutuan. * Memastikan setiap pergerakan dalam istiadat mematuhi adat istiadat Melayu yang telah disesuaikan dengan peredaran zaman. * Mengurus persiapan logistik istiadat, termasuk susunan alat-alat kebesaran Diraja. === Protokol dan Etiket === * Menentukan susunan keutamaan tetamu (''order of precedence'') bagi mengelakkan percanggahan protokol antara tetamu diraja, diplomat, dan orang kenamaan (VVIP). * Memastikan pematuhan ketat kepada etiket berpakaian (seperti pemakaian Muskat atau Pakaian Istiadat). * Memberi panduan protokol kepada agensi luar yang berurusan dengan pihak Istana. === Penyelarasan Majlis Rasmi === * Bekerjasama dengan Jabatan Perdana Menteri (JPM) dan Kementerian Luar Negeri bagi majlis yang melibatkan tetamu antarabangsa. * Menyelaras acara utama seperti: * Istiadat Pembukaan Penggal Parlimen. * Majlis Santapan Negara sempena lawatan Ketua Negara asing. * Majlis Menghadap dan Pengurniaan Darjah Kebesaran Persekutuan. == Peranan Dalam Istiadat Utama == === Istiadat Pertabalan Yang di-Pertuan Agong === Beliau memikul tanggungjawab paling besar dalam istiadat ini, bermula daripada proses pengisytiharan sehinggalah ke kemuncak istiadat di Balairong Seri. Beliau akan menghadap Seri Paduka Baginda untuk memohon perkenan memulakan istiadat dan membawa naskhah Al-Quran serta Keris Kerajaan. === Istiadat Pengurniaan Darjah Kebesaran === Bertanggungjawab memastikan senarai penerima darjah kebesaran disusun mengikut kekananan dan mengendalikan aliran pergerakan penerima di hadapan singgahsana. == Ciri-Ciri Pelantikan == Pelantikan ke jawatan ini dibuat dengan perkenan '''Yang di-Pertuan Agong''' atas nasihat pihak berkuasa berkaitan. Kriteria utama termasuk: * Pengetahuan mendalam mengenai Bahasa Istana dan adat resam Melayu. * Ketelitian tinggi dalam aspek pengurusan majlis berskala besar. * Keupayaan berkomunikasi dengan pelbagai lapisan masyarakat, daripada rakyat jelata hingga ke peringkat Raja-Raja. == Pakaian Rasmi == Sebagai pegawai tinggi yang bertanggungjawab terhadap imej dan protokol istana, Datuk Paduka Maharaja Lela mempunyai kod etika pakaian yang sangat tertib dan khusus, terutamanya semasa berlangsungnya istiadat rasmi di Balairong Seri: * '''Muskat:''' Pakaian rasmi yang merupakan baju panjang berwarna hitam berlengan panjang dengan sulaman benang emas bermotifkan bunga raya. Pakaian ini merupakan pakaian rasmi bagi pegawai-pegawai kanan di Istana Negara. * '''Tengkolok (Destar):''' Memakai tengkolok yang diperbuat daripada kain songket berwarna hitam dengan sulaman emas. Bentuk ikatan atau solek tengkolok adalah mengikut ketetapan protokol Istana Negara. * '''Samping:''' Memakai kain samping songket yang ditenun halus, biasanya berwarna gelap dengan motif benang emas atau perak yang diselaraskan dengan Muskat. * '''Keris:''' Sebilah keris diselitkan di bahagian hadapan samping sebagai simbol kedaulatan, kuasa, dan jati diri pegawai istiadat Melayu. * '''Pingat dan Darjah Kebesaran:''' Semasa istiadat rasmi, penyandang akan memakai kalung (collar), bintang (star), dan darjah-darjah kebesaran yang telah dikurniakan oleh Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong sebagai tanda pentauliahan dan kedudukan rasmi beliau. Pakaian ini bukan sekadar seragam, malah ia berfungsi untuk membezakan beliau sebagai pemimpin utama yang mengendalikan perjalanan adat dan memastikan keagungan institusi Diraja terpelihara di mata perwakilan asing dan rakyat. == Senarai Datuk Paduka Maharaja Lela == Jadual di bawah menunjukkan senarai individu yang pernah dan sedang menggalas tanggungjawab sebagai teraju utama adat istiadat di Istana Negara. Jawatan ini telah mengalami evolusi daripada gelaran pegawai istiadat kanan kepada gelaran rasmi Datuk Paduka Maharaja Lela yang digunakan secara meluas pada masa kini. {|class="wikitable" style="width:100%" ! Bil ! Nama Penyandang ! Tempoh Perkhidmatan ! Yang di-Pertuan Agong (YDPA) Semasa Perkhidmatan ! Catatan |- ! colspan="5" style="background-color:#f2f2f2;" | Era Gelaran Lama (Ketua Istiadat / Pegawai Istiadat Kanan) |- | 1 | '''YBhg. Dato' Seri Amar Diraja Nik Mustapha Fathil''' | 1958 – 1965 |[[Tuanku Abdul Rahman]] (1) [[Sultan Hisamuddin Alam Shah]] (2) [[Tuanku Syed Putra]] (3) | Pegawai Istiadat Kanan terawal yang menyusun dan membina asas protokol Istana Negara selepas kemerdekaan Malaya |- | 2 | '''Aziz bin Muhamad''' | Sekitar 1980-an | * [[Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta'in Billah|Sultan Ahmad]] (7) * [[Sultan Iskandar ibni Sultan Ismail|Sultan Iskandar]] (8) | Berkhidmat dalam tempoh peralihan istiadat utama pada dekad 1980-an. |- | 3 | '''Mamat Ariffin bin Abdullah''' | Sekitar 1990-an | * [[Sultan Azlan Muhibbuddin Shah]] ibni [[Sultan Yussuf Izzuddin Shah]] (9) | Mempunyai latar belakang sebagai pegawai kanan tentera sebelum dilantik menguruskan protokol istiadat |- ! colspan="5" style="background-color:#f2f2f2;" | Era Gelaran Baru (Datuk Paduka Maharaja Lela) |- | 4 | '''Mohiyaddin bin Che' Jan''' | Sekitar 2006 |[[Tuanku Syed Sirajuddin]] (12) | Berkhidmat sebagai Ketua Istiadat/Datuk Paduka Maharaja Lela di Istana Negara |- | 5 | '''Danial bin Ahmad''' | Sehingga 2011 | [[Sultan Zainal Abidin]] ibni [[Sultan Mahmud Al-Muktafi Billah Shah]] (13) | Berkhidmat sehingga tahun 2011 sebelum dilantik sebagai [[Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja]] |- | 6 | '''Azuan Effendy bin Zairakithnaini''' | 2011 – Kini |[[Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah]] (14) [[Sultan Muhammad V]] (15) [[Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Al-Sultan Abdullah]] (16) [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] (17) |Penyandang semasa Beliau merupakan pegawai istiadat paling lama berkhidmat yang menguruskan peralihan empat hingga lima penggal pemerintahan YDPA. |} === Nota Rekod === ''Nota: Senarai ini adalah berdasarkan rekod peristiwa istiadat dan pentadbiran Istana Negara yang diterbitkan secara rasmi. Rekod penyandang bagi tempoh antara tahun 1966 hingga akhir 1970-an (merangkumi Yang di-Pertuan Agong ke-4 hingga ke-6) adalah terhad kepada rujukan warta kerajaan dan arkib jabatan istiadat yang tidak didedahkan secara meluas kepada umum kerana faktor protokol dan keselamatan istana. Jawatan ini pada era tersebut sering kali melibatkan pegawai yang dipinjamkan secara kontrak daripada perkhidmatan diplomatik atau tentera sebelum struktur jawatan Datuk Paduka Maharaja Lela diseragamkan sepenuhnya.'' == Lihat juga == * [[Yang di-Pertuan Agong]] * [[Istana Negara, Jalan Tuanku Abdul Halim|Istana Negara]] * [[Datuk Pengelola Bijaya Diraja]] * [[Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja]] * [[Alat kebesaran diraja Malaysia]] == Rujukan == {{reflist}} * [https://www.istananegara.gov.my Laman Web Rasmi Istana Negara] * [https://www.malaysia.gov.my Portal Rasmi Kerajaan Malaysia] [[Kategori:Istana Negara Malaysia]] [[Kategori:Jawatan kerajaan Malaysia]] [[Kategori:Protokol diraja di Malaysia]] ea9edfhzqi16zqk5i6o8t2zi7k7if2d 6844190 6844185 2026-05-08T13:00:47Z ~2026-90518-8 387636 6844190 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post |post = Datuk Paduka Maharaja Lela |body = Istana Negara |native_name = داتوق ڤادوكا مهاراج ليلا |flag = |flagcaption = |image = Azuan Effendy Zairakithnaini in 2025.jpg |alt = |incumbent = YBhg.Datuk [[Azuan Effendy Zairakithnaini|Azuan Effendy bin Zairakithnaini]] |incumbentsince = 2011 |department = Bahagian Istiadat [[Istana Negara, Jalan Tuanku Abdul Halim|Istana Negara]] |reports_to = [[Yang di-Pertuan Agong]] |residence = Istana Negara,[[Istana Negara, Jalan Tuanku Abdul Halim]] |seat = Kuala Lumpur, Malaysia |nominator = [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia]] |appointer = [[Yang di-Pertuan Agong]] Malaysia |termlength = Atas perkenan Seri Paduka Baginda |formation = 1957 |precursor = Pegawai Istiadat Kanan |first = Dato' Seri Amar Diraja Nik Mustapha Fathil |deputy = Penolong Datuk Paduka Maharaja Lela '''Sophian bin Ab Rahman''' |salary = Gred Utama JUSA |website = {{URL|https://www.istananegara.gov.my}} }} '''Datuk Paduka Maharaja Lela''' ialah [[pegawai]] istiadat kanan yang terlibat secara langsung dalam pengendalian majlis rasmi Diraja. Beliau merupakan individu yang sering dilihat mengetuai perarakan masuk [[Alat kebesaran diraja Malaysia|Cogan Alam dan Cogan Agama]] Istiadat Pertabalan atau Pembukaan Parlimen. Individu yang memegang jawatan ini lazimnya mempunyai pengalaman luas dalam bidang protokol, pentadbiran awam, atau ketenteraan. == Sejarah Penubuhan == Jawatan '''Datuk Paduka Maharaja Lela''' di Istana Negara mempunyai akar sejarah yang unik, menggabungkan tradisi kesultanan Melayu lama dengan sistem pentadbiran moden Malaysia: === Asal-usul Gelaran === Gelaran "Maharaja Lela" berasal daripada institusi pembesar tradisi dalam Kesultanan Melayu, terutamanya di Negeri Perak sebagai salah seorang daripada [[Orang Besar Berlapan]]. Secara tradisinya, penyandang gelaran ini bertanggungjawab menjaga keselamatan Sultan dan menguruskan adat istiadat di dalam istana. Nama ini menjadi masyhur dalam sejarah negara melalui tokoh [[Dato' Maharaja Lela Pandak Lam]] yang memimpin penentangan terhadap British pada abad ke-19. === Pewujudan di Peringkat Persekutuan (1957) === Apabila Malaya mencapai kemerdekaan pada tahun 1957 dan institusi [[Yang di-Pertuan Agong]] diwujudkan, keperluan untuk mempunyai seorang ketua istiadat di peringkat Persekutuan menjadi keutamaan. Jawatan ini diwujudkan secara rasmi bagi memastikan kelancaran majlis-majlis yang melibatkan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Utama Negara. Antara fakta sejarah penting penubuhan jawatan ini termasuk: * '''Penyelarasan Adat Istiadat:''' Memandangkan Yang di-Pertuan Agong dipilih daripada kalangan sembilan Raja-Raja Melayu setiap lima tahun, jawatan ini diwujudkan untuk menyelaraskan perbezaan adat antara negeri-negeri Melayu dengan protokol rasmi Persekutuan di Istana Negara. * '''Evolusi Peranan:''' Pada awal penubuhannya, peranan ini lebih tertumpu kepada aspek pengurusan majlis, namun kini ia telah berkembang menjadi jawatan teknikal yang memerlukan kepakaran dalam penyelidikan salasilah, bahasa istana, dan diplomasi antarabangsa. * '''Penyandang Awal:''' Antara tokoh awal yang direkodkan memegang jawatan pegawai istiadat kanan selepas kemerdekaan termasuklah '''Dato' Seri Amar Diraja Nik Mustapha Fathil''' (1958–1965) sebelum jawatan tersebut terus diperkemas strukturnya menjadi Datuk Paduka Maharaja Lela pada 2011 yang dikenali hari ini. === Signifikan Sejarah === Penubuhan jawatan ini melambangkan pengekalan identiti Melayu dalam sistem [[Demokrasi Berparlimen]] dan [[Raja Berperlembagaan]]. Ia memastikan bahawa walaupun Malaysia sebuah negara moden, warisan keagungan istana Melayu tetap terpelihara melalui protokol yang diwarisi sejak zaman berzaman. == Maksud Gelaran == Gelaran '''Datuk Paduka Maharaja Lela''' terdiri daripada gabungan beberapa komponen yang membawa maksud simbolik dalam sistem protokol dan anugerah di Malaysia: * '''Datuk Paduka:''' Merupakan gelaran kehormat (style) yang diberikan kepada penyandang jawatan ini. Ia melambangkan kedudukan tinggi dalam hierarki pegawai istana dan pengiktirafan terhadap tanggungjawab besar yang dipikul. Dalam konteks Istana Negara, gelaran ini sering kali merupakan kurniaan khas daripada [[Yang di-Pertuan Agong]]. * '''Maharaja:''' Berasal daripada bahasa Sanskrit yang bermaksud "Raja Besar". Dalam struktur pembesar Melayu tradisional, istilah ini digunakan bagi menunjukkan kedudukan ketua atau pemimpin dalam sesuatu bidang khusus—dalam hal ini, ketua bagi segala urusan istiadat. * '''Lela:''' Secara sejarah, "Lela" atau "Laila" sering dikaitkan dengan kegagahan atau kewibawaan. Dalam tradisi istana Perak dan Melaka, gelaran Maharaja Lela merujuk kepada pembesar yang mempunyai autoriti penuh di dalam kawasan istana dan bertanggungjawab terhadap keselamatan serta ketertiban majlis. === Perbezaan Gelaran === Penting untuk membezakan gelaran ini daripada tokoh sejarah: # '''Datuk Paduka Maharaja Lela (Istana Negara):''' Jawatan penjawat awam/pegawai istiadat kanan di peringkat Persekutuan yang menguruskan Yang di-Pertuan Agong. # '''Dato' Maharaja Lela (Perak):''' Gelaran tradisi bagi salah seorang daripada [[Orang Besar Berlapan]] di Negeri Perak. # '''Dato' Maharaja Lela Pandak Lam:''' Tokoh pejuang sejarah Perak yang menentang J.W.W. Birch. Gelaran ini membawa maksud "Ketua Agung Urusan Istiadat" yang bertindak sebagai "Grand Chamberlain" atau pengurus besar bagi segala hal ehwal protokol di Istana Negara. == Kedudukan Dalam Struktur Istana Negara == Dalam hierarki pentadbiran Istana Negara, jawatan ini berada di bawah Bahagian Istiadat. Beliau bekerjasama rapat dengan pegawai-pegawai tinggi lain untuk memastikan kelancaran fungsi istana. Antara jawatan berkaitan termasuk: * Datuk Pengelola Bijaya Diraja * [[Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja]] * Pegawai Istiadat Istana Negara == Bidang Tugas dan Tanggungjawab == === Pengurusan Istiadat Diraja === * Menyusun dan menyelaras atur cara majlis rasmi Diraja di peringkat Persekutuan. * Memastikan setiap pergerakan dalam istiadat mematuhi adat istiadat Melayu yang telah disesuaikan dengan peredaran zaman. * Mengurus persiapan logistik istiadat, termasuk susunan alat-alat kebesaran Diraja. === Protokol dan Etiket === * Menentukan susunan keutamaan tetamu (''order of precedence'') bagi mengelakkan percanggahan protokol antara tetamu diraja, diplomat, dan orang kenamaan (VVIP). * Memastikan pematuhan ketat kepada etiket berpakaian (seperti pemakaian Muskat atau Pakaian Istiadat). * Memberi panduan protokol kepada agensi luar yang berurusan dengan pihak Istana. === Penyelarasan Majlis Rasmi === * Bekerjasama dengan Jabatan Perdana Menteri (JPM) dan Kementerian Luar Negeri bagi majlis yang melibatkan tetamu antarabangsa. * Menyelaras acara utama seperti: * Istiadat Pembukaan Penggal Parlimen. * Majlis Santapan Negara sempena lawatan Ketua Negara asing. * Majlis Menghadap dan Pengurniaan Darjah Kebesaran Persekutuan. == Peranan Dalam Istiadat Utama == === Istiadat Pertabalan Yang di-Pertuan Agong === Beliau memikul tanggungjawab paling besar dalam istiadat ini, bermula daripada proses pengisytiharan sehinggalah ke kemuncak istiadat di Balairong Seri. Beliau akan menghadap Seri Paduka Baginda untuk memohon perkenan memulakan istiadat dan membawa naskhah Al-Quran serta Keris Kerajaan. === Istiadat Pengurniaan Darjah Kebesaran === Bertanggungjawab memastikan senarai penerima darjah kebesaran disusun mengikut kekananan dan mengendalikan aliran pergerakan penerima di hadapan singgahsana. == Ciri-Ciri Pelantikan == Pelantikan ke jawatan ini dibuat dengan perkenan '''Yang di-Pertuan Agong''' atas nasihat pihak berkuasa berkaitan. Kriteria utama termasuk: * Pengetahuan mendalam mengenai Bahasa Istana dan adat resam Melayu. * Ketelitian tinggi dalam aspek pengurusan majlis berskala besar. * Keupayaan berkomunikasi dengan pelbagai lapisan masyarakat, daripada rakyat jelata hingga ke peringkat Raja-Raja. == Pakaian Rasmi == Sebagai pegawai tinggi yang bertanggungjawab terhadap imej dan protokol istana, Datuk Paduka Maharaja Lela mempunyai kod etika pakaian yang sangat tertib dan khusus, terutamanya semasa berlangsungnya istiadat rasmi di Balairong Seri: * '''Muskat:''' Pakaian rasmi yang merupakan baju panjang berwarna hitam berlengan panjang dengan sulaman benang emas bermotifkan bunga raya. Pakaian ini merupakan pakaian rasmi bagi pegawai-pegawai kanan di Istana Negara. * '''Tengkolok (Destar):''' Memakai tengkolok yang diperbuat daripada kain songket berwarna hitam dengan sulaman emas. Bentuk ikatan atau solek tengkolok adalah mengikut ketetapan protokol Istana Negara. * '''Samping:''' Memakai kain samping songket yang ditenun halus, biasanya berwarna gelap dengan motif benang emas atau perak yang diselaraskan dengan Muskat. * '''Keris:''' Sebilah keris diselitkan di bahagian hadapan samping sebagai simbol kedaulatan, kuasa, dan jati diri pegawai istiadat Melayu. * '''Pingat dan Darjah Kebesaran:''' Semasa istiadat rasmi, penyandang akan memakai kalung (collar), bintang (star), dan darjah-darjah kebesaran yang telah dikurniakan oleh Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong sebagai tanda pentauliahan dan kedudukan rasmi beliau. Pakaian ini bukan sekadar seragam, malah ia berfungsi untuk membezakan beliau sebagai pemimpin utama yang mengendalikan perjalanan adat dan memastikan keagungan institusi Diraja terpelihara di mata perwakilan asing dan rakyat. == Senarai Datuk Paduka Maharaja Lela == Jadual di bawah menunjukkan senarai individu yang pernah dan sedang menggalas tanggung jawab sebagai teraju utama adat istiadat di Istana Negara. Jawatan ini telah mengalami evolusi daripada gelaran pegawai istiadat kanan kepada gelaran rasmi Datuk Paduka Maharaja Lela yang digunakan secara meluas pada masa kini. {|class="wikitable" style="width:100%" ! Bil ! Nama Penyandang ! Tempoh Perkhidmatan ! Yang di-Pertuan Agong (YDPA) Semasa Perkhidmatan ! Catatan |- ! colspan="5" style="background-color:#f2f2f2;" | Era Gelaran Lama (Ketua Istiadat / Pegawai Istiadat Kanan) |- | 1 | '''Nik Mustapha Fathil''' | 1958 – 1965 |[[Tuanku Abdul Rahman]] (1) <br> [[Sultan Hisamuddin Alam Shah]] (2) <br> [[Tuanku Syed Putra]] (3) | Pegawai Istiadat Kanan terawal yang menyusun dan membina asas protokol Istana Negara selepas kemerdekaan Malaya |- | 2 | '''Aziz bin Muhamad''' | Sekitar 1980-an | [[Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta'in Billah|Sultan Ahmad]] (7)<br> [[Sultan Iskandar ibni Sultan Ismail|Sultan Iskandar]] (8) | Berkhidmat dalam tempoh peralihan istiadat utama pada dekad 1980-an. |- | 3 | '''Mamat Ariffin bin Abdullah''' | Sekitar 1990-an |[[Sultan Azlan Muhibbuddin Shah]] (9) | Mempunyai latar belakang sebagai pegawai kanan tentera sebelum dilantik menguruskan protokol istiadat |- ! colspan="5" style="background-color:#f2f2f2;" | Era Gelaran Baru (Datuk Paduka Maharaja Lela) |- | 4 | '''Mohiyaddin bin Che' Jan''' | Sekitar 2006 |[[Tuanku Syed Sirajuddin]] (12) | Berkhidmat sebagai Ketua Istiadat/Datuk Paduka Maharaja Lela di Istana Negara |- | 5 | '''Danial bin Ahmad''' | Sehingga 2011 | [[Sultan Zainal Abidin]] (13) | Berkhidmat sehingga tahun 2011 sebelum dilantik sebagai [[Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja]] |- | 6 | '''Azuan Effendy bin Zairakithnaini''' | 2011 – Kini |[[Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah]] (14) <br> [[Sultan Muhammad V]] (15) <br> [[Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] (16) <br> [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] (17) |Penyandang semasa Beliau merupakan pegawai istiadat paling lama berkhidmat yang menguruskan peralihan empat hingga lima penggal pemerintahan YDPA. |} === Nota Rekod === ''Nota: Senarai ini adalah berdasarkan rekod peristiwa istiadat dan pentadbiran Istana Negara yang diterbitkan secara rasmi. Rekod penyandang bagi tempoh antara tahun 1966 hingga akhir 1970-an (merangkumi Yang di-Pertuan Agong ke-4 hingga ke-6) adalah terhad kepada rujukan warta kerajaan dan arkib jabatan istiadat yang tidak didedahkan secara meluas kepada umum kerana faktor protokol dan keselamatan istana. Jawatan ini pada era tersebut sering kali melibatkan pegawai yang dipinjamkan secara kontrak daripada perkhidmatan diplomatik atau tentera sebelum struktur jawatan Datuk Paduka Maharaja Lela diseragamkan sepenuhnya.'' == Lihat juga == * [[Yang di-Pertuan Agong]] * [[Istana Negara, Jalan Tuanku Abdul Halim|Istana Negara]] * [[Datuk Pengelola Bijaya Diraja]] * [[Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja]] * [[Alat kebesaran diraja Malaysia]] == Rujukan == {{reflist}} * [https://www.istananegara.gov.my Laman Web Rasmi Istana Negara] * [https://www.malaysia.gov.my Portal Rasmi Kerajaan Malaysia] [[Kategori:Istana Negara Malaysia]] [[Kategori:Jawatan kerajaan Malaysia]] [[Kategori:Protokol diraja di Malaysia]] m8si5mwjv312tgavftdn63yb89tbjiw 6844194 6844190 2026-05-08T13:04:53Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844194 wikitext text/x-wiki {{bezakan jarang melencong di sini|Tengku Panglima Besar Pahang}} {{Infobox official post |post = Datuk Paduka Maharaja Lela |body = Istana Negara |native_name = داتوق ڤادوكا مهاراج ليلا |flag = |flagcaption = |image = Azuan Effendy Zairakithnaini in 2025.jpg |alt = |incumbent = YBhg.Datuk [[Azuan Effendy Zairakithnaini|Azuan Effendy bin Zairakithnaini]] |incumbentsince = 2011 |department = Bahagian Istiadat [[Istana Negara, Jalan Tuanku Abdul Halim|Istana Negara]] |reports_to = [[Yang di-Pertuan Agong]] |residence = Istana Negara,[[Istana Negara, Jalan Tuanku Abdul Halim]] |seat = Kuala Lumpur, Malaysia |nominator = [[Jabatan Perdana Menteri Malaysia]] |appointer = [[Yang di-Pertuan Agong]] Malaysia |termlength = Atas perkenan Seri Paduka Baginda |formation = 1957 |precursor = Pegawai Istiadat Kanan |first = Dato' Seri Amar Diraja Nik Mustapha Fathil |deputy = Penolong Datuk Paduka Maharaja Lela '''Sophian bin Ab Rahman''' |salary = Gred Utama JUSA |website = {{URL|https://www.istananegara.gov.my}} }} '''Datuk Paduka Maharaja Lela''' ialah [[pegawai]] istiadat kanan yang terlibat secara langsung dalam pengendalian majlis rasmi Diraja. Beliau merupakan individu yang sering dilihat mengetuai perarakan masuk [[Alat kebesaran diraja Malaysia|Cogan Alam dan Cogan Agama]] Istiadat Pertabalan atau Pembukaan Parlimen. Individu yang memegang jawatan ini lazimnya mempunyai pengalaman luas dalam bidang protokol, pentadbiran awam, atau ketenteraan. == Sejarah Penubuhan == Jawatan '''Datuk Paduka Maharaja Lela''' di Istana Negara mempunyai akar sejarah yang unik, menggabungkan tradisi kesultanan Melayu lama dengan sistem pentadbiran moden Malaysia: === Asal-usul Gelaran === Gelaran "Maharaja Lela" berasal daripada institusi pembesar tradisi dalam Kesultanan Melayu, terutamanya di Negeri Perak sebagai salah seorang daripada [[Orang Besar Berlapan]]. Secara tradisinya, penyandang gelaran ini bertanggungjawab menjaga keselamatan Sultan dan menguruskan adat istiadat di dalam istana. Nama ini menjadi masyhur dalam sejarah negara melalui tokoh [[Dato' Maharaja Lela Pandak Lam]] yang memimpin penentangan terhadap British pada abad ke-19. === Pewujudan di Peringkat Persekutuan (1957) === Apabila Malaya mencapai kemerdekaan pada tahun 1957 dan institusi [[Yang di-Pertuan Agong]] diwujudkan, keperluan untuk mempunyai seorang ketua istiadat di peringkat Persekutuan menjadi keutamaan. Jawatan ini diwujudkan secara rasmi bagi memastikan kelancaran majlis-majlis yang melibatkan Yang di-Pertuan Agong sebagai Ketua Utama Negara. Antara fakta sejarah penting penubuhan jawatan ini termasuk: * '''Penyelarasan Adat Istiadat:''' Memandangkan Yang di-Pertuan Agong dipilih daripada kalangan sembilan Raja-Raja Melayu setiap lima tahun, jawatan ini diwujudkan untuk menyelaraskan perbezaan adat antara negeri-negeri Melayu dengan protokol rasmi Persekutuan di Istana Negara. * '''Evolusi Peranan:''' Pada awal penubuhannya, peranan ini lebih tertumpu kepada aspek pengurusan majlis, namun kini ia telah berkembang menjadi jawatan teknikal yang memerlukan kepakaran dalam penyelidikan salasilah, bahasa istana, dan diplomasi antarabangsa. * '''Penyandang Awal:''' Antara tokoh awal yang direkodkan memegang jawatan pegawai istiadat kanan selepas kemerdekaan termasuklah '''Dato' Seri Amar Diraja Nik Mustapha Fathil''' (1958–1965) sebelum jawatan tersebut terus diperkemas strukturnya menjadi Datuk Paduka Maharaja Lela pada 2011 yang dikenali hari ini. === Signifikan Sejarah === Penubuhan jawatan ini melambangkan pengekalan identiti Melayu dalam sistem [[Demokrasi Berparlimen]] dan [[Raja Berperlembagaan]]. Ia memastikan bahawa walaupun Malaysia sebuah negara moden, warisan keagungan istana Melayu tetap terpelihara melalui protokol yang diwarisi sejak zaman berzaman. == Maksud Gelaran == Gelaran '''Datuk Paduka Maharaja Lela''' terdiri daripada gabungan beberapa komponen yang membawa maksud simbolik dalam sistem protokol dan anugerah di Malaysia: * '''Datuk Paduka:''' Merupakan gelaran kehormat (style) yang diberikan kepada penyandang jawatan ini. Ia melambangkan kedudukan tinggi dalam hierarki pegawai istana dan pengiktirafan terhadap tanggungjawab besar yang dipikul. Dalam konteks Istana Negara, gelaran ini sering kali merupakan kurniaan khas daripada [[Yang di-Pertuan Agong]]. * '''Maharaja:''' Berasal daripada bahasa Sanskrit yang bermaksud "Raja Besar". Dalam struktur pembesar Melayu tradisional, istilah ini digunakan bagi menunjukkan kedudukan ketua atau pemimpin dalam sesuatu bidang khusus—dalam hal ini, ketua bagi segala urusan istiadat. * '''Lela:''' Secara sejarah, "Lela" atau "Laila" sering dikaitkan dengan kegagahan atau kewibawaan. Dalam tradisi istana Perak dan Melaka, gelaran Maharaja Lela merujuk kepada pembesar yang mempunyai autoriti penuh di dalam kawasan istana dan bertanggungjawab terhadap keselamatan serta ketertiban majlis. === Perbezaan Gelaran === Penting untuk membezakan gelaran ini daripada tokoh sejarah: # '''Datuk Paduka Maharaja Lela (Istana Negara):''' Jawatan penjawat awam/pegawai istiadat kanan di peringkat Persekutuan yang menguruskan Yang di-Pertuan Agong. # '''Dato' Maharaja Lela (Perak):''' Gelaran tradisi bagi salah seorang daripada [[Orang Besar Berlapan]] di Negeri Perak. # '''Dato' Maharaja Lela Pandak Lam:''' Tokoh pejuang sejarah Perak yang menentang J.W.W. Birch. Gelaran ini membawa maksud "Ketua Agung Urusan Istiadat" yang bertindak sebagai "Grand Chamberlain" atau pengurus besar bagi segala hal ehwal protokol di Istana Negara. == Kedudukan Dalam Struktur Istana Negara == Dalam hierarki pentadbiran Istana Negara, jawatan ini berada di bawah Bahagian Istiadat. Beliau bekerjasama rapat dengan pegawai-pegawai tinggi lain untuk memastikan kelancaran fungsi istana. Antara jawatan berkaitan termasuk: * Datuk Pengelola Bijaya Diraja * [[Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja]] * Pegawai Istiadat Istana Negara == Bidang Tugas dan Tanggungjawab == === Pengurusan Istiadat Diraja === * Menyusun dan menyelaras atur cara majlis rasmi Diraja di peringkat Persekutuan. * Memastikan setiap pergerakan dalam istiadat mematuhi adat istiadat Melayu yang telah disesuaikan dengan peredaran zaman. * Mengurus persiapan logistik istiadat, termasuk susunan alat-alat kebesaran Diraja. === Protokol dan Etiket === * Menentukan susunan keutamaan tetamu (''order of precedence'') bagi mengelakkan percanggahan protokol antara tetamu diraja, diplomat, dan orang kenamaan (VVIP). * Memastikan pematuhan ketat kepada etiket berpakaian (seperti pemakaian Muskat atau Pakaian Istiadat). * Memberi panduan protokol kepada agensi luar yang berurusan dengan pihak Istana. === Penyelarasan Majlis Rasmi === * Bekerjasama dengan Jabatan Perdana Menteri (JPM) dan Kementerian Luar Negeri bagi majlis yang melibatkan tetamu antarabangsa. * Menyelaras acara utama seperti: * Istiadat Pembukaan Penggal Parlimen. * Majlis Santapan Negara sempena lawatan Ketua Negara asing. * Majlis Menghadap dan Pengurniaan Darjah Kebesaran Persekutuan. == Peranan Dalam Istiadat Utama == === Istiadat Pertabalan Yang di-Pertuan Agong === Beliau memikul tanggungjawab paling besar dalam istiadat ini, bermula daripada proses pengisytiharan sehinggalah ke kemuncak istiadat di Balairong Seri. Beliau akan menghadap Seri Paduka Baginda untuk memohon perkenan memulakan istiadat dan membawa naskhah Al-Quran serta Keris Kerajaan. === Istiadat Pengurniaan Darjah Kebesaran === Bertanggungjawab memastikan senarai penerima darjah kebesaran disusun mengikut kekananan dan mengendalikan aliran pergerakan penerima di hadapan singgahsana. == Ciri-Ciri Pelantikan == Pelantikan ke jawatan ini dibuat dengan perkenan '''Yang di-Pertuan Agong''' atas nasihat pihak berkuasa berkaitan. Kriteria utama termasuk: * Pengetahuan mendalam mengenai Bahasa Istana dan adat resam Melayu. * Ketelitian tinggi dalam aspek pengurusan majlis berskala besar. * Keupayaan berkomunikasi dengan pelbagai lapisan masyarakat, daripada rakyat jelata hingga ke peringkat Raja-Raja. == Pakaian Rasmi == Sebagai pegawai tinggi yang bertanggungjawab terhadap imej dan protokol istana, Datuk Paduka Maharaja Lela mempunyai kod etika pakaian yang sangat tertib dan khusus, terutamanya semasa berlangsungnya istiadat rasmi di Balairong Seri: * '''Muskat:''' Pakaian rasmi yang merupakan baju panjang berwarna hitam berlengan panjang dengan sulaman benang emas bermotifkan bunga raya. Pakaian ini merupakan pakaian rasmi bagi pegawai-pegawai kanan di Istana Negara. * '''Tengkolok (Destar):''' Memakai tengkolok yang diperbuat daripada kain songket berwarna hitam dengan sulaman emas. Bentuk ikatan atau solek tengkolok adalah mengikut ketetapan protokol Istana Negara. * '''Samping:''' Memakai kain samping songket yang ditenun halus, biasanya berwarna gelap dengan motif benang emas atau perak yang diselaraskan dengan Muskat. * '''Keris:''' Sebilah keris diselitkan di bahagian hadapan samping sebagai simbol kedaulatan, kuasa, dan jati diri pegawai istiadat Melayu. * '''Pingat dan Darjah Kebesaran:''' Semasa istiadat rasmi, penyandang akan memakai kalung (collar), bintang (star), dan darjah-darjah kebesaran yang telah dikurniakan oleh Seri Paduka Baginda Yang di-Pertuan Agong sebagai tanda pentauliahan dan kedudukan rasmi beliau. Pakaian ini bukan sekadar seragam, malah ia berfungsi untuk membezakan beliau sebagai pemimpin utama yang mengendalikan perjalanan adat dan memastikan keagungan institusi Diraja terpelihara di mata perwakilan asing dan rakyat. == Senarai Datuk Paduka Maharaja Lela == Jadual di bawah menunjukkan senarai individu yang pernah dan sedang menggalas tanggung jawab sebagai teraju utama adat istiadat di Istana Negara. Jawatan ini telah mengalami evolusi daripada gelaran pegawai istiadat kanan kepada gelaran rasmi Datuk Paduka Maharaja Lela yang digunakan secara meluas pada masa kini. {|class="wikitable" style="width:100%" ! Bil ! Nama Penyandang ! Tempoh Perkhidmatan ! Yang di-Pertuan Agong (YDPA) Semasa Perkhidmatan ! Catatan |- ! colspan="5" style="background-color:#f2f2f2;" | Era Gelaran Lama (Ketua Istiadat / Pegawai Istiadat Kanan) |- | 1 | '''Nik Mustapha Fathil''' | 1958 – 1965 |[[Tuanku Abdul Rahman]] (1) <br> [[Sultan Hisamuddin Alam Shah]] (2) <br> [[Tuanku Syed Putra]] (3) | Pegawai Istiadat Kanan terawal yang menyusun dan membina asas protokol Istana Negara selepas kemerdekaan Malaya |- | 2 | '''Aziz bin Muhamad''' | Sekitar 1980-an | [[Sultan Haji Ahmad Shah Al-Musta'in Billah|Sultan Ahmad]] (7)<br> [[Sultan Iskandar ibni Sultan Ismail|Sultan Iskandar]] (8) | Berkhidmat dalam tempoh peralihan istiadat utama pada dekad 1980-an. |- | 3 | '''Mamat Ariffin bin Abdullah''' | Sekitar 1990-an |[[Sultan Azlan Muhibbuddin Shah]] (9) | Mempunyai latar belakang sebagai pegawai kanan tentera sebelum dilantik menguruskan protokol istiadat |- ! colspan="5" style="background-color:#f2f2f2;" | Era Gelaran Baru (Datuk Paduka Maharaja Lela) |- | 4 | '''Mohiyaddin bin Che' Jan''' | Sekitar 2006 |[[Tuanku Syed Sirajuddin]] (12) | Berkhidmat sebagai Ketua Istiadat/Datuk Paduka Maharaja Lela di Istana Negara |- | 5 | '''Danial bin Ahmad''' | Sehingga 2011 | [[Sultan Zainal Abidin]] (13) | Berkhidmat sehingga tahun 2011 sebelum dilantik sebagai [[Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja]] |- | 6 | '''Azuan Effendy bin Zairakithnaini''' | 2011 – Kini |[[Sultan Abdul Halim Mu’adzam Shah]] (14) <br> [[Sultan Muhammad V]] (15) <br> [[Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah|Sultan Abdullah]] (16) <br> [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] (17) |Penyandang semasa Beliau merupakan pegawai istiadat paling lama berkhidmat yang menguruskan peralihan empat hingga lima penggal pemerintahan YDPA. |} === Nota Rekod === ''Nota: Senarai ini adalah berdasarkan rekod peristiwa istiadat dan pentadbiran Istana Negara yang diterbitkan secara rasmi. Rekod penyandang bagi tempoh antara tahun 1966 hingga akhir 1970-an (merangkumi Yang di-Pertuan Agong ke-4 hingga ke-6) adalah terhad kepada rujukan warta kerajaan dan arkib jabatan istiadat yang tidak didedahkan secara meluas kepada umum kerana faktor protokol dan keselamatan istana. Jawatan ini pada era tersebut sering kali melibatkan pegawai yang dipinjamkan secara kontrak daripada perkhidmatan diplomatik atau tentera sebelum struktur jawatan Datuk Paduka Maharaja Lela diseragamkan sepenuhnya.'' == Lihat juga == * [[Yang di-Pertuan Agong]] * [[Istana Negara, Jalan Tuanku Abdul Halim|Istana Negara]] * [[Datuk Pengelola Bijaya Diraja]] * [[Penyimpan Mohor Besar Raja-Raja]] * [[Alat kebesaran diraja Malaysia]] == Rujukan == {{reflist}} * [https://www.istananegara.gov.my Laman Web Rasmi Istana Negara] * [https://www.malaysia.gov.my Portal Rasmi Kerajaan Malaysia] [[Kategori:Istana Negara Malaysia]] [[Kategori:Jawatan kerajaan Malaysia]] [[Kategori:Protokol diraja di Malaysia]] qsu7635buoildo4d7qwuvqijuubcxgm 0 1205570 6844119 6843931 2026-05-08T12:08:24Z ~2026-27799-18 398845 6844119 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== * ===2023=== * ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) 1codprucub16ww3ictun1z3xgpgxk7z 6844120 6844119 2026-05-08T12:08:53Z ~2026-27799-18 398845 /* 2025 */ 6844120 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== * ===2023=== * ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) 8o11znzeb6vvz2k4z1ps23b67y5gzzx 6844126 6844120 2026-05-08T12:16:02Z ~2026-27799-18 398845 6844126 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== * ===2023=== *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) 83se1rnzfzjtnfygmhbccopzpwawpe6 6844136 6844126 2026-05-08T12:24:11Z ~2026-27799-18 398845 6844136 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== * ===2023=== *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) 97xg0f8zpwnchvxo67skqwnl34g97an 6844144 6844136 2026-05-08T12:28:16Z ~2026-27799-18 398845 6844144 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== *''Desa Yang Hilang Dalam 1 Malam'' (21 Januari) ===2023=== *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) ft0ev58b4j7pd7fnd358g92cbrx4xg2 6844158 6844144 2026-05-08T12:37:14Z ~2026-27799-18 398845 6844158 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: Nazar Terakhir Penuntun Pintu Surga'' (1 Oktober) *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== *''Desa Yang Hilang Dalam 1 Malam'' (21 Januari) ===2023=== *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) rptm7crvpzfpss7h002pfeuf7d67arv 6844159 6844158 2026-05-08T12:41:51Z ~2026-27799-18 398845 6844159 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: Nazar Terakhir Penuntun Pintu Surga'' (1 Oktober) *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== *''Desa Yang Hilang Dalam 1 Malam'' (21 Januari) *''Cermin Kehidupan: Anak Yang Mencari Tuhan'' (18 Mac) ===2023=== *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) 68784262ttdmk9rsshhxwiy6wsiyioq 6844171 6844159 2026-05-08T12:49:29Z ~2026-27799-18 398845 6844171 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: Nazar Terakhir Penuntun Pintu Surga'' (1 Oktober) *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== *''Desa Yang Hilang Dalam 1 Malam'' (21 Januari) *''Cermin Kehidupan: Anak Yang Mencari Tuhan'' (18 Mac) ===2023=== *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) *''Cermin Kehidupan: Pencuri Kain Kafan'' (2 Jun) *''Cermin Kehidupan: Malaikat Kecil Tanpa Sayap'' (9 Jun) *Sedekah Di Pintu Neraka (16 Jun) *''Cermin Kehidupan: Di Depan Ka'bah Mata Tak Bisa Melihat'' (23 Jun) *''Qurban Mengubah Takdir'' (30 Jun) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) 94wny738wkok7vpczn8zy1sba2cyjr6 6844174 6844171 2026-05-08T12:50:39Z ~2026-27799-18 398845 6844174 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: Nazar Terakhir Penuntun Pintu Surga'' (1 Oktober) *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== *''Desa Yang Hilang Dalam 1 Malam'' (21 Januari) *''Cermin Kehidupan: Anak Yang Mencari Tuhan'' (18 Mac) ===2023=== *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) *''Cermin Kehidupan: Pencuri Kain Kafan'' (2 Jun) *''Cermin Kehidupan: Malaikat Kecil Tanpa Sayap'' (9 Jun) *''Sedekah Di Pintu Neraka'' (16 Jun) *''Cermin Kehidupan: Di Depan Ka'bah Mata Tak Bisa Melihat'' (23 Jun) *''Qurban Mengubah Takdir'' (30 Jun) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) ix1131k1vcloyuj4rqih4j26ifmdk6f 6844180 6844174 2026-05-08T12:52:33Z ~2026-27799-18 398845 6844180 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: Nazar Terakhir Penuntun Pintu Surga'' (1 Oktober) *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== *''Desa Yang Hilang Dalam 1 Malam'' (21 Januari) *''Cermin Kehidupan: Anak Yang Mencari Tuhan'' (18 Mac) *''Susahnya Berbaik Sangka'' (25 Mac) ===2023=== *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) *''Cermin Kehidupan: Pencuri Kain Kafan'' (2 Jun) *''Cermin Kehidupan: Malaikat Kecil Tanpa Sayap'' (9 Jun) *''Sedekah Di Pintu Neraka'' (16 Jun) *''Cermin Kehidupan: Di Depan Ka'bah Mata Tak Bisa Melihat'' (23 Jun) *''Qurban Mengubah Takdir'' (30 Jun) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) jpnq6riatrczjt926pj1s4icvd8j1ca 6844181 6844180 2026-05-08T12:54:03Z ~2026-27799-18 398845 6844181 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: Nazar Terakhir Penuntun Pintu Surga'' (1 Oktober) *''Keajaiban Pindah Kubur'' (22 Oktober) *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== *''Desa Yang Hilang Dalam 1 Malam'' (21 Januari) *''Cermin Kehidupan: Anak Yang Mencari Tuhan'' (18 Mac) *''Susahnya Berbaik Sangka'' (25 Mac) ===2023=== *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) *''Cermin Kehidupan: Pencuri Kain Kafan'' (2 Jun) *''Cermin Kehidupan: Malaikat Kecil Tanpa Sayap'' (9 Jun) *''Sedekah Di Pintu Neraka'' (16 Jun) *''Cermin Kehidupan: Di Depan Ka'bah Mata Tak Bisa Melihat'' (23 Jun) *''Qurban Mengubah Takdir'' (30 Jun) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) fl5v4wxa5axv7ykwpbugzr6i3j10z73 6844186 6844181 2026-05-08T12:57:20Z ~2026-27799-18 398845 6844186 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: Nazar Terakhir Penuntun Pintu Surga'' (1 Oktober) *''Keajaiban Pindah Kubur'' (22 Oktober) *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== *''Desa Yang Hilang Dalam 1 Malam'' (21 Januari) *''Cermin Kehidupan: Anak Yang Mencari Tuhan'' (18 Mac) *''Susahnya Berbaik Sangka'' (25 Mac) ===2023=== *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) *''Cermin Kehidupan: Pencuri Kain Kafan'' (2 Jun) *''Cermin Kehidupan: Malaikat Kecil Tanpa Sayap'' (9 Jun) *''Sedekah Di Pintu Neraka'' (16 Jun) *''Cermin Kehidupan: Di Depan Ka'bah Mata Tak Bisa Melihat'' (23 Jun) *''Qurban Mengubah Takdir'' (30 Jun) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (5 Januari) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (12 Januari) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (19 Januari) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (26 Januari) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) 2z26x6ovrw5gx1iy28z9e16tynb1ty0 6844191 6844186 2026-05-08T13:02:33Z ~2026-27799-18 398845 6844191 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: Nazar Terakhir Penuntun Pintu Surga'' (1 Oktober) *''Keajaiban Pindah Kubur'' (22 Oktober) *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== *''Desa Yang Hilang Dalam 1 Malam'' (21 Januari) *''Cermin Kehidupan: Anak Yang Mencari Tuhan'' (18 Mac) *''Susahnya Berbaik Sangka'' (25 Mac) ===2023=== *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) *''Cermin Kehidupan: Pencuri Kain Kafan'' (2 Jun) *''Cermin Kehidupan: Malaikat Kecil Tanpa Sayap'' (9 Jun) *''Sedekah Di Pintu Neraka'' (16 Jun) *''Cermin Kehidupan: Di Depan Ka'bah Mata Tak Bisa Melihat'' (23 Jun) *''Qurban Mengubah Takdir'' (30 Jun) *''Rahasia Tuhan: Menantu Dari Surga'' (6 Oktober) *''Rahasia Tuhan: Menolak Surga'' (13 Oktober) *''Rahasia Tuhan: Mencari Halal'' (20 Oktober) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (27 Oktober) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (5 Januari) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (12 Januari) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (19 Januari) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (26 Januari) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) ftchtq81zyqy16jjq2dzzxluocfb9ea 6844195 6844191 2026-05-08T13:05:32Z ~2026-27799-18 398845 6844195 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: Nazar Terakhir Penuntun Pintu Surga'' (1 Oktober) *''Keajaiban Pindah Kubur'' (22 Oktober) *''Dosa Yang Terus Mengalir'' (29 Oktober) *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== *''Desa Yang Hilang Dalam 1 Malam'' (21 Januari) *''Cermin Kehidupan: Anak Yang Mencari Tuhan'' (18 Mac) *''Susahnya Berbaik Sangka'' (25 Mac) ===2023=== *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) *''Cermin Kehidupan: Pencuri Kain Kafan'' (2 Jun) *''Cermin Kehidupan: Malaikat Kecil Tanpa Sayap'' (9 Jun) *''Sedekah Di Pintu Neraka'' (16 Jun) *''Cermin Kehidupan: Di Depan Ka'bah Mata Tak Bisa Melihat'' (23 Jun) *''Qurban Mengubah Takdir'' (30 Jun) *''Rahasia Tuhan: Menantu Dari Surga'' (6 Oktober) *''Rahasia Tuhan: Menolak Surga'' (13 Oktober) *''Rahasia Tuhan: Mencari Halal'' (20 Oktober) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (27 Oktober) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (5 Januari) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (12 Januari) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (19 Januari) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (26 Januari) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) 40vabq5psdbsp8xg66p81vntbfjeiak 6844200 6844195 2026-05-08T13:11:43Z ~2026-27799-18 398845 6844200 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: Nazar Terakhir Penuntun Pintu Surga'' (1 Oktober) *''Keajaiban Pindah Kubur'' (22 Oktober) *''Dosa Yang Terus Mengalir'' (29 Oktober) *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== *''Desa Yang Hilang Dalam 1 Malam'' (21 Januari) *''Cermin Kehidupan: Anak Yang Mencari Tuhan'' (18 Mac) *''Susahnya Berbaik Sangka'' (25 Mac) ===2023=== *''Cermin Kehidupan: Neraka Di Bawah Tulang Rusuk'' (7 April) *''Cermin Kehidupan: Sujud Terakhir Di Rumah Allah'' (14 April) *''Cermin Kehidupan: Khusnul Khotimah Karena Dosa'' (21 April) *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) *''Cermin Kehidupan: Pencuri Kain Kafan'' (2 Jun) *''Cermin Kehidupan: Malaikat Kecil Tanpa Sayap'' (9 Jun) *''Sedekah Di Pintu Neraka'' (16 Jun) *''Cermin Kehidupan: Di Depan Ka'bah Mata Tak Bisa Melihat'' (23 Jun) *''Qurban Mengubah Takdir'' (30 Jun) *''Rahasia Tuhan: Menantu Dari Surga'' (6 Oktober) *''Rahasia Tuhan: Menolak Surga'' (13 Oktober) *''Rahasia Tuhan: Mencari Halal'' (20 Oktober) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (27 Oktober) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (5 Januari) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (12 Januari) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (19 Januari) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (26 Januari) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) hfyqh2vret2uyubsnolrrrex1oxvzzq 6844201 6844200 2026-05-08T13:14:35Z ~2026-27799-18 398845 6844201 wikitext text/x-wiki Slot Naluri ialah slot sebuah rancangan sinetron atau drama Indonesia di tayangan serentak di siaran Trans 7 di saluran Indonesia. Pada setiap Jumaat 3:00 petang di [[TV3]] ==Senarai Drama== ===2020=== * ===2021=== *''Cermin Kehidupan: Nazar Terakhir Penuntun Pintu Surga'' (1 Oktober) *''Keajaiban Pindah Kubur'' (22 Oktober) *''Dosa Yang Terus Mengalir'' (29 Oktober) *''Azab Pemalsu Air Zam Zam'' (24 Disember) *''Cermin Kehidupan: 100 km Menuju Neraka'' (31 Disember) ===2022=== *''Desa Yang Hilang Dalam 1 Malam'' (21 Januari) *''Cermin Kehidupan: Anak Yang Mencari Tuhan'' (18 Mac) *''Susahnya Berbaik Sangka'' (25 Mac) ===2023=== *''Cermin Kehidupan: Neraka Di Bawah Tulang Rusuk'' (7 April) *''Cermin Kehidupan: Sujud Terakhir Di Rumah Allah'' (14 April) *''Cermin Kehidupan: Khusnul Khotimah Karena Dosa'' (21 April) *''30 Hari Menjelang Ajal'' (5 Mei) *''Cermin Kehidupan: Ibuku Bukan Surgaku'' (12 Mei) *''Cermin Kehidupan: 100 Hari Menuju Sakratul Maut'' (19 Mei) *''Penjual Aib Jenazah'' (26 Mei) *''Cermin Kehidupan: Pencuri Kain Kafan'' (2 Jun) *''Cermin Kehidupan: Malaikat Kecil Tanpa Sayap'' (9 Jun) *''Sedekah Di Pintu Neraka'' (16 Jun) *''Cermin Kehidupan: Di Depan Ka'bah Mata Tak Bisa Melihat'' (23 Jun) *''Qurban Mengubah Takdir'' (30 Jun) *''Rahasia Tuhan: Menantu Dari Surga'' (6 Oktober) *''Rahasia Tuhan: Menolak Surga'' (13 Oktober) *''Rahasia Tuhan: Mencari Halal'' (20 Oktober) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (27 Oktober) ===2024=== *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (5 Januari) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (12 Januari) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (19 Januari) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (26 Januari) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (3 Mei) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (10 Mei) *''Hidup Setelah Mati'' (17 Mei) *''Rahasia Tuhan: Pencuri Adzan'' (24 Mei) *''Rumah Seperti Kuburan'' (31 Mei) *''Cermin Kehidupan: Air Mata Malaikat Maut'' (7 Jun) *''Kiswah Ka'bah'' (14 Jun) *''Cermin Kehidupan: Tuli Karena Meninggalkan Sholat Subuh'' (21 Jun) *''Surga Untuk Istriku'' (28 Jun) *''Cermin Kehidupan: Pengutip Sedekah Palsu'' (5 Julai) *''Rahasia Tuhan: Sumpah Penghalang Jodoh'' (12 Julai) *''Cermin Kehidupan: Liang Lahat 1 Miliar'' (19 Julai) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Penjual Kerupuk Kulit Bangkai'' (26 Julai) *''Cermin Kehidupan: Jodoh Dari Neraka'' (2 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Fitnah Karena Sumpah'' (9 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Sopir yang Dicintai Penduduk Langit'' (16 Ogos) *''Rumah Seperti Kuburan'' (23 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Tanda-Tanda Dari Izrail'' (30 Ogos) *''Cermin Kehidupan: Terjebak Di Alam Barzakh'' (6 September) *''Cermin Kehidupan: Istighfar Menunda Adzab'' (13 September) *''Cermin Kehidupan: Jin Penghalang Jodoh'' (20 September) *''Cermin Kehidupan: Sedekah Salah Niat'' (27 September) *''Rahasia Tuhan: Hidup Setelah Mati'' (4 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Selamat Karena Sholat Tepat Waktu'' (11 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Surga Untuk Istriku'' (25 Oktober) *''Cermin Kehidupan: Dahsyatnya Doa Keluar Rumah'' (1 November) *''Cermin Kehidupan: Selamat Dari Gempa Karena Taubat'' (8 November) *''Rahasia Tuhan: Tamu Dari Neraka'' (22 November) ===2025=== * ===2026=== *''Cermin Kehidupan: Ibu Sayang Aku Sekali Lagi'' (8 Mei) ipgveo4l7u5zgs9s870gkcmzzsxp3ny 0 1206014 6844324 6839909 2026-05-08T17:46:38Z CommonsDelinker 5738 Fail Sejahtera_Malaysia.jpg telah dibuang kerana ia telah dihapuskan di Commons oleh Ymblanter 6844324 wikitext text/x-wiki [[Fail:Sejahtera plate plain.jpg|thumb|Gubahan Rimba Sejahtera di Korea, 2023. Sumber: Dzulkifli Abdul Razak|bingkai|kanan|444x444px]] '''Sejahtera,''' (adjektif, sĕ-jah-tĕ-ra dalam ejaan jawi - '''سجهترا''' ) adalah perkataan yang berasal daripada beberapa patah perkataan [[bahasa Sanskrit|Sanskrit]], bermaksud keseimbangan, keharmonian dan hidup rukun damai bersama. Ia membawa erti akan cara kehidupan yang sederhana, serta aman dan makmur sebagai satu bentuk kehidupan bermasyarakat yang mesra.<ref name=":0">{{Citation|title=Sejahtera: The Context of Balancing {{!}} Dzulkifli Abdul Razak {{!}} TEDxUSMNibongTebal|url=https://www.youtube.com/watch?v=u2mUcUtcw9M|date=2016-07-25|accessdate=2024-09-11|last=TEDx Talks}}</ref> Ia juga sinonim dengan lega, berbahagia, sentosa, rukun, karar, sakinat, damai, jernih, dan selamat.<ref>{{Cite web|url=https://prpm.dbp.gov.my/cari1?keyword=sejahtera|title=Carian Umum|website=prpm.dbp.gov.my|access-date=2024-09-18}}</ref> Umumnya kini, sejahtera digunakan sebagai satu bentuk salam dikalangan anggota masyarakat Melayu ("salam sejahtera") sebagai tanda hormat, beradab dan bertegur sapa.<ref name=":0" /> Kebelakangan ini, sejahtera sering digunakan untuk melambangkan kedudukan sesuatu keadaan atau kaitan diantara satu aspek dengan yang lain<ref name=":12">{{Cite web|url=https://sejahtera.org.my/en/|title=Home|website=Sejahtera Malaysia|language=en-US|access-date=2024-09-18}}</ref>. Ataupun dalam program peranti seperti <u>''[[MySejahtera]]''</u> yang diperkenalkan semasa pandemik [[Penyakit koronavirus 2019|Covid-19]] (lihat subtema dibawah) tempoh hari bagi kegunaan awam. Jadi, maksud asal dalam bahasa Sanskrit mula berkembang dan bercambah dari masa ke masa. Ini lebih bertumpu dalam bahasa Melayu berpaksi kepada satu kerangka yang tiada atau jauh kaitannya dengan bahasa Sanskrit<ref name=":3">{{Citation|title=Sejahtera Academic Framework as Values-Based Platform for IIUM Post-Pandemic Education|url=http://dx.doi.org/10.1007/978-3-031-24420-9_33|publisher=Springer International Publishing|date=2023|accessdate=2024-09-11|isbn=978-3-031-24419-3|pages=611–624|first=Lihanna|last=Borhan|first2=Dzulkifli Abdul|last2=Razak}}</ref>. Terjemahan sejahtera kedalam bahasa lain seperti "happy" dalam bahasa Inggeris sering dilakukan, tetapi ia kurang tepat<ref>{{Cite web|url=https://api.nst.com.my/opinion/columnists/2021/10/737991/sejahtera-goes-beyond-happiness|title='Sejahtera' goes beyond 'happiness'|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=2021-10-20|website=NST Online|language=en|url-status=live|access-date=2024-09-14}}</ref>, mungkin juga mengelirukan<ref name=":8">{{Cite web|url=https://www.nst.com.my/opinion/columnists/2018/11/430073/what-sejahtera|title=What is 'sejahtera'? {{!}} New Straits Times|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=2018-11-11|website=NST Online|language=en|url-status=live|access-date=2024-09-14}}</ref>. Ini adalah kerana maksud sejahtera amat mendalam dan membawa pelbagai makna dari berbagai sudut serta dimensi seperti yang dihuraikan dibawah (lihat Konsep dalam Kelestarian). Mengikut [[Kamus Dewan]] (Edisi Keempat misalnya) sahaja, sejahtera merangkumi: aman dan makmur, senang dan tenteram, terpelihara daripada bencana (kesusahan, gangguan dan lain-lain). Apapun, konsep serta kefahaman tentang sejahtera tidak terhad kepada mana-mana satu kamus atau rujukan tertentu.<ref>{{Citation|title=Sejahtera|url=http://dx.doi.org/10.1007/978-3-031-25910-4_149|publisher=Springer International Publishing|date=2023|accessdate=2024-09-11|isbn=978-3-031-25909-8|pages=911–916|first=Zainal Abidin|last=Sanusi|first2=Wan Zahidah|last2=Wan Zulkifle|first3=Dzulkifli|last3=Abdul Razak}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://anyflip.com/mwck/hmpr/basic|title=Essay on Sejahtera: Concept, Principle and Practice - Flip eBook Pages 1-50 {{!}} AnyFlip|last=Dzulkifl|first=Abdul Razak|website=anyflip.com|url-status=live|access-date=2024-09-11}}</ref> Ia bergantung juga kepada konteks. == Perkembangan utama sepintas lalu (2000-2024) == Usaha untuk mengembangkan konsep sejahtera secara bersungguh dan bersistem sudah melangkau dua dekad<ref name=":0" /> bermula pada tahun 2002 apabila Universiti Sains Malaysia (USM) mengorak langkah untuk melakukan satu transformasi pendidikan dengan memulakan konsep Kampus Sejahtera sebagai langkah perintis.<ref name=":12" /> Ia merangkumkan lima prinsip yang dijadikan rangka kerja Program Kampus Sejahtara dalam menampung kegiatan kampus melalui para pelajar dan stafnya. Pertama, mencipta pemikiran setiap warga USM untuk mengambil tanggungjawab terhadap kampus. Kedua, berupaya mencipta suasana secara fizikal dan sosial yang kondusif untuk bekerja dan belajar. Ketiga, segala aktiviti di kampus harus menyumbang ke arah pembangunan berterusan yang mesra alam dan seterusnya menghasilkan gaya hidup sihat. Keempat, penyediaan gaya hidup sihat yang berkualiti dan rawatan gigi untuk pelajar dan staf. Dan yang kelima, Kampus Sejahtera sentiasa menyokong setiap aktiviti atau projek yang bermatlamatkan untuk menjadikan USM sebagai kampus yang lestari.<ref name=":17">{{Cite web|url=https://promahasiswausm.wordpress.com/2008/10/10/kampus-sejahtera-simbol-keunikan-usm/|title=KAMPUS SEJAHTERA : Simbol Keunikan USM|last=|first=|date=2008-10-10|website=Pro Mahasiswa USM|language=ms|url-status=live|access-date=2024-09-18}}</ref> Kelima-lima rangka kerja tersebut disesuaikan pula dengan lima cara dan penyelenggaraan sesuatu aktiviti yang rangcang, termasuk amalan berbentuk kesukarelaan (''volunteerism''), kerja berpasukan (''teamwork''), berdikari, termasuk menggunakan kepakaran dalam USM (''self-sufficiency, including in-sourcing''), berasas data & maklumat (''data & Information-based'') dan berdokumentasi lengkap (''complete documentation''), berturut-turut. Ini memberi disiplin berkerja dalam mencara penyelesaian yang lestari serta berkesinambungan. '''                '''   [[Fail:BalancedUSIM.jpg|kanan|thumb|Kecantikan kesimbangan berbagai sudut. Sumber: Fadli Arabi et. al, 2018]] Umumnya, program ini menekankan hidup gaya sihat yang seimbang sebagai kunci kepada penguasaan ilmu pengetahuan dan kehidupan. Sumber maklumat diutamakan dalam penyediaan perkhidmatan yang berintegrasi. Sehubungan ini, sebuah portal dibangunkan, dinamakan sebagai Portal Kampus Sejahtera (<nowiki>http://healthycampus.usm.my</nowiki>) yang mengutamakan capaian umum kepada maklumat aktiviti dan dokumentasi berkaitan dengan kesejahteraan. Maklumat yang berkaitan disediakan dan dapat dibaca atau dimuat turun pada bila-bila masa. == Universiti Dalam Taman<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=2EBIrzwFbTw|title=The University in a Garden|url-status=live}}</ref> == Selaras itu, mengujudkan sebuah Universiti Dalam Taman (UDT), satu metafora yang diadun khas untuk menunjukkan hubungan akrab di antara peranan dan fungsinya sebagai institusi pengajian tinggi dalam persekitaran taman yang segar dan semula jadi. Unsur flora, fauna, air dan ciptaan-ciptaan lain merupakan hubungan yang dinamik dalam penerokaan kehidupan selanjutnya. Dan setiap warga USM, bagaikan pekebun bertanggungjawab menyubur dan memulihara ciptaan Ilahi ini seperti seadanya.<ref name=":17" /> Kerangka UDT mengutamakan pohon dan rimbunan untuk membawa nilai semula jadi dalam pendidikan sebagai satu inspirasi alam semesta. Semua pohon dan rimbunan berakar umbi dibawah muka bumi untuk menentukan kewujudannya melalui ekosistem meluas dalam metafora UDT, saling berhubung kait antara satu sama lain secara langsung atau tidak. Akar menyalurkan air dan segala zat makanan keranting dan daun merentasi batang dan dahan pohon atau rimbunan. Malah segenap bahagian tersentuh secara menyeluruh untuk hidup subur seimbang serta harmoni. Andaian sebagai tubuh insan yang sihat dan segar, seimbang dan harmoni dan sejahtera adanya. Setiap individu yang subur seolah-olah akan menentukan pohon dan rimbunan harmoni, hatta UDT yang sama adanya sebagai kelompok ekosistem yang tidak putus-putus perkembangan merentas ruang dan bidang. Kefahaman serta konsep baharu ini mengajak warga USM mengekalkan kehijauan kampus sebagai sebahagian daripada usaha membangunkan dunia intelek yang berkait rapat dengan kemanusiaan. Ini perlu disemarakkan melalui semangat dan amalan dalam menjaga persekitaran kampus, malah terus menyayangi dan menghargai alam semulajadi dan ekologi yang dianugerahkan Tuhan di hati dan pemikiran pada setiap warga kampus. Setiap warga dan pelawat kunjungan diandaikan sebagai pekebun yang bersama-sama bertanggungjawab akan masa hadapan UDT sebuah tempat pendidikan menimba ilmu yang berguna lagi berhikmah.[[Fail:Ginkel UNU.png|thumb|Menerima watikah RCE daripada Rektor UNU, Prof van Ginkel, di Tokyo, 2005. Sumber: Dzulkifli Abdul Razak|kanan]] Pada tahun 2005, usaha ini menjangkau keperingkat antarabangsa apabila USM dipilih sebagai salah satu antara tujuh institusi pengajian tinggi seluruh dunia mempelopori badan yang dikenali sebagai ''Regional Centre of Expertise'' (RCE)<ref name=":14" /> dalam membangunkan pendidikan untuk pembangunan lestari (ESD) dibawah naungan ''United Nations University'' (UNU)<ref name=":15" /> di Tokyo. USM adalah satu-satu universiti dari wilayah ASEAN. Pada tahun 2006, USM lagi sekali menyerlah dibawah aktiviti "Keranda Putih" (''White Coffin'')<ref>{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/104054406/The-White-Coffin-Student-Environmental-Activism-at-Universiti-Sains-Malaysia|title=The White Coffin: Student Environmental Activism at Universiti Sains Malaysia {{!}} PDF {{!}} Sustainability {{!}} University|date=2012|website=Scribd|language=en|url-status=live|archive-date=2012|access-date=2024-09-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://thewhitecoffin.usm.my/|title=The White Coffin|url-status=live}}</ref> apabila usaha pengharaman penggunaan bungkusan polistiren mendapat pengiktirafan badan dunia, GUNi (''Global University Network for Innovation''), sebagai aktivisme alam sekitar yang berjaya oleh para pelajar di Malaysia pada ketika itu. Dan disusul oleh banyak lagi pertubuhan dan agensi kerajaan. [[Fail:Rajah Kerangka APEX (2008).jpg|thumb|Rajah Kerangka APEX (2008) dalam Buku Hitam]] Pada 2008, September 3, pula melalui projek APEX,<ref name=":16" /> satu pengiktirafan berprestij dalam pengembaraan mentransformasi USM sebagai sebuah universiti berpaksi kelestarian dan kesejahteraan bersempena cogan "''Transforming Higher Education for a Sustainable Tomorrow.''" Ini amat bersesuaian dengan ulangtahun ke-40 USM pada 2009. Status APEX ini kekal satu-satunya bagi USM sehinggalah hari ini. Perjalanan USM kearah sebuah universiti berkait rapat dengan dunia luar berasaskan kesejahteraan diteruskan lagi. Pada Julai 2011, ia melancarkan inisiatif dikenali sebagai APUCEN (''Asia-Pacific University-Community Engagement Network'')<ref>{{Cite web|url=https://uia.org/s/or/en/1122277948|title=Asia-Pacific University - Community Engagement Network {{!}} UIA Yearbook Profile {{!}} Union of International Associations|website=uia.org|access-date=2024-09-18}}</ref> dengan tujuan mempromosi and mendalami konsep libatsama masyarakat serta nilai kepada staf dan pelajar institusi pengajian tinggi memupuk daya untuk universiti dan masyarakat bekerjasama; menyebar dan berkongsi maklumat, ilmu pengetahuan, sumber serta amalan baik; membangunkan persada untuk bergabung dalam mengusahakan projek 'flagship'. [[Fail:TongYeong Sejahtera Forest.jpg|thumb|Pusat dan Rimba Sejahtera diperkenalkan di Korea pada 2015]] Pada tahun 2015 pula, satu lagi langkah bersejarah dialami apabila sebuah Pusat dan Rimba Sejahtera dibuka di luar Malaysia yakni di Korea seperti tercatat dibawah subtema Sejahtera di Pentas Dunia, khasnya di Korea Selatan.<ref name=":6" /> Ini merupakan pengikitirafan global paling tinggi akan kesesuaian konsep bukan sahaja di Malaysia serta Nusantara, malah di luar rantau tersebut sepertimana yang akan diterangkan kelak. Setahun lepas itu, pada 20l6, satu projek tentang "mizan" (bermaksud, seimbang) dimulakan di Universiti Sains Islam Malaysia (USIM) untuk mengkaji sejauh manakah aspek "seimbang" - sepertimana sejahtera berlaku dalam masyarakat setempat. Dibawah naungan ''Mizan Research Centre'' (MRC)'','' berbagai aktiviti dijalankan<ref>{{Cite news|url=https://www.flickr.com/photos/167790623@N04/albums/72157706209900431/|title=Simposium of Kampung Mizan Research|newspaper=Flickr|access-date=2024-09-20|language=en-us}}</ref> untuk menyemarakkan lagi kefahaman keseimbangan/kesejahteraan dalam berbagai aspek. Kejayaan MRC sebahagian besarnya dibolehkan oleh Bank Rakyat yang pertama kali menyokong aktiviti penyelidikan seumpama ini sebagai fardhu kifayah.<ref>{{Cite web|url=https://api.hmetro.com.my/mutakhir/2016/09/169085/model-kampung-mizan|title=Model Kampung Mizan|last=Rahim|first=Raja Noraina Raja|date=2016-09-25|website=HM Online|language=ms|access-date=2024-09-20}}</ref> Ekoran perkembangan seperti ini, konsep sejahtera didalami lagi berasaskan Falsafah Pendidikan Kebangsaan (FPK,1996) yang mengandungi istilah tersebut, tetapi dicicirkan sebegitu lama. Melalui satu persidangan ilmiah pada 2018, pentafsiran FPK diperbaharui dan disusun semula. Sebuah buku berjudul Pentafsiran baharu Falsafah Pendidikan Kebangsaan dan Pelaksanaannya Pasca 2020<ref name=":19">{{Cite book|title=Pentafsiran baharu Falsafah Pendidikan Kebangsaan dan Pelaksanaannya Pasca 2020 (Edisi Semakan)|last=Dzulkifli Abdul Razak|first=& Rosnani Hashim (Penyunting)|publisher=IIUM Press|year=2020|isbn=9789674910570|location=Kuala Lumpur}}</ref> dicetak dan diedarkan. Buku ini memenangi Anugerah Buku Perdana (2021). MRC mencipta sejarah pada 2019 apabila ditingkat statusnya kepada hab Ilmu untuk Perubahan (''Knowledge for Change, K4C'') oleh Kursi UNESCO (''Chair in Community Based Research and Social Responsibility in Higher Education'') bertapak di Universiti Victoria (UVic), Canada dan ''Society for Participatory Research in Asia'' (PRIA) di India. Ini termasuk mengadakan latihan serta jaringan diperingkat antarabangsa.<ref>{{Cite web|url=https://drive.google.com/file/d/1A3Ydoj__lqW1YUdjlg28__igqnYfsXu5/view|title=K4C MTP Residency Report 2022 (Full size).pdf|last=Suriani|first=Dzulkifli|website=Google Docs|url-status=live|access-date=2024-09-20}}</ref> Selari dengan usaha ini mulai tahun 2020, Dialog Sejahtera<ref>{{Cite web|url=https://centre.iium.edu.my/sejahtera/?page_id=1272|title=Dialog Sejahtera - The Series|url-status=live}}</ref> pula dimulakan dalam bentuk webinar bersiri agar kefahaman serta amalan sejahtera dapat diarusperdanakan dalam sistem pendidikan negara. Termasuk aplikasinya pada sektor lain seperti sumber manusia, serta transformasi masyarakat dan negara, malah dunia. Semasa pandemik Covid-19 berlangsung,<ref>{{Citation|title=[Dialog Sejahtera] Siri 1 - Falsafah Pendidikan Kebangsaan ~ Kerangka Yang Terabai ~|url=https://www.youtube.com/watch?v=DoybZswyI2A|date=2020-06-03|accessdate=2024-09-18|last=Dialektika TV}}</ref> lebih daripada 40 siri diselenggarakan mencegah rebakan Covid-19. Dikendalikan oleh Pusat Sejahtera untuk Kelestarian dan Kemanusian (SC4SH), sekali gus, membuka ruang perbincangan akan betapa sejahtera dan kesejahteraan diri begitu penting untuk masa hadapan dunia dan kemanusiaan serentak, yang selama ini diabaikan<ref>{{Cite web|url=https://centre.iium.edu.my/sejahtera/?page_id=1272|title=Dialog Sejahtera – Sejahtera Centre|language=en-US|url-status=live|access-date=2024-09-18}}</ref>. [[Fail:KVTi.jpg|thumb|Logo Komuniversiti rasmi. Sumber: Dzulkifli Abdul Razak]] Lanjutan ini, ijazah sarjana tentang Kepemimpinan Sejahtera diperkenalkan buat kali pertamanya untuk 11 pelajar perintis yang lulus dengan cemerlangnya. Ini memberi lebih banyak kesan kepada Initiasif Kepemimpinan Sejahtera (SLI) yang dibicarakan dibawah.<ref>{{Cite journal|last=Abdul Razak|first=Arbaiah|last2=Sanusi|first2=Zainal Abidin|date=2023-06-26|title=Sejahtera leadership: An Indigenous Malay Concept in Higher Education for Sustainable Development|url=http://dx.doi.org/10.31436/jia.v20i2.1171|journal=Journal of Islam in Asia (E-ISSN 2289-8077)|volume=20|issue=2|pages=345–371|doi=10.31436/jia.v20i2.1171|issn=2289-8077}}</ref> Satu lagi kemajuan kearah ini adalah pelancaran Kerangka Akademik Sejahtera (SAF)<ref name=":3" /> pada tahun 2022 sebagai tindakan untuk mentransformasi pendidikan untuk ''Rahmatan Lil 'Alamin'' (RLA) dan merentasi abad ke-21. Dengan terlahirnya satu kurikulum yang tersusun disebuah universiti tempatan yang akhirnya menzahirkan satu model baharu bagi universiti hari muka bergelar Komuniversiti (''Communiversity'') di Malaysia seperti dalam perbincangan seterusnya.<ref>{{Cite web|url=https://www.greengownawards.org/international-islamic-university-malaysia-malay2|title=International Islamic University Malaysia, Malaysia {{!}} Green Gown Awards|website=www.greengownawards.org|access-date=2024-09-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.insidehighered.com/views/2019/07/01/outgoing-community-college-president-calls-aggressive-shift-communiversity-model|title=We Need a 'Communiversity' Model of Public Education|last=Ender|first=Kenneth|website=Inside Higher Ed|language=en|access-date=2024-09-19}}</ref> Sementara itu, MRC yang dinamakan sebagai Mizan K4C diakui sebagai penyelaras aktiviti meliputi kawasan Asia Pasifik pada 2023 yakni berfungsi sebagai ''Asia Pacific Regional K4C Coordinator'' melalui persefahaman selama 3 tahun antara Mizan K4C, USIM and the Kursi UNESCO berkenaan, dibantu oleh para mentor bertauliah serta jaringan di Malaysia, Asia dan seantero.<ref>{{Cite web|url=https://www.unescochair-cbrsr.org/|title=Unescochair {{!}} UNESCO Chair in Community Based Research and Social Responsibility in Higher Education|language=en-US|access-date=2024-09-20}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.bacalahmalaysia.my/usim-is-now-unesco-knowledge-for-change-k4c-regional-training-centre-rtc-for-asia-2024-2027/|title=USIM is now UNESCO KNOWLEDGE FOR CHANGE (K4C) Regional Training Centre (RTC) for Asia 2024 – 2027|last=|first=|date=2024-09-24|website=BacalahMalaysia.my|language=en-US|url-status=live|access-date=2024-09-28}}</ref> == Konsep awal mengikut Sejarah == Asal usul konsep istilah sejahtera, agak sukar dijejaki dengan tepat dan pasti. Namun, kefahaman istilah tersebut dapat dikesan dalam budaya tempatan sejak lama kerana ia merupakan satu gambaran hidup yang tenang lagi sempurna. Selalunya tidak juga bergantung kepada kekayaan harta benda, dan seolah-olah untuk boleh dinikmati oleh sebahagian besar anggota masyarakat dipelosok dunia. Maksudnya, kekayaan tidak menentukan dengan tepat akan rasa sejahtera. Malah sebaliknya! Sejahtera ekonomi atau harta benda bukanlah sejahtera sebenarnya yang diimpikan sepertimana yang sering di tunjuk-tunjukkan. [[Fail:Sabar 4.jpg|thumb|"Bersabarlah. Sesuatu itu akan tiba pada ketika yang sesuai." Sumber: Dzulkifli Abdul Razak]] Dengan kata lain, sebagaimana yang dikatakan diatas, sejahtera mempunyai maksud yang berkait lagi berlapis-lapis sebelum sejahtera hakiki dapat dijelmakan dengan jelas dan yakin. Ia mesti dianuti keseluruhannya, dan bukan dipecah-pecahkan kepada bahagian-bahagian yang terpisah!<ref name=":16">{{Cite web|url=https://www.nst.com.my/opinion/columnists/2022/05/800530/sejahtera-must-be-internalised-it-fountainhead-good-values|title='Sejahtera' must be internalised, it is the fountainhead of good values {{!}} New Straits Times|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=2022-05-30|website=NST Online|language=en|url-status=live|access-date=2024-09-14}}</ref> Sejahtera pada mana-mana satu aspek - ekonomi, sosial, politik, persekitaran dan lain-lain - belum mencukupi<ref name=":8" />. Bahkan tidak memberi apa-apa pengertian sempurna kerana kaitan serta rangkainya belum lengkap. Perjalanan dalam proses melengkapkan sejahteralah yang membuat hidup lebih mencabar dan berhemah. Atau sebaliknya. Ini menuntut berbagai kesabaran. Ia jugalah antara sebab mengapa hidup seseorang itu terasa kosong dan tidak sempurna tanpa adunan sejahtera. Sebaliknya, sengsara<ref name=":18" />, tidak sejahtera.<ref name=":8" /> == Konsep dalam Pendidikan == [[Fail:Ekosistem Pendidikan Inovatif di Rusia.jpg|thumb|Ekosistem Pendidikan Inovatif di Moscow, 2023. Sumber: Dzulkifli Abdul Razak. |kanan]] Secara lebih khusus, sejahtera boleh dikatakan bertitik tolak dari sektor pendidikan memandangkan perkataan tersebut ternukil pada Falsafah Pendidikan Negara (1988)<ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.nst.com.my/opinion/letters/2019/05/493104/introduce-sejahtera-values-education|title=Introduce 'sejahtera' values in education {{!}} New Straits Times|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=2019-05-31|website=NST Online|language=en|url-status=live|access-date=2024-09-14}}</ref> dan dikekalkan pada Falsafah Pendidikan Kebangsaan (FPK, 1996).<ref name=":1" /><ref name=":2">{{Cite journal|last=Syahirah|first=Rosli|last2=Siti Fairuz|first2=Mahmud|last3=& Mohd Edyazuan Azni|date=2022|year=Vol 4 No 1 (2022): Mar 2022 Jurnal Dunia Pendidikan|title=Mengintegrasi Falsafah Pendidikan Kebangsaan (FPK) Dalam Membangunkan Modal Insan Bersepadu|url=https://www.researchgate.net/publication/360016566_Mengintegrasi_Falsafah_Pendidikan_Kebangsaan_FPK_Dalam_Membangunkan_Modal_Insan_Bersepadu|journal=Jurnal Dunia Pendidikan|pages=86-103|doi=|issn=}}</ref> Namun perlu berhati-hati apabila digabungkan dengan konsep lain seperti "modal insan" kerana kedua-dua ini mempunyai asas serta kecenderungan yang berbeza, malah bertentangan sama sekali<ref name=":13">{{Citation|title=Human Capital Theory and Education|url=https://link.springer.com/10.1007/978-981-287-532-7_331-1|publisher=Springer Singapore|date=2015|accessdate=2024-09-12|isbn=978-981-287-532-7|pages=1–4|doi=10.1007/978-981-287-532-7_331-1|language=en|first=Patrick|last=Fitzsimons|editor-first=Michael|editor-last=Peters}}</ref>. Juga perkembangan teknologi yang pesat menukar kefahaman manusia itu sendiri dan juga faktor yang mensejahterakannya.<ref>{{Cite journal|last=Abu Kassim|first=Noor Lide|date=2023-06-30|title=4IR, 5IR, Society 5.0, and Values in Education|url=http://dx.doi.org/10.31436/ijes.v11i1.486|journal=IIUM Journal of Educational Studies|volume=11|issue=1|pages=1–2|doi=10.31436/ijes.v11i1.486|issn=2289-8085}}</ref> Oleh itu, maksud sebenar sejahtera boleh disalah tafsir kepada aspek "ekonomi" atau "teknologi" semata-mata, dan hilang penekanan tertentu khasnya untuk membentuk insan seimbang dan harmonis ("ïnsan sejahtera"), yakni mencapai "kesejahteraan diri" bagaimana jelas tercatat dalam FPK (1996). Apatah lagi istilah "modal insan" tidak termaktub langsung dalam FPK tersebut. Tambahan, mempunyai kecederungan fahaman neoliberal melalui [[Teori Modal Insan|<u>Teori Modal Insan</u>]] sepertimana dihujah oleh Fitzsimons, antara banyak kesongsangan yang lain.<ref name=":2" />. Walaupun konsep modal insan ada digunakan dalam pendidikan, ia lebih menekankan pada soal pekerjaan dan kebolehpasaran<ref>{{Cite web|url=https://www.investopedia.com/ask/answers/032715/what-human-capital-and-how-it-used.asp|title=What Is the Human Capital Theory and How Is It Used?|website=Investopedia|language=en|access-date=2024-09-12}}</ref> berbandingkan "memanusiawikan insan" atau kemenjadian "ïnsan sejahtera"<ref name=":9">{{Cite web|url=https://api.nst.com.my/opinion/letters/2019/05/493104/introduce-sejahtera-values-education|title=Introduce 'sejahtera' values in education|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=2019-05-31|website=NST Online|language=en|url-status=live|access-date=2024-09-14}}</ref> sebagai hasrat utama FPK, tidak ketinggalan juga desakan pengaruh arus teknologi tinggi terkini.<ref>{{Cite journal|last=Quayum|first=Mohammad A.|date=2018-01-01|year=2018|title=Review of Fourth Industrial Revolution: The Leadership Dilemma|url=https://www.academia.edu/38068380/Review_of_Fourth_Industrial_Revolution_The_Leadership_Dilemma|journal=Asiatic}}</ref> Dalam hal ini memanusiawikan pendidikan menjadi as tujuan yang bakal menganjakkan kerangka pendidikan dari abad ke-20 kepada abad ke-21. Lantas dari tekanan luaran berpaksikan pekerjaan dan perindustrian yakni 3M: ''Manpower'' (Tenaga Manusia), ''Mind'' (Minda) serta ''Machine'' (Mesin) kepada dalaman berpaksi nilai dan sahsiah 3H berfokuskan ''Humanity, Heart'' dan ''High Touch'' (yakni Keinsanan, ''Qalbu'' dan Sentuhan Manusiawi) untuk mendapatkan keseimbangan serta keharmonian berkekalan bagi menyokong pertumbuhan masyarakat yang juga seimbang dan harmoni.<ref>{{Cite book|title=Values-based Education for a Better World|publisher=Global Education Conference, May 24-26, 2019|year=}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.thevibes.com/articles/education/122031/dr-dzulkifli-calls-for-human-centred-education-and-stronger-academia-community-links|title=Dzulkifli calls for human-centred education and stronger academia-community links|last=McIntyre|first=Ian|date=19 April 2026|website=The Vibes|url-status=live|access-date=19 April 2026}}</ref> Falsafah serta sudut pandangan ini mencakupi pandangan global dan serantau (Nusantara) dan bukan sahaja setempat. Misalnya, konsep sejahtera FPK mempunyai kemiripan dengan kerangka ''Four Pillars of Education'' (FPE) yang dianjurkan oleh UNESCO<ref>{{Cite web|url=https://youaremom.com/parenting/raising-a-child/4-pillars-education-unesco/|title=The 4 Pillars of Education by UNESCO|date=2021-01-28|website=You are Mom|language=en|access-date=2024-09-12}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Musliman|first=Dita Anggraini Nurjannah|date=2019|title=Educational Governance Innovation through Implementation of Four UNESCO Education Pillars|url=http://dx.doi.org/10.2991/icei-19.2019.50|journal=Proceedings of the 3rd International Conference on Education Innovation (ICEI 2019)|location=Paris, France|publisher=Atlantis Press|doi=10.2991/icei-19.2019.50}}</ref> pada tahun 1996 juga, sesuai untuk Pendidikan Abad Ke-21. Seiring dengan matlamat "insan sejahtera" dalam FPK, FPE UNESCO berhasrat untuk menggalakkan pembangunan bersepadu dan menyeluruh para pelajar, tidak sekadar hanya membentuk manusia bersifat automatik, lagi patuh bagi tujuan penghasilan, penjualan dan kepenggunaan semata-mata (''“Education aims to promote the integral development of students, rather than forming automatized, obedient beings that only produce, sell and consume” -'' Claudio Naranjo) seperti mana keadaannya hari ini. Keempat-empat tiang FPE yang dimaksudkan adalah: pendidikan untuk tahu menahu, pendidikan untuk melakukan dan bertindak, pendidikan untuk hidup bersama, dan pendidikan untuk kendiri. Masing-masing boleh dipadankan dengan empat aspek FPK: pendidikan intelek (aqal), jasmani, (sosial-)emosi serta rohani (IJER). Kedua-dua kerangka ini cukup mirip dan menyokong satu sama lain bagi pendidikan abad ke-21, tidak seperti kerangka modal insan neoliberal tadi. Atau secara tidak langsung berbaur penjajahan yang diserapi tanpa disedari melalui akronim WEIRD misalnya.<ref>{{Cite web|url=https://www.bacalahmalaysia.my/kaca-mataku-time-to-decolonise-the-weird-ranking-construct/|title=Time To Decolonise The 'WEIRD' Ranking Construct!|last=|first=|date=2023-07-10|website=BacalahMalaysia.my|language=en-US|url-status=live|access-date=2024-09-18}}</ref> == Konsep dalam Pembangunan == [[Fail:Bunga hiasan.jpg|thumb|Bunga hiasan alam sekitar seimbang. Sumber: Dzulkifli Abdul Razak]] Rata-rata seperti dalam petikan Naranjo (tersebut diatas) berkaitan FPE UNESCO, pendidikan ditujukan untuk "pembangunan" menyeluruh lagi bersepadu, malah berterusan bagaimana ternukil dalam ayat-ayat awal FPK. Maksudnya, mencakupi pembangunan diri dan masyarakat keseluruhan. Sedangkan pembangunan diri membawa gagasan dalaman bagi "memanusiawikan insan" kepada insan sejahtera, pembangunan luaran (masyarakat) menekankan kepada hal persekitaran yang juga sewajarnya sejahtera. Kedua-duanya dalam kedudukan keseimbangan dan harmonis satu sama lain - dalaman-luaran, insan-alam sekitar, yakni amnya, mikrokosmos-makrokosmos!<ref name=":0" /><ref name=":1" /> Aspek makrokosmos ini berkait rapat dengan kefahaman terkini di bawah program [[Agenda 2030|<u>Agenda 2030</u>]] oleh Pertubuhan Bangsa-bangsa Bersatu (PBB) yang diperkenalkan melalui Laporan Brundtland pada tahun 1987.<ref>{{Citation|title=Brundtland Report|url=http://dx.doi.org/10.4135/9781412953924.n117|publisher=SAGE Publications, Inc.|date=2007|accessdate=2024-09-12|isbn=978-1-4129-2761-1}}</ref> Yakni, aspek luaran juga mesti berada dalam keseimbangan pada tiga aspek sekurang-kurangnya - sosial, ekologi dan ekonomi, yang menyorot kepada perihal kemanusiaan, planet dan juga kekayaan harta benda, berturut-turut. Ada pun pada satu peringkat lain, ia termasuk juga aspek keamanan dan kerakanan. Sekali gus, ini dikenali sebagai 5P dalam bahasa Inggeris, masing-masing mewakili ''People, Planet, Prosperity'' (dahulunya ''Profit'')'', Peace'' dan ''Partnership.'' Kesemuanya perlu mengimbangi satu sama lain untuk memelihara alam sekitar luaran berlandaskan sejahtera.<ref>{{Cite web|url=https://www.coursera.org/articles/work-life-balance?msockid=2bb2e6cfed3a6da31533f4acec936c0b|title=Work-Life Balance: What It Is and 5 Ways to Improve Yours|date=2024-02-13|website=Coursera|language=en|access-date=2024-09-12}}</ref> Ia berkaitan pula dengan program PBB 2026-2030 - Matlamat Pembangunan Lestari, (''UN Sustainable Development Goals'') Agenda 2030 yang mengambil 5P sebagai satu keterangkuman global yang seimbang. Maksudnya, sejahtera memainkan peranan penting seperti yang diterangkan berikut: '''''People'' (Manusia)''': Fokus kepada peningkatan kualiti kehidupan manusia diseluruh dunia. Ini termasuk matlamat seperti membasmi kemiskinan, kelaparan, dan penyakit yang boleh dielakkan; menyediakan pendidikan dan penjagaan kesihatan berkualiti. Persamaan pencapaian bagi semua kelompok. '''''Planet'' (Planet)''': Fokus kepada memelihara alam sekitar. Ini termasuk mengurangkan perubahan iklim, dan pencemaran, serta mengekalkan biokepelbagaian. '''''Prosperity'' (Kemewahan)''': Fokus memewahkan dunia untuk semua. Ini termasuk pertumbuhan perkongsian ekonomi, mengurangkan ketidak samarataan, serta menghasil perkerjaan bermaruah. '''''Peace'' (Keamanan)''': Fokus kepada keperluan untuk pembangunan luar dan dalam. In termasuk menghalang tercetusnya ketegangan, membantu masyarakat menjadi lebih adil dan terangkum. Mematuhi hak asasi manusia. '''''Partnerships'' (Kerakanan)''': Fokus mencapai kerakanan untuk libatsama global. Ini termasuk hubungan antara kerajaan, perniagaan, persatuan rakyat (termasuk universiti) dan PBB. Sayugia diingatkan bahawa aspek makrokosmos ini mesti mencerminkan keseimbangan yang sama dengan aspek mikrokosmos - luaran dan dalaman, untuk mendapatkan kesejahteraan berkekalan. Ini juga ada kaitannya dengan konsep imbangan kerja-hidup secara umumnya. == Konsep dalam Kelestarian == [[Fail:Seimbangan dalam-luar.jpg|thumb|Simbol seimbangan dalam-luar di kota Bangkok, 2024. Sumber: Dzulkifli Abdul Razak ]] [[Fail:Sejahtera logo.png|thumb|Sejahtera dan SPICES]] Kedua-dua aspek di atas jelas membawa kita kepada satu kerangka yang mirip kepada kelestarian terutamanya ''Education for Sustainable Development'' (ESD), atau Pendidikan untuk Pembangunan Lestari sebagai agenda besar dunia di bawah seliaan dan anjuran PBB jajaran formula 5Pnya. Maka kesesuaian sejahtera menepati konsep dalam kelestarian amat menarik sekali bagi memanusiawi pendidikan atas desakan teknologi terkini.<ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/593802449/The-Fourth-Industrial-Revolution-Shaping-a-Humane-World-Dzulkifli-Abdul-Razak-Abdul-Rashid-Moten|title=The Fourth Industrial Revolution Shaping A Humane World? Dzulkifli Abdul Razak, Abdul Rashid Moten {{!}} PDF|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak & Abdul Rashid Moten|website=Scribd|language=en|url-status=live|access-date=2024-09-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://rsog.com.my/fourth-industrial-revolution-the-leadership-dilemma/|title=Fourth Industrial Revolution: The Leadership Dilemma|last=Editor|first=RSOG|language=en-US|access-date=2024-09-14}}</ref> Apatah lagi kelestarian mengikut definisi yang merujuk kepada kepelbagaian cabang ilmu seperti 5P<ref>{{Citation|title=Epilogue: Sustainability, ‘Sejahtera’ and the South East Asian Continuum|url=https://link.springer.com/10.1007/978-981-19-1637-3_19|publisher=Springer Nature Singapore|date=2023|accessdate=2024-09-15|isbn=978-981-19-1636-6|pages=395–405|doi=10.1007/978-981-19-1637-3_19|language=en|first=Abdul Razak|last=Dzulkifli|editor-first=Shireen|editor-last=in, Jahn Kassim|editor2-first=Noor Hanita|editor2-last=Abdul Majid}}</ref> serta kupasan dalam bab ''Epilogue: Sustainability, ‘Sejahtera’ and the South-East Asian Continuum''. Hatta, pelbagai bidang dan disiplin direntas sehingga sejahtera dapat digambarkan mempunyai sekurangnya 10<ref>{{Cite web|url=https://gazette.unimas.my/2025/06/23/profesor-emeritus-tan-sri-dr-dzulkifli-tekankan-kepentingan-menjiwai-konsep-sejahtera-dalam-pendidikan/|title=Tekankan Kepentingan Menjiwai Konsep SEJAHTERA dalam Pendidikan|last=Hussein|first=Nurul Huzaimah|date=Jun 23, 2025|website=Unimas Gazette|url-status=live}}</ref> lapisan berkaitan yang disingkatkan dalam akronim SPICES untuk mencetuskan matlamat kesejahteraan diri ungkapan FPK.<ref name=":1" /><ref name=":4" /> Walhal, sejahtera atas sifatnya yang seimbang serta harmonis melalui SPICES lebih menerapi nilai dan amalan kesejahateraan melalui kepemimpinan yang sesuai. SPICES merangkumi pelbagai maksud bermula dengan kerohanian (''spirituality)'' dan berakhir dengan kemasyarakatan (''societal) -'' dari dalam ke luar.<ref name=":1" /> Sepuluh lapisan ini mengaitkan aspek dalaman IJER termasuk etika dan kognitif - psikologikal, selain dari aspek luaran ekologi, ekonomi, sosio-budaya serta kemasyarakatan. Bermaksud enam diantaranya mewakil mikrokosmos dan empat makrokosmos. Enam bagi mikrokosmos terbahagi tiga kepada ruang lingkup "hati" (qalbu) dan tiga lagi "otak" (minda) - kedua-dua ruang lingkup ini saling mengimbangi dan harmonis. Ia juga menetapkan ruang lingkup nilai serta had garis etika yang memberi rujukan kepada pandangan alam sejahtera.<ref name=":3" /> Malah mengikut logik ini, sejahtera lebih bermakna digunakan untuk menggambarkan apa itu kelestarian selain daripada terjemahan istilah Inggeris "''sustainability"'' atau ''"'sustainable development."'' Walhal, sejahtera atas sifatnya yang seimbang serta harmonis melalui SPICES lebih sesuai dalam menerapkan nilai dan amalan kesejahateraan sesama manusia, alam sekitar (luaran), dan diri sendiri serta Tuhan (dalaman). Lebih baik jika sejahtera di gunakan untuk membawa maksud yang lebih tepat berbanding lestari atau mampan/mapan - suatu terjemahan dan bukan berakar umbi kearifan tempatan, umpama sejahtera. Ia bukan sembarangan.<ref>{{Cite web|url=https://www.utusan.com.my/rencana/2022/04/faham-sejahtera-bukan-sembarangan/|title=Faham sejahtera bukan sembarangan|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=2022-04-07|website=Utusan Malaysia|language=ms-MY|url-status=live|access-date=2024-09-19}}</ref> == Konsep dalam Kepemimpinan == Berkaitan rapat dengan beberapa aspek diatas tentunya cara pencapaian lebih adalah baik melalui tertib tadbir urus rapi dan telus. Pendek kata, aspek kepemimpinan merupakan teras penting dalam mengamal dan menyelengarakan sejahtera. Dan mengelakkan sengsara. Yakni menjadikan gaya hidup dan kehidupan lebih positif dan merancakkan lagi proses mensejahterakan diri masing-masing sebagai satu cabaran kepemimpinan semasa.<ref>{{Cite web|url=https://www.goodreads.com/book/show/29075854-nurturing-a-balanced-person|title=Nurturing A Balanced Person : The Leadership Challenge|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|website=Goodreads|language=en|url-status=live|access-date=2024-09-14}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://mybookstore.usim.edu.my/index.php?route=product/product&product_id=516|title=A New Expanded Edition - NURTURING A BALANCED PERSON THE LEADERSHIP CHALLENGE|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|website=mybookstore.usim.edu.my|url-status=live|access-date=2024-09-14}}</ref> Hakikatnya, para pemimpin sebegini jarang kelihatan sejak dahulu lagi. Yang dilantik masih yang tidak menunjukkan kecekapan yang menyakinkan.<ref>{{Cite news|url=https://hbr.org/podcast/2019/03/why-are-we-still-promoting-incompetent-men|title=Why Are We Still Promoting Incompetent Men?|last=Chamorro-Premuzic|first=Tomas|date=2019-03-12|newspaper=Harvard Business Review|access-date=2024-09-21|issn=0017-8012}}</ref> Kearah ini satu program bernama ''Sejahtera Leadersip Initiative'' (SLI) dipelopori<ref name=":1" /><ref>{{Cite web|url=https://ifwmi.usim.edu.my/operationalizing-sejahtera-leadership-through-dialogue-based-effective-action/|title=Islamic Finance and Wealth Management Institute|date=March 23, 2018|website=Operationalizing Sejahtera Leadership through dialogue-based effective action|url-status=live}}</ref>. Tujuannya adalah untuk menentukan konsep serta prinsip asas sejahtera seperti yang dibincangkan tidak tercicir mengekori model kepimpinan yang ada khasnya dari Barat yang tidak memberi pemberatan kepada kesejahteraan diri. Ataupun dari sudut budaya Barat, bukan Timur apa lagi Melayu dan Malaysia dengan makna serta maksudnya tersendiri. Tidak juga dari bahasa asalnya, Sanskrit. [[Fail:GGRCE.jpg|thumb|Tempat kursus SLI dijalankan diiktiraf oleh ''United Nations University, Tokyo'']] [[Fail:Kelab Sejahtera petama.jpg|thumb|Angkatan sulung para peserta SLI bersama pemudah cara dan penganjur]] SLI dalam hal ini, membawa satu lagi dimensi yang agak baru apabila membuka ruang mikrokosmos lebih luas daripada pendekatan konvensional. Yakni mengenali diri atau dalaman secara lebih dekat dan rapi. Dalam kerangka FPE UNESCO merujuk kepada pendidikan untuk kendiri, dan dari sudut FPK mengimbangi aspek kerohanian - satu dimensi jarang sekali disentuh dalam model Barat. Ternyata oleh itu, SLI sebagai satu usaha inisiaif rakyat terbanyak mengingatkan kita bahawa sebagai umat manusia akan tujuan yang sama dalam mencari kesejahteraan yang wujud dalam budaya dan masyarakat masing-masing; walaupun dikenali dengan istilah berbeza (''ikigai'' atau ''kizuna'' Jepun; ''ubuntu'' Africa; ''yin-yang'' China dsb). Namun, aspek ini tidak mendapat pendedahan yang secukupnya untuk membawa sejahtera ketengah sebagai satu imbangan yang penting untuk kepemimpinan memupuk sejahtera.<ref name=":4">{{Cite journal|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=2023-04-10|title=Integration of Knowledge: Connecting the Dots|url=https://journals.iium.edu.my/ij/index.php/iok/article/view/10|journal=International Journal on Integration of Knowledge|volume=1|issue=1|pages=1–11|doi=10.31436/ijiok.v1i1.10|issn=2990-9392}}</ref> Dalam hal ini, SLI mula menawarkan kursus bagi para pelajar serta para profesional kearah amalan kepemimpinan sejahtera seawal 2021. Angkatan sulung melibatkan para peserta SLI masing-masing mendapati perkongsian ini amat bermanfaat. Antara maklum balas bertulis yang diperolehi memberi gambaran yang amat memberangsangkan, misalnya (mengikut susunan abjad nama peserta) <ref>{{Cite news|title=|date=June 2021|work=Personal communication based on gmail of June 2021}}</ref>: Amalina: ''SL makes me accomplished more than I ever thought possible.'' Amirah: ''I learned to apply sejahtera values to solve real work problems.'' Arif Khan: ''It is unparalleled learning experience coached by SL experts.'' Elbuzidi Hani: ''I learned to create & sustain an atmostphere of sejahtera.'' Erlizawani: ''I gained clarity on the purpose & role being a sejahtera leader.'' Farah Najihah: ''I've now reset my thinking balancing it with heartfulness.'' Maryam: ''I've embarked on a journey of self-discovery with LOI findings.'' Naufal: ''Now I approach problems differently by using sejahtera method.'' Nurul Jannah: ''I've redefined leadership based on sejahtera perspectives.''   Nurulashikhin: ''I'm leading my work-life balance through sejahtera lens.'' Malah dalam merumuskan ini, Ketua Eksekutif SLI dipetik berkata: ''“The reality is that the keyword'' Sejahtera ''is more comprehensive n sophisticated than just ‘socio-economic wellbeing’ - which is just one layer of its meaning.'' Sejahtera ''is a rather multilayered concept that conveys a deeper meaning than any single word conveys. As such, it has no equivalent in other languages, neither can it be accurately translated into different languages due to its close cultural leaning n nuances to the indigenous Malay(sian) tradition. In a nutshell, the element of'' Sejahtera ''must be fully understood, internalised and practiced because it is the fountainhead of good values/virtues that are innately human (and divine too) that will lead to a righteous and balanced way of life in nurturing the human person as advocated by its philosophy which is in no uncertain term the basis of the national education system from pre-school to the university n beyond.” <ref>Personal Communication based on gmail of Aug 1, 2029 </ref>'' Apa yang ketara, ini juga menuntut satu lagi penerokaan pendidikan, paksi kepemimpinan sejahtera perlu dibangunkan mengikut acuan budaya dan tamadun sendiri dan bukan ekoran retentan penjajah yang belah dan perintah. Atas dasar ini, aspek kepemimpinan sejahtera dianggap pokok kepada konsep asas supaya amalan sejahtera bertambah kukuh serta mantap, sambil mengambil peduli akan perkembangan lain yang sejajar<ref>{{Cite journal|last=Hopkins|first=Charles A.|last2=Kohl|first2=Katrin|last3=Didham|first3=Robert J.|last4=Abdul Razak|first4=Dzulkifli|last5=Sanusi|first5=Zainal Abidin|last6=Vilela|first6=Mirian|date=2024-03-20|title=Envisioning leadership for tomorrow’s collective well-being|url=http://dx.doi.org/10.1007/s11125-024-09686-9|journal=PROSPECTS|volume=54|issue=2|pages=383–392|doi=10.1007/s11125-024-09686-9|issn=0033-1538}}</ref>, termasuk Revolusi Industri Keempat<ref>{{Cite web|url=https://www.bing.com/search?q=fourth+industrial+revolution+dzulkifli&qs=n&form=QBRE&sp=-1&lq=0&pq=&sc=0-0&sk=&cvid=A4A111FEB1714555BCF4492283EE2786&ghsh=0&ghacc=0&ghpl=|title=Fourth Industrial Revolution, Dzulkifli Abdul Razak|website=Bing|language=ms|url-status=live|access-date=2024-09-14}}</ref><ref>{{Cite journal|last=Quayum|first=Mohammad A.|date=2018-12-30|title=Dzulkifli Abdul Razak, Fourth Industrial Revolution: The Leadership Dilemma|url=https://journals.iium.edu.my/asiatic/index.php/ajell/article/view/1344|journal=Asiatic: IIUM Journal of English Language and Literature|language=en|volume=12|issue=2|pages=201–205|doi=10.31436/asiatic.v12i2.1344|issn=1985-3106}}</ref><ref name=":7" /> serta perkembangan teknologi akan datang. == Konsep dalam fahaman budaya-agama umumnya == Dalam setiap agama khususnya sebagai satu cara hidup dan kefahaman untuk mencari kerukunan sesama manusia, landasan sejahtara semestinya penting.<ref>{{Cite web|url=https://api.nst.com.my/opinion/leaders/2022/02/774781/nst-leader-moral-malaysia|title=NST Leader: A moral Malaysia|date=2022-02-26|website=NST Online|language=en|access-date=2024-09-14}}</ref> Apa lagi agama berbekalkan ilmu keTuhanan sebagai landasan tindakan kearah kebaikan, kesempurnaan serta kemesraan. Dengan lain kata, kata seumpama ini merupakan warisan dikalangan manusia sejak dahulu lagi. Seperti yang dinyatakan diatas hampir setiap masyarakat serta tamadun mempunyai konsep yang selari dengan sejahtera berasas nilai keseimbangan, keharmonian serta kehidupan bersama sekurang-kurangnya. Yang jelas banyak tamadun dan agama mengakui serta mendakap tiga nilai ini. Perkataan Jepun ''kizuna'' (絆) mempunyai makna "pertalian" atau "ïkatan" yang semesti berkaitan dengan tiga nilai tadi sama ada secara langsung atau tidak. [[Fail:Hutan Rimba.jpg|thumb|Keluarga besar yang perlu dilindungi. Sumber: Dzulkifli Abdul Razak|kanan]] Memupuk pertalian antara manusia dan juga persekitarannya, terutama sekali dalam keadaan tidak menentu dan bencana, amat mencabar sekali. Ini sekali gus menekankan kepada rasa saling menghormati, mempercayai dan juga bantu-membantu untuk meredakan, kalau tidak pun menyelesaikan, masalah supaya kembali sejahtera bagi semua. Termasuk memupuk rasa berkasih sayang dalam sesebuah keluarga umumnya. Pada tahun 2011, semasa tsunami akibat gempa bumi di Fukushima, perkataan ''kizuna'' ini dipilih sebagai penggerak utama kepada ahli masyarakat yang ditimpa bahana teresebut. Perkataan ini dikatakan wujud sejak tahun 938 lagi dalam amalan budaya Jepun. TIdak hairanlah, oleh itu, kegunaan begitu meluas bukannya dipinjam atau diterjemahkan dari bahasa asing! Sebaliknya, mengikut satu pengalaman ''kizuna'' adalah ikatan untuk berkerjasama dalam menghadapi keperitan (“''Kizuna'' in Japan makes a very strong team, both for collaboration and to face challenges. In Japan there have been many natural disasters that break our cities and our hearts, and every time there is a need to rebuild together. For this reason, for us Japanese, ''kizuna'' is a very important thing.” – Sho Hirano, [https://www.satoyama-experience.com/ Satoyama] Experience). Projek Kampung Mizan<ref>{{Cite web|url=http://kampungmizan.usim.edu.my/|title=KAMPUNG MIZAN|language=en-US|access-date=2024-09-19}}</ref> yang dipelopori oleh Universiti Sains Islam Malaysia (USIM) merupakan satu lagi contoh terkini dalam memupuk kebersamaan antara universiti dengan masyarakat awam, khasnya diperkampungan dan desa. Ditubuh pada tahun 2016, ia bertujuan menyebarkan maklumat mengenai keseimbangan (mizan) dalam semua aspek kehidupan manusia khususnya dari perspective Islam. Projek yang diselia of Pusat Penyelidikan Mizan (MRC) meraikan nilai-nilai sejagat yang asas bagi kehidupan serta perlindungan manusia. Ia mengam bil berat tentang imbangan hidup manusia dengan pembangunan alam sekitar, kepemimpinan, dan merapatkan jurang berbezaan dalam kehidupan soal dengan mempertahankan bibit kemanusiaan untuk kesejahteraan semua pihak. Dan mengelakkan krisis dari semua segi - manusia, persekitaran, politik, sosial dan ekonomi. Pada awal tahun 2026, dalam satu [https://vimeo.com/event/5630139/eb8ca357cc Syarahan] <ref>{{Cite web|url=https://vimeo.com/event/5630139/eb8ca357cc|title=Human Revolution - Connecting with Sejahtera|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=Jan 11, 20126|website=Soka Gakai Malaysia|url-status=live}}</ref>Ulang tahun Ketiga Daisaku Ikeda, konsep "sejahtera" dihubungkaitkan dengan falsafah pergerakan Soka Gakai seperti mana dilakukan dibawah pimpinan presiden ketiganya, Dr Daisaku Ikeda. Dengan cara ini, konsep "sejahtera" mendapat liputan lebih meluas seantero dalam perkembangan insan sejahtera (lihat bawah, bahagian berkenaan) bagi manusia sejagat serta kemanusiaan keseluruhannya. == Sejahtera dalam Islam == Dalam Islam, sejahtera dikatakan sejajar dengan matlamat terakhir seseorang penganut yang menekankan nilai seperti ''taqwa, ihsan'' dan kecintaan terhadap Allah (''hubbú'llah, mahabba'tullah''). Ia juga berpusatkan pada qalbu yang menurut Islam merupakan penumpuan roh manusia serta perwatakannya berlandaskan pandangan alam al-Quran menurut Kamal Hassan <ref name=":11">{{Cite book|url=http://irep.iium.edu.my/104198/|title=The Malay concept of sejahtera from an Islamic perspective|last=Hassan|first=Mohd Kamal|date=2021|publisher=IIUM Press|isbn=978-967-491-084-6|location=Gombak|language=en}}</ref>. Aspek ini mendapat perhatian khas ekoran pandemik yang mendedahkan lebih banyak jurang kefahaman dari sudut pandang yang ada sehingga menyukarkan lagi kehidupan semasa pandemik. Maka, sejahtera wajar difahami dengan terperinci setanding dengan tuntutan agama mengikut hujah Kamal Hassan. Setelah mengambil kira perkara berkenaan, sejahtera dikata lebih mirip dengan konsep ''al-falah'' yang merangkumi dunia dan akhirat. Umumnya, walau bagaimana sejahtera boleh dikatakan mempunyai kemiripan dengan agama Islam dari segi penggunaannya dalam amal seharian terutama mengucapkan ''assalamu'alaikum'' (ٱلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ) bermaksud “keselamatan sejahtera atas kamu” atau “salam sejahtera ke atas kamu” <ref>{{Cite web|url=https://taqwa.my/assalamualaikum/|title=Assalamualaikum ( ٱلسَّلَامُ عَلَيْكُمْ) : Maksud dan Kelebihan Ucapan|last=Juhari|first=Hannani|date=2023-05-05|website=Taqwa|language=en-US|url-status=live|access-date=2024-09-18}}</ref> yang sering diterjemahkan sebagai Salam Sejahtera kepada semua hadirin tidak mengira bangsa dan agama.<ref name=":9" /> Dalam hal ini, proses memperjelaskan lagi maksud sejahtera penting dilakukan agar tidak terpalit pengaruh penjajahan. Pada 2008, sebuah terbitan ''United Nations University''<ref>{{Cite journal|last=Dzulkifli Abdul Razak|first=|last2=Nasha Rodziadi Khaw|first2=Zulkifli Baharom|last3=Mahazan Abdul Mutalib|first3=Hood Mohd Salleh (2018) Chapter 14. Decolonising the Paradigm of Sustainable Development through the Traditional Concept of Sejahtera, in Fadeeva, Z., Galkute, L. & Kiran C (Eds.), Academia and Communities: Engaging for Change.|date=2018-08-01|year=2018|title=Innovation in the Local and Global Learning Systems for Sustainability,|url=https://collections.unu.edu/view/UNU:6601|journal=https://centre.iium.edu.my/sejahtera/wp-content/uploads/2019/12/Chapter14.pdf. Learning Contributions of Regional Centres of Expertise for Sustainable Development, United Nations University, Institute for the Advanced Study of Sustainability,Tokyo, pp. 210-219}}</ref> memuatkan bab berjudul ''Decolonising the Paradigm of Sustainable Development through the Traditional Concept of'' Sejahtera untuk mencerahkan aspek etimologi-antropologi (dalam kes ini, konsep sejahtera) dan kaitannya dengan jaringan budaya untuk memahami ESD sebagai satu konsep 'hidup' melewati kefahaman penjajahan bagi perlaksanaannya. Juga mengenepikan ciri-ciri birokrasi serta teknikal yang memesongkan makna sejahtera seadanya. Jelas, konteks budaya dan sejarah mesti sesuai untuk mendapat kefahaman yang tepat lagi betul. Seterusnya, penerimaan yang lebih mudah dan pantas bukan sebagai konsep asing, dimana sejahtera menggantikan lestari, mampan atau mapan dan sebagainya. Sekali gus, menentukan yang intipati sejahtera tidak berselisih dengan ''al-falah'' seperti yang dicatat diatas. Ini akan membenarkan transformasi sosial berlaku dengan baik dan tuntas meliputi aspek 5P malah terkait terus dengan lima matlamat shariah (''[[maqasid as-syariah|maqasid as-shariah]]'') dalam kerangka RLA mengatasi 17 matlamat SDG. Cara ini membawa sikap dan kefahaman yang lebih positif dalam menyelengarakan sumber-sumber untuk memulihara alam sekitar. Melalui pendekatan menyeluruh SPICES imbangan serta harmonis, dan kehidupan bersama jelas menekankan nilai ''taqwa, ihsan'' dalam mendekati Tuhan yang Maha Esa. [[Fail:Jurang Gender.jpg|thumb|Laporan tentang keluasan jurang jantina (WEF, 2021). Sumber: Ivana Milojevic]] Dari segi pembinaan institusi pula, meningkatkan kesedaran serta kefahaman tentang sejahtera memudahkan lagi pengalaman RLA dan 17 matlamat SDG kerana kaitan nilai dan budaya beragama bertambah mirip sepertimana sebelum penjajah memasuki ambang Nusantara. Oleh sebab kini semakin banyak dilupai jurangnya bertambah luas dari generasi demi generasi serta jantina. Kaedah pembinaan bersama serentak belajar bersama (''co-creation'' dan ''co-learning'') dalam masyarakat sebenarnya akan menzahirkan interaksi yang menyatukan, mengimbangi untuk hidup bersama dengan harmonis, lantas kesejahteraan diri dan masyarakat terserlah sebagai kemenjadian "insan sejahtera" yang disasarkan. Penyah-penjajahan adalah proses yang mutlak supaya budaya setempat serta pendekatan menyeluruh menjadi hasil transformasi yang kekal bagi pemupukan "insan sejahtera." Malangnya, selepas lebih enam dekad merdeka Malaysia belum dapat melepaskan maruahnya dari kongkongan penjajahan<ref>{{Cite journal|last=Ab Razak|first=Ratna Roshida|last2=Mohd Isa|first2=Nur Ayuni|last3=Zakaria|first3=Muhammad Hafeez|date=2023-05-31|title=Paradigma Sejahtera sebagai Acuan Pemeribumian Agenda Matlamat Pembangunan Lestari (SDG)|url=http://dx.doi.org/10.33102/sainsinsani.vol8no1.514|journal=Sains Insani|volume=8|issue=1|pages=87–93|doi=10.33102/sainsinsani.vol8no1.514|issn=0127-7871}}</ref> sedangkan sejahtera dianggap penting dalam membangunkan kehidupan berteraskan kearifan tempatan budaya Melayu dan Malaysia kearah menepati kemenjadiaan "insan sejahtera." == Insan Sejahtera<ref name=":5" /><ref>{{Cite web|url=https://www.nst.com.my/opinion/columnists/2022/10/844640/model-insan-sejahtera#google_vignette|title=A model of 'insan sejahtera' {{!}} New Straits Times|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=2022-10-29|website=NST Online|language=en|url-status=live|access-date=2024-09-14}}</ref> == Istilah "kesejahteraan diri" dalam FPK dengan jelas meletakkan "insan yang sejahtera" sebagai penyudah proses pendidikan Malaysia. Sifatnya bergantung kepada nilai-nilai seimbang, harmonis, dengan intelek, jasmani, rohani, emosi taat akan Tuhan, agar akhlak yang etikal. Susunan semula kata kunci ini: '''s'''eimbang, '''e'''mosi, '''j'''asmani, '''a'''kal(intelek), '''h'''armonis, '''T'''uhan, '''e'''tika, '''r'''ohani, '''a'''khlak, memberi dengan tepat unsur-unsur nilai "'''sejahtera'''" sebenarnya, khasnya dalam memantapkan nilai manusiawi bukan sahaja tempatan tetapi seantero. Ini diakui ramai selepas kejadian pandemik yang dahsyat tatkala manusia kehilangan erti dan maksud insan yang sejahtera serata dunia. Kini diasak pula dengan kecerdasan buatan (AI), serta ''ChatGPT'' bersama-sama serentak. Apapun kefahaman dan nilai sejahtera masih kekal hak insan sejahtera selagi manusia tidak mengadai sifat kemanusiaannya kepada arts AI yang tidak sejahtera sama sekali.<ref name=":8" /> Insan sejahtera, juga dapat dirasai melalui lirik lagu '''Sejahtera Malaysia'''<ref>{{Cite web|url=https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?q=sejahtera%20Malaysia&mid=E0CD764489F9602402B1E0CD764489F9602402B1&ajaxhist=0|title=Sejahtera Malaysia - Gelintar Video|website=www.bing.com|url-status=live|access-date=2024-09-18}}</ref> terutama sekali "berkorban untuk negara" dalam mengecapi sejahtera, yang kini hampir tidak terkesan dan luput. [[Fail:Lirik.webp|thumb|Seni kata Sejahtera Malaysia]] == Sejahtera di Pentas Dunia == [[Fail:Pusat Sejahtera di Korea, 2023.jpg|thumb|Pusat Sejahtera RCE Tongyeong di Korea, 2023. Sumber: Dzulkifli Abdul Razak]] Semenjak awal tahun 2000, apabila konsep sejahtera dan SPICES - seperti yang diterangkan sebelum ini, mula dianjur di USM beberapa perkembangan besar berlaku secara bersengaja tanpa apa-apa rancangan rasmi dibuat. Satu antaranya adalah penubuhan sebuah Pusat Sejahtera dan Rimba Sejahtera Korea Selatan.<ref name=":6">{{Cite web|url=https://thesun.my/archive/311481-LSARCH311481#google_vignette|title=My View - Sejahtera comes alive in Korea|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=2015-05-26|website=thesun.my|language=en-MY|url-status=live|access-date=2024-09-14}}</ref> Ia bertindak sebagai rujukan tentang serba-serbi pembangunan lestari seperti mana di USM<ref name=":5" /> tetapi terletak di Tongyeong, selatan Korea. Tujuannya untuk membangunkan konsep sejahtera di satu kawasan khas sebagai tapak pendidikan bersepadu lagi seimbang untuk memupuk kehidupan bersama. Ia menelan belanja anggaran USD 20 juta meliputi kawasan seluas 200,000 meter per segi<ref name=":6" />. Ia juga menjaringkan 15 negara dan 23 bandar raya di rantau Asia-Pasifik dalam satu usaha sama dengan sokongan Kementerian Alam Sekitar, kerajaan Korea. [[Fail:ASEAN 2040.jpg|thumb|ASEAN 2040 di Pasar Seni KL, 2024. Sumber: Dzulkifli Abdul Razak|bingkai|kanan]] Dalam pada itu, banyak negara ASEAN mendapat manfaat daripada rangkaian sejahtera ini, khasnya Malaysia, Indonesia, Thailand serta Filipina - masing-masing mempunyai tradisi serta kefahaman sejahtera yang seakan-akan. Indonesia, paling dekat sekali dengan istilah kesejahteraan.<ref>{{Citation|title=Kesejahteraan (Wikipedia)|url=https://ms.wikipedia.org/wiki/Kesejahteraan|date=2024-08-17|accessdate=2024-09-16|language=ms}}</ref> Namun begitu ada beberapa perbezaan yang menunjukkan kearifan tempatan serta kefahaman<ref>{{Cite web|url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/sejahterahttps://www.kompas.com/skola/read/2021/01/20/164114169/upaya-mewujudkan-kesejahteraan-masyarakat#:~:text=Dalam%20buku%20Indonesia%20Macroeconomic%20Outlook%20%282009%29%2C%20masyarakat%20sejahtera,mampu%20mengimplementasikan%20kesetaraan%20gender%2C%20dan%20merasakan%20fasilitas%20kesehatan.|title=Kamus Besar Indonesia|website=https://www.kompas.com/skola/read/2021/01/20/164114169/upaya-mewujudkan-kesejahteraan-masyarakat#:~:text=Dalam%20buku%20Indonesia%20Macroeconomic%20Outlook%20%282009%29%2C%20masyarakat%20sejahtera,mampu%20mengimplementasikan%20kesetaraan%20gender%2C%20dan%20merasakan%20fasilitas%20kesehatan.|url-status=live|access-date=2024-09-19}}</ref> yang lebih sesuai dengan nilai tempatan tanpa merosakkan hubungan dan rangkaian yang ada. Kepelbagaian seumpana inilah yang memperkuatkan makna sejahtera dari segi keseimbangan, keharmonian serta aspek kehidupan bersama. Petikan dari rujukan tersebut menjelaskannya "sebagai nilai berhemat atau kualiti hidup, merujuk kepada perkara yang secara intrinsik bernilai pada seseorang." Ia boleh juga dipecah-pecahkan kepada beberapa aspek seperti dalam ekonomi, sejahtera dihubungkan dengan keuntungan benda. Sejahtera memiliki erti khusus, resmi atau teknikal (lihat ekonomi kesejahteraan), mengikut istilah fungsi kesejahteraan sosial. Atau dalam kebijakan sosial, kesejahteraan sosial menunjuk ke jangkauan pelayanan untuk memenuhi keperluan masyarakat. Ini adalah istilah yang digunakan dalam ide negara sejahtera.<ref>{{Citation|title=Kesejahteraan|url=https://id.wikipedia.org/wiki/Kesejahteraan|date=2023-06-18|accessdate=2024-09-16|language=id}}</ref> Rumusannya, kesejahteraan memainkan peranan penting dalam [[etika]] kerana apa yang patut dilakukan bergantung, sekurang-kurangnya pada tahap tertentu, pada apa yang akan menjadikan kehidupan seseorang itu lebih baik dan tidak lebih teruk. Bbagi negara seperti Bhutan, soal kesejahteraan sosial mendapat lebih banyak penekanan berbanding kecerdasan buatan sejajar dengan prinsip ''Gross National Happiness'' (GNH, atau Kebahagiaan Kasar Kebangsaan, KKK) diasaskan Bhutan sejak 1970an lagi.<ref>{{Cite web|url=https://newsroom.iium.edu.my/index.php/2024/06/10/socio-emotional-intelligence-is-more-important-than-artificial-intelligence/|title=Socio-emotional intelligence is more important than Artificial intelligence. p.12|last=Bhutan Times (2024-06-09)|url-status=live}}</ref> [[Fail:Discussion about peace in Bhutan.jpg|thumb|Berbincang tentang KKK (GNH) bersama warga Bhutan, Julai 17, 2021]] Sebagai satu lagi perkembangan terkini, Malaysia melalui institusi pengajian tinggi mendapat anugerah antarabangsa bagi konsep asas serta model sejahtera yang telah dinyatakan. Sebagai contoh Universiti Islam Antarabangsa Malaysia mengatasi institusi lain seluruh dunia kerana paksi sejahtera sebagai kerangkanya sebagai bukti penerimaannya di peringkat global.<ref>{{Cite web|url=https://ms.wikipedia.org/wiki/Anugerah_Gaun_Hijau|title=Anugerah Gaun Hijau (Green Gown Award)|website=Wikipedia|url-status=live}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.iau-hesd.net/news/2024-international-green-gown-awards-winners|title=2024 International Green Gown Awards Winners|website=IAU Higher Education and Research for Sustainable Development|url-status=live}}</ref> Pada masa yang sama, sejahtera diperkembangkan melalui berbagai usaha.<ref>{{Cite web|url=https://www.utusan.com.my/rencana/2021/10/selangkah-ke-masyarakat-sejahtera/|title=Selangkah ke masyarakat sejahtera|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=2021-10-28|website=Utusan Malaysia|language=ms-MY|url-status=live|access-date=2024-09-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.utusan.com.my/rencana/2021/10/mengakari-sejahtera-di-ipt/|title=Mengakari sejahtera di IPT|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=2021-10-14|website=Utusan Malaysia|language=ms-MY|url-status=live|access-date=2024-09-19}}</ref> Apa pun pendidikan mengikut FPK (1996) dengan mengambil kira yang kaitannya bermula dari masyarakat setempat, kemudian seantero, merupakan paksi yang kental dan kekal. Untuk tujuan ini gabungan masyarakat ataupun komuniti serta universiti di langsung sebagai "komuniversiti" tanpa apa-apa pemisahan antara satu sama lain. Ini agak berbeda dengan konsep awal umpama "multiversiti"<ref>{{Cite web|url=https://consumer.org.my/ms/kacamata-ku-mengharungi-pelbagai-cabaran-dari-universiti-ke-multiversiti-dan-kini-komuniversiti/|title=Mengharungi Pelbagai Cabaran dari Universiti ke Multiversiti dan Kini Komuniversiti – Persatuan Pengguna Penang|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|website=consumer.org.my|url-status=live|access-date=2024-09-20}}</ref> mahupun "pluriversiti" - masing-masing menyanggah konsep "universiti" (Latin, ''universitas'') yang berputik pada tahun 1088, di Bologna melalui satu persefahaman dikenali sebagai ''Magna Charta Universitatum'' (MCU)<ref>{{Citation|title=Magna Charta Universitatum|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Magna_Charta_Universitatum|date=2024-06-20|accessdate=2024-09-16|language=en}}</ref> (ada juga versi dalam bahasa Indonesia). Asalnya, pada tahun 1988, 900 tahun ulangtahun MCU, kefahaman asas berpaksi kepada apa yang dicatat sebagai “''the trustee of the European humanist traditio''n”, yakni pemegang amanah tradisi kemanusiaan Eropah - tidak lagi mengambarkan pandangan semasa yang menidakkan pandangan sempit, khasnya bagi mereka diluar gagasan negara Eropah. [[Fail:Komuniversiti.jpg|thumb|Komuniversiti - Mentransformasi Pendidikan Sederap ]] Bagi khalayak ramai, ini merupakan satu bentuk penjajahan yang halus yang ditularkan kepada dunia dan sebarkan meluas melalui program penarafan (ranking) serta berbagai cara lain yang menolak konsep sejahtera sama sekali. Maksudnya, satu lagi pelantar seakan-akan multiversiti dan pluriversiti diperlukan. Mengikut, ''University World News'' (UWN, 2 Dis 2023)<ref name=":10">{{Cite web|url=https://www.universityworldnews.com/post.php?story=20231201115321272|title=The ‘Communiversity’ – Rediscovering education for sustainability|last=MacGregor|first=Karen|date=2023-12-02|website=University World News|language=en|url-status=live|access-date=2024-09-16}}</ref>, komuniversiti<ref>{{Cite journal|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|year=2025|title=Towards Sustainable Education: The Need for 'Communiversity'|url=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/09734082251366111|journal=Journal of Education for Sustainable Development|volume=Vol. 19. No.1|pages=18-32|via=CEE - Centre for Environmental Education|last2=Moten|first2=Abdul Rashid}}</ref> yang dirintis di Malaysia melalui Universiti Islam Antarabangsa Malaysia (UIAM) pada awal tahun 2000an berasaskan RCE dan kerangka SAF<ref name=":3" /> menekankan kehidupan bersama (''coexistence'') dan pembinaan bersama (''co-creation'') ilmu antara universiti dan masyarakat sekitarnya. Sejahtera dipelajari dan dimajukan oleh para pelajar semasa penglibatan bersama yang menguntungkan kedua-dua pihak. Ia satu pengembaraan untuk mencari ilmu dan amalan sejahtera yang masih wujud dikalangan masyarakat yang telah dilupakan oleh pengaruh penjajahan. Namun, walaupun penggunaannya masih meluas, pengisiaan agak kosong dan tidak berkesan. Hasrat komuniversiti adalah untuk mengembalikan sejahtera semula kepangkuan masyarakat secara menyeluruh melalui pendidikan bersifat manusiawi. <ref name=":10" /> Satu lagi manfaat besar dari konsep ini kepada sejahtera, bukan sahaja bentuk ilmunya yang kukuh, tetapi keupayaan menterjemahkan kepada keuntungan langsung dalam memupuk kehidupan seimbang dan harmonis berlandaskan nilai tempatan dan sejagat. Kaedah ini penting dalam pembentukan akhlak serta kesejahteraan diri sebagai matlamat terakhir FPK. Begitu bagi mendapatkan pendidikan yang berterusan, penyeluruh dan bersepadu kearah kesejahteraan diri.<ref>{{Cite journal|last=Mohamad Johdi|first=Salleh|date=2022-04-01|title=Falsafah Pendidikan Kebangsaan Paradigma J.E.R.I.S.A.H Membina Insan Sejahtera Bertaqwa: Perspektif Kepimpinan Pendidikan Dan Guru-Guru|url=http://dx.doi.org/10.55057/jdpd.2022.4.1.15|journal=Jurnal Dunia Pendidikan|doi=10.55057/jdpd.2022.4.1.15|issn=2682-826X}}</ref> Selain itu, Universiti Okayama di Jepun, memulakan konsep 'kominkan'<ref>{{Cite web|url=https://www.universityworldnews.com/post.php?story=20240913151327270|title=The Okayama ESD model, embedded in tradition and ‘kominkan’|website=University World News|language=en|access-date=2024-09-17}}</ref> atau pusat pembelajaran komuniti setelah merangkumkan tradisi wilayah Okayama sebagai suatu model ESD Okayama. Fokusnya, adalah untuk mengalakkan rakyat bersama-sama dalam projek gabungan berbentuk tidak formal atau pendidikan sosial secara kerjasama dan usahasama dengan pelbagai pemegang taruh untuk sejahtera dan kelestarian. Ia tidak ada berkaitan dengan persaingan, pertumbuhan ekonomi dan penarafan berasas susunan darajat mengikut selera penajanya. Universiti Okayama membangunkan wawasan ESD ini sebagai usaha transformasi bagi pengajian tinggi. Dalam hal ini, pengalamannya dengan UIAM mempunyai kemiripan yang hampir serupa walaupun berusaha secara berasingan dalam banyak hal. Seperti Okayama, UIAM juga adalah RCE<ref name=":14">{{Citation|title=Regional Centres of Expertise|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Regional_Centres_of_Expertise|date=2024-08-15|accessdate=2024-09-17|language=en}}</ref> seperti yang isytihar oleh Universiti PBB<ref name=":15">{{Cite web|url=https://unu.edu/|title=UNU {{!}} United Nations University|date=2024-09-20|website=unu.edu|language=en|access-date=2024-09-17}}</ref> di Tokyo. Kedua-dua mengambil pendekatan institusi menyeluruh, dan seterusnya komuniti menyeluruh membawa kepada negara menyeluruh! Pada 2025, Communiversity telah mencapai penglibatan 12,297 siswa-siswi, lebih 10,000 ahli masyarakat terkesan secara positif melalui lebih 400 projek dari lebih 300 lokasi seluruh Malaysia<ref>{{Cite book|title=Usrah in Action: Celebrating 7 Semesters of Experiential Learning at IIUM|last=SC4SH|year=2025|location=Gombak|pages=Section 3}}</ref>. == Sengsara == [[Fail:Sengsara.jpg|thumb|Gelandangan di kota. Sumber: Dzulkifli Abdul Razak ]] [[Fail:AI cerdas.jpg|thumb|Khusyuk bersama AI (kecerdasan buatan). Sumber: Dzulkifli Abdul Razak|kanan]] Ada yang mengatakan bahawa berlawanan dengan sejahtera adalah sengsara<ref name=":11" /> (seng.sa.ra /sêngsara, ejaan jawi - سڠسارا). Ia sinonim dengan susah payah, menderita, melarat, seksa, sangsai, dan sengsai.<ref>{{Cite web|url=https://prpm.dbp.gov.my/Cari1?keyword=sengsara|title=Carian Umum|website=prpm.dbp.gov.my|access-date=2024-09-18}}</ref> Pendek kata tidak sejahtera, atau tiada memperolehi kesejahteraan diri. Di Indonesia, ia juga membawa makna kesulitan dan kesukaran: ''hidupnya akan sengsara apabila ia mengikuti suami yang menganggur dan suka mabuk itu.''<ref>{{Cite web|url=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/sengsara|title=KBBI VI Daring Indonesia Sengsara|website=https://kbbi.kemdikbud.go.id/entri/sengsara|url-status=live|access-date=2024-09-18}}</ref> Juga didapati asalnya dari bahasa Sanskrit, samsara (संसार ''saṃsāra'' "mengembara", "[[dunia]]", "penjelmaan; perputaran keberadaan mengelilingi dunia"; juga '''sengsara'''). Ini berkait dengan kefahaman dalam agama-agama berasaskan [[dharma]] iaitu [[Hinduisme]] dan [[Buddhisme]] yang menerangkan keberadaan [[kehidupan]] seseorang seolah-olah dalam suatu kitaran [[kematian]] dan [[kelahiran semula]] secara berterusan. Ia dijangka sehingga mencapai pembebasan menemui hakikat tuhan sama ada melalui [[Samuksayam|muksa]], [[nirwana]], ''mukti'' atau ''kaivalya'' . Hal ini sangat terkait dengan teori [[karma]] [[Hinduisme|agama Hindu]], dan pembebasan dari ''saṃsāra'' telah menjadi inti pencarian keharmonian tradisi dirantau sub Benua India.<ref name=":18">{{Citation|title=Samsara|url=https://ms.wikipedia.org/wiki/Samsara|date=2021-10-03|accessdate=2024-09-18|language=ms}}</ref> Dengan tercetusnya teknologi baharu seperti ''ChatGTP'' and kecerdasan buatan <ref>{{Cite web|url=https://www.nst.com.my/opinion/columnists/2023/01/875245/be-wary-sdg-hypocrisy-greedy-corporations#google_vignette|title=Be wary of SDG hypocrisy by greedy corporations|last=Dzulkifli|first=Abdul Razak|date=31 Januari 2023|website=The New Straits Times|url-status=live}}</ref>(AI), pelbagai bentuk kesengsaraan lain akan menyusul apabila kecerdasan asal manusiawi terabai dan tidak terurus dengan baik.<ref>{{Cite web|url=https://www.theatlantic.com/newsletters/archive/2024/09/ai-is-triggering-a-child-sex-abuse-crisis/680053/|title=AI is triggering a child-sex-abuse crisis. Altantic Intelligence, The Atlantic|last=Wong|first=Matteo (2024)|website=https://www.theatlantic.com/newsletters/archive/2024/09/ai-is-triggering-a-child-sex-abuse-crisis/680053/|url-status=live|access-date=2024-09-28}}</ref> Juga konsep-konsep lain seperti "modal insan" dan terkini ESG<ref>{{Cite web|url=https://www.nst.com.my/opinion/columnists/2023/01/875245/be-wary-sdg-hypocrisy-greedy-corporations|title=Be wary of SDG hypocrisy by greedy corporations {{!}} New Straits Times|last=Razak|first=Dzulkifli Abdul|date=2023-01-31|website=NST Online|language=en|access-date=2026-05-03}}</ref> yang mendapat sambutan industri yang agak mengelirukan. == Iktibar Sejahtera untuk masa hadapan == Istilah sejahtera semasa pandemik di Malaysia dipopularkan<ref>{{Cite news|url=https://www.utusan.com.my/berita/2022/04/mysejahtera-pengiktirafan-tertinggi-sistem-pengurusan-vaksin-negara/|title=https://www.utusan.com.my/berita/2022/04/mysejahtera-pengiktirafan-tertinggi-sistem-pengurusan-vaksin-negara/|last=MySejahtera: Pengiktirafan tertinggi sistem pengurusan vaksin negara|date=2021-04-05|newspaper=Utusan Malaysia}}</ref> oleh peranti ''MySejahtera''<ref>{{Cite web|url=https://mysejahtera.moh.gov.my/en/|title=MySejahtera|date=2022-12-28|website=MySejahtera Ministry of Health Malaysia|url-status=live}}</ref> yang dianggap sebagai alat penentuan berlakunya jangkitan Covid-19 atau tidak.<ref>{{Cite news|url=https://www.utusan.com.my/terkini/2021/06/masuk-kampung-kami-imbas-dulu-mysejahtera/#google_vignette|title=|last=Masuk kampung imbas MySejahtera}}</ref> Ia suatu ciptaan penting dalam merangcang untuk mengurus dan meredakan rebakan virus berkenaan. Masalah mengesan jenis virus dipermudahkannya dewasa itu. Apapun globalisation mendapat satu lagi jendela bagi semua sudut baik tahap tempatan sekalipun. Satu-satunya pengajaran<ref>{{Cite web|url=https://www.yalemedicine.org/news/8-lessons-covid-19-pandemic|title=8 Lessons We Can Learn From the COVID-19 Pandemic|website=Yale Medicine|language=en|access-date=2024-09-19}}</ref> dan iktibar yang diperolehi dari konsep sejahtera teserlah dengan jelas semasa serangan Covid-19 mulai 2019, tarikh yang dikatakan rasmi bagi dunia.<ref>{{Citation|title=Origin of SARS-CoV-2 (Wikipedia)|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Origin_of_SARS-CoV-2|date=2024-08-29|accessdate=2024-09-19|language=en}}</ref> Sebuah peristiwa yang dahsyat dan mengejutkan terjadi tiba-tiba tanpa sebarang persediaan, malah tiada ilmu pengetahuan mendalam pun. Manusia diseluruh dunia terpinga-pinga dari semua lapangan dan kedudukan dari sudut baharu. Tidak seorang pun terkecuali, miskin kaya, maju mundur, timur barat, dewasa kanak-kanak, lelaki wanita dan sebagainya. Globalisasi bak terhenti! [[Fail:Cuci tangan 2.jpg|thumb|Penyuci tangan Covid-19. Sumber: Dzulkifli Abdul Razak]] Semuanya tidak selamat melainkan mereka yang pandai mengawal keadaan dengan mengawal diri dan setempat! Ini yang di ajukan keseluruh dunia, yakni menjaga jarak termasuk 'berkurung' atau memakai pelitup muka, tidak bergaul dengan rapi terutama dengan mereka yang tidak dikenali dan disyaki. Mencuci tangan dengan sabun atau bahan pencuci khas; dan tidak membuat sentuhan rambang dan menyentuh rongga muka (mata, hidung terutama sekali). Semua ini mempunyai satu dasar asas - untuk mengekalkan imbangan diri supaya tidak terjangkit virus berkaitan untuk bermaharajalela. Dengan kata lain, menjaga dengan teliti kesejahteraan diri agar tidak dikuasai virus Covid-19. Hatta, mereka yang penuh berdisiplin dapat mengekalkan imbangan diri akan lebih terselamat berbanding dengan yang tidak patuh akan peraturan yang sama. Ini ternyata disaksikan di pelusuk dunia apabila kes mereka yang tidak patuh berleluasa - lebih ramai pula yang maut sehingga berjuta-juta dinegara paling maju seperti Amerika Syarikat<ref>{{Citation|title=Statistics of the COVID-19 pandemic in the United States (Wikipedia)|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Statistics_of_the_COVID-19_pandemic_in_the_United_States|date=2024-08-19|accessdate=2024-09-19|language=en}}</ref> dan juga Eropah. Sedang negara sebelah Timur (Jepun,<ref>{{Cite web|url=https://www.japantimes.co.jp/news/2022/06/18/national/science-health/japan-coronavirus-deaths-low/|title=How Japan achieved one of the world’s lowest COVID-19 death rates|last=Matsuyama|first=Kanoko|last2=Mayger|first2=James|date=2022-06-18|website=The Japan Times|language=en|access-date=2024-09-19}}</ref> Korea,<ref>{{Cite web|url=https://www.statista.com/topics/6082/coronavirus-covid-19-in-south-korea/|title=Coronavirus (COVID-19) in South Korea|last=|first=|last2=|first2=|website=Statista|language=en|url-status=live|access-date=2024-09-19}}</ref> Taiwan misalnya) tidak begitu. Bahkan sebaliknya! <ref>{{Cite web|url=https://www.bing.com/videos/riverview/relatedvideo?q=covid+19+origin&mid=49A592AFD9C45203E02949A592AFD9C45203E029&FORM=VIRE|title=Covid-19 Origin - Gelintar Video|website=www.bing.com|url-status=live|access-date=2024-09-19}}</ref> Walaupun semasa suntikan belum lagi dicipta. Tambahan itu, kepada mereka yang pandai menyejahterakan diri tidak terjebak dengan isu-isu emosi dan kesihatan mental kerana pintar mengawal perasaan serta kecelaruan emosi. Jadi ramai diantara mereka cenderung untuk membunuh diri<ref>{{Cite journal|last=Pathirathna|first=Malshani L.|last2=Nandasena|first2=Hapugahapitiye Mohottalage Renu Kalhari Geethani|last3=Atapattu|first3=Atapattu Mudiyanselage Muditha Piumali|last4=Weerasekara|first4=Ishanka|date=2022-07-28|title=Impact of the COVID-19 pandemic on suicidal attempts and death rates: a systematic review|url=https://bmcpsychiatry.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12888-022-04158-w|journal=BMC Psychiatry|volume=22|issue=1|pages=506|doi=10.1186/s12888-022-04158-w|issn=1471-244X|pmc=PMC9331016|pmid=35902951}}</ref> atau mengalami kemurungan ataupun rasa tertekan akibat kedudukan kurang sejahtera, kalau tidak pun sengsara semasa mengalami jangkitan tersebut! Ini turut menyebabkan beberapa tindakan yang boleh meningkatkan lagi kesengsaraan seperti keganasan rumah tangga, gangguan seksual, ketegangan tingkah lalu, termasuk buli, khususnya para pelarian dan tidak bernegara. Dilaporkan lebih ramai kaum wanita teraniaya dalam apa yang panggil sebagai Pandemik Bayangan (''The Shadow Pandemic'').<ref>{{Cite web|url=https://www.unwomen.org/en/news/in-focus/in-focus-gender-equality-in-covid-19-response/violence-against-women-during-covid-19|title=The Shadow Pandemic: Violence against women during COVID-19|website=UN Women – Headquarters|language=en|access-date=2024-09-19}}</ref> [[Fail:Kpg Sejahtera.jpg|thumb|Keadaan sebenar perkampungan sebelum program "Sejahtera untuk Komuniversiti." Sumber: Brodeen (2021)|kanan]] Kesimpulannya dalam banyak hal soal hidup dan mati, sejahtera dan imbangan memainkan peranan penting, sama ada disedari atau tidak. Maka kefahaman apa itu "sejahtera" menjadi pokok merentasi amalan lama dan tradisi, bertokok tambah dengan pengalaman serta soal tadbir urus termasuk model terkini buat masa hadapan. Akarnya adalah sejahtera sebagai satu-satunya faktor tegar yang tidak boleh diabaikan dalam membawa perubahan di perantauan melalui "kesejahteraan diri" seperti mana laungan dalam FPK.<ref name=":19" /> Ini selaras dengan maklum balas yang diterima dari para pelajar serta pemerhati sebagai hakim mahu pun penganjur secara langsung<ref>{{Cite book|title=Usrah in Action: Celebrating 7 Semesters of Experiential Learning at IIUM.|first=SC4SH|year=2025|location=Gombak|pages=Sections 5 and 7 respectively}}</ref>. Misalnya dalam bahagian 5, pelajar bersuara: "Sekarang saya faham apa ertinya SDG4 - dan bagaimana saya boleh menyumbang." (''Now I understand what SDG4 means - and how I can contribute''), atau "Saya tidak tahu kehidupan mereka begini rupa. Ia membuka mata saya" (''I never knew their life was like this. It opened my eyes)''. Dan dalam bahagian 7 pula: Mengikut Prof Emeritus Tan Sri Mazlan Othman, "Ini adalah cara yang baik untuk menilai para pelajar. Saya percaya universiti lain akan mencontohi IIUM." (''This is a good way to grade students. I believe other universities may be emulating IIUM''). Sedangkan mengikut En. Kee Jia Jun, dari Yayasan Kebajikan Suria Johor: "Idea dan tindakan mereka melepasi jangkaan saya. Mereka mempunyai hati yang suci serta niat yang bersungguh." (''Their ideas and actions are beyond my expectations. They have a pure heart and strong intentions''). Kata Prof Ichiro Sugimoto dari Jepun: "Walaupun dalam masa yang singkat, saya belajar banyak dari simposium ini." (''Even in a short time, I've learned a lot from this symposium''). Semua perkembangan ini mendapat perhatian Persatuan Dr. Wu Lien-Teh pada hari ulang tahun sambutan hari lahirnya (10 Mar 1879) , apabila konsep Sejahtera dan Komuniversiti terpanggil untuk disebatikan dengan amalan terbaik kesihatan awam sebagai satu kerangka utama dalam mencapai Agenda 30 SDGs seperti yang bincangkan di atas. Huraiannya dapat dicapai pada pautan ini<ref>{{Cite web|url=https://wulientehsociety.org/wp-content/uploads/2026/04/676898017_1459847479486824_1292034135095140865_n.jpg|title=Dr Wu Lien-Teh Society, Penang: Dr Wu Lien-Teh Public Lecture and Award for Leadership in Public Health|last=Chee Peng|first=Hor|date=19 April 2026|website=Dr Wu Lien-Teh Society, Penang|url-status=live}}</ref>. [Kemas kini mutakhir: 3 Mei 2026] . == Rujukan == <references /> shqou5rylmv3dbln4w7izhk9j7vwdu6 0 1206618 6844325 6357424 2026-05-08T17:47:11Z MuhdAliffHaziq 228238 6844325 wikitext text/x-wiki ==Pilihan raya kecil selepas PRU-12== #[[Pilihan raya kecil Permatang Pauh 2008]] #[[Pilihan raya kecil Kuala Terengganu 2009]] #[[Pilihan raya kecil Bukit Gantang 2009]] #[[Pilihan raya kecil Hulu Selangor 2010]] #[[Pilihan raya kecil Sibu 2010]] #[[Pilihan raya kecil Batu Sapi 2010]] ==Perlis== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P001 |{{Parlimen|Padang Besar}} |'''[[Azmi Khalid]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,991''' |[[Zolkharnain Abidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,643 |'''5,348''' |- |P002 |{{Parlimen|Kangar}} |'''[[Mohd Radzi Sheikh Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,821''' |Tunku Abdul Rahman Tunku Ismail |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,150 |'''13,671''' |- |P003 |{{Parlimen|Arau}} |'''[[Ismail Kassim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,451''' |[[Haron Din]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,151 |'''300''' |} ==Kedah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |'''[[Abu Bakar Taib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,762''' |Wan Salleh Wan Isa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,792 |'''4,970''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} |'''[[Mukhriz Mahathir]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,424''' |[[Idris Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,219 |'''2,205''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} |'''[[Mohd Johari Baharum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,179''' |[[Abdul Isa Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,119 |'''7,060''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |'''[[Mohd Nasir Zakaria]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''15,003''' |[[Ghazali bin Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,634 |'''369''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |'''[[Mahfuz Omar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''29,687''' |[[Abdul Rahman Ibrahim (ahli politik)|Abdul Rahman Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,956 |'''5,731''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |'''[[Chor Chee Heung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,741''' |[[Gooi Hsiao-Leung]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,557 |'''184''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |'''[[Ahmad Kasim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''36,689''' |[[Hashim Jahaya]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,671 |'''7,018''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |'''[[Mohd Hayati Othman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,311''' |[[Md Rozai Shafian]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,238 |'''4,073''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |'''[[Mohd Firdaus Jaafar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,150''' |[[Badruddin Amiruldin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,211 |'''2,299''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |'''[[Che Uda Che Nik]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''16,864''' |[[Othman Desa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,383 |'''481''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |'''[[Rashid Din]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''25,541''' |[[Tajul Urus Mat Zain]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |22,443 |'''3,098''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |'''[[Johari Abdul]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''33,822''' |[[Zainuddin Maidin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,441 |'''9,381''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |'''[[Taib Azamudden Md Taib]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,074''' |[[Abdul Azeez Abdul Rahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,461 |'''7,613''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |'''[[Gobalakrishnan Nagapan]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,774''' |Boey Chin Gan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,036 |'''11,738''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |'''[[Zulkifli Noordin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''22,555''' |[[Abdul Aziz Sheikh Fadzir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,672 |'''5,583''' |} ==Kelantan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P019 |{{Parlimen|Tumpat}} |'''[[Kamarudin Jaffar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,714''' |[[Asyraf Wajdi Dusuki]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |27,337 |'''9,377''' |- |P020 |{{Parlimen|Pengkalan Chepa}} |'''[[Abdul Halim Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,763''' |Rahim Zain |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,452 |'''11,311''' |- |P021 |{{Parlimen|Kota Bharu}} |'''[[Wan Abdul Rahim Wan Abdullah]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''32,129''' |[[Mohamad Fatmi Che Salleh]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,841 |'''11,288''' |- |P022 |{{Parlimen|Pasir Mas}} |'''[[Ibrahim Ali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,673''' |Ahmad Rosdi Mahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,682 |'''8,991''' |- |rowspan=2|P023 |rowspan=2|{{Parlimen|Rantau Panjang}} |rowspan=2|'''[[Siti Zailah Mohd Yusoff]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''19,344''' |Mohd Afandi Yusoff |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,858 |rowspan=2|'''4,486''' |- |Kosing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |330 |- |P024 |{{Parlimen|Kubang Kerian}} |'''[[Salahuddin Ayub]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,179''' |Ab Ghani Mamat |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,537 |'''10,642''' |- |P025 |{{Parlimen|Bachok}} |'''[[Nasharudin Mat Isa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,835''' |[[Awang Adek Hussin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,934 |'''2,901''' |- |P026 |{{Parlimen|Ketereh}} |'''[[Ab Aziz Ab Kadir]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,738''' |[[Annuar Musa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |21,338 |'''400''' |- |rowspan=2|P027 |rowspan=2|{{Parlimen|Tanah Merah}} |rowspan=2|'''[[Amran Ab Ghani]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''17,554''' |Shaari Hassan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,970 |rowspan=2|'''1,584''' |- |Asmadi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,439 |- |P028 |{{Parlimen|Pasir Puteh}} |'''[[Muhammad Husain]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,365''' |Amran Mat Nor |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,397 |'''3,968''' |- |P029 |{{Parlimen|Machang}} |'''[[Saifuddin Nasution Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,041''' |[[Sazmi Miah]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,581 |'''1,460''' |- |P030 |{{Parlimen|Jeli}} |'''[[Mustapa Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,168''' |Nasir Pendi |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,732 |'''4,436''' |- |P031 |{{Parlimen|Kuala Krai}} |'''[[Mohd Hatta Ramli]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''23,562''' |Che Musa Che Omar |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,578 |'''4,984''' |- |P032 |{{Parlimen|Gua Musang}} |'''[[Tengku Razaleigh Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,063''' |Zulkifle Muhamed |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,669 |'''4,394''' |} ==Terengganu== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P033 |{{Parlimen|Besut}} |'''[[Abdullah Md Zin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,376''' |[[Husain Awang]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |18,786 |'''10,590''' |- |P034 |{{Parlimen|Setiu}} |'''[[Mohd Jidin Shafee]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,610''' |Mohd Pauzi Muda |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |19,378 |'''7,232''' |- |P035 |{{Parlimen|Kuala Nerus}} |'''[[Mohamed Nasir Ibrahim Fikri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,439''' |[[M. Shukrimun Shamsudin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |25,098 |'''1,341''' |- |rowspan=2|P036 |rowspan=2|{{Parlimen|Kuala Terengganu}} |rowspan=2|'''[[Razali Ismail]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''32,562''' |[[Mohamad Sabu]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |31,934 |rowspan=2|'''628''' |- |Maimun Yusuf |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |685 |- |P037 |{{Parlimen|Marang}} |'''[[Abdul Hadi Awang]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,435''' |Ahmad Ramzi Mohamad Zubir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |30,688 |'''2,747''' |- |P038 |{{Parlimen|Hulu Terengganu}} |'''[[Mohd Nor Othman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,784''' |[[Kamaruzaman Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,324 |'''10,460''' |- |P039 |{{Parlimen|Dungun}} |'''[[Matulidi Jusoh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,264''' |[[Shamsul Iskandar Mohd Akin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,270 |'''4,994''' |- |P040 |{{Parlimen|Kemaman}} |'''[[Ahmad Shabery Cheek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''37,199''' |Fariz Musa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,516 |'''12,683''' |} ==Pulau Pinang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P041 |{{Parlimen|Kepala Batas}} |'''[[Abdullah Ahmad Badawi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,445''' |Subri Arshad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,199 |'''11,246''' |- |P042 |{{Parlimen|Tasek Gelugor}} |'''[[Nor Mohamed Yakcop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,448''' |[[Ismail Salleh (ahli politik)|Ismail Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |15,901 |'''4,547''' |- |P043 |{{Parlimen|Bagan}} |'''[[Lim Guan Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''33,748''' |Song Choy Leng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,678 |'''22,070''' |- |P044 |{{Parlimen|Permatang Pauh}} |'''[[Wan Azizah Wan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''30,348''' |Pirdaus Ismail |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,950 |'''13,398''' |- |P045 |{{Parlimen|Bukit Mertajam}} |'''[[Chong Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,882''' |Ong Tang Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,985 |'''25,987''' |- |P046 |{{Parlimen|Batu Kawan}} |'''[[P. Ramasamy]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''23,067''' |[[Koh Tsu Koon]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |13,582 |'''9,485''' |- |P047 |{{Parlimen|Nibong Tebal}} |'''[[Tan Tee Beng]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''20,210''' |[[Zainal Abidin Osman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,123 |'''3,087''' |- |P048 |{{Parlimen|Bukit Bendera}} |'''[[Liew Chin Tong]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''31,243''' |[[Chia Kwang Chye]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |15,131 |'''16,112''' |- |P049 |{{Parlimen|Tanjong}} |'''[[Chow Kon Yeow]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,489''' |Khaw Veon Szu |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |9,759 |'''18,489''' |- |rowspan=2|P050 |rowspan=2|{{Parlimen|Jelutong}} |rowspan=2|'''[[Jeff Ooi Chuan Aun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=2|'''30,493''' |Thor Teong Gee |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,247 |rowspan=2|'''16,246''' |- |Badrul Zaman |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |882 |- |P051 |{{Parlimen|Bukit Gelugor}} |'''[[Karpal Singh]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,140''' |Koay Kar Huah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |14,125 |'''21,015''' |- |P052 |{{Parlimen|Bayan Baru}} |'''[[Zahrain Mohamed Hashim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''27,168''' |Ooi Siew Kim |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,589 |'''11,029''' |- |P053 |{{Parlimen|Balik Pulau}} |'''[[Mohd Yusmadi Mohd Yusoff]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''15,749''' |[[Norraesah Mohamad]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,041 |'''708''' |} ==Perak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P054 |{{Parlimen|Gerik}} |'''[[Tan Lian Hoe]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''12,526''' |Mohd Noor Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,953 |'''5,573''' |- |P055 |{{Parlimen|Lenggong}} |'''[[Shamsul Anuar Nasarah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,992''' |Muhamad Zulkifli Mohamad Zakaria |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,073 |'''4,919''' |- |P056 |{{Parlimen|Larut}} |'''[[Hamzah Zainudin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,878''' |Mohd Dhari Othman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,967 |'''1,911''' |- |P057 |{{Parlimen|Parit Buntar}} |'''[[Mujahid Yusof Rawa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''21,221''' |[[Abdul Rahman Suliman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |13,670 |'''7,551''' |- |P058 |{{Parlimen|Bagan Serai}} |'''[[Mohsin Fadzli Samsuri]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,943''' |[[Zainal Abidin Zin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,530 |'''3,413''' |- |rowspan=2|P059 |rowspan=2|{{Parlimen|Bukit Gantang}} |rowspan=2|'''[[Roslan Shaharum]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''20,015''' |[[Abdul Azim Mohd Zabidi]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,449 |rowspan=2|'''1,566''' |- |Morgan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |872 |- |P060 |{{Parlimen|Taiping}} |'''[[Nga Kor Ming]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''28,098''' |[[M. Kayveas]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,800 |'''11,298''' |- |P061 |{{Parlimen|Padang Rengas}} |'''[[Mohamed Nazri Abdul Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''9,830''' |Alias Zenon |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,081 |'''1,749''' |- |rowspan=2|P062 |rowspan=2|{{Parlimen|Sungai Siput}} |rowspan=2|'''[[Michael Jeyakumar Devaraj]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''16,458''' |[[S. Samy Vellu]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |14,637 |rowspan=2|'''1,821''' |- |Nor Rizan Oon |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |864 |- |P063 |{{Parlimen|Tambun}} |'''[[Ahmad Husni Hanadzlah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,942''' |Mohamad Asri Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,566 |'''5,386''' |- |P064 |{{Parlimen|Ipoh Timor}} |'''[[Lim Kit Siang]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,364''' |Liew Mun Hon |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,422 |'''21,942''' |- |P065 |{{Parlimen|Ipoh Barat}} |'''[[M. Kulasegaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,576''' |Yik Phooi Hong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,042 |'''15,534''' |- |P066 |{{Parlimen|Batu Gajah}} |'''[[Fong Po Kuan]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,922''' |Cheah Yoke Can |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,295 |'''24,627''' |- |P067 |{{Parlimen|Kuala Kangsar}} |'''[[Rafidah Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,735''' |Khairuddin Abd Malik |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,277 |'''1,458''' |- |P068 |{{Parlimen|Beruas}} |'''[[Ngeh Koo Ham]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''15,831''' |Chang Ko Youn |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,003 |'''1,828''' |- |P069 |{{Parlimen|Parit}} |'''[[Mohd Nizar Zakaria]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,399''' |[[Najihatussalehah Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,526 |'''2,873''' |- |P070 |{{Parlimen|Kampar}} |'''[[Lee Chee Leong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,126''' |Keong Meng Sing |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |17,429 |'''2,697''' |- |P071 |{{Parlimen|Gopeng}} |'''[[Lee Boon Chye]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,696''' |Ling Hee Leong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,328 |'''7,368''' |- |P072 |{{Parlimen|Tapah}} |'''[[M. Saravanan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''14,084''' |Tan Seng Toh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,064 |'''3,020''' |- |P073 |{{Parlimen|Pasir Salak}} |'''[[Tajuddin Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,928''' |[[Mustaffa Kamil Ayub]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,240 |'''2,688''' |- |P074 |{{Parlimen|Lumut}} |'''[[Kong Cho Ha]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,698''' |Suwardi Sapuan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |25,400 |'''298''' |- |P075 |{{Parlimen|Bagan Datuk}} |'''[[Ahmad Zahid Hamidi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,115''' |Madzi Hasan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,423 |'''2,692''' |- |P076 |{{Parlimen|Teluk Intan}} |'''[[M. Manogaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,486''' |[[Mah Siew Keong]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,016 |'''1,470''' |- |P077 |{{Parlimen|Tanjong Malim}} |'''[[Ong Ka Chuan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''21,016''' |Mohamad Azman Marjohan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,594 |'''5,422''' |} ==Pahang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P078 |{{Parlimen|Cameron Highlands}} |'''[[Devamany S. Krishnasamy]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''9,164''' |J. Apalsamy |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |6,047 |'''3,117''' |- |P079 |{{Parlimen|Lipis}} |'''[[Mohamad Shahrum Osman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,611''' |Mohamed Nilam |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,474 |'''4,137''' |- |P080 |{{Parlimen|Raub}} |'''[[Ng Yen Yen]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''18,078''' |Abu Bakar Lebai Sudin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,326 |'''2,752''' |- |P081 |{{Parlimen|Jerantut}} |'''[[Tengku Azlan ibni Sultan Abu Bakar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,543''' |Hamzah Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,597 |'''1,946''' |- |P082 |{{Parlimen|Indera Mahkota}} |'''[[Azan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,823''' |Salamon Ali Rizal Abdul Rahman |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,796 |'''1,027''' |- |P083 |{{Parlimen|Kuantan}} |'''[[Fuziah Salleh]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,398''' |[[Fu Ah Kiow]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,572 |'''1,826''' |- |P084 |{{Parlimen|Paya Besar}} |'''[[Abdul Manan Ismail]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,355''' |[[Mohd Jafri Ab Rashid]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,852 |'''8,503''' |- |P085 |{{Parlimen|Pekan}} |'''[[Najib Razak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''36,262''' |Khairul Anuar Ahmad Zainudin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,798 |'''26,464''' |- |P086 |{{Parlimen|Maran}} |'''[[Ismail Abd Muttalib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,868''' |[[Nasrudin Hassan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,227 |'''6,641''' |- |P087 |{{Parlimen|Kuala Krau}} |'''[[Ismail Mohamed Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,165''' |[[Kamal Ashaari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,900 |'''5,265''' |- |P088 |{{Parlimen|Temerloh}} |'''[[Saifuddin Abdullah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,381''' |Ahmad Nizam Ahmad |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,940 |'''2,441''' |- |P089 |{{Parlimen|Bentong}} |'''[[Liow Tiong Lai]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,134''' |G. Ponusamy |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,585 |'''12,549''' |- |P090 |{{Parlimen|Bera}} |'''[[Ismail Sabri Yaakob]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,297''' |[[Mazlan Aliman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,984 |'''4,313''' |- |P091 |{{Parlimen|Rompin}} |'''[[Jamaluddin Jarjis]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,308''' |Mazlan Mohd Yasin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,629 |'''10,679''' |} ==Selangor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P092 |{{Parlimen|Sabak Bernam}} |'''[[Abd Rahman Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,055''' |Badrol Amin Bahron |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,720 |'''1,335''' |- |P093 |{{Parlimen|Sungai Besar}} |'''[[Noriah Kasnon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,069''' |[[Osman Sabran]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,060 |'''5,009''' |- |P054 |{{Parlimen|Hulu Selangor}} |'''[[Zainal Abidin bin Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''23,177''' |[[G. Palanivel]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |22,979 |'''198''' |- |P095 |{{Parlimen|Tanjong Karang}} |'''[[Noh Omar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,073''' |[[Mohamed Hanipa Maidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,523 |'''3,820''' |- |P096 |{{Parlimen|Kuala Selangor}} |'''[[Dzulkefly Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''18,796''' |[[Jahaya Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,934 |'''862''' |- |rowspan=2|P097 |rowspan=2|{{Parlimen|Selayang}} |rowspan=2|'''[[William Leong Jee Keen]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,701''' |Lee Yi Yew |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,134 |rowspan=2|'''3,567''' |- |Koh Swe Long |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |1,332 |- |P098 |{{Parlimen|Gombak}} |'''[[Mohamed Azmin Ali]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''40,344''' |Said Anuar Said Ahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |33,467 |'''6,867''' |- |P099 |{{Parlimen|Ampang}} |'''[[Zuraida Kamaruddin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,995''' |Azman Wahid |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,319 |'''3,676''' |- |P100 |{{Parlimen|Pandan}} |'''[[Ong Tee Keat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,236''' |Syed Shahir Syed Mohamud |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,275 |'''2,961''' |- |P101 |{{Parlimen|Hulu Langat}} |'''[[Che Rosli Che Mat]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,124''' |[[Markiman Kobiran]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |34,379 |'''1,745''' |- |P102 |{{Parlimen|Serdang}} |'''[[Teo Nie Ching]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,444''' |[[Hoh Hee Lee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |26,419 |'''21,025''' |- |P103 |{{Parlimen|Puchong}} |'''[[Gobind Singh Deo]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,079''' |[[Lau Yeng Peng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |22,486 |'''12,593''' |- |rowspan=2|P104 |rowspan=2|{{Parlimen|Kelana Jaya}} |rowspan=2|'''[[Gwo-Burne Loh]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,298''' |[[Lee Hwa Beng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,267 |rowspan=2|'''5,031''' |- |Billi Lim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,895 |- |P105 |{{Parlimen|Petaling Jaya Selatan}} |'''[[Hee Loy Sian]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,598''' |Donald Lim Siang Chai |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,892 |'''5,706''' |- |P106 |{{Parlimen|Petaling Jaya Utara}} |'''[[Tony Pua Kiam Wee]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,851''' |[[Chew Mei Fun]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,879 |'''19,972''' |- |P107 |{{Parlimen|Subang}} |'''[[Sivarasa Rasiah]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''35,024''' |S. Murugesan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |28,315 |'''6,709''' |- |P108 |{{Parlimen|Shah Alam}} |'''[[Khalid Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,566''' |[[Abdul Aziz Shamsuddin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,042 |'''9,314''' |- |P109 |{{Parlimen|Kapar}} |'''[[Manikavasagam Sundaram]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''48,196''' |[[Komala Devi Perumal]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |35,899 |'''12,297''' |- |P110 |{{Parlimen|Klang}} |'''[[Charles Anthony Santiago]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,990''' |Ch'ng Toh Eng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,289 |'''17,701''' |- |P111 |{{Parlimen|Kota Raja}} |'''[[Siti Mariah Mahmud]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''38,630''' |[[Vigneswaran Sanasee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |17,879 |'''20,751''' |- |P112 |{{Parlimen|Kuala Langat}} |'''[[Abdullah Sani Abdul Hamid]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,687''' |Sulaiman Mohd Karli |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,698 |'''989''' |- |P113 |{{Parlimen|Sepang}} |'''[[Mohd Zin Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,381''' |Mohd Makki Ahmad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |21,532 |'''4,849''' |} ==Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P114 |{{Parlimen|Kepong}} |'''[[Tan Seng Giaw]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,552''' |Lau Hoi Keong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,704 |'''23,848''' |- |P115 |{{Parlimen|Batu}} |'''[[Tian Chua]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,785''' |Lim Si Pin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |20,330 |'''9,455''' |- |P116 |{{Parlimen|Wangsa Maju}} |'''[[Wee Choo Keong]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,637''' |[[Yew Teong Look]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |19,487 |'''150''' |- |P117 |{{Parlimen|Segambut}} |'''[[Lim Lip Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''25,046''' |Ma Woei Chyi |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,314 |'''7,732''' |- |P118 |{{Parlimen|Setiawangsa}} |'''[[Zulhasnan Rafique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,849''' |Ibrahim Yaacob |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,355 |'''8,134''' |- |P119 |{{Parlimen|Titiwangsa}} |'''[[Lo' Lo' Mohamad Ghazali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''17,857''' |Aziz Jamaludin Mohd Tahir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,885 |'''1,972''' |- |P120 |{{Parlimen|Bukit Bintang}} |'''[[Fong Kui Lun]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''26,811''' |Lee Chong Meng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |12,534 |'''14,277''' |- |rowspan=2|P121 |rowspan=2|{{Parlimen|Lembah Pantai}} |rowspan=2|'''[[Nurul Izzah Anwar]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''21,728''' |[[Shahrizat Abdul Jalil]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,833 |rowspan=2|'''2,895''' |- |N. Periasamy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |489 |- |P122 |{{Parlimen|Seputeh}} |'''[[Teresa Kok Suh Sim]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,230''' |Chew Chee Lin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,738 |'''36,492''' |- |P123 |{{Parlimen|Cheras}} |'''[[Tan Kok Wai]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,253''' |Jeffrey Goh Sim Ik |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,953 |'''28,300''' |- |P124 |{{Parlimen|Bandar Tun Razak}} |'''[[Abdul Khalid Ibrahim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,123''' |[[Tan Chai Ho]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,608 |'''2,515''' |} ==Wilayah Persekutuan Putrajaya== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P125 |{{Parlimen|Putrajaya}} |'''[[Tengku Adnan Tengku Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''4,038''' |Mohamad Noor Mohamad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,304 |'''2,734''' |} ==Negeri Sembilan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |'''[[Rais Yatim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,737''' |Norman Ipin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,127 |'''11,610''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |'''[[Lilah Yasin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,294''' |Siti Meriam Naan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,974 |'''12,320''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |'''[[John Fernandez]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,970''' |Yu Chok Tow |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |29,022 |'''3,948''' |- |P129 |{{Parlimen|Kuala Pilah}} |'''[[Hasan Malek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,417''' |Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,409 |'''10,008''' |- |P130 |{{Parlimen|Rasah}} |'''[[Anthony Loke Siew Fook]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''34,271''' |Yeow Chai Thiam |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |21,120 |'''13,151''' |- |P131 |{{Parlimen|Rembau}} |'''[[Khairy Jamaluddin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,525''' |[[Badrul Hisham Shaharin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,779 |'''5,746''' |- |rowspan=2|P132 |rowspan=2|{{Parlimen|Teluk Kemang}} |rowspan=2|'''[[Kamarul Baharin Abbas]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''23,348''' |S. Sothinathan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |20,544 |rowspan=2|'''2,804''' |- |Mohd Rashid Arshad |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |601 |- |P133 |{{Parlimen|Tampin}} |'''[[Shaziman Abu Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,022''' |Abdul Razakek Abdul Rahim |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,943 |'''13,079''' |} ==Melaka== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P134 |{{Parlimen|Masjid Tanah}} |'''[[Abu Seman Yusop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,582''' |Ab Ghani Ah Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,297 |'''12,285''' |- |P135 |{{Parlimen|Alor Gajah}} |'''[[Fong Chan Onn]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''26,354''' |Tan Lay Siang |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |13,470 |'''12,884''' |- |P136 |{{Parlimen|Tangga Batu}} |'''[[Idris Haron]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,460''' |Zainon Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,960 |'''14,500''' |- |P137 |{{Parlimen|Bukit Katil}} |'''[[Md Sirat Abu]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,975''' |Khalid Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |29,217 |'''1,758'' |- |P138 |{{Parlimen|Kota Melaka}} |'''[[Sim Tong Him]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''38,640''' |[[Wong Nai Chee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,250 |'''11,390''' |- |P139 |{{Parlimen|Jasin}} |'''[[Ahmad Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''28,101''' |Zulkefly Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,373 |'''12,728''' |} ==Johor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P140 |{{Parlimen|Segamat}} |'''[[S. Subramaniam]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''15,921''' |[[Pang Hok Liong]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |12,930 |'''2,991''' |- |P141 |{{Parlimen|Sekijang}} |'''[[Baharum Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,979''' |Zulkaply Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,112 |'''9,867''' |- |P142 |{{Parlimen|Labis}} |'''[[Chua Tee Yong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''13,568''' |Teo Eng Ching |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,564 |'''4,094''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |'''[[Mahiaddin Yassin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,028''' |Rozali Jamil Al-Hafiz |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,447 |'''12,581''' |- |P144 |{{Parlimen|Ledang}} |'''[[Hamim Samuri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,319''' |Lau Tek Hai |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,702 |'''7,617''' |- |P145 |{{Parlimen|Bakri}} |'''[[Er Teck Hwa]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''21,051''' |Tay Puay Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |20,329 |'''722''' |- |P146 |{{Parlimen|Muar}} |'''[[Razali Ibrahim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,986''' |Nah Budin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,325 |'''4,661''' |- |P147 |{{Parlimen|Parit Sulong}} |'''[[Noraini Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,066''' |Faisal Ali |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,467 |'''13,599''' |- |P148 |{{Parlimen|Ayer Hitam}} |'''[[Wee Ka Siong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,230''' |Husin Sujak |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,321 |'''13,909''' |- |P149 |{{Parlimen|Sri Gading}} |'''[[Mohamad Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,641''' |Ali Markom |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,767 |'''10,874''' |- |P150 |{{Parlimen|Batu Pahat}} |'''[[Mohd Puad Zarkashi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''32,953''' |Muhammad Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |19,625 |'''12,968''' |- |P151 |{{Parlimen|Simpang Renggam}} |'''[[Liang Teck Meng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''16,450''' |Atan Gombang |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,597 |'''7,853''' |- |P152 |{{Parlimen|Kluang}} |'''[[Hou Kok Chung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''27,970''' |Ng Lam Hua |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |24,189 |'''3,781''' |- |P153 |{{Parlimen|Sembrong}} |'''[[Hishamuddin Hussein]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,988''' |Lee Sang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,418 |'''11,570''' |- |P154 |{{Parlimen|Mersing}} |'''[[Abdul Latiff Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,116''' |Shahar Abdullah |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,380 |'''13,376''' |- |P155 |{{Parlimen|Tenggara}} |'''[[Halimah Mohamed Sadique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,031''' |Salleh Farmin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |4,982 |'''14,049''' |- |P156 |{{Parlimen|Kota Tinggi}} |'''[[Syed Hamid Albar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''22,682''' |Onn Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |3,721 |'''18,961''' |- |P157 |{{Parlimen|Pengerang}} |'''[[Azalina Othman Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P158 |{{Parlimen|Tebrau}} |'''[[Teng Boon Soon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''30,975''' |Roslani Sharif |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,124 |'''14,581''' |- |P159 |{{Parlimen|Pasir Gudang}} |'''[[Mohamed Khaled Nordin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''35,849''' |Md Rizan Mohd Saman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,568 |'''17,281''' |- |P160 |{{Parlimen|Johor Bahru}} |'''[[Shahrir Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''43,143''' |[[Hassan Abdul Karim]] |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |17,794 |'''25,349''' |- |P161 |{{Parlimen|Pulai}} |'''[[Nur Jazlan Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''38,036''' |Abdullah Ideris |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,587 |'''20,449''' |- |P162 |{{Parlimen|Gelang Patah}} |'''[[Tan Ah Eng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''33,630''' |[[Zaliha Mustafa]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,779 |'''8,851''' |- |P163 |{{Parlimen|Kulai}} |'''[[Ong Ka Ting]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''32,017''' |Ng Pack Siong |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |20,273 |'''11,744''' |- |P164 |{{Parlimen|Pontian}} |'''[[Ahmad Maslan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,121''' |Mohd Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,677 |'''14,444''' |- |P165 |{{Parlimen|Tanjung Piai}} |'''[[Wee Jeck Seng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''23,302''' |Ahmad Ton |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,931 |'''12,731''' |} ==Wilayah Persekutuan Labuan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=2|P166 |rowspan=2|{{Parlimen|Labuan}} |rowspan=2|'''[[Yusoff Mahal]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''10,471''' |Lau Seng Kiat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,014 |rowspan=2|'''8,457''' |- |Matusin Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,106 |} ==Sabah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P167 |{{Parlimen|Kudat}} |'''[[Abdul Rahim Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,634''' |Yahya Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,739 |'''9,895''' |- |rowspan=3|P168 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Marudu}} |rowspan=3|'''[[Maximus Johnity Ongkili]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=3|'''12,028''' |Anthony Biri Mandiau |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,830 |rowspan=3|'''4,198''' |- |Roslan Mohd Zain |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,109 |- |Berman Angkap |{{Bebas/meta/color}}|{{color|black|BARISAN RAKYAT SABAH}} |457 |- |P169 |{{Parlimen|Kota Belud}} |'''[[Abdul Rahman Dahlan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,842''' |Saidil @ Saidi Simoi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,822 |'''3,020''' |- |rowspan=2|P070 |rowspan=2|{{Parlimen|Tuaran}} |rowspan=2|'''[[Wilfred Bumburing]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''17,645''' |Ansari Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,023 |rowspan=2|'''6,622''' |- |Ajin Gagah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |879 |- |rowspan=2|P171 |rowspan=2|{{Parlimen|Sepanggar}} |rowspan=2|'''[[Eric Enchin Majimbun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''16,884''' |Mohd Ibrahim Abdullah @ Yembun Kuleling |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,423 |rowspan=2|'''11,461''' |- |Edward Ewol Mujie |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |3,709 |- |rowspan=3|P172 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Kinabalu}} |rowspan=3|'''[[Hiew King Cheu]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=3|'''9,464''' |[[Christina Liew Chin Jin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,358 |rowspan=3|'''106''' |- |Chin Tek Ming |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |8,420 |- |Kong Yu Kiong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |341 |- |rowspan=2|P173 |rowspan=2|{{Parlimen|Putatan}} |rowspan=2|'''[[Makin @ Marcus Mojigoh]] |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''13,737''' |Saukinah Yussof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,292 |rowspan=2|'''6,445''' |- |Ramzah Ahmad Pakir |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |918 |- |rowspan=3|P174 |rowspan=3|{{Parlimen|Penampang}} |rowspan=3|'''[[Bernard Giluk Dompok]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=3|'''13,400''' |[[Edwin @ Jack Bosi]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,337 |rowspan=3|'''3,063''' |- |Anthony Tibok |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |696 |- |Willybroad Wissi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |404 |- |rowspan=3|P175 |rowspan=3|{{Parlimen|Papar}} |rowspan=3|'''[[Rosnah Abdul Rashid Shirlin]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''15,352''' |Wahap Idris |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,778 |rowspan=3|'''9,574''' |- |Patrick Sindu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,268 |- |Mohd Hashim Yusof |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |429 |- |rowspan=3|P176 |rowspan=3|{{Parlimen|Kimanis}} |rowspan=3|'''[[Anifah Aman]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''10,242''' |Jaafar Ismail |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,789 |rowspan=3|'''5,453''' |- |Ismaily Bungsu |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,615 |- |Benjamin Basintal |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |205 |- |P177 |{{Parlimen|Beaufort}} |'''[[Lajim Ukin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,780''' |Lajim Md Yusof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,866 |'''10,914''' |- |P178 |{{Parlimen|Sipitang}} |'''[[Sapawi Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''11,905''' |Karim Tassim |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,759 |'''6,146''' |- |rowspan=2|P179 |rowspan=2|{{Parlimen|Ranau}} |rowspan=2|'''[[Siringan Gubat]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''14,074''' |[[Jonathan Yasin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,823 |rowspan=2|'''7,251''' |- |Vitos Mark Koding |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |619 |- |rowspan=2|P180 |rowspan=2|{{Parlimen|Keningau}} |rowspan=2|'''[[Joseph Pairin Kitingan]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=2|'''14,598''' |[[Jeffrey Kitingan]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,334 |rowspan=2|'''4,264''' |- |Peter Kodou |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |560 |- |rowspan=3|P181 |rowspan=3|{{Parlimen|Tenom}} |rowspan=3|'''[[Raime Unggi]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''9,535''' |Adris Taripin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,652 |rowspan=3|'''6,883''' |- |Richard Joe Jimmy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,499 |- |Mutang @ Slyvester Dawat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BARISAN RAKYAT SABAH}} |485 |- |P182 |{{Parlimen|Pensiangan}} |'''[[Joseph Kurup]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P183 |rowspan=4|{{Parlimen|Beluran}} |rowspan=4|'''[[Ronald Kiandee]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=4|'''7,090''' |Ramsah Tasim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,738 |rowspan=4|'''4,352''' |- |Michael @ Radio Luban |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,271 |- |Petrus Rining |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |571 |- |Nordin Khan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |175 |- |P184 |{{Parlimen|Libaran}} |'''[[Juslie Ajirol]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,668 |Ahmad Thamrin Jaini |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,139 |'''7,529''' |- |P185 |{{Parlimen|Batu Sapi}} |'''[[Edmund Chong Ket Wah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |'''9,479''' |Chung Kwong Wing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,771 |'''3,708''' |- |rowspan=2|P186 |rowspan=2|{{Parlimen|Sandakan}} |rowspan=2|'''[[Liew Vui Keong]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (LDP)}} |rowspan=2|'''8,297''' |Chong Chui Lin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,121 |rowspan=2|'''176''' |- |Fong Vun Fui |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,929 |- |rowspan=2|P187 |rowspan=2|{{Parlimen|Kinabatangan}} |rowspan=2|'''[[Bung Moktar Radin]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''8,507''' |Ahmad Abdul |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,181 |rowspan=2|'''6,326''' |- |Dasim @ Ricky Jikah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,515 |- |P188 |{{Parlimen|Silam}} |'''[[Salleh Kalbi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,111''' |Hasbullah Taha |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,319 |'''9,792''' |- |P189 |{{Parlimen|Semporna}} |'''[[Mohd Shafie Apdal]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,419''' |Ab Azis Ab Hamid |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,957 |'''17,462''' |- |rowspan=2|P190 |rowspan=2|{{Parlimen|Tawau}} |rowspan=2|'''[[Chua Soon Bui]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''13,943''' |[[Chan Foong Hin]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,076 |rowspan=2|'''4,867''' |- |Berhan @ Birhan Ruslan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,278 |- |P191 |{{Parlimen|Kalabakan}} |'''[[Abdul Ghapur Salleh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |} ==Sarawak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=3|P192 |rowspan=3|{{Parlimen|Mas Gading}} |rowspan=3|'''[[Tiki Lafe]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |rowspan=3|'''8,551''' |Patau Rubis |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |4,250 |rowspan=3|'''4,301''' |- |Favian Tisen |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,476 |- |Apin Baeng |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |306 |- |P193 |{{Parlimen|Santubong}} |'''[[Wan Junaidi Tuanku Jaafar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''15,800''' |Rahamat Idil |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,855 |'''11,945''' |- |P194 |{{Parlimen|Petra Jaya}} |'''[[Fadillah Yusof]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''19,515''' |Mohamad Jolhi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,118 |'''14,397''' |- |P195 |{{Parlimen|Bandar Kuching}} |'''[[Chong Chieng Jen]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''22,901''' |Sim Yam Yen |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |12,949 |'''9,952''' |- |rowspan=2|P196 |rowspan=2|{{Parlimen|Stampin}} |rowspan=2|'''[[Yong Khoon Seng]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''21,966''' |Voon Lee Shan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |18,896 |rowspan=2|'''3,070''' |- |[[See Chee How]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,198 |- |rowspan=2|P197 |rowspan=2|{{Parlimen|Kota Samarahan}} |rowspan=2|'''[[Sulaiman Abdul Rahman Abdul Taib]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''15,559''' |Hussain Abang Apok |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,148 |rowspan=2|'''11,411''' |- |Awang Bakar |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |898 |- |P198 |{{Parlimen|Mambong}} |'''[[James Dawos Mamit]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''14,182''' |Majen Panyog |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,525 |'''6,657''' |- |P199 |{{Parlimen|Serian}} |'''[[Richard Riot Jaem]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''15,793''' |Sylvester Belayong Jayang |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |2,366 |'''13,427''' |- |P200 |{{Parlimen|Batang Sadong}} |'''[[Nancy Shukri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,183''' |Piee B. Ling. |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,758 |'''5,425''' |- |rowspan=2|P201 |rowspan=2|{{Parlimen|Batang Lupar}} |rowspan=2|'''[[Rohani Abdul Karim]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''11,015''' |Abang Eddy Allyanni |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |2,923 |rowspan=2|'''8,092''' |- |Ali Semsu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |250 |- |P202 |{{Parlimen|Sri Aman}} |'''[[Masir Kujat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''9,700''' |Cobbold John Lusoi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,448 |'''4,252''' |- |P203 |{{Parlimen|Lubok Antu}} |'''[[William Nyallau Badak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,769''' |Nicholas Bawin Anggat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,159 |'''1,610''' |- |P204 |{{Parlimen|Betong}} |'''[[Douglas Uggah Embas]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''13,708''' |Edmund Stanley Jugol |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |1,999 |'''11,709''' |- |P205 |{{Parlimen|Saratok}} |'''[[Jelaing Mersat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''12,470''' |Mohd Yahya Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,764 |'''8,706''' |- |P206 |{{Parlimen|Tanjong Manis}} |'''[[Norah Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P207 |{{Parlimen|Igan}} |'''[[Abdul Wahab Dolah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P208 |rowspan=4|{{Parlimen|Sarikei}} |rowspan=4|'''[[Ding Kuong Hiing]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=4|'''10,588''' |Wong Hua Seh |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,537 |rowspan=4|'''51''' |- |Kung Chin Chin |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |545 |- |Lau Kieng Chai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |116 |- |Ngu Tieng Hai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |105 |- |P209 |{{Parlimen|Julau}} |'''[[Joseph Salang Gandum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''10,351''' |Ambrose Labang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,767 |'''7,584''' |- |P210 |{{Parlimen|Kanowit}} |'''[[Aaron Ago Dagang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P211 |{{Parlimen|Lanang}} |'''[[Tiong Thai King]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,476''' |David Wong Kee Woan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,162 |'''4,864''' |- |rowspan=2|P212 |rowspan=2|{{Parlimen|Sibu}} |rowspan=2|'''[[Robert Lau Hoi Chew]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''19,138''' |Wong Ho Leng |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,903 |rowspan=2|'''3,235''' |- |Lim Chin Chuang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |812 |- |P123 |{{Parlimen|Mukah}} |'''[[Muhammad Leo Michael Toyad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''10,090''' |Hai Merawin @ Bonaventure |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,792 |'''6,298''' |- |P214 |{{Parlimen|Selangau}} |'''[[Joseph Entulu Belaun]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P215 |{{Parlimen|Kapit}} |'''[[Alexander Nanta Linggi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P216 |{{Parlimen|Hulu Rajang}} |'''[[Billy Abit Joo]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,590''' |George Lagong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,426 |'''2,164''' |- |P217 |{{Parlimen|Bintulu}} |'''[[Tiong King Sing]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''23,628''' |Lim Su Kien |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,663 |'''14,965''' |- |P218 |{{Parlimen|Sibuti}} |'''[[Ahmad Lai Bujang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,238''' |[[Michael Teo Yu Keng]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,590 |'''3,648''' |- |P219 |{{Parlimen|Miri}} |'''[[Peter Chin Fah Kui]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,354''' |Fong Pau Teck |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,138 |'''5,216''' |- |P220 |{{Parlimen|Baram}} |'''[[Jacob Dungau Sagan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''7,996''' |Kebing Wan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,952 |'''4,044''' |- |P221 |{{Parlimen|Limbang}} |'''[[Hasbi Habibollah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''6,427''' |Lau Liak Koi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,751 |'''676''' |- |P222 |{{Parlimen|Lawas}} |'''[[Henry Sum Agong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,526''' |Japar Suyut |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |734 |'''7,792''' |} ==Rujukan== [[Kategori:Keputusan pilihan raya di Malaysia|2008]] [[Kategori:Pilihan raya umum Malaysia 2008]] q4d8emaeoupcf1u2qactf75nyeyuvrc 6844326 6844325 2026-05-08T17:47:27Z MuhdAliffHaziq 228238 6844326 wikitext text/x-wiki ==Pilihan raya kecil selepas PRU-12== #[[Pilihan raya kecil Permatang Pauh 2008]] #[[Pilihan raya kecil Kuala Terengganu 2009]] #[[Pilihan raya kecil Bukit Gantang 2009]] #[[Pilihan raya kecil Hulu Selangor 2010]] #[[Pilihan raya kecil Sibu 2010]] #[[Pilihan raya kecil Batu Sapi 2010]] ==Perlis== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P001 |{{Parlimen|Padang Besar}} |'''[[Azmi Khalid]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,991''' |[[Zolkharnain Abidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,643 |'''5,348''' |- |P002 |{{Parlimen|Kangar}} |'''[[Mohd Radzi Sheikh Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,821''' |Tunku Abdul Rahman Tunku Ismail |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,150 |'''13,671''' |- |P003 |{{Parlimen|Arau}} |'''[[Ismail Kassim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,451''' |[[Haron Din]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,151 |'''300''' |} ==Kedah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |'''[[Abu Bakar Taib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,762''' |Wan Salleh Wan Isa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,792 |'''4,970''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} |'''[[Mukhriz Mahathir]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,424''' |[[Idris Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,219 |'''2,205''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} |'''[[Mohd Johari Baharum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,179''' |[[Abdul Isa Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,119 |'''7,060''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |'''[[Mohd Nasir Zakaria]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''15,003''' |[[Ghazali bin Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,634 |'''369''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |'''[[Mahfuz Omar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''29,687''' |[[Abdul Rahman Ibrahim (ahli politik)|Abdul Rahman Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,956 |'''5,731''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |'''[[Chor Chee Heung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,741''' |[[Gooi Hsiao-Leung]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,557 |'''184''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |'''[[Ahmad Kasim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''36,689''' |[[Hashim Jahaya]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,671 |'''7,018''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |'''[[Mohd Hayati Othman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,311''' |[[Md Rozai Shafian]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,238 |'''4,073''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |'''[[Mohd Firdaus Jaafar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,150''' |[[Badruddin Amiruldin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,211 |'''2,299''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |'''[[Che Uda Che Nik]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''16,864''' |[[Othman Desa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,383 |'''481''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |'''[[Rashid Din]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''25,541''' |[[Tajul Urus Mat Zain]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |22,443 |'''3,098''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |'''[[Johari Abdul]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''33,822''' |[[Zainuddin Maidin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,441 |'''9,381''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |'''[[Taib Azamudden Md Taib]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,074''' |[[Abdul Azeez Abdul Rahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,461 |'''7,613''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |'''[[Gobalakrishnan Nagapan]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,774''' |Boey Chin Gan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,036 |'''11,738''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |'''[[Zulkifli Noordin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''22,555''' |[[Abdul Aziz Sheikh Fadzir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,672 |'''5,583''' |} ==Kelantan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P019 |{{Parlimen|Tumpat}} |'''[[Kamarudin Jaffar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,714''' |[[Asyraf Wajdi Dusuki]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |27,337 |'''9,377''' |- |P020 |{{Parlimen|Pengkalan Chepa}} |'''[[Abdul Halim Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,763''' |Rahim Zain |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,452 |'''11,311''' |- |P021 |{{Parlimen|Kota Bharu}} |'''[[Wan Abdul Rahim Wan Abdullah]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''32,129''' |[[Mohamad Fatmi Che Salleh]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,841 |'''11,288''' |- |P022 |{{Parlimen|Pasir Mas}} |'''[[Ibrahim Ali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,673''' |Ahmad Rosdi Mahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,682 |'''8,991''' |- |rowspan=2|P023 |rowspan=2|{{Parlimen|Rantau Panjang}} |rowspan=2|'''[[Siti Zailah Mohd Yusoff]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''19,344''' |Mohd Afandi Yusoff |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,858 |rowspan=2|'''4,486''' |- |Kosing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |330 |- |P024 |{{Parlimen|Kubang Kerian}} |'''[[Salahuddin Ayub]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,179''' |Ab Ghani Mamat |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,537 |'''10,642''' |- |P025 |{{Parlimen|Bachok}} |'''[[Nasharudin Mat Isa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,835''' |[[Awang Adek Hussin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,934 |'''2,901''' |- |P026 |{{Parlimen|Ketereh}} |'''[[Ab Aziz Ab Kadir]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,738''' |[[Annuar Musa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |21,338 |'''400''' |- |rowspan=2|P027 |rowspan=2|{{Parlimen|Tanah Merah}} |rowspan=2|'''[[Amran Ab Ghani]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''17,554''' |Shaari Hassan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,970 |rowspan=2|'''1,584''' |- |Asmadi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,439 |- |P028 |{{Parlimen|Pasir Puteh}} |'''[[Muhammad Husain]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,365''' |Amran Mat Nor |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,397 |'''3,968''' |- |P029 |{{Parlimen|Machang}} |'''[[Saifuddin Nasution Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,041''' |[[Sazmi Miah]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,581 |'''1,460''' |- |P030 |{{Parlimen|Jeli}} |'''[[Mustapa Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,168''' |Nasir Pendi |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,732 |'''4,436''' |- |P031 |{{Parlimen|Kuala Krai}} |'''[[Mohd Hatta Ramli]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''23,562''' |Che Musa Che Omar |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,578 |'''4,984''' |- |P032 |{{Parlimen|Gua Musang}} |'''[[Tengku Razaleigh Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,063''' |Zulkifle Muhamed |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,669 |'''4,394''' |} ==Terengganu== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P033 |{{Parlimen|Besut}} |'''[[Abdullah Md Zin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,376''' |[[Husain Awang]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |18,786 |'''10,590''' |- |P034 |{{Parlimen|Setiu}} |'''[[Mohd Jidin Shafee]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,610''' |Mohd Pauzi Muda |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |19,378 |'''7,232''' |- |P035 |{{Parlimen|Kuala Nerus}} |'''[[Mohamed Nasir Ibrahim Fikri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,439''' |[[M. Shukrimun Shamsudin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |25,098 |'''1,341''' |- |rowspan=2|P036 |rowspan=2|{{Parlimen|Kuala Terengganu}} |rowspan=2|'''[[Razali Ismail]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''32,562''' |[[Mohamad Sabu]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |31,934 |rowspan=2|'''628''' |- |Maimun Yusuf |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |685 |- |P037 |{{Parlimen|Marang}} |'''[[Abdul Hadi Awang]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,435''' |Ahmad Ramzi Mohamad Zubir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |30,688 |'''2,747''' |- |P038 |{{Parlimen|Hulu Terengganu}} |'''[[Mohd Nor Othman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,784''' |[[Kamaruzaman Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,324 |'''10,460''' |- |P039 |{{Parlimen|Dungun}} |'''[[Matulidi Jusoh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,264''' |[[Shamsul Iskandar Mohd Akin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,270 |'''4,994''' |- |P040 |{{Parlimen|Kemaman}} |'''[[Ahmad Shabery Cheek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''37,199''' |Fariz Musa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,516 |'''12,683''' |} ==Pulau Pinang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P041 |{{Parlimen|Kepala Batas}} |'''[[Abdullah Ahmad Badawi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,445''' |Subri Arshad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,199 |'''11,246''' |- |P042 |{{Parlimen|Tasek Gelugor}} |'''[[Nor Mohamed Yakcop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,448''' |[[Ismail Salleh (ahli politik)|Ismail Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |15,901 |'''4,547''' |- |P043 |{{Parlimen|Bagan}} |'''[[Lim Guan Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''33,748''' |Song Choy Leng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,678 |'''22,070''' |- |P044 |{{Parlimen|Permatang Pauh}} |'''[[Wan Azizah Wan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''30,348''' |Pirdaus Ismail |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,950 |'''13,398''' |- |P045 |{{Parlimen|Bukit Mertajam}} |'''[[Chong Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,882''' |Ong Tang Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,985 |'''25,987''' |- |P046 |{{Parlimen|Batu Kawan}} |'''[[P. Ramasamy]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''23,067''' |[[Koh Tsu Koon]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |13,582 |'''9,485''' |- |P047 |{{Parlimen|Nibong Tebal}} |'''[[Tan Tee Beng]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''20,210''' |[[Zainal Abidin Osman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,123 |'''3,087''' |- |P048 |{{Parlimen|Bukit Bendera}} |'''[[Liew Chin Tong]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''31,243''' |[[Chia Kwang Chye]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |15,131 |'''16,112''' |- |P049 |{{Parlimen|Tanjong}} |'''[[Chow Kon Yeow]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,489''' |Khaw Veon Szu |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |9,759 |'''18,489''' |- |rowspan=2|P050 |rowspan=2|{{Parlimen|Jelutong}} |rowspan=2|'''[[Jeff Ooi Chuan Aun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=2|'''30,493''' |Thor Teong Gee |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,247 |rowspan=2|'''16,246''' |- |Badrul Zaman |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |882 |- |P051 |{{Parlimen|Bukit Gelugor}} |'''[[Karpal Singh]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,140''' |Koay Kar Huah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |14,125 |'''21,015''' |- |P052 |{{Parlimen|Bayan Baru}} |'''[[Zahrain Mohamed Hashim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''27,168''' |Ooi Siew Kim |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,589 |'''11,029''' |- |P053 |{{Parlimen|Balik Pulau}} |'''[[Mohd Yusmadi Mohd Yusoff]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''15,749''' |[[Norraesah Mohamad]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,041 |'''708''' |} ==Perak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P054 |{{Parlimen|Gerik}} |'''[[Tan Lian Hoe]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''12,526''' |Mohd Noor Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,953 |'''5,573''' |- |P055 |{{Parlimen|Lenggong}} |'''[[Shamsul Anuar Nasarah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,992''' |Muhamad Zulkifli Mohamad Zakaria |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,073 |'''4,919''' |- |P056 |{{Parlimen|Larut}} |'''[[Hamzah Zainudin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,878''' |Mohd Dhari Othman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,967 |'''1,911''' |- |P057 |{{Parlimen|Parit Buntar}} |'''[[Mujahid Yusof Rawa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''21,221''' |[[Abdul Rahman Suliman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |13,670 |'''7,551''' |- |P058 |{{Parlimen|Bagan Serai}} |'''[[Mohsin Fadzli Samsuri]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,943''' |[[Zainal Abidin Zin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,530 |'''3,413''' |- |rowspan=2|P059 |rowspan=2|{{Parlimen|Bukit Gantang}} |rowspan=2|'''[[Roslan Shaharum]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''20,015''' |[[Abdul Azim Mohd Zabidi]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,449 |rowspan=2|'''1,566''' |- |Morgan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |872 |- |P060 |{{Parlimen|Taiping}} |'''[[Nga Kor Ming]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''28,098''' |[[M. Kayveas]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,800 |'''11,298''' |- |P061 |{{Parlimen|Padang Rengas}} |'''[[Mohamed Nazri Abdul Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''9,830''' |Alias Zenon |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,081 |'''1,749''' |- |rowspan=2|P062 |rowspan=2|{{Parlimen|Sungai Siput}} |rowspan=2|'''[[Michael Jeyakumar Devaraj]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''16,458''' |[[S. Samy Vellu]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |14,637 |rowspan=2|'''1,821''' |- |Nor Rizan Oon |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |864 |- |P063 |{{Parlimen|Tambun}} |'''[[Ahmad Husni Hanadzlah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,942''' |Mohamad Asri Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,566 |'''5,386''' |- |P064 |{{Parlimen|Ipoh Timor}} |'''[[Lim Kit Siang]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,364''' |Liew Mun Hon |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,422 |'''21,942''' |- |P065 |{{Parlimen|Ipoh Barat}} |'''[[M. Kulasegaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,576''' |Yik Phooi Hong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,042 |'''15,534''' |- |P066 |{{Parlimen|Batu Gajah}} |'''[[Fong Po Kuan]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,922''' |Cheah Yoke Can |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,295 |'''24,627''' |- |P067 |{{Parlimen|Kuala Kangsar}} |'''[[Rafidah Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,735''' |Khairuddin Abd Malik |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,277 |'''1,458''' |- |P068 |{{Parlimen|Beruas}} |'''[[Ngeh Koo Ham]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''15,831''' |Chang Ko Youn |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,003 |'''1,828''' |- |P069 |{{Parlimen|Parit}} |'''[[Mohd Nizar Zakaria]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,399''' |[[Najihatussalehah Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,526 |'''2,873''' |- |P070 |{{Parlimen|Kampar}} |'''[[Lee Chee Leong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,126''' |Keong Meng Sing |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |17,429 |'''2,697''' |- |P071 |{{Parlimen|Gopeng}} |'''[[Lee Boon Chye]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,696''' |Ling Hee Leong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,328 |'''7,368''' |- |P072 |{{Parlimen|Tapah}} |'''[[M. Saravanan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''14,084''' |Tan Seng Toh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,064 |'''3,020''' |- |P073 |{{Parlimen|Pasir Salak}} |'''[[Tajuddin Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,928''' |[[Mustaffa Kamil Ayub]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,240 |'''2,688''' |- |P074 |{{Parlimen|Lumut}} |'''[[Kong Cho Ha]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,698''' |Suwardi Sapuan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |25,400 |'''298''' |- |P075 |{{Parlimen|Bagan Datuk}} |'''[[Ahmad Zahid Hamidi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,115''' |Madzi Hasan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,423 |'''2,692''' |- |P076 |{{Parlimen|Teluk Intan}} |'''[[M. Manogaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,486''' |[[Mah Siew Keong]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,016 |'''1,470''' |- |P077 |{{Parlimen|Tanjong Malim}} |'''[[Ong Ka Chuan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''21,016''' |Mohamad Azman Marjohan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,594 |'''5,422''' |} ==Pahang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P078 |{{Parlimen|Cameron Highlands}} |'''[[Devamany S. Krishnasamy]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''9,164''' |J. Apalsamy |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |6,047 |'''3,117''' |- |P079 |{{Parlimen|Lipis}} |'''[[Mohamad Shahrum Osman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,611''' |Mohamed Nilam |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,474 |'''4,137''' |- |P080 |{{Parlimen|Raub}} |'''[[Ng Yen Yen]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''18,078''' |Abu Bakar Lebai Sudin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,326 |'''2,752''' |- |P081 |{{Parlimen|Jerantut}} |'''[[Tengku Azlan ibni Sultan Abu Bakar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,543''' |Hamzah Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,597 |'''1,946''' |- |P082 |{{Parlimen|Indera Mahkota}} |'''[[Azan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,823''' |Salamon Ali Rizal Abdul Rahman |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,796 |'''1,027''' |- |P083 |{{Parlimen|Kuantan}} |'''[[Fuziah Salleh]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,398''' |[[Fu Ah Kiow]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,572 |'''1,826''' |- |P084 |{{Parlimen|Paya Besar}} |'''[[Abdul Manan Ismail]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,355''' |[[Mohd Jafri Ab Rashid]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,852 |'''8,503''' |- |P085 |{{Parlimen|Pekan}} |'''[[Najib Razak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''36,262''' |Khairul Anuar Ahmad Zainudin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,798 |'''26,464''' |- |P086 |{{Parlimen|Maran}} |'''[[Ismail Abd Muttalib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,868''' |[[Nasrudin Hassan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,227 |'''6,641''' |- |P087 |{{Parlimen|Kuala Krau}} |'''[[Ismail Mohamed Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,165''' |[[Kamal Ashaari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,900 |'''5,265''' |- |P088 |{{Parlimen|Temerloh}} |'''[[Saifuddin Abdullah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,381''' |Ahmad Nizam Ahmad |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,940 |'''2,441''' |- |P089 |{{Parlimen|Bentong}} |'''[[Liow Tiong Lai]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,134''' |G. Ponusamy |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,585 |'''12,549''' |- |P090 |{{Parlimen|Bera}} |'''[[Ismail Sabri Yaakob]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,297''' |[[Mazlan Aliman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,984 |'''4,313''' |- |P091 |{{Parlimen|Rompin}} |'''[[Jamaluddin Jarjis]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,308''' |Mazlan Mohd Yasin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,629 |'''10,679''' |} ==Selangor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P092 |{{Parlimen|Sabak Bernam}} |'''[[Abd Rahman Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,055''' |Badrol Amin Bahron |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,720 |'''1,335''' |- |P093 |{{Parlimen|Sungai Besar}} |'''[[Noriah Kasnon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,069''' |[[Osman Sabran]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,060 |'''5,009''' |- |P054 |{{Parlimen|Hulu Selangor}} |'''[[Zainal Abidin bin Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''23,177''' |[[G. Palanivel]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |22,979 |'''198''' |- |P095 |{{Parlimen|Tanjong Karang}} |'''[[Noh Omar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,073''' |[[Mohamed Hanipa Maidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,523 |'''3,820''' |- |P096 |{{Parlimen|Kuala Selangor}} |'''[[Dzulkefly Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''18,796''' |[[Jahaya Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,934 |'''862''' |- |rowspan=2|P097 |rowspan=2|{{Parlimen|Selayang}} |rowspan=2|'''[[William Leong Jee Keen]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,701''' |Lee Yi Yew |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,134 |rowspan=2|'''3,567''' |- |Koh Swe Long |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |1,332 |- |P098 |{{Parlimen|Gombak}} |'''[[Mohamed Azmin Ali]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''40,344''' |Said Anuar Said Ahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |33,467 |'''6,867''' |- |P099 |{{Parlimen|Ampang}} |'''[[Zuraida Kamaruddin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,995''' |Azman Wahid |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,319 |'''3,676''' |- |P100 |{{Parlimen|Pandan}} |'''[[Ong Tee Keat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,236''' |Syed Shahir Syed Mohamud |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,275 |'''2,961''' |- |P101 |{{Parlimen|Hulu Langat}} |'''[[Che Rosli Che Mat]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,124''' |[[Markiman Kobiran]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |34,379 |'''1,745''' |- |P102 |{{Parlimen|Serdang}} |'''[[Teo Nie Ching]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,444''' |[[Hoh Hee Lee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |26,419 |'''21,025''' |- |P103 |{{Parlimen|Puchong}} |'''[[Gobind Singh Deo]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,079''' |[[Lau Yeng Peng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |22,486 |'''12,593''' |- |rowspan=2|P104 |rowspan=2|{{Parlimen|Kelana Jaya}} |rowspan=2|'''[[Gwo-Burne Loh]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,298''' |[[Lee Hwa Beng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,267 |rowspan=2|'''5,031''' |- |Billi Lim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,895 |- |P105 |{{Parlimen|Petaling Jaya Selatan}} |'''[[Hee Loy Sian]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,598''' |Donald Lim Siang Chai |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,892 |'''5,706''' |- |P106 |{{Parlimen|Petaling Jaya Utara}} |'''[[Tony Pua Kiam Wee]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,851''' |[[Chew Mei Fun]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,879 |'''19,972''' |- |P107 |{{Parlimen|Subang}} |'''[[Sivarasa Rasiah]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''35,024''' |S. Murugesan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |28,315 |'''6,709''' |- |P108 |{{Parlimen|Shah Alam}} |'''[[Khalid Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,566''' |[[Abdul Aziz Shamsuddin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,042 |'''9,314''' |- |P109 |{{Parlimen|Kapar}} |'''[[Manikavasagam Sundaram]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''48,196''' |[[Komala Devi Perumal]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |35,899 |'''12,297''' |- |P110 |{{Parlimen|Klang}} |'''[[Charles Anthony Santiago]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,990''' |Ch'ng Toh Eng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,289 |'''17,701''' |- |P111 |{{Parlimen|Kota Raja}} |'''[[Siti Mariah Mahmud]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''38,630''' |[[Vigneswaran Sanasee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |17,879 |'''20,751''' |- |P112 |{{Parlimen|Kuala Langat}} |'''[[Abdullah Sani Abdul Hamid]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,687''' |Sulaiman Mohd Karli |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,698 |'''989''' |- |P113 |{{Parlimen|Sepang}} |'''[[Mohd Zin Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,381''' |Mohd Makki Ahmad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |21,532 |'''4,849''' |} ==Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P114 |{{Parlimen|Kepong}} |'''[[Tan Seng Giaw]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,552''' |Lau Hoi Keong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,704 |'''23,848''' |- |P115 |{{Parlimen|Batu}} |'''[[Tian Chua]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,785''' |Lim Si Pin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |20,330 |'''9,455''' |- |P116 |{{Parlimen|Wangsa Maju}} |'''[[Wee Choo Keong]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,637''' |[[Yew Teong Look]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |19,487 |'''150''' |- |P117 |{{Parlimen|Segambut}} |'''[[Lim Lip Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''25,046''' |Ma Woei Chyi |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,314 |'''7,732''' |- |P118 |{{Parlimen|Setiawangsa}} |'''[[Zulhasnan Rafique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,849''' |Ibrahim Yaacob |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,355 |'''8,134''' |- |P119 |{{Parlimen|Titiwangsa}} |'''[[Lo' Lo' Mohamad Ghazali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''17,857''' |Aziz Jamaludin Mohd Tahir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,885 |'''1,972''' |- |P120 |{{Parlimen|Bukit Bintang}} |'''[[Fong Kui Lun]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''26,811''' |Lee Chong Meng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |12,534 |'''14,277''' |- |rowspan=2|P121 |rowspan=2|{{Parlimen|Lembah Pantai}} |rowspan=2|'''[[Nurul Izzah Anwar]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''21,728''' |[[Shahrizat Abdul Jalil]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,833 |rowspan=2|'''2,895''' |- |N. Periasamy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |489 |- |P122 |{{Parlimen|Seputeh}} |'''[[Teresa Kok Suh Sim]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,230''' |Chew Chee Lin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,738 |'''36,492''' |- |P123 |{{Parlimen|Cheras}} |'''[[Tan Kok Wai]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,253''' |Jeffrey Goh Sim Ik |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,953 |'''28,300''' |- |P124 |{{Parlimen|Bandar Tun Razak}} |'''[[Abdul Khalid Ibrahim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,123''' |[[Tan Chai Ho]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,608 |'''2,515''' |} ==Wilayah Persekutuan Putrajaya== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P125 |{{Parlimen|Putrajaya}} |'''[[Tengku Adnan Tengku Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''4,038''' |Mohamad Noor Mohamad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,304 |'''2,734''' |} ==Negeri Sembilan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |'''[[Rais Yatim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,737''' |Norman Ipin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,127 |'''11,610''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |'''[[Lilah Yasin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,294''' |Siti Meriam Naan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,974 |'''12,320''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |'''[[John Fernandez]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,970''' |Yu Chok Tow |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |29,022 |'''3,948''' |- |P129 |{{Parlimen|Kuala Pilah}} |'''[[Hasan Malek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,417''' |Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,409 |'''10,008''' |- |P130 |{{Parlimen|Rasah}} |'''[[Anthony Loke Siew Fook]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''34,271''' |Yeow Chai Thiam |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |21,120 |'''13,151''' |- |P131 |{{Parlimen|Rembau}} |'''[[Khairy Jamaluddin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,525''' |[[Badrul Hisham Shaharin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,779 |'''5,746''' |- |rowspan=2|P132 |rowspan=2|{{Parlimen|Teluk Kemang}} |rowspan=2|'''[[Kamarul Baharin Abbas]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''23,348''' |S. Sothinathan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |20,544 |rowspan=2|'''2,804''' |- |Mohd Rashid Arshad |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |601 |- |P133 |{{Parlimen|Tampin}} |'''[[Shaziman Abu Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,022''' |Abdul Razakek Abdul Rahim |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,943 |'''13,079''' |} ==Melaka== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P134 |{{Parlimen|Masjid Tanah}} |'''[[Abu Seman Yusop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,582''' |Ab Ghani Ah Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,297 |'''12,285''' |- |P135 |{{Parlimen|Alor Gajah}} |'''[[Fong Chan Onn]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''26,354''' |Tan Lay Siang |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |13,470 |'''12,884''' |- |P136 |{{Parlimen|Tangga Batu}} |'''[[Idris Haron]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,460''' |Zainon Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,960 |'''14,500''' |- |P137 |{{Parlimen|Bukit Katil}} |'''[[Md Sirat Abu]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,975''' |Khalid Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |29,217 |'''1,758'' |- |P138 |{{Parlimen|Kota Melaka}} |'''[[Sim Tong Him]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''38,640''' |[[Wong Nai Chee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,250 |'''11,390''' |- |P139 |{{Parlimen|Jasin}} |'''[[Ahmad Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''28,101''' |Zulkefly Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,373 |'''12,728''' |} ==Johor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P140 |{{Parlimen|Segamat}} |'''[[S. Subramaniam]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''15,921''' |[[Pang Hok Liong]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |12,930 |'''2,991''' |- |P141 |{{Parlimen|Sekijang}} |'''[[Baharum Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,979''' |Zulkaply Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,112 |'''9,867''' |- |P142 |{{Parlimen|Labis}} |'''[[Chua Tee Yong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''13,568''' |Teo Eng Ching |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,564 |'''4,094''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |'''[[Mahiaddin Yassin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,028''' |Rozali Jamil Al-Hafiz |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,447 |'''12,581''' |- |P144 |{{Parlimen|Ledang}} |'''[[Hamim Samuri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,319''' |Lau Tek Hai |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,702 |'''7,617''' |- |P145 |{{Parlimen|Bakri}} |'''[[Er Teck Hwa]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''21,051''' |Tay Puay Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |20,329 |'''722''' |- |P146 |{{Parlimen|Muar}} |'''[[Razali Ibrahim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,986''' |Nah Budin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,325 |'''4,661''' |- |P147 |{{Parlimen|Parit Sulong}} |'''[[Noraini Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,066''' |Faisal Ali |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,467 |'''13,599''' |- |P148 |{{Parlimen|Ayer Hitam}} |'''[[Wee Ka Siong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,230''' |Husin Sujak |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,321 |'''13,909''' |- |P149 |{{Parlimen|Sri Gading}} |'''[[Mohamad Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,641''' |Ali Markom |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,767 |'''10,874''' |- |P150 |{{Parlimen|Batu Pahat}} |'''[[Mohd Puad Zarkashi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''32,953''' |Muhammad Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |19,625 |'''12,968''' |- |P151 |{{Parlimen|Simpang Renggam}} |'''[[Liang Teck Meng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''16,450''' |Atan Gombang |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,597 |'''7,853''' |- |P152 |{{Parlimen|Kluang}} |'''[[Hou Kok Chung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''27,970''' |Ng Lam Hua |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |24,189 |'''3,781''' |- |P153 |{{Parlimen|Sembrong}} |'''[[Hishamuddin Hussein]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,988''' |Lee Sang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,418 |'''11,570''' |- |P154 |{{Parlimen|Mersing}} |'''[[Abdul Latiff Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,116''' |Shahar Abdullah |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,380 |'''13,376''' |- |P155 |{{Parlimen|Tenggara}} |'''[[Halimah Mohamed Sadique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,031''' |Salleh Farmin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |4,982 |'''14,049''' |- |P156 |{{Parlimen|Kota Tinggi}} |'''[[Syed Hamid Albar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''22,682''' |Onn Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |3,721 |'''18,961''' |- |P157 |{{Parlimen|Pengerang}} |'''[[Azalina Othman Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P158 |{{Parlimen|Tebrau}} |'''[[Teng Boon Soon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''30,975''' |Roslani Sharif |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,124 |'''14,581''' |- |P159 |{{Parlimen|Pasir Gudang}} |'''[[Mohamed Khaled Nordin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''35,849''' |Md Rizan Mohd Saman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,568 |'''17,281''' |- |P160 |{{Parlimen|Johor Bahru}} |'''[[Shahrir Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''43,143''' |[[Hassan Abdul Karim]] |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |17,794 |'''25,349''' |- |P161 |{{Parlimen|Pulai}} |'''[[Nur Jazlan Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''38,036''' |Abdullah Ideris |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,587 |'''20,449''' |- |P162 |{{Parlimen|Gelang Patah}} |'''[[Tan Ah Eng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''33,630''' |[[Zaliha Mustafa]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,779 |'''8,851''' |- |P163 |{{Parlimen|Kulai}} |'''[[Ong Ka Ting]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''32,017''' |Ng Pack Siong |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |20,273 |'''11,744''' |- |P164 |{{Parlimen|Pontian}} |'''[[Ahmad Maslan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,121''' |Mohd Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,677 |'''14,444''' |- |P165 |{{Parlimen|Tanjung Piai}} |'''[[Wee Jeck Seng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''23,302''' |Ahmad Ton |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,931 |'''12,731''' |} ==Wilayah Persekutuan Labuan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=2|P166 |rowspan=2|{{Parlimen|Labuan}} |rowspan=2|'''[[Yusoff Mahal]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''10,471''' |Lau Seng Kiat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,014 |rowspan=2|'''8,457''' |- |Matusin Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,106 |} ==Sabah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P167 |{{Parlimen|Kudat}} |'''[[Abdul Rahim Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,634''' |Yahya Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,739 |'''9,895''' |- |rowspan=3|P168 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Marudu}} |rowspan=3|'''[[Maximus Johnity Ongkili]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=3|'''12,028''' |Anthony Biri Mandiau |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,830 |rowspan=3|'''4,198''' |- |Roslan Mohd Zain |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,109 |- |Berman Angkap |{{Bebas/meta/color}}|{{color|black|BARISAN RAKYAT SABAH}} |457 |- |P169 |{{Parlimen|Kota Belud}} |'''[[Abdul Rahman Dahlan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,842''' |Saidil @ Saidi Simoi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,822 |'''3,020''' |- |rowspan=2|P070 |rowspan=2|{{Parlimen|Tuaran}} |rowspan=2|'''[[Wilfred Bumburing]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''17,645''' |Ansari Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,023 |rowspan=2|'''6,622''' |- |Ajin Gagah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |879 |- |rowspan=2|P171 |rowspan=2|{{Parlimen|Sepanggar}} |rowspan=2|'''[[Eric Enchin Majimbun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''16,884''' |Mohd Ibrahim Abdullah @ Yembun Kuleling |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,423 |rowspan=2|'''11,461''' |- |Edward Ewol Mujie |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |3,709 |- |rowspan=3|P172 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Kinabalu}} |rowspan=3|'''[[Hiew King Cheu]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=3|'''9,464''' |[[Christina Liew Chin Jin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,358 |rowspan=3|'''106''' |- |Chin Tek Ming |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |8,420 |- |Kong Yu Kiong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |341 |- |rowspan=2|P173 |rowspan=2|{{Parlimen|Putatan}} |rowspan=2|'''[[Makin @ Marcus Mojigoh]] |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''13,737''' |Saukinah Yussof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,292 |rowspan=2|'''6,445''' |- |Ramzah Ahmad Pakir |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |918 |- |rowspan=3|P174 |rowspan=3|{{Parlimen|Penampang}} |rowspan=3|'''[[Bernard Giluk Dompok]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=3|'''13,400''' |[[Edwin @ Jack Bosi]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,337 |rowspan=3|'''3,063''' |- |Anthony Tibok |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |696 |- |Willybroad Wissi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |404 |- |rowspan=3|P175 |rowspan=3|{{Parlimen|Papar}} |rowspan=3|'''[[Rosnah Abdul Rashid Shirlin]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''15,352''' |Wahap Idris |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,778 |rowspan=3|'''9,574''' |- |Patrick Sindu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,268 |- |Mohd Hashim Yusof |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |429 |- |rowspan=3|P176 |rowspan=3|{{Parlimen|Kimanis}} |rowspan=3|'''[[Anifah Aman]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''10,242''' |Jaafar Ismail |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,789 |rowspan=3|'''5,453''' |- |Ismaily Bungsu |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,615 |- |Benjamin Basintal |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |205 |- |P177 |{{Parlimen|Beaufort}} |'''[[Lajim Ukin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,780''' |Lajim Md Yusof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,866 |'''10,914''' |- |P178 |{{Parlimen|Sipitang}} |'''[[Sapawi Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''11,905''' |Karim Tassim |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,759 |'''6,146''' |- |rowspan=2|P179 |rowspan=2|{{Parlimen|Ranau}} |rowspan=2|'''[[Siringan Gubat]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''14,074''' |[[Jonathan Yasin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,823 |rowspan=2|'''7,251''' |- |Vitos Mark Koding |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |619 |- |rowspan=2|P180 |rowspan=2|{{Parlimen|Keningau}} |rowspan=2|'''[[Joseph Pairin Kitingan]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=2|'''14,598''' |[[Jeffrey Kitingan]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,334 |rowspan=2|'''4,264''' |- |Peter Kodou |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |560 |- |rowspan=3|P181 |rowspan=3|{{Parlimen|Tenom}} |rowspan=3|'''[[Raime Unggi]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''9,535''' |Adris Taripin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,652 |rowspan=3|'''6,883''' |- |Richard Joe Jimmy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,499 |- |Mutang @ Slyvester Dawat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BARISAN RAKYAT SABAH}} |485 |- |P182 |{{Parlimen|Pensiangan}} |'''[[Joseph Kurup]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P183 |rowspan=4|{{Parlimen|Beluran}} |rowspan=4|'''[[Ronald Kiandee]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=4|'''7,090''' |Ramsah Tasim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,738 |rowspan=4|'''4,352''' |- |Michael @ Radio Luban |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,271 |- |Petrus Rining |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |571 |- |Nordin Khan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |175 |- |P184 |{{Parlimen|Libaran}} |'''[[Juslie Ajirol]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,668 |Ahmad Thamrin Jaini |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,139 |'''7,529''' |- |P185 |{{Parlimen|Batu Sapi}} |'''[[Edmund Chong Ket Wah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |'''9,479''' |Chung Kwong Wing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,771 |'''3,708''' |- |rowspan=2|P186 |rowspan=2|{{Parlimen|Sandakan}} |rowspan=2|'''[[Liew Vui Keong]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (LDP)}} |rowspan=2|'''8,297''' |Chong Chui Lin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,121 |rowspan=2|'''176''' |- |Fong Vun Fui |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,929 |- |rowspan=2|P187 |rowspan=2|{{Parlimen|Kinabatangan}} |rowspan=2|'''[[Bung Moktar Radin]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''8,507''' |Ahmad Abdul |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,181 |rowspan=2|'''6,326''' |- |Dasim @ Ricky Jikah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,515 |- |P188 |{{Parlimen|Silam}} |'''[[Salleh Kalbi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,111''' |Hasbullah Taha |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,319 |'''9,792''' |- |P189 |{{Parlimen|Semporna}} |'''[[Mohd Shafie Apdal]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,419''' |Ab Azis Ab Hamid |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,957 |'''17,462''' |- |rowspan=2|P190 |rowspan=2|{{Parlimen|Tawau}} |rowspan=2|'''[[Chua Soon Bui]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''13,943''' |[[Chan Foong Hin]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,076 |rowspan=2|'''4,867''' |- |Berhan @ Birhan Ruslan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,278 |- |P191 |{{Parlimen|Kalabakan}} |'''[[Abdul Ghapur Salleh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |} ==Sarawak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=3|P192 |rowspan=3|{{Parlimen|Mas Gading}} |rowspan=3|'''[[Tiki Lafe]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |rowspan=3|'''8,551''' |Patau Rubis |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |4,250 |rowspan=3|'''4,301''' |- |Favian Tisen |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,476 |- |Apin Baeng |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |306 |- |P193 |{{Parlimen|Santubong}} |'''[[Wan Junaidi Tuanku Jaafar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''15,800''' |Rahamat Idil |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,855 |'''11,945''' |- |P194 |{{Parlimen|Petra Jaya}} |'''[[Fadillah Yusof]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''19,515''' |Mohamad Jolhi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,118 |'''14,397''' |- |P195 |{{Parlimen|Bandar Kuching}} |'''[[Chong Chieng Jen]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''22,901''' |Sim Yam Yen |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |12,949 |'''9,952''' |- |rowspan=2|P196 |rowspan=2|{{Parlimen|Stampin}} |rowspan=2|'''[[Yong Khoon Seng]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''21,966''' |Voon Lee Shan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |18,896 |rowspan=2|'''3,070''' |- |[[See Chee How]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,198 |- |rowspan=2|P197 |rowspan=2|{{Parlimen|Kota Samarahan}} |rowspan=2|'''[[Sulaiman Abdul Rahman Abdul Taib]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''15,559''' |Hussain Abang Apok |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,148 |rowspan=2|'''11,411''' |- |Awang Bakar |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |898 |- |P198 |{{Parlimen|Mambong}} |'''[[James Dawos Mamit]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''14,182''' |Majen Panyog |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,525 |'''6,657''' |- |P199 |{{Parlimen|Serian}} |'''[[Richard Riot Jaem]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''15,793''' |Sylvester Belayong Jayang |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |2,366 |'''13,427''' |- |P200 |{{Parlimen|Batang Sadong}} |'''[[Nancy Shukri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,183''' |Piee B. Ling. |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,758 |'''5,425''' |- |rowspan=2|P201 |rowspan=2|{{Parlimen|Batang Lupar}} |rowspan=2|'''[[Rohani Abdul Karim]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''11,015''' |Abang Eddy Allyanni |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |2,923 |rowspan=2|'''8,092''' |- |Ali Semsu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |250 |- |P202 |{{Parlimen|Sri Aman}} |'''[[Masir Kujat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''9,700''' |Cobbold John Lusoi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,448 |'''4,252''' |- |P203 |{{Parlimen|Lubok Antu}} |'''[[William Nyallau Badak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,769''' |Nicholas Bawin Anggat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,159 |'''1,610''' |- |P204 |{{Parlimen|Betong}} |'''[[Douglas Uggah Embas]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''13,708''' |Edmund Stanley Jugol |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |1,999 |'''11,709''' |- |P205 |{{Parlimen|Saratok}} |'''[[Jelaing Mersat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''12,470''' |Mohd Yahya Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,764 |'''8,706''' |- |P206 |{{Parlimen|Tanjong Manis}} |'''[[Norah Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P207 |{{Parlimen|Igan}} |'''[[Abdul Wahab Dolah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P208 |rowspan=4|{{Parlimen|Sarikei}} |rowspan=4|'''[[Ding Kuong Hiing]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=4|'''10,588''' |Wong Hua Seh |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,537 |rowspan=4|'''51''' |- |Kung Chin Chin |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |545 |- |Lau Kieng Chai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |116 |- |Ngu Tieng Hai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |105 |- |P209 |{{Parlimen|Julau}} |'''[[Joseph Salang Gandum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''10,351''' |Ambrose Labang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,767 |'''7,584''' |- |P210 |{{Parlimen|Kanowit}} |'''[[Aaron Ago Dagang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P211 |{{Parlimen|Lanang}} |'''[[Tiong Thai King]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,476''' |David Wong Kee Woan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,162 |'''4,864''' |- |rowspan=2|P212 |rowspan=2|{{Parlimen|Sibu}} |rowspan=2|'''[[Robert Lau Hoi Chew]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''19,138''' |Wong Ho Leng |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,903 |rowspan=2|'''3,235''' |- |Lim Chin Chuang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |812 |- |P123 |{{Parlimen|Mukah}} |'''[[Muhammad Leo Michael Toyad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''10,090''' |Hai Merawin @ Bonaventure |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,792 |'''6,298''' |- |P214 |{{Parlimen|Selangau}} |'''[[Joseph Entulu Belaun]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P215 |{{Parlimen|Kapit}} |'''[[Alexander Nanta Linggi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P216 |{{Parlimen|Hulu Rajang}} |'''[[Billy Abit Joo]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,590''' |George Lagong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,426 |'''2,164''' |- |P217 |{{Parlimen|Bintulu}} |'''[[Tiong King Sing]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''23,628''' |Lim Su Kien |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,663 |'''14,965''' |- |P218 |{{Parlimen|Sibuti}} |'''[[Ahmad Lai Bujang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,238''' |[[Michael Teo Yu Keng]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,590 |'''3,648''' |- |P219 |{{Parlimen|Miri}} |'''[[Peter Chin Fah Kui]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,354''' |Fong Pau Teck |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,138 |'''5,216''' |- |P220 |{{Parlimen|Baram}} |'''[[Jacob Dungau Sagan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''7,996''' |Kebing Wan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,952 |'''4,044''' |- |P221 |{{Parlimen|Limbang}} |'''[[Hasbi Habibollah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''6,427''' |Lau Liak Koi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,751 |'''676''' |- |P222 |{{Parlimen|Lawas}} |'''[[Henry Sum Agong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,526''' |Japar Suyut |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |734 |'''7,792''' |} ==Rujukan== [[Kategori:Keputusan pilihan raya di Malaysia|2008]] [[Kategori:Pilihan raya umum Malaysia 2008]] r7vd1xxa2oanavfacujanf2a46dfeit 6844332 6844326 2026-05-08T18:07:35Z MuhdAliffHaziq 228238 /* */ 6844332 wikitext text/x-wiki ==Keputusan Berdasarkan Parti Komponen== {| class="wikitable" |- ! Parti||Gabungan||Jumlah Kerusi Dimenangi||Peratus||Pertambahan/Pengurangan |- | {{Logo kecil UMNO}}<br>[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||88 kerusi||40%|| |- |{{Logo kecil DAP}}<br>[[Parti Tindakan Demokratik]]||[[Pakatan Rakyat]]||38 kerusi||17%|| |- |{{Logo kecil PKR}}<br>[[Parti Keadilan Rakyat]]||[[Pakatan Rakyat]]||30 kerusi||16%|| |- |{{Logo kecil PAS}}<br>[[Parti Islam Se-Malaysia]]||[[Pakatan Rakyat]]||21 kerusi||9%|| |- |{{Logo kecil PBB}}<br>[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||14 kerusi||6%|| |- |{{Logo kecil MCA}}<br>[[Persatuan Cina Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||7 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil PRS}}<br>[[Parti Rakyat Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||6 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil MIC}}<br>[[Kongres India Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |{{Logo kecil PBS}}<br>[[Parti Bersatu Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |{{Logo kecil PDP}}<br>[[Parti Demokratik Progresif|Parti Demokratik Progresif Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |[[Imej:United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation Logo.svg|30x30px]]<br>[[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||3 kerusi||1%|| |- |{{Logo kecil Gerakan}}<br>[[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |- |{{Logo kecil PBRS}}<br>[[Parti Bersatu Rakyat Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |- |{{Logo kecil SUPP}}<br>[[Parti Rakyat Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |} ==Pilihan raya kecil selepas PRU-12== #[[Pilihan raya kecil Permatang Pauh 2008]] #[[Pilihan raya kecil Kuala Terengganu 2009]] #[[Pilihan raya kecil Bukit Gantang 2009]] #[[Pilihan raya kecil Hulu Selangor 2010]] #[[Pilihan raya kecil Sibu 2010]] #[[Pilihan raya kecil Batu Sapi 2010]] ==Perlis== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P001 |{{Parlimen|Padang Besar}} |'''[[Azmi Khalid]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,991''' |[[Zolkharnain Abidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,643 |'''5,348''' |- |P002 |{{Parlimen|Kangar}} |'''[[Mohd Radzi Sheikh Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,821''' |Tunku Abdul Rahman Tunku Ismail |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,150 |'''13,671''' |- |P003 |{{Parlimen|Arau}} |'''[[Ismail Kassim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,451''' |[[Haron Din]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,151 |'''300''' |} ==Kedah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |'''[[Abu Bakar Taib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,762''' |Wan Salleh Wan Isa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,792 |'''4,970''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} |'''[[Mukhriz Mahathir]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,424''' |[[Idris Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,219 |'''2,205''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} |'''[[Mohd Johari Baharum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,179''' |[[Abdul Isa Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,119 |'''7,060''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |'''[[Mohd Nasir Zakaria]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''15,003''' |[[Ghazali bin Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,634 |'''369''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |'''[[Mahfuz Omar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''29,687''' |[[Abdul Rahman Ibrahim (ahli politik)|Abdul Rahman Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,956 |'''5,731''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |'''[[Chor Chee Heung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,741''' |[[Gooi Hsiao-Leung]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,557 |'''184''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |'''[[Ahmad Kasim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''36,689''' |[[Hashim Jahaya]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,671 |'''7,018''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |'''[[Mohd Hayati Othman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,311''' |[[Md Rozai Shafian]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,238 |'''4,073''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |'''[[Mohd Firdaus Jaafar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,150''' |[[Badruddin Amiruldin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,211 |'''2,299''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |'''[[Che Uda Che Nik]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''16,864''' |[[Othman Desa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,383 |'''481''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |'''[[Rashid Din]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''25,541''' |[[Tajul Urus Mat Zain]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |22,443 |'''3,098''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |'''[[Johari Abdul]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''33,822''' |[[Zainuddin Maidin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,441 |'''9,381''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |'''[[Taib Azamudden Md Taib]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,074''' |[[Abdul Azeez Abdul Rahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,461 |'''7,613''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |'''[[Gobalakrishnan Nagapan]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,774''' |Boey Chin Gan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,036 |'''11,738''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |'''[[Zulkifli Noordin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''22,555''' |[[Abdul Aziz Sheikh Fadzir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,672 |'''5,583''' |} ==Kelantan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P019 |{{Parlimen|Tumpat}} |'''[[Kamarudin Jaffar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,714''' |[[Asyraf Wajdi Dusuki]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |27,337 |'''9,377''' |- |P020 |{{Parlimen|Pengkalan Chepa}} |'''[[Abdul Halim Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,763''' |Rahim Zain |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,452 |'''11,311''' |- |P021 |{{Parlimen|Kota Bharu}} |'''[[Wan Abdul Rahim Wan Abdullah]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''32,129''' |[[Mohamad Fatmi Che Salleh]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,841 |'''11,288''' |- |P022 |{{Parlimen|Pasir Mas}} |'''[[Ibrahim Ali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,673''' |Ahmad Rosdi Mahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,682 |'''8,991''' |- |rowspan=2|P023 |rowspan=2|{{Parlimen|Rantau Panjang}} |rowspan=2|'''[[Siti Zailah Mohd Yusoff]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''19,344''' |Mohd Afandi Yusoff |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,858 |rowspan=2|'''4,486''' |- |Kosing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |330 |- |P024 |{{Parlimen|Kubang Kerian}} |'''[[Salahuddin Ayub]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,179''' |Ab Ghani Mamat |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,537 |'''10,642''' |- |P025 |{{Parlimen|Bachok}} |'''[[Nasharudin Mat Isa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,835''' |[[Awang Adek Hussin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,934 |'''2,901''' |- |P026 |{{Parlimen|Ketereh}} |'''[[Ab Aziz Ab Kadir]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,738''' |[[Annuar Musa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |21,338 |'''400''' |- |rowspan=2|P027 |rowspan=2|{{Parlimen|Tanah Merah}} |rowspan=2|'''[[Amran Ab Ghani]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''17,554''' |Shaari Hassan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,970 |rowspan=2|'''1,584''' |- |Asmadi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,439 |- |P028 |{{Parlimen|Pasir Puteh}} |'''[[Muhammad Husain]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,365''' |Amran Mat Nor |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,397 |'''3,968''' |- |P029 |{{Parlimen|Machang}} |'''[[Saifuddin Nasution Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,041''' |[[Sazmi Miah]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,581 |'''1,460''' |- |P030 |{{Parlimen|Jeli}} |'''[[Mustapa Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,168''' |Nasir Pendi |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,732 |'''4,436''' |- |P031 |{{Parlimen|Kuala Krai}} |'''[[Mohd Hatta Ramli]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''23,562''' |Che Musa Che Omar |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,578 |'''4,984''' |- |P032 |{{Parlimen|Gua Musang}} |'''[[Tengku Razaleigh Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,063''' |Zulkifle Muhamed |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,669 |'''4,394''' |} ==Terengganu== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P033 |{{Parlimen|Besut}} |'''[[Abdullah Md Zin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,376''' |[[Husain Awang]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |18,786 |'''10,590''' |- |P034 |{{Parlimen|Setiu}} |'''[[Mohd Jidin Shafee]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,610''' |Mohd Pauzi Muda |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |19,378 |'''7,232''' |- |P035 |{{Parlimen|Kuala Nerus}} |'''[[Mohamed Nasir Ibrahim Fikri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,439''' |[[M. Shukrimun Shamsudin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |25,098 |'''1,341''' |- |rowspan=2|P036 |rowspan=2|{{Parlimen|Kuala Terengganu}} |rowspan=2|'''[[Razali Ismail]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''32,562''' |[[Mohamad Sabu]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |31,934 |rowspan=2|'''628''' |- |Maimun Yusuf |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |685 |- |P037 |{{Parlimen|Marang}} |'''[[Abdul Hadi Awang]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,435''' |Ahmad Ramzi Mohamad Zubir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |30,688 |'''2,747''' |- |P038 |{{Parlimen|Hulu Terengganu}} |'''[[Mohd Nor Othman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,784''' |[[Kamaruzaman Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,324 |'''10,460''' |- |P039 |{{Parlimen|Dungun}} |'''[[Matulidi Jusoh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,264''' |[[Shamsul Iskandar Mohd Akin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,270 |'''4,994''' |- |P040 |{{Parlimen|Kemaman}} |'''[[Ahmad Shabery Cheek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''37,199''' |Fariz Musa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,516 |'''12,683''' |} ==Pulau Pinang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P041 |{{Parlimen|Kepala Batas}} |'''[[Abdullah Ahmad Badawi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,445''' |Subri Arshad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,199 |'''11,246''' |- |P042 |{{Parlimen|Tasek Gelugor}} |'''[[Nor Mohamed Yakcop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,448''' |[[Ismail Salleh (ahli politik)|Ismail Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |15,901 |'''4,547''' |- |P043 |{{Parlimen|Bagan}} |'''[[Lim Guan Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''33,748''' |Song Choy Leng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,678 |'''22,070''' |- |P044 |{{Parlimen|Permatang Pauh}} |'''[[Wan Azizah Wan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''30,348''' |Pirdaus Ismail |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,950 |'''13,398''' |- |P045 |{{Parlimen|Bukit Mertajam}} |'''[[Chong Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,882''' |Ong Tang Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,985 |'''25,987''' |- |P046 |{{Parlimen|Batu Kawan}} |'''[[P. Ramasamy]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''23,067''' |[[Koh Tsu Koon]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |13,582 |'''9,485''' |- |P047 |{{Parlimen|Nibong Tebal}} |'''[[Tan Tee Beng]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''20,210''' |[[Zainal Abidin Osman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,123 |'''3,087''' |- |P048 |{{Parlimen|Bukit Bendera}} |'''[[Liew Chin Tong]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''31,243''' |[[Chia Kwang Chye]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |15,131 |'''16,112''' |- |P049 |{{Parlimen|Tanjong}} |'''[[Chow Kon Yeow]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,489''' |Khaw Veon Szu |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |9,759 |'''18,489''' |- |rowspan=2|P050 |rowspan=2|{{Parlimen|Jelutong}} |rowspan=2|'''[[Jeff Ooi Chuan Aun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=2|'''30,493''' |Thor Teong Gee |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,247 |rowspan=2|'''16,246''' |- |Badrul Zaman |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |882 |- |P051 |{{Parlimen|Bukit Gelugor}} |'''[[Karpal Singh]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,140''' |Koay Kar Huah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |14,125 |'''21,015''' |- |P052 |{{Parlimen|Bayan Baru}} |'''[[Zahrain Mohamed Hashim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''27,168''' |Ooi Siew Kim |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,589 |'''11,029''' |- |P053 |{{Parlimen|Balik Pulau}} |'''[[Mohd Yusmadi Mohd Yusoff]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''15,749''' |[[Norraesah Mohamad]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,041 |'''708''' |} ==Perak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P054 |{{Parlimen|Gerik}} |'''[[Tan Lian Hoe]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''12,526''' |Mohd Noor Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,953 |'''5,573''' |- |P055 |{{Parlimen|Lenggong}} |'''[[Shamsul Anuar Nasarah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,992''' |Muhamad Zulkifli Mohamad Zakaria |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,073 |'''4,919''' |- |P056 |{{Parlimen|Larut}} |'''[[Hamzah Zainudin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,878''' |Mohd Dhari Othman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,967 |'''1,911''' |- |P057 |{{Parlimen|Parit Buntar}} |'''[[Mujahid Yusof Rawa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''21,221''' |[[Abdul Rahman Suliman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |13,670 |'''7,551''' |- |P058 |{{Parlimen|Bagan Serai}} |'''[[Mohsin Fadzli Samsuri]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,943''' |[[Zainal Abidin Zin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,530 |'''3,413''' |- |rowspan=2|P059 |rowspan=2|{{Parlimen|Bukit Gantang}} |rowspan=2|'''[[Roslan Shaharum]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''20,015''' |[[Abdul Azim Mohd Zabidi]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,449 |rowspan=2|'''1,566''' |- |Morgan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |872 |- |P060 |{{Parlimen|Taiping}} |'''[[Nga Kor Ming]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''28,098''' |[[M. Kayveas]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,800 |'''11,298''' |- |P061 |{{Parlimen|Padang Rengas}} |'''[[Mohamed Nazri Abdul Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''9,830''' |Alias Zenon |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,081 |'''1,749''' |- |rowspan=2|P062 |rowspan=2|{{Parlimen|Sungai Siput}} |rowspan=2|'''[[Michael Jeyakumar Devaraj]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''16,458''' |[[S. Samy Vellu]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |14,637 |rowspan=2|'''1,821''' |- |Nor Rizan Oon |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |864 |- |P063 |{{Parlimen|Tambun}} |'''[[Ahmad Husni Hanadzlah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,942''' |Mohamad Asri Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,566 |'''5,386''' |- |P064 |{{Parlimen|Ipoh Timor}} |'''[[Lim Kit Siang]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,364''' |Liew Mun Hon |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,422 |'''21,942''' |- |P065 |{{Parlimen|Ipoh Barat}} |'''[[M. Kulasegaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,576''' |Yik Phooi Hong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,042 |'''15,534''' |- |P066 |{{Parlimen|Batu Gajah}} |'''[[Fong Po Kuan]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,922''' |Cheah Yoke Can |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,295 |'''24,627''' |- |P067 |{{Parlimen|Kuala Kangsar}} |'''[[Rafidah Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,735''' |Khairuddin Abd Malik |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,277 |'''1,458''' |- |P068 |{{Parlimen|Beruas}} |'''[[Ngeh Koo Ham]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''15,831''' |Chang Ko Youn |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,003 |'''1,828''' |- |P069 |{{Parlimen|Parit}} |'''[[Mohd Nizar Zakaria]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,399''' |[[Najihatussalehah Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,526 |'''2,873''' |- |P070 |{{Parlimen|Kampar}} |'''[[Lee Chee Leong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,126''' |Keong Meng Sing |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |17,429 |'''2,697''' |- |P071 |{{Parlimen|Gopeng}} |'''[[Lee Boon Chye]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,696''' |Ling Hee Leong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,328 |'''7,368''' |- |P072 |{{Parlimen|Tapah}} |'''[[M. Saravanan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''14,084''' |Tan Seng Toh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,064 |'''3,020''' |- |P073 |{{Parlimen|Pasir Salak}} |'''[[Tajuddin Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,928''' |[[Mustaffa Kamil Ayub]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,240 |'''2,688''' |- |P074 |{{Parlimen|Lumut}} |'''[[Kong Cho Ha]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,698''' |Suwardi Sapuan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |25,400 |'''298''' |- |P075 |{{Parlimen|Bagan Datuk}} |'''[[Ahmad Zahid Hamidi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,115''' |Madzi Hasan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,423 |'''2,692''' |- |P076 |{{Parlimen|Teluk Intan}} |'''[[M. Manogaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,486''' |[[Mah Siew Keong]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,016 |'''1,470''' |- |P077 |{{Parlimen|Tanjong Malim}} |'''[[Ong Ka Chuan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''21,016''' |Mohamad Azman Marjohan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,594 |'''5,422''' |} ==Pahang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P078 |{{Parlimen|Cameron Highlands}} |'''[[Devamany S. Krishnasamy]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''9,164''' |J. Apalsamy |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |6,047 |'''3,117''' |- |P079 |{{Parlimen|Lipis}} |'''[[Mohamad Shahrum Osman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,611''' |Mohamed Nilam |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,474 |'''4,137''' |- |P080 |{{Parlimen|Raub}} |'''[[Ng Yen Yen]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''18,078''' |Abu Bakar Lebai Sudin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,326 |'''2,752''' |- |P081 |{{Parlimen|Jerantut}} |'''[[Tengku Azlan ibni Sultan Abu Bakar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,543''' |Hamzah Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,597 |'''1,946''' |- |P082 |{{Parlimen|Indera Mahkota}} |'''[[Azan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,823''' |Salamon Ali Rizal Abdul Rahman |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,796 |'''1,027''' |- |P083 |{{Parlimen|Kuantan}} |'''[[Fuziah Salleh]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,398''' |[[Fu Ah Kiow]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,572 |'''1,826''' |- |P084 |{{Parlimen|Paya Besar}} |'''[[Abdul Manan Ismail]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,355''' |[[Mohd Jafri Ab Rashid]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,852 |'''8,503''' |- |P085 |{{Parlimen|Pekan}} |'''[[Najib Razak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''36,262''' |Khairul Anuar Ahmad Zainudin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,798 |'''26,464''' |- |P086 |{{Parlimen|Maran}} |'''[[Ismail Abd Muttalib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,868''' |[[Nasrudin Hassan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,227 |'''6,641''' |- |P087 |{{Parlimen|Kuala Krau}} |'''[[Ismail Mohamed Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,165''' |[[Kamal Ashaari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,900 |'''5,265''' |- |P088 |{{Parlimen|Temerloh}} |'''[[Saifuddin Abdullah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,381''' |Ahmad Nizam Ahmad |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,940 |'''2,441''' |- |P089 |{{Parlimen|Bentong}} |'''[[Liow Tiong Lai]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,134''' |G. Ponusamy |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,585 |'''12,549''' |- |P090 |{{Parlimen|Bera}} |'''[[Ismail Sabri Yaakob]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,297''' |[[Mazlan Aliman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,984 |'''4,313''' |- |P091 |{{Parlimen|Rompin}} |'''[[Jamaluddin Jarjis]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,308''' |Mazlan Mohd Yasin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,629 |'''10,679''' |} ==Selangor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P092 |{{Parlimen|Sabak Bernam}} |'''[[Abd Rahman Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,055''' |Badrol Amin Bahron |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,720 |'''1,335''' |- |P093 |{{Parlimen|Sungai Besar}} |'''[[Noriah Kasnon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,069''' |[[Osman Sabran]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,060 |'''5,009''' |- |P054 |{{Parlimen|Hulu Selangor}} |'''[[Zainal Abidin bin Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''23,177''' |[[G. Palanivel]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |22,979 |'''198''' |- |P095 |{{Parlimen|Tanjong Karang}} |'''[[Noh Omar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,073''' |[[Mohamed Hanipa Maidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,523 |'''3,820''' |- |P096 |{{Parlimen|Kuala Selangor}} |'''[[Dzulkefly Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''18,796''' |[[Jahaya Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,934 |'''862''' |- |rowspan=2|P097 |rowspan=2|{{Parlimen|Selayang}} |rowspan=2|'''[[William Leong Jee Keen]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,701''' |Lee Yi Yew |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,134 |rowspan=2|'''3,567''' |- |Koh Swe Long |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |1,332 |- |P098 |{{Parlimen|Gombak}} |'''[[Mohamed Azmin Ali]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''40,344''' |Said Anuar Said Ahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |33,467 |'''6,867''' |- |P099 |{{Parlimen|Ampang}} |'''[[Zuraida Kamaruddin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,995''' |Azman Wahid |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,319 |'''3,676''' |- |P100 |{{Parlimen|Pandan}} |'''[[Ong Tee Keat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,236''' |Syed Shahir Syed Mohamud |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,275 |'''2,961''' |- |P101 |{{Parlimen|Hulu Langat}} |'''[[Che Rosli Che Mat]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,124''' |[[Markiman Kobiran]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |34,379 |'''1,745''' |- |P102 |{{Parlimen|Serdang}} |'''[[Teo Nie Ching]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,444''' |[[Hoh Hee Lee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |26,419 |'''21,025''' |- |P103 |{{Parlimen|Puchong}} |'''[[Gobind Singh Deo]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,079''' |[[Lau Yeng Peng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |22,486 |'''12,593''' |- |rowspan=2|P104 |rowspan=2|{{Parlimen|Kelana Jaya}} |rowspan=2|'''[[Gwo-Burne Loh]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,298''' |[[Lee Hwa Beng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,267 |rowspan=2|'''5,031''' |- |Billi Lim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,895 |- |P105 |{{Parlimen|Petaling Jaya Selatan}} |'''[[Hee Loy Sian]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,598''' |Donald Lim Siang Chai |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,892 |'''5,706''' |- |P106 |{{Parlimen|Petaling Jaya Utara}} |'''[[Tony Pua Kiam Wee]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,851''' |[[Chew Mei Fun]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,879 |'''19,972''' |- |P107 |{{Parlimen|Subang}} |'''[[Sivarasa Rasiah]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''35,024''' |S. Murugesan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |28,315 |'''6,709''' |- |P108 |{{Parlimen|Shah Alam}} |'''[[Khalid Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,566''' |[[Abdul Aziz Shamsuddin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,042 |'''9,314''' |- |P109 |{{Parlimen|Kapar}} |'''[[Manikavasagam Sundaram]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''48,196''' |[[Komala Devi Perumal]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |35,899 |'''12,297''' |- |P110 |{{Parlimen|Klang}} |'''[[Charles Anthony Santiago]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,990''' |Ch'ng Toh Eng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,289 |'''17,701''' |- |P111 |{{Parlimen|Kota Raja}} |'''[[Siti Mariah Mahmud]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''38,630''' |[[Vigneswaran Sanasee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |17,879 |'''20,751''' |- |P112 |{{Parlimen|Kuala Langat}} |'''[[Abdullah Sani Abdul Hamid]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,687''' |Sulaiman Mohd Karli |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,698 |'''989''' |- |P113 |{{Parlimen|Sepang}} |'''[[Mohd Zin Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,381''' |Mohd Makki Ahmad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |21,532 |'''4,849''' |} ==Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P114 |{{Parlimen|Kepong}} |'''[[Tan Seng Giaw]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,552''' |Lau Hoi Keong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,704 |'''23,848''' |- |P115 |{{Parlimen|Batu}} |'''[[Tian Chua]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,785''' |Lim Si Pin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |20,330 |'''9,455''' |- |P116 |{{Parlimen|Wangsa Maju}} |'''[[Wee Choo Keong]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,637''' |[[Yew Teong Look]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |19,487 |'''150''' |- |P117 |{{Parlimen|Segambut}} |'''[[Lim Lip Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''25,046''' |Ma Woei Chyi |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,314 |'''7,732''' |- |P118 |{{Parlimen|Setiawangsa}} |'''[[Zulhasnan Rafique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,849''' |Ibrahim Yaacob |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,355 |'''8,134''' |- |P119 |{{Parlimen|Titiwangsa}} |'''[[Lo' Lo' Mohamad Ghazali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''17,857''' |Aziz Jamaludin Mohd Tahir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,885 |'''1,972''' |- |P120 |{{Parlimen|Bukit Bintang}} |'''[[Fong Kui Lun]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''26,811''' |Lee Chong Meng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |12,534 |'''14,277''' |- |rowspan=2|P121 |rowspan=2|{{Parlimen|Lembah Pantai}} |rowspan=2|'''[[Nurul Izzah Anwar]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''21,728''' |[[Shahrizat Abdul Jalil]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,833 |rowspan=2|'''2,895''' |- |N. Periasamy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |489 |- |P122 |{{Parlimen|Seputeh}} |'''[[Teresa Kok Suh Sim]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,230''' |Chew Chee Lin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,738 |'''36,492''' |- |P123 |{{Parlimen|Cheras}} |'''[[Tan Kok Wai]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,253''' |Jeffrey Goh Sim Ik |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,953 |'''28,300''' |- |P124 |{{Parlimen|Bandar Tun Razak}} |'''[[Abdul Khalid Ibrahim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,123''' |[[Tan Chai Ho]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,608 |'''2,515''' |} ==Wilayah Persekutuan Putrajaya== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P125 |{{Parlimen|Putrajaya}} |'''[[Tengku Adnan Tengku Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''4,038''' |Mohamad Noor Mohamad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,304 |'''2,734''' |} ==Negeri Sembilan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |'''[[Rais Yatim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,737''' |Norman Ipin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,127 |'''11,610''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |'''[[Lilah Yasin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,294''' |Siti Meriam Naan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,974 |'''12,320''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |'''[[John Fernandez]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,970''' |Yu Chok Tow |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |29,022 |'''3,948''' |- |P129 |{{Parlimen|Kuala Pilah}} |'''[[Hasan Malek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,417''' |Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,409 |'''10,008''' |- |P130 |{{Parlimen|Rasah}} |'''[[Anthony Loke Siew Fook]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''34,271''' |Yeow Chai Thiam |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |21,120 |'''13,151''' |- |P131 |{{Parlimen|Rembau}} |'''[[Khairy Jamaluddin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,525''' |[[Badrul Hisham Shaharin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,779 |'''5,746''' |- |rowspan=2|P132 |rowspan=2|{{Parlimen|Teluk Kemang}} |rowspan=2|'''[[Kamarul Baharin Abbas]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''23,348''' |S. Sothinathan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |20,544 |rowspan=2|'''2,804''' |- |Mohd Rashid Arshad |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |601 |- |P133 |{{Parlimen|Tampin}} |'''[[Shaziman Abu Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,022''' |Abdul Razakek Abdul Rahim |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,943 |'''13,079''' |} ==Melaka== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P134 |{{Parlimen|Masjid Tanah}} |'''[[Abu Seman Yusop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,582''' |Ab Ghani Ah Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,297 |'''12,285''' |- |P135 |{{Parlimen|Alor Gajah}} |'''[[Fong Chan Onn]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''26,354''' |Tan Lay Siang |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |13,470 |'''12,884''' |- |P136 |{{Parlimen|Tangga Batu}} |'''[[Idris Haron]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,460''' |Zainon Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,960 |'''14,500''' |- |P137 |{{Parlimen|Bukit Katil}} |'''[[Md Sirat Abu]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,975''' |Khalid Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |29,217 |'''1,758'' |- |P138 |{{Parlimen|Kota Melaka}} |'''[[Sim Tong Him]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''38,640''' |[[Wong Nai Chee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,250 |'''11,390''' |- |P139 |{{Parlimen|Jasin}} |'''[[Ahmad Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''28,101''' |Zulkefly Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,373 |'''12,728''' |} ==Johor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P140 |{{Parlimen|Segamat}} |'''[[S. Subramaniam]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''15,921''' |[[Pang Hok Liong]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |12,930 |'''2,991''' |- |P141 |{{Parlimen|Sekijang}} |'''[[Baharum Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,979''' |Zulkaply Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,112 |'''9,867''' |- |P142 |{{Parlimen|Labis}} |'''[[Chua Tee Yong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''13,568''' |Teo Eng Ching |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,564 |'''4,094''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |'''[[Mahiaddin Yassin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,028''' |Rozali Jamil Al-Hafiz |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,447 |'''12,581''' |- |P144 |{{Parlimen|Ledang}} |'''[[Hamim Samuri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,319''' |Lau Tek Hai |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,702 |'''7,617''' |- |P145 |{{Parlimen|Bakri}} |'''[[Er Teck Hwa]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''21,051''' |Tay Puay Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |20,329 |'''722''' |- |P146 |{{Parlimen|Muar}} |'''[[Razali Ibrahim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,986''' |Nah Budin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,325 |'''4,661''' |- |P147 |{{Parlimen|Parit Sulong}} |'''[[Noraini Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,066''' |Faisal Ali |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,467 |'''13,599''' |- |P148 |{{Parlimen|Ayer Hitam}} |'''[[Wee Ka Siong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,230''' |Husin Sujak |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,321 |'''13,909''' |- |P149 |{{Parlimen|Sri Gading}} |'''[[Mohamad Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,641''' |Ali Markom |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,767 |'''10,874''' |- |P150 |{{Parlimen|Batu Pahat}} |'''[[Mohd Puad Zarkashi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''32,953''' |Muhammad Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |19,625 |'''12,968''' |- |P151 |{{Parlimen|Simpang Renggam}} |'''[[Liang Teck Meng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''16,450''' |Atan Gombang |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,597 |'''7,853''' |- |P152 |{{Parlimen|Kluang}} |'''[[Hou Kok Chung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''27,970''' |Ng Lam Hua |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |24,189 |'''3,781''' |- |P153 |{{Parlimen|Sembrong}} |'''[[Hishamuddin Hussein]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,988''' |Lee Sang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,418 |'''11,570''' |- |P154 |{{Parlimen|Mersing}} |'''[[Abdul Latiff Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,116''' |Shahar Abdullah |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,380 |'''13,376''' |- |P155 |{{Parlimen|Tenggara}} |'''[[Halimah Mohamed Sadique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,031''' |Salleh Farmin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |4,982 |'''14,049''' |- |P156 |{{Parlimen|Kota Tinggi}} |'''[[Syed Hamid Albar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''22,682''' |Onn Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |3,721 |'''18,961''' |- |P157 |{{Parlimen|Pengerang}} |'''[[Azalina Othman Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P158 |{{Parlimen|Tebrau}} |'''[[Teng Boon Soon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''30,975''' |Roslani Sharif |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,124 |'''14,581''' |- |P159 |{{Parlimen|Pasir Gudang}} |'''[[Mohamed Khaled Nordin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''35,849''' |Md Rizan Mohd Saman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,568 |'''17,281''' |- |P160 |{{Parlimen|Johor Bahru}} |'''[[Shahrir Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''43,143''' |[[Hassan Abdul Karim]] |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |17,794 |'''25,349''' |- |P161 |{{Parlimen|Pulai}} |'''[[Nur Jazlan Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''38,036''' |Abdullah Ideris |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,587 |'''20,449''' |- |P162 |{{Parlimen|Gelang Patah}} |'''[[Tan Ah Eng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''33,630''' |[[Zaliha Mustafa]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,779 |'''8,851''' |- |P163 |{{Parlimen|Kulai}} |'''[[Ong Ka Ting]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''32,017''' |Ng Pack Siong |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |20,273 |'''11,744''' |- |P164 |{{Parlimen|Pontian}} |'''[[Ahmad Maslan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,121''' |Mohd Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,677 |'''14,444''' |- |P165 |{{Parlimen|Tanjung Piai}} |'''[[Wee Jeck Seng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''23,302''' |Ahmad Ton |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,931 |'''12,731''' |} ==Wilayah Persekutuan Labuan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=2|P166 |rowspan=2|{{Parlimen|Labuan}} |rowspan=2|'''[[Yusoff Mahal]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''10,471''' |Lau Seng Kiat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,014 |rowspan=2|'''8,457''' |- |Matusin Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,106 |} ==Sabah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P167 |{{Parlimen|Kudat}} |'''[[Abdul Rahim Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,634''' |Yahya Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,739 |'''9,895''' |- |rowspan=3|P168 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Marudu}} |rowspan=3|'''[[Maximus Johnity Ongkili]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=3|'''12,028''' |Anthony Biri Mandiau |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,830 |rowspan=3|'''4,198''' |- |Roslan Mohd Zain |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,109 |- |Berman Angkap |{{Bebas/meta/color}}|{{color|black|BARISAN RAKYAT SABAH}} |457 |- |P169 |{{Parlimen|Kota Belud}} |'''[[Abdul Rahman Dahlan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,842''' |Saidil @ Saidi Simoi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,822 |'''3,020''' |- |rowspan=2|P070 |rowspan=2|{{Parlimen|Tuaran}} |rowspan=2|'''[[Wilfred Bumburing]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''17,645''' |Ansari Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,023 |rowspan=2|'''6,622''' |- |Ajin Gagah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |879 |- |rowspan=2|P171 |rowspan=2|{{Parlimen|Sepanggar}} |rowspan=2|'''[[Eric Enchin Majimbun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''16,884''' |Mohd Ibrahim Abdullah @ Yembun Kuleling |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,423 |rowspan=2|'''11,461''' |- |Edward Ewol Mujie |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |3,709 |- |rowspan=3|P172 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Kinabalu}} |rowspan=3|'''[[Hiew King Cheu]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=3|'''9,464''' |[[Christina Liew Chin Jin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,358 |rowspan=3|'''106''' |- |Chin Tek Ming |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |8,420 |- |Kong Yu Kiong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |341 |- |rowspan=2|P173 |rowspan=2|{{Parlimen|Putatan}} |rowspan=2|'''[[Makin @ Marcus Mojigoh]] |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''13,737''' |Saukinah Yussof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,292 |rowspan=2|'''6,445''' |- |Ramzah Ahmad Pakir |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |918 |- |rowspan=3|P174 |rowspan=3|{{Parlimen|Penampang}} |rowspan=3|'''[[Bernard Giluk Dompok]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=3|'''13,400''' |[[Edwin @ Jack Bosi]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,337 |rowspan=3|'''3,063''' |- |Anthony Tibok |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |696 |- |Willybroad Wissi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |404 |- |rowspan=3|P175 |rowspan=3|{{Parlimen|Papar}} |rowspan=3|'''[[Rosnah Abdul Rashid Shirlin]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''15,352''' |Wahap Idris |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,778 |rowspan=3|'''9,574''' |- |Patrick Sindu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,268 |- |Mohd Hashim Yusof |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |429 |- |rowspan=3|P176 |rowspan=3|{{Parlimen|Kimanis}} |rowspan=3|'''[[Anifah Aman]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''10,242''' |Jaafar Ismail |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,789 |rowspan=3|'''5,453''' |- |Ismaily Bungsu |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,615 |- |Benjamin Basintal |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |205 |- |P177 |{{Parlimen|Beaufort}} |'''[[Lajim Ukin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,780''' |Lajim Md Yusof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,866 |'''10,914''' |- |P178 |{{Parlimen|Sipitang}} |'''[[Sapawi Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''11,905''' |Karim Tassim |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,759 |'''6,146''' |- |rowspan=2|P179 |rowspan=2|{{Parlimen|Ranau}} |rowspan=2|'''[[Siringan Gubat]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''14,074''' |[[Jonathan Yasin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,823 |rowspan=2|'''7,251''' |- |Vitos Mark Koding |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |619 |- |rowspan=2|P180 |rowspan=2|{{Parlimen|Keningau}} |rowspan=2|'''[[Joseph Pairin Kitingan]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=2|'''14,598''' |[[Jeffrey Kitingan]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,334 |rowspan=2|'''4,264''' |- |Peter Kodou |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |560 |- |rowspan=3|P181 |rowspan=3|{{Parlimen|Tenom}} |rowspan=3|'''[[Raime Unggi]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''9,535''' |Adris Taripin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,652 |rowspan=3|'''6,883''' |- |Richard Joe Jimmy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,499 |- |Mutang @ Slyvester Dawat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BARISAN RAKYAT SABAH}} |485 |- |P182 |{{Parlimen|Pensiangan}} |'''[[Joseph Kurup]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P183 |rowspan=4|{{Parlimen|Beluran}} |rowspan=4|'''[[Ronald Kiandee]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=4|'''7,090''' |Ramsah Tasim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,738 |rowspan=4|'''4,352''' |- |Michael @ Radio Luban |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,271 |- |Petrus Rining |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |571 |- |Nordin Khan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |175 |- |P184 |{{Parlimen|Libaran}} |'''[[Juslie Ajirol]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,668 |Ahmad Thamrin Jaini |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,139 |'''7,529''' |- |P185 |{{Parlimen|Batu Sapi}} |'''[[Edmund Chong Ket Wah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |'''9,479''' |Chung Kwong Wing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,771 |'''3,708''' |- |rowspan=2|P186 |rowspan=2|{{Parlimen|Sandakan}} |rowspan=2|'''[[Liew Vui Keong]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (LDP)}} |rowspan=2|'''8,297''' |Chong Chui Lin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,121 |rowspan=2|'''176''' |- |Fong Vun Fui |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,929 |- |rowspan=2|P187 |rowspan=2|{{Parlimen|Kinabatangan}} |rowspan=2|'''[[Bung Moktar Radin]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''8,507''' |Ahmad Abdul |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,181 |rowspan=2|'''6,326''' |- |Dasim @ Ricky Jikah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,515 |- |P188 |{{Parlimen|Silam}} |'''[[Salleh Kalbi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,111''' |Hasbullah Taha |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,319 |'''9,792''' |- |P189 |{{Parlimen|Semporna}} |'''[[Mohd Shafie Apdal]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,419''' |Ab Azis Ab Hamid |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,957 |'''17,462''' |- |rowspan=2|P190 |rowspan=2|{{Parlimen|Tawau}} |rowspan=2|'''[[Chua Soon Bui]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''13,943''' |[[Chan Foong Hin]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,076 |rowspan=2|'''4,867''' |- |Berhan @ Birhan Ruslan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,278 |- |P191 |{{Parlimen|Kalabakan}} |'''[[Abdul Ghapur Salleh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |} ==Sarawak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=3|P192 |rowspan=3|{{Parlimen|Mas Gading}} |rowspan=3|'''[[Tiki Lafe]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |rowspan=3|'''8,551''' |Patau Rubis |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |4,250 |rowspan=3|'''4,301''' |- |Favian Tisen |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,476 |- |Apin Baeng |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |306 |- |P193 |{{Parlimen|Santubong}} |'''[[Wan Junaidi Tuanku Jaafar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''15,800''' |Rahamat Idil |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,855 |'''11,945''' |- |P194 |{{Parlimen|Petra Jaya}} |'''[[Fadillah Yusof]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''19,515''' |Mohamad Jolhi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,118 |'''14,397''' |- |P195 |{{Parlimen|Bandar Kuching}} |'''[[Chong Chieng Jen]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''22,901''' |Sim Yam Yen |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |12,949 |'''9,952''' |- |rowspan=2|P196 |rowspan=2|{{Parlimen|Stampin}} |rowspan=2|'''[[Yong Khoon Seng]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''21,966''' |Voon Lee Shan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |18,896 |rowspan=2|'''3,070''' |- |[[See Chee How]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,198 |- |rowspan=2|P197 |rowspan=2|{{Parlimen|Kota Samarahan}} |rowspan=2|'''[[Sulaiman Abdul Rahman Abdul Taib]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''15,559''' |Hussain Abang Apok |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,148 |rowspan=2|'''11,411''' |- |Awang Bakar |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |898 |- |P198 |{{Parlimen|Mambong}} |'''[[James Dawos Mamit]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''14,182''' |Majen Panyog |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,525 |'''6,657''' |- |P199 |{{Parlimen|Serian}} |'''[[Richard Riot Jaem]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''15,793''' |Sylvester Belayong Jayang |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |2,366 |'''13,427''' |- |P200 |{{Parlimen|Batang Sadong}} |'''[[Nancy Shukri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,183''' |Piee B. Ling. |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,758 |'''5,425''' |- |rowspan=2|P201 |rowspan=2|{{Parlimen|Batang Lupar}} |rowspan=2|'''[[Rohani Abdul Karim]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''11,015''' |Abang Eddy Allyanni |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |2,923 |rowspan=2|'''8,092''' |- |Ali Semsu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |250 |- |P202 |{{Parlimen|Sri Aman}} |'''[[Masir Kujat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''9,700''' |Cobbold John Lusoi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,448 |'''4,252''' |- |P203 |{{Parlimen|Lubok Antu}} |'''[[William Nyallau Badak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,769''' |Nicholas Bawin Anggat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,159 |'''1,610''' |- |P204 |{{Parlimen|Betong}} |'''[[Douglas Uggah Embas]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''13,708''' |Edmund Stanley Jugol |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |1,999 |'''11,709''' |- |P205 |{{Parlimen|Saratok}} |'''[[Jelaing Mersat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''12,470''' |Mohd Yahya Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,764 |'''8,706''' |- |P206 |{{Parlimen|Tanjong Manis}} |'''[[Norah Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P207 |{{Parlimen|Igan}} |'''[[Abdul Wahab Dolah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P208 |rowspan=4|{{Parlimen|Sarikei}} |rowspan=4|'''[[Ding Kuong Hiing]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=4|'''10,588''' |Wong Hua Seh |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,537 |rowspan=4|'''51''' |- |Kung Chin Chin |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |545 |- |Lau Kieng Chai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |116 |- |Ngu Tieng Hai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |105 |- |P209 |{{Parlimen|Julau}} |'''[[Joseph Salang Gandum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''10,351''' |Ambrose Labang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,767 |'''7,584''' |- |P210 |{{Parlimen|Kanowit}} |'''[[Aaron Ago Dagang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P211 |{{Parlimen|Lanang}} |'''[[Tiong Thai King]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,476''' |David Wong Kee Woan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,162 |'''4,864''' |- |rowspan=2|P212 |rowspan=2|{{Parlimen|Sibu}} |rowspan=2|'''[[Robert Lau Hoi Chew]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''19,138''' |Wong Ho Leng |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,903 |rowspan=2|'''3,235''' |- |Lim Chin Chuang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |812 |- |P123 |{{Parlimen|Mukah}} |'''[[Muhammad Leo Michael Toyad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''10,090''' |Hai Merawin @ Bonaventure |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,792 |'''6,298''' |- |P214 |{{Parlimen|Selangau}} |'''[[Joseph Entulu Belaun]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P215 |{{Parlimen|Kapit}} |'''[[Alexander Nanta Linggi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P216 |{{Parlimen|Hulu Rajang}} |'''[[Billy Abit Joo]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,590''' |George Lagong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,426 |'''2,164''' |- |P217 |{{Parlimen|Bintulu}} |'''[[Tiong King Sing]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''23,628''' |Lim Su Kien |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,663 |'''14,965''' |- |P218 |{{Parlimen|Sibuti}} |'''[[Ahmad Lai Bujang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,238''' |[[Michael Teo Yu Keng]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,590 |'''3,648''' |- |P219 |{{Parlimen|Miri}} |'''[[Peter Chin Fah Kui]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,354''' |Fong Pau Teck |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,138 |'''5,216''' |- |P220 |{{Parlimen|Baram}} |'''[[Jacob Dungau Sagan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''7,996''' |Kebing Wan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,952 |'''4,044''' |- |P221 |{{Parlimen|Limbang}} |'''[[Hasbi Habibollah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''6,427''' |Lau Liak Koi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,751 |'''676''' |- |P222 |{{Parlimen|Lawas}} |'''[[Henry Sum Agong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,526''' |Japar Suyut |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |734 |'''7,792''' |} ==Rujukan== [[Kategori:Keputusan pilihan raya di Malaysia|2008]] [[Kategori:Pilihan raya umum Malaysia 2008]] a3mjfo40j84t6lwjtyybae3e5ktwfo9 6844334 6844332 2026-05-08T18:10:00Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Keputusan Berdasarkan Parti Komponen */ 6844334 wikitext text/x-wiki ==Keputusan Berdasarkan Parti Komponen== {| class="wikitable" |- ! Parti||Gabungan||Jumlah Kerusi Dimenangi||Peratus||Pertambahan/Pengurangan |- | {{Logo kecil UMNO}}<br>[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||79 kerusi||36%|| |- |{{Logo kecil PKR}}<br>[[Parti Keadilan Rakyat]]|| - ||31 kerusi||14%|| |- |{{Logo kecil DAP}}<br>[[Parti Tindakan Demokratik]]|| - ||28 kerusi||17%|| |- |{{Logo kecil PAS}}<br>[[Parti Islam Se-Malaysia]]|| - ||23 kerusi||9%|| |- |{{Logo kecil MCA}}<br>[[Persatuan Cina Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||15 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil PBB}}<br>[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||14 kerusi||6%|| |- |{{Logo kecil PRS}}<br>[[Parti Rakyat Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||6 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil MIC}}<br>[[Kongres India Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |{{Logo kecil PBS}}<br>[[Parti Bersatu Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |{{Logo kecil PDP}}<br>[[Parti Demokratik Progresif|Parti Demokratik Progresif Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |[[Imej:United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation Logo.svg|30x30px]]<br>[[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||3 kerusi||1%|| |- |{{Logo kecil Gerakan}}<br>[[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |- |{{Logo kecil PBRS}}<br>[[Parti Bersatu Rakyat Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |- |{{Logo kecil SUPP}}<br>[[Parti Rakyat Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |} ==Pilihan raya kecil selepas PRU-12== #[[Pilihan raya kecil Permatang Pauh 2008]] #[[Pilihan raya kecil Kuala Terengganu 2009]] #[[Pilihan raya kecil Bukit Gantang 2009]] #[[Pilihan raya kecil Hulu Selangor 2010]] #[[Pilihan raya kecil Sibu 2010]] #[[Pilihan raya kecil Batu Sapi 2010]] ==Perlis== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P001 |{{Parlimen|Padang Besar}} |'''[[Azmi Khalid]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,991''' |[[Zolkharnain Abidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,643 |'''5,348''' |- |P002 |{{Parlimen|Kangar}} |'''[[Mohd Radzi Sheikh Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,821''' |Tunku Abdul Rahman Tunku Ismail |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,150 |'''13,671''' |- |P003 |{{Parlimen|Arau}} |'''[[Ismail Kassim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,451''' |[[Haron Din]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,151 |'''300''' |} ==Kedah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |'''[[Abu Bakar Taib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,762''' |Wan Salleh Wan Isa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,792 |'''4,970''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} |'''[[Mukhriz Mahathir]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,424''' |[[Idris Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,219 |'''2,205''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} |'''[[Mohd Johari Baharum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,179''' |[[Abdul Isa Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,119 |'''7,060''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |'''[[Mohd Nasir Zakaria]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''15,003''' |[[Ghazali bin Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,634 |'''369''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |'''[[Mahfuz Omar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''29,687''' |[[Abdul Rahman Ibrahim (ahli politik)|Abdul Rahman Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,956 |'''5,731''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |'''[[Chor Chee Heung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,741''' |[[Gooi Hsiao-Leung]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,557 |'''184''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |'''[[Ahmad Kasim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''36,689''' |[[Hashim Jahaya]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,671 |'''7,018''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |'''[[Mohd Hayati Othman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,311''' |[[Md Rozai Shafian]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,238 |'''4,073''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |'''[[Mohd Firdaus Jaafar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,150''' |[[Badruddin Amiruldin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,211 |'''2,299''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |'''[[Che Uda Che Nik]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''16,864''' |[[Othman Desa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,383 |'''481''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |'''[[Rashid Din]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''25,541''' |[[Tajul Urus Mat Zain]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |22,443 |'''3,098''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |'''[[Johari Abdul]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''33,822''' |[[Zainuddin Maidin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,441 |'''9,381''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |'''[[Taib Azamudden Md Taib]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,074''' |[[Abdul Azeez Abdul Rahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,461 |'''7,613''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |'''[[Gobalakrishnan Nagapan]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,774''' |Boey Chin Gan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,036 |'''11,738''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |'''[[Zulkifli Noordin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''22,555''' |[[Abdul Aziz Sheikh Fadzir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,672 |'''5,583''' |} ==Kelantan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P019 |{{Parlimen|Tumpat}} |'''[[Kamarudin Jaffar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,714''' |[[Asyraf Wajdi Dusuki]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |27,337 |'''9,377''' |- |P020 |{{Parlimen|Pengkalan Chepa}} |'''[[Abdul Halim Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,763''' |Rahim Zain |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,452 |'''11,311''' |- |P021 |{{Parlimen|Kota Bharu}} |'''[[Wan Abdul Rahim Wan Abdullah]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''32,129''' |[[Mohamad Fatmi Che Salleh]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,841 |'''11,288''' |- |P022 |{{Parlimen|Pasir Mas}} |'''[[Ibrahim Ali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,673''' |Ahmad Rosdi Mahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,682 |'''8,991''' |- |rowspan=2|P023 |rowspan=2|{{Parlimen|Rantau Panjang}} |rowspan=2|'''[[Siti Zailah Mohd Yusoff]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''19,344''' |Mohd Afandi Yusoff |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,858 |rowspan=2|'''4,486''' |- |Kosing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |330 |- |P024 |{{Parlimen|Kubang Kerian}} |'''[[Salahuddin Ayub]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,179''' |Ab Ghani Mamat |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,537 |'''10,642''' |- |P025 |{{Parlimen|Bachok}} |'''[[Nasharudin Mat Isa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,835''' |[[Awang Adek Hussin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,934 |'''2,901''' |- |P026 |{{Parlimen|Ketereh}} |'''[[Ab Aziz Ab Kadir]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,738''' |[[Annuar Musa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |21,338 |'''400''' |- |rowspan=2|P027 |rowspan=2|{{Parlimen|Tanah Merah}} |rowspan=2|'''[[Amran Ab Ghani]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''17,554''' |Shaari Hassan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,970 |rowspan=2|'''1,584''' |- |Asmadi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,439 |- |P028 |{{Parlimen|Pasir Puteh}} |'''[[Muhammad Husain]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,365''' |Amran Mat Nor |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,397 |'''3,968''' |- |P029 |{{Parlimen|Machang}} |'''[[Saifuddin Nasution Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,041''' |[[Sazmi Miah]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,581 |'''1,460''' |- |P030 |{{Parlimen|Jeli}} |'''[[Mustapa Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,168''' |Nasir Pendi |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,732 |'''4,436''' |- |P031 |{{Parlimen|Kuala Krai}} |'''[[Mohd Hatta Ramli]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''23,562''' |Che Musa Che Omar |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,578 |'''4,984''' |- |P032 |{{Parlimen|Gua Musang}} |'''[[Tengku Razaleigh Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,063''' |Zulkifle Muhamed |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,669 |'''4,394''' |} ==Terengganu== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P033 |{{Parlimen|Besut}} |'''[[Abdullah Md Zin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,376''' |[[Husain Awang]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |18,786 |'''10,590''' |- |P034 |{{Parlimen|Setiu}} |'''[[Mohd Jidin Shafee]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,610''' |Mohd Pauzi Muda |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |19,378 |'''7,232''' |- |P035 |{{Parlimen|Kuala Nerus}} |'''[[Mohamed Nasir Ibrahim Fikri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,439''' |[[M. Shukrimun Shamsudin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |25,098 |'''1,341''' |- |rowspan=2|P036 |rowspan=2|{{Parlimen|Kuala Terengganu}} |rowspan=2|'''[[Razali Ismail]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''32,562''' |[[Mohamad Sabu]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |31,934 |rowspan=2|'''628''' |- |Maimun Yusuf |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |685 |- |P037 |{{Parlimen|Marang}} |'''[[Abdul Hadi Awang]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,435''' |Ahmad Ramzi Mohamad Zubir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |30,688 |'''2,747''' |- |P038 |{{Parlimen|Hulu Terengganu}} |'''[[Mohd Nor Othman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,784''' |[[Kamaruzaman Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,324 |'''10,460''' |- |P039 |{{Parlimen|Dungun}} |'''[[Matulidi Jusoh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,264''' |[[Shamsul Iskandar Mohd Akin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,270 |'''4,994''' |- |P040 |{{Parlimen|Kemaman}} |'''[[Ahmad Shabery Cheek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''37,199''' |Fariz Musa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,516 |'''12,683''' |} ==Pulau Pinang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P041 |{{Parlimen|Kepala Batas}} |'''[[Abdullah Ahmad Badawi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,445''' |Subri Arshad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,199 |'''11,246''' |- |P042 |{{Parlimen|Tasek Gelugor}} |'''[[Nor Mohamed Yakcop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,448''' |[[Ismail Salleh (ahli politik)|Ismail Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |15,901 |'''4,547''' |- |P043 |{{Parlimen|Bagan}} |'''[[Lim Guan Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''33,748''' |Song Choy Leng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,678 |'''22,070''' |- |P044 |{{Parlimen|Permatang Pauh}} |'''[[Wan Azizah Wan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''30,348''' |Pirdaus Ismail |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,950 |'''13,398''' |- |P045 |{{Parlimen|Bukit Mertajam}} |'''[[Chong Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,882''' |Ong Tang Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,985 |'''25,987''' |- |P046 |{{Parlimen|Batu Kawan}} |'''[[P. Ramasamy]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''23,067''' |[[Koh Tsu Koon]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |13,582 |'''9,485''' |- |P047 |{{Parlimen|Nibong Tebal}} |'''[[Tan Tee Beng]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''20,210''' |[[Zainal Abidin Osman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,123 |'''3,087''' |- |P048 |{{Parlimen|Bukit Bendera}} |'''[[Liew Chin Tong]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''31,243''' |[[Chia Kwang Chye]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |15,131 |'''16,112''' |- |P049 |{{Parlimen|Tanjong}} |'''[[Chow Kon Yeow]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,489''' |Khaw Veon Szu |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |9,759 |'''18,489''' |- |rowspan=2|P050 |rowspan=2|{{Parlimen|Jelutong}} |rowspan=2|'''[[Jeff Ooi Chuan Aun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=2|'''30,493''' |Thor Teong Gee |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,247 |rowspan=2|'''16,246''' |- |Badrul Zaman |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |882 |- |P051 |{{Parlimen|Bukit Gelugor}} |'''[[Karpal Singh]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,140''' |Koay Kar Huah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |14,125 |'''21,015''' |- |P052 |{{Parlimen|Bayan Baru}} |'''[[Zahrain Mohamed Hashim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''27,168''' |Ooi Siew Kim |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,589 |'''11,029''' |- |P053 |{{Parlimen|Balik Pulau}} |'''[[Mohd Yusmadi Mohd Yusoff]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''15,749''' |[[Norraesah Mohamad]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,041 |'''708''' |} ==Perak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P054 |{{Parlimen|Gerik}} |'''[[Tan Lian Hoe]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''12,526''' |Mohd Noor Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,953 |'''5,573''' |- |P055 |{{Parlimen|Lenggong}} |'''[[Shamsul Anuar Nasarah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,992''' |Muhamad Zulkifli Mohamad Zakaria |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,073 |'''4,919''' |- |P056 |{{Parlimen|Larut}} |'''[[Hamzah Zainudin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,878''' |Mohd Dhari Othman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,967 |'''1,911''' |- |P057 |{{Parlimen|Parit Buntar}} |'''[[Mujahid Yusof Rawa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''21,221''' |[[Abdul Rahman Suliman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |13,670 |'''7,551''' |- |P058 |{{Parlimen|Bagan Serai}} |'''[[Mohsin Fadzli Samsuri]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,943''' |[[Zainal Abidin Zin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,530 |'''3,413''' |- |rowspan=2|P059 |rowspan=2|{{Parlimen|Bukit Gantang}} |rowspan=2|'''[[Roslan Shaharum]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''20,015''' |[[Abdul Azim Mohd Zabidi]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,449 |rowspan=2|'''1,566''' |- |Morgan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |872 |- |P060 |{{Parlimen|Taiping}} |'''[[Nga Kor Ming]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''28,098''' |[[M. Kayveas]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,800 |'''11,298''' |- |P061 |{{Parlimen|Padang Rengas}} |'''[[Mohamed Nazri Abdul Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''9,830''' |Alias Zenon |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,081 |'''1,749''' |- |rowspan=2|P062 |rowspan=2|{{Parlimen|Sungai Siput}} |rowspan=2|'''[[Michael Jeyakumar Devaraj]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''16,458''' |[[S. Samy Vellu]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |14,637 |rowspan=2|'''1,821''' |- |Nor Rizan Oon |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |864 |- |P063 |{{Parlimen|Tambun}} |'''[[Ahmad Husni Hanadzlah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,942''' |Mohamad Asri Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,566 |'''5,386''' |- |P064 |{{Parlimen|Ipoh Timor}} |'''[[Lim Kit Siang]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,364''' |Liew Mun Hon |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,422 |'''21,942''' |- |P065 |{{Parlimen|Ipoh Barat}} |'''[[M. Kulasegaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,576''' |Yik Phooi Hong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,042 |'''15,534''' |- |P066 |{{Parlimen|Batu Gajah}} |'''[[Fong Po Kuan]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,922''' |Cheah Yoke Can |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,295 |'''24,627''' |- |P067 |{{Parlimen|Kuala Kangsar}} |'''[[Rafidah Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,735''' |Khairuddin Abd Malik |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,277 |'''1,458''' |- |P068 |{{Parlimen|Beruas}} |'''[[Ngeh Koo Ham]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''15,831''' |Chang Ko Youn |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,003 |'''1,828''' |- |P069 |{{Parlimen|Parit}} |'''[[Mohd Nizar Zakaria]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,399''' |[[Najihatussalehah Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,526 |'''2,873''' |- |P070 |{{Parlimen|Kampar}} |'''[[Lee Chee Leong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,126''' |Keong Meng Sing |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |17,429 |'''2,697''' |- |P071 |{{Parlimen|Gopeng}} |'''[[Lee Boon Chye]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,696''' |Ling Hee Leong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,328 |'''7,368''' |- |P072 |{{Parlimen|Tapah}} |'''[[M. Saravanan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''14,084''' |Tan Seng Toh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,064 |'''3,020''' |- |P073 |{{Parlimen|Pasir Salak}} |'''[[Tajuddin Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,928''' |[[Mustaffa Kamil Ayub]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,240 |'''2,688''' |- |P074 |{{Parlimen|Lumut}} |'''[[Kong Cho Ha]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,698''' |Suwardi Sapuan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |25,400 |'''298''' |- |P075 |{{Parlimen|Bagan Datuk}} |'''[[Ahmad Zahid Hamidi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,115''' |Madzi Hasan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,423 |'''2,692''' |- |P076 |{{Parlimen|Teluk Intan}} |'''[[M. Manogaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,486''' |[[Mah Siew Keong]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,016 |'''1,470''' |- |P077 |{{Parlimen|Tanjong Malim}} |'''[[Ong Ka Chuan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''21,016''' |Mohamad Azman Marjohan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,594 |'''5,422''' |} ==Pahang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P078 |{{Parlimen|Cameron Highlands}} |'''[[Devamany S. Krishnasamy]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''9,164''' |J. Apalsamy |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |6,047 |'''3,117''' |- |P079 |{{Parlimen|Lipis}} |'''[[Mohamad Shahrum Osman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,611''' |Mohamed Nilam |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,474 |'''4,137''' |- |P080 |{{Parlimen|Raub}} |'''[[Ng Yen Yen]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''18,078''' |Abu Bakar Lebai Sudin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,326 |'''2,752''' |- |P081 |{{Parlimen|Jerantut}} |'''[[Tengku Azlan ibni Sultan Abu Bakar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,543''' |Hamzah Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,597 |'''1,946''' |- |P082 |{{Parlimen|Indera Mahkota}} |'''[[Azan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,823''' |Salamon Ali Rizal Abdul Rahman |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,796 |'''1,027''' |- |P083 |{{Parlimen|Kuantan}} |'''[[Fuziah Salleh]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,398''' |[[Fu Ah Kiow]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,572 |'''1,826''' |- |P084 |{{Parlimen|Paya Besar}} |'''[[Abdul Manan Ismail]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,355''' |[[Mohd Jafri Ab Rashid]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,852 |'''8,503''' |- |P085 |{{Parlimen|Pekan}} |'''[[Najib Razak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''36,262''' |Khairul Anuar Ahmad Zainudin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,798 |'''26,464''' |- |P086 |{{Parlimen|Maran}} |'''[[Ismail Abd Muttalib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,868''' |[[Nasrudin Hassan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,227 |'''6,641''' |- |P087 |{{Parlimen|Kuala Krau}} |'''[[Ismail Mohamed Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,165''' |[[Kamal Ashaari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,900 |'''5,265''' |- |P088 |{{Parlimen|Temerloh}} |'''[[Saifuddin Abdullah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,381''' |Ahmad Nizam Ahmad |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,940 |'''2,441''' |- |P089 |{{Parlimen|Bentong}} |'''[[Liow Tiong Lai]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,134''' |G. Ponusamy |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,585 |'''12,549''' |- |P090 |{{Parlimen|Bera}} |'''[[Ismail Sabri Yaakob]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,297''' |[[Mazlan Aliman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,984 |'''4,313''' |- |P091 |{{Parlimen|Rompin}} |'''[[Jamaluddin Jarjis]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,308''' |Mazlan Mohd Yasin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,629 |'''10,679''' |} ==Selangor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P092 |{{Parlimen|Sabak Bernam}} |'''[[Abd Rahman Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,055''' |Badrol Amin Bahron |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,720 |'''1,335''' |- |P093 |{{Parlimen|Sungai Besar}} |'''[[Noriah Kasnon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,069''' |[[Osman Sabran]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,060 |'''5,009''' |- |P054 |{{Parlimen|Hulu Selangor}} |'''[[Zainal Abidin bin Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''23,177''' |[[G. Palanivel]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |22,979 |'''198''' |- |P095 |{{Parlimen|Tanjong Karang}} |'''[[Noh Omar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,073''' |[[Mohamed Hanipa Maidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,523 |'''3,820''' |- |P096 |{{Parlimen|Kuala Selangor}} |'''[[Dzulkefly Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''18,796''' |[[Jahaya Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,934 |'''862''' |- |rowspan=2|P097 |rowspan=2|{{Parlimen|Selayang}} |rowspan=2|'''[[William Leong Jee Keen]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,701''' |Lee Yi Yew |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,134 |rowspan=2|'''3,567''' |- |Koh Swe Long |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |1,332 |- |P098 |{{Parlimen|Gombak}} |'''[[Mohamed Azmin Ali]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''40,344''' |Said Anuar Said Ahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |33,467 |'''6,867''' |- |P099 |{{Parlimen|Ampang}} |'''[[Zuraida Kamaruddin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,995''' |Azman Wahid |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,319 |'''3,676''' |- |P100 |{{Parlimen|Pandan}} |'''[[Ong Tee Keat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,236''' |Syed Shahir Syed Mohamud |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,275 |'''2,961''' |- |P101 |{{Parlimen|Hulu Langat}} |'''[[Che Rosli Che Mat]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,124''' |[[Markiman Kobiran]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |34,379 |'''1,745''' |- |P102 |{{Parlimen|Serdang}} |'''[[Teo Nie Ching]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,444''' |[[Hoh Hee Lee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |26,419 |'''21,025''' |- |P103 |{{Parlimen|Puchong}} |'''[[Gobind Singh Deo]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,079''' |[[Lau Yeng Peng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |22,486 |'''12,593''' |- |rowspan=2|P104 |rowspan=2|{{Parlimen|Kelana Jaya}} |rowspan=2|'''[[Gwo-Burne Loh]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,298''' |[[Lee Hwa Beng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,267 |rowspan=2|'''5,031''' |- |Billi Lim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,895 |- |P105 |{{Parlimen|Petaling Jaya Selatan}} |'''[[Hee Loy Sian]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,598''' |Donald Lim Siang Chai |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,892 |'''5,706''' |- |P106 |{{Parlimen|Petaling Jaya Utara}} |'''[[Tony Pua Kiam Wee]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,851''' |[[Chew Mei Fun]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,879 |'''19,972''' |- |P107 |{{Parlimen|Subang}} |'''[[Sivarasa Rasiah]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''35,024''' |S. Murugesan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |28,315 |'''6,709''' |- |P108 |{{Parlimen|Shah Alam}} |'''[[Khalid Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,566''' |[[Abdul Aziz Shamsuddin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,042 |'''9,314''' |- |P109 |{{Parlimen|Kapar}} |'''[[Manikavasagam Sundaram]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''48,196''' |[[Komala Devi Perumal]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |35,899 |'''12,297''' |- |P110 |{{Parlimen|Klang}} |'''[[Charles Anthony Santiago]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,990''' |Ch'ng Toh Eng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,289 |'''17,701''' |- |P111 |{{Parlimen|Kota Raja}} |'''[[Siti Mariah Mahmud]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''38,630''' |[[Vigneswaran Sanasee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |17,879 |'''20,751''' |- |P112 |{{Parlimen|Kuala Langat}} |'''[[Abdullah Sani Abdul Hamid]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,687''' |Sulaiman Mohd Karli |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,698 |'''989''' |- |P113 |{{Parlimen|Sepang}} |'''[[Mohd Zin Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,381''' |Mohd Makki Ahmad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |21,532 |'''4,849''' |} ==Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P114 |{{Parlimen|Kepong}} |'''[[Tan Seng Giaw]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,552''' |Lau Hoi Keong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,704 |'''23,848''' |- |P115 |{{Parlimen|Batu}} |'''[[Tian Chua]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,785''' |Lim Si Pin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |20,330 |'''9,455''' |- |P116 |{{Parlimen|Wangsa Maju}} |'''[[Wee Choo Keong]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,637''' |[[Yew Teong Look]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |19,487 |'''150''' |- |P117 |{{Parlimen|Segambut}} |'''[[Lim Lip Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''25,046''' |Ma Woei Chyi |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,314 |'''7,732''' |- |P118 |{{Parlimen|Setiawangsa}} |'''[[Zulhasnan Rafique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,849''' |Ibrahim Yaacob |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,355 |'''8,134''' |- |P119 |{{Parlimen|Titiwangsa}} |'''[[Lo' Lo' Mohamad Ghazali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''17,857''' |Aziz Jamaludin Mohd Tahir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,885 |'''1,972''' |- |P120 |{{Parlimen|Bukit Bintang}} |'''[[Fong Kui Lun]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''26,811''' |Lee Chong Meng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |12,534 |'''14,277''' |- |rowspan=2|P121 |rowspan=2|{{Parlimen|Lembah Pantai}} |rowspan=2|'''[[Nurul Izzah Anwar]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''21,728''' |[[Shahrizat Abdul Jalil]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,833 |rowspan=2|'''2,895''' |- |N. Periasamy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |489 |- |P122 |{{Parlimen|Seputeh}} |'''[[Teresa Kok Suh Sim]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,230''' |Chew Chee Lin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,738 |'''36,492''' |- |P123 |{{Parlimen|Cheras}} |'''[[Tan Kok Wai]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,253''' |Jeffrey Goh Sim Ik |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,953 |'''28,300''' |- |P124 |{{Parlimen|Bandar Tun Razak}} |'''[[Abdul Khalid Ibrahim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,123''' |[[Tan Chai Ho]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,608 |'''2,515''' |} ==Wilayah Persekutuan Putrajaya== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P125 |{{Parlimen|Putrajaya}} |'''[[Tengku Adnan Tengku Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''4,038''' |Mohamad Noor Mohamad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,304 |'''2,734''' |} ==Negeri Sembilan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |'''[[Rais Yatim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,737''' |Norman Ipin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,127 |'''11,610''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |'''[[Lilah Yasin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,294''' |Siti Meriam Naan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,974 |'''12,320''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |'''[[John Fernandez]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,970''' |Yu Chok Tow |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |29,022 |'''3,948''' |- |P129 |{{Parlimen|Kuala Pilah}} |'''[[Hasan Malek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,417''' |Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,409 |'''10,008''' |- |P130 |{{Parlimen|Rasah}} |'''[[Anthony Loke Siew Fook]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''34,271''' |Yeow Chai Thiam |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |21,120 |'''13,151''' |- |P131 |{{Parlimen|Rembau}} |'''[[Khairy Jamaluddin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,525''' |[[Badrul Hisham Shaharin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,779 |'''5,746''' |- |rowspan=2|P132 |rowspan=2|{{Parlimen|Teluk Kemang}} |rowspan=2|'''[[Kamarul Baharin Abbas]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''23,348''' |S. Sothinathan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |20,544 |rowspan=2|'''2,804''' |- |Mohd Rashid Arshad |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |601 |- |P133 |{{Parlimen|Tampin}} |'''[[Shaziman Abu Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,022''' |Abdul Razakek Abdul Rahim |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,943 |'''13,079''' |} ==Melaka== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P134 |{{Parlimen|Masjid Tanah}} |'''[[Abu Seman Yusop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,582''' |Ab Ghani Ah Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,297 |'''12,285''' |- |P135 |{{Parlimen|Alor Gajah}} |'''[[Fong Chan Onn]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''26,354''' |Tan Lay Siang |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |13,470 |'''12,884''' |- |P136 |{{Parlimen|Tangga Batu}} |'''[[Idris Haron]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,460''' |Zainon Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,960 |'''14,500''' |- |P137 |{{Parlimen|Bukit Katil}} |'''[[Md Sirat Abu]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,975''' |Khalid Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |29,217 |'''1,758'' |- |P138 |{{Parlimen|Kota Melaka}} |'''[[Sim Tong Him]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''38,640''' |[[Wong Nai Chee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,250 |'''11,390''' |- |P139 |{{Parlimen|Jasin}} |'''[[Ahmad Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''28,101''' |Zulkefly Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,373 |'''12,728''' |} ==Johor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P140 |{{Parlimen|Segamat}} |'''[[S. Subramaniam]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''15,921''' |[[Pang Hok Liong]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |12,930 |'''2,991''' |- |P141 |{{Parlimen|Sekijang}} |'''[[Baharum Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,979''' |Zulkaply Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,112 |'''9,867''' |- |P142 |{{Parlimen|Labis}} |'''[[Chua Tee Yong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''13,568''' |Teo Eng Ching |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,564 |'''4,094''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |'''[[Mahiaddin Yassin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,028''' |Rozali Jamil Al-Hafiz |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,447 |'''12,581''' |- |P144 |{{Parlimen|Ledang}} |'''[[Hamim Samuri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,319''' |Lau Tek Hai |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,702 |'''7,617''' |- |P145 |{{Parlimen|Bakri}} |'''[[Er Teck Hwa]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''21,051''' |Tay Puay Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |20,329 |'''722''' |- |P146 |{{Parlimen|Muar}} |'''[[Razali Ibrahim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,986''' |Nah Budin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,325 |'''4,661''' |- |P147 |{{Parlimen|Parit Sulong}} |'''[[Noraini Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,066''' |Faisal Ali |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,467 |'''13,599''' |- |P148 |{{Parlimen|Ayer Hitam}} |'''[[Wee Ka Siong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,230''' |Husin Sujak |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,321 |'''13,909''' |- |P149 |{{Parlimen|Sri Gading}} |'''[[Mohamad Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,641''' |Ali Markom |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,767 |'''10,874''' |- |P150 |{{Parlimen|Batu Pahat}} |'''[[Mohd Puad Zarkashi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''32,953''' |Muhammad Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |19,625 |'''12,968''' |- |P151 |{{Parlimen|Simpang Renggam}} |'''[[Liang Teck Meng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''16,450''' |Atan Gombang |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,597 |'''7,853''' |- |P152 |{{Parlimen|Kluang}} |'''[[Hou Kok Chung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''27,970''' |Ng Lam Hua |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |24,189 |'''3,781''' |- |P153 |{{Parlimen|Sembrong}} |'''[[Hishamuddin Hussein]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,988''' |Lee Sang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,418 |'''11,570''' |- |P154 |{{Parlimen|Mersing}} |'''[[Abdul Latiff Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,116''' |Shahar Abdullah |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,380 |'''13,376''' |- |P155 |{{Parlimen|Tenggara}} |'''[[Halimah Mohamed Sadique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,031''' |Salleh Farmin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |4,982 |'''14,049''' |- |P156 |{{Parlimen|Kota Tinggi}} |'''[[Syed Hamid Albar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''22,682''' |Onn Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |3,721 |'''18,961''' |- |P157 |{{Parlimen|Pengerang}} |'''[[Azalina Othman Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P158 |{{Parlimen|Tebrau}} |'''[[Teng Boon Soon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''30,975''' |Roslani Sharif |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,124 |'''14,581''' |- |P159 |{{Parlimen|Pasir Gudang}} |'''[[Mohamed Khaled Nordin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''35,849''' |Md Rizan Mohd Saman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,568 |'''17,281''' |- |P160 |{{Parlimen|Johor Bahru}} |'''[[Shahrir Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''43,143''' |[[Hassan Abdul Karim]] |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |17,794 |'''25,349''' |- |P161 |{{Parlimen|Pulai}} |'''[[Nur Jazlan Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''38,036''' |Abdullah Ideris |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,587 |'''20,449''' |- |P162 |{{Parlimen|Gelang Patah}} |'''[[Tan Ah Eng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''33,630''' |[[Zaliha Mustafa]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,779 |'''8,851''' |- |P163 |{{Parlimen|Kulai}} |'''[[Ong Ka Ting]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''32,017''' |Ng Pack Siong |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |20,273 |'''11,744''' |- |P164 |{{Parlimen|Pontian}} |'''[[Ahmad Maslan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,121''' |Mohd Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,677 |'''14,444''' |- |P165 |{{Parlimen|Tanjung Piai}} |'''[[Wee Jeck Seng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''23,302''' |Ahmad Ton |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,931 |'''12,731''' |} ==Wilayah Persekutuan Labuan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=2|P166 |rowspan=2|{{Parlimen|Labuan}} |rowspan=2|'''[[Yusoff Mahal]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''10,471''' |Lau Seng Kiat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,014 |rowspan=2|'''8,457''' |- |Matusin Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,106 |} ==Sabah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P167 |{{Parlimen|Kudat}} |'''[[Abdul Rahim Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,634''' |Yahya Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,739 |'''9,895''' |- |rowspan=3|P168 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Marudu}} |rowspan=3|'''[[Maximus Johnity Ongkili]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=3|'''12,028''' |Anthony Biri Mandiau |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,830 |rowspan=3|'''4,198''' |- |Roslan Mohd Zain |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,109 |- |Berman Angkap |{{Bebas/meta/color}}|{{color|black|BARISAN RAKYAT SABAH}} |457 |- |P169 |{{Parlimen|Kota Belud}} |'''[[Abdul Rahman Dahlan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,842''' |Saidil @ Saidi Simoi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,822 |'''3,020''' |- |rowspan=2|P070 |rowspan=2|{{Parlimen|Tuaran}} |rowspan=2|'''[[Wilfred Bumburing]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''17,645''' |Ansari Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,023 |rowspan=2|'''6,622''' |- |Ajin Gagah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |879 |- |rowspan=2|P171 |rowspan=2|{{Parlimen|Sepanggar}} |rowspan=2|'''[[Eric Enchin Majimbun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''16,884''' |Mohd Ibrahim Abdullah @ Yembun Kuleling |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,423 |rowspan=2|'''11,461''' |- |Edward Ewol Mujie |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |3,709 |- |rowspan=3|P172 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Kinabalu}} |rowspan=3|'''[[Hiew King Cheu]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=3|'''9,464''' |[[Christina Liew Chin Jin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,358 |rowspan=3|'''106''' |- |Chin Tek Ming |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |8,420 |- |Kong Yu Kiong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |341 |- |rowspan=2|P173 |rowspan=2|{{Parlimen|Putatan}} |rowspan=2|'''[[Makin @ Marcus Mojigoh]] |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''13,737''' |Saukinah Yussof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,292 |rowspan=2|'''6,445''' |- |Ramzah Ahmad Pakir |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |918 |- |rowspan=3|P174 |rowspan=3|{{Parlimen|Penampang}} |rowspan=3|'''[[Bernard Giluk Dompok]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=3|'''13,400''' |[[Edwin @ Jack Bosi]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,337 |rowspan=3|'''3,063''' |- |Anthony Tibok |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |696 |- |Willybroad Wissi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |404 |- |rowspan=3|P175 |rowspan=3|{{Parlimen|Papar}} |rowspan=3|'''[[Rosnah Abdul Rashid Shirlin]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''15,352''' |Wahap Idris |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,778 |rowspan=3|'''9,574''' |- |Patrick Sindu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,268 |- |Mohd Hashim Yusof |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |429 |- |rowspan=3|P176 |rowspan=3|{{Parlimen|Kimanis}} |rowspan=3|'''[[Anifah Aman]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''10,242''' |Jaafar Ismail |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,789 |rowspan=3|'''5,453''' |- |Ismaily Bungsu |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,615 |- |Benjamin Basintal |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |205 |- |P177 |{{Parlimen|Beaufort}} |'''[[Lajim Ukin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,780''' |Lajim Md Yusof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,866 |'''10,914''' |- |P178 |{{Parlimen|Sipitang}} |'''[[Sapawi Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''11,905''' |Karim Tassim |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,759 |'''6,146''' |- |rowspan=2|P179 |rowspan=2|{{Parlimen|Ranau}} |rowspan=2|'''[[Siringan Gubat]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''14,074''' |[[Jonathan Yasin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,823 |rowspan=2|'''7,251''' |- |Vitos Mark Koding |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |619 |- |rowspan=2|P180 |rowspan=2|{{Parlimen|Keningau}} |rowspan=2|'''[[Joseph Pairin Kitingan]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=2|'''14,598''' |[[Jeffrey Kitingan]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,334 |rowspan=2|'''4,264''' |- |Peter Kodou |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |560 |- |rowspan=3|P181 |rowspan=3|{{Parlimen|Tenom}} |rowspan=3|'''[[Raime Unggi]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''9,535''' |Adris Taripin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,652 |rowspan=3|'''6,883''' |- |Richard Joe Jimmy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,499 |- |Mutang @ Slyvester Dawat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BARISAN RAKYAT SABAH}} |485 |- |P182 |{{Parlimen|Pensiangan}} |'''[[Joseph Kurup]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P183 |rowspan=4|{{Parlimen|Beluran}} |rowspan=4|'''[[Ronald Kiandee]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=4|'''7,090''' |Ramsah Tasim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,738 |rowspan=4|'''4,352''' |- |Michael @ Radio Luban |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,271 |- |Petrus Rining |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |571 |- |Nordin Khan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |175 |- |P184 |{{Parlimen|Libaran}} |'''[[Juslie Ajirol]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,668 |Ahmad Thamrin Jaini |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,139 |'''7,529''' |- |P185 |{{Parlimen|Batu Sapi}} |'''[[Edmund Chong Ket Wah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |'''9,479''' |Chung Kwong Wing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,771 |'''3,708''' |- |rowspan=2|P186 |rowspan=2|{{Parlimen|Sandakan}} |rowspan=2|'''[[Liew Vui Keong]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (LDP)}} |rowspan=2|'''8,297''' |Chong Chui Lin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,121 |rowspan=2|'''176''' |- |Fong Vun Fui |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,929 |- |rowspan=2|P187 |rowspan=2|{{Parlimen|Kinabatangan}} |rowspan=2|'''[[Bung Moktar Radin]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''8,507''' |Ahmad Abdul |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,181 |rowspan=2|'''6,326''' |- |Dasim @ Ricky Jikah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,515 |- |P188 |{{Parlimen|Silam}} |'''[[Salleh Kalbi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,111''' |Hasbullah Taha |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,319 |'''9,792''' |- |P189 |{{Parlimen|Semporna}} |'''[[Mohd Shafie Apdal]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,419''' |Ab Azis Ab Hamid |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,957 |'''17,462''' |- |rowspan=2|P190 |rowspan=2|{{Parlimen|Tawau}} |rowspan=2|'''[[Chua Soon Bui]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''13,943''' |[[Chan Foong Hin]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,076 |rowspan=2|'''4,867''' |- |Berhan @ Birhan Ruslan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,278 |- |P191 |{{Parlimen|Kalabakan}} |'''[[Abdul Ghapur Salleh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |} ==Sarawak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=3|P192 |rowspan=3|{{Parlimen|Mas Gading}} |rowspan=3|'''[[Tiki Lafe]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |rowspan=3|'''8,551''' |Patau Rubis |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |4,250 |rowspan=3|'''4,301''' |- |Favian Tisen |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,476 |- |Apin Baeng |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |306 |- |P193 |{{Parlimen|Santubong}} |'''[[Wan Junaidi Tuanku Jaafar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''15,800''' |Rahamat Idil |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,855 |'''11,945''' |- |P194 |{{Parlimen|Petra Jaya}} |'''[[Fadillah Yusof]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''19,515''' |Mohamad Jolhi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,118 |'''14,397''' |- |P195 |{{Parlimen|Bandar Kuching}} |'''[[Chong Chieng Jen]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''22,901''' |Sim Yam Yen |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |12,949 |'''9,952''' |- |rowspan=2|P196 |rowspan=2|{{Parlimen|Stampin}} |rowspan=2|'''[[Yong Khoon Seng]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''21,966''' |Voon Lee Shan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |18,896 |rowspan=2|'''3,070''' |- |[[See Chee How]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,198 |- |rowspan=2|P197 |rowspan=2|{{Parlimen|Kota Samarahan}} |rowspan=2|'''[[Sulaiman Abdul Rahman Abdul Taib]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''15,559''' |Hussain Abang Apok |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,148 |rowspan=2|'''11,411''' |- |Awang Bakar |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |898 |- |P198 |{{Parlimen|Mambong}} |'''[[James Dawos Mamit]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''14,182''' |Majen Panyog |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,525 |'''6,657''' |- |P199 |{{Parlimen|Serian}} |'''[[Richard Riot Jaem]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''15,793''' |Sylvester Belayong Jayang |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |2,366 |'''13,427''' |- |P200 |{{Parlimen|Batang Sadong}} |'''[[Nancy Shukri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,183''' |Piee B. Ling. |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,758 |'''5,425''' |- |rowspan=2|P201 |rowspan=2|{{Parlimen|Batang Lupar}} |rowspan=2|'''[[Rohani Abdul Karim]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''11,015''' |Abang Eddy Allyanni |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |2,923 |rowspan=2|'''8,092''' |- |Ali Semsu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |250 |- |P202 |{{Parlimen|Sri Aman}} |'''[[Masir Kujat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''9,700''' |Cobbold John Lusoi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,448 |'''4,252''' |- |P203 |{{Parlimen|Lubok Antu}} |'''[[William Nyallau Badak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,769''' |Nicholas Bawin Anggat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,159 |'''1,610''' |- |P204 |{{Parlimen|Betong}} |'''[[Douglas Uggah Embas]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''13,708''' |Edmund Stanley Jugol |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |1,999 |'''11,709''' |- |P205 |{{Parlimen|Saratok}} |'''[[Jelaing Mersat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''12,470''' |Mohd Yahya Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,764 |'''8,706''' |- |P206 |{{Parlimen|Tanjong Manis}} |'''[[Norah Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P207 |{{Parlimen|Igan}} |'''[[Abdul Wahab Dolah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P208 |rowspan=4|{{Parlimen|Sarikei}} |rowspan=4|'''[[Ding Kuong Hiing]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=4|'''10,588''' |Wong Hua Seh |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,537 |rowspan=4|'''51''' |- |Kung Chin Chin |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |545 |- |Lau Kieng Chai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |116 |- |Ngu Tieng Hai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |105 |- |P209 |{{Parlimen|Julau}} |'''[[Joseph Salang Gandum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''10,351''' |Ambrose Labang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,767 |'''7,584''' |- |P210 |{{Parlimen|Kanowit}} |'''[[Aaron Ago Dagang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P211 |{{Parlimen|Lanang}} |'''[[Tiong Thai King]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,476''' |David Wong Kee Woan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,162 |'''4,864''' |- |rowspan=2|P212 |rowspan=2|{{Parlimen|Sibu}} |rowspan=2|'''[[Robert Lau Hoi Chew]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''19,138''' |Wong Ho Leng |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,903 |rowspan=2|'''3,235''' |- |Lim Chin Chuang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |812 |- |P123 |{{Parlimen|Mukah}} |'''[[Muhammad Leo Michael Toyad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''10,090''' |Hai Merawin @ Bonaventure |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,792 |'''6,298''' |- |P214 |{{Parlimen|Selangau}} |'''[[Joseph Entulu Belaun]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P215 |{{Parlimen|Kapit}} |'''[[Alexander Nanta Linggi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P216 |{{Parlimen|Hulu Rajang}} |'''[[Billy Abit Joo]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,590''' |George Lagong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,426 |'''2,164''' |- |P217 |{{Parlimen|Bintulu}} |'''[[Tiong King Sing]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''23,628''' |Lim Su Kien |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,663 |'''14,965''' |- |P218 |{{Parlimen|Sibuti}} |'''[[Ahmad Lai Bujang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,238''' |[[Michael Teo Yu Keng]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,590 |'''3,648''' |- |P219 |{{Parlimen|Miri}} |'''[[Peter Chin Fah Kui]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,354''' |Fong Pau Teck |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,138 |'''5,216''' |- |P220 |{{Parlimen|Baram}} |'''[[Jacob Dungau Sagan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''7,996''' |Kebing Wan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,952 |'''4,044''' |- |P221 |{{Parlimen|Limbang}} |'''[[Hasbi Habibollah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''6,427''' |Lau Liak Koi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,751 |'''676''' |- |P222 |{{Parlimen|Lawas}} |'''[[Henry Sum Agong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,526''' |Japar Suyut |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |734 |'''7,792''' |} ==Rujukan== [[Kategori:Keputusan pilihan raya di Malaysia|2008]] [[Kategori:Pilihan raya umum Malaysia 2008]] ne65h68jorafk5mvmbo7tta8k00u3rc 6844589 6844334 2026-05-09T08:05:16Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Keputusan Berdasarkan Parti Komponen */ 6844589 wikitext text/x-wiki ==Keputusan Berdasarkan Parti Komponen== {| class="wikitable" |- ! Parti||Gabungan||Jumlah Kerusi Dimenangi||Peratus||Pertambahan/Pengurangan |- | {{Logo kecil UMNO}}<br>[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||79 kerusi||36%|| |- |{{Logo kecil PKR}}<br>[[Parti Keadilan Rakyat]]|| - ||31 kerusi||14%|| |- |{{Logo kecil DAP}}<br>[[Parti Tindakan Demokratik]]|| - ||28 kerusi||13%|| |- |{{Logo kecil PAS}}<br>[[Parti Islam Se-Malaysia]]|| - ||23 kerusi||10%|| |- |{{Logo kecil MCA}}<br>[[Persatuan Cina Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||15 kerusi||7%|| |- |{{Logo kecil PBB}}<br>[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||14 kerusi||6%|| |- |{{Logo kecil SUPP}}<br>[[Parti Rakyat Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||6 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil PRS}}<br>[[Parti Rakyat Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||6 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil MIC}}<br>[[Kongres India Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||3 kerusi||1%|| |- |{{Logo kecil PBS}}<br>[[Parti Bersatu Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |{{Logo kecil PDP}}<br>[[Parti Demokratik Progresif|Parti Demokratik Progresif Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |[[Imej:United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation Logo.svg|30x30px]]<br>[[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||3 kerusi||1%|| |- |{{Logo kecil Gerakan}}<br>[[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |- |{{Logo kecil PBRS}}<br>[[Parti Bersatu Rakyat Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |- |} ==Pilihan raya kecil selepas PRU-12== #[[Pilihan raya kecil Permatang Pauh 2008]] #[[Pilihan raya kecil Kuala Terengganu 2009]] #[[Pilihan raya kecil Bukit Gantang 2009]] #[[Pilihan raya kecil Hulu Selangor 2010]] #[[Pilihan raya kecil Sibu 2010]] #[[Pilihan raya kecil Batu Sapi 2010]] ==Perlis== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P001 |{{Parlimen|Padang Besar}} |'''[[Azmi Khalid]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,991''' |[[Zolkharnain Abidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,643 |'''5,348''' |- |P002 |{{Parlimen|Kangar}} |'''[[Mohd Radzi Sheikh Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,821''' |Tunku Abdul Rahman Tunku Ismail |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,150 |'''13,671''' |- |P003 |{{Parlimen|Arau}} |'''[[Ismail Kassim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,451''' |[[Haron Din]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,151 |'''300''' |} ==Kedah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |'''[[Abu Bakar Taib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,762''' |Wan Salleh Wan Isa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,792 |'''4,970''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} |'''[[Mukhriz Mahathir]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,424''' |[[Idris Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,219 |'''2,205''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} |'''[[Mohd Johari Baharum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,179''' |[[Abdul Isa Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,119 |'''7,060''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |'''[[Mohd Nasir Zakaria]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''15,003''' |[[Ghazali bin Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,634 |'''369''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |'''[[Mahfuz Omar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''29,687''' |[[Abdul Rahman Ibrahim (ahli politik)|Abdul Rahman Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,956 |'''5,731''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |'''[[Chor Chee Heung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,741''' |[[Gooi Hsiao-Leung]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,557 |'''184''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |'''[[Ahmad Kasim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''36,689''' |[[Hashim Jahaya]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,671 |'''7,018''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |'''[[Mohd Hayati Othman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,311''' |[[Md Rozai Shafian]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,238 |'''4,073''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |'''[[Mohd Firdaus Jaafar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,150''' |[[Badruddin Amiruldin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,211 |'''2,299''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |'''[[Che Uda Che Nik]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''16,864''' |[[Othman Desa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,383 |'''481''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |'''[[Rashid Din]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''25,541''' |[[Tajul Urus Mat Zain]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |22,443 |'''3,098''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |'''[[Johari Abdul]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''33,822''' |[[Zainuddin Maidin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,441 |'''9,381''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |'''[[Taib Azamudden Md Taib]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,074''' |[[Abdul Azeez Abdul Rahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,461 |'''7,613''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |'''[[Gobalakrishnan Nagapan]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,774''' |Boey Chin Gan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,036 |'''11,738''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |'''[[Zulkifli Noordin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''22,555''' |[[Abdul Aziz Sheikh Fadzir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,672 |'''5,583''' |} ==Kelantan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P019 |{{Parlimen|Tumpat}} |'''[[Kamarudin Jaffar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,714''' |[[Asyraf Wajdi Dusuki]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |27,337 |'''9,377''' |- |P020 |{{Parlimen|Pengkalan Chepa}} |'''[[Abdul Halim Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,763''' |Rahim Zain |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,452 |'''11,311''' |- |P021 |{{Parlimen|Kota Bharu}} |'''[[Wan Abdul Rahim Wan Abdullah]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''32,129''' |[[Mohamad Fatmi Che Salleh]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,841 |'''11,288''' |- |P022 |{{Parlimen|Pasir Mas}} |'''[[Ibrahim Ali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,673''' |Ahmad Rosdi Mahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,682 |'''8,991''' |- |rowspan=2|P023 |rowspan=2|{{Parlimen|Rantau Panjang}} |rowspan=2|'''[[Siti Zailah Mohd Yusoff]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''19,344''' |Mohd Afandi Yusoff |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,858 |rowspan=2|'''4,486''' |- |Kosing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |330 |- |P024 |{{Parlimen|Kubang Kerian}} |'''[[Salahuddin Ayub]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,179''' |Ab Ghani Mamat |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,537 |'''10,642''' |- |P025 |{{Parlimen|Bachok}} |'''[[Nasharudin Mat Isa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,835''' |[[Awang Adek Hussin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,934 |'''2,901''' |- |P026 |{{Parlimen|Ketereh}} |'''[[Ab Aziz Ab Kadir]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,738''' |[[Annuar Musa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |21,338 |'''400''' |- |rowspan=2|P027 |rowspan=2|{{Parlimen|Tanah Merah}} |rowspan=2|'''[[Amran Ab Ghani]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''17,554''' |Shaari Hassan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,970 |rowspan=2|'''1,584''' |- |Asmadi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,439 |- |P028 |{{Parlimen|Pasir Puteh}} |'''[[Muhammad Husain]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,365''' |Amran Mat Nor |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,397 |'''3,968''' |- |P029 |{{Parlimen|Machang}} |'''[[Saifuddin Nasution Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,041''' |[[Sazmi Miah]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,581 |'''1,460''' |- |P030 |{{Parlimen|Jeli}} |'''[[Mustapa Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,168''' |Nasir Pendi |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,732 |'''4,436''' |- |P031 |{{Parlimen|Kuala Krai}} |'''[[Mohd Hatta Ramli]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''23,562''' |Che Musa Che Omar |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,578 |'''4,984''' |- |P032 |{{Parlimen|Gua Musang}} |'''[[Tengku Razaleigh Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,063''' |Zulkifle Muhamed |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,669 |'''4,394''' |} ==Terengganu== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P033 |{{Parlimen|Besut}} |'''[[Abdullah Md Zin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,376''' |[[Husain Awang]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |18,786 |'''10,590''' |- |P034 |{{Parlimen|Setiu}} |'''[[Mohd Jidin Shafee]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,610''' |Mohd Pauzi Muda |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |19,378 |'''7,232''' |- |P035 |{{Parlimen|Kuala Nerus}} |'''[[Mohamed Nasir Ibrahim Fikri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,439''' |[[M. Shukrimun Shamsudin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |25,098 |'''1,341''' |- |rowspan=2|P036 |rowspan=2|{{Parlimen|Kuala Terengganu}} |rowspan=2|'''[[Razali Ismail]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''32,562''' |[[Mohamad Sabu]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |31,934 |rowspan=2|'''628''' |- |Maimun Yusuf |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |685 |- |P037 |{{Parlimen|Marang}} |'''[[Abdul Hadi Awang]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,435''' |Ahmad Ramzi Mohamad Zubir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |30,688 |'''2,747''' |- |P038 |{{Parlimen|Hulu Terengganu}} |'''[[Mohd Nor Othman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,784''' |[[Kamaruzaman Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,324 |'''10,460''' |- |P039 |{{Parlimen|Dungun}} |'''[[Matulidi Jusoh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,264''' |[[Shamsul Iskandar Mohd Akin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,270 |'''4,994''' |- |P040 |{{Parlimen|Kemaman}} |'''[[Ahmad Shabery Cheek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''37,199''' |Fariz Musa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,516 |'''12,683''' |} ==Pulau Pinang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P041 |{{Parlimen|Kepala Batas}} |'''[[Abdullah Ahmad Badawi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,445''' |Subri Arshad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,199 |'''11,246''' |- |P042 |{{Parlimen|Tasek Gelugor}} |'''[[Nor Mohamed Yakcop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,448''' |[[Ismail Salleh (ahli politik)|Ismail Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |15,901 |'''4,547''' |- |P043 |{{Parlimen|Bagan}} |'''[[Lim Guan Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''33,748''' |Song Choy Leng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,678 |'''22,070''' |- |P044 |{{Parlimen|Permatang Pauh}} |'''[[Wan Azizah Wan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''30,348''' |Pirdaus Ismail |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,950 |'''13,398''' |- |P045 |{{Parlimen|Bukit Mertajam}} |'''[[Chong Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,882''' |Ong Tang Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,985 |'''25,987''' |- |P046 |{{Parlimen|Batu Kawan}} |'''[[P. Ramasamy]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''23,067''' |[[Koh Tsu Koon]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |13,582 |'''9,485''' |- |P047 |{{Parlimen|Nibong Tebal}} |'''[[Tan Tee Beng]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''20,210''' |[[Zainal Abidin Osman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,123 |'''3,087''' |- |P048 |{{Parlimen|Bukit Bendera}} |'''[[Liew Chin Tong]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''31,243''' |[[Chia Kwang Chye]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |15,131 |'''16,112''' |- |P049 |{{Parlimen|Tanjong}} |'''[[Chow Kon Yeow]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,489''' |Khaw Veon Szu |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |9,759 |'''18,489''' |- |rowspan=2|P050 |rowspan=2|{{Parlimen|Jelutong}} |rowspan=2|'''[[Jeff Ooi Chuan Aun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=2|'''30,493''' |Thor Teong Gee |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,247 |rowspan=2|'''16,246''' |- |Badrul Zaman |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |882 |- |P051 |{{Parlimen|Bukit Gelugor}} |'''[[Karpal Singh]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,140''' |Koay Kar Huah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |14,125 |'''21,015''' |- |P052 |{{Parlimen|Bayan Baru}} |'''[[Zahrain Mohamed Hashim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''27,168''' |Ooi Siew Kim |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,589 |'''11,029''' |- |P053 |{{Parlimen|Balik Pulau}} |'''[[Mohd Yusmadi Mohd Yusoff]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''15,749''' |[[Norraesah Mohamad]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,041 |'''708''' |} ==Perak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P054 |{{Parlimen|Gerik}} |'''[[Tan Lian Hoe]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''12,526''' |Mohd Noor Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,953 |'''5,573''' |- |P055 |{{Parlimen|Lenggong}} |'''[[Shamsul Anuar Nasarah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,992''' |Muhamad Zulkifli Mohamad Zakaria |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,073 |'''4,919''' |- |P056 |{{Parlimen|Larut}} |'''[[Hamzah Zainudin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,878''' |Mohd Dhari Othman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,967 |'''1,911''' |- |P057 |{{Parlimen|Parit Buntar}} |'''[[Mujahid Yusof Rawa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''21,221''' |[[Abdul Rahman Suliman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |13,670 |'''7,551''' |- |P058 |{{Parlimen|Bagan Serai}} |'''[[Mohsin Fadzli Samsuri]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,943''' |[[Zainal Abidin Zin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,530 |'''3,413''' |- |rowspan=2|P059 |rowspan=2|{{Parlimen|Bukit Gantang}} |rowspan=2|'''[[Roslan Shaharum]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''20,015''' |[[Abdul Azim Mohd Zabidi]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,449 |rowspan=2|'''1,566''' |- |Morgan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |872 |- |P060 |{{Parlimen|Taiping}} |'''[[Nga Kor Ming]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''28,098''' |[[M. Kayveas]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,800 |'''11,298''' |- |P061 |{{Parlimen|Padang Rengas}} |'''[[Mohamed Nazri Abdul Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''9,830''' |Alias Zenon |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,081 |'''1,749''' |- |rowspan=2|P062 |rowspan=2|{{Parlimen|Sungai Siput}} |rowspan=2|'''[[Michael Jeyakumar Devaraj]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''16,458''' |[[S. Samy Vellu]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |14,637 |rowspan=2|'''1,821''' |- |Nor Rizan Oon |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |864 |- |P063 |{{Parlimen|Tambun}} |'''[[Ahmad Husni Hanadzlah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,942''' |Mohamad Asri Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,566 |'''5,386''' |- |P064 |{{Parlimen|Ipoh Timor}} |'''[[Lim Kit Siang]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,364''' |Liew Mun Hon |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,422 |'''21,942''' |- |P065 |{{Parlimen|Ipoh Barat}} |'''[[M. Kulasegaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,576''' |Yik Phooi Hong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,042 |'''15,534''' |- |P066 |{{Parlimen|Batu Gajah}} |'''[[Fong Po Kuan]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,922''' |Cheah Yoke Can |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,295 |'''24,627''' |- |P067 |{{Parlimen|Kuala Kangsar}} |'''[[Rafidah Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,735''' |Khairuddin Abd Malik |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,277 |'''1,458''' |- |P068 |{{Parlimen|Beruas}} |'''[[Ngeh Koo Ham]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''15,831''' |Chang Ko Youn |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,003 |'''1,828''' |- |P069 |{{Parlimen|Parit}} |'''[[Mohd Nizar Zakaria]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,399''' |[[Najihatussalehah Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,526 |'''2,873''' |- |P070 |{{Parlimen|Kampar}} |'''[[Lee Chee Leong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,126''' |Keong Meng Sing |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |17,429 |'''2,697''' |- |P071 |{{Parlimen|Gopeng}} |'''[[Lee Boon Chye]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,696''' |Ling Hee Leong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,328 |'''7,368''' |- |P072 |{{Parlimen|Tapah}} |'''[[M. Saravanan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''14,084''' |Tan Seng Toh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,064 |'''3,020''' |- |P073 |{{Parlimen|Pasir Salak}} |'''[[Tajuddin Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,928''' |[[Mustaffa Kamil Ayub]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,240 |'''2,688''' |- |P074 |{{Parlimen|Lumut}} |'''[[Kong Cho Ha]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,698''' |Suwardi Sapuan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |25,400 |'''298''' |- |P075 |{{Parlimen|Bagan Datuk}} |'''[[Ahmad Zahid Hamidi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,115''' |Madzi Hasan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,423 |'''2,692''' |- |P076 |{{Parlimen|Teluk Intan}} |'''[[M. Manogaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,486''' |[[Mah Siew Keong]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,016 |'''1,470''' |- |P077 |{{Parlimen|Tanjong Malim}} |'''[[Ong Ka Chuan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''21,016''' |Mohamad Azman Marjohan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,594 |'''5,422''' |} ==Pahang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P078 |{{Parlimen|Cameron Highlands}} |'''[[Devamany S. Krishnasamy]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''9,164''' |J. Apalsamy |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |6,047 |'''3,117''' |- |P079 |{{Parlimen|Lipis}} |'''[[Mohamad Shahrum Osman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,611''' |Mohamed Nilam |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,474 |'''4,137''' |- |P080 |{{Parlimen|Raub}} |'''[[Ng Yen Yen]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''18,078''' |Abu Bakar Lebai Sudin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,326 |'''2,752''' |- |P081 |{{Parlimen|Jerantut}} |'''[[Tengku Azlan ibni Sultan Abu Bakar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,543''' |Hamzah Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,597 |'''1,946''' |- |P082 |{{Parlimen|Indera Mahkota}} |'''[[Azan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,823''' |Salamon Ali Rizal Abdul Rahman |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,796 |'''1,027''' |- |P083 |{{Parlimen|Kuantan}} |'''[[Fuziah Salleh]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,398''' |[[Fu Ah Kiow]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,572 |'''1,826''' |- |P084 |{{Parlimen|Paya Besar}} |'''[[Abdul Manan Ismail]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,355''' |[[Mohd Jafri Ab Rashid]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,852 |'''8,503''' |- |P085 |{{Parlimen|Pekan}} |'''[[Najib Razak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''36,262''' |Khairul Anuar Ahmad Zainudin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,798 |'''26,464''' |- |P086 |{{Parlimen|Maran}} |'''[[Ismail Abd Muttalib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,868''' |[[Nasrudin Hassan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,227 |'''6,641''' |- |P087 |{{Parlimen|Kuala Krau}} |'''[[Ismail Mohamed Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,165''' |[[Kamal Ashaari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,900 |'''5,265''' |- |P088 |{{Parlimen|Temerloh}} |'''[[Saifuddin Abdullah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,381''' |Ahmad Nizam Ahmad |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,940 |'''2,441''' |- |P089 |{{Parlimen|Bentong}} |'''[[Liow Tiong Lai]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,134''' |G. Ponusamy |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,585 |'''12,549''' |- |P090 |{{Parlimen|Bera}} |'''[[Ismail Sabri Yaakob]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,297''' |[[Mazlan Aliman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,984 |'''4,313''' |- |P091 |{{Parlimen|Rompin}} |'''[[Jamaluddin Jarjis]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,308''' |Mazlan Mohd Yasin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,629 |'''10,679''' |} ==Selangor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P092 |{{Parlimen|Sabak Bernam}} |'''[[Abd Rahman Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,055''' |Badrol Amin Bahron |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,720 |'''1,335''' |- |P093 |{{Parlimen|Sungai Besar}} |'''[[Noriah Kasnon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,069''' |[[Osman Sabran]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,060 |'''5,009''' |- |P054 |{{Parlimen|Hulu Selangor}} |'''[[Zainal Abidin bin Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''23,177''' |[[G. Palanivel]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |22,979 |'''198''' |- |P095 |{{Parlimen|Tanjong Karang}} |'''[[Noh Omar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,073''' |[[Mohamed Hanipa Maidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,523 |'''3,820''' |- |P096 |{{Parlimen|Kuala Selangor}} |'''[[Dzulkefly Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''18,796''' |[[Jahaya Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,934 |'''862''' |- |rowspan=2|P097 |rowspan=2|{{Parlimen|Selayang}} |rowspan=2|'''[[William Leong Jee Keen]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,701''' |Lee Yi Yew |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,134 |rowspan=2|'''3,567''' |- |Koh Swe Long |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |1,332 |- |P098 |{{Parlimen|Gombak}} |'''[[Mohamed Azmin Ali]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''40,344''' |Said Anuar Said Ahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |33,467 |'''6,867''' |- |P099 |{{Parlimen|Ampang}} |'''[[Zuraida Kamaruddin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,995''' |Azman Wahid |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,319 |'''3,676''' |- |P100 |{{Parlimen|Pandan}} |'''[[Ong Tee Keat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,236''' |Syed Shahir Syed Mohamud |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,275 |'''2,961''' |- |P101 |{{Parlimen|Hulu Langat}} |'''[[Che Rosli Che Mat]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,124''' |[[Markiman Kobiran]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |34,379 |'''1,745''' |- |P102 |{{Parlimen|Serdang}} |'''[[Teo Nie Ching]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,444''' |[[Hoh Hee Lee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |26,419 |'''21,025''' |- |P103 |{{Parlimen|Puchong}} |'''[[Gobind Singh Deo]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,079''' |[[Lau Yeng Peng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |22,486 |'''12,593''' |- |rowspan=2|P104 |rowspan=2|{{Parlimen|Kelana Jaya}} |rowspan=2|'''[[Gwo-Burne Loh]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,298''' |[[Lee Hwa Beng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,267 |rowspan=2|'''5,031''' |- |Billi Lim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,895 |- |P105 |{{Parlimen|Petaling Jaya Selatan}} |'''[[Hee Loy Sian]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,598''' |Donald Lim Siang Chai |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,892 |'''5,706''' |- |P106 |{{Parlimen|Petaling Jaya Utara}} |'''[[Tony Pua Kiam Wee]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,851''' |[[Chew Mei Fun]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,879 |'''19,972''' |- |P107 |{{Parlimen|Subang}} |'''[[Sivarasa Rasiah]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''35,024''' |S. Murugesan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |28,315 |'''6,709''' |- |P108 |{{Parlimen|Shah Alam}} |'''[[Khalid Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,566''' |[[Abdul Aziz Shamsuddin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,042 |'''9,314''' |- |P109 |{{Parlimen|Kapar}} |'''[[Manikavasagam Sundaram]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''48,196''' |[[Komala Devi Perumal]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |35,899 |'''12,297''' |- |P110 |{{Parlimen|Klang}} |'''[[Charles Anthony Santiago]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,990''' |Ch'ng Toh Eng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,289 |'''17,701''' |- |P111 |{{Parlimen|Kota Raja}} |'''[[Siti Mariah Mahmud]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''38,630''' |[[Vigneswaran Sanasee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |17,879 |'''20,751''' |- |P112 |{{Parlimen|Kuala Langat}} |'''[[Abdullah Sani Abdul Hamid]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,687''' |Sulaiman Mohd Karli |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,698 |'''989''' |- |P113 |{{Parlimen|Sepang}} |'''[[Mohd Zin Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,381''' |Mohd Makki Ahmad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |21,532 |'''4,849''' |} ==Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P114 |{{Parlimen|Kepong}} |'''[[Tan Seng Giaw]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,552''' |Lau Hoi Keong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,704 |'''23,848''' |- |P115 |{{Parlimen|Batu}} |'''[[Tian Chua]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,785''' |Lim Si Pin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |20,330 |'''9,455''' |- |P116 |{{Parlimen|Wangsa Maju}} |'''[[Wee Choo Keong]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,637''' |[[Yew Teong Look]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |19,487 |'''150''' |- |P117 |{{Parlimen|Segambut}} |'''[[Lim Lip Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''25,046''' |Ma Woei Chyi |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,314 |'''7,732''' |- |P118 |{{Parlimen|Setiawangsa}} |'''[[Zulhasnan Rafique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,849''' |Ibrahim Yaacob |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,355 |'''8,134''' |- |P119 |{{Parlimen|Titiwangsa}} |'''[[Lo' Lo' Mohamad Ghazali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''17,857''' |Aziz Jamaludin Mohd Tahir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,885 |'''1,972''' |- |P120 |{{Parlimen|Bukit Bintang}} |'''[[Fong Kui Lun]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''26,811''' |Lee Chong Meng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |12,534 |'''14,277''' |- |rowspan=2|P121 |rowspan=2|{{Parlimen|Lembah Pantai}} |rowspan=2|'''[[Nurul Izzah Anwar]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''21,728''' |[[Shahrizat Abdul Jalil]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,833 |rowspan=2|'''2,895''' |- |N. Periasamy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |489 |- |P122 |{{Parlimen|Seputeh}} |'''[[Teresa Kok Suh Sim]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,230''' |Chew Chee Lin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,738 |'''36,492''' |- |P123 |{{Parlimen|Cheras}} |'''[[Tan Kok Wai]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,253''' |Jeffrey Goh Sim Ik |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,953 |'''28,300''' |- |P124 |{{Parlimen|Bandar Tun Razak}} |'''[[Abdul Khalid Ibrahim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,123''' |[[Tan Chai Ho]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,608 |'''2,515''' |} ==Wilayah Persekutuan Putrajaya== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P125 |{{Parlimen|Putrajaya}} |'''[[Tengku Adnan Tengku Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''4,038''' |Mohamad Noor Mohamad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,304 |'''2,734''' |} ==Negeri Sembilan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |'''[[Rais Yatim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,737''' |Norman Ipin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,127 |'''11,610''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |'''[[Lilah Yasin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,294''' |Siti Meriam Naan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,974 |'''12,320''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |'''[[John Fernandez]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,970''' |Yu Chok Tow |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |29,022 |'''3,948''' |- |P129 |{{Parlimen|Kuala Pilah}} |'''[[Hasan Malek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,417''' |Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,409 |'''10,008''' |- |P130 |{{Parlimen|Rasah}} |'''[[Anthony Loke Siew Fook]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''34,271''' |Yeow Chai Thiam |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |21,120 |'''13,151''' |- |P131 |{{Parlimen|Rembau}} |'''[[Khairy Jamaluddin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,525''' |[[Badrul Hisham Shaharin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,779 |'''5,746''' |- |rowspan=2|P132 |rowspan=2|{{Parlimen|Teluk Kemang}} |rowspan=2|'''[[Kamarul Baharin Abbas]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''23,348''' |S. Sothinathan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |20,544 |rowspan=2|'''2,804''' |- |Mohd Rashid Arshad |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |601 |- |P133 |{{Parlimen|Tampin}} |'''[[Shaziman Abu Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,022''' |Abdul Razakek Abdul Rahim |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,943 |'''13,079''' |} ==Melaka== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P134 |{{Parlimen|Masjid Tanah}} |'''[[Abu Seman Yusop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,582''' |Ab Ghani Ah Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,297 |'''12,285''' |- |P135 |{{Parlimen|Alor Gajah}} |'''[[Fong Chan Onn]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''26,354''' |Tan Lay Siang |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |13,470 |'''12,884''' |- |P136 |{{Parlimen|Tangga Batu}} |'''[[Idris Haron]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,460''' |Zainon Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,960 |'''14,500''' |- |P137 |{{Parlimen|Bukit Katil}} |'''[[Md Sirat Abu]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,975''' |Khalid Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |29,217 |'''1,758'' |- |P138 |{{Parlimen|Kota Melaka}} |'''[[Sim Tong Him]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''38,640''' |[[Wong Nai Chee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,250 |'''11,390''' |- |P139 |{{Parlimen|Jasin}} |'''[[Ahmad Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''28,101''' |Zulkefly Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,373 |'''12,728''' |} ==Johor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P140 |{{Parlimen|Segamat}} |'''[[S. Subramaniam]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''15,921''' |[[Pang Hok Liong]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |12,930 |'''2,991''' |- |P141 |{{Parlimen|Sekijang}} |'''[[Baharum Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,979''' |Zulkaply Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,112 |'''9,867''' |- |P142 |{{Parlimen|Labis}} |'''[[Chua Tee Yong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''13,568''' |Teo Eng Ching |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,564 |'''4,094''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |'''[[Mahiaddin Yassin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,028''' |Rozali Jamil Al-Hafiz |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,447 |'''12,581''' |- |P144 |{{Parlimen|Ledang}} |'''[[Hamim Samuri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,319''' |Lau Tek Hai |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,702 |'''7,617''' |- |P145 |{{Parlimen|Bakri}} |'''[[Er Teck Hwa]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''21,051''' |Tay Puay Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |20,329 |'''722''' |- |P146 |{{Parlimen|Muar}} |'''[[Razali Ibrahim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,986''' |Nah Budin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,325 |'''4,661''' |- |P147 |{{Parlimen|Parit Sulong}} |'''[[Noraini Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,066''' |Faisal Ali |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,467 |'''13,599''' |- |P148 |{{Parlimen|Ayer Hitam}} |'''[[Wee Ka Siong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,230''' |Husin Sujak |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,321 |'''13,909''' |- |P149 |{{Parlimen|Sri Gading}} |'''[[Mohamad Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,641''' |Ali Markom |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,767 |'''10,874''' |- |P150 |{{Parlimen|Batu Pahat}} |'''[[Mohd Puad Zarkashi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''32,953''' |Muhammad Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |19,625 |'''12,968''' |- |P151 |{{Parlimen|Simpang Renggam}} |'''[[Liang Teck Meng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''16,450''' |Atan Gombang |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,597 |'''7,853''' |- |P152 |{{Parlimen|Kluang}} |'''[[Hou Kok Chung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''27,970''' |Ng Lam Hua |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |24,189 |'''3,781''' |- |P153 |{{Parlimen|Sembrong}} |'''[[Hishamuddin Hussein]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,988''' |Lee Sang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,418 |'''11,570''' |- |P154 |{{Parlimen|Mersing}} |'''[[Abdul Latiff Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,116''' |Shahar Abdullah |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,380 |'''13,376''' |- |P155 |{{Parlimen|Tenggara}} |'''[[Halimah Mohamed Sadique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,031''' |Salleh Farmin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |4,982 |'''14,049''' |- |P156 |{{Parlimen|Kota Tinggi}} |'''[[Syed Hamid Albar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''22,682''' |Onn Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |3,721 |'''18,961''' |- |P157 |{{Parlimen|Pengerang}} |'''[[Azalina Othman Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P158 |{{Parlimen|Tebrau}} |'''[[Teng Boon Soon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''30,975''' |Roslani Sharif |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,124 |'''14,581''' |- |P159 |{{Parlimen|Pasir Gudang}} |'''[[Mohamed Khaled Nordin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''35,849''' |Md Rizan Mohd Saman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,568 |'''17,281''' |- |P160 |{{Parlimen|Johor Bahru}} |'''[[Shahrir Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''43,143''' |[[Hassan Abdul Karim]] |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |17,794 |'''25,349''' |- |P161 |{{Parlimen|Pulai}} |'''[[Nur Jazlan Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''38,036''' |Abdullah Ideris |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,587 |'''20,449''' |- |P162 |{{Parlimen|Gelang Patah}} |'''[[Tan Ah Eng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''33,630''' |[[Zaliha Mustafa]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,779 |'''8,851''' |- |P163 |{{Parlimen|Kulai}} |'''[[Ong Ka Ting]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''32,017''' |Ng Pack Siong |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |20,273 |'''11,744''' |- |P164 |{{Parlimen|Pontian}} |'''[[Ahmad Maslan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,121''' |Mohd Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,677 |'''14,444''' |- |P165 |{{Parlimen|Tanjung Piai}} |'''[[Wee Jeck Seng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''23,302''' |Ahmad Ton |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,931 |'''12,731''' |} ==Wilayah Persekutuan Labuan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=2|P166 |rowspan=2|{{Parlimen|Labuan}} |rowspan=2|'''[[Yusoff Mahal]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''10,471''' |Lau Seng Kiat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,014 |rowspan=2|'''8,457''' |- |Matusin Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,106 |} ==Sabah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P167 |{{Parlimen|Kudat}} |'''[[Abdul Rahim Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,634''' |Yahya Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,739 |'''9,895''' |- |rowspan=3|P168 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Marudu}} |rowspan=3|'''[[Maximus Johnity Ongkili]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=3|'''12,028''' |Anthony Biri Mandiau |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,830 |rowspan=3|'''4,198''' |- |Roslan Mohd Zain |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,109 |- |Berman Angkap |{{Bebas/meta/color}}|{{color|black|BARISAN RAKYAT SABAH}} |457 |- |P169 |{{Parlimen|Kota Belud}} |'''[[Abdul Rahman Dahlan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,842''' |Saidil @ Saidi Simoi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,822 |'''3,020''' |- |rowspan=2|P070 |rowspan=2|{{Parlimen|Tuaran}} |rowspan=2|'''[[Wilfred Bumburing]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''17,645''' |Ansari Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,023 |rowspan=2|'''6,622''' |- |Ajin Gagah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |879 |- |rowspan=2|P171 |rowspan=2|{{Parlimen|Sepanggar}} |rowspan=2|'''[[Eric Enchin Majimbun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''16,884''' |Mohd Ibrahim Abdullah @ Yembun Kuleling |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,423 |rowspan=2|'''11,461''' |- |Edward Ewol Mujie |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |3,709 |- |rowspan=3|P172 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Kinabalu}} |rowspan=3|'''[[Hiew King Cheu]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=3|'''9,464''' |[[Christina Liew Chin Jin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,358 |rowspan=3|'''106''' |- |Chin Tek Ming |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |8,420 |- |Kong Yu Kiong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |341 |- |rowspan=2|P173 |rowspan=2|{{Parlimen|Putatan}} |rowspan=2|'''[[Makin @ Marcus Mojigoh]] |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''13,737''' |Saukinah Yussof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,292 |rowspan=2|'''6,445''' |- |Ramzah Ahmad Pakir |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |918 |- |rowspan=3|P174 |rowspan=3|{{Parlimen|Penampang}} |rowspan=3|'''[[Bernard Giluk Dompok]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=3|'''13,400''' |[[Edwin @ Jack Bosi]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,337 |rowspan=3|'''3,063''' |- |Anthony Tibok |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |696 |- |Willybroad Wissi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |404 |- |rowspan=3|P175 |rowspan=3|{{Parlimen|Papar}} |rowspan=3|'''[[Rosnah Abdul Rashid Shirlin]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''15,352''' |Wahap Idris |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,778 |rowspan=3|'''9,574''' |- |Patrick Sindu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,268 |- |Mohd Hashim Yusof |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |429 |- |rowspan=3|P176 |rowspan=3|{{Parlimen|Kimanis}} |rowspan=3|'''[[Anifah Aman]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''10,242''' |Jaafar Ismail |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,789 |rowspan=3|'''5,453''' |- |Ismaily Bungsu |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,615 |- |Benjamin Basintal |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |205 |- |P177 |{{Parlimen|Beaufort}} |'''[[Lajim Ukin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,780''' |Lajim Md Yusof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,866 |'''10,914''' |- |P178 |{{Parlimen|Sipitang}} |'''[[Sapawi Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''11,905''' |Karim Tassim |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,759 |'''6,146''' |- |rowspan=2|P179 |rowspan=2|{{Parlimen|Ranau}} |rowspan=2|'''[[Siringan Gubat]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''14,074''' |[[Jonathan Yasin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,823 |rowspan=2|'''7,251''' |- |Vitos Mark Koding |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |619 |- |rowspan=2|P180 |rowspan=2|{{Parlimen|Keningau}} |rowspan=2|'''[[Joseph Pairin Kitingan]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=2|'''14,598''' |[[Jeffrey Kitingan]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,334 |rowspan=2|'''4,264''' |- |Peter Kodou |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |560 |- |rowspan=3|P181 |rowspan=3|{{Parlimen|Tenom}} |rowspan=3|'''[[Raime Unggi]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''9,535''' |Adris Taripin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,652 |rowspan=3|'''6,883''' |- |Richard Joe Jimmy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,499 |- |Mutang @ Slyvester Dawat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BARISAN RAKYAT SABAH}} |485 |- |P182 |{{Parlimen|Pensiangan}} |'''[[Joseph Kurup]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P183 |rowspan=4|{{Parlimen|Beluran}} |rowspan=4|'''[[Ronald Kiandee]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=4|'''7,090''' |Ramsah Tasim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,738 |rowspan=4|'''4,352''' |- |Michael @ Radio Luban |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,271 |- |Petrus Rining |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |571 |- |Nordin Khan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |175 |- |P184 |{{Parlimen|Libaran}} |'''[[Juslie Ajirol]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,668 |Ahmad Thamrin Jaini |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,139 |'''7,529''' |- |P185 |{{Parlimen|Batu Sapi}} |'''[[Edmund Chong Ket Wah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |'''9,479''' |Chung Kwong Wing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,771 |'''3,708''' |- |rowspan=2|P186 |rowspan=2|{{Parlimen|Sandakan}} |rowspan=2|'''[[Liew Vui Keong]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (LDP)}} |rowspan=2|'''8,297''' |Chong Chui Lin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,121 |rowspan=2|'''176''' |- |Fong Vun Fui |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,929 |- |rowspan=2|P187 |rowspan=2|{{Parlimen|Kinabatangan}} |rowspan=2|'''[[Bung Moktar Radin]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''8,507''' |Ahmad Abdul |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,181 |rowspan=2|'''6,326''' |- |Dasim @ Ricky Jikah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,515 |- |P188 |{{Parlimen|Silam}} |'''[[Salleh Kalbi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,111''' |Hasbullah Taha |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,319 |'''9,792''' |- |P189 |{{Parlimen|Semporna}} |'''[[Mohd Shafie Apdal]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,419''' |Ab Azis Ab Hamid |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,957 |'''17,462''' |- |rowspan=2|P190 |rowspan=2|{{Parlimen|Tawau}} |rowspan=2|'''[[Chua Soon Bui]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''13,943''' |[[Chan Foong Hin]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,076 |rowspan=2|'''4,867''' |- |Berhan @ Birhan Ruslan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,278 |- |P191 |{{Parlimen|Kalabakan}} |'''[[Abdul Ghapur Salleh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |} ==Sarawak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=3|P192 |rowspan=3|{{Parlimen|Mas Gading}} |rowspan=3|'''[[Tiki Lafe]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |rowspan=3|'''8,551''' |Patau Rubis |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |4,250 |rowspan=3|'''4,301''' |- |Favian Tisen |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,476 |- |Apin Baeng |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |306 |- |P193 |{{Parlimen|Santubong}} |'''[[Wan Junaidi Tuanku Jaafar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''15,800''' |Rahamat Idil |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,855 |'''11,945''' |- |P194 |{{Parlimen|Petra Jaya}} |'''[[Fadillah Yusof]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''19,515''' |Mohamad Jolhi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,118 |'''14,397''' |- |P195 |{{Parlimen|Bandar Kuching}} |'''[[Chong Chieng Jen]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''22,901''' |Sim Yam Yen |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |12,949 |'''9,952''' |- |rowspan=2|P196 |rowspan=2|{{Parlimen|Stampin}} |rowspan=2|'''[[Yong Khoon Seng]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''21,966''' |Voon Lee Shan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |18,896 |rowspan=2|'''3,070''' |- |[[See Chee How]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,198 |- |rowspan=2|P197 |rowspan=2|{{Parlimen|Kota Samarahan}} |rowspan=2|'''[[Sulaiman Abdul Rahman Abdul Taib]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''15,559''' |Hussain Abang Apok |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,148 |rowspan=2|'''11,411''' |- |Awang Bakar |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |898 |- |P198 |{{Parlimen|Mambong}} |'''[[James Dawos Mamit]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''14,182''' |Majen Panyog |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,525 |'''6,657''' |- |P199 |{{Parlimen|Serian}} |'''[[Richard Riot Jaem]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''15,793''' |Sylvester Belayong Jayang |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |2,366 |'''13,427''' |- |P200 |{{Parlimen|Batang Sadong}} |'''[[Nancy Shukri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,183''' |Piee B. Ling. |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,758 |'''5,425''' |- |rowspan=2|P201 |rowspan=2|{{Parlimen|Batang Lupar}} |rowspan=2|'''[[Rohani Abdul Karim]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''11,015''' |Abang Eddy Allyanni |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |2,923 |rowspan=2|'''8,092''' |- |Ali Semsu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |250 |- |P202 |{{Parlimen|Sri Aman}} |'''[[Masir Kujat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''9,700''' |Cobbold John Lusoi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,448 |'''4,252''' |- |P203 |{{Parlimen|Lubok Antu}} |'''[[William Nyallau Badak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,769''' |Nicholas Bawin Anggat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,159 |'''1,610''' |- |P204 |{{Parlimen|Betong}} |'''[[Douglas Uggah Embas]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''13,708''' |Edmund Stanley Jugol |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |1,999 |'''11,709''' |- |P205 |{{Parlimen|Saratok}} |'''[[Jelaing Mersat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''12,470''' |Mohd Yahya Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,764 |'''8,706''' |- |P206 |{{Parlimen|Tanjong Manis}} |'''[[Norah Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P207 |{{Parlimen|Igan}} |'''[[Abdul Wahab Dolah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P208 |rowspan=4|{{Parlimen|Sarikei}} |rowspan=4|'''[[Ding Kuong Hiing]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=4|'''10,588''' |Wong Hua Seh |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,537 |rowspan=4|'''51''' |- |Kung Chin Chin |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |545 |- |Lau Kieng Chai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |116 |- |Ngu Tieng Hai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |105 |- |P209 |{{Parlimen|Julau}} |'''[[Joseph Salang Gandum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''10,351''' |Ambrose Labang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,767 |'''7,584''' |- |P210 |{{Parlimen|Kanowit}} |'''[[Aaron Ago Dagang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P211 |{{Parlimen|Lanang}} |'''[[Tiong Thai King]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,476''' |David Wong Kee Woan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,162 |'''4,864''' |- |rowspan=2|P212 |rowspan=2|{{Parlimen|Sibu}} |rowspan=2|'''[[Robert Lau Hoi Chew]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''19,138''' |Wong Ho Leng |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,903 |rowspan=2|'''3,235''' |- |Lim Chin Chuang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |812 |- |P123 |{{Parlimen|Mukah}} |'''[[Muhammad Leo Michael Toyad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''10,090''' |Hai Merawin @ Bonaventure |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,792 |'''6,298''' |- |P214 |{{Parlimen|Selangau}} |'''[[Joseph Entulu Belaun]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P215 |{{Parlimen|Kapit}} |'''[[Alexander Nanta Linggi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P216 |{{Parlimen|Hulu Rajang}} |'''[[Billy Abit Joo]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,590''' |George Lagong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,426 |'''2,164''' |- |P217 |{{Parlimen|Bintulu}} |'''[[Tiong King Sing]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''23,628''' |Lim Su Kien |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,663 |'''14,965''' |- |P218 |{{Parlimen|Sibuti}} |'''[[Ahmad Lai Bujang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,238''' |[[Michael Teo Yu Keng]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,590 |'''3,648''' |- |P219 |{{Parlimen|Miri}} |'''[[Peter Chin Fah Kui]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,354''' |Fong Pau Teck |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,138 |'''5,216''' |- |P220 |{{Parlimen|Baram}} |'''[[Jacob Dungau Sagan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''7,996''' |Kebing Wan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,952 |'''4,044''' |- |P221 |{{Parlimen|Limbang}} |'''[[Hasbi Habibollah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''6,427''' |Lau Liak Koi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,751 |'''676''' |- |P222 |{{Parlimen|Lawas}} |'''[[Henry Sum Agong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,526''' |Japar Suyut |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |734 |'''7,792''' |} ==Rujukan== [[Kategori:Keputusan pilihan raya di Malaysia|2008]] [[Kategori:Pilihan raya umum Malaysia 2008]] 12qydf8d1i92wxfgrzbz4mn2d5hqb3y 6844608 6844589 2026-05-09T09:13:28Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Keputusan Berdasarkan Parti Komponen */ 6844608 wikitext text/x-wiki ==Keputusan Berdasarkan Parti Komponen== {| class="wikitable" |- ! Parti||Gabungan||Jumlah Kerusi Dimenangi||Peratus||Pertambahan/Pengurangan |- | {{Logo kecil UMNO}}<br>[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||79 kerusi||36%|| |- |{{Logo kecil PKR}}<br>[[Parti Keadilan Rakyat]]|| - ||31 kerusi||14%|| |- |{{Logo kecil DAP}}<br>[[Parti Tindakan Demokratik]]|| - ||28 kerusi||13%|| |- |{{Logo kecil PAS}}<br>[[Parti Islam Se-Malaysia]]|| - ||23 kerusi||10%|| |- |{{Logo kecil MCA}}<br>[[Persatuan Cina Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||15 kerusi||7%|| |- |{{Logo kecil PBB}}<br>[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||14 kerusi||6%|| |- |{{Logo kecil SUPP}}<br>[[Parti Rakyat Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||6 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil PRS}}<br>[[Parti Rakyat Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||6 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil MIC}}<br>[[Kongres India Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||3 kerusi||1%|| |- |{{Logo kecil PBS}}<br>[[Parti Bersatu Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |{{Logo kecil PDP}}<br>[[Parti Demokratik Progresif|Parti Demokratik Progresif Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |[[Imej:United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation Logo.svg|30x30px]]<br>[[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||3 kerusi||1%|| |- |{{Logo kecil Gerakan}}<br>[[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |- |{{Logo kecil PBRS}}<br>[[Parti Bersatu Rakyat Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |- |- |{{Logo kecil LDP}}<br>[[Parti Liberal Demokratik]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |} ==Pilihan raya kecil selepas PRU-12== #[[Pilihan raya kecil Permatang Pauh 2008]] #[[Pilihan raya kecil Kuala Terengganu 2009]] #[[Pilihan raya kecil Bukit Gantang 2009]] #[[Pilihan raya kecil Hulu Selangor 2010]] #[[Pilihan raya kecil Sibu 2010]] #[[Pilihan raya kecil Batu Sapi 2010]] ==Perlis== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P001 |{{Parlimen|Padang Besar}} |'''[[Azmi Khalid]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,991''' |[[Zolkharnain Abidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,643 |'''5,348''' |- |P002 |{{Parlimen|Kangar}} |'''[[Mohd Radzi Sheikh Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,821''' |Tunku Abdul Rahman Tunku Ismail |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,150 |'''13,671''' |- |P003 |{{Parlimen|Arau}} |'''[[Ismail Kassim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,451''' |[[Haron Din]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,151 |'''300''' |} ==Kedah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |'''[[Abu Bakar Taib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,762''' |Wan Salleh Wan Isa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,792 |'''4,970''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} |'''[[Mukhriz Mahathir]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,424''' |[[Idris Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,219 |'''2,205''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} |'''[[Mohd Johari Baharum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,179''' |[[Abdul Isa Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,119 |'''7,060''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |'''[[Mohd Nasir Zakaria]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''15,003''' |[[Ghazali bin Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,634 |'''369''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |'''[[Mahfuz Omar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''29,687''' |[[Abdul Rahman Ibrahim (ahli politik)|Abdul Rahman Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,956 |'''5,731''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |'''[[Chor Chee Heung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,741''' |[[Gooi Hsiao-Leung]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,557 |'''184''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |'''[[Ahmad Kasim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''36,689''' |[[Hashim Jahaya]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,671 |'''7,018''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |'''[[Mohd Hayati Othman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,311''' |[[Md Rozai Shafian]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,238 |'''4,073''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |'''[[Mohd Firdaus Jaafar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,150''' |[[Badruddin Amiruldin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,211 |'''2,299''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |'''[[Che Uda Che Nik]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''16,864''' |[[Othman Desa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,383 |'''481''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |'''[[Rashid Din]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''25,541''' |[[Tajul Urus Mat Zain]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |22,443 |'''3,098''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |'''[[Johari Abdul]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''33,822''' |[[Zainuddin Maidin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,441 |'''9,381''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |'''[[Taib Azamudden Md Taib]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,074''' |[[Abdul Azeez Abdul Rahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,461 |'''7,613''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |'''[[Gobalakrishnan Nagapan]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,774''' |Boey Chin Gan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,036 |'''11,738''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |'''[[Zulkifli Noordin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''22,555''' |[[Abdul Aziz Sheikh Fadzir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,672 |'''5,583''' |} ==Kelantan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P019 |{{Parlimen|Tumpat}} |'''[[Kamarudin Jaffar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,714''' |[[Asyraf Wajdi Dusuki]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |27,337 |'''9,377''' |- |P020 |{{Parlimen|Pengkalan Chepa}} |'''[[Abdul Halim Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,763''' |Rahim Zain |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,452 |'''11,311''' |- |P021 |{{Parlimen|Kota Bharu}} |'''[[Wan Abdul Rahim Wan Abdullah]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''32,129''' |[[Mohamad Fatmi Che Salleh]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,841 |'''11,288''' |- |P022 |{{Parlimen|Pasir Mas}} |'''[[Ibrahim Ali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,673''' |Ahmad Rosdi Mahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,682 |'''8,991''' |- |rowspan=2|P023 |rowspan=2|{{Parlimen|Rantau Panjang}} |rowspan=2|'''[[Siti Zailah Mohd Yusoff]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''19,344''' |Mohd Afandi Yusoff |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,858 |rowspan=2|'''4,486''' |- |Kosing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |330 |- |P024 |{{Parlimen|Kubang Kerian}} |'''[[Salahuddin Ayub]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,179''' |Ab Ghani Mamat |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,537 |'''10,642''' |- |P025 |{{Parlimen|Bachok}} |'''[[Nasharudin Mat Isa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,835''' |[[Awang Adek Hussin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,934 |'''2,901''' |- |P026 |{{Parlimen|Ketereh}} |'''[[Ab Aziz Ab Kadir]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,738''' |[[Annuar Musa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |21,338 |'''400''' |- |rowspan=2|P027 |rowspan=2|{{Parlimen|Tanah Merah}} |rowspan=2|'''[[Amran Ab Ghani]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''17,554''' |Shaari Hassan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,970 |rowspan=2|'''1,584''' |- |Asmadi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,439 |- |P028 |{{Parlimen|Pasir Puteh}} |'''[[Muhammad Husain]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,365''' |Amran Mat Nor |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,397 |'''3,968''' |- |P029 |{{Parlimen|Machang}} |'''[[Saifuddin Nasution Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,041''' |[[Sazmi Miah]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,581 |'''1,460''' |- |P030 |{{Parlimen|Jeli}} |'''[[Mustapa Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,168''' |Nasir Pendi |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,732 |'''4,436''' |- |P031 |{{Parlimen|Kuala Krai}} |'''[[Mohd Hatta Ramli]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''23,562''' |Che Musa Che Omar |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,578 |'''4,984''' |- |P032 |{{Parlimen|Gua Musang}} |'''[[Tengku Razaleigh Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,063''' |Zulkifle Muhamed |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,669 |'''4,394''' |} ==Terengganu== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P033 |{{Parlimen|Besut}} |'''[[Abdullah Md Zin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,376''' |[[Husain Awang]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |18,786 |'''10,590''' |- |P034 |{{Parlimen|Setiu}} |'''[[Mohd Jidin Shafee]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,610''' |Mohd Pauzi Muda |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |19,378 |'''7,232''' |- |P035 |{{Parlimen|Kuala Nerus}} |'''[[Mohamed Nasir Ibrahim Fikri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,439''' |[[M. Shukrimun Shamsudin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |25,098 |'''1,341''' |- |rowspan=2|P036 |rowspan=2|{{Parlimen|Kuala Terengganu}} |rowspan=2|'''[[Razali Ismail]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''32,562''' |[[Mohamad Sabu]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |31,934 |rowspan=2|'''628''' |- |Maimun Yusuf |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |685 |- |P037 |{{Parlimen|Marang}} |'''[[Abdul Hadi Awang]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,435''' |Ahmad Ramzi Mohamad Zubir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |30,688 |'''2,747''' |- |P038 |{{Parlimen|Hulu Terengganu}} |'''[[Mohd Nor Othman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,784''' |[[Kamaruzaman Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,324 |'''10,460''' |- |P039 |{{Parlimen|Dungun}} |'''[[Matulidi Jusoh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,264''' |[[Shamsul Iskandar Mohd Akin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,270 |'''4,994''' |- |P040 |{{Parlimen|Kemaman}} |'''[[Ahmad Shabery Cheek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''37,199''' |Fariz Musa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,516 |'''12,683''' |} ==Pulau Pinang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P041 |{{Parlimen|Kepala Batas}} |'''[[Abdullah Ahmad Badawi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,445''' |Subri Arshad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,199 |'''11,246''' |- |P042 |{{Parlimen|Tasek Gelugor}} |'''[[Nor Mohamed Yakcop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,448''' |[[Ismail Salleh (ahli politik)|Ismail Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |15,901 |'''4,547''' |- |P043 |{{Parlimen|Bagan}} |'''[[Lim Guan Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''33,748''' |Song Choy Leng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,678 |'''22,070''' |- |P044 |{{Parlimen|Permatang Pauh}} |'''[[Wan Azizah Wan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''30,348''' |Pirdaus Ismail |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,950 |'''13,398''' |- |P045 |{{Parlimen|Bukit Mertajam}} |'''[[Chong Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,882''' |Ong Tang Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,985 |'''25,987''' |- |P046 |{{Parlimen|Batu Kawan}} |'''[[P. Ramasamy]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''23,067''' |[[Koh Tsu Koon]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |13,582 |'''9,485''' |- |P047 |{{Parlimen|Nibong Tebal}} |'''[[Tan Tee Beng]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''20,210''' |[[Zainal Abidin Osman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,123 |'''3,087''' |- |P048 |{{Parlimen|Bukit Bendera}} |'''[[Liew Chin Tong]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''31,243''' |[[Chia Kwang Chye]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |15,131 |'''16,112''' |- |P049 |{{Parlimen|Tanjong}} |'''[[Chow Kon Yeow]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,489''' |Khaw Veon Szu |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |9,759 |'''18,489''' |- |rowspan=2|P050 |rowspan=2|{{Parlimen|Jelutong}} |rowspan=2|'''[[Jeff Ooi Chuan Aun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=2|'''30,493''' |Thor Teong Gee |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,247 |rowspan=2|'''16,246''' |- |Badrul Zaman |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |882 |- |P051 |{{Parlimen|Bukit Gelugor}} |'''[[Karpal Singh]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,140''' |Koay Kar Huah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |14,125 |'''21,015''' |- |P052 |{{Parlimen|Bayan Baru}} |'''[[Zahrain Mohamed Hashim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''27,168''' |Ooi Siew Kim |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,589 |'''11,029''' |- |P053 |{{Parlimen|Balik Pulau}} |'''[[Mohd Yusmadi Mohd Yusoff]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''15,749''' |[[Norraesah Mohamad]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,041 |'''708''' |} ==Perak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P054 |{{Parlimen|Gerik}} |'''[[Tan Lian Hoe]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''12,526''' |Mohd Noor Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,953 |'''5,573''' |- |P055 |{{Parlimen|Lenggong}} |'''[[Shamsul Anuar Nasarah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,992''' |Muhamad Zulkifli Mohamad Zakaria |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,073 |'''4,919''' |- |P056 |{{Parlimen|Larut}} |'''[[Hamzah Zainudin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,878''' |Mohd Dhari Othman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,967 |'''1,911''' |- |P057 |{{Parlimen|Parit Buntar}} |'''[[Mujahid Yusof Rawa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''21,221''' |[[Abdul Rahman Suliman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |13,670 |'''7,551''' |- |P058 |{{Parlimen|Bagan Serai}} |'''[[Mohsin Fadzli Samsuri]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,943''' |[[Zainal Abidin Zin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,530 |'''3,413''' |- |rowspan=2|P059 |rowspan=2|{{Parlimen|Bukit Gantang}} |rowspan=2|'''[[Roslan Shaharum]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''20,015''' |[[Abdul Azim Mohd Zabidi]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,449 |rowspan=2|'''1,566''' |- |Morgan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |872 |- |P060 |{{Parlimen|Taiping}} |'''[[Nga Kor Ming]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''28,098''' |[[M. Kayveas]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,800 |'''11,298''' |- |P061 |{{Parlimen|Padang Rengas}} |'''[[Mohamed Nazri Abdul Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''9,830''' |Alias Zenon |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,081 |'''1,749''' |- |rowspan=2|P062 |rowspan=2|{{Parlimen|Sungai Siput}} |rowspan=2|'''[[Michael Jeyakumar Devaraj]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''16,458''' |[[S. Samy Vellu]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |14,637 |rowspan=2|'''1,821''' |- |Nor Rizan Oon |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |864 |- |P063 |{{Parlimen|Tambun}} |'''[[Ahmad Husni Hanadzlah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,942''' |Mohamad Asri Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,566 |'''5,386''' |- |P064 |{{Parlimen|Ipoh Timor}} |'''[[Lim Kit Siang]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,364''' |Liew Mun Hon |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,422 |'''21,942''' |- |P065 |{{Parlimen|Ipoh Barat}} |'''[[M. Kulasegaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,576''' |Yik Phooi Hong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,042 |'''15,534''' |- |P066 |{{Parlimen|Batu Gajah}} |'''[[Fong Po Kuan]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,922''' |Cheah Yoke Can |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,295 |'''24,627''' |- |P067 |{{Parlimen|Kuala Kangsar}} |'''[[Rafidah Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,735''' |Khairuddin Abd Malik |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,277 |'''1,458''' |- |P068 |{{Parlimen|Beruas}} |'''[[Ngeh Koo Ham]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''15,831''' |Chang Ko Youn |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,003 |'''1,828''' |- |P069 |{{Parlimen|Parit}} |'''[[Mohd Nizar Zakaria]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,399''' |[[Najihatussalehah Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,526 |'''2,873''' |- |P070 |{{Parlimen|Kampar}} |'''[[Lee Chee Leong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,126''' |Keong Meng Sing |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |17,429 |'''2,697''' |- |P071 |{{Parlimen|Gopeng}} |'''[[Lee Boon Chye]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,696''' |Ling Hee Leong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,328 |'''7,368''' |- |P072 |{{Parlimen|Tapah}} |'''[[M. Saravanan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''14,084''' |Tan Seng Toh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,064 |'''3,020''' |- |P073 |{{Parlimen|Pasir Salak}} |'''[[Tajuddin Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,928''' |[[Mustaffa Kamil Ayub]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,240 |'''2,688''' |- |P074 |{{Parlimen|Lumut}} |'''[[Kong Cho Ha]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,698''' |Suwardi Sapuan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |25,400 |'''298''' |- |P075 |{{Parlimen|Bagan Datuk}} |'''[[Ahmad Zahid Hamidi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,115''' |Madzi Hasan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,423 |'''2,692''' |- |P076 |{{Parlimen|Teluk Intan}} |'''[[M. Manogaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,486''' |[[Mah Siew Keong]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,016 |'''1,470''' |- |P077 |{{Parlimen|Tanjong Malim}} |'''[[Ong Ka Chuan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''21,016''' |Mohamad Azman Marjohan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,594 |'''5,422''' |} ==Pahang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P078 |{{Parlimen|Cameron Highlands}} |'''[[Devamany S. Krishnasamy]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''9,164''' |J. Apalsamy |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |6,047 |'''3,117''' |- |P079 |{{Parlimen|Lipis}} |'''[[Mohamad Shahrum Osman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,611''' |Mohamed Nilam |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,474 |'''4,137''' |- |P080 |{{Parlimen|Raub}} |'''[[Ng Yen Yen]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''18,078''' |Abu Bakar Lebai Sudin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,326 |'''2,752''' |- |P081 |{{Parlimen|Jerantut}} |'''[[Tengku Azlan ibni Sultan Abu Bakar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,543''' |Hamzah Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,597 |'''1,946''' |- |P082 |{{Parlimen|Indera Mahkota}} |'''[[Azan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,823''' |Salamon Ali Rizal Abdul Rahman |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,796 |'''1,027''' |- |P083 |{{Parlimen|Kuantan}} |'''[[Fuziah Salleh]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,398''' |[[Fu Ah Kiow]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,572 |'''1,826''' |- |P084 |{{Parlimen|Paya Besar}} |'''[[Abdul Manan Ismail]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,355''' |[[Mohd Jafri Ab Rashid]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,852 |'''8,503''' |- |P085 |{{Parlimen|Pekan}} |'''[[Najib Razak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''36,262''' |Khairul Anuar Ahmad Zainudin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,798 |'''26,464''' |- |P086 |{{Parlimen|Maran}} |'''[[Ismail Abd Muttalib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,868''' |[[Nasrudin Hassan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,227 |'''6,641''' |- |P087 |{{Parlimen|Kuala Krau}} |'''[[Ismail Mohamed Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,165''' |[[Kamal Ashaari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,900 |'''5,265''' |- |P088 |{{Parlimen|Temerloh}} |'''[[Saifuddin Abdullah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,381''' |Ahmad Nizam Ahmad |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,940 |'''2,441''' |- |P089 |{{Parlimen|Bentong}} |'''[[Liow Tiong Lai]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,134''' |G. Ponusamy |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,585 |'''12,549''' |- |P090 |{{Parlimen|Bera}} |'''[[Ismail Sabri Yaakob]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,297''' |[[Mazlan Aliman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,984 |'''4,313''' |- |P091 |{{Parlimen|Rompin}} |'''[[Jamaluddin Jarjis]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,308''' |Mazlan Mohd Yasin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,629 |'''10,679''' |} ==Selangor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P092 |{{Parlimen|Sabak Bernam}} |'''[[Abd Rahman Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,055''' |Badrol Amin Bahron |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,720 |'''1,335''' |- |P093 |{{Parlimen|Sungai Besar}} |'''[[Noriah Kasnon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,069''' |[[Osman Sabran]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,060 |'''5,009''' |- |P054 |{{Parlimen|Hulu Selangor}} |'''[[Zainal Abidin bin Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''23,177''' |[[G. Palanivel]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |22,979 |'''198''' |- |P095 |{{Parlimen|Tanjong Karang}} |'''[[Noh Omar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,073''' |[[Mohamed Hanipa Maidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,523 |'''3,820''' |- |P096 |{{Parlimen|Kuala Selangor}} |'''[[Dzulkefly Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''18,796''' |[[Jahaya Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,934 |'''862''' |- |rowspan=2|P097 |rowspan=2|{{Parlimen|Selayang}} |rowspan=2|'''[[William Leong Jee Keen]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,701''' |Lee Yi Yew |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,134 |rowspan=2|'''3,567''' |- |Koh Swe Long |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |1,332 |- |P098 |{{Parlimen|Gombak}} |'''[[Mohamed Azmin Ali]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''40,344''' |Said Anuar Said Ahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |33,467 |'''6,867''' |- |P099 |{{Parlimen|Ampang}} |'''[[Zuraida Kamaruddin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,995''' |Azman Wahid |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,319 |'''3,676''' |- |P100 |{{Parlimen|Pandan}} |'''[[Ong Tee Keat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,236''' |Syed Shahir Syed Mohamud |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,275 |'''2,961''' |- |P101 |{{Parlimen|Hulu Langat}} |'''[[Che Rosli Che Mat]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,124''' |[[Markiman Kobiran]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |34,379 |'''1,745''' |- |P102 |{{Parlimen|Serdang}} |'''[[Teo Nie Ching]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,444''' |[[Hoh Hee Lee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |26,419 |'''21,025''' |- |P103 |{{Parlimen|Puchong}} |'''[[Gobind Singh Deo]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,079''' |[[Lau Yeng Peng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |22,486 |'''12,593''' |- |rowspan=2|P104 |rowspan=2|{{Parlimen|Kelana Jaya}} |rowspan=2|'''[[Gwo-Burne Loh]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,298''' |[[Lee Hwa Beng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,267 |rowspan=2|'''5,031''' |- |Billi Lim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,895 |- |P105 |{{Parlimen|Petaling Jaya Selatan}} |'''[[Hee Loy Sian]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,598''' |Donald Lim Siang Chai |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,892 |'''5,706''' |- |P106 |{{Parlimen|Petaling Jaya Utara}} |'''[[Tony Pua Kiam Wee]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,851''' |[[Chew Mei Fun]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,879 |'''19,972''' |- |P107 |{{Parlimen|Subang}} |'''[[Sivarasa Rasiah]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''35,024''' |S. Murugesan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |28,315 |'''6,709''' |- |P108 |{{Parlimen|Shah Alam}} |'''[[Khalid Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,566''' |[[Abdul Aziz Shamsuddin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,042 |'''9,314''' |- |P109 |{{Parlimen|Kapar}} |'''[[Manikavasagam Sundaram]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''48,196''' |[[Komala Devi Perumal]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |35,899 |'''12,297''' |- |P110 |{{Parlimen|Klang}} |'''[[Charles Anthony Santiago]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,990''' |Ch'ng Toh Eng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,289 |'''17,701''' |- |P111 |{{Parlimen|Kota Raja}} |'''[[Siti Mariah Mahmud]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''38,630''' |[[Vigneswaran Sanasee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |17,879 |'''20,751''' |- |P112 |{{Parlimen|Kuala Langat}} |'''[[Abdullah Sani Abdul Hamid]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,687''' |Sulaiman Mohd Karli |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,698 |'''989''' |- |P113 |{{Parlimen|Sepang}} |'''[[Mohd Zin Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,381''' |Mohd Makki Ahmad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |21,532 |'''4,849''' |} ==Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P114 |{{Parlimen|Kepong}} |'''[[Tan Seng Giaw]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,552''' |Lau Hoi Keong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,704 |'''23,848''' |- |P115 |{{Parlimen|Batu}} |'''[[Tian Chua]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,785''' |Lim Si Pin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |20,330 |'''9,455''' |- |P116 |{{Parlimen|Wangsa Maju}} |'''[[Wee Choo Keong]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,637''' |[[Yew Teong Look]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |19,487 |'''150''' |- |P117 |{{Parlimen|Segambut}} |'''[[Lim Lip Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''25,046''' |Ma Woei Chyi |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,314 |'''7,732''' |- |P118 |{{Parlimen|Setiawangsa}} |'''[[Zulhasnan Rafique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,849''' |Ibrahim Yaacob |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,355 |'''8,134''' |- |P119 |{{Parlimen|Titiwangsa}} |'''[[Lo' Lo' Mohamad Ghazali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''17,857''' |Aziz Jamaludin Mohd Tahir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,885 |'''1,972''' |- |P120 |{{Parlimen|Bukit Bintang}} |'''[[Fong Kui Lun]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''26,811''' |Lee Chong Meng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |12,534 |'''14,277''' |- |rowspan=2|P121 |rowspan=2|{{Parlimen|Lembah Pantai}} |rowspan=2|'''[[Nurul Izzah Anwar]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''21,728''' |[[Shahrizat Abdul Jalil]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,833 |rowspan=2|'''2,895''' |- |N. Periasamy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |489 |- |P122 |{{Parlimen|Seputeh}} |'''[[Teresa Kok Suh Sim]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,230''' |Chew Chee Lin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,738 |'''36,492''' |- |P123 |{{Parlimen|Cheras}} |'''[[Tan Kok Wai]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,253''' |Jeffrey Goh Sim Ik |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,953 |'''28,300''' |- |P124 |{{Parlimen|Bandar Tun Razak}} |'''[[Abdul Khalid Ibrahim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,123''' |[[Tan Chai Ho]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,608 |'''2,515''' |} ==Wilayah Persekutuan Putrajaya== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P125 |{{Parlimen|Putrajaya}} |'''[[Tengku Adnan Tengku Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''4,038''' |Mohamad Noor Mohamad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,304 |'''2,734''' |} ==Negeri Sembilan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |'''[[Rais Yatim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,737''' |Norman Ipin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,127 |'''11,610''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |'''[[Lilah Yasin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,294''' |Siti Meriam Naan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,974 |'''12,320''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |'''[[John Fernandez]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,970''' |Yu Chok Tow |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |29,022 |'''3,948''' |- |P129 |{{Parlimen|Kuala Pilah}} |'''[[Hasan Malek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,417''' |Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,409 |'''10,008''' |- |P130 |{{Parlimen|Rasah}} |'''[[Anthony Loke Siew Fook]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''34,271''' |Yeow Chai Thiam |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |21,120 |'''13,151''' |- |P131 |{{Parlimen|Rembau}} |'''[[Khairy Jamaluddin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,525''' |[[Badrul Hisham Shaharin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,779 |'''5,746''' |- |rowspan=2|P132 |rowspan=2|{{Parlimen|Teluk Kemang}} |rowspan=2|'''[[Kamarul Baharin Abbas]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''23,348''' |S. Sothinathan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |20,544 |rowspan=2|'''2,804''' |- |Mohd Rashid Arshad |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |601 |- |P133 |{{Parlimen|Tampin}} |'''[[Shaziman Abu Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,022''' |Abdul Razakek Abdul Rahim |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,943 |'''13,079''' |} ==Melaka== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P134 |{{Parlimen|Masjid Tanah}} |'''[[Abu Seman Yusop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,582''' |Ab Ghani Ah Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,297 |'''12,285''' |- |P135 |{{Parlimen|Alor Gajah}} |'''[[Fong Chan Onn]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''26,354''' |Tan Lay Siang |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |13,470 |'''12,884''' |- |P136 |{{Parlimen|Tangga Batu}} |'''[[Idris Haron]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,460''' |Zainon Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,960 |'''14,500''' |- |P137 |{{Parlimen|Bukit Katil}} |'''[[Md Sirat Abu]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,975''' |Khalid Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |29,217 |'''1,758'' |- |P138 |{{Parlimen|Kota Melaka}} |'''[[Sim Tong Him]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''38,640''' |[[Wong Nai Chee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,250 |'''11,390''' |- |P139 |{{Parlimen|Jasin}} |'''[[Ahmad Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''28,101''' |Zulkefly Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,373 |'''12,728''' |} ==Johor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P140 |{{Parlimen|Segamat}} |'''[[S. Subramaniam]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''15,921''' |[[Pang Hok Liong]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |12,930 |'''2,991''' |- |P141 |{{Parlimen|Sekijang}} |'''[[Baharum Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,979''' |Zulkaply Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,112 |'''9,867''' |- |P142 |{{Parlimen|Labis}} |'''[[Chua Tee Yong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''13,568''' |Teo Eng Ching |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,564 |'''4,094''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |'''[[Mahiaddin Yassin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,028''' |Rozali Jamil Al-Hafiz |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,447 |'''12,581''' |- |P144 |{{Parlimen|Ledang}} |'''[[Hamim Samuri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,319''' |Lau Tek Hai |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,702 |'''7,617''' |- |P145 |{{Parlimen|Bakri}} |'''[[Er Teck Hwa]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''21,051''' |Tay Puay Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |20,329 |'''722''' |- |P146 |{{Parlimen|Muar}} |'''[[Razali Ibrahim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,986''' |Nah Budin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,325 |'''4,661''' |- |P147 |{{Parlimen|Parit Sulong}} |'''[[Noraini Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,066''' |Faisal Ali |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,467 |'''13,599''' |- |P148 |{{Parlimen|Ayer Hitam}} |'''[[Wee Ka Siong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,230''' |Husin Sujak |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,321 |'''13,909''' |- |P149 |{{Parlimen|Sri Gading}} |'''[[Mohamad Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,641''' |Ali Markom |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,767 |'''10,874''' |- |P150 |{{Parlimen|Batu Pahat}} |'''[[Mohd Puad Zarkashi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''32,953''' |Muhammad Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |19,625 |'''12,968''' |- |P151 |{{Parlimen|Simpang Renggam}} |'''[[Liang Teck Meng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''16,450''' |Atan Gombang |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,597 |'''7,853''' |- |P152 |{{Parlimen|Kluang}} |'''[[Hou Kok Chung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''27,970''' |Ng Lam Hua |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |24,189 |'''3,781''' |- |P153 |{{Parlimen|Sembrong}} |'''[[Hishamuddin Hussein]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,988''' |Lee Sang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,418 |'''11,570''' |- |P154 |{{Parlimen|Mersing}} |'''[[Abdul Latiff Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,116''' |Shahar Abdullah |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,380 |'''13,376''' |- |P155 |{{Parlimen|Tenggara}} |'''[[Halimah Mohamed Sadique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,031''' |Salleh Farmin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |4,982 |'''14,049''' |- |P156 |{{Parlimen|Kota Tinggi}} |'''[[Syed Hamid Albar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''22,682''' |Onn Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |3,721 |'''18,961''' |- |P157 |{{Parlimen|Pengerang}} |'''[[Azalina Othman Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P158 |{{Parlimen|Tebrau}} |'''[[Teng Boon Soon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''30,975''' |Roslani Sharif |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,124 |'''14,581''' |- |P159 |{{Parlimen|Pasir Gudang}} |'''[[Mohamed Khaled Nordin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''35,849''' |Md Rizan Mohd Saman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,568 |'''17,281''' |- |P160 |{{Parlimen|Johor Bahru}} |'''[[Shahrir Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''43,143''' |[[Hassan Abdul Karim]] |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |17,794 |'''25,349''' |- |P161 |{{Parlimen|Pulai}} |'''[[Nur Jazlan Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''38,036''' |Abdullah Ideris |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,587 |'''20,449''' |- |P162 |{{Parlimen|Gelang Patah}} |'''[[Tan Ah Eng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''33,630''' |[[Zaliha Mustafa]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,779 |'''8,851''' |- |P163 |{{Parlimen|Kulai}} |'''[[Ong Ka Ting]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''32,017''' |Ng Pack Siong |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |20,273 |'''11,744''' |- |P164 |{{Parlimen|Pontian}} |'''[[Ahmad Maslan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,121''' |Mohd Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,677 |'''14,444''' |- |P165 |{{Parlimen|Tanjung Piai}} |'''[[Wee Jeck Seng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''23,302''' |Ahmad Ton |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,931 |'''12,731''' |} ==Wilayah Persekutuan Labuan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=2|P166 |rowspan=2|{{Parlimen|Labuan}} |rowspan=2|'''[[Yusoff Mahal]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''10,471''' |Lau Seng Kiat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,014 |rowspan=2|'''8,457''' |- |Matusin Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,106 |} ==Sabah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P167 |{{Parlimen|Kudat}} |'''[[Abdul Rahim Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,634''' |Yahya Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,739 |'''9,895''' |- |rowspan=3|P168 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Marudu}} |rowspan=3|'''[[Maximus Johnity Ongkili]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=3|'''12,028''' |Anthony Biri Mandiau |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,830 |rowspan=3|'''4,198''' |- |Roslan Mohd Zain |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,109 |- |Berman Angkap |{{Bebas/meta/color}}|{{color|black|BARISAN RAKYAT SABAH}} |457 |- |P169 |{{Parlimen|Kota Belud}} |'''[[Abdul Rahman Dahlan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,842''' |Saidil @ Saidi Simoi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,822 |'''3,020''' |- |rowspan=2|P070 |rowspan=2|{{Parlimen|Tuaran}} |rowspan=2|'''[[Wilfred Bumburing]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''17,645''' |Ansari Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,023 |rowspan=2|'''6,622''' |- |Ajin Gagah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |879 |- |rowspan=2|P171 |rowspan=2|{{Parlimen|Sepanggar}} |rowspan=2|'''[[Eric Enchin Majimbun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''16,884''' |Mohd Ibrahim Abdullah @ Yembun Kuleling |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,423 |rowspan=2|'''11,461''' |- |Edward Ewol Mujie |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |3,709 |- |rowspan=3|P172 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Kinabalu}} |rowspan=3|'''[[Hiew King Cheu]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=3|'''9,464''' |[[Christina Liew Chin Jin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,358 |rowspan=3|'''106''' |- |Chin Tek Ming |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |8,420 |- |Kong Yu Kiong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |341 |- |rowspan=2|P173 |rowspan=2|{{Parlimen|Putatan}} |rowspan=2|'''[[Makin @ Marcus Mojigoh]] |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''13,737''' |Saukinah Yussof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,292 |rowspan=2|'''6,445''' |- |Ramzah Ahmad Pakir |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |918 |- |rowspan=3|P174 |rowspan=3|{{Parlimen|Penampang}} |rowspan=3|'''[[Bernard Giluk Dompok]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=3|'''13,400''' |[[Edwin @ Jack Bosi]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,337 |rowspan=3|'''3,063''' |- |Anthony Tibok |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |696 |- |Willybroad Wissi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |404 |- |rowspan=3|P175 |rowspan=3|{{Parlimen|Papar}} |rowspan=3|'''[[Rosnah Abdul Rashid Shirlin]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''15,352''' |Wahap Idris |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,778 |rowspan=3|'''9,574''' |- |Patrick Sindu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,268 |- |Mohd Hashim Yusof |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |429 |- |rowspan=3|P176 |rowspan=3|{{Parlimen|Kimanis}} |rowspan=3|'''[[Anifah Aman]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''10,242''' |Jaafar Ismail |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,789 |rowspan=3|'''5,453''' |- |Ismaily Bungsu |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,615 |- |Benjamin Basintal |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |205 |- |P177 |{{Parlimen|Beaufort}} |'''[[Lajim Ukin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,780''' |Lajim Md Yusof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,866 |'''10,914''' |- |P178 |{{Parlimen|Sipitang}} |'''[[Sapawi Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''11,905''' |Karim Tassim |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,759 |'''6,146''' |- |rowspan=2|P179 |rowspan=2|{{Parlimen|Ranau}} |rowspan=2|'''[[Siringan Gubat]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''14,074''' |[[Jonathan Yasin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,823 |rowspan=2|'''7,251''' |- |Vitos Mark Koding |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |619 |- |rowspan=2|P180 |rowspan=2|{{Parlimen|Keningau}} |rowspan=2|'''[[Joseph Pairin Kitingan]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=2|'''14,598''' |[[Jeffrey Kitingan]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,334 |rowspan=2|'''4,264''' |- |Peter Kodou |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |560 |- |rowspan=3|P181 |rowspan=3|{{Parlimen|Tenom}} |rowspan=3|'''[[Raime Unggi]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''9,535''' |Adris Taripin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,652 |rowspan=3|'''6,883''' |- |Richard Joe Jimmy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,499 |- |Mutang @ Slyvester Dawat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BARISAN RAKYAT SABAH}} |485 |- |P182 |{{Parlimen|Pensiangan}} |'''[[Joseph Kurup]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P183 |rowspan=4|{{Parlimen|Beluran}} |rowspan=4|'''[[Ronald Kiandee]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=4|'''7,090''' |Ramsah Tasim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,738 |rowspan=4|'''4,352''' |- |Michael @ Radio Luban |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,271 |- |Petrus Rining |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |571 |- |Nordin Khan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |175 |- |P184 |{{Parlimen|Libaran}} |'''[[Juslie Ajirol]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,668 |Ahmad Thamrin Jaini |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,139 |'''7,529''' |- |P185 |{{Parlimen|Batu Sapi}} |'''[[Edmund Chong Ket Wah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |'''9,479''' |Chung Kwong Wing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,771 |'''3,708''' |- |rowspan=2|P186 |rowspan=2|{{Parlimen|Sandakan}} |rowspan=2|'''[[Liew Vui Keong]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (LDP)}} |rowspan=2|'''8,297''' |Chong Chui Lin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,121 |rowspan=2|'''176''' |- |Fong Vun Fui |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,929 |- |rowspan=2|P187 |rowspan=2|{{Parlimen|Kinabatangan}} |rowspan=2|'''[[Bung Moktar Radin]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''8,507''' |Ahmad Abdul |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,181 |rowspan=2|'''6,326''' |- |Dasim @ Ricky Jikah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,515 |- |P188 |{{Parlimen|Silam}} |'''[[Salleh Kalbi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,111''' |Hasbullah Taha |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,319 |'''9,792''' |- |P189 |{{Parlimen|Semporna}} |'''[[Mohd Shafie Apdal]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,419''' |Ab Azis Ab Hamid |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,957 |'''17,462''' |- |rowspan=2|P190 |rowspan=2|{{Parlimen|Tawau}} |rowspan=2|'''[[Chua Soon Bui]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''13,943''' |[[Chan Foong Hin]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,076 |rowspan=2|'''4,867''' |- |Berhan @ Birhan Ruslan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,278 |- |P191 |{{Parlimen|Kalabakan}} |'''[[Abdul Ghapur Salleh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |} ==Sarawak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=3|P192 |rowspan=3|{{Parlimen|Mas Gading}} |rowspan=3|'''[[Tiki Lafe]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |rowspan=3|'''8,551''' |Patau Rubis |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |4,250 |rowspan=3|'''4,301''' |- |Favian Tisen |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,476 |- |Apin Baeng |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |306 |- |P193 |{{Parlimen|Santubong}} |'''[[Wan Junaidi Tuanku Jaafar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''15,800''' |Rahamat Idil |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,855 |'''11,945''' |- |P194 |{{Parlimen|Petra Jaya}} |'''[[Fadillah Yusof]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''19,515''' |Mohamad Jolhi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,118 |'''14,397''' |- |P195 |{{Parlimen|Bandar Kuching}} |'''[[Chong Chieng Jen]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''22,901''' |Sim Yam Yen |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |12,949 |'''9,952''' |- |rowspan=2|P196 |rowspan=2|{{Parlimen|Stampin}} |rowspan=2|'''[[Yong Khoon Seng]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''21,966''' |Voon Lee Shan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |18,896 |rowspan=2|'''3,070''' |- |[[See Chee How]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,198 |- |rowspan=2|P197 |rowspan=2|{{Parlimen|Kota Samarahan}} |rowspan=2|'''[[Sulaiman Abdul Rahman Abdul Taib]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''15,559''' |Hussain Abang Apok |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,148 |rowspan=2|'''11,411''' |- |Awang Bakar |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |898 |- |P198 |{{Parlimen|Mambong}} |'''[[James Dawos Mamit]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''14,182''' |Majen Panyog |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,525 |'''6,657''' |- |P199 |{{Parlimen|Serian}} |'''[[Richard Riot Jaem]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''15,793''' |Sylvester Belayong Jayang |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |2,366 |'''13,427''' |- |P200 |{{Parlimen|Batang Sadong}} |'''[[Nancy Shukri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,183''' |Piee B. Ling. |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,758 |'''5,425''' |- |rowspan=2|P201 |rowspan=2|{{Parlimen|Batang Lupar}} |rowspan=2|'''[[Rohani Abdul Karim]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''11,015''' |Abang Eddy Allyanni |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |2,923 |rowspan=2|'''8,092''' |- |Ali Semsu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |250 |- |P202 |{{Parlimen|Sri Aman}} |'''[[Masir Kujat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''9,700''' |Cobbold John Lusoi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,448 |'''4,252''' |- |P203 |{{Parlimen|Lubok Antu}} |'''[[William Nyallau Badak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,769''' |Nicholas Bawin Anggat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,159 |'''1,610''' |- |P204 |{{Parlimen|Betong}} |'''[[Douglas Uggah Embas]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''13,708''' |Edmund Stanley Jugol |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |1,999 |'''11,709''' |- |P205 |{{Parlimen|Saratok}} |'''[[Jelaing Mersat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''12,470''' |Mohd Yahya Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,764 |'''8,706''' |- |P206 |{{Parlimen|Tanjong Manis}} |'''[[Norah Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P207 |{{Parlimen|Igan}} |'''[[Abdul Wahab Dolah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P208 |rowspan=4|{{Parlimen|Sarikei}} |rowspan=4|'''[[Ding Kuong Hiing]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=4|'''10,588''' |Wong Hua Seh |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,537 |rowspan=4|'''51''' |- |Kung Chin Chin |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |545 |- |Lau Kieng Chai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |116 |- |Ngu Tieng Hai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |105 |- |P209 |{{Parlimen|Julau}} |'''[[Joseph Salang Gandum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''10,351''' |Ambrose Labang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,767 |'''7,584''' |- |P210 |{{Parlimen|Kanowit}} |'''[[Aaron Ago Dagang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P211 |{{Parlimen|Lanang}} |'''[[Tiong Thai King]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,476''' |David Wong Kee Woan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,162 |'''4,864''' |- |rowspan=2|P212 |rowspan=2|{{Parlimen|Sibu}} |rowspan=2|'''[[Robert Lau Hoi Chew]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''19,138''' |Wong Ho Leng |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,903 |rowspan=2|'''3,235''' |- |Lim Chin Chuang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |812 |- |P123 |{{Parlimen|Mukah}} |'''[[Muhammad Leo Michael Toyad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''10,090''' |Hai Merawin @ Bonaventure |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,792 |'''6,298''' |- |P214 |{{Parlimen|Selangau}} |'''[[Joseph Entulu Belaun]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P215 |{{Parlimen|Kapit}} |'''[[Alexander Nanta Linggi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P216 |{{Parlimen|Hulu Rajang}} |'''[[Billy Abit Joo]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,590''' |George Lagong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,426 |'''2,164''' |- |P217 |{{Parlimen|Bintulu}} |'''[[Tiong King Sing]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''23,628''' |Lim Su Kien |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,663 |'''14,965''' |- |P218 |{{Parlimen|Sibuti}} |'''[[Ahmad Lai Bujang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,238''' |[[Michael Teo Yu Keng]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,590 |'''3,648''' |- |P219 |{{Parlimen|Miri}} |'''[[Peter Chin Fah Kui]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,354''' |Fong Pau Teck |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,138 |'''5,216''' |- |P220 |{{Parlimen|Baram}} |'''[[Jacob Dungau Sagan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''7,996''' |Kebing Wan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,952 |'''4,044''' |- |P221 |{{Parlimen|Limbang}} |'''[[Hasbi Habibollah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''6,427''' |Lau Liak Koi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,751 |'''676''' |- |P222 |{{Parlimen|Lawas}} |'''[[Henry Sum Agong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,526''' |Japar Suyut |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |734 |'''7,792''' |} ==Rujukan== [[Kategori:Keputusan pilihan raya di Malaysia|2008]] [[Kategori:Pilihan raya umum Malaysia 2008]] 6tdouabp0jp8c9buusvzeag6ey04mku 6844610 6844608 2026-05-09T09:22:25Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Keputusan Berdasarkan Parti Komponen */ 6844610 wikitext text/x-wiki ==Keputusan Berdasarkan Parti Komponen== {| class="wikitable" |- ! Parti||Gabungan||Jumlah Kerusi Dimenangi||Peratus||Pertambahan/Pengurangan |- | {{Logo kecil UMNO}}<br>[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||79 kerusi||36%|| |- |{{Logo kecil PKR}}<br>[[Parti Keadilan Rakyat]]|| - ||31 kerusi||14%|| |- |{{Logo kecil DAP}}<br>[[Parti Tindakan Demokratik]]|| - ||28 kerusi||13%|| |- |{{Logo kecil PAS}}<br>[[Parti Islam Se-Malaysia]]|| - ||23 kerusi||10%|| |- |{{Logo kecil MCA}}<br>[[Persatuan Cina Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||15 kerusi||7%|| |- |{{Logo kecil PBB}}<br>[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||14 kerusi||6%|| |- |{{Logo kecil SUPP}}<br>[[Parti Rakyat Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||6 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil PRS}}<br>[[Parti Rakyat Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||6 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil PDP}}<br>[[Parti Demokratik Progresif|Parti Demokratik Progresif Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |[[Imej:United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation Logo.svg|30x30px]]<br>[[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||1%|| |- |{{Logo kecil MIC}}<br>[[Kongres India Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||3 kerusi||1%|| |- |{{Logo kecil PBS}}<br>[[Parti Bersatu Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||3 kerusi||2%|| |- |{{Logo kecil Gerakan}}<br>[[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||2 kerusi||0.5%|| |- |{{Logo kecil PBRS}}<br>[[Parti Bersatu Rakyat Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |- |- |{{Logo kecil LDP}}<br>[[Parti Liberal Demokratik]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |} ==Pilihan raya kecil selepas PRU-12== #[[Pilihan raya kecil Permatang Pauh 2008]] #[[Pilihan raya kecil Kuala Terengganu 2009]] #[[Pilihan raya kecil Bukit Gantang 2009]] #[[Pilihan raya kecil Hulu Selangor 2010]] #[[Pilihan raya kecil Sibu 2010]] #[[Pilihan raya kecil Batu Sapi 2010]] ==Perlis== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P001 |{{Parlimen|Padang Besar}} |'''[[Azmi Khalid]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,991''' |[[Zolkharnain Abidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,643 |'''5,348''' |- |P002 |{{Parlimen|Kangar}} |'''[[Mohd Radzi Sheikh Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,821''' |Tunku Abdul Rahman Tunku Ismail |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,150 |'''13,671''' |- |P003 |{{Parlimen|Arau}} |'''[[Ismail Kassim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,451''' |[[Haron Din]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,151 |'''300''' |} ==Kedah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |'''[[Abu Bakar Taib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,762''' |Wan Salleh Wan Isa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,792 |'''4,970''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} |'''[[Mukhriz Mahathir]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,424''' |[[Idris Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,219 |'''2,205''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} |'''[[Mohd Johari Baharum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,179''' |[[Abdul Isa Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,119 |'''7,060''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |'''[[Mohd Nasir Zakaria]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''15,003''' |[[Ghazali bin Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,634 |'''369''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |'''[[Mahfuz Omar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''29,687''' |[[Abdul Rahman Ibrahim (ahli politik)|Abdul Rahman Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,956 |'''5,731''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |'''[[Chor Chee Heung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,741''' |[[Gooi Hsiao-Leung]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,557 |'''184''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |'''[[Ahmad Kasim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''36,689''' |[[Hashim Jahaya]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,671 |'''7,018''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |'''[[Mohd Hayati Othman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,311''' |[[Md Rozai Shafian]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,238 |'''4,073''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |'''[[Mohd Firdaus Jaafar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,150''' |[[Badruddin Amiruldin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,211 |'''2,299''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |'''[[Che Uda Che Nik]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''16,864''' |[[Othman Desa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,383 |'''481''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |'''[[Rashid Din]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''25,541''' |[[Tajul Urus Mat Zain]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |22,443 |'''3,098''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |'''[[Johari Abdul]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''33,822''' |[[Zainuddin Maidin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,441 |'''9,381''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |'''[[Taib Azamudden Md Taib]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,074''' |[[Abdul Azeez Abdul Rahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,461 |'''7,613''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |'''[[Gobalakrishnan Nagapan]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,774''' |Boey Chin Gan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,036 |'''11,738''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |'''[[Zulkifli Noordin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''22,555''' |[[Abdul Aziz Sheikh Fadzir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,672 |'''5,583''' |} ==Kelantan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P019 |{{Parlimen|Tumpat}} |'''[[Kamarudin Jaffar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,714''' |[[Asyraf Wajdi Dusuki]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |27,337 |'''9,377''' |- |P020 |{{Parlimen|Pengkalan Chepa}} |'''[[Abdul Halim Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,763''' |Rahim Zain |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,452 |'''11,311''' |- |P021 |{{Parlimen|Kota Bharu}} |'''[[Wan Abdul Rahim Wan Abdullah]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''32,129''' |[[Mohamad Fatmi Che Salleh]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,841 |'''11,288''' |- |P022 |{{Parlimen|Pasir Mas}} |'''[[Ibrahim Ali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,673''' |Ahmad Rosdi Mahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,682 |'''8,991''' |- |rowspan=2|P023 |rowspan=2|{{Parlimen|Rantau Panjang}} |rowspan=2|'''[[Siti Zailah Mohd Yusoff]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''19,344''' |Mohd Afandi Yusoff |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,858 |rowspan=2|'''4,486''' |- |Kosing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |330 |- |P024 |{{Parlimen|Kubang Kerian}} |'''[[Salahuddin Ayub]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,179''' |Ab Ghani Mamat |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,537 |'''10,642''' |- |P025 |{{Parlimen|Bachok}} |'''[[Nasharudin Mat Isa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,835''' |[[Awang Adek Hussin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,934 |'''2,901''' |- |P026 |{{Parlimen|Ketereh}} |'''[[Ab Aziz Ab Kadir]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,738''' |[[Annuar Musa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |21,338 |'''400''' |- |rowspan=2|P027 |rowspan=2|{{Parlimen|Tanah Merah}} |rowspan=2|'''[[Amran Ab Ghani]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''17,554''' |Shaari Hassan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,970 |rowspan=2|'''1,584''' |- |Asmadi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,439 |- |P028 |{{Parlimen|Pasir Puteh}} |'''[[Muhammad Husain]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,365''' |Amran Mat Nor |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,397 |'''3,968''' |- |P029 |{{Parlimen|Machang}} |'''[[Saifuddin Nasution Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,041''' |[[Sazmi Miah]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,581 |'''1,460''' |- |P030 |{{Parlimen|Jeli}} |'''[[Mustapa Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,168''' |Nasir Pendi |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,732 |'''4,436''' |- |P031 |{{Parlimen|Kuala Krai}} |'''[[Mohd Hatta Ramli]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''23,562''' |Che Musa Che Omar |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,578 |'''4,984''' |- |P032 |{{Parlimen|Gua Musang}} |'''[[Tengku Razaleigh Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,063''' |Zulkifle Muhamed |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,669 |'''4,394''' |} ==Terengganu== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P033 |{{Parlimen|Besut}} |'''[[Abdullah Md Zin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,376''' |[[Husain Awang]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |18,786 |'''10,590''' |- |P034 |{{Parlimen|Setiu}} |'''[[Mohd Jidin Shafee]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,610''' |Mohd Pauzi Muda |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |19,378 |'''7,232''' |- |P035 |{{Parlimen|Kuala Nerus}} |'''[[Mohamed Nasir Ibrahim Fikri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,439''' |[[M. Shukrimun Shamsudin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |25,098 |'''1,341''' |- |rowspan=2|P036 |rowspan=2|{{Parlimen|Kuala Terengganu}} |rowspan=2|'''[[Razali Ismail]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''32,562''' |[[Mohamad Sabu]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |31,934 |rowspan=2|'''628''' |- |Maimun Yusuf |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |685 |- |P037 |{{Parlimen|Marang}} |'''[[Abdul Hadi Awang]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,435''' |Ahmad Ramzi Mohamad Zubir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |30,688 |'''2,747''' |- |P038 |{{Parlimen|Hulu Terengganu}} |'''[[Mohd Nor Othman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,784''' |[[Kamaruzaman Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,324 |'''10,460''' |- |P039 |{{Parlimen|Dungun}} |'''[[Matulidi Jusoh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,264''' |[[Shamsul Iskandar Mohd Akin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,270 |'''4,994''' |- |P040 |{{Parlimen|Kemaman}} |'''[[Ahmad Shabery Cheek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''37,199''' |Fariz Musa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,516 |'''12,683''' |} ==Pulau Pinang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P041 |{{Parlimen|Kepala Batas}} |'''[[Abdullah Ahmad Badawi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,445''' |Subri Arshad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,199 |'''11,246''' |- |P042 |{{Parlimen|Tasek Gelugor}} |'''[[Nor Mohamed Yakcop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,448''' |[[Ismail Salleh (ahli politik)|Ismail Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |15,901 |'''4,547''' |- |P043 |{{Parlimen|Bagan}} |'''[[Lim Guan Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''33,748''' |Song Choy Leng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,678 |'''22,070''' |- |P044 |{{Parlimen|Permatang Pauh}} |'''[[Wan Azizah Wan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''30,348''' |Pirdaus Ismail |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,950 |'''13,398''' |- |P045 |{{Parlimen|Bukit Mertajam}} |'''[[Chong Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,882''' |Ong Tang Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,985 |'''25,987''' |- |P046 |{{Parlimen|Batu Kawan}} |'''[[P. Ramasamy]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''23,067''' |[[Koh Tsu Koon]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |13,582 |'''9,485''' |- |P047 |{{Parlimen|Nibong Tebal}} |'''[[Tan Tee Beng]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''20,210''' |[[Zainal Abidin Osman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,123 |'''3,087''' |- |P048 |{{Parlimen|Bukit Bendera}} |'''[[Liew Chin Tong]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''31,243''' |[[Chia Kwang Chye]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |15,131 |'''16,112''' |- |P049 |{{Parlimen|Tanjong}} |'''[[Chow Kon Yeow]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,489''' |Khaw Veon Szu |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |9,759 |'''18,489''' |- |rowspan=2|P050 |rowspan=2|{{Parlimen|Jelutong}} |rowspan=2|'''[[Jeff Ooi Chuan Aun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=2|'''30,493''' |Thor Teong Gee |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,247 |rowspan=2|'''16,246''' |- |Badrul Zaman |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |882 |- |P051 |{{Parlimen|Bukit Gelugor}} |'''[[Karpal Singh]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,140''' |Koay Kar Huah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |14,125 |'''21,015''' |- |P052 |{{Parlimen|Bayan Baru}} |'''[[Zahrain Mohamed Hashim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''27,168''' |Ooi Siew Kim |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,589 |'''11,029''' |- |P053 |{{Parlimen|Balik Pulau}} |'''[[Mohd Yusmadi Mohd Yusoff]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''15,749''' |[[Norraesah Mohamad]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,041 |'''708''' |} ==Perak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P054 |{{Parlimen|Gerik}} |'''[[Tan Lian Hoe]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''12,526''' |Mohd Noor Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,953 |'''5,573''' |- |P055 |{{Parlimen|Lenggong}} |'''[[Shamsul Anuar Nasarah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,992''' |Muhamad Zulkifli Mohamad Zakaria |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,073 |'''4,919''' |- |P056 |{{Parlimen|Larut}} |'''[[Hamzah Zainudin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,878''' |Mohd Dhari Othman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,967 |'''1,911''' |- |P057 |{{Parlimen|Parit Buntar}} |'''[[Mujahid Yusof Rawa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''21,221''' |[[Abdul Rahman Suliman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |13,670 |'''7,551''' |- |P058 |{{Parlimen|Bagan Serai}} |'''[[Mohsin Fadzli Samsuri]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,943''' |[[Zainal Abidin Zin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,530 |'''3,413''' |- |rowspan=2|P059 |rowspan=2|{{Parlimen|Bukit Gantang}} |rowspan=2|'''[[Roslan Shaharum]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''20,015''' |[[Abdul Azim Mohd Zabidi]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,449 |rowspan=2|'''1,566''' |- |Morgan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |872 |- |P060 |{{Parlimen|Taiping}} |'''[[Nga Kor Ming]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''28,098''' |[[M. Kayveas]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,800 |'''11,298''' |- |P061 |{{Parlimen|Padang Rengas}} |'''[[Mohamed Nazri Abdul Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''9,830''' |Alias Zenon |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,081 |'''1,749''' |- |rowspan=2|P062 |rowspan=2|{{Parlimen|Sungai Siput}} |rowspan=2|'''[[Michael Jeyakumar Devaraj]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''16,458''' |[[S. Samy Vellu]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |14,637 |rowspan=2|'''1,821''' |- |Nor Rizan Oon |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |864 |- |P063 |{{Parlimen|Tambun}} |'''[[Ahmad Husni Hanadzlah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,942''' |Mohamad Asri Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,566 |'''5,386''' |- |P064 |{{Parlimen|Ipoh Timor}} |'''[[Lim Kit Siang]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,364''' |Liew Mun Hon |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,422 |'''21,942''' |- |P065 |{{Parlimen|Ipoh Barat}} |'''[[M. Kulasegaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,576''' |Yik Phooi Hong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,042 |'''15,534''' |- |P066 |{{Parlimen|Batu Gajah}} |'''[[Fong Po Kuan]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,922''' |Cheah Yoke Can |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,295 |'''24,627''' |- |P067 |{{Parlimen|Kuala Kangsar}} |'''[[Rafidah Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,735''' |Khairuddin Abd Malik |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,277 |'''1,458''' |- |P068 |{{Parlimen|Beruas}} |'''[[Ngeh Koo Ham]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''15,831''' |Chang Ko Youn |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,003 |'''1,828''' |- |P069 |{{Parlimen|Parit}} |'''[[Mohd Nizar Zakaria]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,399''' |[[Najihatussalehah Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,526 |'''2,873''' |- |P070 |{{Parlimen|Kampar}} |'''[[Lee Chee Leong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,126''' |Keong Meng Sing |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |17,429 |'''2,697''' |- |P071 |{{Parlimen|Gopeng}} |'''[[Lee Boon Chye]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,696''' |Ling Hee Leong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,328 |'''7,368''' |- |P072 |{{Parlimen|Tapah}} |'''[[M. Saravanan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''14,084''' |Tan Seng Toh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,064 |'''3,020''' |- |P073 |{{Parlimen|Pasir Salak}} |'''[[Tajuddin Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,928''' |[[Mustaffa Kamil Ayub]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,240 |'''2,688''' |- |P074 |{{Parlimen|Lumut}} |'''[[Kong Cho Ha]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,698''' |Suwardi Sapuan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |25,400 |'''298''' |- |P075 |{{Parlimen|Bagan Datuk}} |'''[[Ahmad Zahid Hamidi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,115''' |Madzi Hasan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,423 |'''2,692''' |- |P076 |{{Parlimen|Teluk Intan}} |'''[[M. Manogaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,486''' |[[Mah Siew Keong]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,016 |'''1,470''' |- |P077 |{{Parlimen|Tanjong Malim}} |'''[[Ong Ka Chuan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''21,016''' |Mohamad Azman Marjohan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,594 |'''5,422''' |} ==Pahang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P078 |{{Parlimen|Cameron Highlands}} |'''[[Devamany S. Krishnasamy]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''9,164''' |J. Apalsamy |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |6,047 |'''3,117''' |- |P079 |{{Parlimen|Lipis}} |'''[[Mohamad Shahrum Osman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,611''' |Mohamed Nilam |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,474 |'''4,137''' |- |P080 |{{Parlimen|Raub}} |'''[[Ng Yen Yen]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''18,078''' |Abu Bakar Lebai Sudin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,326 |'''2,752''' |- |P081 |{{Parlimen|Jerantut}} |'''[[Tengku Azlan ibni Sultan Abu Bakar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,543''' |Hamzah Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,597 |'''1,946''' |- |P082 |{{Parlimen|Indera Mahkota}} |'''[[Azan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,823''' |Salamon Ali Rizal Abdul Rahman |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,796 |'''1,027''' |- |P083 |{{Parlimen|Kuantan}} |'''[[Fuziah Salleh]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,398''' |[[Fu Ah Kiow]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,572 |'''1,826''' |- |P084 |{{Parlimen|Paya Besar}} |'''[[Abdul Manan Ismail]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,355''' |[[Mohd Jafri Ab Rashid]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,852 |'''8,503''' |- |P085 |{{Parlimen|Pekan}} |'''[[Najib Razak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''36,262''' |Khairul Anuar Ahmad Zainudin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,798 |'''26,464''' |- |P086 |{{Parlimen|Maran}} |'''[[Ismail Abd Muttalib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,868''' |[[Nasrudin Hassan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,227 |'''6,641''' |- |P087 |{{Parlimen|Kuala Krau}} |'''[[Ismail Mohamed Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,165''' |[[Kamal Ashaari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,900 |'''5,265''' |- |P088 |{{Parlimen|Temerloh}} |'''[[Saifuddin Abdullah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,381''' |Ahmad Nizam Ahmad |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,940 |'''2,441''' |- |P089 |{{Parlimen|Bentong}} |'''[[Liow Tiong Lai]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,134''' |G. Ponusamy |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,585 |'''12,549''' |- |P090 |{{Parlimen|Bera}} |'''[[Ismail Sabri Yaakob]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,297''' |[[Mazlan Aliman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,984 |'''4,313''' |- |P091 |{{Parlimen|Rompin}} |'''[[Jamaluddin Jarjis]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,308''' |Mazlan Mohd Yasin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,629 |'''10,679''' |} ==Selangor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P092 |{{Parlimen|Sabak Bernam}} |'''[[Abd Rahman Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,055''' |Badrol Amin Bahron |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,720 |'''1,335''' |- |P093 |{{Parlimen|Sungai Besar}} |'''[[Noriah Kasnon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,069''' |[[Osman Sabran]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,060 |'''5,009''' |- |P054 |{{Parlimen|Hulu Selangor}} |'''[[Zainal Abidin bin Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''23,177''' |[[G. Palanivel]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |22,979 |'''198''' |- |P095 |{{Parlimen|Tanjong Karang}} |'''[[Noh Omar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,073''' |[[Mohamed Hanipa Maidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,523 |'''3,820''' |- |P096 |{{Parlimen|Kuala Selangor}} |'''[[Dzulkefly Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''18,796''' |[[Jahaya Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,934 |'''862''' |- |rowspan=2|P097 |rowspan=2|{{Parlimen|Selayang}} |rowspan=2|'''[[William Leong Jee Keen]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,701''' |Lee Yi Yew |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,134 |rowspan=2|'''3,567''' |- |Koh Swe Long |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |1,332 |- |P098 |{{Parlimen|Gombak}} |'''[[Mohamed Azmin Ali]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''40,344''' |Said Anuar Said Ahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |33,467 |'''6,867''' |- |P099 |{{Parlimen|Ampang}} |'''[[Zuraida Kamaruddin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,995''' |Azman Wahid |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,319 |'''3,676''' |- |P100 |{{Parlimen|Pandan}} |'''[[Ong Tee Keat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,236''' |Syed Shahir Syed Mohamud |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,275 |'''2,961''' |- |P101 |{{Parlimen|Hulu Langat}} |'''[[Che Rosli Che Mat]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,124''' |[[Markiman Kobiran]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |34,379 |'''1,745''' |- |P102 |{{Parlimen|Serdang}} |'''[[Teo Nie Ching]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,444''' |[[Hoh Hee Lee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |26,419 |'''21,025''' |- |P103 |{{Parlimen|Puchong}} |'''[[Gobind Singh Deo]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,079''' |[[Lau Yeng Peng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |22,486 |'''12,593''' |- |rowspan=2|P104 |rowspan=2|{{Parlimen|Kelana Jaya}} |rowspan=2|'''[[Gwo-Burne Loh]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,298''' |[[Lee Hwa Beng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,267 |rowspan=2|'''5,031''' |- |Billi Lim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,895 |- |P105 |{{Parlimen|Petaling Jaya Selatan}} |'''[[Hee Loy Sian]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,598''' |Donald Lim Siang Chai |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,892 |'''5,706''' |- |P106 |{{Parlimen|Petaling Jaya Utara}} |'''[[Tony Pua Kiam Wee]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,851''' |[[Chew Mei Fun]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,879 |'''19,972''' |- |P107 |{{Parlimen|Subang}} |'''[[Sivarasa Rasiah]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''35,024''' |S. Murugesan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |28,315 |'''6,709''' |- |P108 |{{Parlimen|Shah Alam}} |'''[[Khalid Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,566''' |[[Abdul Aziz Shamsuddin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,042 |'''9,314''' |- |P109 |{{Parlimen|Kapar}} |'''[[Manikavasagam Sundaram]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''48,196''' |[[Komala Devi Perumal]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |35,899 |'''12,297''' |- |P110 |{{Parlimen|Klang}} |'''[[Charles Anthony Santiago]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,990''' |Ch'ng Toh Eng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,289 |'''17,701''' |- |P111 |{{Parlimen|Kota Raja}} |'''[[Siti Mariah Mahmud]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''38,630''' |[[Vigneswaran Sanasee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |17,879 |'''20,751''' |- |P112 |{{Parlimen|Kuala Langat}} |'''[[Abdullah Sani Abdul Hamid]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,687''' |Sulaiman Mohd Karli |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,698 |'''989''' |- |P113 |{{Parlimen|Sepang}} |'''[[Mohd Zin Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,381''' |Mohd Makki Ahmad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |21,532 |'''4,849''' |} ==Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P114 |{{Parlimen|Kepong}} |'''[[Tan Seng Giaw]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,552''' |Lau Hoi Keong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,704 |'''23,848''' |- |P115 |{{Parlimen|Batu}} |'''[[Tian Chua]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,785''' |Lim Si Pin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |20,330 |'''9,455''' |- |P116 |{{Parlimen|Wangsa Maju}} |'''[[Wee Choo Keong]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,637''' |[[Yew Teong Look]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |19,487 |'''150''' |- |P117 |{{Parlimen|Segambut}} |'''[[Lim Lip Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''25,046''' |Ma Woei Chyi |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,314 |'''7,732''' |- |P118 |{{Parlimen|Setiawangsa}} |'''[[Zulhasnan Rafique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,849''' |Ibrahim Yaacob |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,355 |'''8,134''' |- |P119 |{{Parlimen|Titiwangsa}} |'''[[Lo' Lo' Mohamad Ghazali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''17,857''' |Aziz Jamaludin Mohd Tahir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,885 |'''1,972''' |- |P120 |{{Parlimen|Bukit Bintang}} |'''[[Fong Kui Lun]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''26,811''' |Lee Chong Meng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |12,534 |'''14,277''' |- |rowspan=2|P121 |rowspan=2|{{Parlimen|Lembah Pantai}} |rowspan=2|'''[[Nurul Izzah Anwar]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''21,728''' |[[Shahrizat Abdul Jalil]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,833 |rowspan=2|'''2,895''' |- |N. Periasamy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |489 |- |P122 |{{Parlimen|Seputeh}} |'''[[Teresa Kok Suh Sim]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,230''' |Chew Chee Lin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,738 |'''36,492''' |- |P123 |{{Parlimen|Cheras}} |'''[[Tan Kok Wai]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,253''' |Jeffrey Goh Sim Ik |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,953 |'''28,300''' |- |P124 |{{Parlimen|Bandar Tun Razak}} |'''[[Abdul Khalid Ibrahim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,123''' |[[Tan Chai Ho]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,608 |'''2,515''' |} ==Wilayah Persekutuan Putrajaya== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P125 |{{Parlimen|Putrajaya}} |'''[[Tengku Adnan Tengku Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''4,038''' |Mohamad Noor Mohamad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,304 |'''2,734''' |} ==Negeri Sembilan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |'''[[Rais Yatim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,737''' |Norman Ipin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,127 |'''11,610''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |'''[[Lilah Yasin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,294''' |Siti Meriam Naan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,974 |'''12,320''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |'''[[John Fernandez]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,970''' |Yu Chok Tow |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |29,022 |'''3,948''' |- |P129 |{{Parlimen|Kuala Pilah}} |'''[[Hasan Malek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,417''' |Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,409 |'''10,008''' |- |P130 |{{Parlimen|Rasah}} |'''[[Anthony Loke Siew Fook]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''34,271''' |Yeow Chai Thiam |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |21,120 |'''13,151''' |- |P131 |{{Parlimen|Rembau}} |'''[[Khairy Jamaluddin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,525''' |[[Badrul Hisham Shaharin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,779 |'''5,746''' |- |rowspan=2|P132 |rowspan=2|{{Parlimen|Teluk Kemang}} |rowspan=2|'''[[Kamarul Baharin Abbas]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''23,348''' |S. Sothinathan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |20,544 |rowspan=2|'''2,804''' |- |Mohd Rashid Arshad |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |601 |- |P133 |{{Parlimen|Tampin}} |'''[[Shaziman Abu Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,022''' |Abdul Razakek Abdul Rahim |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,943 |'''13,079''' |} ==Melaka== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P134 |{{Parlimen|Masjid Tanah}} |'''[[Abu Seman Yusop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,582''' |Ab Ghani Ah Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,297 |'''12,285''' |- |P135 |{{Parlimen|Alor Gajah}} |'''[[Fong Chan Onn]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''26,354''' |Tan Lay Siang |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |13,470 |'''12,884''' |- |P136 |{{Parlimen|Tangga Batu}} |'''[[Idris Haron]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,460''' |Zainon Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,960 |'''14,500''' |- |P137 |{{Parlimen|Bukit Katil}} |'''[[Md Sirat Abu]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,975''' |Khalid Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |29,217 |'''1,758'' |- |P138 |{{Parlimen|Kota Melaka}} |'''[[Sim Tong Him]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''38,640''' |[[Wong Nai Chee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,250 |'''11,390''' |- |P139 |{{Parlimen|Jasin}} |'''[[Ahmad Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''28,101''' |Zulkefly Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,373 |'''12,728''' |} ==Johor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P140 |{{Parlimen|Segamat}} |'''[[S. Subramaniam]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''15,921''' |[[Pang Hok Liong]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |12,930 |'''2,991''' |- |P141 |{{Parlimen|Sekijang}} |'''[[Baharum Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,979''' |Zulkaply Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,112 |'''9,867''' |- |P142 |{{Parlimen|Labis}} |'''[[Chua Tee Yong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''13,568''' |Teo Eng Ching |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,564 |'''4,094''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |'''[[Mahiaddin Yassin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,028''' |Rozali Jamil Al-Hafiz |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,447 |'''12,581''' |- |P144 |{{Parlimen|Ledang}} |'''[[Hamim Samuri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,319''' |Lau Tek Hai |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,702 |'''7,617''' |- |P145 |{{Parlimen|Bakri}} |'''[[Er Teck Hwa]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''21,051''' |Tay Puay Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |20,329 |'''722''' |- |P146 |{{Parlimen|Muar}} |'''[[Razali Ibrahim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,986''' |Nah Budin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,325 |'''4,661''' |- |P147 |{{Parlimen|Parit Sulong}} |'''[[Noraini Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,066''' |Faisal Ali |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,467 |'''13,599''' |- |P148 |{{Parlimen|Ayer Hitam}} |'''[[Wee Ka Siong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,230''' |Husin Sujak |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,321 |'''13,909''' |- |P149 |{{Parlimen|Sri Gading}} |'''[[Mohamad Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,641''' |Ali Markom |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,767 |'''10,874''' |- |P150 |{{Parlimen|Batu Pahat}} |'''[[Mohd Puad Zarkashi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''32,953''' |Muhammad Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |19,625 |'''12,968''' |- |P151 |{{Parlimen|Simpang Renggam}} |'''[[Liang Teck Meng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''16,450''' |Atan Gombang |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,597 |'''7,853''' |- |P152 |{{Parlimen|Kluang}} |'''[[Hou Kok Chung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''27,970''' |Ng Lam Hua |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |24,189 |'''3,781''' |- |P153 |{{Parlimen|Sembrong}} |'''[[Hishamuddin Hussein]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,988''' |Lee Sang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,418 |'''11,570''' |- |P154 |{{Parlimen|Mersing}} |'''[[Abdul Latiff Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,116''' |Shahar Abdullah |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,380 |'''13,376''' |- |P155 |{{Parlimen|Tenggara}} |'''[[Halimah Mohamed Sadique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,031''' |Salleh Farmin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |4,982 |'''14,049''' |- |P156 |{{Parlimen|Kota Tinggi}} |'''[[Syed Hamid Albar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''22,682''' |Onn Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |3,721 |'''18,961''' |- |P157 |{{Parlimen|Pengerang}} |'''[[Azalina Othman Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P158 |{{Parlimen|Tebrau}} |'''[[Teng Boon Soon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''30,975''' |Roslani Sharif |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,124 |'''14,581''' |- |P159 |{{Parlimen|Pasir Gudang}} |'''[[Mohamed Khaled Nordin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''35,849''' |Md Rizan Mohd Saman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,568 |'''17,281''' |- |P160 |{{Parlimen|Johor Bahru}} |'''[[Shahrir Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''43,143''' |[[Hassan Abdul Karim]] |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |17,794 |'''25,349''' |- |P161 |{{Parlimen|Pulai}} |'''[[Nur Jazlan Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''38,036''' |Abdullah Ideris |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,587 |'''20,449''' |- |P162 |{{Parlimen|Gelang Patah}} |'''[[Tan Ah Eng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''33,630''' |[[Zaliha Mustafa]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,779 |'''8,851''' |- |P163 |{{Parlimen|Kulai}} |'''[[Ong Ka Ting]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''32,017''' |Ng Pack Siong |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |20,273 |'''11,744''' |- |P164 |{{Parlimen|Pontian}} |'''[[Ahmad Maslan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,121''' |Mohd Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,677 |'''14,444''' |- |P165 |{{Parlimen|Tanjung Piai}} |'''[[Wee Jeck Seng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''23,302''' |Ahmad Ton |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,931 |'''12,731''' |} ==Wilayah Persekutuan Labuan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=2|P166 |rowspan=2|{{Parlimen|Labuan}} |rowspan=2|'''[[Yusoff Mahal]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''10,471''' |Lau Seng Kiat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,014 |rowspan=2|'''8,457''' |- |Matusin Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,106 |} ==Sabah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P167 |{{Parlimen|Kudat}} |'''[[Abdul Rahim Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,634''' |Yahya Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,739 |'''9,895''' |- |rowspan=3|P168 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Marudu}} |rowspan=3|'''[[Maximus Johnity Ongkili]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=3|'''12,028''' |Anthony Biri Mandiau |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,830 |rowspan=3|'''4,198''' |- |Roslan Mohd Zain |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,109 |- |Berman Angkap |{{Bebas/meta/color}}|{{color|black|BARISAN RAKYAT SABAH}} |457 |- |P169 |{{Parlimen|Kota Belud}} |'''[[Abdul Rahman Dahlan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,842''' |Saidil @ Saidi Simoi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,822 |'''3,020''' |- |rowspan=2|P070 |rowspan=2|{{Parlimen|Tuaran}} |rowspan=2|'''[[Wilfred Bumburing]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''17,645''' |Ansari Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,023 |rowspan=2|'''6,622''' |- |Ajin Gagah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |879 |- |rowspan=2|P171 |rowspan=2|{{Parlimen|Sepanggar}} |rowspan=2|'''[[Eric Enchin Majimbun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''16,884''' |Mohd Ibrahim Abdullah @ Yembun Kuleling |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,423 |rowspan=2|'''11,461''' |- |Edward Ewol Mujie |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |3,709 |- |rowspan=3|P172 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Kinabalu}} |rowspan=3|'''[[Hiew King Cheu]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=3|'''9,464''' |[[Christina Liew Chin Jin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,358 |rowspan=3|'''106''' |- |Chin Tek Ming |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |8,420 |- |Kong Yu Kiong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |341 |- |rowspan=2|P173 |rowspan=2|{{Parlimen|Putatan}} |rowspan=2|'''[[Makin @ Marcus Mojigoh]] |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''13,737''' |Saukinah Yussof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,292 |rowspan=2|'''6,445''' |- |Ramzah Ahmad Pakir |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |918 |- |rowspan=3|P174 |rowspan=3|{{Parlimen|Penampang}} |rowspan=3|'''[[Bernard Giluk Dompok]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=3|'''13,400''' |[[Edwin @ Jack Bosi]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,337 |rowspan=3|'''3,063''' |- |Anthony Tibok |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |696 |- |Willybroad Wissi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |404 |- |rowspan=3|P175 |rowspan=3|{{Parlimen|Papar}} |rowspan=3|'''[[Rosnah Abdul Rashid Shirlin]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''15,352''' |Wahap Idris |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,778 |rowspan=3|'''9,574''' |- |Patrick Sindu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,268 |- |Mohd Hashim Yusof |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |429 |- |rowspan=3|P176 |rowspan=3|{{Parlimen|Kimanis}} |rowspan=3|'''[[Anifah Aman]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''10,242''' |Jaafar Ismail |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,789 |rowspan=3|'''5,453''' |- |Ismaily Bungsu |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,615 |- |Benjamin Basintal |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |205 |- |P177 |{{Parlimen|Beaufort}} |'''[[Lajim Ukin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,780''' |Lajim Md Yusof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,866 |'''10,914''' |- |P178 |{{Parlimen|Sipitang}} |'''[[Sapawi Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''11,905''' |Karim Tassim |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,759 |'''6,146''' |- |rowspan=2|P179 |rowspan=2|{{Parlimen|Ranau}} |rowspan=2|'''[[Siringan Gubat]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''14,074''' |[[Jonathan Yasin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,823 |rowspan=2|'''7,251''' |- |Vitos Mark Koding |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |619 |- |rowspan=2|P180 |rowspan=2|{{Parlimen|Keningau}} |rowspan=2|'''[[Joseph Pairin Kitingan]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=2|'''14,598''' |[[Jeffrey Kitingan]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,334 |rowspan=2|'''4,264''' |- |Peter Kodou |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |560 |- |rowspan=3|P181 |rowspan=3|{{Parlimen|Tenom}} |rowspan=3|'''[[Raime Unggi]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''9,535''' |Adris Taripin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,652 |rowspan=3|'''6,883''' |- |Richard Joe Jimmy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,499 |- |Mutang @ Slyvester Dawat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BARISAN RAKYAT SABAH}} |485 |- |P182 |{{Parlimen|Pensiangan}} |'''[[Joseph Kurup]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P183 |rowspan=4|{{Parlimen|Beluran}} |rowspan=4|'''[[Ronald Kiandee]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=4|'''7,090''' |Ramsah Tasim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,738 |rowspan=4|'''4,352''' |- |Michael @ Radio Luban |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,271 |- |Petrus Rining |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |571 |- |Nordin Khan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |175 |- |P184 |{{Parlimen|Libaran}} |'''[[Juslie Ajirol]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,668 |Ahmad Thamrin Jaini |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,139 |'''7,529''' |- |P185 |{{Parlimen|Batu Sapi}} |'''[[Edmund Chong Ket Wah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |'''9,479''' |Chung Kwong Wing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,771 |'''3,708''' |- |rowspan=2|P186 |rowspan=2|{{Parlimen|Sandakan}} |rowspan=2|'''[[Liew Vui Keong]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (LDP)}} |rowspan=2|'''8,297''' |Chong Chui Lin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,121 |rowspan=2|'''176''' |- |Fong Vun Fui |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,929 |- |rowspan=2|P187 |rowspan=2|{{Parlimen|Kinabatangan}} |rowspan=2|'''[[Bung Moktar Radin]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''8,507''' |Ahmad Abdul |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,181 |rowspan=2|'''6,326''' |- |Dasim @ Ricky Jikah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,515 |- |P188 |{{Parlimen|Silam}} |'''[[Salleh Kalbi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,111''' |Hasbullah Taha |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,319 |'''9,792''' |- |P189 |{{Parlimen|Semporna}} |'''[[Mohd Shafie Apdal]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,419''' |Ab Azis Ab Hamid |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,957 |'''17,462''' |- |rowspan=2|P190 |rowspan=2|{{Parlimen|Tawau}} |rowspan=2|'''[[Chua Soon Bui]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''13,943''' |[[Chan Foong Hin]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,076 |rowspan=2|'''4,867''' |- |Berhan @ Birhan Ruslan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,278 |- |P191 |{{Parlimen|Kalabakan}} |'''[[Abdul Ghapur Salleh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |} ==Sarawak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=3|P192 |rowspan=3|{{Parlimen|Mas Gading}} |rowspan=3|'''[[Tiki Lafe]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |rowspan=3|'''8,551''' |Patau Rubis |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |4,250 |rowspan=3|'''4,301''' |- |Favian Tisen |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,476 |- |Apin Baeng |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |306 |- |P193 |{{Parlimen|Santubong}} |'''[[Wan Junaidi Tuanku Jaafar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''15,800''' |Rahamat Idil |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,855 |'''11,945''' |- |P194 |{{Parlimen|Petra Jaya}} |'''[[Fadillah Yusof]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''19,515''' |Mohamad Jolhi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,118 |'''14,397''' |- |P195 |{{Parlimen|Bandar Kuching}} |'''[[Chong Chieng Jen]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''22,901''' |Sim Yam Yen |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |12,949 |'''9,952''' |- |rowspan=2|P196 |rowspan=2|{{Parlimen|Stampin}} |rowspan=2|'''[[Yong Khoon Seng]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''21,966''' |Voon Lee Shan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |18,896 |rowspan=2|'''3,070''' |- |[[See Chee How]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,198 |- |rowspan=2|P197 |rowspan=2|{{Parlimen|Kota Samarahan}} |rowspan=2|'''[[Sulaiman Abdul Rahman Abdul Taib]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''15,559''' |Hussain Abang Apok |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,148 |rowspan=2|'''11,411''' |- |Awang Bakar |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |898 |- |P198 |{{Parlimen|Mambong}} |'''[[James Dawos Mamit]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''14,182''' |Majen Panyog |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,525 |'''6,657''' |- |P199 |{{Parlimen|Serian}} |'''[[Richard Riot Jaem]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''15,793''' |Sylvester Belayong Jayang |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |2,366 |'''13,427''' |- |P200 |{{Parlimen|Batang Sadong}} |'''[[Nancy Shukri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,183''' |Piee B. Ling. |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,758 |'''5,425''' |- |rowspan=2|P201 |rowspan=2|{{Parlimen|Batang Lupar}} |rowspan=2|'''[[Rohani Abdul Karim]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''11,015''' |Abang Eddy Allyanni |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |2,923 |rowspan=2|'''8,092''' |- |Ali Semsu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |250 |- |P202 |{{Parlimen|Sri Aman}} |'''[[Masir Kujat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''9,700''' |Cobbold John Lusoi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,448 |'''4,252''' |- |P203 |{{Parlimen|Lubok Antu}} |'''[[William Nyallau Badak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,769''' |Nicholas Bawin Anggat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,159 |'''1,610''' |- |P204 |{{Parlimen|Betong}} |'''[[Douglas Uggah Embas]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''13,708''' |Edmund Stanley Jugol |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |1,999 |'''11,709''' |- |P205 |{{Parlimen|Saratok}} |'''[[Jelaing Mersat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''12,470''' |Mohd Yahya Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,764 |'''8,706''' |- |P206 |{{Parlimen|Tanjong Manis}} |'''[[Norah Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P207 |{{Parlimen|Igan}} |'''[[Abdul Wahab Dolah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P208 |rowspan=4|{{Parlimen|Sarikei}} |rowspan=4|'''[[Ding Kuong Hiing]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=4|'''10,588''' |Wong Hua Seh |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,537 |rowspan=4|'''51''' |- |Kung Chin Chin |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |545 |- |Lau Kieng Chai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |116 |- |Ngu Tieng Hai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |105 |- |P209 |{{Parlimen|Julau}} |'''[[Joseph Salang Gandum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''10,351''' |Ambrose Labang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,767 |'''7,584''' |- |P210 |{{Parlimen|Kanowit}} |'''[[Aaron Ago Dagang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P211 |{{Parlimen|Lanang}} |'''[[Tiong Thai King]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,476''' |David Wong Kee Woan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,162 |'''4,864''' |- |rowspan=2|P212 |rowspan=2|{{Parlimen|Sibu}} |rowspan=2|'''[[Robert Lau Hoi Chew]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''19,138''' |Wong Ho Leng |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,903 |rowspan=2|'''3,235''' |- |Lim Chin Chuang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |812 |- |P123 |{{Parlimen|Mukah}} |'''[[Muhammad Leo Michael Toyad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''10,090''' |Hai Merawin @ Bonaventure |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,792 |'''6,298''' |- |P214 |{{Parlimen|Selangau}} |'''[[Joseph Entulu Belaun]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P215 |{{Parlimen|Kapit}} |'''[[Alexander Nanta Linggi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P216 |{{Parlimen|Hulu Rajang}} |'''[[Billy Abit Joo]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,590''' |George Lagong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,426 |'''2,164''' |- |P217 |{{Parlimen|Bintulu}} |'''[[Tiong King Sing]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''23,628''' |Lim Su Kien |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,663 |'''14,965''' |- |P218 |{{Parlimen|Sibuti}} |'''[[Ahmad Lai Bujang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,238''' |[[Michael Teo Yu Keng]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,590 |'''3,648''' |- |P219 |{{Parlimen|Miri}} |'''[[Peter Chin Fah Kui]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,354''' |Fong Pau Teck |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,138 |'''5,216''' |- |P220 |{{Parlimen|Baram}} |'''[[Jacob Dungau Sagan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''7,996''' |Kebing Wan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,952 |'''4,044''' |- |P221 |{{Parlimen|Limbang}} |'''[[Hasbi Habibollah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''6,427''' |Lau Liak Koi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,751 |'''676''' |- |P222 |{{Parlimen|Lawas}} |'''[[Henry Sum Agong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,526''' |Japar Suyut |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |734 |'''7,792''' |} ==Rujukan== [[Kategori:Keputusan pilihan raya di Malaysia|2008]] [[Kategori:Pilihan raya umum Malaysia 2008]] h45ck5tyeoafyn4nzhmyr1a3hl0odow 6844612 6844610 2026-05-09T09:24:03Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Keputusan Berdasarkan Parti Komponen */ 6844612 wikitext text/x-wiki ==Keputusan Berdasarkan Parti Komponen== {| class="wikitable" |- ! Parti||Gabungan||Jumlah Kerusi Dimenangi||Peratus||Pertambahan/Pengurangan |- | {{Logo kecil UMNO}}<br>[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||79 kerusi||36%|| |- |{{Logo kecil PKR}}<br>[[Parti Keadilan Rakyat]]|| - ||31 kerusi||14%|| |- |{{Logo kecil DAP}}<br>[[Parti Tindakan Demokratik]]|| - ||28 kerusi||13%|| |- |{{Logo kecil PAS}}<br>[[Parti Islam Se-Malaysia]]|| - ||23 kerusi||10%|| |- |{{Logo kecil MCA}}<br>[[Persatuan Cina Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||15 kerusi||7%|| |- |{{Logo kecil PBB}}<br>[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||14 kerusi||6%|| |- |{{Logo kecil SUPP}}<br>[[Parti Rakyat Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||6 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil PRS}}<br>[[Parti Rakyat Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||6 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil PDP}}<br>[[Parti Demokratik Progresif|Parti Demokratik Progresif Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |[[Imej:United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation Logo.svg|30x30px]]<br>[[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||1%|| |- |{{Logo kecil MIC}}<br>[[Kongres India Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||3 kerusi||1%|| |- |{{Logo kecil PBS}}<br>[[Parti Bersatu Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||3 kerusi||2%|| |- |{{Logo kecil Gerakan}}<br>[[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||2 kerusi||0.5%|| |- |{{Logo kecil SAPP}}<br>[[Parti Maju Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]|||2 kerusi|| || |- |{{Logo kecil PBRS}}<br>[[Parti Bersatu Rakyat Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |- |- |{{Logo kecil LDP}}<br>[[Parti Liberal Demokratik]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |} ==Pilihan raya kecil selepas PRU-12== #[[Pilihan raya kecil Permatang Pauh 2008]] #[[Pilihan raya kecil Kuala Terengganu 2009]] #[[Pilihan raya kecil Bukit Gantang 2009]] #[[Pilihan raya kecil Hulu Selangor 2010]] #[[Pilihan raya kecil Sibu 2010]] #[[Pilihan raya kecil Batu Sapi 2010]] ==Perlis== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P001 |{{Parlimen|Padang Besar}} |'''[[Azmi Khalid]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,991''' |[[Zolkharnain Abidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,643 |'''5,348''' |- |P002 |{{Parlimen|Kangar}} |'''[[Mohd Radzi Sheikh Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,821''' |Tunku Abdul Rahman Tunku Ismail |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,150 |'''13,671''' |- |P003 |{{Parlimen|Arau}} |'''[[Ismail Kassim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,451''' |[[Haron Din]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,151 |'''300''' |} ==Kedah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |'''[[Abu Bakar Taib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,762''' |Wan Salleh Wan Isa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,792 |'''4,970''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} |'''[[Mukhriz Mahathir]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,424''' |[[Idris Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,219 |'''2,205''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} |'''[[Mohd Johari Baharum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,179''' |[[Abdul Isa Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,119 |'''7,060''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |'''[[Mohd Nasir Zakaria]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''15,003''' |[[Ghazali bin Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,634 |'''369''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |'''[[Mahfuz Omar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''29,687''' |[[Abdul Rahman Ibrahim (ahli politik)|Abdul Rahman Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,956 |'''5,731''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |'''[[Chor Chee Heung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,741''' |[[Gooi Hsiao-Leung]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,557 |'''184''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |'''[[Ahmad Kasim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''36,689''' |[[Hashim Jahaya]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,671 |'''7,018''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |'''[[Mohd Hayati Othman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,311''' |[[Md Rozai Shafian]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,238 |'''4,073''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |'''[[Mohd Firdaus Jaafar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,150''' |[[Badruddin Amiruldin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,211 |'''2,299''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |'''[[Che Uda Che Nik]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''16,864''' |[[Othman Desa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,383 |'''481''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |'''[[Rashid Din]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''25,541''' |[[Tajul Urus Mat Zain]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |22,443 |'''3,098''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |'''[[Johari Abdul]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''33,822''' |[[Zainuddin Maidin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,441 |'''9,381''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |'''[[Taib Azamudden Md Taib]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,074''' |[[Abdul Azeez Abdul Rahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,461 |'''7,613''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |'''[[Gobalakrishnan Nagapan]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,774''' |Boey Chin Gan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,036 |'''11,738''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |'''[[Zulkifli Noordin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''22,555''' |[[Abdul Aziz Sheikh Fadzir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,672 |'''5,583''' |} ==Kelantan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P019 |{{Parlimen|Tumpat}} |'''[[Kamarudin Jaffar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,714''' |[[Asyraf Wajdi Dusuki]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |27,337 |'''9,377''' |- |P020 |{{Parlimen|Pengkalan Chepa}} |'''[[Abdul Halim Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,763''' |Rahim Zain |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,452 |'''11,311''' |- |P021 |{{Parlimen|Kota Bharu}} |'''[[Wan Abdul Rahim Wan Abdullah]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''32,129''' |[[Mohamad Fatmi Che Salleh]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,841 |'''11,288''' |- |P022 |{{Parlimen|Pasir Mas}} |'''[[Ibrahim Ali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,673''' |Ahmad Rosdi Mahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,682 |'''8,991''' |- |rowspan=2|P023 |rowspan=2|{{Parlimen|Rantau Panjang}} |rowspan=2|'''[[Siti Zailah Mohd Yusoff]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''19,344''' |Mohd Afandi Yusoff |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,858 |rowspan=2|'''4,486''' |- |Kosing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |330 |- |P024 |{{Parlimen|Kubang Kerian}} |'''[[Salahuddin Ayub]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,179''' |Ab Ghani Mamat |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,537 |'''10,642''' |- |P025 |{{Parlimen|Bachok}} |'''[[Nasharudin Mat Isa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,835''' |[[Awang Adek Hussin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,934 |'''2,901''' |- |P026 |{{Parlimen|Ketereh}} |'''[[Ab Aziz Ab Kadir]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,738''' |[[Annuar Musa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |21,338 |'''400''' |- |rowspan=2|P027 |rowspan=2|{{Parlimen|Tanah Merah}} |rowspan=2|'''[[Amran Ab Ghani]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''17,554''' |Shaari Hassan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,970 |rowspan=2|'''1,584''' |- |Asmadi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,439 |- |P028 |{{Parlimen|Pasir Puteh}} |'''[[Muhammad Husain]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,365''' |Amran Mat Nor |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,397 |'''3,968''' |- |P029 |{{Parlimen|Machang}} |'''[[Saifuddin Nasution Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,041''' |[[Sazmi Miah]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,581 |'''1,460''' |- |P030 |{{Parlimen|Jeli}} |'''[[Mustapa Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,168''' |Nasir Pendi |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,732 |'''4,436''' |- |P031 |{{Parlimen|Kuala Krai}} |'''[[Mohd Hatta Ramli]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''23,562''' |Che Musa Che Omar |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,578 |'''4,984''' |- |P032 |{{Parlimen|Gua Musang}} |'''[[Tengku Razaleigh Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,063''' |Zulkifle Muhamed |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,669 |'''4,394''' |} ==Terengganu== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P033 |{{Parlimen|Besut}} |'''[[Abdullah Md Zin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,376''' |[[Husain Awang]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |18,786 |'''10,590''' |- |P034 |{{Parlimen|Setiu}} |'''[[Mohd Jidin Shafee]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,610''' |Mohd Pauzi Muda |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |19,378 |'''7,232''' |- |P035 |{{Parlimen|Kuala Nerus}} |'''[[Mohamed Nasir Ibrahim Fikri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,439''' |[[M. Shukrimun Shamsudin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |25,098 |'''1,341''' |- |rowspan=2|P036 |rowspan=2|{{Parlimen|Kuala Terengganu}} |rowspan=2|'''[[Razali Ismail]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''32,562''' |[[Mohamad Sabu]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |31,934 |rowspan=2|'''628''' |- |Maimun Yusuf |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |685 |- |P037 |{{Parlimen|Marang}} |'''[[Abdul Hadi Awang]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,435''' |Ahmad Ramzi Mohamad Zubir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |30,688 |'''2,747''' |- |P038 |{{Parlimen|Hulu Terengganu}} |'''[[Mohd Nor Othman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,784''' |[[Kamaruzaman Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,324 |'''10,460''' |- |P039 |{{Parlimen|Dungun}} |'''[[Matulidi Jusoh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,264''' |[[Shamsul Iskandar Mohd Akin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,270 |'''4,994''' |- |P040 |{{Parlimen|Kemaman}} |'''[[Ahmad Shabery Cheek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''37,199''' |Fariz Musa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,516 |'''12,683''' |} ==Pulau Pinang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P041 |{{Parlimen|Kepala Batas}} |'''[[Abdullah Ahmad Badawi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,445''' |Subri Arshad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,199 |'''11,246''' |- |P042 |{{Parlimen|Tasek Gelugor}} |'''[[Nor Mohamed Yakcop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,448''' |[[Ismail Salleh (ahli politik)|Ismail Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |15,901 |'''4,547''' |- |P043 |{{Parlimen|Bagan}} |'''[[Lim Guan Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''33,748''' |Song Choy Leng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,678 |'''22,070''' |- |P044 |{{Parlimen|Permatang Pauh}} |'''[[Wan Azizah Wan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''30,348''' |Pirdaus Ismail |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,950 |'''13,398''' |- |P045 |{{Parlimen|Bukit Mertajam}} |'''[[Chong Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,882''' |Ong Tang Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,985 |'''25,987''' |- |P046 |{{Parlimen|Batu Kawan}} |'''[[P. Ramasamy]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''23,067''' |[[Koh Tsu Koon]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |13,582 |'''9,485''' |- |P047 |{{Parlimen|Nibong Tebal}} |'''[[Tan Tee Beng]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''20,210''' |[[Zainal Abidin Osman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,123 |'''3,087''' |- |P048 |{{Parlimen|Bukit Bendera}} |'''[[Liew Chin Tong]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''31,243''' |[[Chia Kwang Chye]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |15,131 |'''16,112''' |- |P049 |{{Parlimen|Tanjong}} |'''[[Chow Kon Yeow]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,489''' |Khaw Veon Szu |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |9,759 |'''18,489''' |- |rowspan=2|P050 |rowspan=2|{{Parlimen|Jelutong}} |rowspan=2|'''[[Jeff Ooi Chuan Aun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=2|'''30,493''' |Thor Teong Gee |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,247 |rowspan=2|'''16,246''' |- |Badrul Zaman |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |882 |- |P051 |{{Parlimen|Bukit Gelugor}} |'''[[Karpal Singh]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,140''' |Koay Kar Huah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |14,125 |'''21,015''' |- |P052 |{{Parlimen|Bayan Baru}} |'''[[Zahrain Mohamed Hashim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''27,168''' |Ooi Siew Kim |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,589 |'''11,029''' |- |P053 |{{Parlimen|Balik Pulau}} |'''[[Mohd Yusmadi Mohd Yusoff]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''15,749''' |[[Norraesah Mohamad]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,041 |'''708''' |} ==Perak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P054 |{{Parlimen|Gerik}} |'''[[Tan Lian Hoe]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''12,526''' |Mohd Noor Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,953 |'''5,573''' |- |P055 |{{Parlimen|Lenggong}} |'''[[Shamsul Anuar Nasarah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,992''' |Muhamad Zulkifli Mohamad Zakaria |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,073 |'''4,919''' |- |P056 |{{Parlimen|Larut}} |'''[[Hamzah Zainudin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,878''' |Mohd Dhari Othman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,967 |'''1,911''' |- |P057 |{{Parlimen|Parit Buntar}} |'''[[Mujahid Yusof Rawa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''21,221''' |[[Abdul Rahman Suliman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |13,670 |'''7,551''' |- |P058 |{{Parlimen|Bagan Serai}} |'''[[Mohsin Fadzli Samsuri]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,943''' |[[Zainal Abidin Zin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,530 |'''3,413''' |- |rowspan=2|P059 |rowspan=2|{{Parlimen|Bukit Gantang}} |rowspan=2|'''[[Roslan Shaharum]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''20,015''' |[[Abdul Azim Mohd Zabidi]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,449 |rowspan=2|'''1,566''' |- |Morgan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |872 |- |P060 |{{Parlimen|Taiping}} |'''[[Nga Kor Ming]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''28,098''' |[[M. Kayveas]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,800 |'''11,298''' |- |P061 |{{Parlimen|Padang Rengas}} |'''[[Mohamed Nazri Abdul Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''9,830''' |Alias Zenon |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,081 |'''1,749''' |- |rowspan=2|P062 |rowspan=2|{{Parlimen|Sungai Siput}} |rowspan=2|'''[[Michael Jeyakumar Devaraj]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''16,458''' |[[S. Samy Vellu]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |14,637 |rowspan=2|'''1,821''' |- |Nor Rizan Oon |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |864 |- |P063 |{{Parlimen|Tambun}} |'''[[Ahmad Husni Hanadzlah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,942''' |Mohamad Asri Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,566 |'''5,386''' |- |P064 |{{Parlimen|Ipoh Timor}} |'''[[Lim Kit Siang]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,364''' |Liew Mun Hon |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,422 |'''21,942''' |- |P065 |{{Parlimen|Ipoh Barat}} |'''[[M. Kulasegaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,576''' |Yik Phooi Hong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,042 |'''15,534''' |- |P066 |{{Parlimen|Batu Gajah}} |'''[[Fong Po Kuan]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,922''' |Cheah Yoke Can |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,295 |'''24,627''' |- |P067 |{{Parlimen|Kuala Kangsar}} |'''[[Rafidah Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,735''' |Khairuddin Abd Malik |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,277 |'''1,458''' |- |P068 |{{Parlimen|Beruas}} |'''[[Ngeh Koo Ham]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''15,831''' |Chang Ko Youn |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,003 |'''1,828''' |- |P069 |{{Parlimen|Parit}} |'''[[Mohd Nizar Zakaria]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,399''' |[[Najihatussalehah Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,526 |'''2,873''' |- |P070 |{{Parlimen|Kampar}} |'''[[Lee Chee Leong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,126''' |Keong Meng Sing |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |17,429 |'''2,697''' |- |P071 |{{Parlimen|Gopeng}} |'''[[Lee Boon Chye]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,696''' |Ling Hee Leong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,328 |'''7,368''' |- |P072 |{{Parlimen|Tapah}} |'''[[M. Saravanan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''14,084''' |Tan Seng Toh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,064 |'''3,020''' |- |P073 |{{Parlimen|Pasir Salak}} |'''[[Tajuddin Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,928''' |[[Mustaffa Kamil Ayub]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,240 |'''2,688''' |- |P074 |{{Parlimen|Lumut}} |'''[[Kong Cho Ha]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,698''' |Suwardi Sapuan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |25,400 |'''298''' |- |P075 |{{Parlimen|Bagan Datuk}} |'''[[Ahmad Zahid Hamidi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,115''' |Madzi Hasan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,423 |'''2,692''' |- |P076 |{{Parlimen|Teluk Intan}} |'''[[M. Manogaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,486''' |[[Mah Siew Keong]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,016 |'''1,470''' |- |P077 |{{Parlimen|Tanjong Malim}} |'''[[Ong Ka Chuan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''21,016''' |Mohamad Azman Marjohan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,594 |'''5,422''' |} ==Pahang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P078 |{{Parlimen|Cameron Highlands}} |'''[[Devamany S. Krishnasamy]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''9,164''' |J. Apalsamy |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |6,047 |'''3,117''' |- |P079 |{{Parlimen|Lipis}} |'''[[Mohamad Shahrum Osman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,611''' |Mohamed Nilam |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,474 |'''4,137''' |- |P080 |{{Parlimen|Raub}} |'''[[Ng Yen Yen]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''18,078''' |Abu Bakar Lebai Sudin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,326 |'''2,752''' |- |P081 |{{Parlimen|Jerantut}} |'''[[Tengku Azlan ibni Sultan Abu Bakar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,543''' |Hamzah Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,597 |'''1,946''' |- |P082 |{{Parlimen|Indera Mahkota}} |'''[[Azan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,823''' |Salamon Ali Rizal Abdul Rahman |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,796 |'''1,027''' |- |P083 |{{Parlimen|Kuantan}} |'''[[Fuziah Salleh]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,398''' |[[Fu Ah Kiow]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,572 |'''1,826''' |- |P084 |{{Parlimen|Paya Besar}} |'''[[Abdul Manan Ismail]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,355''' |[[Mohd Jafri Ab Rashid]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,852 |'''8,503''' |- |P085 |{{Parlimen|Pekan}} |'''[[Najib Razak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''36,262''' |Khairul Anuar Ahmad Zainudin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,798 |'''26,464''' |- |P086 |{{Parlimen|Maran}} |'''[[Ismail Abd Muttalib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,868''' |[[Nasrudin Hassan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,227 |'''6,641''' |- |P087 |{{Parlimen|Kuala Krau}} |'''[[Ismail Mohamed Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,165''' |[[Kamal Ashaari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,900 |'''5,265''' |- |P088 |{{Parlimen|Temerloh}} |'''[[Saifuddin Abdullah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,381''' |Ahmad Nizam Ahmad |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,940 |'''2,441''' |- |P089 |{{Parlimen|Bentong}} |'''[[Liow Tiong Lai]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,134''' |G. Ponusamy |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,585 |'''12,549''' |- |P090 |{{Parlimen|Bera}} |'''[[Ismail Sabri Yaakob]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,297''' |[[Mazlan Aliman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,984 |'''4,313''' |- |P091 |{{Parlimen|Rompin}} |'''[[Jamaluddin Jarjis]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,308''' |Mazlan Mohd Yasin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,629 |'''10,679''' |} ==Selangor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P092 |{{Parlimen|Sabak Bernam}} |'''[[Abd Rahman Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,055''' |Badrol Amin Bahron |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,720 |'''1,335''' |- |P093 |{{Parlimen|Sungai Besar}} |'''[[Noriah Kasnon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,069''' |[[Osman Sabran]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,060 |'''5,009''' |- |P054 |{{Parlimen|Hulu Selangor}} |'''[[Zainal Abidin bin Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''23,177''' |[[G. Palanivel]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |22,979 |'''198''' |- |P095 |{{Parlimen|Tanjong Karang}} |'''[[Noh Omar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,073''' |[[Mohamed Hanipa Maidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,523 |'''3,820''' |- |P096 |{{Parlimen|Kuala Selangor}} |'''[[Dzulkefly Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''18,796''' |[[Jahaya Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,934 |'''862''' |- |rowspan=2|P097 |rowspan=2|{{Parlimen|Selayang}} |rowspan=2|'''[[William Leong Jee Keen]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,701''' |Lee Yi Yew |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,134 |rowspan=2|'''3,567''' |- |Koh Swe Long |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |1,332 |- |P098 |{{Parlimen|Gombak}} |'''[[Mohamed Azmin Ali]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''40,344''' |Said Anuar Said Ahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |33,467 |'''6,867''' |- |P099 |{{Parlimen|Ampang}} |'''[[Zuraida Kamaruddin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,995''' |Azman Wahid |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,319 |'''3,676''' |- |P100 |{{Parlimen|Pandan}} |'''[[Ong Tee Keat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,236''' |Syed Shahir Syed Mohamud |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,275 |'''2,961''' |- |P101 |{{Parlimen|Hulu Langat}} |'''[[Che Rosli Che Mat]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,124''' |[[Markiman Kobiran]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |34,379 |'''1,745''' |- |P102 |{{Parlimen|Serdang}} |'''[[Teo Nie Ching]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,444''' |[[Hoh Hee Lee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |26,419 |'''21,025''' |- |P103 |{{Parlimen|Puchong}} |'''[[Gobind Singh Deo]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,079''' |[[Lau Yeng Peng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |22,486 |'''12,593''' |- |rowspan=2|P104 |rowspan=2|{{Parlimen|Kelana Jaya}} |rowspan=2|'''[[Gwo-Burne Loh]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,298''' |[[Lee Hwa Beng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,267 |rowspan=2|'''5,031''' |- |Billi Lim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,895 |- |P105 |{{Parlimen|Petaling Jaya Selatan}} |'''[[Hee Loy Sian]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,598''' |Donald Lim Siang Chai |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,892 |'''5,706''' |- |P106 |{{Parlimen|Petaling Jaya Utara}} |'''[[Tony Pua Kiam Wee]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,851''' |[[Chew Mei Fun]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,879 |'''19,972''' |- |P107 |{{Parlimen|Subang}} |'''[[Sivarasa Rasiah]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''35,024''' |S. Murugesan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |28,315 |'''6,709''' |- |P108 |{{Parlimen|Shah Alam}} |'''[[Khalid Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,566''' |[[Abdul Aziz Shamsuddin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,042 |'''9,314''' |- |P109 |{{Parlimen|Kapar}} |'''[[Manikavasagam Sundaram]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''48,196''' |[[Komala Devi Perumal]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |35,899 |'''12,297''' |- |P110 |{{Parlimen|Klang}} |'''[[Charles Anthony Santiago]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,990''' |Ch'ng Toh Eng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,289 |'''17,701''' |- |P111 |{{Parlimen|Kota Raja}} |'''[[Siti Mariah Mahmud]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''38,630''' |[[Vigneswaran Sanasee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |17,879 |'''20,751''' |- |P112 |{{Parlimen|Kuala Langat}} |'''[[Abdullah Sani Abdul Hamid]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,687''' |Sulaiman Mohd Karli |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,698 |'''989''' |- |P113 |{{Parlimen|Sepang}} |'''[[Mohd Zin Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,381''' |Mohd Makki Ahmad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |21,532 |'''4,849''' |} ==Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P114 |{{Parlimen|Kepong}} |'''[[Tan Seng Giaw]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,552''' |Lau Hoi Keong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,704 |'''23,848''' |- |P115 |{{Parlimen|Batu}} |'''[[Tian Chua]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,785''' |Lim Si Pin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |20,330 |'''9,455''' |- |P116 |{{Parlimen|Wangsa Maju}} |'''[[Wee Choo Keong]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,637''' |[[Yew Teong Look]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |19,487 |'''150''' |- |P117 |{{Parlimen|Segambut}} |'''[[Lim Lip Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''25,046''' |Ma Woei Chyi |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,314 |'''7,732''' |- |P118 |{{Parlimen|Setiawangsa}} |'''[[Zulhasnan Rafique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,849''' |Ibrahim Yaacob |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,355 |'''8,134''' |- |P119 |{{Parlimen|Titiwangsa}} |'''[[Lo' Lo' Mohamad Ghazali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''17,857''' |Aziz Jamaludin Mohd Tahir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,885 |'''1,972''' |- |P120 |{{Parlimen|Bukit Bintang}} |'''[[Fong Kui Lun]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''26,811''' |Lee Chong Meng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |12,534 |'''14,277''' |- |rowspan=2|P121 |rowspan=2|{{Parlimen|Lembah Pantai}} |rowspan=2|'''[[Nurul Izzah Anwar]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''21,728''' |[[Shahrizat Abdul Jalil]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,833 |rowspan=2|'''2,895''' |- |N. Periasamy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |489 |- |P122 |{{Parlimen|Seputeh}} |'''[[Teresa Kok Suh Sim]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,230''' |Chew Chee Lin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,738 |'''36,492''' |- |P123 |{{Parlimen|Cheras}} |'''[[Tan Kok Wai]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,253''' |Jeffrey Goh Sim Ik |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,953 |'''28,300''' |- |P124 |{{Parlimen|Bandar Tun Razak}} |'''[[Abdul Khalid Ibrahim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,123''' |[[Tan Chai Ho]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,608 |'''2,515''' |} ==Wilayah Persekutuan Putrajaya== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P125 |{{Parlimen|Putrajaya}} |'''[[Tengku Adnan Tengku Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''4,038''' |Mohamad Noor Mohamad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,304 |'''2,734''' |} ==Negeri Sembilan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |'''[[Rais Yatim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,737''' |Norman Ipin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,127 |'''11,610''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |'''[[Lilah Yasin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,294''' |Siti Meriam Naan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,974 |'''12,320''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |'''[[John Fernandez]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,970''' |Yu Chok Tow |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |29,022 |'''3,948''' |- |P129 |{{Parlimen|Kuala Pilah}} |'''[[Hasan Malek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,417''' |Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,409 |'''10,008''' |- |P130 |{{Parlimen|Rasah}} |'''[[Anthony Loke Siew Fook]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''34,271''' |Yeow Chai Thiam |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |21,120 |'''13,151''' |- |P131 |{{Parlimen|Rembau}} |'''[[Khairy Jamaluddin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,525''' |[[Badrul Hisham Shaharin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,779 |'''5,746''' |- |rowspan=2|P132 |rowspan=2|{{Parlimen|Teluk Kemang}} |rowspan=2|'''[[Kamarul Baharin Abbas]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''23,348''' |S. Sothinathan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |20,544 |rowspan=2|'''2,804''' |- |Mohd Rashid Arshad |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |601 |- |P133 |{{Parlimen|Tampin}} |'''[[Shaziman Abu Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,022''' |Abdul Razakek Abdul Rahim |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,943 |'''13,079''' |} ==Melaka== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P134 |{{Parlimen|Masjid Tanah}} |'''[[Abu Seman Yusop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,582''' |Ab Ghani Ah Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,297 |'''12,285''' |- |P135 |{{Parlimen|Alor Gajah}} |'''[[Fong Chan Onn]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''26,354''' |Tan Lay Siang |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |13,470 |'''12,884''' |- |P136 |{{Parlimen|Tangga Batu}} |'''[[Idris Haron]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,460''' |Zainon Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,960 |'''14,500''' |- |P137 |{{Parlimen|Bukit Katil}} |'''[[Md Sirat Abu]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,975''' |Khalid Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |29,217 |'''1,758'' |- |P138 |{{Parlimen|Kota Melaka}} |'''[[Sim Tong Him]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''38,640''' |[[Wong Nai Chee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,250 |'''11,390''' |- |P139 |{{Parlimen|Jasin}} |'''[[Ahmad Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''28,101''' |Zulkefly Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,373 |'''12,728''' |} ==Johor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P140 |{{Parlimen|Segamat}} |'''[[S. Subramaniam]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''15,921''' |[[Pang Hok Liong]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |12,930 |'''2,991''' |- |P141 |{{Parlimen|Sekijang}} |'''[[Baharum Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,979''' |Zulkaply Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,112 |'''9,867''' |- |P142 |{{Parlimen|Labis}} |'''[[Chua Tee Yong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''13,568''' |Teo Eng Ching |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,564 |'''4,094''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |'''[[Mahiaddin Yassin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,028''' |Rozali Jamil Al-Hafiz |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,447 |'''12,581''' |- |P144 |{{Parlimen|Ledang}} |'''[[Hamim Samuri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,319''' |Lau Tek Hai |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,702 |'''7,617''' |- |P145 |{{Parlimen|Bakri}} |'''[[Er Teck Hwa]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''21,051''' |Tay Puay Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |20,329 |'''722''' |- |P146 |{{Parlimen|Muar}} |'''[[Razali Ibrahim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,986''' |Nah Budin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,325 |'''4,661''' |- |P147 |{{Parlimen|Parit Sulong}} |'''[[Noraini Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,066''' |Faisal Ali |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,467 |'''13,599''' |- |P148 |{{Parlimen|Ayer Hitam}} |'''[[Wee Ka Siong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,230''' |Husin Sujak |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,321 |'''13,909''' |- |P149 |{{Parlimen|Sri Gading}} |'''[[Mohamad Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,641''' |Ali Markom |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,767 |'''10,874''' |- |P150 |{{Parlimen|Batu Pahat}} |'''[[Mohd Puad Zarkashi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''32,953''' |Muhammad Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |19,625 |'''12,968''' |- |P151 |{{Parlimen|Simpang Renggam}} |'''[[Liang Teck Meng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''16,450''' |Atan Gombang |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,597 |'''7,853''' |- |P152 |{{Parlimen|Kluang}} |'''[[Hou Kok Chung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''27,970''' |Ng Lam Hua |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |24,189 |'''3,781''' |- |P153 |{{Parlimen|Sembrong}} |'''[[Hishamuddin Hussein]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,988''' |Lee Sang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,418 |'''11,570''' |- |P154 |{{Parlimen|Mersing}} |'''[[Abdul Latiff Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,116''' |Shahar Abdullah |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,380 |'''13,376''' |- |P155 |{{Parlimen|Tenggara}} |'''[[Halimah Mohamed Sadique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,031''' |Salleh Farmin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |4,982 |'''14,049''' |- |P156 |{{Parlimen|Kota Tinggi}} |'''[[Syed Hamid Albar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''22,682''' |Onn Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |3,721 |'''18,961''' |- |P157 |{{Parlimen|Pengerang}} |'''[[Azalina Othman Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P158 |{{Parlimen|Tebrau}} |'''[[Teng Boon Soon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''30,975''' |Roslani Sharif |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,124 |'''14,581''' |- |P159 |{{Parlimen|Pasir Gudang}} |'''[[Mohamed Khaled Nordin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''35,849''' |Md Rizan Mohd Saman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,568 |'''17,281''' |- |P160 |{{Parlimen|Johor Bahru}} |'''[[Shahrir Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''43,143''' |[[Hassan Abdul Karim]] |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |17,794 |'''25,349''' |- |P161 |{{Parlimen|Pulai}} |'''[[Nur Jazlan Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''38,036''' |Abdullah Ideris |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,587 |'''20,449''' |- |P162 |{{Parlimen|Gelang Patah}} |'''[[Tan Ah Eng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''33,630''' |[[Zaliha Mustafa]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,779 |'''8,851''' |- |P163 |{{Parlimen|Kulai}} |'''[[Ong Ka Ting]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''32,017''' |Ng Pack Siong |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |20,273 |'''11,744''' |- |P164 |{{Parlimen|Pontian}} |'''[[Ahmad Maslan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,121''' |Mohd Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,677 |'''14,444''' |- |P165 |{{Parlimen|Tanjung Piai}} |'''[[Wee Jeck Seng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''23,302''' |Ahmad Ton |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,931 |'''12,731''' |} ==Wilayah Persekutuan Labuan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=2|P166 |rowspan=2|{{Parlimen|Labuan}} |rowspan=2|'''[[Yusoff Mahal]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''10,471''' |Lau Seng Kiat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,014 |rowspan=2|'''8,457''' |- |Matusin Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,106 |} ==Sabah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P167 |{{Parlimen|Kudat}} |'''[[Abdul Rahim Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,634''' |Yahya Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,739 |'''9,895''' |- |rowspan=3|P168 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Marudu}} |rowspan=3|'''[[Maximus Johnity Ongkili]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=3|'''12,028''' |Anthony Biri Mandiau |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,830 |rowspan=3|'''4,198''' |- |Roslan Mohd Zain |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,109 |- |Berman Angkap |{{Bebas/meta/color}}|{{color|black|BARISAN RAKYAT SABAH}} |457 |- |P169 |{{Parlimen|Kota Belud}} |'''[[Abdul Rahman Dahlan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,842''' |Saidil @ Saidi Simoi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,822 |'''3,020''' |- |rowspan=2|P070 |rowspan=2|{{Parlimen|Tuaran}} |rowspan=2|'''[[Wilfred Bumburing]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''17,645''' |Ansari Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,023 |rowspan=2|'''6,622''' |- |Ajin Gagah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |879 |- |rowspan=2|P171 |rowspan=2|{{Parlimen|Sepanggar}} |rowspan=2|'''[[Eric Enchin Majimbun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''16,884''' |Mohd Ibrahim Abdullah @ Yembun Kuleling |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,423 |rowspan=2|'''11,461''' |- |Edward Ewol Mujie |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |3,709 |- |rowspan=3|P172 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Kinabalu}} |rowspan=3|'''[[Hiew King Cheu]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=3|'''9,464''' |[[Christina Liew Chin Jin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,358 |rowspan=3|'''106''' |- |Chin Tek Ming |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |8,420 |- |Kong Yu Kiong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |341 |- |rowspan=2|P173 |rowspan=2|{{Parlimen|Putatan}} |rowspan=2|'''[[Makin @ Marcus Mojigoh]] |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''13,737''' |Saukinah Yussof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,292 |rowspan=2|'''6,445''' |- |Ramzah Ahmad Pakir |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |918 |- |rowspan=3|P174 |rowspan=3|{{Parlimen|Penampang}} |rowspan=3|'''[[Bernard Giluk Dompok]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=3|'''13,400''' |[[Edwin @ Jack Bosi]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,337 |rowspan=3|'''3,063''' |- |Anthony Tibok |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |696 |- |Willybroad Wissi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |404 |- |rowspan=3|P175 |rowspan=3|{{Parlimen|Papar}} |rowspan=3|'''[[Rosnah Abdul Rashid Shirlin]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''15,352''' |Wahap Idris |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,778 |rowspan=3|'''9,574''' |- |Patrick Sindu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,268 |- |Mohd Hashim Yusof |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |429 |- |rowspan=3|P176 |rowspan=3|{{Parlimen|Kimanis}} |rowspan=3|'''[[Anifah Aman]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''10,242''' |Jaafar Ismail |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,789 |rowspan=3|'''5,453''' |- |Ismaily Bungsu |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,615 |- |Benjamin Basintal |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |205 |- |P177 |{{Parlimen|Beaufort}} |'''[[Lajim Ukin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,780''' |Lajim Md Yusof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,866 |'''10,914''' |- |P178 |{{Parlimen|Sipitang}} |'''[[Sapawi Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''11,905''' |Karim Tassim |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,759 |'''6,146''' |- |rowspan=2|P179 |rowspan=2|{{Parlimen|Ranau}} |rowspan=2|'''[[Siringan Gubat]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''14,074''' |[[Jonathan Yasin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,823 |rowspan=2|'''7,251''' |- |Vitos Mark Koding |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |619 |- |rowspan=2|P180 |rowspan=2|{{Parlimen|Keningau}} |rowspan=2|'''[[Joseph Pairin Kitingan]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=2|'''14,598''' |[[Jeffrey Kitingan]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,334 |rowspan=2|'''4,264''' |- |Peter Kodou |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |560 |- |rowspan=3|P181 |rowspan=3|{{Parlimen|Tenom}} |rowspan=3|'''[[Raime Unggi]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''9,535''' |Adris Taripin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,652 |rowspan=3|'''6,883''' |- |Richard Joe Jimmy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,499 |- |Mutang @ Slyvester Dawat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BARISAN RAKYAT SABAH}} |485 |- |P182 |{{Parlimen|Pensiangan}} |'''[[Joseph Kurup]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P183 |rowspan=4|{{Parlimen|Beluran}} |rowspan=4|'''[[Ronald Kiandee]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=4|'''7,090''' |Ramsah Tasim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,738 |rowspan=4|'''4,352''' |- |Michael @ Radio Luban |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,271 |- |Petrus Rining |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |571 |- |Nordin Khan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |175 |- |P184 |{{Parlimen|Libaran}} |'''[[Juslie Ajirol]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,668 |Ahmad Thamrin Jaini |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,139 |'''7,529''' |- |P185 |{{Parlimen|Batu Sapi}} |'''[[Edmund Chong Ket Wah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |'''9,479''' |Chung Kwong Wing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,771 |'''3,708''' |- |rowspan=2|P186 |rowspan=2|{{Parlimen|Sandakan}} |rowspan=2|'''[[Liew Vui Keong]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (LDP)}} |rowspan=2|'''8,297''' |Chong Chui Lin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,121 |rowspan=2|'''176''' |- |Fong Vun Fui |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,929 |- |rowspan=2|P187 |rowspan=2|{{Parlimen|Kinabatangan}} |rowspan=2|'''[[Bung Moktar Radin]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''8,507''' |Ahmad Abdul |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,181 |rowspan=2|'''6,326''' |- |Dasim @ Ricky Jikah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,515 |- |P188 |{{Parlimen|Silam}} |'''[[Salleh Kalbi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,111''' |Hasbullah Taha |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,319 |'''9,792''' |- |P189 |{{Parlimen|Semporna}} |'''[[Mohd Shafie Apdal]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,419''' |Ab Azis Ab Hamid |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,957 |'''17,462''' |- |rowspan=2|P190 |rowspan=2|{{Parlimen|Tawau}} |rowspan=2|'''[[Chua Soon Bui]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''13,943''' |[[Chan Foong Hin]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,076 |rowspan=2|'''4,867''' |- |Berhan @ Birhan Ruslan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,278 |- |P191 |{{Parlimen|Kalabakan}} |'''[[Abdul Ghapur Salleh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |} ==Sarawak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=3|P192 |rowspan=3|{{Parlimen|Mas Gading}} |rowspan=3|'''[[Tiki Lafe]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |rowspan=3|'''8,551''' |Patau Rubis |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |4,250 |rowspan=3|'''4,301''' |- |Favian Tisen |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,476 |- |Apin Baeng |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |306 |- |P193 |{{Parlimen|Santubong}} |'''[[Wan Junaidi Tuanku Jaafar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''15,800''' |Rahamat Idil |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,855 |'''11,945''' |- |P194 |{{Parlimen|Petra Jaya}} |'''[[Fadillah Yusof]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''19,515''' |Mohamad Jolhi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,118 |'''14,397''' |- |P195 |{{Parlimen|Bandar Kuching}} |'''[[Chong Chieng Jen]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''22,901''' |Sim Yam Yen |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |12,949 |'''9,952''' |- |rowspan=2|P196 |rowspan=2|{{Parlimen|Stampin}} |rowspan=2|'''[[Yong Khoon Seng]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''21,966''' |Voon Lee Shan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |18,896 |rowspan=2|'''3,070''' |- |[[See Chee How]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,198 |- |rowspan=2|P197 |rowspan=2|{{Parlimen|Kota Samarahan}} |rowspan=2|'''[[Sulaiman Abdul Rahman Abdul Taib]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''15,559''' |Hussain Abang Apok |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,148 |rowspan=2|'''11,411''' |- |Awang Bakar |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |898 |- |P198 |{{Parlimen|Mambong}} |'''[[James Dawos Mamit]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''14,182''' |Majen Panyog |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,525 |'''6,657''' |- |P199 |{{Parlimen|Serian}} |'''[[Richard Riot Jaem]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''15,793''' |Sylvester Belayong Jayang |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |2,366 |'''13,427''' |- |P200 |{{Parlimen|Batang Sadong}} |'''[[Nancy Shukri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,183''' |Piee B. Ling. |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,758 |'''5,425''' |- |rowspan=2|P201 |rowspan=2|{{Parlimen|Batang Lupar}} |rowspan=2|'''[[Rohani Abdul Karim]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''11,015''' |Abang Eddy Allyanni |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |2,923 |rowspan=2|'''8,092''' |- |Ali Semsu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |250 |- |P202 |{{Parlimen|Sri Aman}} |'''[[Masir Kujat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''9,700''' |Cobbold John Lusoi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,448 |'''4,252''' |- |P203 |{{Parlimen|Lubok Antu}} |'''[[William Nyallau Badak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,769''' |Nicholas Bawin Anggat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,159 |'''1,610''' |- |P204 |{{Parlimen|Betong}} |'''[[Douglas Uggah Embas]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''13,708''' |Edmund Stanley Jugol |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |1,999 |'''11,709''' |- |P205 |{{Parlimen|Saratok}} |'''[[Jelaing Mersat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''12,470''' |Mohd Yahya Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,764 |'''8,706''' |- |P206 |{{Parlimen|Tanjong Manis}} |'''[[Norah Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P207 |{{Parlimen|Igan}} |'''[[Abdul Wahab Dolah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P208 |rowspan=4|{{Parlimen|Sarikei}} |rowspan=4|'''[[Ding Kuong Hiing]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=4|'''10,588''' |Wong Hua Seh |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,537 |rowspan=4|'''51''' |- |Kung Chin Chin |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |545 |- |Lau Kieng Chai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |116 |- |Ngu Tieng Hai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |105 |- |P209 |{{Parlimen|Julau}} |'''[[Joseph Salang Gandum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''10,351''' |Ambrose Labang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,767 |'''7,584''' |- |P210 |{{Parlimen|Kanowit}} |'''[[Aaron Ago Dagang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P211 |{{Parlimen|Lanang}} |'''[[Tiong Thai King]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,476''' |David Wong Kee Woan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,162 |'''4,864''' |- |rowspan=2|P212 |rowspan=2|{{Parlimen|Sibu}} |rowspan=2|'''[[Robert Lau Hoi Chew]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''19,138''' |Wong Ho Leng |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,903 |rowspan=2|'''3,235''' |- |Lim Chin Chuang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |812 |- |P123 |{{Parlimen|Mukah}} |'''[[Muhammad Leo Michael Toyad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''10,090''' |Hai Merawin @ Bonaventure |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,792 |'''6,298''' |- |P214 |{{Parlimen|Selangau}} |'''[[Joseph Entulu Belaun]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P215 |{{Parlimen|Kapit}} |'''[[Alexander Nanta Linggi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P216 |{{Parlimen|Hulu Rajang}} |'''[[Billy Abit Joo]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,590''' |George Lagong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,426 |'''2,164''' |- |P217 |{{Parlimen|Bintulu}} |'''[[Tiong King Sing]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''23,628''' |Lim Su Kien |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,663 |'''14,965''' |- |P218 |{{Parlimen|Sibuti}} |'''[[Ahmad Lai Bujang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,238''' |[[Michael Teo Yu Keng]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,590 |'''3,648''' |- |P219 |{{Parlimen|Miri}} |'''[[Peter Chin Fah Kui]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,354''' |Fong Pau Teck |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,138 |'''5,216''' |- |P220 |{{Parlimen|Baram}} |'''[[Jacob Dungau Sagan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''7,996''' |Kebing Wan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,952 |'''4,044''' |- |P221 |{{Parlimen|Limbang}} |'''[[Hasbi Habibollah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''6,427''' |Lau Liak Koi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,751 |'''676''' |- |P222 |{{Parlimen|Lawas}} |'''[[Henry Sum Agong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,526''' |Japar Suyut |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |734 |'''7,792''' |} ==Rujukan== [[Kategori:Keputusan pilihan raya di Malaysia|2008]] [[Kategori:Pilihan raya umum Malaysia 2008]] cdfo7t0ih30eesr3bkk9hg4yss1e4fe 6844614 6844612 2026-05-09T09:27:20Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Keputusan Berdasarkan Parti Komponen */ 6844614 wikitext text/x-wiki ==Keputusan Berdasarkan Parti Komponen== {| class="wikitable" |- ! Parti||Gabungan||Jumlah Kerusi Dimenangi||Peratus||Pertambahan/Pengurangan |- | {{Logo kecil UMNO}}<br>[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||79 kerusi||36%|| |- |{{Logo kecil PKR}}<br>[[Parti Keadilan Rakyat]]|| - ||31 kerusi||14%|| |- |{{Logo kecil DAP}}<br>[[Parti Tindakan Demokratik]]|| - ||28 kerusi||13%|| |- |{{Logo kecil PAS}}<br>[[Parti Islam Se-Malaysia]]|| - ||23 kerusi||10%|| |- |{{Logo kecil MCA}}<br>[[Persatuan Cina Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||15 kerusi||7%|| |- |{{Logo kecil PBB}}<br>[[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu|Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||14 kerusi||6%|| |- |{{Logo kecil SUPP}}<br>[[Parti Rakyat Bersatu Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||6 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil PRS}}<br>[[Parti Rakyat Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||6 kerusi||3%|| |- |{{Logo kecil PDP}}<br>[[Parti Demokratik Progresif|Parti Demokratik Progresif Sarawak]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||2%|| |- |[[Imej:United Pasokmomogun Kadazandusun Murut Organisation Logo.svg|30x30px]]<br>[[Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu|Pertubuhan Pasokmomogun Kadazandusun Murut Bersatu]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||4 kerusi||1%|| |- |{{Logo kecil MIC}}<br>[[Kongres India Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||3 kerusi||1%|| |- |{{Logo kecil PBS}}<br>[[Parti Bersatu Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||3 kerusi||2%|| |- |{{Logo kecil Gerakan}}<br>[[Parti Gerakan Rakyat Malaysia]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||2 kerusi||0.5%|| |- |{{Logo kecil SAPP}}<br>[[Parti Maju Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]|||2 kerusi|| || |- |{{Logo kecil PBRS}}<br>[[Parti Bersatu Rakyat Sabah]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |- |- |[[Parti Liberal Demokratik]]||{{Logo kecil BN}}<br>[[Barisan Nasional]]||1 kerusi||0.5%|| |} ==Pilihan raya kecil selepas PRU-12== #[[Pilihan raya kecil Permatang Pauh 2008]] #[[Pilihan raya kecil Kuala Terengganu 2009]] #[[Pilihan raya kecil Bukit Gantang 2009]] #[[Pilihan raya kecil Hulu Selangor 2010]] #[[Pilihan raya kecil Sibu 2010]] #[[Pilihan raya kecil Batu Sapi 2010]] ==Perlis== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P001 |{{Parlimen|Padang Besar}} |'''[[Azmi Khalid]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,991''' |[[Zolkharnain Abidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,643 |'''5,348''' |- |P002 |{{Parlimen|Kangar}} |'''[[Mohd Radzi Sheikh Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,821''' |Tunku Abdul Rahman Tunku Ismail |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,150 |'''13,671''' |- |P003 |{{Parlimen|Arau}} |'''[[Ismail Kassim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,451''' |[[Haron Din]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,151 |'''300''' |} ==Kedah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P004 |{{Parlimen|Langkawi}} |'''[[Abu Bakar Taib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,762''' |Wan Salleh Wan Isa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,792 |'''4,970''' |- |P005 |{{Parlimen|Jerlun}} |'''[[Mukhriz Mahathir]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,424''' |[[Idris Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,219 |'''2,205''' |- |P006 |{{Parlimen|Kubang Pasu}} |'''[[Mohd Johari Baharum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,179''' |[[Abdul Isa Ismail]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,119 |'''7,060''' |- |P007 |{{Parlimen|Padang Terap}} |'''[[Mohd Nasir Zakaria]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''15,003''' |[[Ghazali bin Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,634 |'''369''' |- |P008 |{{Parlimen|Pokok Sena}} |'''[[Mahfuz Omar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''29,687''' |[[Abdul Rahman Ibrahim (ahli politik)|Abdul Rahman Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,956 |'''5,731''' |- |P009 |{{Parlimen|Alor Setar}} |'''[[Chor Chee Heung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,741''' |[[Gooi Hsiao-Leung]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,557 |'''184''' |- |P010 |{{Parlimen|Kuala Kedah}} |'''[[Ahmad Kasim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''36,689''' |[[Hashim Jahaya]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,671 |'''7,018''' |- |P011 |{{Parlimen|Pendang}} |'''[[Mohd Hayati Othman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,311''' |[[Md Rozai Shafian]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,238 |'''4,073''' |- |P012 |{{Parlimen|Jerai}} |'''[[Mohd Firdaus Jaafar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,150''' |[[Badruddin Amiruldin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,211 |'''2,299''' |- |P013 |{{Parlimen|Sik}} |'''[[Che Uda Che Nik]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''16,864''' |[[Othman Desa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,383 |'''481''' |- |P014 |{{Parlimen|Merbok}} |'''[[Rashid Din]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''25,541''' |[[Tajul Urus Mat Zain]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |22,443 |'''3,098''' |- |P015 |{{Parlimen|Sungai Petani}} |'''[[Johari Abdul]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''33,822''' |[[Zainuddin Maidin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,441 |'''9,381''' |- |P016 |{{Parlimen|Baling}} |'''[[Taib Azamudden Md Taib]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,074''' |[[Abdul Azeez Abdul Rahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |28,461 |'''7,613''' |- |P017 |{{Parlimen|Padang Serai}} |'''[[Gobalakrishnan Nagapan]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,774''' |Boey Chin Gan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,036 |'''11,738''' |- |P018 |{{Parlimen|Kulim-Bandar Baharu}} |'''[[Zulkifli Noordin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''22,555''' |[[Abdul Aziz Sheikh Fadzir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,672 |'''5,583''' |} ==Kelantan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P019 |{{Parlimen|Tumpat}} |'''[[Kamarudin Jaffar]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,714''' |[[Asyraf Wajdi Dusuki]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |27,337 |'''9,377''' |- |P020 |{{Parlimen|Pengkalan Chepa}} |'''[[Abdul Halim Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''26,763''' |Rahim Zain |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,452 |'''11,311''' |- |P021 |{{Parlimen|Kota Bharu}} |'''[[Wan Abdul Rahim Wan Abdullah]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''32,129''' |[[Mohamad Fatmi Che Salleh]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,841 |'''11,288''' |- |P022 |{{Parlimen|Pasir Mas}} |'''[[Ibrahim Ali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,673''' |Ahmad Rosdi Mahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,682 |'''8,991''' |- |rowspan=2|P023 |rowspan=2|{{Parlimen|Rantau Panjang}} |rowspan=2|'''[[Siti Zailah Mohd Yusoff]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''19,344''' |Mohd Afandi Yusoff |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |14,858 |rowspan=2|'''4,486''' |- |Kosing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |330 |- |P024 |{{Parlimen|Kubang Kerian}} |'''[[Salahuddin Ayub]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''27,179''' |Ab Ghani Mamat |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,537 |'''10,642''' |- |P025 |{{Parlimen|Bachok}} |'''[[Nasharudin Mat Isa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,835''' |[[Awang Adek Hussin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,934 |'''2,901''' |- |P026 |{{Parlimen|Ketereh}} |'''[[Ab Aziz Ab Kadir]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,738''' |[[Annuar Musa]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |21,338 |'''400''' |- |rowspan=2|P027 |rowspan=2|{{Parlimen|Tanah Merah}} |rowspan=2|'''[[Amran Ab Ghani]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''17,554''' |Shaari Hassan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,970 |rowspan=2|'''1,584''' |- |Asmadi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,439 |- |P028 |{{Parlimen|Pasir Puteh}} |'''[[Muhammad Husain]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''28,365''' |Amran Mat Nor |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,397 |'''3,968''' |- |P029 |{{Parlimen|Machang}} |'''[[Saifuddin Nasution Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''21,041''' |[[Sazmi Miah]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |19,581 |'''1,460''' |- |P030 |{{Parlimen|Jeli}} |'''[[Mustapa Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,168''' |Nasir Pendi |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,732 |'''4,436''' |- |P031 |{{Parlimen|Kuala Krai}} |'''[[Mohd Hatta Ramli]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''23,562''' |Che Musa Che Omar |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,578 |'''4,984''' |- |P032 |{{Parlimen|Gua Musang}} |'''[[Tengku Razaleigh Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,063''' |Zulkifle Muhamed |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,669 |'''4,394''' |} ==Terengganu== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P033 |{{Parlimen|Besut}} |'''[[Abdullah Md Zin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,376''' |[[Husain Awang]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |18,786 |'''10,590''' |- |P034 |{{Parlimen|Setiu}} |'''[[Mohd Jidin Shafee]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,610''' |Mohd Pauzi Muda |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |19,378 |'''7,232''' |- |P035 |{{Parlimen|Kuala Nerus}} |'''[[Mohamed Nasir Ibrahim Fikri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,439''' |[[M. Shukrimun Shamsudin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |25,098 |'''1,341''' |- |rowspan=2|P036 |rowspan=2|{{Parlimen|Kuala Terengganu}} |rowspan=2|'''[[Razali Ismail]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''32,562''' |[[Mohamad Sabu]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |31,934 |rowspan=2|'''628''' |- |Maimun Yusuf |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |685 |- |P037 |{{Parlimen|Marang}} |'''[[Abdul Hadi Awang]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,435''' |Ahmad Ramzi Mohamad Zubir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |30,688 |'''2,747''' |- |P038 |{{Parlimen|Hulu Terengganu}} |'''[[Mohd Nor Othman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,784''' |[[Kamaruzaman Abdullah]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,324 |'''10,460''' |- |P039 |{{Parlimen|Dungun}} |'''[[Matulidi Jusoh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''29,264''' |[[Shamsul Iskandar Mohd Akin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,270 |'''4,994''' |- |P040 |{{Parlimen|Kemaman}} |'''[[Ahmad Shabery Cheek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''37,199''' |Fariz Musa |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,516 |'''12,683''' |} ==Pulau Pinang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P041 |{{Parlimen|Kepala Batas}} |'''[[Abdullah Ahmad Badawi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,445''' |Subri Arshad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,199 |'''11,246''' |- |P042 |{{Parlimen|Tasek Gelugor}} |'''[[Nor Mohamed Yakcop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,448''' |[[Ismail Salleh (ahli politik)|Ismail Salleh]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |15,901 |'''4,547''' |- |P043 |{{Parlimen|Bagan}} |'''[[Lim Guan Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''33,748''' |Song Choy Leng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,678 |'''22,070''' |- |P044 |{{Parlimen|Permatang Pauh}} |'''[[Wan Azizah Wan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''30,348''' |Pirdaus Ismail |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,950 |'''13,398''' |- |P045 |{{Parlimen|Bukit Mertajam}} |'''[[Chong Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,882''' |Ong Tang Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,985 |'''25,987''' |- |P046 |{{Parlimen|Batu Kawan}} |'''[[P. Ramasamy]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''23,067''' |[[Koh Tsu Koon]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |13,582 |'''9,485''' |- |P047 |{{Parlimen|Nibong Tebal}} |'''[[Tan Tee Beng]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''20,210''' |[[Zainal Abidin Osman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,123 |'''3,087''' |- |P048 |{{Parlimen|Bukit Bendera}} |'''[[Liew Chin Tong]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''31,243''' |[[Chia Kwang Chye]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |15,131 |'''16,112''' |- |P049 |{{Parlimen|Tanjong}} |'''[[Chow Kon Yeow]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,489''' |Khaw Veon Szu |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |9,759 |'''18,489''' |- |rowspan=2|P050 |rowspan=2|{{Parlimen|Jelutong}} |rowspan=2|'''[[Jeff Ooi Chuan Aun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=2|'''30,493''' |Thor Teong Gee |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,247 |rowspan=2|'''16,246''' |- |Badrul Zaman |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |882 |- |P051 |{{Parlimen|Bukit Gelugor}} |'''[[Karpal Singh]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,140''' |Koay Kar Huah |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |14,125 |'''21,015''' |- |P052 |{{Parlimen|Bayan Baru}} |'''[[Zahrain Mohamed Hashim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''27,168''' |Ooi Siew Kim |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,589 |'''11,029''' |- |P053 |{{Parlimen|Balik Pulau}} |'''[[Mohd Yusmadi Mohd Yusoff]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''15,749''' |[[Norraesah Mohamad]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,041 |'''708''' |} ==Perak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P054 |{{Parlimen|Gerik}} |'''[[Tan Lian Hoe]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''12,526''' |Mohd Noor Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,953 |'''5,573''' |- |P055 |{{Parlimen|Lenggong}} |'''[[Shamsul Anuar Nasarah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,992''' |Muhamad Zulkifli Mohamad Zakaria |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,073 |'''4,919''' |- |P056 |{{Parlimen|Larut}} |'''[[Hamzah Zainudin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,878''' |Mohd Dhari Othman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,967 |'''1,911''' |- |P057 |{{Parlimen|Parit Buntar}} |'''[[Mujahid Yusof Rawa]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''21,221''' |[[Abdul Rahman Suliman]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |13,670 |'''7,551''' |- |P058 |{{Parlimen|Bagan Serai}} |'''[[Mohsin Fadzli Samsuri]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,943''' |[[Zainal Abidin Zin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,530 |'''3,413''' |- |rowspan=2|P059 |rowspan=2|{{Parlimen|Bukit Gantang}} |rowspan=2|'''[[Roslan Shaharum]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |rowspan=2|'''20,015''' |[[Abdul Azim Mohd Zabidi]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,449 |rowspan=2|'''1,566''' |- |Morgan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |872 |- |P060 |{{Parlimen|Taiping}} |'''[[Nga Kor Ming]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''28,098''' |[[M. Kayveas]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |16,800 |'''11,298''' |- |P061 |{{Parlimen|Padang Rengas}} |'''[[Mohamed Nazri Abdul Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''9,830''' |Alias Zenon |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,081 |'''1,749''' |- |rowspan=2|P062 |rowspan=2|{{Parlimen|Sungai Siput}} |rowspan=2|'''[[Michael Jeyakumar Devaraj]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''16,458''' |[[S. Samy Vellu]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |14,637 |rowspan=2|'''1,821''' |- |Nor Rizan Oon |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |864 |- |P063 |{{Parlimen|Tambun}} |'''[[Ahmad Husni Hanadzlah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''27,942''' |Mohamad Asri Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,566 |'''5,386''' |- |P064 |{{Parlimen|Ipoh Timor}} |'''[[Lim Kit Siang]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,364''' |Liew Mun Hon |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,422 |'''21,942''' |- |P065 |{{Parlimen|Ipoh Barat}} |'''[[M. Kulasegaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,576''' |Yik Phooi Hong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,042 |'''15,534''' |- |P066 |{{Parlimen|Batu Gajah}} |'''[[Fong Po Kuan]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,922''' |Cheah Yoke Can |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |15,295 |'''24,627''' |- |P067 |{{Parlimen|Kuala Kangsar}} |'''[[Rafidah Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''10,735''' |Khairuddin Abd Malik |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,277 |'''1,458''' |- |P068 |{{Parlimen|Beruas}} |'''[[Ngeh Koo Ham]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''15,831''' |Chang Ko Youn |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |14,003 |'''1,828''' |- |P069 |{{Parlimen|Parit}} |'''[[Mohd Nizar Zakaria]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,399''' |[[Najihatussalehah Ahmad]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,526 |'''2,873''' |- |P070 |{{Parlimen|Kampar}} |'''[[Lee Chee Leong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,126''' |Keong Meng Sing |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |17,429 |'''2,697''' |- |P071 |{{Parlimen|Gopeng}} |'''[[Lee Boon Chye]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,696''' |Ling Hee Leong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,328 |'''7,368''' |- |P072 |{{Parlimen|Tapah}} |'''[[M. Saravanan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''14,084''' |Tan Seng Toh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,064 |'''3,020''' |- |P073 |{{Parlimen|Pasir Salak}} |'''[[Tajuddin Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,928''' |[[Mustaffa Kamil Ayub]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,240 |'''2,688''' |- |P074 |{{Parlimen|Lumut}} |'''[[Kong Cho Ha]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,698''' |Suwardi Sapuan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |25,400 |'''298''' |- |P075 |{{Parlimen|Bagan Datuk}} |'''[[Ahmad Zahid Hamidi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,115''' |Madzi Hasan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,423 |'''2,692''' |- |P076 |{{Parlimen|Teluk Intan}} |'''[[M. Manogaran]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''18,486''' |[[Mah Siew Keong]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,016 |'''1,470''' |- |P077 |{{Parlimen|Tanjong Malim}} |'''[[Ong Ka Chuan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''21,016''' |Mohamad Azman Marjohan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,594 |'''5,422''' |} ==Pahang== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P078 |{{Parlimen|Cameron Highlands}} |'''[[Devamany S. Krishnasamy]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''9,164''' |J. Apalsamy |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |6,047 |'''3,117''' |- |P079 |{{Parlimen|Lipis}} |'''[[Mohamad Shahrum Osman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,611''' |Mohamed Nilam |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,474 |'''4,137''' |- |P080 |{{Parlimen|Raub}} |'''[[Ng Yen Yen]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''18,078''' |Abu Bakar Lebai Sudin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,326 |'''2,752''' |- |P081 |{{Parlimen|Jerantut}} |'''[[Tengku Azlan ibni Sultan Abu Bakar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,543''' |Hamzah Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,597 |'''1,946''' |- |P082 |{{Parlimen|Indera Mahkota}} |'''[[Azan Ismail]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,823''' |Salamon Ali Rizal Abdul Rahman |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,796 |'''1,027''' |- |P083 |{{Parlimen|Kuantan}} |'''[[Fuziah Salleh]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''18,398''' |[[Fu Ah Kiow]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |16,572 |'''1,826''' |- |P084 |{{Parlimen|Paya Besar}} |'''[[Abdul Manan Ismail]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,355''' |[[Mohd Jafri Ab Rashid]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,852 |'''8,503''' |- |P085 |{{Parlimen|Pekan}} |'''[[Najib Razak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''36,262''' |Khairul Anuar Ahmad Zainudin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,798 |'''26,464''' |- |P086 |{{Parlimen|Maran}} |'''[[Ismail Abd Muttalib]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''15,868''' |[[Nasrudin Hassan]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,227 |'''6,641''' |- |P087 |{{Parlimen|Kuala Krau}} |'''[[Ismail Mohamed Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,165''' |[[Kamal Ashaari]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,900 |'''5,265''' |- |P088 |{{Parlimen|Temerloh}} |'''[[Saifuddin Abdullah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,381''' |Ahmad Nizam Ahmad |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,940 |'''2,441''' |- |P089 |{{Parlimen|Bentong}} |'''[[Liow Tiong Lai]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,134''' |G. Ponusamy |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,585 |'''12,549''' |- |P090 |{{Parlimen|Bera}} |'''[[Ismail Sabri Yaakob]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,297''' |[[Mazlan Aliman]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |13,984 |'''4,313''' |- |P091 |{{Parlimen|Rompin}} |'''[[Jamaluddin Jarjis]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,308''' |Mazlan Mohd Yasin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,629 |'''10,679''' |} ==Selangor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P092 |{{Parlimen|Sabak Bernam}} |'''[[Abd Rahman Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''12,055''' |Badrol Amin Bahron |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,720 |'''1,335''' |- |P093 |{{Parlimen|Sungai Besar}} |'''[[Noriah Kasnon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,069''' |[[Osman Sabran]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |11,060 |'''5,009''' |- |P054 |{{Parlimen|Hulu Selangor}} |'''[[Zainal Abidin bin Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''23,177''' |[[G. Palanivel]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |22,979 |'''198''' |- |P095 |{{Parlimen|Tanjong Karang}} |'''[[Noh Omar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,073''' |[[Mohamed Hanipa Maidin]] |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,523 |'''3,820''' |- |P096 |{{Parlimen|Kuala Selangor}} |'''[[Dzulkefly Ahmad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''18,796''' |[[Jahaya Ibrahim]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |17,934 |'''862''' |- |rowspan=2|P097 |rowspan=2|{{Parlimen|Selayang}} |rowspan=2|'''[[William Leong Jee Keen]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,701''' |Lee Yi Yew |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,134 |rowspan=2|'''3,567''' |- |Koh Swe Long |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |1,332 |- |P098 |{{Parlimen|Gombak}} |'''[[Mohamed Azmin Ali]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''40,344''' |Said Anuar Said Ahmad |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |33,467 |'''6,867''' |- |P099 |{{Parlimen|Ampang}} |'''[[Zuraida Kamaruddin]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,995''' |Azman Wahid |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |23,319 |'''3,676''' |- |P100 |{{Parlimen|Pandan}} |'''[[Ong Tee Keat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''25,236''' |Syed Shahir Syed Mohamud |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |22,275 |'''2,961''' |- |P101 |{{Parlimen|Hulu Langat}} |'''[[Che Rosli Che Mat]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''36,124''' |[[Markiman Kobiran]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |34,379 |'''1,745''' |- |P102 |{{Parlimen|Serdang}} |'''[[Teo Nie Ching]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,444''' |[[Hoh Hee Lee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |26,419 |'''21,025''' |- |P103 |{{Parlimen|Puchong}} |'''[[Gobind Singh Deo]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,079''' |[[Lau Yeng Peng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |22,486 |'''12,593''' |- |rowspan=2|P104 |rowspan=2|{{Parlimen|Kelana Jaya}} |rowspan=2|'''[[Gwo-Burne Loh]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''30,298''' |[[Lee Hwa Beng]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,267 |rowspan=2|'''5,031''' |- |Billi Lim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,895 |- |P105 |{{Parlimen|Petaling Jaya Selatan}} |'''[[Hee Loy Sian]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,598''' |Donald Lim Siang Chai |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |22,892 |'''5,706''' |- |P106 |{{Parlimen|Petaling Jaya Utara}} |'''[[Tony Pua Kiam Wee]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,851''' |[[Chew Mei Fun]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |17,879 |'''19,972''' |- |P107 |{{Parlimen|Subang}} |'''[[Sivarasa Rasiah]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''35,024''' |S. Murugesan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |28,315 |'''6,709''' |- |P108 |{{Parlimen|Shah Alam}} |'''[[Khalid Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''33,566''' |[[Abdul Aziz Shamsuddin]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |24,042 |'''9,314''' |- |P109 |{{Parlimen|Kapar}} |'''[[Manikavasagam Sundaram]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''48,196''' |[[Komala Devi Perumal]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |35,899 |'''12,297''' |- |P110 |{{Parlimen|Klang}} |'''[[Charles Anthony Santiago]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''37,990''' |Ch'ng Toh Eng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |20,289 |'''17,701''' |- |P111 |{{Parlimen|Kota Raja}} |'''[[Siti Mariah Mahmud]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''38,630''' |[[Vigneswaran Sanasee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |17,879 |'''20,751''' |- |P112 |{{Parlimen|Kuala Langat}} |'''[[Abdullah Sani Abdul Hamid]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''26,687''' |Sulaiman Mohd Karli |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |25,698 |'''989''' |- |P113 |{{Parlimen|Sepang}} |'''[[Mohd Zin Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,381''' |Mohd Makki Ahmad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |21,532 |'''4,849''' |} ==Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P114 |{{Parlimen|Kepong}} |'''[[Tan Seng Giaw]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''35,552''' |Lau Hoi Keong |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |11,704 |'''23,848''' |- |P115 |{{Parlimen|Batu}} |'''[[Tian Chua]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''29,785''' |Lim Si Pin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |20,330 |'''9,455''' |- |P116 |{{Parlimen|Wangsa Maju}} |'''[[Wee Choo Keong]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''19,637''' |[[Yew Teong Look]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |19,487 |'''150''' |- |P117 |{{Parlimen|Segambut}} |'''[[Lim Lip Eng]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''25,046''' |Ma Woei Chyi |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |17,314 |'''7,732''' |- |P118 |{{Parlimen|Setiawangsa}} |'''[[Zulhasnan Rafique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,849''' |Ibrahim Yaacob |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,355 |'''8,134''' |- |P119 |{{Parlimen|Titiwangsa}} |'''[[Lo' Lo' Mohamad Ghazali]]''' |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |'''17,857''' |Aziz Jamaludin Mohd Tahir |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |15,885 |'''1,972''' |- |P120 |{{Parlimen|Bukit Bintang}} |'''[[Fong Kui Lun]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''26,811''' |Lee Chong Meng |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |12,534 |'''14,277''' |- |rowspan=2|P121 |rowspan=2|{{Parlimen|Lembah Pantai}} |rowspan=2|'''[[Nurul Izzah Anwar]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''21,728''' |[[Shahrizat Abdul Jalil]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |18,833 |rowspan=2|'''2,895''' |- |N. Periasamy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |489 |- |P122 |{{Parlimen|Seputeh}} |'''[[Teresa Kok Suh Sim]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''47,230''' |Chew Chee Lin |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,738 |'''36,492''' |- |P123 |{{Parlimen|Cheras}} |'''[[Tan Kok Wai]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''39,253''' |Jeffrey Goh Sim Ik |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |10,953 |'''28,300''' |- |P124 |{{Parlimen|Bandar Tun Razak}} |'''[[Abdul Khalid Ibrahim]]''' |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |'''28,123''' |[[Tan Chai Ho]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |25,608 |'''2,515''' |} ==Wilayah Persekutuan Putrajaya== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P125 |{{Parlimen|Putrajaya}} |'''[[Tengku Adnan Tengku Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''4,038''' |Mohamad Noor Mohamad |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,304 |'''2,734''' |} ==Negeri Sembilan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P126 |{{Parlimen|Jelebu}} |'''[[Rais Yatim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,737''' |Norman Ipin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,127 |'''11,610''' |- |P127 |{{Parlimen|Jempol}} |'''[[Lilah Yasin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,294''' |Siti Meriam Naan |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,974 |'''12,320''' |- |P128 |{{Parlimen|Seremban}} |'''[[John Fernandez]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''32,970''' |Yu Chok Tow |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |29,022 |'''3,948''' |- |P129 |{{Parlimen|Kuala Pilah}} |'''[[Hasan Malek]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,417''' |Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,409 |'''10,008''' |- |P130 |{{Parlimen|Rasah}} |'''[[Anthony Loke Siew Fook]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''34,271''' |Yeow Chai Thiam |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |21,120 |'''13,151''' |- |P131 |{{Parlimen|Rembau}} |'''[[Khairy Jamaluddin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,525''' |[[Badrul Hisham Shaharin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |20,779 |'''5,746''' |- |rowspan=2|P132 |rowspan=2|{{Parlimen|Teluk Kemang}} |rowspan=2|'''[[Kamarul Baharin Abbas]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |rowspan=2|'''23,348''' |S. Sothinathan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |20,544 |rowspan=2|'''2,804''' |- |Mohd Rashid Arshad |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |601 |- |P133 |{{Parlimen|Tampin}} |'''[[Shaziman Abu Mansor]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''24,022''' |Abdul Razakek Abdul Rahim |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |10,943 |'''13,079''' |} ==Melaka== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P134 |{{Parlimen|Masjid Tanah}} |'''[[Abu Seman Yusop]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,582''' |Ab Ghani Ah Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |9,297 |'''12,285''' |- |P135 |{{Parlimen|Alor Gajah}} |'''[[Fong Chan Onn]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''26,354''' |Tan Lay Siang |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |13,470 |'''12,884''' |- |P136 |{{Parlimen|Tangga Batu}} |'''[[Idris Haron]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,460''' |Zainon Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,960 |'''14,500''' |- |P137 |{{Parlimen|Bukit Katil}} |'''[[Md Sirat Abu]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''30,975''' |Khalid Jaafar |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |29,217 |'''1,758'' |- |P138 |{{Parlimen|Kota Melaka}} |'''[[Sim Tong Him]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''38,640''' |[[Wong Nai Chee]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |27,250 |'''11,390''' |- |P139 |{{Parlimen|Jasin}} |'''[[Ahmad Hamzah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''28,101''' |Zulkefly Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |15,373 |'''12,728''' |} ==Johor== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P140 |{{Parlimen|Segamat}} |'''[[S. Subramaniam]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MIC)}} |'''15,921''' |[[Pang Hok Liong]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |12,930 |'''2,991''' |- |P141 |{{Parlimen|Sekijang}} |'''[[Baharum Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,979''' |Zulkaply Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,112 |'''9,867''' |- |P142 |{{Parlimen|Labis}} |'''[[Chua Tee Yong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''13,568''' |Teo Eng Ching |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,564 |'''4,094''' |- |P143 |{{Parlimen|Pagoh}} |'''[[Mahiaddin Yassin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''21,028''' |Rozali Jamil Al-Hafiz |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,447 |'''12,581''' |- |P144 |{{Parlimen|Ledang}} |'''[[Hamim Samuri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''25,319''' |Lau Tek Hai |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |17,702 |'''7,617''' |- |P145 |{{Parlimen|Bakri}} |'''[[Er Teck Hwa]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''21,051''' |Tay Puay Chuan |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |20,329 |'''722''' |- |P146 |{{Parlimen|Muar}} |'''[[Razali Ibrahim]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''16,986''' |Nah Budin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |12,325 |'''4,661''' |- |P147 |{{Parlimen|Parit Sulong}} |'''[[Noraini Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''26,066''' |Faisal Ali |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |12,467 |'''13,599''' |- |P148 |{{Parlimen|Ayer Hitam}} |'''[[Wee Ka Siong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''20,230''' |Husin Sujak |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,321 |'''13,909''' |- |P149 |{{Parlimen|Sri Gading}} |'''[[Mohamad Aziz]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,641''' |Ali Markom |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,767 |'''10,874''' |- |P150 |{{Parlimen|Batu Pahat}} |'''[[Mohd Puad Zarkashi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''32,953''' |Muhammad Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |19,625 |'''12,968''' |- |P151 |{{Parlimen|Simpang Renggam}} |'''[[Liang Teck Meng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (GERAKAN)}} |'''16,450''' |Atan Gombang |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |8,597 |'''7,853''' |- |P152 |{{Parlimen|Kluang}} |'''[[Hou Kok Chung]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''27,970''' |Ng Lam Hua |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |24,189 |'''3,781''' |- |P153 |{{Parlimen|Sembrong}} |'''[[Hishamuddin Hussein]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,988''' |Lee Sang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,418 |'''11,570''' |- |P154 |{{Parlimen|Mersing}} |'''[[Abdul Latiff Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''20,116''' |Shahar Abdullah |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |6,380 |'''13,376''' |- |P155 |{{Parlimen|Tenggara}} |'''[[Halimah Mohamed Sadique]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,031''' |Salleh Farmin |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |4,982 |'''14,049''' |- |P156 |{{Parlimen|Kota Tinggi}} |'''[[Syed Hamid Albar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''22,682''' |Onn Jaafar |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |3,721 |'''18,961''' |- |P157 |{{Parlimen|Pengerang}} |'''[[Azalina Othman Said]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P158 |{{Parlimen|Tebrau}} |'''[[Teng Boon Soon]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''30,975''' |Roslani Sharif |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |16,124 |'''14,581''' |- |P159 |{{Parlimen|Pasir Gudang}} |'''[[Mohamed Khaled Nordin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''35,849''' |Md Rizan Mohd Saman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |18,568 |'''17,281''' |- |P160 |{{Parlimen|Johor Bahru}} |'''[[Shahrir Abdul Samad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''43,143''' |[[Hassan Abdul Karim]] |bgcolor={{Parti Rakyat Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PRM}} |17,794 |'''25,349''' |- |P161 |{{Parlimen|Pulai}} |'''[[Nur Jazlan Mohamed]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''38,036''' |Abdullah Ideris |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |17,587 |'''20,449''' |- |P162 |{{Parlimen|Gelang Patah}} |'''[[Tan Ah Eng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''33,630''' |[[Zaliha Mustafa]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |24,779 |'''8,851''' |- |P163 |{{Parlimen|Kulai}} |'''[[Ong Ka Ting]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''32,017''' |Ng Pack Siong |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |20,273 |'''11,744''' |- |P164 |{{Parlimen|Pontian}} |'''[[Ahmad Maslan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''23,121''' |Mohd Annuar Mohd Salleh |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,677 |'''14,444''' |- |P165 |{{Parlimen|Tanjung Piai}} |'''[[Wee Jeck Seng]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (MCA)}} |'''23,302''' |Ahmad Ton |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,931 |'''12,731''' |} ==Wilayah Persekutuan Labuan== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=2|P166 |rowspan=2|{{Parlimen|Labuan}} |rowspan=2|'''[[Yusoff Mahal]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''10,471''' |Lau Seng Kiat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,014 |rowspan=2|'''8,457''' |- |Matusin Abdul Rahman |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |1,106 |} ==Sabah== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |P167 |{{Parlimen|Kudat}} |'''[[Abdul Rahim Bakri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,634''' |Yahya Othman |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,739 |'''9,895''' |- |rowspan=3|P168 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Marudu}} |rowspan=3|'''[[Maximus Johnity Ongkili]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=3|'''12,028''' |Anthony Biri Mandiau |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,830 |rowspan=3|'''4,198''' |- |Roslan Mohd Zain |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,109 |- |Berman Angkap |{{Bebas/meta/color}}|{{color|black|BARISAN RAKYAT SABAH}} |457 |- |P169 |{{Parlimen|Kota Belud}} |'''[[Abdul Rahman Dahlan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''17,842''' |Saidil @ Saidi Simoi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |14,822 |'''3,020''' |- |rowspan=2|P070 |rowspan=2|{{Parlimen|Tuaran}} |rowspan=2|'''[[Wilfred Bumburing]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''17,645''' |Ansari Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |11,023 |rowspan=2|'''6,622''' |- |Ajin Gagah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |879 |- |rowspan=2|P171 |rowspan=2|{{Parlimen|Sepanggar}} |rowspan=2|'''[[Eric Enchin Majimbun]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''16,884''' |Mohd Ibrahim Abdullah @ Yembun Kuleling |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,423 |rowspan=2|'''11,461''' |- |Edward Ewol Mujie |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |3,709 |- |rowspan=3|P172 |rowspan=3|{{Parlimen|Kota Kinabalu}} |rowspan=3|'''[[Hiew King Cheu]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |rowspan=3|'''9,464''' |[[Christina Liew Chin Jin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |9,358 |rowspan=3|'''106''' |- |Chin Tek Ming |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |8,420 |- |Kong Yu Kiong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |341 |- |rowspan=2|P173 |rowspan=2|{{Parlimen|Putatan}} |rowspan=2|'''[[Makin @ Marcus Mojigoh]] |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''13,737''' |Saukinah Yussof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,292 |rowspan=2|'''6,445''' |- |Ramzah Ahmad Pakir |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |918 |- |rowspan=3|P174 |rowspan=3|{{Parlimen|Penampang}} |rowspan=3|'''[[Bernard Giluk Dompok]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=3|'''13,400''' |[[Edwin @ Jack Bosi]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,337 |rowspan=3|'''3,063''' |- |Anthony Tibok |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |696 |- |Willybroad Wissi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |404 |- |rowspan=3|P175 |rowspan=3|{{Parlimen|Papar}} |rowspan=3|'''[[Rosnah Abdul Rashid Shirlin]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''15,352''' |Wahap Idris |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,778 |rowspan=3|'''9,574''' |- |Patrick Sindu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,268 |- |Mohd Hashim Yusof |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |429 |- |rowspan=3|P176 |rowspan=3|{{Parlimen|Kimanis}} |rowspan=3|'''[[Anifah Aman]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''10,242''' |Jaafar Ismail |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,789 |rowspan=3|'''5,453''' |- |Ismaily Bungsu |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,615 |- |Benjamin Basintal |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |205 |- |P177 |{{Parlimen|Beaufort}} |'''[[Lajim Ukin]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''14,780''' |Lajim Md Yusof |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,866 |'''10,914''' |- |P178 |{{Parlimen|Sipitang}} |'''[[Sapawi Ahmad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''11,905''' |Karim Tassim |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,759 |'''6,146''' |- |rowspan=2|P179 |rowspan=2|{{Parlimen|Ranau}} |rowspan=2|'''[[Siringan Gubat]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UPKO)}} |rowspan=2|'''14,074''' |[[Jonathan Yasin]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,823 |rowspan=2|'''7,251''' |- |Vitos Mark Koding |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |619 |- |rowspan=2|P180 |rowspan=2|{{Parlimen|Keningau}} |rowspan=2|'''[[Joseph Pairin Kitingan]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |rowspan=2|'''14,598''' |[[Jeffrey Kitingan]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |10,334 |rowspan=2|'''4,264''' |- |Peter Kodou |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |560 |- |rowspan=3|P181 |rowspan=3|{{Parlimen|Tenom}} |rowspan=3|'''[[Raime Unggi]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=3|'''9,535''' |Adris Taripin |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,652 |rowspan=3|'''6,883''' |- |Richard Joe Jimmy |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,499 |- |Mutang @ Slyvester Dawat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BARISAN RAKYAT SABAH}} |485 |- |P182 |{{Parlimen|Pensiangan}} |'''[[Joseph Kurup]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P183 |rowspan=4|{{Parlimen|Beluran}} |rowspan=4|'''[[Ronald Kiandee]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=4|'''7,090''' |Ramsah Tasim |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,738 |rowspan=4|'''4,352''' |- |Michael @ Radio Luban |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,271 |- |Petrus Rining |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |571 |- |Nordin Khan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |175 |- |P184 |{{Parlimen|Libaran}} |'''[[Juslie Ajirol]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''13,668 |Ahmad Thamrin Jaini |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |6,139 |'''7,529''' |- |P185 |{{Parlimen|Batu Sapi}} |'''[[Edmund Chong Ket Wah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBS)}} |'''9,479''' |Chung Kwong Wing |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,771 |'''3,708''' |- |rowspan=2|P186 |rowspan=2|{{Parlimen|Sandakan}} |rowspan=2|'''[[Liew Vui Keong]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (LDP)}} |rowspan=2|'''8,297''' |Chong Chui Lin |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,121 |rowspan=2|'''176''' |- |Fong Vun Fui |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |2,929 |- |rowspan=2|P187 |rowspan=2|{{Parlimen|Kinabatangan}} |rowspan=2|'''[[Bung Moktar Radin]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |rowspan=2|'''8,507''' |Ahmad Abdul |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,181 |rowspan=2|'''6,326''' |- |Dasim @ Ricky Jikah |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,515 |- |P188 |{{Parlimen|Silam}} |'''[[Salleh Kalbi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''18,111''' |Hasbullah Taha |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |8,319 |'''9,792''' |- |P189 |{{Parlimen|Semporna}} |'''[[Mohd Shafie Apdal]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |'''19,419''' |Ab Azis Ab Hamid |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |1,957 |'''17,462''' |- |rowspan=2|P190 |rowspan=2|{{Parlimen|Tawau}} |rowspan=2|'''[[Chua Soon Bui]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SAPP)}} |rowspan=2|'''13,943''' |[[Chan Foong Hin]] |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |9,076 |rowspan=2|'''4,867''' |- |Berhan @ Birhan Ruslan |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,278 |- |P191 |{{Parlimen|Kalabakan}} |'''[[Abdul Ghapur Salleh]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |} ==Sarawak== {| class=wikitable !No. !Parlimen !Pemenang !Parti !Undi !Lawan !Parti !Undi !Majoriti |- |rowspan=3|P192 |rowspan=3|{{Parlimen|Mas Gading}} |rowspan=3|'''[[Tiki Lafe]]''' |rowspan=3 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |rowspan=3|'''8,551''' |Patau Rubis |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |4,250 |rowspan=3|'''4,301''' |- |Favian Tisen |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |1,476 |- |Apin Baeng |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |306 |- |P193 |{{Parlimen|Santubong}} |'''[[Wan Junaidi Tuanku Jaafar]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''15,800''' |Rahamat Idil |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,855 |'''11,945''' |- |P194 |{{Parlimen|Petra Jaya}} |'''[[Fadillah Yusof]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''19,515''' |Mohamad Jolhi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,118 |'''14,397''' |- |P195 |{{Parlimen|Bandar Kuching}} |'''[[Chong Chieng Jen]]''' |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |'''22,901''' |Sim Yam Yen |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |12,949 |'''9,952''' |- |rowspan=2|P196 |rowspan=2|{{Parlimen|Stampin}} |rowspan=2|'''[[Yong Khoon Seng]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''21,966''' |Voon Lee Shan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |18,896 |rowspan=2|'''3,070''' |- |[[See Chee How]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,198 |- |rowspan=2|P197 |rowspan=2|{{Parlimen|Kota Samarahan}} |rowspan=2|'''[[Sulaiman Abdul Rahman Abdul Taib]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''15,559''' |Hussain Abang Apok |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,148 |rowspan=2|'''11,411''' |- |Awang Bakar |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |898 |- |P198 |{{Parlimen|Mambong}} |'''[[James Dawos Mamit]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''14,182''' |Majen Panyog |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |7,525 |'''6,657''' |- |P199 |{{Parlimen|Serian}} |'''[[Richard Riot Jaem]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''15,793''' |Sylvester Belayong Jayang |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |2,366 |'''13,427''' |- |P200 |{{Parlimen|Batang Sadong}} |'''[[Nancy Shukri]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,183''' |Piee B. Ling. |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,758 |'''5,425''' |- |rowspan=2|P201 |rowspan=2|{{Parlimen|Batang Lupar}} |rowspan=2|'''[[Rohani Abdul Karim]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |rowspan=2|'''11,015''' |Abang Eddy Allyanni |bgcolor={{Parti Islam Se-Malaysia/meta/color}}|{{color|white|PAS}} |2,923 |rowspan=2|'''8,092''' |- |Ali Semsu |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |250 |- |P202 |{{Parlimen|Sri Aman}} |'''[[Masir Kujat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''9,700''' |Cobbold John Lusoi |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,448 |'''4,252''' |- |P203 |{{Parlimen|Lubok Antu}} |'''[[William Nyallau Badak]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,769''' |Nicholas Bawin Anggat |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |5,159 |'''1,610''' |- |P204 |{{Parlimen|Betong}} |'''[[Douglas Uggah Embas]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''13,708''' |Edmund Stanley Jugol |bgcolor={{Parti Kebangsaan Sarawak/meta/color}}|{{color|white|SNAP}} |1,999 |'''11,709''' |- |P205 |{{Parlimen|Saratok}} |'''[[Jelaing Mersat]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''12,470''' |Mohd Yahya Abdullah |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |3,764 |'''8,706''' |- |P206 |{{Parlimen|Tanjong Manis}} |'''[[Norah Abdul Rahman]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P207 |{{Parlimen|Igan}} |'''[[Abdul Wahab Dolah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |rowspan=4|P208 |rowspan=4|{{Parlimen|Sarikei}} |rowspan=4|'''[[Ding Kuong Hiing]]''' |rowspan=4 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=4|'''10,588''' |Wong Hua Seh |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |10,537 |rowspan=4|'''51''' |- |Kung Chin Chin |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |545 |- |Lau Kieng Chai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |116 |- |Ngu Tieng Hai |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |105 |- |P209 |{{Parlimen|Julau}} |'''[[Joseph Salang Gandum]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''10,351''' |Ambrose Labang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |2,767 |'''7,584''' |- |P210 |{{Parlimen|Kanowit}} |'''[[Aaron Ago Dagang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P211 |{{Parlimen|Lanang}} |'''[[Tiong Thai King]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,476''' |David Wong Kee Woan |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,162 |'''4,864''' |- |rowspan=2|P212 |rowspan=2|{{Parlimen|Sibu}} |rowspan=2|'''[[Robert Lau Hoi Chew]]''' |rowspan=2 bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |rowspan=2|'''19,138''' |Wong Ho Leng |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |15,903 |rowspan=2|'''3,235''' |- |Lim Chin Chuang |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |812 |- |P123 |{{Parlimen|Mukah}} |'''[[Muhammad Leo Michael Toyad]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''10,090''' |Hai Merawin @ Bonaventure |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,792 |'''6,298''' |- |P214 |{{Parlimen|Selangau}} |'''[[Joseph Entulu Belaun]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P215 |{{Parlimen|Kapit}} |'''[[Alexander Nanta Linggi]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |colspan=5|'''Menang Tanpa Bertanding''' |- |P216 |{{Parlimen|Hulu Rajang}} |'''[[Billy Abit Joo]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PRS)}} |'''6,590''' |George Lagong |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |4,426 |'''2,164''' |- |P217 |{{Parlimen|Bintulu}} |'''[[Tiong King Sing]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''23,628''' |Lim Su Kien |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |8,663 |'''14,965''' |- |P218 |{{Parlimen|Sibuti}} |'''[[Ahmad Lai Bujang]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,238''' |[[Michael Teo Yu Keng]] |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |4,590 |'''3,648''' |- |P219 |{{Parlimen|Miri}} |'''[[Peter Chin Fah Kui]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (SUPP)}} |'''19,354''' |Fong Pau Teck |bgcolor={{Parti Tindakan Demokratik/meta/color}}|{{color|white|DAP}} |14,138 |'''5,216''' |- |P220 |{{Parlimen|Baram}} |'''[[Jacob Dungau Sagan]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PDP)}} |'''7,996''' |Kebing Wan |bgcolor={{Bebas/meta/color}}|{{color|BEBAS}} |3,952 |'''4,044''' |- |P221 |{{Parlimen|Limbang}} |'''[[Hasbi Habibollah]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''6,427''' |Lau Liak Koi |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |5,751 |'''676''' |- |P222 |{{Parlimen|Lawas}} |'''[[Henry Sum Agong]]''' |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (PBB)}} |'''8,526''' |Japar Suyut |bgcolor={{Parti Keadilan Rakyat/meta/color}}|{{color|white|PKR}} |734 |'''7,792''' |} ==Rujukan== [[Kategori:Keputusan pilihan raya di Malaysia|2008]] [[Kategori:Pilihan raya umum Malaysia 2008]] t08103jj8nj7k1yz34o021kqtu8moow 0 1208013 6844289 6337973 2026-05-08T16:06:56Z Muhd Aiman65 112078 6844289 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Vangelis Pavlidis | fullname = Vangelis Pavlidis<ref>{{cite web|url=http://www.uefa.com/under17/season=2015/teams/player=250078012/index.html|title=Vangelis Pavlidis|publisher=[[UEFA]]|access-date=15 May 2016}}</ref> | image = Vangelis Pavlidis (cropped).jpg | caption = Pavlidis bermain untuk [[AZ Alkmaar|AZ]] pada 2024 | birth_date = {{birth date and age|1998|11|21|df=y}} | birth_place = [[Thessaloniki]], Yunani | height = 186 cm | position = [[Penyerang (bola sepak)|Penyerang tengah]] | currentclub = [[S.L. Benfica|Benfica]] | clubnumber = 14 | youthyears1 = 2004–2014 | youthclubs1 = Bebides 2000 FA Saloniki | youthyears2 = 2015–2017 | youthclubs2 = [[VfL Bochum]] | years1 = 2016–2019 | clubs1 = [[VfL Bochum]] | caps1 = 4 | goals1 = 0 | years2 = 2018–2019 | clubs2 = → [[Borussia Dortmund II]] (pinjam) | caps2 = 32 | goals2 = 7 | years3 = 2019 | clubs3 = → [[Willem II (kelab bola sepak)|Willem II]] (pinjam) | caps3 = 14 | goals3 = 5 | years4 = 2019–2021 | clubs4 = [[Willem II (kelab bola sepak)|Willem II]] | caps4 = 59 | goals4 = 23 | years5 = 2021–2024 | clubs5 = [[AZ Alkmaar|AZ]] | caps5 = 96 | goals5 = 59 | years6 = 2024– | clubs6 = [[S.L. Benfica|Benfica]] | caps6 = 7 | goals6 = 2 | nationalyears1 = 2014–2015 | nationalteam1 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-17 Yunani|Yunani B17]] | nationalcaps1 = 13 | nationalgoals1 = 4 | nationalyears2 = 2015–2017 | nationalteam2 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-21 Yunani|Yunani B19]] | nationalcaps2 = 11 | nationalgoals2 = 3 | nationalyears3 = 2018 | nationalteam3 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-21 Yunani|Yunani B20]] | nationalcaps3 = 2 | nationalgoals3 = 0 | nationalyears4 = 2019 | nationalteam4 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-21 Yunani|Yunani B21]] | nationalcaps4 = 2 | nationalgoals4 = 3 | nationalteam5 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Yunani|Yunani]] | nationalcaps5 = 41 | nationalgoals5 = 8 | nationalyears5 = 2019– | club-update = 6 Oktober 2024 | nationalteam-update = 10 Oktober 2024 }} '''Vangelis Pavlidis''' ({{Lang-el|Βαγγέλης Παυλίδης}} ; lahir 21 November 1998) ialah [[Bola sepak|pemain bola sepak]] profesional Yunani yang bermain sebagai [[Penyerang (bola sepak)|penyerang tengah]] untuk kelab [[Primeira Liga]] [[SL Benfica|Benfica]] dan [[Pasukan bola sepak kebangsaan Yunani|pasukan kebangsaan Yunani]].<ref name="kicker">{{Cite web|url=http://www.kicker.de/news/fussball/2bundesliga/vereine/2-bundesliga/2017-18/vfl-bochum-8/89860/spieler_evangelos-pavlidis.html|title=Vangelis Pavlidis|publisher=[[Kicker (sports magazine)|kicker]]|language=de|access-date=1 July 2017}}</ref><ref name="WF">{{Worldfootball.net|evangelos-pavlidis}}</ref> == Pencapaian == '''Individual''' * Pemain Bulanan Terbaik [[Eredivisie]]: Ogos 2023,<ref>{{cite news |date=3 September 2023 |title=Vangelis Pavlidis awarded Eredivisie Player of the Month August |url=https://eredivisie.eu/news/vangelis-pavlidis-awarded-eredivisie-player-of-the-month-august/ |access-date=6 September 2023 |publisher=Eredivisie}}</ref> Oktober 2023<ref>{{cite news |url=https://eredivisie.eu/news/vangelis-pavlidis-crowned-eredivisie-player-of-the-month-for-october/ |title=Vangelis Pavlidis crowned Eredivisie Player of the Month for October |date=3 November 2023 |access-date=12 November 2023 |publisher=Eredivisie}}</ref> *Kelab Bulanan Terbaik [[Eredivisie]]: Mei 2021, Oktober 2021, April 2022,<ref>{{cite news|url=https://eredivisie.eu/news/8-clubs-provide-players-for-eredivisie-team-of-the-month-in-april/|title=8 clubs provide players for Eredivisie team of the month in April|date=6 May 2022|publisher=Eredivisie}}</ref> Januari 2023, Ogos 2023,<ref>{{cite news |date=3 September 2023 |title=Nine clubs provide players for Eredivisie Team of the Month |url=https://eredivisie.eu/news/nine-clubs-provide-players-for-eredivisie-team-of-the-month/ |access-date=6 September 2023 |publisher=Eredivisie}}</ref> Oktober 2023,<ref>{{cite news |date=3 November 2023 |title=Seven clubs provide players for the Eredivisie team of the month |url=https://eredivisie.eu/news/seven-clubs-provide-players-for-the-eredivisie-team-of-the-month/ |access-date=3 November 2023 |publisher=Eredivisie}}</ref> Disember 2023,<ref>{{cite news |date=28 December 2023 |title=Eredivisie Team of the Month includes players from nine teams |url=https://eredivisie.eu/news/eredivisie-team-of-the-month-includes-players-from-nine-teams/ |access-date=28 December 2023 |publisher=Eredivisie}}</ref> Mei 2024<ref>{{cite news |date=24 May 2024 |title=Feyenoord main supplier of Eredivisie Team of the Month for May |url=https://eredivisie.eu/news/feyenoord-main-supplier-of-eredivisie-team-of-the-month-for-may/ |access-date=24 May 2024 |publisher=Eredivisie}}</ref> *Penjaring gol terbanyak [[Eredivisie]]: [[2023–24 Eredivisie#Top scorers|2023–24]] <small>(rekod berkongsi dengan [[Luuk de Jong]])</small><ref>{{cite news |url=https://eredivisie.eu/news/vangelis-pavlidis-and-luuk-de-jong-winners-of-the-willy-van-der-kuijlen-trophy-2023-24/ |title=Vangelis Pavlidis and Luuk de Jong winners of the Willy van der Kuijlen Trophy 2023/24 |date=19 May 2024 |access-date=19 May 2024 |publisher=Eredivisie}}</ref> == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luar == *{{UEFA player|250078012}} *{{Fussballdaten|pavlidisevangelos}} {{Skuad S.L. Benfica}} [[Kategori:Kelahiran 1998]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Pemain bola sepak Greece]] [[Kategori:Pemain VfL Bochum]] [[Kategori:Pemain Willem II Tilburg]] [[Kategori:Pemain AZ Alkmaar]] [[Kategori:Pemain Eredivisie]] [[Kategori:Pemain SL Benfica]] [[Kategori:Pemain Primeira Liga]] eeu8mhiggkha82wh3tc4h8tu3ncgbgf 0 1227737 6844207 6834465 2026-05-08T13:27:03Z Dzakwan Syeriffudin 342231 /* */ Ialah dipindahkan ke merupakan 6844207 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Gayong | image = | alt = | caption = | native_name = | director = [[Faisal Ishak]] | writer = Naza Manas | story = Eric Ong | based_on = | producer = {{plainlist| * Ihandy * Djohan Kasim * Edy Chandra * Mulia Hartono * Henson Max Widjaja * Eric Ong * Gary Du * Armzheng Ahmad (penyelaras) * [[Khairul Anuar Latip]] (eksekutif) }} | starring = {{plainlist| * [[Beto Kusyairy]] * [[Nabila Huda]] * [[Syafie Naswip]] * [[Yayan Ruhian]] }} | narrator = | cinematography = Harris Hue Abdullah | editing = Hafeez Mohd Noor | music = Leonard Yeap | studio = SOL Pictures | distributor = Empire Film Solution | released = {{film date|2025|5|8|Malaysia}} {{film date|2025|5|22|Singapura}} {{film date|2025|10|31|Netflix}} | runtime = | country = [[Malaysia]] | language = [[Bahasa Melayu|Melayu]] | budget = RM 7 juta <ref>{{Cite web|url=https://lifestyle.bernama.com/news-en.php?id=2345008|title=gayong Showcases story of silat seni gayong founder|date=2024-09-27|website=bernama|language=en-US|access-date=2025-05-08}}</ref> | gross = RM 4.11 juta }} '''''Gayong''''' merupakan sebuah filem aksi drama biografi Malaysia 2025, mengenai kisah pengasas [[Silat Gayong Malaysia|Silat Gayong]] dari Perak, [[Meor Abdul Rahman bin Uda Mohd Hashim|Datuk Meor Abdul Rahman]]. Filem diarahkan oleh [[Faisal Ishak]]. Ia dibintangi oleh [[Beto Kusyairy]], [[Nabila Huda]], [[Syafie Naswip]] dan [[Yayan Ruhian]].<ref>{{Cite web|url=https://suara.tv/16/09/2024/gayong-legasi-mahaguru-silat-diabadikan-di-layar-perak/|title=Gayong: Legasi Mahaguru Silat diabadikan di layar perak|last=Ghafar|first=Fendi|date=2024-09-16|website=suara.tv|language=en-US|access-date=2025-02-06}}</ref> Filem ini mula ditayangkan di pawagam pada 8 Mei 2025. == Sinopsis== Gayong mengisahkan perjalanan hidup Allahyarham Datuk Meor Abdul Rahman (ADMAR), pengasas Pertubuhan Seni Silat Gayong Malaysia, yang tidak hanya mempertahankan maruah bangsa di gelanggang persilatan, tetapi juga bangkit mempertahankan tanah air ketika negara diancam oleh penjajah. Bermula dari zaman British lewat 1930-an, beliau berhijrah ke Singapura untuk merantau kemudian bekerja sebagai mekanik dalam tentera British Singapura, diikuti zaman penjajahan Jepun ketika pada masa sama, beliau perkembangkan Silat Gayong kepada luar sana meskipun pelbagai cabaran. == Pelakon == === Pelakon utama === * [[Beto Kusyairy]] sebagai Meor Abdul Rahman, pengamal Silat dari Taiping, Perak berhijrah ke Singapura dan bekerja sebagai mekanik di bawah Gillman Barracks * [[Nabila Huda]] sebagai Che Som, isteri kepada Meor * [[Syafie Naswip]] sebagai Mat, adik Che Som, adik ipar kepada Meor * [[Yayan Ruhian]] sebagai Wak Kusang, pendekar Pulau Sudong === Penampilan istimewa === * [[Ebby Saiful]] sebagai Penglima Merah, seorang pejuang yang telah dibelasahi oleh Worawut * [[Nasir Jani]] sebagai Penghulu Haron, ketua kampung di Pasir Ria === Pelakon pembantu === * Shannon Wiratchai sebagai Worawut, pemain Tomoi dari Thailand * [[Hiromitsu Takeda]] sebagai Yamada, Pegawai tentera Jepun, mahir dalam seni bela diri Karate * [[Eric Chen]] sebagai Master Chan, pengajar seni bela diri kung fu dari Hong Kong * [[Wan Raja]] sebagai Talib * [[Anas Ridzuan]] sebagai Yunos * [[Shah Kimin]] sebagai Mat Resad * Vincent Kellsey sebagai Lt. Kol Pope * Daniel Gan sebagai Tony * Peter Davis sebagai Harry * [[Mark O'Dea]] sebagai Tim * [[Henzi Andalas]] sebagai Yusof * Naza Manas sebagai Penghulu Sarman * [[Nesa Idrus]] sebagai Siti * [[Dottie]] sebagai Melor * Al-Rayyan Ho sebagai Apit * [[Rafique Iskandar]] sebagai Atan * Nabil Zakaria sebagai Osman * [[Charlie Numan Salleh]] sebagai Pak Kassim * Blangkon Singh sebagai Security guard * [[Sharifah Fathimah Hawra]] sebagai Noni == Penerbitan == Penggambaran dimulakan pada pertengahan tahun 2024 dan menjalani penggambaran di Kuala Lumpur, Kota Tinggi, Johor dan Bagan Lalang, Sepang, Selangor. Manakala baki penggambaran untuk Gayong 2 di Ipoh dan Taiping, Perak dengan mengekalkan pelakon asal dan penambahan pelakon baru antaranya [[Ammar Titan]], [[Hairi Safwan]], [[Hanna Aqeela]] manakala pelakon Singapura diwakili oleh Bobby Tonelli dan Fauzie Laily == Lihat Juga == * [[Gayong 2]] == Sambutan == === Kutipan pecah panggung === {| class="wikitable mw-collapsible" style="float:right; margin:1em; margin-top:0; font-size:90%" ! style="background:tan;" colspan="2"|Jadual kutipan pawagam<br>''Gayong ''<br>(8 Mei – sekarang) |- !Tempoh Tayangan !Kutipan kumulatif |- |2 hari (hingga 10 Mei 2025) |RM1 juta |- |7 hari (hingga 15 Mei 2025) |RM3.3 juta |- |} == Rujukan == {{Reflist}} ==Pautan luar== * {{IMDb title|tt33366696}} [[Kategori:Filem 2025]] [[Kategori:Filem Malaysia tahun 2025]] [[Kategori:Filem arahan Faisal Ishak]] [[Kategori:Filem aksi]] [[Kategori:Filem aksi Malaysia]] [[Kategori:Filem drama]] [[Kategori:Filem drama Malaysia]] [[Kategori:Filem biografi]] [[Kategori:Filem biografi Malaysia]] [[Kategori:Filem sejarah]] [[Kategori:Filem sejarah Malaysia]] [[Kategori:Filem silat]] gpbggv0kbc6l7y318t0grss1f322gv3 0 1236866 6844458 6842856 2026-05-09T03:20:21Z Aiman Zaharuddin 294622 /* */ 6844458 wikitext text/x-wiki {{short description|Ketua eksekutif Kerajaan Tamil Nadu}} {{Use dmy dates|date=March 2025}} {{Infobox official post |post = [[Ketua Menteri(India)|Ketua Menteri]] |body = [[Tamil Nadu]] |native_name = {{lang|ta|தமிழக முதலமைச்சர்}}<Br/> {{lang|ta-Latn|Tamiḻnāṭu Mutalamaiccar}} |insignia = TamilNadu Logo.svg |insigniacaption = [[Lambang Tamil Nadu]] |image =Vijay at Protest of the Nadigar Sangam.jpg |incumbent = [[Vijay|C. Joseph Vijay]] |incumbentsince = 12 Mei 2026 |department = [[Kubu St. George|Pejabat Ketua Menteri]] |style = {{plainlist| * Yang Berhormat Ketua Menteri(formal) * Mr./Mrs./Ms. Chief Minister (Informal:) }} |type = [[Ketua kerajaan]] |status = Ketua Eksekutif |abbreviation = CMOTN |member_of = *[[Dewan Undangan Negeri Tamil Nadu]] *[[Majlis Menteri-Menteri Tamil Nadu]] |reports_to = *[[Gubernur Tamil Nadu]] *[[Dewan Undangan Negeri Tamil Nadu]] |residence = 25/9, Chittaranjan Salai, Cenotaph 2nd Lane, [[Alwarpet]], [[Chennai]] – 600018, [[Tamil Nadu]], [[India]]. |seat = [[Kubu St. George|Pejabat Ketua Menteri Tamil Nadu, Fort St. George]], [[Chennai]] – 600009, [[Tamil Nadu]], [[India]]. |appointer = [[Gubernur Tamil Nadu]] |formation = {{start date and age|df=y|1952|04|10}} |first = {{bulleted list|[[A. Subbarayalu Reddiar]]<br/>{{small|(sebagai Ketua Menteri Kepimpinan Madras)}}<ref name="CM">{{cite web|url=https://assembly.tn.gov.in/history/cmlist.php|title=Chief Ministers of Tamil Nadu|publisher=Tamil Nadu Legislative Assembly|access-date=1 January 2024}}</ref>|[[P. S. Kumaraswamy Raja]]<br/>{{small|(sebagai Ketua Menteri Negara Bahagian Madras)}}|[[C. N. Annadurai]]<br/>{{small|(sebagai Ketua Menteri Tamil Nadu)}}}} |deputy = |website = {{URL|https://www.tn.gov.in/government/keycontact/81162|Official website}} }} '''Ketua Menteri Tamil Nadu'''([[Bahasa Tamil|Tamil]]: {{lang|ta|தமிழக முதலமைச்சர்}} ialah [[ketua eksekutif]] bagi negeri [[Tamil Nadu]] di [[India]]. Selaras dengan [[Perlembagaan India]], gabenor adalah ketua [[de jure]] negeri, tetapi kuasa eksekutif [[de facto]] terletak pada ketua menteri. Selepas pilihan raya ke [[Dewan Undangan Negeri Tamil Nadu]], gabenor negeri biasanya menjemput parti (atau gabungan) yang memperoleh majoriti kerusi untuk membentuk kerajaan. Gabenor melantik ketua menteri, dan majlis menterinya bertanggungjawab secara kolektif kepada dewan undangan. Selagi beliau mendapat kepercayaan dewan, tempoh jawatan ketua menteri adalah selama lima tahun dan tidak tertakluk kepada had penggal..<ref>[[Durga Das Basu]]. ''Introduction to the Constitution of India''. 1960. 20th Edition, 2011 Reprint. pp. 241, 245. LexisNexis Butterworths Wadhwa Nagpur. {{ISBN|978-81-8038-559-9}}. Note: although the text talks about Indian state governments in general, it applies for the specific case of Tamil Nadu as well.</ref> Sejak tahun 1952, Tamil Nadu telah mempunyai 12 Ketua Menteri, atau 13 jika termasuk V. R. Nedunchezhiyan, yang dua kali bertindak sebagai pemangku dalam jawatan tersebut. Ketua Menteri yang paling lama berkhidmat ialah [[M.Karunanidhi|M. Karunanidhi]] dari [[Dravida Munnetra Kazhagam]], yang memegang jawatan selama lebih lapan belas tahun dalam beberapa penggal, dan beliau juga mempunyai jurang paling panjang antara dua penggal (hampir tiga belas tahun). Bekas Setiausaha Agung [[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam]], [[Jayalalithaa|J. Jayalalithaa]], mempunyai tempoh perkhidmatan kedua terpanjang, manakala pengasas parti itu, [[M. G. Ramachandran]], yang merupakan pelakon pertama menjadi Ketua Menteri di India, mempunyai tempoh perkhidmatan ketiga terpanjang. Isterinya, [[V. N. Janaki Ramachandran]], memegang jawatan untuk tempoh paling singkat, iaitu hanya 23 hari.Telah berlaku empat kali pemerintahan Presiden di Tamil Nadu, dengan yang terbaru pada tahun 1991.<ref>[https://web.archive.org/web/20130423150027/http://www.tn.gov.in/tnassembly/cmlist-1920.htm Archive.org — Government of Tamil Nadu — Chief Ministers of Tamil Nadu since 1920]</ref><ref>[http://www.assembly.tn.gov.in/archive/list/assemblies-overview.htm Government of Tamil Nadu — Assemblies — An Overview] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141006083126/http://www.assembly.tn.gov.in/archive/list/assemblies-overview.htm |date= 6 October 2014 }}</ref> Penyandang jawatan semasa ialah [[Vijay|C. Joseph Vijay]] dari [[Tamilaga Vettri Kazhagam]], yang memegang jawatan sejak 2026. ==Statistik== {{multiple image |align = left |direction = horizontal |caption_align = center |image1 = India Tamil Nadu locator map.svg |width1 = {{#expr: (130 * 600 / 410) round 0}} |caption1 = Negeri Tamil Nadu di India mempunyai pengundi lebih daripada 70 juta orang.<ref>{{cite news|url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/Tamil-Nadu-population-rises-to-7-2-crore-in-a-decade/articleshow/20364440.cms|title=Tamil Nadu population rises to 7.2 crore in a decade|last=Mariappan|first=Julie|date=31 May 2013|work=The Times of India|access-date=27 September 2015}}</ref> |image2 = Madras Prov South 1909.jpg |width2 = {{#expr: (115.095 * 600 / 410) round 0}} |caption2 = Kepimpinan Madras pada tahun 1909, menunjukkan di bahagian selatan India. |image3 = Fort St. George, Chennai 2.jpg |width3 = {{#expr: (180 * 600 / 410) round 0}} |caption3 = Sejak 1920, Kota St. George telah menjadi [[Kota St. George, India|Ketua Sekretariat Tamil Nadu]]. }} ;Senarai ketua menteri mengikut tempoh penggal {|class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center" !rowspan=2|No. !rowspan=2|Nama !rowspan=2 colspan=2|Parti !colspan=2|Panjang tempoh |- !Jangka masa berterusan terpanjang !Jumlah tahun jawatan ketua menteri |- !1 |[[M.Karunanidhi]] |[[Dravida Munnetra Kazhagam|DMK]] |{{party color cell|Dravida Munnetra Kazhagam}} |6 tahun, 355 hari |18 tahun, 360 hari |- !2 |[[Jayalalithaa]] |[[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam|AIADMK]] |{{party color cell|All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam}} |4 tahun, 323 hari |14 tahun, 124 hari |- !3 |[[M. G. Ramachandran]] |[[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam|AIADMK]] |{{party color cell|All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam}} |7 tahun, 198 hari |10 tahun, 65 hari |- !4 |[[K. Kamaraj]] |[[Kongres Kebangsaan India|INC]] |{{party color cell|Indian National Congress}} |9 tahun, 172 hari |9 tahun, 172 hari |- !5 |[[Edappadi K. Palaniswami]] |[[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam|AIADMK]] |{{party color cell|All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam}} |4 tahun, 79 hari |4 tahun, 79 hari |- !6 |'''[[M.K. Stalin]]''' |'''[[Dravida Munnetra Kazhagam|DMK]]''' |{{party color cell|Dravida Munnetra Kazhagam}} |'''{{age in years and days|2021|05|07}}''' |'''{{age in years and days|2021|05|07}}''' |- !7 |[[M. Bhakthavatsalam]] |[[Kongres Kebangsaan India|INC]] |{{party color cell|Indian National Congress}} 3 tahun, 154 hari |3 tahun, 154 hari |- !8 |[[P. S. Kumaraswamy Raja]] |[[Kongres Kebangsaan India|INC]] |{{party color cell|Indian National Congress}} |2 tahun, 74 hari |2 tahun, 74 hari |- !9 |[[C. Rajagopalachari]] |[[Kongres Kebangsaan India|INC]] |{{party color cell|Indian National Congress}} |2 tahun, 3 hari |2 tahun, 3 hari |- !10 |[[C. N. Annadurai]] |[[Dravida Munnetra Kazhagam|DMK]] |{{party color cell|Dravida Munnetra Kazhagam}} |1 tahun, 334 hari |1 tahun, 334 hari |- !11 |[[O. Panneerselvam]] |[[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam|AIADMK]] |{{party color cell|All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam}} |237 hari |1 tahun, 106 hari |- !12 |[[V. N. Janaki Ramachandran]] |[[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam|AIADMK]] |{{party color cell|All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam}} |23 Hari |23 Hari |- !Pemangku Menteri |[[V. R. Nedunchezhiyan]] |[[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam|AIADMK]]/[[Dravida Munnetra Kazhagam|DMK]] |style="background-color:#80512A"| |14 hari |21 Hari |} ;Senarai mengikut parti {|class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center" |+Political parties by total time-span of their member holding [[Kota St. George, India|CMO]] ({{CURRENTDAY}} {{CURRENTMONTHNAME}} {{CURRENTYEAR}}) !No. !Parti politik !Bilangan Ketua Menteri !Jumlah hari memegang CMO |- !1 |[[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam]] |5 (+1 Pemangku) |{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1977|06|30|1980|02|17}}+{{age in days|1980|06|09|1988|01|30}}+{{age in days|1991|06|24|1996|05|12}}+{{age in days|2001|05|14|2006|05|12}}+{{age in days|2011|05|16|2021|05|06}}}}}}|R}} Hari |- !2 |'''[[Dravida Munnetra Kazhagam]]''' |'''3 (+1 Pemangku)''' |'''{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1967|03|06|1976|01|31}}+{{age in days|1989|01|27|1991|01|30}}+{{age in days|1996|05|13|2001|05|13}}+{{age in days|2006|05|13|2011|05|15}}+{{age in days|2021|05|07}}}}}}|R}} Hari''' |- !3 |[[Kongres Kebangsaan India|INC]] |4 |6247 Hari |} ;Parti mengikut jumlah tempoh (dalam hari) memegang jawatan Ketua Menteri {{#invoke:Chart|bar chart |float = center |width = 800 |height = 300 |stack = 1 |group 1 = {{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1977|06|30|1980|02|17}}+{{age in days|1980|06|09|1988|01|30}}+{{age in days|1991|06|24|1996|05|12}}+{{age in days|2001|05|14|2006|05|12}}+{{age in days|2011|05|16|2021|05|06}}}}}}|R}}:0:0 |group 2 = 0:{{formatnum:{{formatnum:{{#expr:{{age in days|1967|03|06|1976|01|31}}+{{age in days|1989|01|27|1991|01|30}}+{{age in days|1996|05|13|2001|05|13}}+{{age in days|2006|05|13|2011|05|15}}+{{age in days|2021|05|07}}}}}}|R}}:0 |group 3 = 0:0:6247 |colors = #009933:#FF0D0D:#19AAED |group names = [[All India Anna Dravida Munnetra Kazhagam|AIADMK]]:[[Dravida Munnetra Kazhagam|DMK]]:[[Indian National Congress|INC]] |x legends = AIADMK:DMK:INC }} {{#tag:timeline| Define $width = 1000 Define $warning = 845 # $width – 155 Define $height = 450 # 13x20 + 160 Define $start = 1870 Define $end = 2030 Define $now = {{CURRENTYEAR}} ImageSize = width:$width height:$height PlotArea = right:10 left:19 bottom:80 top:60 Period = from:$start till:$end TimeAxis = orientation:horizontal Legend = columns:4 left:50 top:23 columnwidth:150 Colors = id:bg value:white id:lightline value:rgb(0.9, 0.9, 0.9) id:lighttext value:rgb(0.5, 0.5, 0.5) id:LIFESPAN value:rgb(0.88, 0.90, 0.70) Legend: LIFESPAN id:CM_INC value:rgb(0.09804,0.66667,0.92941) Legend:INC id:CM_DMK value:rgb(1,0.05098,0.05098) Legend: DMK id:CM_AIADMK value:rgb(0,0.6,0.2) Legend: AIADMK id:NAME value:rgb(0.15, 0.13, 0.05) id:TODAY value:green BackgroundColors = canvas:bg ScaleMinor = gridcolor:lightline unit:year increment:1 start:$start ScaleMajor = gridcolor:lighttext unit:year increment:10 start:1870 Define $dy = -5 # shift text to button side of bar LineData = at:$now color:TODAY width:0.1 PlotData= bar:1 width:20 color:LIFESPAN align:center fontsize:M from:1898.5833 till:1950.1666 shift:(-74,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[P. S. Kumaraswamy Raja]] color:CM_INC from:1950.1666 till:1952.3333 color:LIFESPAN from:1952.3333 till:1957.2916 bar:2 width:20 color:LIFESPAN align:center fontsize:M from:1878.94 till:1952.3333 shift:(-55,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[C. Rajagopalachari]] color:CM_INC from:1952.3333 till:1954.3333 color:LIFESPAN from:1954.3333 till:1972.98 bar:3 width:20 color:LIFESPAN align:center fontsize:M from:1903.5833 till:1954.3333 shift:(-33,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[K. Kamaraj]] color:CM_INC from:1954.3333 till:1963.8333 color:LIFESPAN from:1963.8333 till:1975.8333 bar:4 width:20 color:LIFESPAN align:center fontsize:M from:1897.8333 till:1963.8333 shift:(-57,$dy) textcolor:NAME align:left text:[[M. Bhakthavatsalam]] color:CM_INC from:1963.8333 till:1967.25 color:LIFESPAN from:1967.25 till:1987.1667 bar:5 width:20 color:LIFESPAN align:center fontsize:M from:1909.75 till:1967.25 shift:(0,$dy) textcolor:NAME text:[[C. N. Annadurai]] color:CM_DMK from:1967.25 till:1969.1667 bar:6 width:20 color:LIFESPAN align:center fontsize:M from:1920.5833 till:1969.2 shift:(0,$dy) textcolor:NAME text:[[V. R. Nedunchezhiyan]] color:CM_DMK from:1969.2 till:1969.4 color:LIFESPAN from:1969.4 till:1987.9 color:CM_AIADMK from:1987.9 till:1988 color:LIFESPAN from:1988 till:2000.08333 bar:7 width:20 color:LIFESPAN align:left fontsize:M from:1924.5 till:1969.4 shift:(-50,$dy) textcolor:NAME text:[[M. Karunanidhi]] color:CM_DMK from:1969.4 till:1976.1667 color:LIFESPAN from:1976.1667 till:1989.1667 color:CM_DMK from:1989.1667 till:1991.1667 color:LIFESPAN from:1991.1667 till:1996.4167 color:CM_DMK from:1996.4167 till:2001.4167 color:LIFESPAN from:2001.4167 till:2006.4167 color:CM_DMK from:2006.4167 till:2011.4167 color:LIFESPAN from:2011.4167 till:2018.6667 bar:8 width:20 color:LIFESPAN align:left fontsize:M from:1917.08333 till:1977.5833 shift:(-65,$dy) textcolor:NAME text:[[M. G. Ramachandran]] color:CM_AIADMK from:1977.5833 till:1980.1667 color:LIFESPAN from:1980.1667 till:1980.5 color:CM_AIADMK from:1980.5 till:1987.98 bar:9 width:20 color:LIFESPAN align:left fontsize:M from:1924.75 till:1988.08333 shift:(-85,$dy) textcolor:NAME text:[[V. N. Janaki Ramachandran]] color:CM_AIADMK from:1988.08333 till:1988.1667 color:LIFESPAN from:1988.1667 till:1996.4167 bar:10 width:20 color:LIFESPAN align:left fontsize:M from:1948.1667 till:1991.56 shift:(-45,$dy) textcolor:NAME text:[[J. Jayalalithaa]] color:CM_AIADMK from:1991.56 till:1996.4167 color:LIFESPAN from:1996.4167 till:2001.4167 color:CM_AIADMK from:2001.4167 till:2001.75 color:LIFESPAN from:2001.75 till:2002.25 color:CM_AIADMK from:2002.25 till:2006.4167 color:LIFESPAN from:2006.4167 till:2011.4167 color:CM_AIADMK from:2011.4167 till:2014.75 color:LIFESPAN from:2014.75 till:2015.4167 color:CM_AIADMK from:2015.4167 till:2016.92 bar:11 width:20 color:LIFESPAN align:center fontsize:M from:1951.08333 till:2001.75 shift:(-2,$dy) textcolor:NAME text:[[O. Panneerselvam]] color:CM_AIADMK from:2001.75 till:2002.25 color:LIFESPAN from:2002.25 till:2014.75 color:CM_AIADMK from:2014.75 till:2015.4167 color:LIFESPAN from:2015.4167 till:2016.92 color:CM_AIADMK from:2016.92 till:2017.1667 color:LIFESPAN from:2017.1667 till:$now bar:12 width:20 color:LIFESPAN align:left fontsize:M from:1954.4167 till:2017.1667 shift:(-75,$dy) textcolor:NAME text:[[Edappadi K. Palaniswami]] color:CM_AIADMK from:2017.1667 till:2021.4167 color:LIFESPAN from:2021.4167 till:$now bar:13 width:20 color:LIFESPAN align:center fontsize:M from:1953.25 till:2021.4167 shift:(-10,$dy) textcolor:NAME text:[[M. K. Stalin]] color:CM_DMK from:2021.4167 till:$now color:LIFESPAN from:$now till:$now TextData = fontsize:M textcolor:red pos:($warning,30) text:Updated {{CURRENTYEAR}} TextData = pos:(320,$height) fontsize:L textcolor:black text:"Lifespan of each chief minister of Tamil Nadu" }} ==References== {{ref}} [[Kategori:Ketua menteri Tamil Nadu]] [[Kategori:Tamil Nadu]] 9zf49kc8yqwqw3fou32hrf9wtaxyklx 0 1254294 6844459 6641633 2026-05-09T03:22:16Z Aiman Zaharuddin 294622 /* */ 6844459 wikitext text/x-wiki {{Nama Tamil|Muthuvel Karunanidhi முத்துவேல் கருணாநிதி|Stalin ஸ்டாலின்}} {{Infobox officeholder | name = M. K. Stalin | image =The Prime Minister, Shri Narendra Modi consoles and shares few words with son M.K. Stalin of Kalaignar Karunanidhi, in Chennai on August 08, 2018 1 (cropped).JPG | caption = | office = [[Ketua Menteri Tamil Nadu]] ke-8 | term_start = 7 Mei 2021 | term_end = 11 Mei 2026 | governor = [[Banwarilal Purohit]] (2021)<br />[[R. N. Ravi]]<br/>(2021–Kini) | 1blankname = | 1namedata = | predecessor = [[Edappadi K. Palaniswami]] | birth_name = Muthuvel Karunanidhi Stalin | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1953|03|01}} | birth_place = [[Madras]], [[Negara Bahagian Madras]] (Kini dikenali sebagai [[Chennai]], [[Tamil Nadu]]), India | death_date = | death_place = | death_cause = | resting_place = | party = [[Dravida Munnetra Kazhagam]] | spouse = {{marriage|Durga Stalin|1975}} | children = 2, termasuk [[Udhayanidhi Stalin|Udhayanidhi]] | father = [[M.Karunanidhi]] | relatives = [[Keluarga Karunanidhi]] | residence = 25/9, Chittaranjan Road, [[Alwarpet]], [[Chennai]], [[Tamil Nadu]], India | education = Sarjana Muda Sastera | alma_mater = [[Kolej Presidency]], [[Chennai]] | occupation = [[Politikus]] | signature = M. K. Stalin Signature.svg | website = {{URL|mkstalin.in/}} | nickname = MKS | footnotes = }} '''Muthuvel Karunanidhi Stalin''' {{Efn|{{IPAc-en|s|t|ɑː|l|ɪ|n|,_|-|l|i|n}}, {{IPA|ta|'mut̪ːuʋeːl kaɾuˈɳaːniði sʈaːˈlin|audio=MK Stalin Swearing-in DMK Chief MK Stalin Takes Oath As Tamil Nadu Chief Minister.ogg}}}} ([[Bahasa Tamil|Tamil]]:முத்துவேல் கருணாநிதி ஸ்டாலின்''','''lahir pada 1 Mac 1953) atau dikenali sebagai '''M.K. Stalin''' ialah seorang ahli politik India dan bekas pelakon yang kini berkhidmat sebagai [[Ketua Menteri Tamil Nadu]] ke-8 sejak tahun 2021. Beliau merupakan anak ketiga kepada bekas Ketua Menteri [[M.Karunanidhi|M. Karunanidhi]], dan anaknya [[Udhayanidhi Stalin|Udhayanidhi]] berkhidmat sebagai Timbalan Ketua Menteri negeri di bawah kepimpinannya. Stalin telah menjadi Presiden parti [[Dravida Munnetra Kazhagam]] (DMK) sejak 28 Ogos 2018, selepas berkhidmat sebagai Pemangku Presiden parti dari Januari 2017 hingga Ogos 2018. Beliau pernah berkhidmat sebagai [[Datuk Bandar Chennai]] ke-45 dari tahun 1996 hingga 2002 dan Timbalan Ketua Menteri Tamil Nadu yang pertama dari tahun 2009 hingga 2011. <ref>"[http://www.thehindu.com/todays-paper/karunanidhi-makes-stalin-deputy-chief-minister/article293666.ece Karunanidhi makes Stalin Deputy Chief Minister] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230921150745/https://www.thehindu.com/todays-paper/Karunanidhi-makes-Stalin-Deputy-Chief-Minister/article16605744.ece|date=21 September 2023}}". ''TheHindu.com''.</ref> <ref>{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/Stalin+appointed+Tamil+Nadu+Deputy+CM/1/44292.html|title=Stalin appointed Tamil Nadu Deputy CM|date=29 May 2009|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425213030/http://indiatoday.intoday.in/story/Stalin+appointed+Tamil+Nadu+Deputy+CM/1/44292.html|archive-date=25 April 2016|access-date=12 April 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/ie100-list-of-most-powerful-indians-in-2019-narendra-modi-amit-shah-mukesh-ambani-gogoi-mohan-bhagwat-6039930/|title=IE100: The list of most powerful Indians in 2019|date=30 September 2019|website=The Indian Express|language=en-IN|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210328065016/https://indianexpress.com/article/india/ie100-list-of-most-powerful-indians-in-2019-narendra-modi-amit-shah-mukesh-ambani-gogoi-mohan-bhagwat-6039930/|archive-date=28 March 2021|access-date=14 October 2019}}</ref> == Kehidupan awal dan keluarga == Stalin dilahirkan di [[Chennai]] pada 1 Mac 1953 sebagai anak ketiga kepada M. Karunanidhi, bekas Ketua Menteri Tamil Nadu, dan Dayalu Ammal. Ketika itu, Karunanidhi sedang menyampaikan ucapan takziah bagi pemimpin [[Soviet]], [[Joseph Stalin]], yang meninggal dunia hanya empat hari selepas anaknya dilahirkan, dan oleh itu beliau memutuskan untuk menamakan anaknya sempena nama Stalin.. <ref>{{Cite news |last=Thangavelu |first=Dharani |date=1 March 2017 |title=Will DMK's Stalin gain from the political feud in Tamil Nadu? |url=https://www.livemint.com/Politics/w8AdQ0Gwsh12WyUjORR14J/Will-DMKs-Stalin-gain-from-the-political-feud-in-Tamil-Nadu.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180420135905/https://www.livemint.com/Politics/w8AdQ0Gwsh12WyUjORR14J/Will-DMKs-Stalin-gain-from-the-political-feud-in-Tamil-Nadu.html |archive-date=20 April 2018 |access-date=20 April 2018 |work=[[Mint (newspaper)|Mint]]}}</ref> <ref name="theweek.in">{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/india/2018/08/28/m-k-stalin-timeline-slow-steady-dmk-president.html|title=M.K. Stalin timeline: Slow, steady rise of DMK's new president|website=The Week|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326025225/https://www.theweek.in/news/india/2018/08/28/m-k-stalin-timeline-slow-steady-dmk-president.html|archive-date=26 March 2023|access-date=11 August 2019}}</ref> Stalin mendapat pendidikan di [[Sekolah Menengah Tinggi Kolej Kristian Madras]], Chennai. . <ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/6709112.cms|title=Star-studded 175th b'day for MCC school|date=7 October 2010|website=[[The Times of India]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230921150755/https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/star-studded-175th-bday-for-mcc-school/articleshow/6709112.cms|archive-date=21 September 2023|access-date=7 October 2018}}</ref> Beliau kemudian menamatkan kursus pra-universiti di Kolej Vivekananda dan memperoleh ijazah dalam bidang sejarah dari [[Kolej Presidency]], Chennai, pada tahun 1973. Beliau telah dianugerahkan ijazah kedoktoran kehormat oleh [[Universiti Anna]] pada 1 Ogos 2009. <ref>{{Cite web|url=http://www.bharatstudent.com/cafebharat/event_photos_3-Hindi-Events-M_K_Stalin_A_R_Rahman_Mylswamy_Annadurai-Photo-Galleries-1,8,4359,1.php|title=M K Stalin, A. R. Rahman & Mylswamy Annadurai{{!}}A.R.RAHMAN Awarded Doctorate by Anna University Photo Gallery, A.R.RAHMAN Awarded Doctorate by Anna University Stills, A.R.RAHMAN Awarded Doctorate by Anna University Gallery, A.R.RAHMAN Awarded Doctorate by Anna University Photos|website=Bharatstudent|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190811200511/http://www.bharatstudent.com/cafebharat/event_photos_3-Hindi-Events-M_K_Stalin_A_R_Rahman_Mylswamy_Annadurai-Photo-Galleries-1,8,4359,1.php|archive-date=11 August 2019|access-date=11 August 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india/rahman-stalin-get-honorary-doctorates/story-E3U4gzMBfuiwIPJzn85RyN.html|title=Rahman, Stalin get honorary doctorates|date=1 August 2009|website=Hindustan Times|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326025324/https://www.hindustantimes.com/india/rahman-stalin-get-honorary-doctorates/story-E3U4gzMBfuiwIPJzn85RyN.html|archive-date=26 March 2023|access-date=11 August 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.asiantribune.com/node/22046|title=Stalin, Rahman, Annadurai conferred honorary doctorates {{!}} Asian Tribune|website=www.asiantribune.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190811200515/http://www.asiantribune.com/node/22046|archive-date=11 August 2019|access-date=11 August 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/rahman-awarded-doctorate-310195.html|title=A R Rahman to be awarded honorary doctorate|date=4 March 2009|website=News18|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326025259/https://www.news18.com/news/india/rahman-awarded-doctorate-310195.html|archive-date=26 March 2023|access-date=11 August 2019}}</ref> Stalin berkahwin dengan Durga (juga dikenali sebagai Shantha) pada 20 Ogos 1975 dan dikurniakan dua orang anak. Anak lelakinya ialah [[Udhayanidhi Stalin]], seorang pelakon dan ahli politik. Udhayanidhi berkahwin dengan Kiruthiga Udhayanidhi, seorang pengarah filem Tamil India. Anak perempuannya pula ialah Senthamarai Sabareesan, seorang usahawan dan pendidik. Beliau merupakan pengarah Sunshine Schools di Chennai. Senthamarai berkahwin dengan Sabareesan Vedamurthy, seorang usahawan dan pakar strategi politik. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/elections/v-sabareesan-tamil-nadus-first-familys-premier-son-in-law-7258121/|title=V Sabareesan: Tamil Nadu's first family's premier son-in-law|date=4 April 2021|website=The Indian Express|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220121142001/https://indianexpress.com/elections/v-sabareesan-tamil-nadus-first-familys-premier-son-in-law-7258121/|archive-date=21 January 2022|access-date=25 January 2022}}</ref> {{Portal|Biography|Politics|India}} == Rujukan == [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Pelakon filem Tamil]] [[Kategori:Kelahiran 1953]] [[Kategori:Orang Tami India]] [[Kategori:Orang Tamil]] [[Kategori:Orang dari Tamil Nadu]] nowlkrxbe6fju2tx1aapxb9rt1ubtku 6844460 6844459 2026-05-09T03:22:57Z Aiman Zaharuddin 294622 /* */ 6844460 wikitext text/x-wiki {{Nama Tamil|Muthuvel Karunanidhi முத்துவேல் கருணாநிதி|Stalin ஸ்டாலின்}} {{Infobox officeholder | name = M. K. Stalin | image =The Prime Minister, Shri Narendra Modi consoles and shares few words with son M.K. Stalin of Kalaignar Karunanidhi, in Chennai on August 08, 2018 1 (cropped).JPG | caption = | office = [[Ketua Menteri Tamil Nadu]] ke-8 | term_start = 7 Mei 2021 | term_end = 11 Mei 2026 | governor = [[Banwarilal Purohit]] (2021)<br />[[R. N. Ravi]]<br/>(2021–Kini) | 1blankname = | 1namedata = | predecessor = [[Edappadi K. Palaniswami]] | successor = [[Vijay]] | birth_name = Muthuvel Karunanidhi Stalin | birth_date = {{birth date and age|df=yes|1953|03|01}} | birth_place = [[Madras]], [[Negara Bahagian Madras]] (Kini dikenali sebagai [[Chennai]], [[Tamil Nadu]]), India | death_date = | death_place = | death_cause = | resting_place = | party = [[Dravida Munnetra Kazhagam]] | spouse = {{marriage|Durga Stalin|1975}} | children = 2, termasuk [[Udhayanidhi Stalin|Udhayanidhi]] | father = [[M.Karunanidhi]] | relatives = [[Keluarga Karunanidhi]] | residence = 25/9, Chittaranjan Road, [[Alwarpet]], [[Chennai]], [[Tamil Nadu]], India | education = Sarjana Muda Sastera | alma_mater = [[Kolej Presidency]], [[Chennai]] | occupation = [[Politikus]] | signature = M. K. Stalin Signature.svg | website = {{URL|mkstalin.in/}} | nickname = MKS | footnotes = }} '''Muthuvel Karunanidhi Stalin''' {{Efn|{{IPAc-en|s|t|ɑː|l|ɪ|n|,_|-|l|i|n}}, {{IPA|ta|'mut̪ːuʋeːl kaɾuˈɳaːniði sʈaːˈlin|audio=MK Stalin Swearing-in DMK Chief MK Stalin Takes Oath As Tamil Nadu Chief Minister.ogg}}}} ([[Bahasa Tamil|Tamil]]:முத்துவேல் கருணாநிதி ஸ்டாலின்''','''lahir pada 1 Mac 1953) atau dikenali sebagai '''M.K. Stalin''' ialah seorang ahli politik India dan bekas pelakon yang kini berkhidmat sebagai [[Ketua Menteri Tamil Nadu]] ke-8 sejak tahun 2021. Beliau merupakan anak ketiga kepada bekas Ketua Menteri [[M.Karunanidhi|M. Karunanidhi]], dan anaknya [[Udhayanidhi Stalin|Udhayanidhi]] berkhidmat sebagai Timbalan Ketua Menteri negeri di bawah kepimpinannya. Stalin telah menjadi Presiden parti [[Dravida Munnetra Kazhagam]] (DMK) sejak 28 Ogos 2018, selepas berkhidmat sebagai Pemangku Presiden parti dari Januari 2017 hingga Ogos 2018. Beliau pernah berkhidmat sebagai [[Datuk Bandar Chennai]] ke-45 dari tahun 1996 hingga 2002 dan Timbalan Ketua Menteri Tamil Nadu yang pertama dari tahun 2009 hingga 2011. <ref>"[http://www.thehindu.com/todays-paper/karunanidhi-makes-stalin-deputy-chief-minister/article293666.ece Karunanidhi makes Stalin Deputy Chief Minister] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20230921150745/https://www.thehindu.com/todays-paper/Karunanidhi-makes-Stalin-Deputy-Chief-Minister/article16605744.ece|date=21 September 2023}}". ''TheHindu.com''.</ref> <ref>{{Cite web|url=http://indiatoday.intoday.in/story/Stalin+appointed+Tamil+Nadu+Deputy+CM/1/44292.html|title=Stalin appointed Tamil Nadu Deputy CM|date=29 May 2009|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20160425213030/http://indiatoday.intoday.in/story/Stalin+appointed+Tamil+Nadu+Deputy+CM/1/44292.html|archive-date=25 April 2016|access-date=12 April 2016}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/ie100-list-of-most-powerful-indians-in-2019-narendra-modi-amit-shah-mukesh-ambani-gogoi-mohan-bhagwat-6039930/|title=IE100: The list of most powerful Indians in 2019|date=30 September 2019|website=The Indian Express|language=en-IN|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20210328065016/https://indianexpress.com/article/india/ie100-list-of-most-powerful-indians-in-2019-narendra-modi-amit-shah-mukesh-ambani-gogoi-mohan-bhagwat-6039930/|archive-date=28 March 2021|access-date=14 October 2019}}</ref> == Kehidupan awal dan keluarga == Stalin dilahirkan di [[Chennai]] pada 1 Mac 1953 sebagai anak ketiga kepada M. Karunanidhi, bekas Ketua Menteri Tamil Nadu, dan Dayalu Ammal. Ketika itu, Karunanidhi sedang menyampaikan ucapan takziah bagi pemimpin [[Soviet]], [[Joseph Stalin]], yang meninggal dunia hanya empat hari selepas anaknya dilahirkan, dan oleh itu beliau memutuskan untuk menamakan anaknya sempena nama Stalin.. <ref>{{Cite news |last=Thangavelu |first=Dharani |date=1 March 2017 |title=Will DMK's Stalin gain from the political feud in Tamil Nadu? |url=https://www.livemint.com/Politics/w8AdQ0Gwsh12WyUjORR14J/Will-DMKs-Stalin-gain-from-the-political-feud-in-Tamil-Nadu.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20180420135905/https://www.livemint.com/Politics/w8AdQ0Gwsh12WyUjORR14J/Will-DMKs-Stalin-gain-from-the-political-feud-in-Tamil-Nadu.html |archive-date=20 April 2018 |access-date=20 April 2018 |work=[[Mint (newspaper)|Mint]]}}</ref> <ref name="theweek.in">{{Cite web|url=https://www.theweek.in/news/india/2018/08/28/m-k-stalin-timeline-slow-steady-dmk-president.html|title=M.K. Stalin timeline: Slow, steady rise of DMK's new president|website=The Week|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326025225/https://www.theweek.in/news/india/2018/08/28/m-k-stalin-timeline-slow-steady-dmk-president.html|archive-date=26 March 2023|access-date=11 August 2019}}</ref> Stalin mendapat pendidikan di [[Sekolah Menengah Tinggi Kolej Kristian Madras]], Chennai. . <ref>{{Cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/articleshow/6709112.cms|title=Star-studded 175th b'day for MCC school|date=7 October 2010|website=[[The Times of India]]|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230921150755/https://timesofindia.indiatimes.com/city/chennai/star-studded-175th-bday-for-mcc-school/articleshow/6709112.cms|archive-date=21 September 2023|access-date=7 October 2018}}</ref> Beliau kemudian menamatkan kursus pra-universiti di Kolej Vivekananda dan memperoleh ijazah dalam bidang sejarah dari [[Kolej Presidency]], Chennai, pada tahun 1973. Beliau telah dianugerahkan ijazah kedoktoran kehormat oleh [[Universiti Anna]] pada 1 Ogos 2009. <ref>{{Cite web|url=http://www.bharatstudent.com/cafebharat/event_photos_3-Hindi-Events-M_K_Stalin_A_R_Rahman_Mylswamy_Annadurai-Photo-Galleries-1,8,4359,1.php|title=M K Stalin, A. R. Rahman & Mylswamy Annadurai{{!}}A.R.RAHMAN Awarded Doctorate by Anna University Photo Gallery, A.R.RAHMAN Awarded Doctorate by Anna University Stills, A.R.RAHMAN Awarded Doctorate by Anna University Gallery, A.R.RAHMAN Awarded Doctorate by Anna University Photos|website=Bharatstudent|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190811200511/http://www.bharatstudent.com/cafebharat/event_photos_3-Hindi-Events-M_K_Stalin_A_R_Rahman_Mylswamy_Annadurai-Photo-Galleries-1,8,4359,1.php|archive-date=11 August 2019|access-date=11 August 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/india/rahman-stalin-get-honorary-doctorates/story-E3U4gzMBfuiwIPJzn85RyN.html|title=Rahman, Stalin get honorary doctorates|date=1 August 2009|website=Hindustan Times|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326025324/https://www.hindustantimes.com/india/rahman-stalin-get-honorary-doctorates/story-E3U4gzMBfuiwIPJzn85RyN.html|archive-date=26 March 2023|access-date=11 August 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.asiantribune.com/node/22046|title=Stalin, Rahman, Annadurai conferred honorary doctorates {{!}} Asian Tribune|website=www.asiantribune.com|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20190811200515/http://www.asiantribune.com/node/22046|archive-date=11 August 2019|access-date=11 August 2019}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.news18.com/news/india/rahman-awarded-doctorate-310195.html|title=A R Rahman to be awarded honorary doctorate|date=4 March 2009|website=News18|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20230326025259/https://www.news18.com/news/india/rahman-awarded-doctorate-310195.html|archive-date=26 March 2023|access-date=11 August 2019}}</ref> Stalin berkahwin dengan Durga (juga dikenali sebagai Shantha) pada 20 Ogos 1975 dan dikurniakan dua orang anak. Anak lelakinya ialah [[Udhayanidhi Stalin]], seorang pelakon dan ahli politik. Udhayanidhi berkahwin dengan Kiruthiga Udhayanidhi, seorang pengarah filem Tamil India. Anak perempuannya pula ialah Senthamarai Sabareesan, seorang usahawan dan pendidik. Beliau merupakan pengarah Sunshine Schools di Chennai. Senthamarai berkahwin dengan Sabareesan Vedamurthy, seorang usahawan dan pakar strategi politik. <ref>{{Cite web|url=https://indianexpress.com/elections/v-sabareesan-tamil-nadus-first-familys-premier-son-in-law-7258121/|title=V Sabareesan: Tamil Nadu's first family's premier son-in-law|date=4 April 2021|website=The Indian Express|language=en|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20220121142001/https://indianexpress.com/elections/v-sabareesan-tamil-nadus-first-familys-premier-son-in-law-7258121/|archive-date=21 January 2022|access-date=25 January 2022}}</ref> {{Portal|Biography|Politics|India}} == Rujukan == [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Pelakon filem Tamil]] [[Kategori:Kelahiran 1953]] [[Kategori:Orang Tami India]] [[Kategori:Orang Tamil]] [[Kategori:Orang dari Tamil Nadu]] e1pm5i0rrmdkssfq4pby4yczktq59fs 0 1256913 6844115 6561533 2026-05-08T12:02:08Z Xqbot 40750 Memperbetulkan pelencongan berganda ke [[Kereta api antarabandar]] 6844115 wikitext text/x-wiki #LENCONG [[Kereta api antarabandar]] {{R from move}} g9y2yba9ak238r0gu87ma2vokwo8f9n 0 1261669 6844597 6840818 2026-05-09T08:41:52Z ~2026-28106-67 398964 6844597 wikitext text/x-wiki YBhg. [[Doktor|Dr.]] '''Daniel Razyqho Rafael''' (Atau Lebih Dikenali Sebagai Dr. Niel;) merupakan seorang [[Ahli politik bebas|Ahli Politik]] & [[Doktor Perubatan|Doktor Perubatan Fisio]] yang Aktif di [[Sarawak]]. Ketika ini Beliau merupakan Ketua Setiausaha Hal Ehwal Media Politik [[Gabungan Parti Sarawak]] ([[Media GPS|'''MEDIA GPS''']]) Merangkap Pengerusi Kelab Penyokong [[Gabungan Parti Sarawak]] (GPS). {{Kotak info pemegang jawatan | name = Daniel Razyqho Rafael | honorific_prefix = [[Yang Berbahagia]] [[Doktor|Dr.]] | honorific_suffix = [[Pingat Perkhidmatan Am|PPA]] | image = Dr. Niel Rafael.png | premier1 = {{GPS PBB}} [[Abang Johari Openg]] | office1 = Ketua Setiausaha Media Politik Gabungan Parti Sarawak (MEDIA GPS) | office2 = Pengerusi Kelab Penyokong Gabungan Parti Sarawak (GPS) | term_start2 = 8 September 2025 | education = [[Universiti Sains Malaysia]] | occupation = Ahli Politik | residence = [[Klang|Klang, Selangor]] | party = • {{Logo kecil PAS}} [[Parti Islam Se-Malaysia]] (2018-2021) <br> • [[Fail:PBB.jpg|30px]] [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] (2022-Kini) | otherparty = • [[Image:BN-100px.jpg|border|25px]] [[Barisan Nasional]] (2017-Kini) <br> • [[Fail:Logo Perikatan Nasional.svg|30px]] [[Perikatan Nasional]] (2020-2022) <br> • [[File:Logo GPS.png|35px]] [[Gabungan Parti Sarawak]] (2022-Kini) <br> • {{LK PH}} [[Pakatan Harapan]] (2022-kini) | citizenship = {{Flag|Malaysia}} | signature = Signature Niel.jpg | birth_date = 3 Oktober 2005 (umur 21) | native_name = {{font color|black|نيل رافايل}} | native_name_lang = | term_end2 = | successor2 = | term_start3 = | office3 = | term_start = | deputy3 = {{GPS PBB}} Mathew Adam | predecessor3 = {{GPS PBB}} [[Fazzrudin Abdul Rahman]] | deputy4 = | office4 = Pengerusi ST John Ambulans Malaysia Bahagian 7 (Kawasan Pantai Selangor) | predecessor4 = Yeoh Chung Hoong | term_start4 = 25 December 2025 | office5 = | term_start5 = | term_end5 = | deputy5 = | successor6 = | profession = [[Doktor Perubatan|Doktor Perubatan Fisio]] | website = https://www.instagram.com/nielziew?igsh=ZXF6Z241ZXF1dDBv&utm_source=qr | term_start1 = 29 September 2024 | succeeding1 = | deputy1 = {{GPS PBB}} Hj Abbas Mustafa | birth_place = {{Bendera Sarawak}} Hospital Umum, <br> [[Sarawak|Kuching, Sarawak]] | succeeded1 = | preceding3 = | preceded3 = }} Beliau Lahir di [[Kuching]], [[Sarawak]] Pada 3 Oktober 2006 namun membesar di Klang, Selangor.<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/nielieww?igsh=ZXF6Z241ZXF1dDBv&utm_source=qr|title=Instagram Rasmi Niel Rafael|url-status=live}}</ref> ==Latar Belakang== Niel Rafael dilahirkan di [[Kuching]], Sarawak dan menetap di kampung bintawa tengah. Beliau merupakan anak pertama dari 3 adik beradik iaitu Qhalaf & Qayden . Beliau juga mendapat pendidikan awal di beberapa jenis tadika iaitu Tadika St Thomas Kuching, Tadika KEMAS Bintawa & Tadika KEMAS [[Klang]]. '''''Pendidikan''''': • [[SMK Methodist ACS, Klang|SK Methodist (ACS) Klang (Selangor]]) • [[St Thomas|SK ST Thomas Kuching (Sarawak)]] • [[Anglo Chinese School, Klang|SMK Methodist (ACS) Klang (Selangor)]] • [[Universiti Sains Malaysia|Universiti Sains Malaysia (USM) (P. Pinang)]] • [[Universiti Teknologi MARA|Universiti Teknologi MARA (UiTM) (Selangor)]] Niel mula aktif kan dirinya dalam politik setelah menjawat jawatan sebagai Ketua Penyelaras [[Media GPS]] sejak 2024. Niel juga merupakan seorang Pempengaruh, guru muzik dan Doktor Perubatan. Beliau memulakan karier politik nya setelah menyertai [[Parti Pesaka Bumiputera Bersatu Sarawak]] (PBB) dalam sayap Belia. Setelah itu beliau juga dilantik sebagai Wakil Ahli Majlis Kerja [[Gabungan Parti Sarawak|GPS]] sehingga kini. Beliau juga aktif dalam bidang perubatan setelah menyertai sukarelawan Medic [[St. John Ambulans Malaysia|ST. John Ambulans Malaysia]] (SJAM) pada 2018. Beliau juga banyak melibatkan diri dalam aktiviti sukarelawan masyarakat seperti Banjir, Gotong royong, Penceramah Awam dan banyak lagi. Akhir sekali, beliau merupakan Pengasas Badan Bersendirian [[Medical Subject Headings|Medic]] sukarelawan yang diberi nama, [[Niel's Medic Service]] yang diasaskan pada [[2026]] oleh dirinya sendiri. Antara perkhidmatan yang disediakan ialah [[pertolongan cemas]] & [[Fisioterapi]]. ==Anugerah== * {{flag|Malaysia}} : ** [[Fail:MY_Pingat_Perkhidmatan_Am_(General_Service_Medal)_ribbon.svg|50x50px]] [[Pingat Perkhidmatan Am]] (PPA) (2026) ** [[File:Order_of_St_John_(UK)_ribbon_-vector.svg|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:Order_of_St_John_(UK)_ribbon_-vector.svg|50x50px]] [[Order of the Red Banner|Pingat Pegawai Bintang ST John]] (PSTJ) (2025) ** [[Fail:MY_Pingat_Pertabalan_Yang_di-Pertuan_Agong_XVII_ribbon.png|50x50px]] Penerima Pingat Pertabalan [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Yang di-Pertuan Agong ke-17]] (2024) * {{flag|Sarawak}} : ** [[Fail:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|link=https://en.wikipedia.org/wiki/File:MY-SAR_Sarawak_Independence_Diamond_Jubilee_Medal.png|50x50px]] Penerima Pingat Gangsa Jubli Intan Kemerdekaan Sarawak (2023) ==Rujukan== hbmvt76d8cka6ihhtxszrmngsmherbr 0 1266476 6844252 6724856 2026-05-08T14:41:58Z Nazzsyah 363450 6844252 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor |name = Jah Ismail |image = Jah Ismail isteri A.R Tompel.jpg |image_size = 200px |caption = Jah Ismail dalam babak filem [[Ahmad Albab]]. |birth_name = Azizah binti Haji Ismail |birth_date = |birth_place = |death_date = |death_place = |other_names = Jah Ismail |occupation = Pelakon |years_active = 1961–1984 |known_for = * [[Abu Nawas (filem 1961)|Abu Nawas]] (1961) * [[Sabarudin Tukang Kasut]] (1966) * [[Ahmad Albab]] (1968) * [[Manis-Manis Sayang]] (1983) |spouse = {{kahwin|[[A. R. Tompel]]|1953|1973}} (mati) |children = 10 orang anak kandung & 8 orang anak tiri * Hajjah Roomsiah (1956-2025) Anak Sulong * Azman Aman Ramlie * Rostina Aman Ramlie (Anak bongsu) * [[A. R. Badul]] Anak tiri |mother = Rogayah Munajat |father = Tuan Haji Ismail Haji Ibrahim }} '''Jah Ismail''' atau nama sebenarnya '''Azizah Ismail''' merupakan isteri perkahwinan yang ketiga daripada 6 perkahwinan dan balu seniman Allahyarham [[A. R. Tompel]]. Mereka berkahwin pada sekitar tahun 1953. Beliau juga dikurniakan 9 orang anak perempuan dan seorang anak lelaki bersama Allahyarham A. R. Tompel. Hubungannya juga rapat dan sering bertemu dengan anak tirinya seperti [[A. R. Badul]] dan [[Adlin Aman Ramlie]] Jah Ismail pernah membintangi filem arahan Allahyarham Tan Sri [[P. Ramlee]] iaitu [[Sabarudin Tukang Kasut]] (1966) sebagai Halobayah dan [[Ahmad Albab]] (1968) sebagai isteri kepada Mashood Al-Buaya yang dilakonkan oleh suaminya sendiri, Allahyarham A. R. Tompel. Selain itu, beliau juga pernah berlakon bawah arahan [[M. Amin]] dalam filem [[Manis-Manis Sayang]] (1983) yang memengang watak sebagai mak kepada Rosnah dan filem [[Di Ambang Kasih]] (1984) == Filemografi == === Filem === {| class="wikitable" style="text-align:; font-size:85%; line-height:20px;" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 1961 | ''[[Abu Nawas (filem 1961)|Abu Nawas]]'' | Fadilah | Filem pertama |- | 1966 | ''[[Sabarudin Tukang Kasut]]'' | Halobayah | |- | 1968 | ''[[Ahmad Albab]]'' | Isteri Mashood Al-Buaya | |- | 1983 | ''[[Manis-Manis Sayang]]'' | Rosnah | |- | 1984 | ''[[Di Ambang Kasih]]'' | | Filem terakhir |} [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Pelakon wanita Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] g59hm385qlom68ecf5ccxy4teai4qp2 0 1268084 6844399 6781334 2026-05-09T00:00:22Z Amir Hamzah 2008 17303 6844399 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Cobberdog'' Australia}} {{Kotak info baka anjing | name = ''Cobberdog'' Australia | image = Australian Cobberdog, 11 months.jpg | image_alt = Seekor ''cobberdog'' emas gelap berusia sebelas tahun dengan muncung dan dahi putih, maka menjadikannya berwarna-warni. Ia berbaring dan menghadap kamera. Anjing ini mempunyai lapis bulu tunggal (hipoalergenik) dan telinga "terkelepai" distingtif baka ini. | image_caption = Seekor ''cobberdog'' berwarna-warni berusia sebelas tahun | nickname = ''Cobberdog'', ''cobber'' | origin = Australia | height = {{Convert|35|-|61|cm|in|abbr=on}} | weight = {{Convert|7|-|40|kg|lb|abbr=on}} | coat = lapis bulu tunggal | colour = coklat, emas gelap, merah, emas, hitam, putih, dan krim }} '''''Cobberdog'' Australia'''{{Efn|name=a}} ialah satu [[baka silang anjing]] yang dikembangkan di [[Australia]] oleh Pusat Pembiakbakaan dan Penyelidikan Rutland Manor dan Pusat Pembiakbakaan dan Penyelidikan Labradoodle Tegan Park. Kacukan ini diwujudkan sebagai kesinambungan usaha Wally Conron untuk mewujudkan ''[[labradoodle]]'' yang boleh ditakrifkan dan diselidik dengan teliti. Usaha ini juga sebagai gerak balas kepada peningkatan permintaan untuk ''labradoodle'' yang telah menyebabkan pembiak baka merujuk sebarang gabungan [[anjing pengutip Labrador]] dengan [[pudel]] sebagai ''labradoodle'' tanpa kriteria perangai atau [[baka anjing hipoalergenik|hipoalergenik]]. Ketidaktekalan [[piawaian baka|piawaian]] untuk ''labradoodle'' membawa kepada pembezaan [[#Labradoodle Australia|''labradoodle'' Australia]] dan pembezaan lanjut bagi ''cobberdog'' yang diatributkan kepada baka anjing tulen dengan piawaian lebih ketat untuk pembiakbakaan, perangai, dan penampilan.<ref name=":0">{{Kutip web|url=https://www.cobberdogking.com/en/about-australian-cobberdog/origins-australian-cobberdog-breed/|title=HISTORY OF THE AUSTRALIAN COBBERDOG|trans-title=SEJARAH ''COBBERDOG'' AUSTRALIA|language=en|publisher=DOGKING Dogs|access-date=30 September 2025}}</ref><ref name=":1">{{Kutip web|url=https://labradoodles.co.uk/australian-cobberdog/|title=What is an Australian Cobberdog?|trans-title=Apakah ''Cobberdog'' Australia?|language=en|publisher=Australian Cobberdogs Labradoodles|date=20 Februari 2021|access-date=30 September 2025}}</ref> ''Cobberdog'' Australia dibiakbakakan untuk menjadi calon unggul untuk menjadi [[anjing terapi]] dan [[anjing pembantu|anjing khidmat]]. Sehingga pewujudan ''cobberdog'' Australia, tiada baka yang telah dikembangkan dengan objektif tunggal untuk mempunyai ciri-ciri unggul untuk berkhidmat sebagai anjing terapi dan anjing pembantu. Ini sebahagiannya adalah kerana anjing terapi dan anjing pembantu adalah agak moden. ''Labradoodle'' Australia, sebagaimana yang ditetapkan oleh Australian Labradoodle Association of America ("Persatuan ''Labradoodle'' Australia Amerika"), diterbitkan daripada tiga baka anjing yang sebelum ini merupakan baka tulen. ''Cobberdog'' pula diterbitkan daripada gabungan sekurang-kurangnya lapan baka sedia ada untuk mencapai perangai yang diingini.<ref>{{Kutip web|url=https://www.cobberdog.us/|title=Home|trans-title=Laman|language=en|publisher=Jae Australian Cobberdogs|access-date=30 September 2025}}</ref><ref name=":20">{{Kutip web|url=https://www.australiancobberdog.com/index.html|title=Home|trans-title=Laman|language=en|publisher=australiancobberdog.com|access-date=30 September 2025}}</ref> Takungan besar untuk perkembangan ''cobberdog'' Australia membawa kepada penceraian baka dengan ''labradoodle'' Australia; ini menyebabkan pusat penyelidikan terlibat mendekati syarikat swasta tidak terkenal Master Dog Breeders and Associates. Dengan pertukaran nama dan pemuktamadan jujukan DNA baka ini, piawaian untuk atribut fizikal dan atribut perangai diasaskan dan ''cobberdog'' dijadikan satu-satunya baka tulen ''labradoodle''.<ref name=":20"/><ref name=":3">{{Kutip web|url=https://www.australiancobberdog.com/history.html|title=History of the Australian Cobberdog Breed|trans-title=Sejarah Baka ''Cobberdog'' Australia|language=en|publisher=australiancobberdog.com|access-date=30 September 2025}}</ref> Para pembiak baka ''cobberdog'' membuat penegasan bahawa ''cobberdog'' Australia ialah percubaan untuk mencapai matlamat asal yang diniatkan untuk ''labradoodle''. Sebelum ledakan kepopularan ''labradoodle'', ia dibiakbakakan dengan teliti dalam percubaan untuk menyempurnakan perangai dan menjadi hipoalergenik. Selepas kepopularan ''labradoodle'' bermula, pemilihan kurang cermat dan kekurangan piawaian baka membawa kepada baka silang moden tidak beriktiraf. ''Cobberdog'', sebagaimana yang dinyatakan oleh penyelidik, ialah hasil daripada penerusan matlamat asal projek ''labradoodle'': anjing lemah lembut dan hipoalergenik dengan perilaku tenang dan kecenderungan untuk menenangkan orang di sekelilingnya.<ref>{{Kutip buku|last=Hustace Walker|first=Joan|date=Jun 2017|title=Labradoodles: A Complete Pet Owner's Manual|trans-title=Labradoodle: Panduan Lengkap Pemilik Haiwan Peliharaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=L2pnEAAAQBAJ}}|language=en|edition=ke-4|location=Naperville, Illinois, Amerika Syarikat|publisher=[[Sourcebooks]]|page=14|isbn=9781438068787|oclc=1314609369}}</ref><ref name=":13"/> ==Sejarah== ===''Labradoodle''=== [[Fail:Labradoodle-Brown-Male-SideFace.jpg|thumb|alt=Seekor labradoodle perang piawai menghadap serenjang dengan kamera dengan mulut terbuka|Seekor ''[[labradoodle]]'' perang piawai dengan lapis bulu hipoalergenik yang diingini]] {{Utama|Labradoodle}} Baka ini tidak popular dan kebanyakannya tidak digunakan sebagai haiwan peliharaan dan/atau [[anjing pembantu|haiwan khidmat]].<ref>{{Kutip web|url=https://www.bbc.com/audio/play/w3ct4xfz|title=The world's first labradoodle|trans-title=''Labradoodle'' pertama di dunia|language=en|publisher=[[Perbadanan Penyiaran British]]|date=18 April 2023|access-date=1 Oktober 2025}}</ref> Pada tahun 1980-an, Wally Conron, iaitu seorang pembiak baka anjing pengutip Labrador yang mengkhususkan diri dalam anjing khidmat, menerima permintaan untuk [[anjing pandu]] [[baka anjing hipoalergenik|hipoalergenik]]. Hasil daripada usaha Conron ialah kacukan dengan keindukan pilihan sendiri antara seekor pudel dengan seekor anjing pengutip Labrador. Pada mulanya, baka itu sekali lagi tidak popular, lalu membawa kepada penjenamaan semula anjing itu sebagai "''labradoodle''". ''Labradoodle'' kemudiannya mengalami ledakan kepopularan dan secepatnya kehilangan keakuran baka kerana ketiadaan pengiktirafan [[kelab kenel]] dan, dengan itu, ketiadaan [[piawaian baka]].<ref name=":4">{{Kutip berita|last=Miller|first=Ryan W.|date=26 September 2019|title='A Frankenstein monster': Why the Labradoodle creator regrets breeding the dogs|trans-title='Raksasa Frankenstein': Sebabnya pencipta ''labradoodle'' sesal biak bakakan anjing itu|url=https://www.usatoday.com/story/news/world/2019/09/26/dog-breeder-who-created-labradoodle-regrets-frankenstein-monster/3772586002/|language=en|publisher=[[USA Today]]|access-date=30 September 2025}}</ref> Dalam temu bual tahun 2019, Conron berkata bahawa beliau "melepaskan raksasa Frankenstein" dan bahawa "[...] majoriti terbesar (''labradoodle'') sama ada gila atau mempunyai masalah kebakaan." Brandi Hunter, naib presiden perhubungan awam dan komunikasi [[American Kennel Club]], mencerminkan kebimbangan Conron, dengan berkata bahawa "[...] ada sebab kami menekankan masa dan penyelidikan yang digunakan untuk pembiakbakaan anjing yang dibiakbakakan dengan tujuan. Ini penting dalam jangka panjang."<ref name=":4"/> ===''Labradoodle'' Australia=== [[Fail:Australian Chocolate Labradoodle.jpg|thumb|alt=Seekor labradoodle Australia perang berusia sepuluh tahun berdiri berserenjang dengan kamera|Seekor [[labradoodle#Jenis|''labradoodle'' Australia]] berusia sepuluh tahun]] {{Utama|Labradoodle#Jenis{{!}}Labradoodle Australia}} Dalam usaha untuk memiawaikan ''labradoodle'' dan mencapai pengiktirafan baka, Labradoodle Association of Australia ("Persatuan ''Labradoodle'' Australia", LAA) diasaskan pada tahun 2000. Pertubuhan itu mula mengambil langkah untuk mendapatkan program pembiakbakaan terpilih cermat dan memperkenalkan susur galur baharu untuk menguji kaji dengan perangai dan untuk memperkenalkan kepelbagaian genetik tambahan. Dalam tempoh lima tahun berikutnya, pertubuhan tambahan dibentuk dan digabungkan untuk menghasilkan The International Australian Labradoodle Association ("Persatuan ''Labradoodle'' Australia Antarabangsa", IALA).<ref name=":5">{{Kutip web|url=https://www.goldendoodles.com/faqs/australian_labradoodle.htm|title=FAQ: AUSTRALIAN LABRADOODLES|trans-title=SOALAN LAZIM: ''LABRADOODLE'' AUSTRALIA|language=en|publisher=Goldendoodles.com|access-date=30 September 2025}}</ref> ''Labradoodle'' Australia dipanggil sedemikian kerana pembiak baka yang berpangkalan di Australia berhasrat untuk mengelakkan baka itu daripada disalah anggap sebagai salah satu daripada banyak silangan [[anjing pengutip Labrador]]/[[pudel]] yang dibiakbakakan dengan cara yang dianggap oleh LAA sebagai cara tidak sihat dan tidak bertanggungjawab. ''Labradoodle'' Australia ialah baka anjing berkembang dan tidak dianggap sebagai baka tulen.<ref name=":1"/><ref name=":3"/><ref name=":5"/><ref>{{Kutip web|url=https://alaa-labradoodles.com/|title=Home|trans-title=Laman|language=en|publisher=Australian Labradoodle Association of America|date=15 Januari 2016|access-date=30 September 2025}}</ref> Buat masa ini, sebagai warisan ''labradoodle'' Australia yang diterima umum, terdapat sebanyak 22 penyumbang baka tulen unik.<ref name=":3"/> ''Labradoodle'' Australia pada umumnya mempunyai genetik anjing pengutip Labrador dan pudel, tetapi usaha terkini oleh IALA, khususnya Australian Labradoodle Association of America ("Persatuan ''Labradoodle'' Australia Amerika", ALAA), telah memperkenalkan [[spaniel air Ireland]], [[anjing pengutip berbulu keriting]], [[kokerspaniel Inggeris]], and [[kokerspaniel Amerika]]. Penambahan ini adalah untuk meningkatkan takungan gen baka itu, mencapai kesihatan lebih baik, dan mencuba untuk menyempurnakan perangai anjing. IALA membuat keputusan untuk meninggalkan susur galur tertentu dan bahawa ''labradoodle'' Australia ialah baka yang sebahagian besarnya lengkap.<ref name=":5"/> Secara rasminya, Australian Labradoodle Association ("Persatuan ''Labradoodle'' Australia", ALA) memberikan mandat bahawa ''labradoodle'' Australia mesti mempunyai tepat-tepat tiga [[progenitor]]: pudel, anjing pengutip Labrador, dan kokerspaniel.<ref name=":1"/><ref name=":3"/> ''Labradoodle'' Australia tidak diiktiraf sebagai baka tulen oleh mana-mana kelab kenel bebas bukan rantauan atau pertubuhan pendaftaran beriktiraf. Ia, sebaliknya, dianggap sebagai baka kacuk.<ref>{{Kutip web|url=https://dogacademy.org/breeds/australian-labradoodle|title=Australian Labradoodle: Dog Breed Guide|trans-title=''Labradoodle'' Australia: Panduan Baka Anjing|language=en|publisher=Dog Academy|date=24 Ogos 2022|access-date=30 September 2025}}</ref><ref name=":22">{{Kutip web|url=https://www.annabelledoodlesofnewengland.com/the-breed|title=How do I define a pure Australian Labradoodle?|trans-title=Bagaimanakah saya mentakrifkan ''labradoodle'' Australia tulen?|language=en|publisher=Annabelle Doodles of New England|access-date=30 September 2025}}</ref><ref name=":21">{{Kutip jurnal|last1=Ali|first1=Muhammad Basil|last2=Evans|first2=Jacquelyn M.|last3=Parker|first3=Heidi G.|last4=Kim|first4=Jaemin|last5=Pearce-Kelling|first5=Susan Ellen|last6=Whitaker|first6=Dustin Thad|last7=Plassais|first7=Jocelyn|last8=Khan|first8=Qaiser Mahmood|last9=Ostrander|first9=Elaine Ann|author9-link=Elaine Ostrander|date=10 September 2020|editor-last=Barsh|editor-first=Gregory Stefan|title=Genetic analysis of the modern Australian labradoodle dog breed reveals an excess of the poodle genome|trans-title=Analisis genetik bagi baka anjing ''labradoodle'' Australia moden mendedahkan lebihan genom pudel|journal=[[PLOS Genetics]]|language=en|publisher=[[PLOS]]|volume=16|issue=9|article-number=e1008956|doi=10.1371/journal.pgen.1008956|issn=1553-7404|pmc=7482835|pmid=32911491|s2cid=221620444|doi-access=free}}</ref> ===''Cobberdog'' Australia=== [[Fail:Flashistuu28062017.jpg|thumb|alt=Seekor cobberdog putih metah hampir-hampir seberat 13 kg dalam kedudukan terduduk, menghadap kamera|Seekor ''cobberdog'' Australia sederhana kecil putih dari Finland]] Pada tahun 2004, [[terier gandum berbulu lembut Ireland]] disisipkan oleh Manners di Rutland Manor di Australia. Dua ekor terier gandum Ireland disisipkan, salah seekor ialah juara Melbourne Royal All Breeds Championship Show.<ref name=":3"/> Penambahan itu menyebabkan penceraian Manners daripada IALA dan permulaan perkembangan ''cobberdog'' Australia. Matlamat usaha baharu ini ialah semakan projek ''labradoodle'' Australia asal. Misi usaha ini adalah untuk membiakbakakan anjing yang boleh digunakan secara meluas dengan lapis bulu [[baka anjing hipoalergenik|hipoalergenik]] yang dapat digunakan sebagai teladan [[anjing terapi]], [[haiwan khidmat]], [[haiwan peliharaan]] isi rumah, dan/atau [[anjing teman|anjing pendamping]]. Anjing ini dibiakbakakan dengan perhatian spesifik kepada lapis bulu dan, yang paling penting, perangai. Matlamat Manners adalah untuk mencapai hal yang disasarkan oleh Wally Conron pada permulaan dan membiakbakakan anjing tenang, cerdas, dan hipoalergenik.<ref name=":2">{{Kutip web|url=https://www.cobberdogking.com/en/about-australian-cobberdog/australian-cobberdog/|title=THE QUALITY DOG|trans-title=ANJING BERMUTU|language=en|publisher=DOGKING Dogs|access-date=30 September 2025}}</ref><ref name=":6">{{Kutip web|url=https://joreesecobberdogs.com/australian-cobberdogs/|title=Australian Cobberdogs|trans-title=''Cobberdog'' Australia|language=en|publisher=Joreese Australian Cobberdogs|access-date=30 September 2025}}</ref><ref name=":7">{{Kutip web|url=https://bowwowinsurance.com.au/dogs/dog-breeds/australian-cobberdog/|title=Australian Cobberdog|trans-title=''Cobberdog'' Australia|language=en|publisher=Bow Wow Meow Pet Insurance|date=1 Disember 2022|access-date=30 September 2025}}</ref> Sehingga penciptaan awal program pembiakbakaan ''cobberdog'' Australia, tiada baka individu dan/atau tulen telah dikembangkan dengan objektif tunggal untuk mewujudkan calon unggul untuk menjadi anjing terapi dan anjing pembantu. Ini sebahagiannya disebabkan oleh hakikat bahawa terapi berbantu dan anjing pembantu adalah agak moden.<ref name=":13"/> Pada tahun 2012, ''cobberdog'' Australia diterima sebagai [[baka tulen|baka baharu dalam pembangunan]] oleh Master Dog Breeders and Associates (MDBA) yang tidak begitu terkenal, sebuah syarikat pendaftaran baka sedunia. Dengan penerimaan baka ini, [[baka anjing|pedigri]] dan [[piawaian baka]] ditetapkan.<ref>{{Kutip web|url=https://www.emotivedogs.com/australian-cobberdog|title=Australian Cobberdogs|trans-title=''Cobberdog'' Australia|language=en|publisher=emotivedogs.com|date=16 Februari 2022|access-date=30 September 2025}}</ref> Jujukan DNA unik baka ini juga dikategorikan untuk mengasaskan kesahihan ''cobberdog'' Australia baka tulen.<ref name=":7"/><ref name=":8">{{Kutip web|url=https://australiancobberdogs.com.au/australian-cobberdog/breed-standard/|title=The Breed Standard|trans-title=Piawaian Baka|language=en|publisher=Official Home of the Australian Cobberdog|date=19 Disember 2018|access-date=30 September 2025}}</ref> Satu syarat untuk kemasukan ''cobberdog'' ke dalam MDBA ialah bahawa baka ini mempunyai nama yang membezakannya daripada ''labradoodle'', lantas membezakan baka tulen baharu ini daripada kategori anjing baka silang kurang beriktiraf dan tidak terkawal. Nama projek asal untuk baka ini ialah ''Service Animal Australian Labradoodle'' ("Haiwan Khidmat ''Labradoodle'' Australia"). Keputusan untuk menamai baka ini "''Australian cobberdog''" dilakukan untuk mengekalkan identiti Australia bagi baka ini; bahagian ''cobberdog'' berasal daripada istilah Australia "''cobber''" yang memaksudkan "kawan" atau "ramah". Secara keseluruhan, nama ''Australian cobberdog'' secara langsung memaksudkan "anjing ramah Australia".<ref name=":0"/><ref name=":3"/><ref name=":17">{{Kutip berita|author=Ausmate Australian Cobberdogs|date=16 Februari 2022|title=Australian Cobberdog Breeder Explains What Sets Cobberdogs Apart|trans-title=Pembiak Baka ''Cobberdog'' Australia Jelaskan Perkara Bezakan ''Cobberdog''|url=https://finance.yahoo.com/news/australian-cobberdog-breeder-explains-sets-191600210.html|language=en|publisher=[[Yahoo! News]]|access-date=30 September 2025}}</ref> Sejak penerimaan baka ini, bilangan pembiak baka ''cobberdog'' berperakuan MDBA telah berkembang kepada lebih daripada 150 orang di seluruh dunia dan baka ini terus menjadi semakin popular, walaupun masih merupakan baka agak kurang diketahui setakat Januari 2024.<ref name=":9">{{Kutip web|url=https://www.springhillsaustraliancobberdogs.com/|title=Cobberdog and Cobberdog breeders|trans-title=''Cobberdog'' dan pembiak baka ''cobberdog''|language=en|publisher=Spring Hills Australian Cobberdogs|access-date=30 September 2025}}</ref> Baka ini disebut-sebut sebagai anjing terapi unggul dengan pembiak baka dan pemilik yang mempamerkan bahawa, melalui amalan piawai umum pembiakbakaan, anjing juga dilatih dan digunakan sebagai anjing terapi untuk hospital, sekolah, rumah persaraan, dan banyak penerapan lain.<ref name=":2"/><ref name=":9"/><ref name=":15">{{Kutip web|url=https://www.dogpackapp.com/blog/dog-breeds/australian-cobberdog|title=Australian Cobberdog|trans-title=''Cobberdog'' Australia|language=en|publisher=DogPack App|date=19 September 2024|access-date=30 September 2025}}</ref><ref name=":18">{{Kutip buku|last1=Lewis|first1=Helen|last2=Grigg|first2=Russell|date=22 Disember 2023|chapter=The UK and Mainland Europe|trans-chapter=United Kingdom dan Tanah Besar Eropah|title=Dogs in School: Pedagogy and Practice for Happy, Healthy, and Humane Interventions|trans-title=Anjing di Sekolah: Pedagogi dan Amalan untuk Campur Tangan Gembira, Sihat, dan Berperikemanusiaan|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=u3LmEAAAQBAJ}}|language=en|location=New York, New York, Amerika Syarikat|publisher=[[Routledge]]|pages=–|isbn=9781003828372|oclc=1393656726}}</ref> Pada awal tahun 2024, dengan peningkatan kepopularan ''cobberdog'' Australia, sesetengah pembiak baka baharu terdahulu MDBA di seluruh dunia bersatu untuk membentuk Australian Cobberdog Society ("Persatuan ''Cobberdog'' Australia)<ref>{{Kutip web|url=https://www.australiancobberdogsociety.com/|title=Home|trans-title=Laman|language=en|publisher=Australian Cobberdog Society|access-date=30 September 2025}}</ref> dengan dakwaan bahawa mereka mampu membawa baka ini selangkah lebih jauh dalam perjalanan ke arah pengiktirafan "rasmi" melalui pertubuhan baka tulen beriktiraf. Untuk ini buat masa ini, piawaian baka diperhalus dan dikemaskinikan dalam format sebagaimana yang ditetapkan oleh ANKC. Walau bagaimanapun, untuk mencapai ini, buku pembaka mesti diuruskan selama sekurang-kurangnya 15 tahun, yang kelihatan seperti tugas mustahil untuk ACS baharu yang baru membentuk kumpulan serpihan pada Disember 2024 dengan bekas ahli MDBA. MDBA telah mengusahakan pengiktirafan baka bagi ''cobberdog'' Australia sejak tahun 2012. Piawaian baka semakan mengambil kira penghalusan yang telah dibuat oleh pembiak baka untuk memindahkan anjing daripada Pendaftaran Asas MDBA kepada baka tulen secara genetik dan penyerahan ke dalam Pendaftaran Baka Tulen dengan Kelab Kenel Kebangsaan. ==Ciri== ===Ciri fizikal=== [[Fail:Australian Cobberdog at 9 Weeks.jpg|thumb|Seekor ''cobberdog'' Australia berusia sembilan minggu berbaring]] [[Fail:Australian Cobberdog at 9 Weeks Profile.jpg|thumb|Pandangan profil seekor ''cobberdog'' Australia berusia sembilan minggu]] ====Warna==== ''Cobberdog'' Australia dapat mempunyai warna sangat pelbagai:{{Citation needed|date=Februari 2026}} * Putih – warna lapis bulu paling cerah yang mungkin, kerap disertai dengan mata lemon * Krim – putih dengan seri warna kuning dengan keamatan berbeza-beza * Emas – warna kuning pekat * Merah – warna pekat yang menyerupai mahogani * Hitam – lapis bulu hitam legam, kadang-kadang pudar menjadi biru atau perak seiring dengan usia * Perak – berwarna kelabu, biasanya berkembang daripada anjing hitam sepanjang tempoh 1–3 tahun pertama kehidupan, kerap tidak padu * Biru – warna kelabu-biru berasap yang dapat menjadi warna permulaan atau berkembang sepanjang tempoh 1–3 tahun pertama kehidupan * Perang – warna perang padu, biasanya didahului oleh anak anjing yang lahir dengan bulu perang yang sangat pekat * Kopi – cahaya warna perang unik yang pada umumnya berkembang seiring dengan usia * Pacmen – campuran krim/kopi * Ungu lembut – pewarnaan merah jambu hingga ungu yang pada umumnya berkembang seiring dengan usia daripada anjing berwarna perang * Berwarna-warni – campuran dua warna berlainan * Fantom – istilah yang merujuk warna tidak dominan bagi anjing berwarna-warni * [[Senarai jenis bulu#Sabel|Sabel]] – bulu berhujung hitam pada latar belakang dengan mana-mana warna padu lain ====Bulu==== ''Cobberdog'' Australia mempunyai lapis bulu tunggal yang gugur sedikit hingga tidak gugur langsung dan menghasilkan ''[[dander]]'' minimum. Trait ini bermakna bahawa anjing ini dianggap [[hipoalergenik]]. Bertentangan dengan kepercayaan bahawa [[bulu]] anjing ialah punca [[alergi|alahan]] terhadap anjing, alahan terutamanya disebabkan oleh [[hipersensitiviti|kehiperpekaan]] terhadap suatu protein yang terdapat di dalam [[air liur]] anjing, [[kelemumur]], dan [[kulit tergesel]].<ref>{{Kutip web|url=https://www.cobberdogking.com/en/about-australian-cobberdog/australian-cobberdog-hypoallergenic-dog/|title=THE HYPOALLERGENIC DOG|trans-title=ANJING HIPOALERGENIK|language=en|publisher=DOGKING Dogs|access-date=1 Oktober 2025}}</ref> ''Cobberdog'' mempunyai dua jenis lapis bulu utama: lapis bulu biri-biri dan lapis bulu wul. Lapis bulu biri-biri ialah lapis bulu tunggal yang terdiri daripada gentian lembut dan nipis yang kelihatan bak sutera dan sedikit beralun. Gentian lapis bulu ini pada umumnya menghasilkan gugusan lembut yang dipanggil ''staple''. Lapis bulu biri-biri mempunyai keguguran dan ''dander'' minimum, yang menjadikannya berbau minimum dan sebahagian besarnya hipoalergenik. Lapis bulu biri-biri memerlukan pendandanan nalar untuk mengelakkan [[rambut gimbal|kekusutan]]. Tanpa pemberusan nalar dan penjagaan tekal, lapis bulu biri-biri lebih rentan terhadap kekusutan, pembentukan [[rambut gimbal|bulu gimbal]], keadaan bawaan bulu, dan pemerangkapan kotoran bersentuhan dengan kulit yang dapat menyebabkan ketidakselesaan dan/atau geselan. Kekurangan salin bulu juga memerlukan pemangkasan kerap bagi bulu anjing kerana bulu terus tumbuh dan tidak mengekalkan panjang bulu secara semula jadi.<ref name=":10">{{Kutip web|url=https://ridgydidgecobberdogs.com.au/the-breed/cobberdog-coats/|url-status=live|title=Cobberdog Coats|trans-title=Lapis Bulu ''Cobberdog''|language=en|publisher=Ridgy Didge Cobberdogs|date=20 Mac 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20240130212325/https://www.ridgydidgecobberdogs.com/the-breed/cobberdog-coats/|archive-date=30 Januari 2024|access-date=1 Oktober 2025}}</ref> Lapis bulu wul pula ialah lapis bulu tunggal yang terdiri daripada gentian kasar dan tebal yang berkelompok bersama sebagai keriting kecil dan halus. Lapis bulu wul tidak gugur dan rendah ''dander'' dan memerlukan perhatian yang serupa dengan yang untuk lapis bulu biri-biri. Lapis bulu wul benar dianggap "sangat tidak diingini" oleh MDBA dan telah menjadi semakin jarang pada ''cobberdog''.<ref name=":8"/> Daripada lapis bulu wul tulen asli, istilah ini telah beranjak dan kini juga digunakan untuk variasi keriting bagi lapis bulu biri-biri, sekali lagi tidak gugur dan rendah ''dander'', kadang-kadang dipanggil "lapis bulu wul pilin". Lapis bulu ini biasanya tampil sebagai berbilang pilinan panjang dan longgar yang jauh lebih besar daripada ''staple'' lapis bulu biri-biri. Lapis bulu ini juga kurang berbau dan sebahagian besarnya hipoalergenik. Lapis bulu ini disebabkan oleh kehadiran kedua-dua gen lapis bulu biri-biri dan gen lapis bulu wul. Lapis bulu wul pilin, yang juga dipanggil lapis bulu wul keriting, agak serupa dari segi penampilan dengan lapis bulu biri-biri "lurus" yang lebih lazim dan memerlukan pendandanan, pemangkasan, dan pemberusan kerap untuk mengelakkan kekusutan. Jenis lapis bulu ini, kedua-dua lapis bulu wul benar dan lapis bulu biri-biri keriting, memerlukan penjagaan lebih rapat dan lebih kerap berbanding dengan lapis bulu biri-biri lurus.<ref name=":10"/> ====Saiz==== Pada umumnya terdapat empat kategori saiz untuk ''cobberdog'': katik, katik besar/sederhana kecil, sederhana, dan piawai. Sesetengah pembiak baka juga menyertakan kategori "sederhana besar" dan/atau "XL piawai".<ref name=":11">{{Kutip web|url=https://www.labradoodles.co.uk/breed-information/labradoodle-sizes/|url-status=dead|title=The Four Main Labradoodle Sizes|trans-title=Empat Saiz Utama ''Labradoodle''|language=en|publisher=Australian Cobberdogs Labradoodles|date=20 Jun 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20240130212326/https://www.labradoodles.co.uk/breed-information/labradoodle-sizes/|archive-date=30 Januari 2024|access-date=1 Oktober 2025}}</ref> Piawaian baka mengiktiraf tiga kategori saiz: kecil, sederhana, dan piawai. Saiz ''cobberdog'' semata-mata berdasarkan ketinggian sebagaimana yang diukur dari lantai hingga paras [[kelasa]] (bahagian atas tulang kipas pada [[kuadrupedalisme|kuadruped]]). Walaupun berat kerap disertakan dalam pengkategorian saiz, itu biasanya untuk membantu dalam penggambaran saiz dan bukan untuk membantu dalam pengkategorian individu spesifik.<ref name=":11"/><ref name=":12">{{Kutip web|url=https://ridgydidgecobberdogs.com.au/puppy-size-how-big-will-my-cobberdog-puppy-grow/|url-status=live|title=How big will my Ridgy Didge Cobberdog grow?|trans-title=Sebesar manakah akan ''Cobberdog'' Ridgy Didge saya tumbuh?|language=en|publisher=Ridgy Didge Cobberdogs|date=18 Oktober 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20240130212325/https://www.ridgydidgecobberdogs.com/puppy-size-how-big-will-my-cobberdog-puppy-grow/|archive-date=30 Januari 2024|access-date=1 Oktober 2025}}</ref> {| class="wikitable" |+ Empat kategori saiz umum<ref name=":8"/><ref name=":11"/><ref name=":12"/> ! Nama kategori ! Julat ketinggian ! Julat berat (penghampiran) |- | Katik | {{Convert|35|-|41|cm|in}} | {{Convert|7|-|12|kg|lb}} |- | Mini besar/ sederhana kecil | {{Convert|41|-|47|cm|in}} | {{Convert|10|-|16|kg|lb}} |- | Sederhana | {{Convert|47|-|56|cm|in}} | {{Convert|14|-|22|kg|lb}} |- | Piawai | {{Convert|56|-|61|cm|in}} | {{Convert|20|-|40|kg|lb}} |} ====Ciri==== [[Fail:Flash13092017.jpg|thumb|Imej lebih dekat seekor ''cobberdog'' Australia putih]] Pada tahun 2012, MDBA mewujudkan satu set piawaian baka yang mesti dipatuhi oleh mana-mana anjing untuk dianggap sebagai ''cobberdog'' Australia asasi. Sebagai tambahan kepada piawaian ini, amalan umum telah mewujudkan keutamaan lanjut untuk baka ini. Piawaian baka rasmi menyatakan bahawa jumlah semua ciri anjing ini patut menggambarkan "Anjing yang atletik dengan anggun dan seimbang, bebas daripada ciri berlebihan, dengan lapis bulu mewah yang tidak gugur dan tidak berbau." Pada umumnya, matlamat baka ini adalah untuk menjadi anjing segi empat sama dan berdimensi nalar dengan proses pembiakbakaan yang lebih tertumpu pada kesihatan dan perangai.<ref name=":21"/><ref name=":8"/> Ciri distingtif ketara termasuk telinga terkelepai, pempigmenan piawai bagi hidung dan pad kaki, ekor [[pemotongan ekor anjing|tidak terpotong]], dan lapis bulu hipoalergenik tidak gugur.<ref name=":8"/> Pada tahun 2024, Australian Cobberdog Society ("Persatuan ''Cobberdog'' Australia") yang bekerja dengan sesetengah bekas pembiak baka MDBA di seluruh dunia mendakwa bahawa mereka telah memperhalus dan mengemaskinikan piawaian baka, untuk mencerminkan kemajuan yang dibuat dan membimbing hala tuju daripada baka dalam perkembangan kepada baka tulen (yang dapat membiak dengan benar). Walau bagaimanapun, untuk dapat melakukannya, seseorang itu mestilah menjadi pemilik harta intelek dan penulisan (nama ''Australian cobberdog'') dicipta oleh pengasas. ''Cobberdog'' Australia autentik ialah anjing lemah lembut dan cerdas, teringin-ingin menggembirakan, mudah dilatih, dan amat baik dengan kanak-kanak. Piawaian baka ACS menyatakan tentang perkara sama dan berkata bahawa "''Cobberdog'' Australia sedar, pintar, dan mudah dilatih dengan keinginan lemah lembut untuk menggembirakan. Ia setia kepada keluarganya tanpa menentang orang asing. ''Cobberdog'' mudah dicam dengan jumbai muka dengan lapis bulu biri-biri mewah dan kurang gugur yang labuh dalam alunan lembut. Ia mempunyai keinginan kuat untuk pendampingan rapat manusia dan naluri untuk mencari hubungan intim mata dengan mata. Kepala dan ekspresi wajah ''cobberdog'' Australia merupakan trait khas dengan muka terbuka menyenangkan, mata menyerlah, dan muncung ketara. Telinganya sederhana, bertempat baik, dan cekap menyokong komunikasi bukan kata.<ref>{{Kutip web|url=https://www.australiancobberdogsociety.com/_files/ugd/a7a718_a4c5888f3cdc4a93881584433ec0c732.pdf|title=The Australian Cobberdog: Breed Standard|trans-title=''Cobberdog'' Australia: Piawaian Baka|format=pdf|language=en|publisher=Australian Cobberdog Society|access-date=1 Oktober 2025}}</ref> ===Ciri tingkah laku=== Tujuan asal ''cobberdog'' untuk perkembangan adalah sebagai usaha untuk membiakbakakan anjing tenang, penyayang, dan berempati yang unggul untuk pelatihan sebagai anjing terapi atau haiwan khidmat, baka tulen pertama dengan itu sebagai tujuan awal untuk pembiakbakaan.<ref name=":17"/> Tambahan pula, lapis bulu hipoalergenik dan pengeluaran air liur rendah bertujuan untuk memperluas kegunaan ''cobberdog'' kerana itu membolehkan anjing berkenaan mendampingi atau melawat individu dengan alahan terhadap anjing, ''dander'', air liur anjing, dan yang patut menghindari kehadiran sisa bulu yang ditinggalkan oleh anjing bersalin bulu.<ref name=":3"/><ref name=":6"/><ref name=":7"/> ''Cobberdog'' Australia pada umumnya dianggap sebagai baka cerdas yang mempelajari trik dan tugas dengan lebih mudah berbanding dengan kebanyakan baka lain.<ref>{{Kutip buku|last=Jackson|first=Jacob|date=2 Jun 2023|title=Australian Cobberdog Activities|trans-title=Kegiatan Cobberdog Australia|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=9-sE0AEACAAJ}}|language=en|publisher=Desert Thrust|isbn=9781395862251}}</ref> Tambahan pula, ia diketahui sangat jarang menggigit dengan niat untuk memudaratkan. ''Cobberdog'' menyalak kurang berbanding dengan kebanyakan baka dan penyuaraan pada umumnya terbatas kepada kejadian kejutan atau distres ekstrem.<ref name=":17"/> Ciri-ciri ini, sebagai tambahan kepada sifat hormat dan tidak menonjol pada baka ini, menjadikannya khususnya unggul untuk terapi yang melibatkan individu dengan kesukaran untuk berinteraksi seperti mangsa trauma, individu tertentu dengan [[autisme|kecelaruan spektrum autisme]] dan pelbagai kelompok lain yang peka secara sosial.<ref name=":13">{{Kutip web|url=https://www.cobberdogking.com/en/therapy-assistance-dog/australian-cobberdog-therapy-dog/|title=THE COBBERDOG AS A THERAPY DOG|trans-title=''COBBERDOG'' SEBAGAI ANJING TERAPI|language=en|publisher=DOGKING Dogs|access-date=30 September 2025}}</ref><ref name=":7"/><ref name=":8"/> Di sekeliling haiwan lain, ''cobberdog'' pada umumnya kekal tenang dan tidak menonjol. Kurang ada kelaziman untuk individu baka ini terlibat dalam pergaduhan akibat kecenderungan semula jadi anjing ini untuk berundur daripada konflik. Selalunya, ''cobberdog'' secara unik mampu berinteraksi dengan anjing yang pada umumnya tidak mampu bersekedudukan dengan anjing lain. ''Cobberdog'' dapat bersekedudukan dalam sesetengah keadaan dengan haiwan seperti kucing, burung, atau rodensia, walaupun baka ini pada umumnya sangat ingin tahu dan patut diawasi untuk mengelakkan kemudaratan atau pencerobohan yang tidak diingini.<ref name=":7"/><ref name=":15"/><ref name=":14">{{Kutip web|url=https://www.cobberdogking.com/en/about-australian-cobberdog/australian-cobberdog-temperament/|title=THE AUSTRALIAN COBBERDOG'S TEMPERAMENT|trans-title=PERANGAI ''COBBERDOG'' AUSTRALIA|language=en|publisher=DOGKING Dogs|access-date=1 Oktober 2025}}</ref> ====Peranan==== Sebagai hasil daripada pembiakbakaan terpilih dan perangai semula jadi ''cobberdog'' Australia, baka ini dianggap unggul sebagai [[anjing terapi]], [[haiwan khidmat]], [[haiwan sokongan emosi]], [[anjing teman]], dan [[haiwan peliharaan]] isi rumah. Peranan ini banyak dibantu oleh sifat tidak menonjol ''cobberdog'', sikap tenang, dan rasa empati umum.<ref name=":7"/><ref name=":15"/><ref name=":18"/> ==Kesihatan== ===Isu perubatan lazim dan penyaringan=== ''Cobberdog'' Australia pada umumnya dianggap sebagai antara baka anjing paling sihat dan telah menerima penyaringan DNA untuk generasi berturut-turut sepanjang proses pembiakbakaan tulen. Pembawa bagi penyakit yang diketahui dengan nalar disingkirkan daripada semua program pembiakbakaan lulusan MDBA. Sifat pembiakbakaan tulen secara keseluruhan, walau bagaimanapun, mempunyai sesetengah keadaan genetik yang dapat dan patut disaring sebelum penggunaan sebarang anjing dalam program pembiakbakaan.<ref name=":16">{{Kutip web|url=https://thedogsjournal.com/australian-cobberdog-characteristics/|title=Australian Cobberdog Characteristics & Facts (2023 Guide)|trans-title=Ciri dan Fakta ''Cobberdog'' Australia (Panduan 2023)|language=en|publisher=The Dogs Journal|date=4 Januari 2023|access-date=1 Oktober 2025}}</ref><ref name=":7"/> * [[Atrofi retina progresif]] (PRA) ialah satu set penyakit mata genetik yang kerap berlaku pada ''cobberdog'' Australia dan dapat membawa kepada [[gangguan penglihatan|kebutaan]]. Sel-sel saraf di bahagian belakang mata mengurai seiring dengan masa dan akan menyebabkan katarak terbentuk. PRA kerap awal-awal menjelma sebagai [[rabun senja|rabun malam]]; ini dapat berkembang menjadi kebutaan penuh. Pembedahan dapat membetulkan ini dan penyaringan kesihatan dapat menentukan sama ada seseekor anjing ialah [[pembawa keturunan|pembawa]].<ref name=":19">{{Kutip buku|editor-last=Ackerman|editor-first=Lowell J.|date=2 Jun 2021|title=Pet-specific Care for the Veterinary Team|trans-title=Jagaan Spesifik Haiwan Peliharaan untuk Pasukan Veterinar|url={{Buku Google|plainurl=yes|id=zxogEAAAQBAJ}}|language=en|edition=ke-1|location=Hoboken, New Jersey, Amerika Syarikat|publisher=[[Wiley (penerbit)|Wiley]]|pages=219, 988|doi=10.1002/9781119540687|isbn=9781119540663|oclc=1224584711}}</ref> * [[Mielopati degeneratif anjing|Mielopati degeneratif]] (DM) terdapat pada ''cobberdog'' dalam kes jarang. DM menyebabkan kelemahan otot anggota belakang progresif dan kehilangan koordinasi seiring dengan masa. Anjing terjejas beransur-ansur semakin mengalami [[inkontinens tinja|inkontinens]] dan kehilangan keupayaan untuk berjalan. Keadaan ini dapat disaring sebelum diwarisi tetapi akhirnya membawa maut kepada anjing terjejas. * [[Rebah cetusan senaman]] (EIC) ialah kecelaruan genetik yang menyebabkan anjing yang sebaliknya sihat rebah selepas bersenam berat. Biasanya, senaman berat selama 5 hingga 20 minit dengan keterujaan ekstrem menyebabkan kelemahan dan kemudian rebah. Walaupun kebanyakan anjing terjejas pulih dengan cepat, episod parah EIC dapat membawa maut. EIC dapat ditemukan dalam penyaringan. * Anomali mata: [[Mikroftalmia]], [[anoftalmia]], dan [[koloboma]] (jenis [[terier gandum berbulu lembut Ireland|terier gandum]]) ialah penyakit mata genetik yang dapat menjejaskan ''cobberdog''. ===Jangka hayat dan penuaan=== Menurut sesetengah sumber, ''cobberdog'' Australia mempunyai [[jangka hayat]] purata sebanyak sama ada 12–14–tahun atau 13–15 tahun, namun tiada bukti kajian bermakna dan boleh sah yang ditunjukkan.<ref name=":7"/><ref name=":19"/> Ia mencapai status [[umur tua|senior]] pada usia tujuh tahun dan mempunyai [[jangka hayat#Jangka hayat sihat|sasaran jangka sihat]] sebanyak enam belas tahun.<ref name=":19"/> Kajian mendalam tentang proses penuaan yang spesifik bagi ''cobberdog'' dan kesan terhadap kegiatan, kesegaran, perangai, dan/atau kesihatan masih belum diterbitkan dengan cara rasmi. Dalam keadaan ini, lebih banyak maklumat dan pemerhatian diperlukan untuk piawaian boleh sah dan tetap.<ref name=":19"/> ==Lihat juga== * [[Senarai baka anjing]] ==Catatan== {{Notelist|refs= {{Efn|name=a|{{Jawi|کوبردوݢ اءوستراليا}}; {{lang-en|italic=yes|Australian cobberdog}}}} }} ==Rujukan== {{Senarai rujukan}} {{Anjing Australia}} [[Kategori:Baka anjing]] [[Kategori:Baka anjing berasal dari Australia]] [[Kategori:Anjing pembantu]] j1q93wiuar6co1a399ylihf7vonc3em 0 1268844 6844513 6828504 2026-05-09T05:37:46Z Azlanamran22 388067 1923 6844513 wikitext text/x-wiki {{Infobox official post | post = Ketua Pengarah Jabatan Penyiaran Malaysia | body = | native_name = | flag = | flagsize = | flagcaption = | insignia = Coat_of_arms_of_Malaysia.svg | insigniasize = | insigniacaption = | image = Ashwad Ismail KP RTM.jpg | imagesize = 150px | alt = | incumbent = [[Ashwad Ismail]] | incumbentsince = 23 Februari 2026 | type = | status = | department = [[Radio Televisyen Malaysia]] | style = Yang Berbahagia | member_of = | reports_to = [[Kementerian Komunikasi Malaysia]] | residence = | seat = [[Putrajaya]] | nominator = | appointer = [[Menteri Komunikasi Malaysia]] | appointer_qualified = | termlength = | termlength_qualified = | constituting_instrument = | precursor = | formation = {{start date and age|1923|df=y}} | first = Mr. Jackson | last = | abolished = | succession = | abbreviation = | unofficial_names = | deputy = | salary = | website = [https://www.rtm.gov.my/ Laman Web Rasmi RTM] | jawatan = }} '''Ketua Pengarah Penyiaran Malaysia''' ialah [[Perkhidmatan awam di Malaysia|penjawat awam di Malaysia]] yang mengetuai [[Jabatan Penyiaran Malaysia]], atau kini dikenali dengan [[Radio Televisyen Malaysia]] (RTM). Penyandang semasa ialah [[Ashwad Ismail]] yang dilantik sejak 23 Februari 2026.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/amp/berita/nasional/2026/02/1512809/ashwad-ismail-dilantik-ketua-pengarah-penyiaran-baharu|title=Ashwad Ismail dilantik Ketua Pengarah Penyiaran baharu {{!}} Berita Harian|website=www.bharian.com.my|access-date=2026-02-23}}</ref> == Senarai penyandang == Berikut ialah senarai bekas Ketua Pengarah Penyiaran serta yang semasa : {|class="wikitable" style="text-align:center;" ! rowspan=2|No. ! colspan=2|Penyandang ! colspan=2|Tempoh jawatan |- ! Potret ! Nama<br /><small>(Lahir–Mati)</small> ! Mula ! Akhir |- ! 1 |rowspan="17"|[[File:Coat of arms of Malaysia.svg|100px]] | Mr. Jackson <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 1946 | 1955 |- ! 2 | Mr. David Little <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 1955 | 1959 |- ! 3 | Mr. Albert Read <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 1959 | 1969 |- ! 4 | [[Dol Ramli|Tan Sri Dato Dol Ramli]] <br> <small>(1922–2011)</small> | 1969 | 1975 |- ! 5 | Abdullah bin Mohamad <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 1975 | 1986 |- ! 6 | [[Zain Mahmood|Dato' Zain bin Mahmood]] <br> <small>(1933–1994)</small> | 1986 | 1987 |- ! 7 | Dato' Jaafar bin Kamin <br> <small>(1943–2024)</small> | 1988 | 1999 |- ! 8 | Dato' Ali Musa bin Sulaiman <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 1999 | 2003 |- ! 9 | Dato' Abdul Rahman bin Hamid <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 2003 | 2009 |- ! 10 | Datuk Ibrahim bin Yahya <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 2009 | 2011 |- ! 11 | Dato' Norhayati binti Haji Ismail <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 2011 | 2014 |- ! 12 | Dato' Abu Bakar bin Ab. Rahim <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 2011 | 2018 |- ! 13 | Tuan Haji Abdul Muis bin Shefii <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 2018 | 2019 |- ! 14 | Puan Nor Yahati Awang <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 2020 | 2021 |- ! 15 | Datuk Ruzain bin Idris <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 2021 | 2022 |- ! 16 | Dato' Che Roslan bin Che Daud <br> <small>(lahir tidak diketahui)</small> | 2022 | 2023 |- ! 17 | Dato' [[Suhaimi Sulaiman]] <br> <small>(lahir 1962)</small> | 20 Januari 2023 | 22 Februari 2026 |- ! 18 | [[File:Ashwad Ismail KP RTM.jpg|100px]] | [[Ashwad Ismail]]<br> <small>(lahir 1985)</small> | 23 Februari 2026 | kini |} == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori:Ketua jabatan dan agensi persekutuan Malaysia]] [[Kategori:Kementerian Komunikasi Malaysia]] otk2jdyxv5ca3fhe7r82gmk484g57v3 0 1269609 6844357 6672127 2026-05-08T20:41:37Z Mutark2026 398572 /* Rujukan */ categoría correción 6844357 wikitext text/x-wiki Ini ialah senarai filem [[Bahasa Telugu|berbahasa Telugu]] yang diterbitkan di [[India]]. == Kutipan Tertinggi == Senarai filem Telegu dengan kutipan tertinggi yang dikeluarkan pada 2025, mengikut hasil kasar box office seluruh dunia, adalah seperti berikut: {| class="wikitable" | style="text-align:center; background:#ccc;" |'''#''' | Menyiratkan bahawa filem itu berbilang bahasa dan angka kutipan kasar termasuk koleksi seluruh dunia bagi versi penggambaran serentak yang lain. |} {| class="wikitable sortable" style="margin:auto; margin:auto;" |+'''Filem Telegu dengan kutipan tertinggi pada tahun 2025''' !Rank !Tajuk !Syarikat Produksi !Jumlah KutipanSeluruh Dunia !Ruj. |- !1 | style="background:#b6fcb6;" |''[[They Call Him OG]]'' * |DVV Entertainment | align="right" |₹300 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/they-call-him-og-ott-release-update-when-and-where-to-watch-pawan-kalyans-telugu-blockbuster-movie-after-theatrical-run/articleshow/124350947.cms?from=mdr|title=They Call Him OG OTT release update: When and where to watch Pawan Kalyan's Telugu blockbuster movie after theatrical run|date=7 October 2025|website=The Economic Times|access-date=13 October 2025}}</ref> |- !2 |''Sankranthiki Vasthunam'' |Sri Venkateswara Creations | align="right" |₹258–300 crore | style="text-align:center;" |{{Efn|''[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]''<ref>{{Cite web |date=2025-07-26 |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://www.financialexpress.com/life/entertainment/saiyaara-becomes-2nd-biggest-movie-of-2025-these-are-top-10-highest-grossing-films-of-the-year/3927364/ |access-date=2025-10-13 |website=The Financial Express |language=en}}</ref> reported ₹258 crore and ''[[NDTV]]'',<ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=2025-02-06 |title=Is South Cinema Finally Done With Violence? |url=https://www.ndtv.com/opinion/is-south-cinema-finally-done-with-violence-7649636 |access-date=2025-10-13 |website=[[NDTV]] |language=en}}</ref> ''[[CNN-News18|News18]]'',<ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Sameeksha |date=2025-03-03 |title=First Blockbuster Of 2025: This Telugu Movie Is Topping OTT Charts After Entering Rs 300-Crore Club |url=https://www.news18.com/movies/first-blockbuster-of-2025-this-telugu-movie-is-topping-ott-charts-after-entering-rs-300-crore-club-ws-ab-9247463.html |access-date=2025-10-13 |website=[[CNN-News18|News18]] |language=en}}</ref> ''[[The Hans India]]'',<ref name="auto1">{{Cite web |last=Sistu |first=Suhas |date=2025-01-30 |title=Venkatesh creates a record as 'Sankranthiki Vasthunnam' reaches 300 Cr milestone |url=https://www.thehansindia.com/cinema/tollywood/venkatesh-creates-a-record-as-sankranthiki-vasthunnam-reaches-300-cr-milestone-940962 |access-date=2025-10-13 |website=[[The Hans India]] |language=en}}</ref> ''[[The Hindu]]'',<ref>{{Cite web |date=2025-07-02 |title=Telugu cinema 2025: Hits prove elusive as the industry struggles to regain momentum |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/telugu-cinema-2025-hits-prove-elusive-as-the-industry-struggles-to-regain-momentum/article69758700.ece |access-date=2025-10-13 |website=[[The Hindu]] |language=en}}</ref> ''[[The Economic Times]]'' have reported the {{INR|300 crore}} gross.<ref>{{Cite news |date=2025-02-11 |title=Sankranthiki Vasthunnam sequel announced. When will the superhit Telegu movie be released? |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/sankranthiki-vasthunnam-sequel-announced-when-will-the-superhit-telegu-movie-be-released/articleshow/118135526.cms?from=mdr |access-date=2025-10-13 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref>}} |- !3 |''[[Game Changer]]'' |Sri Venkateswara Creations | align="right" |₹195 crore | style="text-align:center;" |<ref name=":TFE">{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/life/entertainment/saiyaara-becomes-2nd-biggest-movie-of-2025-these-are-top-10-highest-grossing-films-of-the-year/3927364/|title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year|date=2025-07-26|website=The Financial Express|language=en|access-date=2025-07-26}}</ref> |- !4 |''Daaku Maharaaj'' |{{Unbulleted list|[[S. Radha Krishna|Sithara Entertainments]]|Fortune Four Cinemas|Srikara Studios}} | align="right" |₹156 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/cinema/daaku-maharaaj-roars-on-netflix-after-massive-box-office-run-947785|title=‘Daaku Maharaaj’ roars on Netflix after massive box office run|last=Sistu|first=Suhas|date=2025-02-21|website=The Hans India|language=en|access-date=2025-09-25}}</ref> |- !5 | style="background:#b6fcb6;" |''Mirai'' * |People Media Factory | rowspan="1" align="right" |₹141–150 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/telugu-cinema/mirai-ott-release-when-and-where-to-watch-teja-sajja-manchu-manojs-fantasy-film-jiohotstar-101759842878438.html|title=Mirai OTT release: When and where to watch Teja Sajja, Manchu Manoj's fantasy film|date=7 October 2025|website=Hindustan Times|language=en|access-date=13 October 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mirai-starts-streaming-on-ott-with-changes-1909136|title=Mirai Starts Streaming on OTT With Changes|date=10 October 2025|website=www.deccanchronicle.com|language=en|access-date=13 October 2025}}</ref> |- !6 |''HIT: The Third Case'' |{{Unbulleted list|[[Wall Poster Cinema]]|Unanimous Productions}} | align="right" |₹120 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/hit-3-ott-release-date-confirmed-nanis-crime-thriller-to-stream-earlier-than-expected-where-and-when-to-watch/articleshow/121379947.cms|title=HIT 3 OTT release date confirmed: Nani's crime thriller to stream earlier than expected. Where and when to watch?|date=24 May 2025|website=[[The Economic Times]]|language=en|access-date=25 May 2025}}</ref> |- !7 |''[[Kuberaa]]''[α] |{{Unbulleted list|Sree Venkateswara Cinemas LLP|[[Amigos Creations]]}} | style="text-align:right; background:#ccc;" |₹115–132 crore | style="text-align: center;" |{{Efn|''Kuberaa''{{'}}s reported worldwide grosses vary between ₹115 crore (''[[Hindustan Times]]''<ref>{{Cite web |date=5 September 2025 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 8: Kalyani film soars past ₹120 crore, beats Marco, Kuberaa lifetime |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/lokah-chapter-1-worldwide-box-office-collection-day-8-kalyani-priyadarshan-film-120-crore-beats-marco-kuberaa-lifetime-101757047123950.html |website=Hindustan Times}}</ref>) – ₹132 crore (''[[The Hans India]]'';<ref>{{cite web |last1=Keval |first1=Varun |date=10 July 2025 |title=Kubera Movie to Stream on This OTT Platform from July 18 |url=https://www.thehansindia.com/ott-web-series/kubera-movie-to-stream-on-amazon-prime-from-july-18-after-big-box-office-success-986955 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725051502/https://www.thehansindia.com/ott-web-series/kubera-movie-to-stream-on-amazon-prime-from-july-18-after-big-box-office-success-986955 |archive-date=25 July 2025 |access-date=21 July 2025 |website=[[The Hans India]] |language=en}}</ref> ''[[News18]]''<ref>{{cite web |title=Dhanush-Nagarjuna’s Kuberaa Locks OTT Release Date: When And Where To Watch |url=https://www.news18.com/movies/tamil-cinema/dhanush-nagarjunas-kuberaa-locks-ott-release-date-when-and-where-to-watch-ws-l-aa-9449157.html |access-date=13 September 2025 |website=News18 |language=en}}</ref>)}} |- !8 |''Hari Hara Veera Mallu'' |Mega Surya Production | align="right" |₹113.85 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/hari-hara-veera-mallu-on-ott-pawan-kalyan-period-drama-to-stream-on-prime-video-2773876-2025-08-20|title=Hari Hara Veera Mallu on OTT: Pawan Kalyan period drama to stream on Prime Video|date=20 August 2025|website=India Today|language=en|access-date=13 October 2025}}</ref> |- !9 |''Thandel'' |{{Unbulleted list|[[Geetha Arts]]}} | rowspan="1" align="right" |₹100 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/cinema/naga-chaitanyas-thandel-joins-100-cr-club-becomes-career-best-hit-946235|title=Naga Chaitanya's 'Thandel' joins 100 Cr club, becomes career-best hit|last=Sistu|first=Suhas|date=2025-02-16|website=[[The Hans India]]|language=en|access-date=2025-03-18}}</ref> |- !10 |''Kingdom'' |{{Unbulleted list|[[S. Radha Krishna |Sithara Entertainments]]|Fortune Four Creations|Srikara Studios}} | align="right" |₹82.02 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/entertainment/kingdom-ott-release-date-when-and-where-will-vijay-deverakondas-film-netflix-11756173618250.html|title=Kingdom OTT release date: When and where will Vijay Deverakonda's film stream online|last=Biswas|first=Sneha|date=2025-08-26|website=mint|language=en|access-date=2025-09-25}}</ref> |} == Rujukan == {{Senarai rujukan}} [[Kategori:Senarai filem Telugu mengikut tahun]] [[Kategori:Filem 2025]] [[Kategori:Filem Telugu tahun 2025]] jk3k2ogfudz3hvc9u0ekr0dzutscv3x 6844358 6844357 2026-05-08T20:41:56Z Mutark2026 398572 /* Rujukan */ 6844358 wikitext text/x-wiki Ini ialah senarai filem [[Bahasa Telugu|berbahasa Telugu]] yang diterbitkan di [[India]]. == Kutipan Tertinggi == Senarai filem Telegu dengan kutipan tertinggi yang dikeluarkan pada 2025, mengikut hasil kasar box office seluruh dunia, adalah seperti berikut: {| class="wikitable" | style="text-align:center; background:#ccc;" |'''#''' | Menyiratkan bahawa filem itu berbilang bahasa dan angka kutipan kasar termasuk koleksi seluruh dunia bagi versi penggambaran serentak yang lain. |} {| class="wikitable sortable" style="margin:auto; margin:auto;" |+'''Filem Telegu dengan kutipan tertinggi pada tahun 2025''' !Rank !Tajuk !Syarikat Produksi !Jumlah KutipanSeluruh Dunia !Ruj. |- !1 | style="background:#b6fcb6;" |''[[They Call Him OG]]'' * |DVV Entertainment | align="right" |₹300 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/they-call-him-og-ott-release-update-when-and-where-to-watch-pawan-kalyans-telugu-blockbuster-movie-after-theatrical-run/articleshow/124350947.cms?from=mdr|title=They Call Him OG OTT release update: When and where to watch Pawan Kalyan's Telugu blockbuster movie after theatrical run|date=7 October 2025|website=The Economic Times|access-date=13 October 2025}}</ref> |- !2 |''Sankranthiki Vasthunam'' |Sri Venkateswara Creations | align="right" |₹258–300 crore | style="text-align:center;" |{{Efn|''[[The Financial Express (India)|The Financial Express]]''<ref>{{Cite web |date=2025-07-26 |title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year |url=https://www.financialexpress.com/life/entertainment/saiyaara-becomes-2nd-biggest-movie-of-2025-these-are-top-10-highest-grossing-films-of-the-year/3927364/ |access-date=2025-10-13 |website=The Financial Express |language=en}}</ref> reported ₹258 crore and ''[[NDTV]]'',<ref>{{Cite web |last=Srinivasan |first=Latha |date=2025-02-06 |title=Is South Cinema Finally Done With Violence? |url=https://www.ndtv.com/opinion/is-south-cinema-finally-done-with-violence-7649636 |access-date=2025-10-13 |website=[[NDTV]] |language=en}}</ref> ''[[CNN-News18|News18]]'',<ref>{{Cite web |last=Sharma |first=Sameeksha |date=2025-03-03 |title=First Blockbuster Of 2025: This Telugu Movie Is Topping OTT Charts After Entering Rs 300-Crore Club |url=https://www.news18.com/movies/first-blockbuster-of-2025-this-telugu-movie-is-topping-ott-charts-after-entering-rs-300-crore-club-ws-ab-9247463.html |access-date=2025-10-13 |website=[[CNN-News18|News18]] |language=en}}</ref> ''[[The Hans India]]'',<ref name="auto1">{{Cite web |last=Sistu |first=Suhas |date=2025-01-30 |title=Venkatesh creates a record as 'Sankranthiki Vasthunnam' reaches 300 Cr milestone |url=https://www.thehansindia.com/cinema/tollywood/venkatesh-creates-a-record-as-sankranthiki-vasthunnam-reaches-300-cr-milestone-940962 |access-date=2025-10-13 |website=[[The Hans India]] |language=en}}</ref> ''[[The Hindu]]'',<ref>{{Cite web |date=2025-07-02 |title=Telugu cinema 2025: Hits prove elusive as the industry struggles to regain momentum |url=https://www.thehindu.com/entertainment/movies/telugu-cinema-2025-hits-prove-elusive-as-the-industry-struggles-to-regain-momentum/article69758700.ece |access-date=2025-10-13 |website=[[The Hindu]] |language=en}}</ref> ''[[The Economic Times]]'' have reported the {{INR|300 crore}} gross.<ref>{{Cite news |date=2025-02-11 |title=Sankranthiki Vasthunnam sequel announced. When will the superhit Telegu movie be released? |url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/sankranthiki-vasthunnam-sequel-announced-when-will-the-superhit-telegu-movie-be-released/articleshow/118135526.cms?from=mdr |access-date=2025-10-13 |work=[[The Economic Times]] |issn=0013-0389}}</ref>}} |- !3 |''[[Game Changer]]'' |Sri Venkateswara Creations | align="right" |₹195 crore | style="text-align:center;" |<ref name=":TFE">{{Cite web|url=https://www.financialexpress.com/life/entertainment/saiyaara-becomes-2nd-biggest-movie-of-2025-these-are-top-10-highest-grossing-films-of-the-year/3927364/|title=Saiyaara becomes 2nd biggest movie of 2025; THESE are top 10 highest-grossing films of the year|date=2025-07-26|website=The Financial Express|language=en|access-date=2025-07-26}}</ref> |- !4 |''Daaku Maharaaj'' |{{Unbulleted list|[[S. Radha Krishna|Sithara Entertainments]]|Fortune Four Cinemas|Srikara Studios}} | align="right" |₹156 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/cinema/daaku-maharaaj-roars-on-netflix-after-massive-box-office-run-947785|title=‘Daaku Maharaaj’ roars on Netflix after massive box office run|last=Sistu|first=Suhas|date=2025-02-21|website=The Hans India|language=en|access-date=2025-09-25}}</ref> |- !5 | style="background:#b6fcb6;" |''Mirai'' * |People Media Factory | rowspan="1" align="right" |₹141–150 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/telugu-cinema/mirai-ott-release-when-and-where-to-watch-teja-sajja-manchu-manojs-fantasy-film-jiohotstar-101759842878438.html|title=Mirai OTT release: When and where to watch Teja Sajja, Manchu Manoj's fantasy film|date=7 October 2025|website=Hindustan Times|language=en|access-date=13 October 2025}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/mirai-starts-streaming-on-ott-with-changes-1909136|title=Mirai Starts Streaming on OTT With Changes|date=10 October 2025|website=www.deccanchronicle.com|language=en|access-date=13 October 2025}}</ref> |- !6 |''HIT: The Third Case'' |{{Unbulleted list|[[Wall Poster Cinema]]|Unanimous Productions}} | align="right" |₹120 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://economictimes.indiatimes.com/magazines/panache/hit-3-ott-release-date-confirmed-nanis-crime-thriller-to-stream-earlier-than-expected-where-and-when-to-watch/articleshow/121379947.cms|title=HIT 3 OTT release date confirmed: Nani's crime thriller to stream earlier than expected. Where and when to watch?|date=24 May 2025|website=[[The Economic Times]]|language=en|access-date=25 May 2025}}</ref> |- !7 |''[[Kuberaa]]''[α] |{{Unbulleted list|Sree Venkateswara Cinemas LLP|[[Amigos Creations]]}} | style="text-align:right; background:#ccc;" |₹115–132 crore | style="text-align: center;" |{{Efn|''Kuberaa''{{'}}s reported worldwide grosses vary between ₹115 crore (''[[Hindustan Times]]''<ref>{{Cite web |date=5 September 2025 |title=Lokah Chapter 1 worldwide box office collection day 8: Kalyani film soars past ₹120 crore, beats Marco, Kuberaa lifetime |url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/others/lokah-chapter-1-worldwide-box-office-collection-day-8-kalyani-priyadarshan-film-120-crore-beats-marco-kuberaa-lifetime-101757047123950.html |website=Hindustan Times}}</ref>) – ₹132 crore (''[[The Hans India]]'';<ref>{{cite web |last1=Keval |first1=Varun |date=10 July 2025 |title=Kubera Movie to Stream on This OTT Platform from July 18 |url=https://www.thehansindia.com/ott-web-series/kubera-movie-to-stream-on-amazon-prime-from-july-18-after-big-box-office-success-986955 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20250725051502/https://www.thehansindia.com/ott-web-series/kubera-movie-to-stream-on-amazon-prime-from-july-18-after-big-box-office-success-986955 |archive-date=25 July 2025 |access-date=21 July 2025 |website=[[The Hans India]] |language=en}}</ref> ''[[News18]]''<ref>{{cite web |title=Dhanush-Nagarjuna’s Kuberaa Locks OTT Release Date: When And Where To Watch |url=https://www.news18.com/movies/tamil-cinema/dhanush-nagarjunas-kuberaa-locks-ott-release-date-when-and-where-to-watch-ws-l-aa-9449157.html |access-date=13 September 2025 |website=News18 |language=en}}</ref>)}} |- !8 |''Hari Hara Veera Mallu'' |Mega Surya Production | align="right" |₹113.85 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/regional-cinema/story/hari-hara-veera-mallu-on-ott-pawan-kalyan-period-drama-to-stream-on-prime-video-2773876-2025-08-20|title=Hari Hara Veera Mallu on OTT: Pawan Kalyan period drama to stream on Prime Video|date=20 August 2025|website=India Today|language=en|access-date=13 October 2025}}</ref> |- !9 |''Thandel'' |{{Unbulleted list|[[Geetha Arts]]}} | rowspan="1" align="right" |₹100 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.thehansindia.com/cinema/naga-chaitanyas-thandel-joins-100-cr-club-becomes-career-best-hit-946235|title=Naga Chaitanya's 'Thandel' joins 100 Cr club, becomes career-best hit|last=Sistu|first=Suhas|date=2025-02-16|website=[[The Hans India]]|language=en|access-date=2025-03-18}}</ref> |- !10 |''Kingdom'' |{{Unbulleted list|[[S. Radha Krishna |Sithara Entertainments]]|Fortune Four Creations|Srikara Studios}} | align="right" |₹82.02 crore | style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://www.livemint.com/entertainment/kingdom-ott-release-date-when-and-where-will-vijay-deverakondas-film-netflix-11756173618250.html|title=Kingdom OTT release date: When and where will Vijay Deverakonda's film stream online|last=Biswas|first=Sneha|date=2025-08-26|website=mint|language=en|access-date=2025-09-25}}</ref> |} == Rujukan == {{Senarai rujukan}} [[Kategori:Senarai filem Telugu mengikut tahun]] [[Kategori:Filem 2025]] [[Kategori:Filem Telugu tahun 2025| ]] 19i0qwxbsr77lvesvywamn04nq717xy 0 1269633 6844350 6821655 2026-05-08T20:13:09Z ~2026-27094-05 398453 6844350 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor |name = Charlie Numan Salleh |native_name = |birth_name = Numan bin Mohd Salleh |birth_date = 9 Mei 1954 |birth_place = [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] |death_date = {{death date and age|2025|10|15|1954|5|9}} |death_place = Taman Sri Rampai, [[Wangsa Maju]], [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] |death_cause = Kanser usus tahap empat |resting_place = Tanah Perkuburan Islam Raudhatul Sakinah Taman Selasih, [[Batu Caves]] |occupation = Pelakon |years_active = 1980–2025 |spouse = |family = Yusri Saleh (adik) |children = 7 |relatives = }} '''Charlie Numan Mohd Salleh''' (9 Mei 1954 – 15 Oktober 2025) merupakan seorang pelakon lelaki [[Malaysia]]. == Kematian == Beliau telah meninggal dunia akibat kanser usus tahap empat pada 15 Oktober 2025 di usia 71 tahun. Charlie dikebumikan di Tanah Perkuburan Islam Raudhatul Sakinah Taman Selasih, Batu Caves.<ref>https://www.hmetro.com.my/rap/rapextra/2025/10/1276143/charlie-numan-salleh-meninggal-dunia</ref><ref>https://www.mstar.com.my/spotlight/hiburan/2025/10/11/charlie-nu039man-tenat-baru-tahu-hidap-kanser-tahap-empat-keluarga-sedia-berdepan-sebarang-kemungkinan</ref> == Filemografi == {{Expand list}} === Filem === {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 2014 ! ''[[Mamak Cupcake]]'' | Pegawai Kementerian Kesihatan | Filem pertama, penampilan khas |- | 2019 ! ''[[Suatu Ketika]]'' | Kudin Tua | |- | rowspan="2"|2021 ! ''Hanya Namamu Laila'' | Pak Man | |- ! ''[[Zombitopia]]'' | Bob | |- | 2023 ! ''[[Rahsia (filem 2023)|Rahsia]]'' | Pak Saleh | |- | 2025 ! ''[[Gayong]]'' | Pak Kassim | Filem terakhir |} === Filem pendek === {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak |- | 2018 ! ''Nautika'' | Ayah |- | 2021 ! ''Lantern'' | |- |} === Drama === {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2012 ! ''[[3 Janji]]'' | | [[TV3]] | Drama pertama |- | 2014 ! ''Warden Stylo'' | | [[TV Okey|TVi]] | |- | rowspan="5" |2016 ! ''[[Menongkah Kasih]]'' | | [[TV9]] | |- ! ''[[Cinta Masam Manis]]'' | Samad | rowspan="7" |[[TV3]] | |- ! ''[[Bodyguard (drama)|Bodyguard]]'' | Dato Dahlan | |- !''[[Nasi Minyak Kuah Cinta]]'' | | |- ! ''[[Umairah (drama)|Umairah]]'' | Pak Mustam | |- | 2016–2017 ! ''[[Sein dan Luna]]'' | Pak Murad | |- | 2017 ! [[Menanti Februari|''Menanti Februari'']] | En Fuad | |- | 2017–2018 ! ''[[Kisah Yang Hilang]]'' | Tok Sakri | |- | rowspan="2" | 2018 ! ''[[Monalisa]]'' | | [[Astro Prima]] | |- ! ''Izinkan Aku Mencintaimu'' | Pak Aris | [[TV Okey]] | |- | 2018–2019 ! ''[[Jika Masih Ada Rindu]]'' | Pak Mat | rowspan="4" |[[TV3]] | |- | 2019 ! ''[[Rumah Siti Khadijah]]'' | Bapak Nur | |- | rowspan="2"|2020 ! ''[[Runi & Solah]]'' | Haji Daud | |- ! ''[[Ryan Aralyn]]'' | Noh | |- | rowspan="2"|2021 ! ''[[Dia Isteriku]]'' | Atok Wan Haji Ali | [[TV AlHijrah]] | |- ! ''[[Mr. Millennium]]'' | Pak Meon | [[TV9]] | |- | rowspan="2"|2022 ! ''[[Kau Cipta Kasih]]'' | Atuk Mat | [[TV3]] | |- ! ''[[Imamku Okey]]'' | Datuk John | [[TV Okey]] | |- | 2023 ! ''[[Ku Akad Kau Dengan Bismillah]]'' | Tok | [[TV3]] | |- | rowspan="3" |2024 ! ''[[Takdir Itu Milik Aku]]'' | Pak Tih | rowspan="2" | [[Astro Ria]] | |- ! [[Andai Tiada Dia|''Andai Tiada Dia'']] | Bomoh | |- ! ''[[Projek: Exit]]'' | Hakim Shamsuddin | [[Astro Premier]] | Drama terakhir |} === Drama web === {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Rangkaian ! Catatan |- | 2021 ! ''[[Black (drama web)|Black]]'' | Bunian 999 | [[Viu]] | Drama web pertama dan terakhir |- |} === Telefilem === {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2014 ! ''Hak'' | Karim | [[TV3]] | Telefilem pertama |- | 2016 ! ''Terputusnya Sebuah Doa'' | Pak Hassan | [[Astro Ria]] | |- | rowspan="2"|2019 ! ''Durian Oh Durian'' | Bomoh | [[Tonton]] | |- ! ''Back To You'' | Aiman | [[8TV]]/[[TV3]] | |- | 2020 ! ''Bercinta Dengan Jin'' | | [[Astro Citra]] | |- | 2022 ! ''[[Adik Kakak (telefilem)|Adik Kakak]]'' | | [[TV3]] | Telefilem terakhir |- |} == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == * {{IMDb name|nm10782855}} [[Kategori:Kelahiran 1954]] [[Kategori:Kematian 2025]] [[Kategori:Orang dari Kuala Lumpur]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia abad ke-20]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia abad ke-21]] [[Kategori:Pelakon televisyen Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Kematian akibat kanser usus]] 8raqr03f2xyx0yzubela1wyfpm3bssy 0 1270405 6844294 6804257 2026-05-08T16:18:16Z PSC2000 359232 /* */ 6844294 wikitext text/x-wiki '''''Saat Aku Tahu''''' merupakan sebuah siri drama televisyen web Malaysia 2025 terbitan ''[[Global Station|Global Film Station Sdn. Bhd.]]'' yang diarahkan oleh Riza Baharudin. Ia dibintangi oleh [[Anna Jobling]], [[Hisyam Hamid]] dan [[Ummi Nazeera]]. Drama ini memulakan tayangan perdana di [[Viu]] pada 6 November hingga 25 Disember 2025. {{Infobox televisyen|tajuk=Saat Aku Tahu |genre={{hlist|[[Drama]]|[[Konflik]]|[[Cinta]]|[[Dendam]]|[[Keluarga]]|[[Melodrama]]}} |berdasarkan= |pencipta= |penulis= Liza Nur |pengarah= Riza Baharudin |assistant_director= |dibintangi={{plainlist| * [[Anna Jobling]] * [[Hisyam Hamid]] * [[Ummi Nazeera]] }} |editor= Global Post Sdn. Bhd. |lagu_pembukaan= |lagu_penutup= "Kemaafan Dendam Yang Terindah" oleh [[Ara Johari]] |company= [[Global Station|Global Film Station Sdn. Bhd.]] |negara= [[Malaysia]] |language= [[Bahasa Melayu|Melayu]] |production_manager= |penerbit_eksekutif= [[Zaiton Muhd Jiwa|Datin Zaiton Mohd. Jiwa]]| executive_associate_producer= |associate_producer= |penerbit= {{ublist|Zetty Alia Dato' Ramly|Zetty Adila Dato' Ramly}} |runtime= |saluran={{ublist|[[Viu]]|[[Hypp Sensasi|Sensasi]]}} |format_audio=[[Dolby Digital]] |format_gambar=[[1080i]] ([[HDTV]]) |bil_episod= 15 |mula_siaran= 6 November 2025 |tamat_siaran= 25 Disember 2025 |preceded_by= |followed_by= }} ==Sinopsis== Mengisahkan tentang Ameena (Anna Jobling), seorang isteri setia yang hidupnya musnah apabila mengetahui suaminya Zarif ([[Hisyam Hamid]]) menjalinkan hubungan sulit dengan sahabat baiknya sendiri, Maira ([[Ummi Nazeera]]). Pengkhianatan itu mengubah Ameena menjadi wanita dingin yang berazam membalas dendam. Namun apabila Maira enggan mengalah, pertarungan emosi mereka bertukar menjadi perang psikologi berbahaya yang mampu menghancurkan sesiapa sahaja di sekeliling mereka. ==Pelakon== ===Pelakon utama=== * [[Anna Jobling]] sebagai '''Ameena''' * [[Hisyam Hamid]] sebagai '''Zarif''' * [[Ummi Nazeera]] sebagai '''Maira''' ===Pelakon pembantu=== * [[Luqman Hafidz]] sebagai Harris * Quinneyra Alyssha sebagai Airis * [[Eizlan Yusof]] sebagai Dato' Zaidi * [[Haeriyanto Hassan]] sebagai Isyam * [[Nik Rifaie]] sebagai Chean * [[Fadilah Mansor]] sebagai Embun ==Runut Bunyi== * Tajuk: Kemaafan Dendam Yang Terindah Penyanyi: [[Ara Johari]] Lirik: Roslan Ariffin & Habsah Hassan ==Trivia== * Merupakan kolaborasi kerjasama gandingan kedua [[Ummi Nazeera]] dan [[Hisyam Hamid]] selepas dalam drama ''[[Andai Tiada Dia]]'' l7z11iahwze4y3boa64xeabsd8v7ltv 0 1272168 6844367 6841091 2026-05-08T21:46:55Z ~2026-27094-05 398453 6844367 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = Fariz Isqandar | native_name = {{font color|green|فارس اسكندر}} | image = | caption = | birth_name = Mohamad Fariz Isqandar bin Zulkifli | birth_date = {{Birth date and age|2005|5|24}} | birth_place = {{flag|Selangor}}, {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Fariz Isqandar | occupation = Pelakon, pengacara | years_active = 2016–kini | education = [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM) | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | mother = | father = | parents = | relatives = | family = }} '''Mohamad Fariz Isqandar Zulkifli''' (lahir 24 Mei 2005) ialah seorang pelakon dan pengacara lelaki [[Malaysia]]. Beliau mula terkenal dengan watak sebagai Amirul / Yoyol dalam drama ''[[Budak Tebing]]'' (2020–2021). ==Kehidupan awal== Beliau dilahirkan pada 24 Mei 2005 di [[Selangor]] dan mendapat kelulusan [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM). ==Kerjaya== Beliau mula aktif dalam bidang lakonan sejak tahun 2016 dan mula dikenali selepas membintangi beberapa drama seperti: * ''Aku Di Sisimu (2017) – watak Faris * ''[[Wizards of Warna Walk]]'' (2019) – watak Daniel * ''[[Budak Tebing]]'' (Musim 1–2) (2020–2021) – watak Amirul / Yoyol * ''[[Malaysian Ghost Stories]]'' (2021) – watak Kimi (Episod: "Nenek Hostel") * ''[[Pemburu Rahsia]]'' (2023) – watak Hakimy * ''[[Anak-Anak Mafia]] (2025) – watak Black ==Filemografi== {{Expand list}} ===Filem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | rowspan="3" |2016 !''[[Pelepas Saka]]'' | |Filem pertama |- ! ''[[Dukun Doktor Dani]]'' | Dani (masa kecil) | |- ! ''[[:en:Operation_Mekong|Operation Mekong]]'' | Anak Askar Myanmar | Projek Filem International bersama Film Fireworks Hong Kong dan Asian Tropical Film Malaysia |- | 2019 ! ''Pondok Kasih'' | Syam | Filem pendek |- |} ===Drama=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2017 ! ''Aku Di Sisimu'' | Faris | rowspan="2"|[[TV1]] | Drama pertama |- | rowspan="2"|2018 ! ''Pustakala'' | | |- ! ''[[Doa Ku Mohon]]'' | Jasli | [[TV3]] | |- | 2019 ! ''[[Wizards of Warna Walk]]'' | Daniel | [[Disney Channel Asia]] | |- | 2020 ! ''[[Budak Tebing (musim 1)|Budak Tebing]]'' (Musim 1) | rowspan="2" | Amirul (Yoyol) | rowspan="2" | [[TV3]] | |- | rowspan="2" | 2021 ! ''[[Budak Tebing (musim 2)|Budak Tebing]]'' (Musim 2) | |- ! ''[[Malaysian Ghost Stories]]'' | Kimi | [[Astro Ria]] | Episod: "Nenek Hostel" |- | 2023 ! ''[[Pemburu Rahsia]]'' | Hakimy | rowspan="4"|[[TV3]] | |- | rowspan="4"|TBA ! ''Cahaya Anak Lorong'' | Bad | |- ! ''Reset'' | Hakim | |- ! ''[[Bawah Blok]]'' (Musim 2) | Zaid | Menggantikan pelakon asal Zahir Deck |- ! ''Adam & Bella'' | Adam | [[RTM]] | |- |} ===Telefilem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | rowspan="2" | 2016 ! ''Budak Dari Tak Bai'' | | [[Astro Ria]] | Telefilem pertama |- ! ''Buku Cinta Abah'' | Aizat (flashback) | [[TV3]] | |- | 2017 ! ''Siapa Tak Sayang Laki'' | | [[TV2]] | |- | 2018 ! ''Di Sisi'' | Linggi | [[TV1]] | |- | 2022 ! ''Nafsu Mental'' | Hazriq | [[Astro Citra]] | |- | 2023 ! ''Doh'' | Fathul | [[Tonton]] | |- | 2024 ! ''Seharum Firdausi'' | Ijat | [[TV3]] | |- |} ===Drama web=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Aplikasi ! Catatan |- | 2025 ! ''[[Anak-Anak Mafia]]'' | Black | [[Tonton]] | Drama web pertama |- |} ==Pautan luar== * {{IMDb name|nm11713138}} * {{Instagram|farizisqandar}} * {{Tiktok|fariz_isqandar}} [[Kategori:Kelahiran 2005]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia abad ke-21]] [[Kategori:Pelakon kanak-kanak Malaysia]] [[Kategori:Orang dari Selangor]] [[Kategori:Pelakon televisyen Malaysia]] [[Kategori:Pengacara televisyen Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Sijil Pelajaran Malaysia]] h8aqqym9uqdv6p1kd0wrvszgmiml0tt 6844368 6844367 2026-05-08T21:48:02Z ~2026-27094-05 398453 6844368 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = Fariz Isqandar | native_name = {{font color|green|فارس اسكندر}} | image = | caption = | birth_name = Mohamad Fariz Isqandar bin Zulkifli | birth_date = {{Birth date and age|2005|5|24}} | birth_place = {{flag|Selangor}}, {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Fariz Isqandar | occupation = Pelakon, pengacara | years_active = 2016–kini | education = [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM) | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | mother = | father = | parents = | relatives = | family = }} '''Mohamad Fariz Isqandar Zulkifli''' (lahir 24 Mei 2005) ialah seorang pelakon dan pengacara lelaki [[Malaysia]]. Beliau mula terkenal dengan watak sebagai Amirul / Yoyol dalam drama ''[[Budak Tebing]]'' (2020–2021). ==Kehidupan awal== Beliau dilahirkan pada 24 Mei 2005 di [[Selangor]] dan mendapat kelulusan [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM). ==Kerjaya== Beliau mula aktif dalam bidang lakonan sejak tahun 2016 dan mula dikenali selepas membintangi beberapa drama seperti: * ''Aku Di Sisimu (2017) – watak Faris * ''[[Wizards of Warna Walk]]'' (2019) – watak Daniel * ''[[Budak Tebing]]'' (Musim 1–2) (2020–2021) – watak Amirul / Yoyol * ''[[Malaysian Ghost Stories]]'' (2021) – watak Kimi (Episod: "Nenek Hostel") * ''[[Pemburu Rahsia]]'' (2023) – watak Hakimy * ''[[Anak-Anak Mafia]] (2025) – watak Black ==Filemografi== {{Expand list}} ===Filem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | rowspan="3" |2016 !''[[Pelepas Saka]]'' | |Filem pertama |- ! ''[[Dukun Doktor Dani]]'' | Dani (masa kecil) | |- ! ''[[:en:Operation_Mekong|Operation Mekong]]'' | Anak Askar Myanmar | Projek Filem International bersama Film Fireworks Hong Kong dan Asian Tropical Film Malaysia |- | 2019 ! ''Pondok Kasih'' | Syam | Filem pendek |- |} ===Drama=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2017 ! ''Aku Di Sisimu'' | Faris | rowspan="2"|[[TV1]] | Drama pertama |- | rowspan="2"|2018 ! ''Pustakala'' | | |- ! ''[[Doa Ku Mohon]]'' | Jasli | [[TV3]] | |- | 2019 ! ''[[Wizards of Warna Walk]]'' | Daniel | [[Disney Channel Asia]] | |- | 2020 ! ''[[Budak Tebing (musim 1)|Budak Tebing]]'' (Musim 1) | rowspan="2" | Amirul (Yoyol) | rowspan="2" | [[TV3]] | |- | rowspan="2" | 2021 ! ''[[Budak Tebing (musim 2)|Budak Tebing]]'' (Musim 2) | |- ! ''[[Malaysian Ghost Stories]]'' | Kimi | [[Astro Ria]] | Episod: "Nenek Hostel" |- | 2023 ! ''[[Pemburu Rahsia]]'' | Hakimy | rowspan="4"|[[TV3]] | |- | rowspan="4"|TBA ! ''Cahaya Anak Lorong'' | Bad | |- ! ''Reset'' | Hakim | |- ! ''[[Bawah Blok]]'' (Musim 2) | Zaid | Menggantikan pelakon asal Zahir Deck |- ! ''Adam & Bella'' | Adam | [[RTM]] | |- |} ===Telefilem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | rowspan="2" | 2016 ! ''Budak Dari Tak Bai'' | | [[Astro Ria]] | Telefilem pertama |- ! ''Buku Cinta Abah'' | Aizat (masa kecil) | [[TV3]] | |- | 2017 ! ''Siapa Tak Sayang Laki'' | | [[TV2]] | |- | 2018 ! ''Di Sisi'' | Linggi | [[TV1]] | |- | 2022 ! ''Nafsu Mental'' | Hazriq | [[Astro Citra]] | |- | 2023 ! ''Doh'' | Fathul | [[Tonton]] | |- | 2024 ! ''Seharum Firdausi'' | Ijat | [[TV3]] | |- |} ===Drama web=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Aplikasi ! Catatan |- | 2025 ! ''[[Anak-Anak Mafia]]'' | Black | [[Tonton]] | Drama web pertama |- |} ==Pautan luar== * {{IMDb name|nm11713138}} * {{Instagram|farizisqandar}} * {{Tiktok|fariz_isqandar}} [[Kategori:Kelahiran 2005]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia abad ke-21]] [[Kategori:Pelakon kanak-kanak Malaysia]] [[Kategori:Orang dari Selangor]] [[Kategori:Pelakon televisyen Malaysia]] [[Kategori:Pengacara televisyen Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Sijil Pelajaran Malaysia]] mvwu1a2w60af7h5qwdoix00f4qfyif5 6844369 6844368 2026-05-08T21:48:41Z ~2026-27094-05 398453 6844369 wikitext text/x-wiki {{Infobox actor | name = Fariz Isqandar | native_name = {{font color|green|فارس اسكندر}} | image = | caption = | birth_name = Mohamad Fariz Isqandar bin Zulkifli | birth_date = {{Birth date and age|2005|5|24}} | birth_place = {{flag|Selangor}}, {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Fariz Isqandar | occupation = Pelakon, pengacara | years_active = 2016–kini | education = [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM) | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | mother = | father = | parents = | relatives = | family = }} '''Mohamad Fariz Isqandar Zulkifli''' (lahir 24 Mei 2005) ialah seorang pelakon dan pengacara lelaki [[Malaysia]]. Beliau mula terkenal dengan watak sebagai Amirul / Yoyol dalam drama ''[[Budak Tebing]]'' (2020–2021). ==Kehidupan awal== Beliau dilahirkan pada 24 Mei 2005 di [[Selangor]] dan mendapat kelulusan [[Sijil Pelajaran Malaysia]] (SPM). ==Kerjaya== Beliau mula aktif dalam bidang lakonan sejak tahun 2016 dan mula dikenali selepas membintangi beberapa drama seperti: * ''Aku Di Sisimu (2017) – watak Faris * ''[[Wizards of Warna Walk]]'' (2019) – watak Daniel * ''[[Budak Tebing]]'' (Musim 1–2) (2020–2021) – watak Amirul / Yoyol * ''[[Malaysian Ghost Stories]]'' (2021) – watak Kimi (Episod: "Nenek Hostel") * ''[[Pemburu Rahsia]]'' (2023) – watak Hakimy * ''[[Anak-Anak Mafia]] (2025) – watak Black ==Filemografi== {{Expand list}} ===Filem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | rowspan="3" |2016 !''[[Pelepas Saka]]'' | |Filem pertama |- ! ''[[Dukun Doktor Dani]]'' | Dani (masa kecil) | |- ! ''[[:en:Operation_Mekong|Operation Mekong]]'' | Anak Askar Myanmar | Projek Filem International bersama Film Fireworks Hong Kong dan Asian Tropical Film Malaysia |- | 2019 ! ''Pondok Kasih'' | Syam | Filem pendek |- |} ===Drama=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2017 ! ''Aku Di Sisimu'' | Faris | rowspan="2"|[[TV1]] | Drama pertama |- | rowspan="2"|2018 ! ''Pustakala'' | | |- ! ''[[Doa Ku Mohon]]'' | Jasli | [[TV3]] | |- | 2019 ! ''[[Wizards of Warna Walk]]'' | Daniel | [[Disney Channel Asia]] | |- | 2020 ! ''[[Budak Tebing (musim 1)|Budak Tebing]]'' (Musim 1) | rowspan="2" | Amirul (Yoyol) | rowspan="2" | [[TV3]] | |- | rowspan="2" | 2021 ! ''[[Budak Tebing (musim 2)|Budak Tebing]]'' (Musim 2) | |- ! ''[[Malaysian Ghost Stories]]'' | Kimi | [[Astro Ria]] | Episod: "Nenek Hostel" |- | 2023 ! ''[[Pemburu Rahsia]]'' | Hakimy | rowspan="4"|[[TV3]] | |- | rowspan="4"|TBA ! ''Cahaya Anak Lorong'' | Bad | |- ! ''Reset'' | Hakim | |- ! ''[[Bawah Blok]]'' (Musim 2) | Zaid | Menggantikan pelakon asal Zahir Deck |- ! ''Adam & Bella'' | Adam | [[RTM]] | |- |} ===Telefilem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | rowspan="3" | 2016 ! ''Budak Dari Tak Bai'' | | [[Astro Ria]] | Telefilem pertama |- ! ''Buku Cinta Abah'' | Aizat (masa kecil) | [[TV3]] | |- !''20 Sen'' | | rowspan="2" |[[TV2]] | |- | 2017 ! ''Siapa Tak Sayang Laki'' | | |- | 2018 ! ''Di Sisi'' | Linggi | [[TV1]] | |- | 2022 ! ''Nafsu Mental'' | Hazriq | [[Astro Citra]] | |- | 2023 ! ''Doh'' | Fathul | [[Tonton]] | |- | 2024 ! ''Seharum Firdausi'' | Ijat | [[TV3]] | |- |} ===Drama web=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Aplikasi ! Catatan |- | 2025 ! ''[[Anak-Anak Mafia]]'' | Black | [[Tonton]] | Drama web pertama |- |} ==Pautan luar== * {{IMDb name|nm11713138}} * {{Instagram|farizisqandar}} * {{Tiktok|fariz_isqandar}} [[Kategori:Kelahiran 2005]] [[Kategori:Orang hidup]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia abad ke-21]] [[Kategori:Pelakon kanak-kanak Malaysia]] [[Kategori:Orang dari Selangor]] [[Kategori:Pelakon televisyen Malaysia]] [[Kategori:Pengacara televisyen Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Sijil Pelajaran Malaysia]] cj4yv48ldonphf32bntqq2tzr23d64g 0 1273324 6844137 6843436 2026-05-08T12:24:56Z ~2026-27706-38 398875 /* Peserta */ 6844137 wikitext text/x-wiki '''Musim ketujuh''' juga dikenali sebagai '''Big Stage 2026''' ('''Meroket Ke Bintang'''). {{Infobox television season | bgcolor = navy | season_name = Big Stage 2026 | module1 = {{Infobox reality competition season | host = * [[Fahrin Ahmad]] * [[Rina Nose]] | judges = * [[Hael Husaini]] * [[Aina Abdul]] * [[Ade Govinda]] | location = [[Teater Diraja Shah Alam]] | label1 = Penaja Utama | data1 = * [[Marrybrown]] *[[Xiaomi]] }} | winner = | runner_up = | num_contestants = 13 | num_episodes = 12 | network = * [[Astro Ria]] * [[Astro Prima]] (Minggu 1 sahaja) | first_aired = Jun 2026 | last_aired = Ogos 2026 | prev_season = [[Big Stage Alpha]] | next_season = [[Big Stage (musim 8)|Musim 8]] }} == Peserta == ''(Umur dicatat mengikut waktu pertandingan)''<ref>{{cite web|url=https://selongkar10.blogspot.com/2018/07/10-artis-jolokan-budak-baru-nak-up.html?m=1 |title=10 Biodata Peserta Artis Jolokan 'Budak Baru Nak Up' Berentap Dalam Big Stage Musim 1 (2018)|date=September 2018 |publisher=Selongkar TV |accessdate=21 Februari 2022}}</ref> {| class="wikitable" ! Peserta ! Nama Pentas ! Umur ! Asal ! Kedudukan |- | Taswim Rozan bin Mohd Rozman | Taswim Rozan | 28 | [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei Darussalam]] {{flagicon|Brunei}} | |- | Muhammad Aulia Rahman | Aulia Rahman | 21 | [[Samarinda]], [[Indonesia]] {{flagicon|Indonesia}} | |- | Muhammad Akid Fahmi bin Dali | Akid Aly | | [[Jerantut, Pahang|Pahang]] {{flagicon|Pahang}} | |- | Kashika Selvam | Kashika | 19 | [[Melaka]] {{flagicon|Melaka}} | |- | Siti Erin Shahira binti Jamaluddin | [[Erin CTJ]] | 23 | [[Johor]] {{flagicon|Johor}} | |- | Farranisha Shazwany binti Mohd Faizul | Ranisha Faizul | 26 | [[Labuan]], [[Sabah]] {{flagicon|Sabah}} | |- | Muhammad Ariff Danial bin Kifli | Danial Kifli | 22 | [[Muar]], [[Johor]] {{flagicon|Johor}} | |- | Danial Ismail | Danial Ismail | 24 | [[Kuala Lumpur]] {{flagicon|Kuala Lumpur}} | |- | Ezly Syazwan Shah bin Mohd Joeelleyno | [[Ezly Syazwan]] | 27 | [[Kluang]], [[Johor]] {{flagicon|Johor}} | |- | Syazreen Yunadia binti Mazlan | Yunadia | 25 | [[Sungkai]], [[Perak]]{{flagicon|Perak}} | |- | Eddy Sophian bin Mohamed Shariff | Eddy Sophian | 26 | [[Singapura]] {{flagicon|Singapura}} | |- | Siti Nur Qhadijah binti Ruzzaimy | Siti Nur Qhadijah | 25 | [[Kangar]], [[Perlis]]{{flagicon|Perlis}} | |- | Ledia De Fadilla Abdullah | Ledia De | 25 | [[Kuala Lumpur]] {{flagicon|Kuala Lumpur}} | |} {{Big Stage}} [[Kategori:Rancangan Astro Ria]] [[Kategori:Rancangan televisyen realiti Malaysia]] [[Kategori:Musim siri televisyen Malaysia]] [[Kategori:Big Stage]] ==Kedudukan Mingguan== acnv8gx901oqdajmzm8id9jol42x0ax 6844139 6844137 2026-05-08T12:25:10Z ~2026-27706-38 398875 /* */ 6844139 wikitext text/x-wiki '''Musim ketujuh''' juga dikenali sebagai '''Big Stage 2026''' ('''Meroket Ke Bintang'''). {{Infobox television season | bgcolor = navy | season_name = Big Stage 2026 | module1 = {{Infobox reality competition season | host = * [[Fahrin Ahmad]] * [[Rykarl Iskandar]] | judges = * [[Hael Husaini]] * [[Aina Abdul]] * [[Ade Govinda]] | location = [[Teater Diraja Shah Alam]] | label1 = Penaja Utama | data1 = * [[Marrybrown]] *[[Xiaomi]] }} | winner = | runner_up = | num_contestants = 13 | num_episodes = 12 | network = * [[Astro Ria]] * [[Astro Prima]] (Minggu 1 sahaja) | first_aired = Jun 2026 | last_aired = Ogos 2026 | prev_season = [[Big Stage Alpha]] | next_season = [[Big Stage (musim 8)|Musim 8]] }} == Peserta == ''(Umur dicatat mengikut waktu pertandingan)''<ref>{{cite web|url=https://selongkar10.blogspot.com/2018/07/10-artis-jolokan-budak-baru-nak-up.html?m=1 |title=10 Biodata Peserta Artis Jolokan 'Budak Baru Nak Up' Berentap Dalam Big Stage Musim 1 (2018)|date=September 2018 |publisher=Selongkar TV |accessdate=21 Februari 2022}}</ref> {| class="wikitable" ! Peserta ! Nama Pentas ! Umur ! Asal ! Kedudukan |- | Taswim Rozan bin Mohd Rozman | Taswim Rozan | 28 | [[Bandar Seri Begawan]], [[Brunei Darussalam]] {{flagicon|Brunei}} | |- | Muhammad Aulia Rahman | Aulia Rahman | 21 | [[Samarinda]], [[Indonesia]] {{flagicon|Indonesia}} | |- | Muhammad Akid Fahmi bin Dali | Akid Aly | | [[Jerantut, Pahang|Pahang]] {{flagicon|Pahang}} | |- | Kashika Selvam | Kashika | 19 | [[Melaka]] {{flagicon|Melaka}} | |- | Siti Erin Shahira binti Jamaluddin | [[Erin CTJ]] | 23 | [[Johor]] {{flagicon|Johor}} | |- | Farranisha Shazwany binti Mohd Faizul | Ranisha Faizul | 26 | [[Labuan]], [[Sabah]] {{flagicon|Sabah}} | |- | Muhammad Ariff Danial bin Kifli | Danial Kifli | 22 | [[Muar]], [[Johor]] {{flagicon|Johor}} | |- | Danial Ismail | Danial Ismail | 24 | [[Kuala Lumpur]] {{flagicon|Kuala Lumpur}} | |- | Ezly Syazwan Shah bin Mohd Joeelleyno | [[Ezly Syazwan]] | 27 | [[Kluang]], [[Johor]] {{flagicon|Johor}} | |- | Syazreen Yunadia binti Mazlan | Yunadia | 25 | [[Sungkai]], [[Perak]]{{flagicon|Perak}} | |- | Eddy Sophian bin Mohamed Shariff | Eddy Sophian | 26 | [[Singapura]] {{flagicon|Singapura}} | |- | Siti Nur Qhadijah binti Ruzzaimy | Siti Nur Qhadijah | 25 | [[Kangar]], [[Perlis]]{{flagicon|Perlis}} | |- | Ledia De Fadilla Abdullah | Ledia De | 25 | [[Kuala Lumpur]] {{flagicon|Kuala Lumpur}} | |} {{Big Stage}} [[Kategori:Rancangan Astro Ria]] [[Kategori:Rancangan televisyen realiti Malaysia]] [[Kategori:Musim siri televisyen Malaysia]] [[Kategori:Big Stage]] ==Kedudukan Mingguan== li5644qsfhrd9wz6ntge9kwvyo9hcvz 0 1274491 6844353 6842147 2026-05-08T20:18:27Z Arts Realm 346130 6844353 wikitext text/x-wiki {{Infobox musical artist | name = Dragon Lann | image = [[File:Dragon Lann 2026.jpg|thumb|Malaysian musician Dragon Lann]] | caption = | birth_name = Roslan Mohd | alias = | origin = Melaka, Malaysia | genre = [[Heavy metal]], [[Hard rock]], [[Pop rock|Balada]] | occupation = Pemuzik bebas | years_active = 2022–kini | instrument = [[Vokal]], [[Gitar]] | associated_acts = [[Arts Realm]] | website = https://sites.google.com/view/dragon-lann-soundworks/home }} '''Dragon Lann''' (lahir sebagai '''Roslan Mohd''') ialah seorang penyanyi, gitaris, dan penerbit muzik bebas yang berasal dari [[Melaka]], [[Malaysia]]. Beliau dikenali melalui penguasaan teknik vokal yang luas serta kemahiran teknikal dalam permainan gitar elektrik bagi genre [[Heavy metal]] dan [[Hard rock]]. == Kerjaya Muzik == Dragon Lann memulakan perjalanan seninya melalui projek '''[[Arts Realm]]''' yang merangkumi lebih 25 buah karya dalam pelbagai genre. Namun, beliau kemudiannya lebih memfokuskan kepada identiti "Dragon Lann" yang menonjolkan sisi muzik yang lebih berat dan teknikal. == Gaya Muzik dan Vokal == === Profil Vokal === Dragon Lann mempunyai julat vokal (vocal range) antara A2 hingga B4. Beliau sering menggunakan nada D minor dalam gubahan lagu-lagunya untuk menghasilkan suasana yang melankolik namun bertenaga. Teknik vokal beliau banyak dipengaruhi oleh ikon heavy metal dunia seperti [[:en:Ronnie James Dio|Ronnie James Dio]] dan [[:en:Bruce Dickinson|Bruce Dickinson]] (Iron Maiden), terutamanya dalam aspek penyampaian emosi dan kawalan dinamik. === Teknik Gitar === Gaya permainan gitar beliau menggabungkan elemen shredding dan melodi yang kuat. Beliau menyatakan bahawa pengaruh utama dalam teknik gitarnya datang daripada pemain gitar teknikal dunia seperti [[:en:Akira Takasaki|Akira Takasaki]] (Loudness), [[:en:Vivian Campbell|Vivian Campbell]] dan [[:en:Ritchie Blackmore|Ritchie Blackmore]]. Beliau mahir dalam menggunakan teknik high-gain distortion serta susunan harmoni gitar yang kompleks dalam produksi digital. == Diskografi == {| class="wikitable" |- ! Tahun !! Bulan !! Tajuk Lagu !! Genre |- | 2026 || April || Midnight City Strut || Guitar Instrumental |- | 2026 || April || Chasing Victory || Guitar Instrumental |- | 2026 || Mei || Gelisah || Hard Rock || |- | 2026 || Mei || Neon Malam || Hard Rock || |} == Pautan Luar == * [https://open.spotify.com/artist/1a1uEd4EHTQbIvWyH583RT Dragon Lann Spotify Artist] * [https://youtube.com/channel/UCRLnowRH5374OMgBuDkG8Ww Dragon Lann Youtube Topic] == Rujukan == {{reflist}} [[Kategori: Pemuzik]] [[Kategori: Pemain gitar Malaysia]] [[Kategori: Penyanyi Malaysia]] 36v2o6bbjhmimri34n57jla97bpb0ks 0 1274602 6844601 6816336 2026-05-09T08:48:54Z Normal rookie 279720 6844601 wikitext text/x-wiki {{Iklan}} {{Kotak info pemegang jawatan | name = Marhamah Rosli | honorific_suffix = | honorific-prefix = [[Yang Berhormat]] [[Dewan Negara|Senator]] [[Ustaz|Ustazah]] | honorific-suffix = | office = Timbalan Menteri di [[Jabatan Perdana Menteri (Malaysia)|Jabatan Perdana Menteri]] (Hal Ehwal Agama) | predecessor = Zulkifli Hasan | term_start = 17 Disember 2025 | monarch = [[Sultan Ibrahim ibni Sultan Iskandar|Sultan Ibrahim]] | primeminister = [[Anwar Ibrahim]] | constituency = ''Senator'' | minister = [[Zulkifli Hasan (Malaysia)|Zulkifli Hasan]] | alma_mater = [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] | office8 = Ahli Dewan Negara<Br>lantikan Yang di-Pertuan Agong | term_start8 = 16 Disember 2025 | birth_name = Marhamah binti Rosli | birth_place = {{Flag|Sabah}}, [[Malaysia]] | nationality = {{MYS}} | image = Marhamah Rosli.png | image_size = 190px }} [[Ustaz|Ustazah]] '''Marhamah binti Rosli''' ialah Ahli Dewan Negara yang berasal dari [[Sabah]], [[Malaysia]]. Beliau telah mengangkat sumpah sebagai Senator di Dewan Negara sebelum dilantik memegang portfolio sebagai [[Menteri di Jabatan Perdana Menteri Malaysia|Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama)]] pada 17 Disember 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.bharian.com.my/berita/nasional/2025/12/1485778/dr-zulkifli-hasan-dilantik-menteri-di-jabatan-perdana-menteri-hal|title=Dr Zulkifli Hasan dilantik Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) baharu|last=Halid|first=Suzalina|date=2025-12-16|website=Berita Harian|language=en|access-date=2025-12-16}}</ref> Pelantikan ini dilihat sebagai pengiktirafan kepada sumbangan besar beliau dalam aktivisme sosial, khususnya di Sabah. Berikut adalah biodata lengkap YB Senator Ustazah Marhamah Rosli. == Profil Ringkas & Biodata Terkini == Berikut adalah maklumat peribadi Timbalan Menteri untuk rujukan umum: * '''Nama Penuh:''' Marhamah binti Rosli * '''Gelaran:''' YB Senator Ustazah Marhamah Rosli * '''Asal:''' Sabah, Malaysia * '''Jawatan Terkini:''' Timbalan Menteri di Jabatan Perdana Menteri (Hal Ehwal Agama) * '''Lantikan Politik:''' Ahli Dewan Negara (Senator) lantikan Yang di-Pertuan Agong (Tempoh: 2025 - 2028) * '''Latar Belakang Profesional:''' Pendakwah Bebas, Aktivis Sosial & Peguam Syarie == Latar Belakang Pendidikan == Ustazah Marhamah mempunyai latar belakang akademik yang kukuh dalam bidang perundangan Islam dan sivil, menjadikan beliau calon yang sesuai untuk portfolio Hal Ehwal Agama: * '''Ijazah Sarjana Muda:''' Undang-Undang (LLB), [[Universiti Islam Antarabangsa Malaysia]] (UIAM) (2006-2010) * '''Diploma:''' Undang-Undang & Syariah, [[Kolej Ugama Sultan Zainal Abidin]] (KUSZA) (2003-2006) * '''Pendidikan Tambahan:''' Daurah Bahasa Arab di [https://ust.edu/ Universiti Sains & Teknologi Sana'a], Yemen (2008) * '''Pentauliahan:''' Memiliki Tauliah Mengajar Agama & Al-Quran Negeri Sabah, serta Tauliah Khas di Selangor dan Wilayah Persekutuan. == Kerjaya & Sumbangan Masyarakat == Sebelum melangkah ke kabinet persekutuan, nama Marhamah Rosli sudah tidak asing lagi dalam dunia aktivisme dan kebajikan, terutamanya di [[Borneo]]. * '''Pengasas [https://bayuraudhah.com/ Bayu Raudhah]:''' Beliau merupakan Pengerusi Pertubuhan Kebajikan Bayu Raudhah Sabah, sebuah NGO yang aktif menjalankan pusat pendidikan bagi anak-anak asnaf dan mualaf di kawasan pedalaman Sabah. * '''Ikon #JusticeForZaraQairina'''<ref>{{Cite web|url=https://www.sinarharian.com.my/article/740303/berita/semasa/gelombang-justiceforzara-tular-di-media-sosial-desak-siasatan-dedah-kebenaran|title=Gelombang #JusticeForZara tular di media sosial, desak siasatan dedah kebenaran|last=ASMIN|first=ASYIKIN|date=2025-07-25|website=Sinar Harian|language=ms|access-date=2026-02-11}}</ref>''':''' Nama beliau menjadi tumpuan negara apabila lantang memperjuangkan kes kematian tragis pelajar tingkatan satu, adik Zara Qairina, melalui gerakan tanda pagar ''#JusticeForZaraQairina''. Beliau konsisten berkongsi perkembangan inkues kes tersebut demi menuntut keadilan. * '''Anugerah & Pengiktirafan:''' Atas usaha gigihnya, beliau telah dinobatkan sebagai penerima '''Anugerah Wanita Inspirasi 2024''' dan '''Ikon Wanita Motivasi & Inspirasi 2023 (Tawau)'''. === Fokus & Harapan 2025 === Sebagai Timbalan Menteri Agama yang baharu, kehadiran YB Senator Marhamah Rosli diharapkan dapat membawa pendekatan yang lebih cakna terhadap isu-isu kebajikan, pendidikan Islam di pedalaman, serta reformasi institusi keluarga Islam. Gandingan beliau bersama Dr. Zulkifli Hasan dijangka memacu agenda Islam yang progresif dan menyantuni semua lapisan masyarakat. == Rujukan == [[Kategori:Timbalan menteri kerajaan wanita Malaysia]] [[Kategori:Ahli Dewan Negara, Parlimen Malaysia ke-15]] [[Kategori:Senator wanita Malaysia]] fsazpx94rlvm2u6ahpqzxts5d1zehjw 0 1275710 6844131 6736393 2026-05-08T12:19:31Z MuhdAliffHaziq 228238 /* */ 6844131 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Dewan Negeri Perak ke-15 | image =Coat of arms of Perak.svg | image_size = 200px | body = [[Dewan Negeri Perak]] | meeting_place = [[Bangunan Perak Darul Ridzuan]] | election = [[Pilihan raya negeri Perak 2022]] | government = [[Barisan Nasional]] | opposition = [[Perikatan Nasional]] | term_start = 2022 | term_end = | before = [[Dewan Undangan Negeri Perak ke-14|DUN Perak ke-14]] | after = | chamber1 = Ketua Negeri | chamber1_leader1_type = Sultan | chamber1_leader1 = [[Sultan Nazrin Shah]] (sejak 13 Disember 2016) | chamber2 = Dewan Undangan Negeri | chamber2_leader1_type = Yang di-Pertua | chamber2_leader1 = [[Mohammad Zahir Abdul Khalid]] (sejak 12 Mei 2020) | chamber2_leader2=[[Jenny Choy Tsi Jen]] (sejak 19 Disember 2022) |chamber2_leader3={{MBPerak}} (sejak 21 November 2022) |membership2=59 |chamber2_leader3_type=Menteri Besar |chamber2_leader2_type=Timbalan Yang di-Pertua |control2=[[Pakatan Harapan]] |chamber2_image=File:Dewan Negeri Perak 2022.svg}} '''Dewan Negeri Perak ke-15''' dianggotai oleh individu yang telah terpilih melalui [[pilihan raya negeri Perak 2022]] ke [[Dewan Negeri Perak]] bagi sesi ke-15. Seramai 59 orang individu telah mendapat tempat dalam DUN hasil pilihan raya negeri. Tempoh khidmat ADUN Perak ke-15 bermula pada 21 November 2022 sejurus selesainya pilihan raya negeri. == Senarai keanggotaan == === Senarai perjawatan === * Yang Dipertua: [[Mohammad Zahir Abdul Khalid]] (BN-UMNO) * Timbalan Yang Dipertua: [[Jenny Choy Tsi Jen]] (PH-DAP) * Ketua Kerajaan: [[Saarani Mohamad]] (PN-PAS, sejak 21 November 2022) * Ketua Pembangkang: [[Razman Zakaria]] (PN-PAS, sejak 9 Disember 2022) === Senarai anggota === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan pilihan raya ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Gabungan (parti) |- | colspan="4" |[[Pakatan Harapan|PH]] '''24''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''26''' | [[Barisan Nasional|BN]] '''9''' |- | N01 ||[[Pengkalan Hulu (kawasan negeri)|Pengkalan Hulu]]|| [[Mohamad Amin Roslan]] ||bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N02 ||[[Temengor (kawasan negeri)|Temengor]] || [[Salbiah Mohamed]]|| bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" | '''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N03 ||[[Kenering (kawasan negeri)|Kenering]] || [[Husairi Ariffin]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N04 ||[[Kota Tampan (kawasan negeri)|Kota Tampan]] || [[Saarani Mohamad]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" | '''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N05 ||[[Selama (kawasan negeri)|Selama]] || [[Mohd Akmal Kamaruddin]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N06 ||[[Kubu Gajah (kawasan negeri)|Kubu Gajah]] || [[Khalil Yahaya]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N07 ||[[Batu Kurau (kawasan negeri)|Batu Kurau]] || [[Mohd Najmuddin Elias]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]]''')}} |- | N08 ||[[Titi Serong (kawasan negeri)|Titi Serong]] || Muhammad Hakimi Hamzi Mohd Hayat || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N09 ||[[Kuala Kurau (kawasan negeri)|Kuala Kurau]] || [[Abdul Yunus Jamahri]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]]''')}} |- | N10 ||[[Alor Pongsu (kawasan negeri)|Alor Pongsu]] || [[Noor Azman Ghazali]]|| bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]]''')}} |- | N11 ||[[Gunong Semanggol (kawasan negeri)|Gunong Semanggol]] ||[[Razman Zakaria]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N12 ||[[Selinsing (kawasan negeri)|Selinsing]]|| [[Sallehuddin Abdullah]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N13 ||[[Kuala Sepetang (kawasan negeri)|Kuala Sepetang]] || [[Ahmad Man]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]]''')}} |- | N14 ||[[Changkat Jering (kawasan negeri)|Changkat Jering]]|| [[Rahim Ismail]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N15 ||[[Trong (kawasan negeri)|Trong]] || [[Muhammad Faisal Abdul Rahman]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N16 ||[[Kamunting (kawasan negeri)|Kamunting]]|| [[Mohd Fakhrudin Abd Aziz]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N17 ||[[Pokok Assam (kawasan negeri)|Pokok Assam]] ||[[Ong Seng Guan]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" | '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N18 ||[[Aulong (kawasan negeri)|Aulong]] ||[[Teh Kok Lim]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"| '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N19 ||[[Chenderoh (kawasan negeri)|Chenderoh]] || Syed Lukman Hakim Syed Mohd Zin|| bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]]''')}} |- | N20 ||[[Lubok Merbau (kawasan negeri)|Lubok Merbau]] || Azizi Mohamed Ridzuan|| bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N21 ||[[Lintang (kawasan negeri)|Lintang]] || [[Mohd Zolkafly Harun]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" | '''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N22 ||[[Jalong (kawasan negeri)|Jalong]] || [[Loh Sze Yee]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" | '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N23 ||[[Manjoi (kawasan negeri)|Manjoi]] || [[Mohd Hafez Sabri]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N24 ||[[Hulu Kinta (kawasan negeri)|Hulu Kinta]] || [[Muhamad Arafat Varisai Mahamad]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" | '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]''') |- | N25 ||[[Canning (kawasan negeri)|Canning]] || [[Jenny Choy Tsi Jen]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" | '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N26 ||[[Tebing Tinggi (kawasan negeri)|Tebing Tinggi]] || [[Abdul Aziz Bari]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" |'''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N27 ||[[Pasir Pinji (kawasan negeri)|Pasir Pinji]] ||[[Goh See Hua]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" |'''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N28 ||[[Bercham (kawasan negeri)|Bercham]] || [[Ong Boon Piow]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" | '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N29 ||[[Kepayang (kawasan negeri)|Kepayang]] || [[Nga Kor Ming]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"| '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N30 ||[[Buntong (kawasan negeri)|Buntong]] || [[Thulsi Thivani Manogaran]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"| '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N31 ||[[Jelapang (kawasan negeri)|Jelapang]] || [[Cheah Pou Hian]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" | '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N32 ||[[Menglembu (kawasan negeri)|Menglembu]] || [[Chaw Kam Foon]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" | '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N33 ||[[Tronoh (kawasan negeri)|Tronoh]] || [[Steven Tiw Tee Siang]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"| '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N34 ||[[Bukit Chandan (kawasan negeri)|Bukit Chandan]] || Hashim Bujang|| bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]]''')}} |- | N35 ||[[Manong (kawasan negeri)|Manong]] || Burhanuddin Ahmad|| bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N36 ||[[Pengkalan Baharu (kawasan negeri)|Pengkalan Baharu]] || Azman Noh|| bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" | '''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N37 ||[[Pantai Remis (kawasan negeri)|Pantai Remis]] || [[Wong May Ing]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" |'''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N38 ||[[Astaka (kawasan negeri)|Astaka]] || [[Jason Ng Thien Yeong]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" | '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N39 ||[[Belanja (kawasan negeri)|Belanja]] || [[Khairudin Abu Hanipah]]|| bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" | '''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N40 ||[[Bota (kawasan negeri)|Bota]] || [[Najihatussalehah Ahmad]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N41 ||[[Malim Nawar (kawasan negeri)|Malim Nawar]] || [[Bavani Veraiah]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" | '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N42 ||[[Keranji (kawasan negeri)|Keranji]] || [[Angeline Koo Haai Yen]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" |'''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N43 ||[[Tualang Sekah (kawasan negeri)|Tualang Sekah]] || [[Mohd Azlan Helmi]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" |'''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]''') |- | N44 ||[[Sungai Rapat (kawasan negeri)|Sungai Rapat]] || [[Mohammad Nizar Jamaluddin]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" |'''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Amanah Negara|AMANAH]]''') |- | N45 ||[[Simpang Pulai (kawasan negeri)|Simpang Pulai]] ||[[Wong Chai Yi]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" |'''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]''') |- | N46 ||[[Teja (kawasan negeri)|Teja]] || [[Sandrea Ng Shy Ching]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" | '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]''') |- | N47 ||[[Chenderiang (kawasan negeri)|Chenderiang]] || [[Choong Shin Heng]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" | '''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Persatuan Cina Malaysia|MCA]]''') |- | rowspan=2|N48 | rowspan=2|[[Ayer Kuning (kawasan negeri)|Ayer Kuning]] |[[Mohamad Yusri Bakir]] {{small|sejak 26 April 2025}}<ref group=N>Mohamad Yusri Bakir telah dipilih ke Dewan Undangan Negeri dalam pilihan raya kecil Ayer Kuning, 2025 berikutan kematian [[Ishsam Shahruddin]].</ref> |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" | '''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | [[Ishsam Shahruddin]] {{small|sehingga 22 Februari 2025}} || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" | '''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N49 ||[[Sungai Manik (kawasan negeri)|Sungai Manik]] || [[Zainol Fadzi Paharudin]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]]''')}} |- | N50 ||[[Kampong Gajah (kawasan negeri)|Kampong Gajah]] || [[Zafarulazhan Zan]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N51 ||[[Pasir Panjang (kawasan negeri)|Pasir Panjang]] || [[Rosli Abd Rahman]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N52 ||[[Pangkor (kawasan negeri)|Pangkor]] ||[[Norhaslinda Zakaria]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]]''')}} |- | N53 ||[[Rungkup (kawasan negeri)|Rungkup]] || [[Shahrul Zaman Yahya]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" | '''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N54 ||[[Hutan Melintang (kawasan negeri)|Hutan Melintang]] || [[Wasanthee Sinnasamy]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"| '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]''') |- | N55 || [[Pasir Bedamar (kawasan negeri)|Pasir Bedamar]] || [[Woo Kah Leong]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"| '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N56 ||[[Changkat Jong (kawasan negeri)|Changkat Jong]] || [[Nadziruddin Mohamed Bandi]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]]''')}} |- | N57 ||[[Sungkai (kawasan negeri)|Sungkai]] || [[Sivanesan Achalingam]] || bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" |'''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N58 ||[[Slim (kawasan negeri)|Slim]] || [[Muhammad Zulfadli Zainal]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N59 ||[[Behrang (kawasan negeri)|Behrang]] || [[Salina Samsudin]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" | '''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |} == Lihat juga == * [[Dewan Negeri Perak]] == Rujukan == <references /> [[Kategori:Penggal Dewan Undangan Negeri Perak]] pfc1ihl3dh3qvhei2k8e6t1t7ewnd2r 6844133 6844131 2026-05-08T12:20:14Z MuhdAliffHaziq 228238 6844133 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Dewan Negeri Perak ke-15 | image =Coat of arms of Perak.svg | image_size = 200px | body = [[Dewan Negeri Perak]] | meeting_place = [[Bangunan Perak Darul Ridzuan]] | election = [[Pilihan raya negeri Perak 2022]] | government = [[Barisan Nasional]] | opposition = [[Perikatan Nasional]] | term_start = 2022 | term_end = | before = [[Dewan Undangan Negeri Perak ke-14|DUN Perak ke-14]] | after = | chamber1 = Ketua Negeri | chamber1_leader1_type = Sultan | chamber1_leader1 = [[Sultan Nazrin Shah]] (sejak 13 Disember 2016) | chamber2 = Dewan Undangan Negeri | chamber2_leader1_type = Yang di-Pertua | chamber2_leader1 = [[Mohammad Zahir Abdul Khalid]] (sejak 12 Mei 2020) | chamber2_leader2=[[Jenny Choy Tsi Jen]] (sejak 19 Disember 2022) |chamber2_leader3={{MBPerak}} (sejak 21 November 2022) |membership2=59 |chamber2_leader3_type=Menteri Besar |chamber2_leader2_type=Timbalan Yang di-Pertua |control2=[[Pakatan Harapan]] |chamber2_image=File:Dewan Negeri Perak 2022.svg}} '''Dewan Negeri Perak ke-15''' dianggotai oleh individu yang telah terpilih melalui [[pilihan raya negeri Perak 2022]] ke [[Dewan Negeri Perak]] bagi sesi ke-15. Seramai 59 orang individu telah mendapat tempat dalam DUN hasil pilihan raya negeri. Tempoh khidmat ADUN Perak ke-15 bermula pada 21 November 2022 sejurus selesainya pilihan raya negeri. == Senarai keanggotaan == === Senarai perjawatan === * Yang Dipertua: [[Mohammad Zahir Abdul Khalid]] (BN-UMNO) * Timbalan Yang Dipertua: [[Jenny Choy Tsi Jen]] (PH-DAP) * Ketua Kerajaan: [[Saarani Mohamad]] (PN-PAS, sejak 21 November 2022) * Ketua Pembangkang: [[Razman Zakaria]] (PN-PAS, sejak 9 Disember 2022) === Senarai anggota === == Lihat juga == * [[Dewan Negeri Perak]] == Rujukan == <references /> [[Kategori:Penggal Dewan Undangan Negeri Perak]] 5zk82fotmourrfyf6ngezogxyeuyn8g 6844134 6844133 2026-05-08T12:21:20Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Senarai anggota */ 6844134 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Dewan Negeri Perak ke-15 | image =Coat of arms of Perak.svg | image_size = 200px | body = [[Dewan Negeri Perak]] | meeting_place = [[Bangunan Perak Darul Ridzuan]] | election = [[Pilihan raya negeri Perak 2022]] | government = [[Barisan Nasional]] | opposition = [[Perikatan Nasional]] | term_start = 2022 | term_end = | before = [[Dewan Undangan Negeri Perak ke-14|DUN Perak ke-14]] | after = | chamber1 = Ketua Negeri | chamber1_leader1_type = Sultan | chamber1_leader1 = [[Sultan Nazrin Shah]] (sejak 13 Disember 2016) | chamber2 = Dewan Undangan Negeri | chamber2_leader1_type = Yang di-Pertua | chamber2_leader1 = [[Mohammad Zahir Abdul Khalid]] (sejak 12 Mei 2020) | chamber2_leader2=[[Jenny Choy Tsi Jen]] (sejak 19 Disember 2022) |chamber2_leader3={{MBPerak}} (sejak 21 November 2022) |membership2=59 |chamber2_leader3_type=Menteri Besar |chamber2_leader2_type=Timbalan Yang di-Pertua |control2=[[Pakatan Harapan]] |chamber2_image=File:Dewan Negeri Perak 2022.svg}} '''Dewan Negeri Perak ke-15''' dianggotai oleh individu yang telah terpilih melalui [[pilihan raya negeri Perak 2022]] ke [[Dewan Negeri Perak]] bagi sesi ke-15. Seramai 59 orang individu telah mendapat tempat dalam DUN hasil pilihan raya negeri. Tempoh khidmat ADUN Perak ke-15 bermula pada 21 November 2022 sejurus selesainya pilihan raya negeri. == Senarai keanggotaan == === Senarai perjawatan === * Yang Dipertua: [[Mohammad Zahir Abdul Khalid]] (BN-UMNO) * Timbalan Yang Dipertua: [[Jenny Choy Tsi Jen]] (PH-DAP) * Ketua Kerajaan: [[Saarani Mohamad]] (PN-PAS, sejak 21 November 2022) * Ketua Pembangkang: [[Razman Zakaria]] (PN-PAS, sejak 9 Disember 2022) === Senarai anggota === {{main|Dewan Negeri Perak}} Ahli Dewan Negeri Perak terkini: {| class="wikitable sortable" |- !No. !Kerusi Parlimen ! width="30"|No. ! width="150"|Dewan Negeri ! width="245"|Penyandang !Gabungan (Parti) ! Catatan |- | rowspan="2" |P054 | rowspan="2" |Gerik | N1 ||[[Pengkalan Hulu (kawasan negeri)|Pengkalan Hulu]]|| [[Mohamad Amin Roslan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N2 ||[[Temengor (kawasan negeri)|Temengor]]|| [[Salbiah Mohamed]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pembangunan Wanita, Kebajikan Keluarga, Masyarakat dan Pembangunan Usahawan |- | rowspan="2" |P055 | rowspan="2" |Lenggong | N3 ||[[Kenering (kawasan negeri)|Kenering]]|| [[Husairi Ariffin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N4 ||[[Kota Tampan (kawasan negeri)|Kota Tampan]]|| Dato' Seri [[Saarani Mohamad]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * [[Menteri Besar Perak]] * EXCO Agama Islam, Kewangan, Keselamatan, Sumber Asli, Perancangan Ekonomi dan GLC |- | rowspan="3" |P056 | rowspan="3" |Larut | N5 ||[[Selama (kawasan negeri)|Selama]]|| [[Mohd Akmal Kamaruddin|Mohd. Akmal Kamaruddin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N6 ||[[Kubu Gajah (kawasan negeri)|Kubu Gajah]]|| [[Khalil Yahaya]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N7 ||[[Batu Kurau (kawasan negeri)|Batu Kurau]]|| Dato' [[Mohd Najmuddin Elias]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="2" |P057 | rowspan="2" |Parit Buntar | N8 ||[[Titi Serong (kawasan negeri)|Titi Serong]]|| [[Hakimi Hamzi Mohd Hayat]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N9 ||[[Kuala Kurau (kawasan negeri)|Kuala Kurau]]|| Dato' [[Abdul Yunus Jamhari]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="3" |P058 | rowspan="3" |Bagan Serai | N10 ||[[Alor Pongsu (kawasan negeri)|Alor Pongsu]]|| [[Noor Azman Ghazali]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N11 ||[[Gunong Semanggol (kawasan negeri)|Gunong Semanggol]]|| [[Razman Zakaria]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | * Ketua Pembangkang DUN Perak |- | N12 ||[[Selinsing (kawasan negeri)|Selinsing]]|| [[Sallehuddin Abdullah]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P059 | rowspan="3" |Bukit Gantang | N13 ||[[Kuala Sepetang (kawasan negeri)|Kuala Sepetang]]|| [[Ahmad Man]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N14 ||[[Changkat Jering (kawasan negeri)|Changkat Jering]]|| [[Rahim Ismail]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N15 ||[[Trong (kawasan negeri)|Trong]]|| [[Muhammad Faisal Abdul Rahman]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P060 | rowspan="3" |Taiping | N16 ||[[Kamunting (kawasan negeri)|Kamunting]]|| [[Mohd Fakhrudin Abd Aziz]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N17 ||[[Pokok Assam (kawasan negeri)|Pokok Assam]]||[[Ong Seng Guan]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N18 ||[[Aulong (kawasan negeri)|Aulong]]||[[Teh Kok Lim]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Sains, Alam Sekitar dan Teknologi Hijau |- | rowspan="2" |P061 | rowspan="2" |Padang Rengas | N19 ||[[Chenderoh (kawasan negeri)|Chenderoh]]||[[Syed Lukman Hakim Syed Mohd Zin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> |- | N20 ||[[Lubok Merbau (kawasan negeri)|Lubok Merbau]]|| [[Azizi Mohamed Ridzuan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | rowspan="2" |P062 | rowspan="2" |Sungai Siput | N21 ||[[Lintang (kawasan negeri)|Lintang]]|| Dato' [[Mohd Zolkafly Harun]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pembangunan Luar Bandar, Perladangan, Pertanian dan Industri Makanan |- | N22 ||[[Jalong (kawasan negeri)|Jalong]]|| [[Loh Sze Yee]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Pelancongan, Industri, Pelaburan dan Pembangunan Koridor |- | rowspan="2" |P063 | rowspan="2" |Tambun | N23 ||[[Manjoi (kawasan negeri)|Manjoi]]|| [[Mohd Hafez Sabri]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N24 ||[[Hulu Kinta (kawasan negeri)|Hulu Kinta]]|| [[Muhamad Arafat Varisai Mahamad]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- | rowspan="3" |P064 | rowspan="3" |Ipoh Timor | N25 ||[[Canning (kawasan negeri)|Canning]]|| [[Jenny Choy Tsi Jen]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * Timbalan Yang di-Pertua DUN Perak |- | N26 ||[[Tebing Tinggi (kawasan negeri)|Tebing Tinggi]]|| Dr. [[Abdul Aziz Bari]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N27 ||[[Pasir Pinji (kawasan negeri)|Pasir Pinji]]||[[Goh See Hua]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="3" |P065 | rowspan="3" |Ipoh Barat | N28 ||[[Bercham (kawasan negeri)|Bercham]]|| [[Ong Boon Piow]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N29 ||[[Kepayang (kawasan negeri)|Kepayang]]|| [[Nga Kor Ming]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N30 ||[[Buntong (kawasan negeri)|Buntong]]|| [[Thulsi Manogaran]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="3" |P066 | rowspan="3" |Batu Gajah | N31 ||[[Jelapang (kawasan negeri)|Jelapang]]|| [[Cheah Pou Hian]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N32 ||[[Menglembu (kawasan negeri)|Menglembu]]|| [[Chaw Kam Foon]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N33 ||[[Tronoh (kawasan negeri)|Tronoh]]|| [[Steven Tiw Tee Siang]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="2" |P067 | rowspan="2" |Kuala Kangsar | N34 ||[[Bukit Chandan (kawasan negeri)|Bukit Chandan]]|| Dr. [[Hashim Bujang]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N35 ||[[Manong (kawasan negeri)|Manong]]||[[Berhanudin Ahmad]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P068 | rowspan="3" |Beruas | N36 ||[[Pengkalan Baharu (kawasan negeri)|Pengkalan Baharu]]|| [[Azman Noh]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- | N37 ||[[Pantai Remis (kawasan negeri)|Pantai Remis]]|| [[Wong May Ing]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N38 ||[[Astaka (kawasan negeri)|Astaka]]|| [[Jason Ng Thien Yeong]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="2" |P069 | rowspan="2" |Parit | N39 ||[[Belanja (kawasan negeri)|Belanja]]|| [[Khairudin Abu Hanipah]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pendidikan, Pengajian Tinggi, Belia dan Sukan |- | N40 ||[[Bota (kawasan negeri)|Bota]]|| Dr. [[Najihatussalehah Ahmad]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P070 | rowspan="3" |Kampar | N41 ||[[Malim Nawar (kawasan negeri)|Malim Nawar]]|| [[Bavani Veraiah]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N42 ||[[Keranji (kawasan negeri)|Keranji]]|| [[Angeline Koo Hai Yen]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N43 ||[[Tualang Sekah (kawasan negeri)|Tualang Sekah]]|| [[Mohd Azlan Helmi]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | * EXCO Komunikasi, Multimedia dan NGO |- | rowspan="3" |P071 | rowspan="3" |Gopeng | N44 ||[[Sungai Rapat (kawasan negeri)|Sungai Rapat]]||Dato' Seri [[Mohammad Nizar Jamaluddin]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (AMANAH)}}''' | * EXCO Infrastruktur, Tenaga Air dan Pengangkutan Awam |- | N45 ||[[Simpang Pulai (kawasan negeri)|Simpang Pulai]]|| [[Wong Chai Yi]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- | N46 ||[[Teja (kawasan negeri)|Teja]]|| [[Sandrea Ng Shy Ching]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | * EXCO Perumahan dan Kerajaan Tempatan |- | rowspan="2" |P072 | rowspan="2" |Tapah | N47 ||[[Chenderiang (kawasan negeri)|Chenderiang]]||[[Choong Shin Heng]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}"|'''{{color|white|BN (MCA)}}''' | |- | N48 ||[[Ayer Kuning (kawasan negeri)|Ayer Kuning]]|| [[Mohamad Yusri Bakir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | |- | rowspan="2" |P073 | rowspan="2" |Pasir Salak | N49 ||[[Sungai Manik (kawasan negeri)|Sungai Manik]]||Dato' [[Zainol Fadzi Paharudin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N50 ||[[Kampong Gajah (kawasan negeri)|Kampong Gajah]]|| [[Zafarulazhan Zan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- |rowspan="2" |P074 | rowspan="2" |Lumut | N51 ||[[Pasir Panjang (kawasan negeri)|Pasir Panjang]]|| [[Rosli Abd Rahman]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | N52 ||[[Pangkor (kawasan negeri)|Pangkor]]||[[Norhaslinda Zakaria]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="2" |P075 | rowspan="2" |Bagan Datuk | N53 ||[[Rungkup (kawasan negeri)|Rungkup]]|| Dato' [[Shahrul Zaman Yahya]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- | N54 ||[[Hutan Melintang (kawasan negeri)|Hutan Melintang]]||[[Wasanthee Sinnasamy]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- | rowspan="2" |P076 | rowspan="2" |Teluk Intan | N55 || [[Pasir Bedamar (kawasan negeri)|Pasir Bedamar]] || [[Woo Kah Leong]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi, Hal Ehwal Pengguna dan Kampung Baru Cina |- | N56 ||[[Changkat Jong (kawasan negeri)|Changkat Jong]]|| [[Nadziruddin Mohamed Bandi]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="3" |P077 | rowspan="3" |Tanjong Malim | N57 ||[[Sungkai (kawasan negeri)|Sungkai]]|| [[Sivanesan Achalingam]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Sumber Manusia, Kesihatan dan Hal Ehwal Masyarakat India |- |N58 |[[Slim (kawasan negeri)|Slim]]|| [[Muhammad Zulfadli Zainal]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | N59 ||[[Behrang (kawasan negeri)|Behrang]]|| [[Salina Samsudin]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |} == Lihat juga == * [[Dewan Negeri Perak]] == Rujukan == <references /> [[Kategori:Penggal Dewan Undangan Negeri Perak]] cri377awll6cgbn1be58vrqysxobs70 6844169 6844134 2026-05-08T12:48:08Z MuhdAliffHaziq 228238 /* Senarai anggota */ 6844169 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Dewan Negeri Perak ke-15 | image =Coat of arms of Perak.svg | image_size = 200px | body = [[Dewan Negeri Perak]] | meeting_place = [[Bangunan Perak Darul Ridzuan]] | election = [[Pilihan raya negeri Perak 2022]] | government = [[Barisan Nasional]] | opposition = [[Perikatan Nasional]] | term_start = 2022 | term_end = | before = [[Dewan Undangan Negeri Perak ke-14|DUN Perak ke-14]] | after = | chamber1 = Ketua Negeri | chamber1_leader1_type = Sultan | chamber1_leader1 = [[Sultan Nazrin Shah]] (sejak 13 Disember 2016) | chamber2 = Dewan Undangan Negeri | chamber2_leader1_type = Yang di-Pertua | chamber2_leader1 = [[Mohammad Zahir Abdul Khalid]] (sejak 12 Mei 2020) | chamber2_leader2=[[Jenny Choy Tsi Jen]] (sejak 19 Disember 2022) |chamber2_leader3={{MBPerak}} (sejak 21 November 2022) |membership2=59 |chamber2_leader3_type=Menteri Besar |chamber2_leader2_type=Timbalan Yang di-Pertua |control2=[[Pakatan Harapan]] |chamber2_image=File:Dewan Negeri Perak 2022.svg}} '''Dewan Negeri Perak ke-15''' dianggotai oleh individu yang telah terpilih melalui [[pilihan raya negeri Perak 2022]] ke [[Dewan Negeri Perak]] bagi sesi ke-15. Seramai 59 orang individu telah mendapat tempat dalam DUN hasil pilihan raya negeri. Tempoh khidmat ADUN Perak ke-15 bermula pada 21 November 2022 sejurus selesainya pilihan raya negeri. == Senarai keanggotaan == === Senarai perjawatan === * Yang Dipertua: [[Mohammad Zahir Abdul Khalid]] (BN-UMNO) * Timbalan Yang Dipertua: [[Jenny Choy Tsi Jen]] (PH-DAP) * Ketua Kerajaan: [[Saarani Mohamad]] (PN-PAS, sejak 21 November 2022) * Ketua Pembangkang: [[Razman Zakaria]] (PN-PAS, sejak 9 Disember 2022) === Senarai anggota === {{main|Dewan Negeri Perak}} Ahli Dewan Negeri Perak terkini: {| class="wikitable sortable" |- !No. !Kerusi Parlimen ! width="30"|No. ! width="150"|Dewan Negeri ! width="245"|Penyandang !Gabungan (Parti) ! Catatan |- | rowspan="2" |P054 | rowspan="2" |Gerik | N1 ||[[Pengkalan Hulu (kawasan negeri)|Pengkalan Hulu]]|| [[Mohamad Amin Roslan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N2 ||[[Temengor (kawasan negeri)|Temengor]]|| [[Salbiah Mohamed]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pembangunan Wanita, Kebajikan Keluarga, Masyarakat dan Pembangunan Usahawan |- | rowspan="2" |P055 | rowspan="2" |Lenggong | N3 ||[[Kenering (kawasan negeri)|Kenering]]|| [[Husairi Ariffin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N4 ||[[Kota Tampan (kawasan negeri)|Kota Tampan]]|| Dato' Seri [[Saarani Mohamad]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * [[Menteri Besar Perak]] * EXCO Agama Islam, Kewangan, Keselamatan, Sumber Asli, Perancangan Ekonomi dan GLC |- | rowspan="3" |P056 | rowspan="3" |Larut | N5 ||[[Selama (kawasan negeri)|Selama]]|| [[Mohd Akmal Kamaruddin|Mohd. Akmal Kamaruddin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N6 ||[[Kubu Gajah (kawasan negeri)|Kubu Gajah]]|| [[Khalil Yahaya]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N7 ||[[Batu Kurau (kawasan negeri)|Batu Kurau]]|| Dato' [[Mohd Najmuddin Elias]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="2" |P057 | rowspan="2" |Parit Buntar | N8 ||[[Titi Serong (kawasan negeri)|Titi Serong]]|| [[Hakimi Hamzi Mohd Hayat]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N9 ||[[Kuala Kurau (kawasan negeri)|Kuala Kurau]]|| Dato' [[Abdul Yunus Jamhari]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="3" |P058 | rowspan="3" |Bagan Serai | N10 ||[[Alor Pongsu (kawasan negeri)|Alor Pongsu]]|| [[Noor Azman Ghazali]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N11 ||[[Gunong Semanggol (kawasan negeri)|Gunong Semanggol]]|| [[Razman Zakaria]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | * Ketua Pembangkang DUN Perak |- | N12 ||[[Selinsing (kawasan negeri)|Selinsing]]|| [[Sallehuddin Abdullah]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P059 | rowspan="3" |Bukit Gantang | N13 ||[[Kuala Sepetang (kawasan negeri)|Kuala Sepetang]]|| [[Ahmad Man]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.freemalaysiatoday.com/category/bahasa/tempatan/2026/05/08/bersatu-pecat-2-adun-gantung-5-mp?fbclid=IwY2xjawRqub5leHRuA2FlbQIxMQBzcnRjBmFwcF9pZAwzNTA2ODU1MzE3MjgAAR5mL_1xmjFztNxfo2eMD2KaBgcRTk-pEr3n2ZAv-Yl6V5qH0TZyvj4ZOVHYVA_aem_8692ZfY3stuGqXLx7bfaSA</ref> |- | N14 ||[[Changkat Jering (kawasan negeri)|Changkat Jering]]|| [[Rahim Ismail]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N15 ||[[Trong (kawasan negeri)|Trong]]|| [[Muhammad Faisal Abdul Rahman]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P060 | rowspan="3" |Taiping | N16 ||[[Kamunting (kawasan negeri)|Kamunting]]|| [[Mohd Fakhrudin Abd Aziz]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N17 ||[[Pokok Assam (kawasan negeri)|Pokok Assam]]||[[Ong Seng Guan]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N18 ||[[Aulong (kawasan negeri)|Aulong]]||[[Teh Kok Lim]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Sains, Alam Sekitar dan Teknologi Hijau |- | rowspan="2" |P061 | rowspan="2" |Padang Rengas | N19 ||[[Chenderoh (kawasan negeri)|Chenderoh]]||[[Syed Lukman Hakim Syed Mohd Zin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | * Digantung keahlian oleh BERSATU<ref>https://www.sinarharian.com.my/article/779042/berita/politik/bersatu-pecat-dua-adun-gantung-empat-pemimpin-termasuk-tiga-ahli-parlimen?fbclid=Iwb21leARqq6ljbGNrBGqqiWV4dG4DYWVtAjExAHNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHjyVkOR7_790PKeodHj-YgBJv_H3GnTC4ZO5D0sVaO6gHq7DzN4UFrttLhXo_aem_iFaLSZFbtnev2fSCIXzBZg</ref> |- | N20 ||[[Lubok Merbau (kawasan negeri)|Lubok Merbau]]|| [[Azizi Mohamed Ridzuan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | rowspan="2" |P062 | rowspan="2" |Sungai Siput | N21 ||[[Lintang (kawasan negeri)|Lintang]]|| Dato' [[Mohd Zolkafly Harun]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pembangunan Luar Bandar, Perladangan, Pertanian dan Industri Makanan |- | N22 ||[[Jalong (kawasan negeri)|Jalong]]|| [[Loh Sze Yee]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Pelancongan, Industri, Pelaburan dan Pembangunan Koridor |- | rowspan="2" |P063 | rowspan="2" |Tambun | N23 ||[[Manjoi (kawasan negeri)|Manjoi]]|| [[Mohd Hafez Sabri]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|Parti Islam Se-Malaysia|(PAS)}}''' | |- | N24 ||[[Hulu Kinta (kawasan negeri)|Hulu Kinta]]|| [[Muhamad Arafat Varisai Mahamad]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- | rowspan="3" |P064 | rowspan="3" |Ipoh Timor | N25 ||[[Canning (kawasan negeri)|Canning]]|| [[Jenny Choy Tsi Jen]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * Timbalan Yang di-Pertua DUN Perak |- | N26 ||[[Tebing Tinggi (kawasan negeri)|Tebing Tinggi]]|| Dr. [[Abdul Aziz Bari]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N27 ||[[Pasir Pinji (kawasan negeri)|Pasir Pinji]]||[[Goh See Hua]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="3" |P065 | rowspan="3" |Ipoh Barat | N28 ||[[Bercham (kawasan negeri)|Bercham]]|| [[Ong Boon Piow]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N29 ||[[Kepayang (kawasan negeri)|Kepayang]]|| [[Nga Kor Ming]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N30 ||[[Buntong (kawasan negeri)|Buntong]]|| [[Thulsi Manogaran]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="3" |P066 | rowspan="3" |Batu Gajah | N31 ||[[Jelapang (kawasan negeri)|Jelapang]]|| [[Cheah Pou Hian]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N32 ||[[Menglembu (kawasan negeri)|Menglembu]]|| [[Chaw Kam Foon]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N33 ||[[Tronoh (kawasan negeri)|Tronoh]]|| [[Steven Tiw Tee Siang]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="2" |P067 | rowspan="2" |Kuala Kangsar | N34 ||[[Bukit Chandan (kawasan negeri)|Bukit Chandan]]|| Dr. [[Hashim Bujang]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N35 ||[[Manong (kawasan negeri)|Manong]]||[[Berhanudin Ahmad]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P068 | rowspan="3" |Beruas | N36 ||[[Pengkalan Baharu (kawasan negeri)|Pengkalan Baharu]]|| [[Azman Noh]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- | N37 ||[[Pantai Remis (kawasan negeri)|Pantai Remis]]|| [[Wong May Ing]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N38 ||[[Astaka (kawasan negeri)|Astaka]]|| [[Jason Ng Thien Yeong]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | rowspan="2" |P069 | rowspan="2" |Parit | N39 ||[[Belanja (kawasan negeri)|Belanja]]|| [[Khairudin Abu Hanipah]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | * EXCO Pendidikan, Pengajian Tinggi, Belia dan Sukan |- | N40 ||[[Bota (kawasan negeri)|Bota]]|| Dr. [[Najihatussalehah Ahmad]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | rowspan="3" |P070 | rowspan="3" |Kampar | N41 ||[[Malim Nawar (kawasan negeri)|Malim Nawar]]|| [[Bavani Veraiah]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N42 ||[[Keranji (kawasan negeri)|Keranji]]|| [[Angeline Koo Hai Yen]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | |- | N43 ||[[Tualang Sekah (kawasan negeri)|Tualang Sekah]]|| [[Mohd Azlan Helmi]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | * EXCO Komunikasi, Multimedia dan NGO |- | rowspan="3" |P071 | rowspan="3" |Gopeng | N44 ||[[Sungai Rapat (kawasan negeri)|Sungai Rapat]]||Dato' Seri [[Mohammad Nizar Jamaluddin]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (AMANAH)}}''' | * EXCO Infrastruktur, Tenaga Air dan Pengangkutan Awam |- | N45 ||[[Simpang Pulai (kawasan negeri)|Simpang Pulai]]|| [[Wong Chai Yi]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- | N46 ||[[Teja (kawasan negeri)|Teja]]|| [[Sandrea Ng Shy Ching]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | * EXCO Perumahan dan Kerajaan Tempatan |- | rowspan="2" |P072 | rowspan="2" |Tapah | N47 ||[[Chenderiang (kawasan negeri)|Chenderiang]]||[[Choong Shin Heng]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}"|'''{{color|white|BN (MCA)}}''' | |- | N48 ||[[Ayer Kuning (kawasan negeri)|Ayer Kuning]]|| [[Mohamad Yusri Bakir]] |bgcolor={{Barisan Nasional/meta/color}}|{{color|white|BN (UMNO)}} | |- | rowspan="2" |P073 | rowspan="2" |Pasir Salak | N49 ||[[Sungai Manik (kawasan negeri)|Sungai Manik]]||Dato' [[Zainol Fadzi Paharudin]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | N50 ||[[Kampong Gajah (kawasan negeri)|Kampong Gajah]]|| [[Zafarulazhan Zan]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- |rowspan="2" |P074 | rowspan="2" |Lumut | N51 ||[[Pasir Panjang (kawasan negeri)|Pasir Panjang]]|| [[Rosli Abd Rahman]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | N52 ||[[Pangkor (kawasan negeri)|Pangkor]]||[[Norhaslinda Zakaria]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="2" |P075 | rowspan="2" |Bagan Datuk | N53 ||[[Rungkup (kawasan negeri)|Rungkup]]|| Dato' [[Shahrul Zaman Yahya]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |- | N54 ||[[Hutan Melintang (kawasan negeri)|Hutan Melintang]]||[[Wasanthee Sinnasamy]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (PKR)}}''' | |- | rowspan="2" |P076 | rowspan="2" |Teluk Intan | N55 || [[Pasir Bedamar (kawasan negeri)|Pasir Bedamar]] || [[Woo Kah Leong]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Perdagangan Dalam Negeri, Koperasi, Hal Ehwal Pengguna dan Kampung Baru Cina |- | N56 ||[[Changkat Jong (kawasan negeri)|Changkat Jong]]|| [[Nadziruddin Mohamed Bandi]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(BERSATU)}}''' | |- | rowspan="3" |P077 | rowspan="3" |Tanjong Malim | N57 ||[[Sungkai (kawasan negeri)|Sungkai]]|| [[Sivanesan Achalingam]] | bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/color}}" |'''{{color|white|PH (DAP)}}''' | * EXCO Sumber Manusia, Kesihatan dan Hal Ehwal Masyarakat India |- |N58 |[[Slim (kawasan negeri)|Slim]]|| [[Muhammad Zulfadli Zainal]] | bgcolor="{{Perikatan Nasional/meta/color}}" |'''{{colored link|white|Perikatan Nasional|PN}}''' '''{{colored link|white|(PAS)}}''' | |- | N59 ||[[Behrang (kawasan negeri)|Behrang]]|| [[Salina Samsudin]] | bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/color}}" |'''{{color|white|BN (UMNO)}}''' | |} == Lihat juga == * [[Dewan Negeri Perak]] == Rujukan == <references /> [[Kategori:Penggal Dewan Undangan Negeri Perak]] 8f8c07c2izm9gouudomrmqqflhjl4ra 0 1275712 6844166 6736406 2026-05-08T12:47:09Z MuhdAliffHaziq 228238 /* */ 6844166 wikitext text/x-wiki {{Infobox legislative session | name = Dewan Negeri Pahang ke-15 | image =Coat of arms of Pahang.svg | image_size = 200px | body = [[Dewan Negeri Pahang]] | meeting_place = [[Wisma Sri Pahang]] | election = [[Pilihan raya negeri Pahang 2022]] | government = [[Barisan Nasional]] | opposition = [[Perikatan Nasional]] | term_start = 2022 | term_end = | before = [[Dewan Negeri Pahang ke-14|DUN Pahang ke-14]] | after = | chamber1 = Ketua Negeri | chamber1_leader1_type = Sultan | chamber1_leader1 = [[Al-Sultan Abdullah]] (sejak 11 Januari 2019) | chamber2 = Dewan Undangan Negeri | chamber2_leader1_type = Yang di-Pertua | chamber2_leader1 = [[Mohd Sharkar Shamsudin]] (sejak 29 Disember 2022) | chamber2_leader2=[[Lee Chin Chen]] (sejak 29 Disember 2022) |chamber2_leader3={{MBPahang}} (sejak 27 November 2022) |membership2=42 |chamber2_leader3_type=Menteri Besar |chamber2_leader2_type=Timbalan Yang di-Pertua |control2=[[Barisan Nasional]] |chamber2_image=File:Dewan Negeri Pahang 2022.svg}} '''Dewan Negeri Pahang ke-15''' dianggotai oleh individu yang telah terpilih melalui [[pilihan raya negeri Pahang 2022]] ke [[Dewan Negeri Pahang]] bagi sesi ke-15. Seramai 42 orang individu telah mendapat tempat dalam DUN hasil pilihan raya negeri, dan 5 orang telah dilantik dalam DUN. Tempoh khidmat ADUN Pahang ke-15 bermula pada 27 November 2022 sejurus selesainya pilihan raya negeri. == Senarai keanggotaan == === Senarai perjawatan === * Yang Dipertua: [[Mohd Sharkar Shamsudin]] (BN-UMNO) * Timbalan Yang Dipertua: [[Lee Chin Chen]] (PH-DAP) * Ketua Kerajaan: [[Wan Rosdy Wan Ismail]] (BN-UMNO) * Ketua Pembangkang: [[Tuan Ibrahim Tuan Man]] (PN-PAS, sejak 6 Disember 2022) === Senarai anggota === {| class="wikitable sortable" |- ! style="width:30px;"|No. ! style="width:150px;"|Kawasan pilihan raya ! style="width:230px;"|Ahli ! style="width:100px;"|Gabungan (parti) |- | colspan="4" |[[Barisan Nasional|BN]] '''19''' | [[Perikatan Nasional|PN]] '''17'''<nowiki> | </nowiki>[[Pakatan Harapan|PH]] '''10'''<nowiki> | </nowiki> [[Ahli politik bebas|BEBAS]] '''1''' |- | N01 ||[[Tanah Rata (kawasan negeri)|Tanah Rata]]||[[Ho Chi Yang]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" |'''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N02 ||[[Jelai (kawasan negeri)|Jelai]]|| [[Wan Rosdy Wan Ismail]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N03 ||[[Padang Tengku (kawasan negeri)|Padang Tengku]]|| [[Mustapa Long]]|| bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N04 ||[[Cheka (kawasan negeri)|Cheka]]|| [[Tuan Ibrahim Tuan Man]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N05 ||[[Benta (kawasan negeri)|Benta]]|| [[Mohd Soffi Abd Razak]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N06 ||[[Batu Talam (kawasan negeri)|Batu Talam]]|| [[Abd. Aziz Mat Kiram]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N07 ||[[Tras (kawasan negeri)|Tras]]|| [[Tengku Zulpuri Shah Raja Puji]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"|'''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N08 ||[[Dong (kawasan negeri)|Dong]]|| [[Fadzli Mohamad Kamal]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N09 ||[[Tahan (kawasan negeri)|Tahan]]|| [[Mohd Zakhwan Ahmad Badarddin]]|| bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N10 ||[[Damak (kawasan negeri)|Damak]]|| [[Zuridan Mohd Daud]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N11 ||[[Pulau Tawar (kawasan negeri)|Pulau Tawar]]|| [[Yohanis Ahmad]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N12 ||[[Beserah (kawasan negeri)|Beserah]]|| [[Andansura Rabu]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N13 ||[[Semambu (kawasan negeri)|Semambu]]|| [[Chan Chun Kuang]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" |'''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]''') |- | N14 ||[[Teruntum (kawasan negeri)|Teruntum]]|| [[Sim Chon Siang]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" |'''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Keadilan Rakyat|PKR]]''') |- | N15 ||[[Tanjung Lumpur (kawasan negeri)|Tanjung Lumpur]]|| [[Rosli Abdul Jabar]]|| bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N16 ||[[Inderapura (kawasan negeri)|Inderapura]]|| [[Shafik Fauzan Sharif]]|| bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N17 ||[[Sungai Lembing (kawasan negeri)|Sungai Lembing]]|| [[Mohamad Ayub Mat Ashri]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N18 ||[[Lepar (kawasan negeri)|Lepar]]|| [[Mohd Yazid Mohd Yunus]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Pribumi Bersatu Malaysia|BERSATU]]''')}} |- | N19 ||[[Panching (kawasan negeri)|Panching]]|| [[Mohd Tarmizi Yahaya]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]''')}} |- | N20 ||[[Pulau Manis (kawasan negeri)|Pulau Manis]]|| [[Mohammad Rafiq Khan Ahmad Khan]]|| bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''[[Perikatan Nasional|PN]]''' ('''[[Parti Islam Se-Malaysia|PAS]]'''))}} |- | N21 ||[[Peramu Jaya (kawasan negeri)|Peramu Jaya]]|| [[Mohd Nizar Najib]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N22 ||[[Bebar (kawasan negeri)|Bebar]]|| [[Mohd Fakhruddin Mohd Ariff]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N23 ||[[Chini (kawasan negeri)|Chini]]|| [[Mohd Sharim Md Zain]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N24 ||[[Luit (kawasan negeri)|Luit]]|| [[Mohd Sofian Abdul Jalil]]|| bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''PN''' ('''PAS''')}} |- | N25 ||[[Kuala Sentul (kawasan negeri)|Kuala Sentul]]|| [[Jasri Jamaludin]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''PN''' ('''BERSATU''')}} |- | N26 ||[[Chenor (kawasan negeri)|Chenor]]|| [[Mujibur Rahman Ishak]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''PN''' ('''PAS''')}} |- | N27 ||[[Jenderak (kawasan negeri)|Jenderak]]|| [[Rodzuan Zaaba]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N28 ||[[Kerdau (kawasan negeri)|Kerdau]]|| [[Syed Ibrahim Syed Ahmad]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N29 ||[[Jengka (kawasan negeri)|Jengka]]|| [[Shahril Azman Abd Halim]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''PN''' ('''PAS''')}} |- | N30 ||[[Mentakab (kawasan negeri)|Mentakab]]|| [[Woo Chee Wan]]|| bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"| '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N31 ||[[Lanchang (kawasan negeri)|Lanchang]]|| [[Hassan Omar]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''PN''' ('''PAS''')}} |- | N32 ||[[Kuala Semantan (kawasan negeri)|Kuala Semantan]]|| [[Hassanuddin Salim]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''PN''' ('''PAS''')}} |- | N33 ||[[Bilut (kawasan negeri)|Bilut]]|| [[Lee Chin Chen]] ||bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"| '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N34 ||[[Ketari (kawasan negeri)|Ketari]]|| [[Su Keong Siong]] ||bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"| '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N35 ||[[Sabai (kawasan negeri)|Sabai]]|| [[Arumugam Veerappa Pillai]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Kongres India Malaysia|MIC]]''') |- | rowspan=2|N36 | rowspan=2|[[Pelangai (kawasan negeri)|Pelangai]] |[[Amizar Abu Adam]] {{small|sejak 7 Oktober 2023}}<ref group="N">Amizar Abu Adam telah dipilih sebagai Ahli Dewan Undangan Negeri (ADUN) Barisan Nasional (BN) selepas memenangi pilihan raya kecil yang diadakan berikutan kematian penyandang kerusi DUN, Johari Harun.</ref> || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | [[Johari Harun]] {{small|sehingga 17 Ogos 2023}} || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" |'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N37 ||[[Guai (kawasan negeri)|Guai]]|| [[Sabariah Saidan]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N38 ||[[Triang (kawasan negeri)|Triang]]|| [[Leong Yu Man]] ||bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}"| '''[[Pakatan Harapan|PH]]''' ('''[[Parti Tindakan Demokratik|DAP]]''') |- | N39 ||[[Kemayan (kawasan negeri)|Kemayan]]|| [[Khaizulnizam Mohd Zuldin]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N40 ||[[Bukit Ibam (kawasan negeri)|Bukit Ibam]]|| [[Nazri Ahmad]] || bgcolor="{{party color|Perikatan Nasional}}" | {{Font color|white|'''PN''' ('''PAS''')}} |- | N41 ||[[Muadzam Shah (kawasan negeri)|Muadzam Shah]]|| [[Razali Kassim]] || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- | N42 ||[[Tioman (kawasan negeri)|Tioman]]|| [[Mohd Johari Hussain]] {{small|(sejak 7 Disember 2023)}} || bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}"|'''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[Pertubuhan Kebangsaan Melayu Bersatu|UMNO]]''') |- |— |Ahli dilantik |[[Haris Salleh Hamzah]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" | '''[[Barisan Nasional|BN]]''' ('''[[United Malays National Organisation|UMNO]]''') |- |— |Ahli dilantik |[[Wong Tat Chee]] |bgcolor="{{Barisan Nasional/meta/shading}}" | '''BN''' ('''MCA''') |- |— |Ahli dilantik |[[Rizal Jamin]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" | '''PH''' ('''PKR''') |- |— |Ahli dilantik |[[Mohd Fadzli Mohd Ramly]] |bgcolor="{{Pakatan Harapan/meta/shading}}" | '''PH''' ('''AMANAH''') |- |— |Ahli dilantik |[[Ahmad Irshadi Abdullah]] |bgcolor="{{Independent (politician)/meta/shading}}"|'''BEBAS''' |- |} == Lihat juga == * [[Dewan Negeri Pahang]] == Catatan == <references group="N" /> == Rujukan == [[Kategori:Penggal Dewan Undangan Negeri Pahang]] lhp7xkyxa9i43g6ks0cg159vahlmhux 0 1276327 6844209 6843853 2026-05-08T13:27:33Z Dzakwan Syeriffudin 342231 /* */ Merupakan 6844209 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Gayong 2 | image = | alt = | caption = | native_name = | director = [[Faisal Ishak]] | writer = Sky Khor | story = Eric Ong | based_on = | producer = {{plainlist| * Ihandy * Djohan Kasim * Edy Chandra * Mulia Hartono * Henson Max Widjaja * Eric Ong * Gary Du * Armzheng Ahmad (penyelaras) * [[Khairul Anuar Latip]] (eksekutif) }} | starring = {{plainlist| * [[Beto Kusyairy]] * [[Nabila Huda]] * [[Syafie Naswip]] }} | narrator = | cinematography = Harris Hue Abdullah | editing = Hafeez Mohd Noor | music = | studio = SOL Pictures | distributor = {{ublist|[[Primeworks Studios]]|Key Billions}} | released = {{film date|2026|4|9|Malaysia}} | runtime = | country = [[Malaysia]] | language = [[Bahasa Melayu|Melayu]] | budget = | gross = RM 3.224 juta }} '''''Gayong 2''''' merupakan sebuah filem aksi drama biografi Malaysia 2026, mengenai sambungan kisah pengasas [[Silat Gayong Malaysia|Silat Gayong]] dari Perak, [[Meor Abdul Rahman bin Uda Mohd Hashim|Datuk Meor Abdul Rahman]]. Filem diarahkan oleh [[Faisal Ishak]]. Ia dibintangi oleh [[Beto Kusyairy]], [[Nabila Huda]], [[Syafie Naswip]]. Filem ini merupakan kesinambungan Filem [[Gayong|Gayong 1]], Filem ini mula ditayangkan di pawagam seluruh Malaysia pada 9 April 2026. == Sinopsis== Selepas Pendudukan Jepun di Tanah Melayu berakhir, Meor bekerja sebagai pegawai polis di Cawangan Khas di Singapura. Kali ini dia berdepan dengan triad Cina, yang majoritinya beroperasi dalam perniagaan candu di bawah perlindungan pegawai rasuah. == Pelakon == === Pelakon utama === * [[Beto Kusyairy]] sebagai [[Meor Abdul Rahman]], pengamal Silat dari Taiping, kini di Singapura, bekerja sebagai pegawai Cawangan Khas dalam [[Pasukan Polis Singapura]] * [[Nabila Huda]] sebagai Che Som, isteri kepada Meor * [[Syafie Naswip]] sebagai Mat, adik Che Som, adik ipar kepada Meor === Dibantu oleh === * Fauzie Laily sebagai Fauzi Latif, rakan baharu kepada Meor dalam unit Cawangan Khas * Bobby Tonelli sebagai Peter Malcolm, seorang pegawai polis korup yang terlibat dalam operasi candu * Rabbit Chen Puie Heng sebagai Lee Khoon, seorang taiko kepada sebuah kongsi gelap * [[Hanna Aqeela]] sebagai Mayang, kekasih kepada Mat * TJ Tian Jiang sebagai Dok Zua, seorang samseng Cina yang bekerja di bawah Lee Khoon === Penampilan istimewa === * [[Sandra Lim]] sebagai Jade, anak angkat kepada Lee Khoon * [[Ayez Shaukat]] sebagai Raja Gajah, seorang pejuang bawah tanah yang digeruni * [[Yayan Ruhian]] sebagai Wak Kusang === Pelakon pembantu === * Paul Baker sebagai R. Bancroft * [[Ammar Titan]] sebagai Lans Koperal Ali * [[Hairi Safwan]] sebagai Detektif Rizal * Sherwin Sim sebagai Detektif Tan Huat Chai * Farhaziq Manaf sebagai Ajis * Draman Muhammad sebagai Detektif Azman * Nduka Michael sebagai Bookie * Bobur Yusupov sebagai Kuda jantan Itali * Rizvan Malsagov sebagai Captain Hook * Fadi Obaid sebagai Pengugut British === Pelakon kanak-kanak === * [[Duerra Mitilda]] sebagai Fadillah * Khairun Salsabilla sebagai Aisyah == Penerbitan == ==Lihat juga == [[Gayong]] == Rujukan == {{Reflist}} ==Pautan luar== * {{IMDb title|tt37534321}} [[Kategori:Filem 2026]] [[Kategori:Filem Malaysia tahun 2026]] [[Kategori:Filem arahan Faisal Ishak]] [[Kategori:Filem aksi]] [[Kategori:Filem aksi Malaysia]] [[Kategori:Filem drama]] [[Kategori:Filem drama Malaysia]] [[Kategori:Filem biografi]] [[Kategori:Filem biografi Malaysia]] [[Kategori:Filem sejarah]] [[Kategori:Filem sejarah Malaysia]] [[Kategori:Filem silat]] stgwdxoajng0u8c48q4d2g88xomy1ro 0 1279409 6844140 6763911 2026-05-08T12:26:27Z ~2026-27810-10 398874 /* */ 6844140 wikitext text/x-wiki {{Infobox person|name=Eri Kitamura|native_name=喜多村 英梨|native_name_lang=ja|image=Eri Kitamura.jpg|alt=<!-- descriptive text for use by the blind and visually impaired's speech synthesis (text-to-speech) software -->|caption=Kitamura performing in 2011|birth_name=<!-- only use if different from name -->|birth_date={{Birth date and age|1987|08|16}}|birth_place=[[Fuchū, Tokyo]], Japan|occupation={{Flatlist| *[[Voice acting in Japan|Voice actress]] *singer }}|years_active=2003&ndash;present|module={{Infobox musical artist | embed = yes | genre = {{Flatlist| *[[Rock music|Rock]] *[[Progressive rock|symphonic rock]] *[[symphonic metal]] *[[pop rock]] (early) }} | instrument = Vocals | years_active = 2004&ndash;present | label = [[TMS Entertainment|TMS Music]] | associated_acts = Artery Vein ([[Asami Imai]]) }}|website={{URL|http://erikitamura.com/}}}} {{Nihongo|'''Eri Kitamura'''|喜多村 英梨|born August 16, 1987}} ialah seorang seiyu dan penyanyi Jepun. Setakat kini, Dia mendapat kemasyhuran sebagai penyokong pergerakan fesyen Gothic Lolita, memakai pakaian gaya Gothic Lolita di khalayak ramai. Eri ialah seorang freelancer dan tidak bekerja untuk mana-mana agensi.<ref name="doi1">{{Cite web|url=http://www.usagi.org/doi/seiyuu/kitamura-eri/|title=Kitamura Eri|last=Doi|first=Hitoshi|work=Seiyuu Database|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20120406075638/http://www.usagi.org/doi/seiyuu/kitamura-eri/|archive-date=April 6, 2012|access-date=January 13, 2016}}</ref> == Rujukan == {{Reflist}} [[Kategori:Kelahiran 1987]] [[Kategori:Penyanyi wanita Jepun]] nwp7uiput8ui0wuawbao1zc86byeq87 0 1279456 6844482 6843555 2026-05-09T04:10:00Z PSC2000 359232 /* */ 6844482 wikitext text/x-wiki {{Kotak info televisyen | child = | tajuk = | imej = | kapsyen = | tajuk_2 = | genre = *[[Cinta]] *[[Konflik]] *[[Melodrama]] | format = | pencipta = | pemaju = | penulis = Syed Mohd Taufik Syed Abdul Jalil | pengarah = [[Shuhaimi Lua Abdullah|Shuhaimi Lua]] | pengarah_kreatif = | pengacara = | dibintangi = * [[Sarimah Ibrahim|Che Puan Sarimah Ibrahim]] * [[Zamarul Hisham]] * Zairi Aziz * [[Alya Iman]] * [[Nelissa Nizam]] * [[Elizad Sharifuddin]] | juri = | pelakon_suara = | suara_latar = | komposer_muzik_tema = | lagu_pembukaan = "Taman Keabadian" oleh [[Aishah|Dato' Aishah]] | lagu_penutup = "Taman Keabadian" oleh [[Aishah|Dato' Aishah]] | komposer = | negara = [[Malaysia]] | bahasa = [[Bahasa Melayu|Melayu]] | bil_musim = | bil_episod = 30 | senarai_episod = | penerbit_eksekutif = Fazrien Ziear | penerbit = [[Shuhaimi Lua Abdullah|Shuhaimi Lua]] | penyunting = | lokasi = | sinematografi = | kamera = | tempoh = | syarikat = Tanah Beris Film Production Sdn Bhd | pengedar = | saluran = {{ublist|[[TV3]]<br>{{small|([[Slot Lestary]])}}|[[Tonton]]}} | format_gambar = * [[480i]] ([[Televisyen definisi biasa|SDTV]]) * [[1080i]] ([[Televisyen definisi tinggi|HDTV]]) | format_audio = [[Dolby Digital]] | negara_pertama = | mula_siaran = 27 Februari 2026 | tamat_siaran = 9 Mei 2026 | status = | rekod tinggi = | sebelum = [[My Stolen First Love]] | selepas = [[Dara & The Gang]] | musim sebelumnya = | musim selanjutnya = | berkaitan = | tapak_sesawang = | tapak_sesawang_penerbitan = }} '''''Bila Cinta Menjadi Dosa''''' merupakan sebuah siri drama televisyen Malaysia 2026 terbitan ''Tanah Beris Film Production Sdn. Bhd.'' yang diarahkan oleh '''[[Shuhaimi Lua Abdullah|Shuhaimi Lua]]'''. Ia dibintangi oleh [[Sarimah Ibrahim|Che Puan Sarimah Ibrahim]], [[Zamarul Hisham]], Zairi Aziz, [[Alya Iman]], [[Nelissa Nizam]] dan [[Elizad Sharifuddin]]. Siri ini memulakan tayangan perdana di [[Slot Lestary]], [[TV3]] pada 27 Februari hingga 9 Mei 2026 menggantikan [[My Stolen First Love]]. == Sinopsis == Zhafran (Zairi Aziz) pulang ke tanah air selepas meninggalkan kisah silam yang pahit, disambut oleh keluarganya, Dato' Yusof ([[Zamarul Hisham]]) dan Datin Kalsum ([[Maria Farida]]). Namun kepulangan itu menjadi titik mula kepada rahsia besar yang selama ini tersembunyi. Kemunculan Eva ([[Sarimah Ibrahim]]), wanita yang mengaku mempunyai hubungan sulit dengan Dato' Yusof, mencetuskan ketegangan dalam keluarga. Tuntutan Eva menggugat kepercayaan, menguji kesetiaan dan membuka ruang manipulasi yang semakin sukar dikawal. Dalam kekalutan itu, Nurul Yasmeen ([[Alya Iman]]) bekas kekasih Zhafran, kembali hadir dalam hidupnya melalui dunia korporat sebagai sekretari Dato' Yusof. Pertemuan semula ini menghidupkan luka lama, memaksa mereka berdepan perasaan yang belum terlerai. Di kampung, Nurul Nadira ([[Nelissa Nizam]]) dan neneknya hidup dalam konflik harta pusaka yang ingin digadai oleh neneknya demi kepentingan wang dan diri sedangkan Nadira terlalu sayangkan satu-satunya warisan arwah ibu dan ayah. Konflik keluarga, tanggungjawab, dan tekanan masa lalu saling bersilang, menjerat setiap watak dalam permainan emosi yang penuh helah. Setiap keputusan membawa akibat, dan kebenaran yang tersembunyi menunggu masa untuk terbongkar. ==Pelakon== ===Pelakon utama=== * [[Sarimah Ibrahim|Che Puan Sarimah Ibrahim]] sebagai Eva * [[Zamarul Hisham]] sebagai Dato Yusof * Zairi Aziz sebagai Zhafran * [[Alya Iman]] sebagai Nurul Yasmeen * [[Elizad Sharifuddin]] sebagai Marissa * [[Nelissa Nizam]] sebagai Nurul Nadira ===Pelakon pembantu=== * [[Maria Farida]] sebagai Datin Kalsum * [[Dian P. Ramlee]] sebagai Shamsiah * [[Jasmin Hamid]] sebagai Mastura * [[Marc Syahmie]] sebagai Amar * [[Rahim Jailani]] sebagai Dato Ismail * Ayu Azlina sebagai Datin Sophia * Shakira Stephen sebagai Hani * Athilla D'Hun sebagai Julia * Wan Muhd Faizal sebagai Mirul * Ansa Ahmad sebagai Jai * Afeeq Spero sebagai Hakim * Ariel Izz sebagai Abang Man * [[Elly Suhaili]] sebagai Kak Munah * Fadzil A.Aziz sebagai Pak Samad * Ariff Idrus sebagai Amirul * Norlela Kadir sebagai Mak Siti ==Pautan luar== {{turutan-tv | stesen = [[TV3]] | slot = [[Slot Lestary]], Jumaat-Ahad (Sepanjang Ramadhan & Raya), 9:00 malam | nama = '''''Bila Cinta Menjadi Dosa''''' | sebelum = ''[[My Stolen First Love]]'' | selepas = ''[[Dara & The Gang]]'' }} 9bkaaiszytbfgodwh5n1tspimf3723m 0 1282305 6844374 6843219 2026-05-08T23:28:18Z Skyprodsb 372538 /* */ 6844374 wikitext text/x-wiki {{Short description|Pelakon, Penyanyi, Pengarah dan Model Malaysia}} '''Muhammad Aiman Abu Bakar''' atau lebih dikenali sebagai '''Ayman Bakar, Aiman Bakar''' dan '''Ayman Burn''' (lahir 3 Disember 2001) ialah seorang '''Pencipta Kandungan Digital, Model, Pelakon, Penyanyi, Pengarah, Penulis Skrip, Pencerita, Penulis Lirik Lagu, Komposer & Penerbit'''. Ayman Bakar mula mendapat perhatian ramai dalam bidang lakonan apabila beliau membawa watak seorang Pelanggan MLM dengan hanya berperanan sebagai Pelakon Baru (Junior) dalam filem [[Sumpahan Syaitan]] yang telah ditayangkan di pawagam pada tahun 2023. {{Infobox actor|name=Ayman Bakar| image= [[Fail:Ayman Bakar New Look.png|thumb|Ayman Bakar Official 2026]] | birth_name=Muhammad Aiman bin Abu Bakar|birth_date={{Birth date and age|2001|12|03|df=yes}}|birth_place=[[Iskandar Puteri]], [[Johor]], [[Malaysia]]|nationality=|other_names=Aiman Bakar (2016 - 2025) <br> Ayman Burn (2019 - 2022) <br> Ayman Bakar (kini)|education=SKM (Teknologi Sistem Komputer)|occupation=Pelakon, Model, Pencipta Kandungan Digital, Penyanyi, Penulis Skrip, Penulis Lirik, Pengarah, Penerbit|years_active=2016 &ndash; kini|spouse=|family=|alma_mater=GIATMARA Malaysia}} ==Kerjaya== Beliau memulakan kerjaya lakonan pada tahun 2020 semasa dunia melanda penyakit wabak covid 19 dan beliau aktif sebagai youtuber membuat video parodi muzik video di YouTube pada tahun 2016 hingga 2020 dalam masa sama tahun 2019 pernah menjadi model sambilan beberapa jenama terkenal. Video parodi terakhirnya iaitu video Satu Kalimah Syamsul Yusof Parodi pada tahun 2020 di saluran akaun youtube miliknya '''Ayman Bakar Official''' dan bermula langkah dalam industri seni dengan kerjaya lakonan melalui drama siri terpanjang di Malaysia iaitu [[Gerak Khas]] The Finale yang ditayangkan di [[TV3]] , setelah selesai kerjaya lakonan dalam drama pertamanya, beliau mula aktif dan mendapat tawaran berlakon dengan beberapa filem dan drama siri tv sebagai pelakon tambahan & undangan dari Pengarah dan juga Penerbit. Pada tahun 2021 beliau cuba eksperimentasi dirinya ke arah bidang muzik pada awalnya hanya sebagai Penulis Lirik Lagu sahaja tetapi diberi kepercayaan sepenuhnya dari kawannya selaku Penerbit muzik rakaman, maka bermula langkah menjadi seorang Penyanyi dan membikin lagu sendiri dengan percubaan pertama melalui lagu pertamanya sebagai Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik sekaligus menjadikan karier beliau selepas berjaya menjadi seorang Pelakon. Beliau juga telah mengeluarkan beberapa lagu dengan hasil penerbitan syarikat hak miliknya iaitu Filmtube Productions dengan gabungan beberapa anak syarikatnya Aiman World Music (AW Music), Aiman Bakar Productions dan Ayman Burn Music (AB Music). Beliau juga telah melakukan aktiviti kebajikan amal masyarakat bersama rakan-rakannya pada awal tahun 2019 iaitu memberi sumbangan pada Rumah Kebajikan Anak-Anak Yatim Piatu, Pusat Jagaan Warga Emas, Sekolah Tahfiz dan orang-orang yang berkategori golongan asnaf. Nama terdahulunya ialah Aiman Bakar digunakan pada tahun 2016 hingga 2025 dan telah dinamakan semula dengan nama pentas yang baru iaitu Ayman Bakar untuk pembukaan tahun 2026. Setiap nama ada kisah disebaliknya dan mempunyai nilai tersendiri dan kenangan sesebuah nama gelaran itu. ==Videografi== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Catatan ! Platform |- | rowspan="3"| 2016 ! ''Kalah Dalam Menang'' | Bersama Azmeel Safuan (Video Pertama) | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Bukan Propaganda'' | Bersama Azmeel Safuan | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Al Munafikun'' | Short Film Pertama / sebagai Ustaz Adam & Pengarah | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2017 ! ''Senorita'' | Bersama Danish Iskandar & Hazwan Nizam | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Kaki Licik'' | Pertama kali bergerak solo | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2018 ! ''Menangislah'' | Bergerak solo & watak dua figura Syamsul Yusof & Mawi | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Sampai Jadi'' | Bersama Ismail Izzani | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2020 ! ''Adik Tak Balik Raya'' | Short Film Kedua / sebagai Naim, juga Pengarah & Penerbit Bersama | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Satu Kalimah'' | Bergerak solo (Video Parodi Terakhir) | YouTube Ayman Bakar Official |- |} ==Filemografi== ===Filem=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | rowspan="2"| 2022 ! ''[[Jaga-Jaga Senariounion]]'' | Perompak Dulang Hantaran | SuperteleFilem pertama dalam lakonan |- ! ''[[Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan]]'' | | Krew Produksi Making Of (Skop Productions) |- | 2023 ! ''[[Sumpahan Syaitan]]'' | Pelanggan MLM | Filem pertama (Pelakon Baru Junior) |- | 2024 ! ''[[Pendekar Awang: Darah Indera Gajah]]'' | Orang Kanan Utusan Tokku Paloh |Versi Pengarah Pertama sebelum pertukaran pengarah baru |- | rowspan="3"| 2026 ! ''[[Tarung: Unforgiven]]'' | Ahli Organisasi Marga Paduka | |- ! ''[[The Original Gangster]]'' | Penjaga Senjata Api | |- ! ''[[Khawarij]]'' | Budak Masjid | |- | rowspan="8"| TBA ! ''[[Pontianak Harum Sundal Malam 3]]'' | Khalid | |- ! ''[[Sembilu 3]]'' | Luqman | Lakonan Pertama dalam filem arahan Datuk Dr.Yusof Haslam |- ! ''[[Polis Evo 4]]'' | Inspektor Hakimi | |- ! ''[[Senariounion The Last Movie]]'' | Hafizul | Juga Penulis Skrip / Filem pertama Senario dibawah pelan penulisannya dan gabungan kerjasama Astro Shaw & Primeworks Studios |- ! ''[[Syirik (Filem)|Syirik]]'' | Ustaz Haikal | Filem arahan pertama, dan juga sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[JB Mafia]]'' | Karl | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[Bayangan Karma]]'' | | Buat julung pertama kalinya tidak terlibat dalam lakonan dan hanya sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- ! ''[[Sundal Jahanam]]'' | Danial | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- |- |} ===Drama=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2020 ! ''[[Gerak Khas]]'' | Polis Unit Gerakan & Pelajar Pengedar Dadah | rowspan="2" | [[TV3]] | Drama pertama |- | 2021 ! ''[[Gerak Khas Undercover]]'' | Perogol Siber & Polis Undercover | |- | 2023 ! ''[[Special Force: Anarchy]]'' | Pekerja Bank | [[Disney+ Hotstar]] | |- | 2024 ! ''[[Polis Peronda]]'' | Unit Polis Peronda | [[TV3]] | |- |} ===Filem Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 2024 ! ''Karinyo Brutal (Stay With Me)'' | Joe | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} ===Drama Siri Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Seducing Drake Palma'' | Drake | Viva One | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} === Iklan & Rancangan TV === * ''TV3 Malaysia'' * Aplikasi Tonton * ''Media Prima Berhad (Primeworks Studios)'' * ''Tomaz'' * Nivea * Hero Remaja 2020 (Audition Astro) * Al - Ameera (Koleksi Jubah & Kurta Islamik) * New Balance == Diskografi == ===Single=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk lagu ! Kolaborasi ! Catatan |- | 2021 | "Zaman Dabbah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2022 | "Dunia Songsang" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2023 | "Dunia Songsang 2" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi & Penulis Lirik |- | 2024 | "Hitam Manusia" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2025 | "Rindu Pulang" | Alisya Zamri | Komposer & Penulis Lirik dan juga nyanyian bersama (featuring) |- | rowspan="3"|2026 | "Balik Raya" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Riang Ria Aidilfitri" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Zaman Dabbah 2" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | rowspan="3"|TBA | "Hilangnya Bahagia" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi & Penulis Lirik |- | "Paksa Berpisah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Dunia Songsang 3" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- |} ==Pautan luar== * {{Spotify| https://open.spotify.com/artist/49oZX2FpV6DXLm4vzSwxBC?si=PbXS72h-S26Edlak6jWycg}} * {{Instagram|aimanabubakar_}} * {{Tiktok|aimanbakar_}} [[Kategori:Penulis skrip Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Pengarah filem Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi-pencipta lagu Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Penerbit]] 8r6wvs3m5v1dc3sqzdqzaps75jxavtc 6844375 6844374 2026-05-08T23:28:42Z Skyprodsb 372538 /* */ 6844375 wikitext text/x-wiki {{Short description|Pelakon, Penyanyi, Pengarah dan Model Malaysia}} '''Muhammad Aiman Abu Bakar''' atau lebih dikenali sebagai '''Ayman Bakar, Aiman Bakar''' dan '''Ayman Burn''' (lahir 3 Disember 2001) ialah seorang '''Pencipta Kandungan Digital, Model, Pelakon, Penyanyi, Pengarah, Penulis Skrip, Pencerita, Penulis Lirik Lagu, Komposer & Penerbit'''. Ayman Bakar mula mendapat perhatian ramai dalam bidang lakonan apabila beliau membawa watak seorang Pelanggan MLM dengan hanya berperanan sebagai Pelakon Baru (Junior) dalam filem [[Sumpahan Syaitan]] yang telah ditayangkan di pawagam pada tahun 2023. {{Infobox actor|name=Ayman Bakar| image= [[Fail:Ayman Bakar New Look.png|thumb|Ayman Bakar Official 2026]] | birth_name=Muhammad Aiman bin Abu Bakar|birth_date={{Birth date and age|2001|12|03|df=yes}}|birth_place=[[Iskandar Puteri]], [[Johor]], [[Malaysia]]|nationality=|other_names=Aiman Bakar (2016 - 2025) <br> Ayman Burn (2019 - 2022) <br> Ayman Bakar (kini)|education=SKM (Teknologi Sistem Komputer)|occupation=Pelakon, Model, Pencipta Kandungan Digital, Penyanyi, Penulis Skrip, Penulis Lirik, Pengarah, Penerbit|years_active=2016 &ndash; kini|spouse=|family=|alma_mater=GIATMARA Malaysia}} ==Kerjaya== Beliau memulakan kerjaya lakonan pada tahun 2020 semasa dunia melanda penyakit wabak covid 19 dan beliau aktif sebagai youtuber membuat video parodi muzik video di YouTube pada tahun 2016 hingga 2020 dalam masa sama tahun 2019 pernah menjadi model sambilan beberapa jenama terkenal. Video parodi terakhirnya iaitu video Satu Kalimah Syamsul Yusof Parodi pada tahun 2020 di saluran akaun youtube miliknya '''Ayman Bakar Official''' dan bermula langkah dalam industri seni dengan kerjaya lakonan melalui drama siri terpanjang di Malaysia iaitu [[Gerak Khas]] The Finale yang ditayangkan di [[TV3]] , setelah selesai kerjaya lakonan dalam drama pertamanya, beliau mula aktif dan mendapat tawaran berlakon dengan beberapa filem dan drama siri tv sebagai pelakon tambahan & undangan dari Pengarah dan juga Penerbit. Pada tahun 2021 beliau cuba eksperimentasi dirinya ke arah bidang muzik pada awalnya hanya sebagai Penulis Lirik Lagu sahaja tetapi diberi kepercayaan sepenuhnya dari kawannya selaku Penerbit muzik rakaman, maka bermula langkah menjadi seorang Penyanyi dan membikin lagu sendiri dengan percubaan pertama melalui lagu pertamanya sebagai Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik sekaligus menjadikan karier beliau selepas berjaya menjadi seorang Pelakon. Beliau juga telah mengeluarkan beberapa lagu dengan hasil penerbitan syarikat hak miliknya iaitu Filmtube Productions dengan gabungan beberapa anak syarikatnya Aiman World Music (AW Music), Aiman Bakar Productions dan Ayman Burn Music (AB Music). Beliau juga telah melakukan aktiviti kebajikan amal masyarakat bersama rakan-rakannya pada awal tahun 2019 iaitu memberi sumbangan pada Rumah Kebajikan Anak-Anak Yatim Piatu, Pusat Jagaan Warga Emas, Sekolah Tahfiz dan orang-orang yang berkategori golongan asnaf. Nama terdahulunya ialah Aiman Bakar digunakan pada tahun 2016 hingga 2025 dan telah dinamakan semula dengan nama pentas yang baru iaitu Ayman Bakar untuk pembukaan tahun 2026. Setiap nama ada kisah disebaliknya dan mempunyai nilai tersendiri dan kenangan sesebuah nama gelaran itu. ==Videografi== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Catatan ! Platform |- | rowspan="3"| 2016 ! ''Kalah Dalam Menang'' | Bersama Azmeel Safuan (Video Pertama) | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Bukan Propaganda'' | Bersama Azmeel Safuan | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Al Munafikun'' | Short Film Pertama / sebagai Ustaz Adam & Pengarah | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2017 ! ''Senorita'' | Bersama Danish Iskandar & Hazwan Nizam | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Kaki Licik'' | Pertama kali bergerak solo | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2018 ! ''Menangislah'' | Bergerak solo & watak dua figura Syamsul Yusof & Mawi | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Sampai Jadi'' | Bersama Ismail Izzani | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2020 ! ''Adik Tak Balik Raya'' | Short Film Kedua / sebagai Naim, juga Pengarah & Penerbit Bersama | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Satu Kalimah'' | Bergerak solo (Video Parodi Terakhir) | YouTube Ayman Bakar Official |- |} ==Filemografi== ===Filem=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | rowspan="2"| 2022 ! ''[[Jaga-Jaga Senariounion]]'' | Perompak Dulang Hantaran | SuperteleFilem pertama dalam lakonan |- ! ''[[Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan]]'' | | Krew Produksi Making Of (Skop Productions) |- | 2023 ! ''[[Sumpahan Syaitan]]'' | Pelanggan MLM | Filem pertama (Pelakon Baru Junior) |- | 2024 ! ''[[Pendekar Awang: Darah Indera Gajah]]'' | Orang Kanan Utusan Tokku Paloh |Versi Pengarah Pertama sebelum pertukaran pengarah baru |- | rowspan="3"| 2026 ! ''[[Tarung: Unforgiven]]'' | Ahli Organisasi Marga Paduka | |- ! ''[[The Original Gangster]]'' | Penjaga Senjata Api | |- ! ''[[Khawarij]]'' | Budak Masjid | |- | rowspan="8"| TBA ! ''[[Pontianak Harum Sundal Malam 3]]'' | Khalid | |- ! ''[[Sembilu 3]]'' | Luqman | Lakonan Pertama dalam filem arahan Datuk Dr.Yusof Haslam |- ! ''[[Polis Evo 4]]'' | Inspektor Hakimi | |- ! ''[[Senariounion The Last Movie]]'' | Hafizul | Juga Penulis Skrip / Filem pertama Senario dibawah pelan penulisannya dan gabungan kerjasama Astro Shaw & Primeworks Studios |- ! ''[[Syirik (Filem)|Syirik]]'' | Ustaz Haikal | Filem arahan pertama, dan juga sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[JB Mafia]]'' | Karl | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[Bayangan Karma]]'' | | Buat julung pertama kalinya tidak terlibat dalam lakonan dan hanya sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- ! ''[[Sundal Jahanam]]'' | Danial | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- |- |} ===Drama=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2020 ! ''[[Gerak Khas]]'' | Polis Unit Gerakan & Pelajar Pengedar Dadah | rowspan="2" | [[TV3]] | Drama pertama |- | 2021 ! ''[[Gerak Khas Undercover]]'' | Perogol Siber & Polis Undercover | |- | 2023 ! ''[[Special Force: Anarchy]]'' | Pekerja Bank | [[Disney+ Hotstar]] | |- | 2024 ! ''[[Polis Peronda]]'' | Unit Polis Peronda | [[TV3]] | |- |} ===Filem Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 2024 ! ''Karinyo Brutal (Stay With Me)'' | Joe | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} ===Drama Siri Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Seducing Drake Palma'' | Drake | Viva One | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} === Iklan & Rancangan TV === * ''TV3 Malaysia'' * Aplikasi Tonton * ''Media Prima Berhad (Primeworks Studios)'' * ''Tomaz'' * Nivea * Hero Remaja 2020 (Audition Astro) * Al - Ameera (Koleksi Jubah & Kurta Islamik) * New Balance == Diskografi == ===Single=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk lagu ! Kolaborasi ! Catatan |- | 2021 | "Zaman Dabbah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2022 | "Dunia Songsang" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2023 | "Dunia Songsang 2" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi & Penulis Lirik |- | 2024 | "Hitam Manusia" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2025 | "Rindu Pulang" | Alisya Zamri | Komposer & Penulis Lirik dan juga nyanyian bersama (featuring) |- | rowspan="3"|2026 | "Balik Raya" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Riang Ria Aidilfitri" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Zaman Dabbah 2" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | rowspan="3"|TBA | "Hilangnya Bahagia" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi & Penulis Lirik |- | "Paksa Berpisah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Dunia Songsang 3" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- |} ==Pautan luar== * {{Spotify| https://open.spotify.com/artist/49oZX2FpV6DXLm4vzSwxBC?si=PbXS72h-S26Edlak6jWycg}} * {{Instagram|aimanabubakar_}} * {{Tiktok|aimanbakar_}} [[Kategori:Penulis skrip Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Pengarah filem Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi-pencipta lagu Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Penerbit]] 5loh4728hcmwm8gwqilgtesosjtlc34 6844376 6844375 2026-05-08T23:33:49Z Skyprodsb 372538 /* */ 6844376 wikitext text/x-wiki {{Short description|Pelakon, Penyanyi, Pengarah dan Model Malaysia}} {{Infobox actor|name=Ayman Bakar| image= [[Fail:Ayman Bakar New Look.png|thumb|Ayman Bakar Official 2026]] | birth_name=Muhammad Aiman bin Abu Bakar|birth_date={{Birth date and age|2001|12|03|df=yes}}|birth_place=[[Iskandar Puteri]], [[Johor]], [[Malaysia]]|nationality=|other_names=Aiman Bakar (2016 - 2025) <br> Ayman Burn (2019 - 2022) <br> Ayman Bakar (kini)|education=SKM (Teknologi Sistem Komputer)|occupation=Pelakon, Model, Pencipta Kandungan Digital, Penyanyi, Penulis Skrip, Penulis Lirik, Pengarah, Penerbit|years_active=2016 &ndash; kini|spouse=|family=|alma_mater=GIATMARA Malaysia}} '''Muhammad Aiman Abu Bakar''' atau lebih dikenali sebagai '''Ayman Bakar, Aiman Bakar''' dan '''Ayman Burn''' (lahir 3 Disember 2001) ialah seorang '''Pencipta Kandungan Digital, Model, Pelakon, Penyanyi, Pengarah, Penulis Skrip, Pencerita, Penulis Lirik Lagu, Komposer & Penerbit'''. Ayman Bakar mula mendapat perhatian ramai dalam bidang lakonan apabila beliau membawa watak seorang Pelanggan MLM dengan hanya berperanan sebagai Pelakon Baru (Junior) dalam filem [[Sumpahan Syaitan]] yang telah ditayangkan di pawagam pada tahun 2023. ==Kerjaya== Beliau memulakan kerjaya lakonan pada tahun 2020 semasa dunia melanda penyakit wabak covid 19 dan beliau aktif sebagai youtuber membuat video parodi muzik video di YouTube pada tahun 2016 hingga 2020 dalam masa sama tahun 2019 pernah menjadi model sambilan beberapa jenama terkenal. Video parodi terakhirnya iaitu video Satu Kalimah Syamsul Yusof Parodi pada tahun 2020 di saluran akaun youtube miliknya '''Ayman Bakar Official''' dan bermula langkah dalam industri seni dengan kerjaya lakonan melalui drama siri terpanjang di Malaysia iaitu [[Gerak Khas]] The Finale yang ditayangkan di [[TV3]] , setelah selesai kerjaya lakonan dalam drama pertamanya, beliau mula aktif dan mendapat tawaran berlakon dengan beberapa filem dan drama siri tv sebagai pelakon tambahan & undangan dari Pengarah dan juga Penerbit. Pada tahun 2021 beliau cuba eksperimentasi dirinya ke arah bidang muzik pada awalnya hanya sebagai Penulis Lirik Lagu sahaja tetapi diberi kepercayaan sepenuhnya dari kawannya selaku Penerbit muzik rakaman, maka bermula langkah menjadi seorang Penyanyi dan membikin lagu sendiri dengan percubaan pertama melalui lagu pertamanya sebagai Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik sekaligus menjadikan karier beliau selepas berjaya menjadi seorang Pelakon. Beliau juga telah mengeluarkan beberapa lagu dengan hasil penerbitan syarikat hak miliknya iaitu Filmtube Productions dengan gabungan beberapa anak syarikatnya Aiman World Music (AW Music), Aiman Bakar Productions dan Ayman Burn Music (AB Music). Beliau juga telah melakukan aktiviti kebajikan amal masyarakat bersama rakan-rakannya pada awal tahun 2019 iaitu memberi sumbangan pada Rumah Kebajikan Anak-Anak Yatim Piatu, Pusat Jagaan Warga Emas, Sekolah Tahfiz dan orang-orang yang berkategori golongan asnaf. Nama terdahulunya ialah Aiman Bakar digunakan pada tahun 2016 hingga 2025 dan telah dinamakan semula dengan nama pentas yang baru iaitu Ayman Bakar untuk pembukaan tahun 2026. Setiap nama ada kisah disebaliknya dan mempunyai nilai tersendiri dan kenangan sesebuah nama gelaran itu. ==Videografi== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Catatan ! Platform |- | rowspan="3"| 2016 ! ''Kalah Dalam Menang'' | Bersama Azmeel Safuan (Video Pertama) | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Bukan Propaganda'' | Bersama Azmeel Safuan | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Al Munafikun'' | Short Film Pertama / sebagai Ustaz Adam & Pengarah | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2017 ! ''Senorita'' | Bersama Danish Iskandar & Hazwan Nizam | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Kaki Licik'' | Pertama kali bergerak solo | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2018 ! ''Menangislah'' | Bergerak solo & watak dua figura Syamsul Yusof & Mawi | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Sampai Jadi'' | Bersama Ismail Izzani | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2020 ! ''Adik Tak Balik Raya'' | Short Film Kedua / sebagai Naim, juga Pengarah & Penerbit Bersama | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Satu Kalimah'' | Bergerak solo (Video Parodi Terakhir) | YouTube Ayman Bakar Official |- |} ==Filemografi== ===Filem=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | rowspan="2"| 2022 ! ''[[Jaga-Jaga Senariounion]]'' | Perompak Dulang Hantaran | SuperteleFilem pertama dalam lakonan |- ! ''[[Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan]]'' | | Krew Produksi Making Of (Skop Productions) |- | 2023 ! ''[[Sumpahan Syaitan]]'' | Pelanggan MLM | Filem pertama (Pelakon Baru Junior) |- | 2024 ! ''[[Pendekar Awang: Darah Indera Gajah]]'' | Orang Kanan Utusan Tokku Paloh |Versi Pengarah Pertama sebelum pertukaran pengarah baru |- | rowspan="3"| 2026 ! ''[[Tarung: Unforgiven]]'' | Ahli Organisasi Marga Paduka | |- ! ''[[The Original Gangster]]'' | Penjaga Senjata Api | |- ! ''[[Khawarij]]'' | Budak Masjid | |- | rowspan="8"| TBA ! ''[[Pontianak Harum Sundal Malam 3]]'' | Khalid | |- ! ''[[Sembilu 3]]'' | Luqman | Lakonan Pertama dalam filem arahan Datuk Dr.Yusof Haslam |- ! ''[[Polis Evo 4]]'' | Inspektor Hakimi | |- ! ''[[Senariounion The Last Movie]]'' | Hafizul | Juga Penulis Skrip / Filem pertama Senario dibawah pelan penulisannya dan gabungan kerjasama Astro Shaw & Primeworks Studios |- ! ''[[Syirik (Filem)|Syirik]]'' | Ustaz Haikal | Filem arahan pertama, dan juga sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[JB Mafia]]'' | Karl | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[Bayangan Karma]]'' | | Buat julung pertama kalinya tidak terlibat dalam lakonan dan hanya sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- ! ''[[Sundal Jahanam]]'' | Danial | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- |- |} ===Drama=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2020 ! ''[[Gerak Khas]]'' | Polis Unit Gerakan & Pelajar Pengedar Dadah | rowspan="2" | [[TV3]] | Drama pertama |- | 2021 ! ''[[Gerak Khas Undercover]]'' | Perogol Siber & Polis Undercover | |- | 2023 ! ''[[Special Force: Anarchy]]'' | Pekerja Bank | [[Disney+ Hotstar]] | |- | 2024 ! ''[[Polis Peronda]]'' | Unit Polis Peronda | [[TV3]] | |- |} ===Filem Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 2024 ! ''Karinyo Brutal (Stay With Me)'' | Joe | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} ===Drama Siri Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Seducing Drake Palma'' | Drake | Viva One | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} === Iklan & Rancangan TV === * ''TV3 Malaysia'' * Aplikasi Tonton * ''Media Prima Berhad (Primeworks Studios)'' * ''Tomaz'' * Nivea * Hero Remaja 2020 (Audition Astro) * Al - Ameera (Koleksi Jubah & Kurta Islamik) * New Balance == Diskografi == ===Single=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk lagu ! Kolaborasi ! Catatan |- | 2021 | "Zaman Dabbah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2022 | "Dunia Songsang" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2023 | "Dunia Songsang 2" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi & Penulis Lirik |- | 2024 | "Hitam Manusia" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2025 | "Rindu Pulang" | Alisya Zamri | Komposer & Penulis Lirik dan juga nyanyian bersama (featuring) |- | rowspan="3"|2026 | "Balik Raya" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Riang Ria Aidilfitri" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Zaman Dabbah 2" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | rowspan="3"|TBA | "Hilangnya Bahagia" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi & Penulis Lirik |- | "Paksa Berpisah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Dunia Songsang 3" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- |} ==Pautan luar== * {{Spotify| https://open.spotify.com/artist/49oZX2FpV6DXLm4vzSwxBC?si=PbXS72h-S26Edlak6jWycg}} * {{Instagram|aimanabubakar_}} * {{Tiktok|aimanbakar_}} [[Kategori:Penulis skrip Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Pengarah filem Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi-pencipta lagu Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Penerbit]] 1wwusj629dadpof5jf34lvxzyy5tfjp 6844378 6844376 2026-05-08T23:39:58Z Skyprodsb 372538 6844378 wikitext text/x-wiki {{Auto short description|category=Pelakon, model, pengarah dan penyanyi lelaki Malaysia}} {{Infobox actor|name=Ayman Bakar| image= [[Fail:Ayman Bakar New Look.png|thumb|Ayman Bakar Official 2026]] | birth_name=Muhammad Aiman bin Abu Bakar|birth_date={{Birth date and age|2001|12|03|df=yes}}|birth_place=[[Iskandar Puteri]], [[Johor]], [[Malaysia]]|nationality=|other_names=Aiman Bakar (2016 - 2025) <br> Ayman Burn (2019 - 2022) <br> Ayman Bakar (kini)|education=SKM (Teknologi Sistem Komputer)|occupation=Pelakon, Model, Pencipta Kandungan Digital, Penyanyi, Penulis Skrip, Penulis Lirik, Pengarah, Penerbit|years_active=2016 &ndash; kini|spouse=|family=|alma_mater=GIATMARA Malaysia}} '''Muhammad Aiman Abu Bakar''' atau lebih dikenali sebagai '''Ayman Bakar, Aiman Bakar''' dan '''Ayman Burn''' (lahir 3 Disember 2001) ialah seorang '''Pencipta Kandungan Digital, Model, Pelakon, Penyanyi, Pengarah, Penulis Skrip, Pencerita, Penulis Lirik Lagu, Komposer & Penerbit'''. Ayman Bakar mula mendapat perhatian ramai dalam bidang lakonan apabila beliau membawa watak seorang Pelanggan MLM dengan hanya berperanan sebagai Pelakon Baru (Junior) dalam filem [[Sumpahan Syaitan]] yang telah ditayangkan di pawagam pada tahun 2023. ==Kerjaya== Beliau memulakan kerjaya lakonan pada tahun 2020 semasa dunia melanda penyakit wabak covid 19 dan beliau aktif sebagai youtuber membuat video parodi muzik video di YouTube pada tahun 2016 hingga 2020 dalam masa sama tahun 2019 pernah menjadi model sambilan beberapa jenama terkenal. Video parodi terakhirnya iaitu video Satu Kalimah Syamsul Yusof Parodi pada tahun 2020 di saluran akaun youtube miliknya '''Ayman Bakar Official''' dan bermula langkah dalam industri seni dengan kerjaya lakonan melalui drama siri terpanjang di Malaysia iaitu [[Gerak Khas]] The Finale yang ditayangkan di [[TV3]] , setelah selesai kerjaya lakonan dalam drama pertamanya, beliau mula aktif dan mendapat tawaran berlakon dengan beberapa filem dan drama siri tv sebagai pelakon tambahan & undangan dari Pengarah dan juga Penerbit. Pada tahun 2021 beliau cuba eksperimentasi dirinya ke arah bidang muzik pada awalnya hanya sebagai Penulis Lirik Lagu sahaja tetapi diberi kepercayaan sepenuhnya dari kawannya selaku Penerbit muzik rakaman, maka bermula langkah menjadi seorang Penyanyi dan membikin lagu sendiri dengan percubaan pertama melalui lagu pertamanya sebagai Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik sekaligus menjadikan karier beliau selepas berjaya menjadi seorang Pelakon. Beliau juga telah mengeluarkan beberapa lagu dengan hasil penerbitan syarikat hak miliknya iaitu Filmtube Productions dengan gabungan beberapa anak syarikatnya Aiman World Music (AW Music), Aiman Bakar Productions dan Ayman Burn Music (AB Music). Beliau juga telah melakukan aktiviti kebajikan amal masyarakat bersama rakan-rakannya pada awal tahun 2019 iaitu memberi sumbangan pada Rumah Kebajikan Anak-Anak Yatim Piatu, Pusat Jagaan Warga Emas, Sekolah Tahfiz dan orang-orang yang berkategori golongan asnaf. Nama terdahulunya ialah Aiman Bakar digunakan pada tahun 2016 hingga 2025 dan telah dinamakan semula dengan nama pentas yang baru iaitu Ayman Bakar untuk pembukaan tahun 2026. Setiap nama ada kisah disebaliknya dan mempunyai nilai tersendiri dan kenangan sesebuah nama gelaran itu. ==Videografi== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Catatan ! Platform |- | rowspan="3"| 2016 ! ''Kalah Dalam Menang'' | Bersama Azmeel Safuan (Video Pertama) | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Bukan Propaganda'' | Bersama Azmeel Safuan | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Al Munafikun'' | Short Film Pertama / sebagai Ustaz Adam & Pengarah | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2017 ! ''Senorita'' | Bersama Danish Iskandar & Hazwan Nizam | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Kaki Licik'' | Pertama kali bergerak solo | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2018 ! ''Menangislah'' | Bergerak solo & watak dua figura Syamsul Yusof & Mawi | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Sampai Jadi'' | Bersama Ismail Izzani | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2020 ! ''Adik Tak Balik Raya'' | Short Film Kedua / sebagai Naim, juga Pengarah & Penerbit Bersama | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Satu Kalimah'' | Bergerak solo (Video Parodi Terakhir) | YouTube Ayman Bakar Official |- |} ==Filemografi== ===Filem=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | rowspan="2"| 2022 ! ''[[Jaga-Jaga Senariounion]]'' | Perompak Dulang Hantaran | SuperteleFilem pertama dalam lakonan |- ! ''[[Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan]]'' | | Krew Produksi Making Of (Skop Productions) |- | 2023 ! ''[[Sumpahan Syaitan]]'' | Pelanggan MLM | Filem pertama (Pelakon Baru Junior) |- | 2024 ! ''[[Pendekar Awang: Darah Indera Gajah]]'' | Orang Kanan Utusan Tokku Paloh |Versi Pengarah Pertama sebelum pertukaran pengarah baru |- | rowspan="3"| 2026 ! ''[[Tarung: Unforgiven]]'' | Ahli Organisasi Marga Paduka | |- ! ''[[The Original Gangster]]'' | Penjaga Senjata Api | |- ! ''[[Khawarij]]'' | Budak Masjid | |- | rowspan="8"| TBA ! ''[[Pontianak Harum Sundal Malam 3]]'' | Khalid | |- ! ''[[Sembilu 3]]'' | Luqman | Lakonan Pertama dalam filem arahan Datuk Dr.Yusof Haslam |- ! ''[[Polis Evo 4]]'' | Inspektor Hakimi | |- ! ''[[Senariounion The Last Movie]]'' | Hafizul | Juga Penulis Skrip / Filem pertama Senario dibawah pelan penulisannya dan gabungan kerjasama Astro Shaw & Primeworks Studios |- ! ''[[Syirik (Filem)|Syirik]]'' | Ustaz Haikal | Filem arahan pertama, dan juga sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[JB Mafia]]'' | Karl | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[Bayangan Karma]]'' | | Buat julung pertama kalinya tidak terlibat dalam lakonan dan hanya sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- ! ''[[Sundal Jahanam]]'' | Danial | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- |- |} ===Drama=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2020 ! ''[[Gerak Khas]]'' | Polis Unit Gerakan & Pelajar Pengedar Dadah | rowspan="2" | [[TV3]] | Drama pertama |- | 2021 ! ''[[Gerak Khas Undercover]]'' | Perogol Siber & Polis Undercover | |- | 2023 ! ''[[Special Force: Anarchy]]'' | Pekerja Bank | [[Disney+ Hotstar]] | |- | 2024 ! ''[[Polis Peronda]]'' | Unit Polis Peronda | [[TV3]] | |- |} ===Filem Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 2024 ! ''Karinyo Brutal (Stay With Me)'' | Joe | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} ===Drama Siri Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Seducing Drake Palma'' | Drake | Viva One | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} === Iklan & Rancangan TV === * ''TV3 Malaysia'' * Aplikasi Tonton * ''Media Prima Berhad (Primeworks Studios)'' * ''Tomaz'' * Nivea * Hero Remaja 2020 (Audition Astro) * Al - Ameera (Koleksi Jubah & Kurta Islamik) * New Balance == Diskografi == ===Single=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk lagu ! Kolaborasi ! Catatan |- | 2021 | "Zaman Dabbah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2022 | "Dunia Songsang" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2023 | "Dunia Songsang 2" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi & Penulis Lirik |- | 2024 | "Hitam Manusia" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2025 | "Rindu Pulang" | Alisya Zamri | Komposer & Penulis Lirik dan juga nyanyian bersama (featuring) |- | rowspan="3"|2026 | "Balik Raya" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Riang Ria Aidilfitri" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Zaman Dabbah 2" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | rowspan="3"|TBA | "Hilangnya Bahagia" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi & Penulis Lirik |- | "Paksa Berpisah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Dunia Songsang 3" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- |} ==Pautan luar== * {{Spotify| https://open.spotify.com/artist/49oZX2FpV6DXLm4vzSwxBC?si=PbXS72h-S26Edlak6jWycg}} * {{Instagram|aimanabubakar_}} * {{Tiktok|aimanbakar_}} [[Kategori:Penulis skrip Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Pengarah filem Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi-pencipta lagu Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Penerbit]] pupgirgunkbqm6k01tdkfhv00be0lj0 6844379 6844378 2026-05-08T23:44:14Z Skyprodsb 372538 6844379 wikitext text/x-wiki {{Huraian pendek|Pelakon, model, pengarah dan penyanyi lelaki Malaysia}} {{Infobox actor|name=Ayman Bakar| image= [[Fail:Ayman Bakar New Look.png|thumb|Ayman Bakar Official 2026]] | birth_name=Muhammad Aiman bin Abu Bakar|birth_date={{Birth date and age|2001|12|03|df=yes}}|birth_place=[[Iskandar Puteri]], [[Johor]], [[Malaysia]]|nationality=|other_names=Aiman Bakar (2016 - 2025) <br> Ayman Burn (2019 - 2022) <br> Ayman Bakar (kini)|education=SKM (Teknologi Sistem Komputer)|occupation=Pelakon, Model, Pencipta Kandungan Digital, Penyanyi, Penulis Skrip, Penulis Lirik, Pengarah, Penerbit|years_active=2016 &ndash; kini|spouse=|family=|alma_mater=GIATMARA Malaysia}} '''Muhammad Aiman Abu Bakar''' atau lebih dikenali sebagai '''Ayman Bakar, Aiman Bakar''' dan '''Ayman Burn''' (lahir 3 Disember 2001) ialah seorang '''Pencipta Kandungan Digital, Model, Pelakon, Penyanyi, Pengarah, Penulis Skrip, Pencerita, Penulis Lirik Lagu, Komposer & Penerbit'''. Ayman Bakar mula mendapat perhatian ramai dalam bidang lakonan apabila beliau membawa watak seorang Pelanggan MLM dengan hanya berperanan sebagai Pelakon Baru (Junior) dalam filem [[Sumpahan Syaitan]] yang telah ditayangkan di pawagam pada tahun 2023. ==Kerjaya== Beliau memulakan kerjaya lakonan pada tahun 2020 semasa dunia melanda penyakit wabak covid 19 dan beliau aktif sebagai youtuber membuat video parodi muzik video di YouTube pada tahun 2016 hingga 2020 dalam masa sama tahun 2019 pernah menjadi model sambilan beberapa jenama terkenal. Video parodi terakhirnya iaitu video Satu Kalimah Syamsul Yusof Parodi pada tahun 2020 di saluran akaun youtube miliknya '''Ayman Bakar Official''' dan bermula langkah dalam industri seni dengan kerjaya lakonan melalui drama siri terpanjang di Malaysia iaitu [[Gerak Khas]] The Finale yang ditayangkan di [[TV3]] , setelah selesai kerjaya lakonan dalam drama pertamanya, beliau mula aktif dan mendapat tawaran berlakon dengan beberapa filem dan drama siri tv sebagai pelakon tambahan & undangan dari Pengarah dan juga Penerbit. Pada tahun 2021 beliau cuba eksperimentasi dirinya ke arah bidang muzik pada awalnya hanya sebagai Penulis Lirik Lagu sahaja tetapi diberi kepercayaan sepenuhnya dari kawannya selaku Penerbit muzik rakaman, maka bermula langkah menjadi seorang Penyanyi dan membikin lagu sendiri dengan percubaan pertama melalui lagu pertamanya sebagai Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik sekaligus menjadikan karier beliau selepas berjaya menjadi seorang Pelakon. Beliau juga telah mengeluarkan beberapa lagu dengan hasil penerbitan syarikat hak miliknya iaitu Filmtube Productions dengan gabungan beberapa anak syarikatnya Aiman World Music (AW Music), Aiman Bakar Productions dan Ayman Burn Music (AB Music). Beliau juga telah melakukan aktiviti kebajikan amal masyarakat bersama rakan-rakannya pada awal tahun 2019 iaitu memberi sumbangan pada Rumah Kebajikan Anak-Anak Yatim Piatu, Pusat Jagaan Warga Emas, Sekolah Tahfiz dan orang-orang yang berkategori golongan asnaf. Nama terdahulunya ialah Aiman Bakar digunakan pada tahun 2016 hingga 2025 dan telah dinamakan semula dengan nama pentas yang baru iaitu Ayman Bakar untuk pembukaan tahun 2026. Setiap nama ada kisah disebaliknya dan mempunyai nilai tersendiri dan kenangan sesebuah nama gelaran itu. ==Videografi== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Catatan ! Platform |- | rowspan="3"| 2016 ! ''Kalah Dalam Menang'' | Bersama Azmeel Safuan (Video Pertama) | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Bukan Propaganda'' | Bersama Azmeel Safuan | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Al Munafikun'' | Short Film Pertama / sebagai Ustaz Adam & Pengarah | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2017 ! ''Senorita'' | Bersama Danish Iskandar & Hazwan Nizam | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Kaki Licik'' | Pertama kali bergerak solo | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2018 ! ''Menangislah'' | Bergerak solo & watak dua figura Syamsul Yusof & Mawi | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Sampai Jadi'' | Bersama Ismail Izzani | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2020 ! ''Adik Tak Balik Raya'' | Short Film Kedua / sebagai Naim, juga Pengarah & Penerbit Bersama | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Satu Kalimah'' | Bergerak solo (Video Parodi Terakhir) | YouTube Ayman Bakar Official |- |} ==Filemografi== ===Filem=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | rowspan="2"| 2022 ! ''[[Jaga-Jaga Senariounion]]'' | Perompak Dulang Hantaran | SuperteleFilem pertama dalam lakonan |- ! ''[[Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan]]'' | | Krew Produksi Making Of (Skop Productions) |- | 2023 ! ''[[Sumpahan Syaitan]]'' | Pelanggan MLM | Filem pertama (Pelakon Baru Junior) |- | 2024 ! ''[[Pendekar Awang: Darah Indera Gajah]]'' | Orang Kanan Utusan Tokku Paloh |Versi Pengarah Pertama sebelum pertukaran pengarah baru |- | rowspan="3"| 2026 ! ''[[Tarung: Unforgiven]]'' | Ahli Organisasi Marga Paduka | |- ! ''[[The Original Gangster]]'' | Penjaga Senjata Api | |- ! ''[[Khawarij]]'' | Budak Masjid | |- | rowspan="8"| TBA ! ''[[Pontianak Harum Sundal Malam 3]]'' | Khalid | |- ! ''[[Sembilu 3]]'' | Luqman | Lakonan Pertama dalam filem arahan Datuk Dr.Yusof Haslam |- ! ''[[Polis Evo 4]]'' | Inspektor Hakimi | |- ! ''[[Senariounion The Last Movie]]'' | Hafizul | Juga Penulis Skrip / Filem pertama Senario dibawah pelan penulisannya dan gabungan kerjasama Astro Shaw & Primeworks Studios |- ! ''[[Syirik (Filem)|Syirik]]'' | Ustaz Haikal | Filem arahan pertama, dan juga sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[JB Mafia]]'' | Karl | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[Bayangan Karma]]'' | | Buat julung pertama kalinya tidak terlibat dalam lakonan dan hanya sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- ! ''[[Sundal Jahanam]]'' | Danial | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- |- |} ===Drama=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2020 ! ''[[Gerak Khas]]'' | Polis Unit Gerakan & Pelajar Pengedar Dadah | rowspan="2" | [[TV3]] | Drama pertama |- | 2021 ! ''[[Gerak Khas Undercover]]'' | Perogol Siber & Polis Undercover | |- | 2023 ! ''[[Special Force: Anarchy]]'' | Pekerja Bank | [[Disney+ Hotstar]] | |- | 2024 ! ''[[Polis Peronda]]'' | Unit Polis Peronda | [[TV3]] | |- |} ===Filem Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 2024 ! ''Karinyo Brutal (Stay With Me)'' | Joe | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} ===Drama Siri Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Seducing Drake Palma'' | Drake | Viva One | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} === Iklan & Rancangan TV === * ''TV3 Malaysia'' * Aplikasi Tonton * ''Media Prima Berhad (Primeworks Studios)'' * ''Tomaz'' * Nivea * Hero Remaja 2020 (Audition Astro) * Al - Ameera (Koleksi Jubah & Kurta Islamik) * New Balance == Diskografi == ===Single=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk lagu ! Kolaborasi ! Catatan |- | 2021 | "Zaman Dabbah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2022 | "Dunia Songsang" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2023 | "Dunia Songsang 2" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi & Penulis Lirik |- | 2024 | "Hitam Manusia" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2025 | "Rindu Pulang" | Alisya Zamri | Komposer & Penulis Lirik dan juga nyanyian bersama (featuring) |- | rowspan="3"|2026 | "Balik Raya" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Riang Ria Aidilfitri" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Zaman Dabbah 2" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | rowspan="3"|TBA | "Hilangnya Bahagia" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi & Penulis Lirik |- | "Paksa Berpisah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Dunia Songsang 3" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- |} ==Pautan luar== * {{Spotify| https://open.spotify.com/artist/49oZX2FpV6DXLm4vzSwxBC?si=PbXS72h-S26Edlak6jWycg}} * {{Instagram|aimanabubakar_}} * {{Tiktok|aimanbakar_}} [[Kategori:Penulis skrip Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Pengarah filem Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi-pencipta lagu Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Penerbit]] 7gcbfz31gtnx6nest2j2ceyn127oq33 6844650 6844379 2026-05-09T11:28:30Z Skyprodsb 372538 /* */ 6844650 wikitext text/x-wiki {{Huraian pendek|Pelakon, model, pengarah dan penyanyi lelaki Malaysia}} {{Infobox actor|name=Ayman Bakar| image= [[Fail:Ayman Bakar New Look.png|thumb|Ayman Bakar Official 2026]] | birth_name=Muhammad Aiman bin Abu Bakar|birth_date={{Birth date and age|2001|12|03|df=yes}}|birth_place=[[Iskandar Puteri]], [[Johor]], [[Malaysia]]|nationality=|other_names=Aiman Bakar (2016 - 2025) <br> Ayman Burn (2019 - 2022) <br> Ayman Bakar (kini)|education=SKM (Teknologi Sistem Komputer)|occupation=Pelakon, Model, Pencipta Kandungan Digital, Penyanyi, Penulis Skrip, Penulis Lirik, Pengarah, Penerbit|years_active=2016 &ndash; kini|spouse=|family=|alma_mater=GIATMARA Malaysia}} '''Muhammad Aiman Abu Bakar''' atau lebih dikenali sebagai '''Ayman Bakar, Aiman Bakar''' dan '''Ayman Burn''' (lahir 3 Disember 2001) ialah seorang '''Pencipta Kandungan Digital, Model, Pelakon, Penyanyi, Pengarah, Penulis Skrip, Pencerita, Penulis Lirik Lagu, Komposer & Penerbit'''. Ayman Bakar mula mendapat perhatian ramai dalam bidang lakonan apabila beliau membawa watak seorang Pelanggan MLM dengan hanya berperanan sebagai Pelakon Baru (Junior) dalam filem [[Sumpahan Syaitan]] yang telah ditayangkan di pawagam pada tahun 2023. ==Kerjaya== Beliau memulakan kerjaya lakonan pada tahun 2020 semasa dunia melanda penyakit wabak covid 19 dan beliau aktif sebagai youtuber membuat video parodi muzik video di YouTube pada tahun 2016 hingga 2020 dalam masa sama tahun 2019 pernah menjadi model sambilan beberapa jenama terkenal. Video parodi terakhirnya iaitu video Satu Kalimah Syamsul Yusof Parodi pada tahun 2020 di saluran akaun youtube miliknya '''Ayman Bakar Official''' dan bermula langkah dalam industri seni dengan kerjaya lakonan melalui drama siri terpanjang di Malaysia iaitu [[Gerak Khas]] The Finale yang ditayangkan di [[TV3]] , setelah selesai kerjaya lakonan dalam drama pertamanya, beliau mula aktif dan mendapat tawaran berlakon dengan beberapa filem dan drama siri tv sebagai pelakon tambahan & undangan dari Pengarah dan juga Penerbit. Pada tahun 2021 beliau cuba eksperimentasi dirinya ke arah bidang muzik pada awalnya hanya sebagai Penulis Lirik Lagu sahaja tetapi diberi kepercayaan sepenuhnya dari kawannya selaku Penerbit muzik rakaman, maka bermula langkah menjadi seorang Penyanyi dan membikin lagu sendiri dengan percubaan pertama melalui lagu pertamanya sebagai Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik sekaligus menjadikan karier beliau selepas berjaya menjadi seorang Pelakon. Beliau juga telah mengeluarkan beberapa lagu dengan hasil penerbitan syarikat hak miliknya iaitu Filmtube Productions dengan gabungan beberapa anak syarikatnya Aiman World Music (AW Music), Aiman Bakar Productions dan Ayman Burn Music (AB Music). Beliau juga telah melakukan aktiviti kebajikan amal masyarakat bersama rakan-rakannya pada awal tahun 2019 iaitu memberi sumbangan pada Rumah Kebajikan Anak-Anak Yatim Piatu, Pusat Jagaan Warga Emas, Sekolah Tahfiz dan orang-orang yang berkategori golongan asnaf. Nama terdahulunya ialah Aiman Bakar digunakan pada tahun 2016 hingga 2025 dan telah dinamakan semula dengan nama pentas yang baru iaitu Ayman Bakar untuk pembukaan tahun 2026. Setiap nama ada kisah disebaliknya dan mempunyai nilai tersendiri dan kenangan sesebuah nama gelaran itu. ==Videografi== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Catatan ! Platform |- | rowspan="3"| 2016 ! ''Kalah Dalam Menang'' | Bersama Azmeel Safuan (Video Pertama) | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Bukan Propaganda'' | Bersama Azmeel Safuan | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Al Munafikun'' | Short Film Pertama / sebagai Ustaz Adam & Pengarah | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2017 ! ''Senorita'' | Bersama Danish Iskandar & Hazwan Nizam | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Kaki Licik'' | Pertama kali bergerak solo | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2018 ! ''Menangislah'' | Bergerak solo & watak dua figura Syamsul Yusof & Mawi | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Sampai Jadi'' | Bersama Ismail Izzani | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2020 ! ''Adik Tak Balik Raya'' | Short Film Kedua / sebagai Naim, juga Pengarah & Penerbit Bersama | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Satu Kalimah'' | Bergerak solo (Video Parodi Terakhir) | YouTube Ayman Bakar Official |- |} ==Filemografi== ===Filem=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | rowspan="2"| 2022 ! ''[[Jaga-Jaga Senariounion]]'' | Perompak Dulang Hantaran | SuperteleFilem pertama dalam lakonan |- ! ''[[Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan]]'' | | Krew Produksi Making Of (Skop Productions) |- | 2023 ! ''[[Sumpahan Syaitan]]'' | Pelanggan MLM | Filem pertama (Pelakon Baru Junior) |- | 2024 ! ''[[Pendekar Awang: Darah Indera Gajah]]'' | Orang Kanan Utusan Tokku Paloh |Versi Pengarah Pertama sebelum pertukaran pengarah baru |- | rowspan="3"| 2026 ! ''[[Tarung: Unforgiven]]'' | Ahli Organisasi Marga Paduka | |- ! ''[[The Original Gangster]]'' | Penjaga Senjata Api | |- ! ''[[Khawarij]]'' | Budak Masjid | |- | rowspan="8"| TBA ! ''[[Pontianak Harum Sundal Malam 3]]'' | Khalid | |- ! ''[[Sembilu 3]]'' | Luqman | Lakonan Pertama dalam filem arahan Datuk Dr.Yusof Haslam |- ! ''[[Polis Evo 4]]'' | Inspektor Hakimi | |- ! ''[[Senariounion The Last Movie]]'' | Hafizul | Juga Penulis Skrip / Filem pertama Senario dibawah pelan penulisannya dan gabungan kerjasama Astro Shaw & Primeworks Studios |- ! ''[[Syirik (Filem)|Syirik]]'' | Ustaz Haikal | Filem arahan pertama, dan juga sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[JB Mafia]]'' | Karl | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[Bayangan Karma]]'' | | Buat julung pertama kalinya tidak terlibat dalam lakonan dan hanya sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- ! ''[[Sundal Jahanam]]'' | Danial | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- |- |} ===Drama=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2020 ! ''[[Gerak Khas]]'' | Polis Unit Gerakan & Pelajar Pengedar Dadah | rowspan="2" | [[TV3]] | Drama pertama |- | 2021 ! ''[[Gerak Khas Undercover]]'' | Perogol Siber & Polis Undercover | |- | 2023 ! ''[[Special Force: Anarchy]]'' | Pekerja Bank | [[Disney+ Hotstar]] | |- | 2024 ! ''[[Polis Peronda]]'' | Unit Polis Peronda | [[TV3]] | |- |} ===Filem Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 2024 ! ''Karinyo Brutal (Stay With Me)'' | Joe | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} ===Drama Siri Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Seducing Drake Palma'' | Drake | Viva One | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} === Iklan & Rancangan TV === * ''TV3 Malaysia'' * Aplikasi Tonton * ''Media Prima Berhad (Primeworks Studios)'' * ''Tomaz'' * Nivea * Hero Remaja 2020 (Audition Astro) * Al - Ameera (Koleksi Jubah & Kurta Islamik) * New Balance == Diskografi == ===Single=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk lagu ! Kolaborasi ! Catatan |- | 2021 | "Zaman Dabbah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2022 | "Dunia Songsang" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2023 | "Dunia Songsang 2" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi & Penulis Lirik |- | 2024 | "Hitam Manusia" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2025 | "Rindu Pulang" | Alisya Zamri | Komposer & Penulis Lirik dan juga nyanyian bersama (featuring) |- | rowspan="3"|2026 | "Balik Raya" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Riang Ria Aidilfitri" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Zaman Dabbah 2" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | rowspan="3"|TBA | "Hilangnya Bahagia" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi & Penulis Lirik |- | "Paksa Berpisah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Dunia Songsang 3" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- |} ==Pautan luar== * {{Spotify| https://open.spotify.com/artist/49oZX2FpV6DXLm4vzSwxBC?si=PbXS72h-S26Edlak6jWycg}} * {{Instagram|aimanabubakar_}} * {{Tiktok|aimanbakar_}} [[Kategori:Penulis skrip Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Pengarah filem Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi-pencipta lagu Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Penerbit]] 0ctatqomc7471cm0a472lc0204alx5y 6844655 6844650 2026-05-09T11:38:16Z Skyprodsb 372538 6844655 wikitext text/x-wiki {{Huraian pendek|Pelakon, model, pengarah dan penyanyi lelaki Malaysia}} {{Infobox actor|name=Ayman Bakar| image= [[Fail:Ayman Bakar New Look.png|thumb|Ayman Bakar Official 2026]] | birth_name=Muhammad Aiman bin Abu Bakar|birth_date={{Birth date and age|2001|12|03|df=yes}}|birth_place=[[Iskandar Puteri]], [[Johor]], [[Malaysia]]|nationality=|other_names=Aiman Bakar (2016 - 2025) <br> Ayman Burn (2019 - 2022) <br> Ayman Bakar (kini)|education=SKM (Teknologi Sistem Komputer)|occupation=Pelakon, Model, Pencipta Kandungan Digital, Penyanyi, Penulis Skrip, Penulis Lirik, Pengarah, Penerbit|years_active=2016 &ndash; kini|spouse=|family=|alma_mater=GIATMARA Malaysia}} '''Muhammad Aiman Abu Bakar''' atau lebih dikenali sebagai '''Ayman Bakar, Aiman Bakar''' dan '''Ayman Burn''' (lahir 3 Disember 2001) ialah seorang '''Pencipta Kandungan Digital, Model, Pelakon, Penyanyi, Pengarah, Penulis Skrip, Pencerita, Penulis Lirik Lagu, Komposer & Penerbit'''. Ayman Bakar mula mendapat perhatian ramai dalam bidang lakonan apabila beliau membawa watak seorang Pelanggan MLM dengan hanya berperanan sebagai Pelakon Baru (Junior) dalam filem [[Sumpahan Syaitan]] yang telah ditayangkan di pawagam pada tahun 2023. ==Kerjaya== Beliau memulakan kerjaya lakonan pada tahun 2020 semasa dunia melanda penyakit wabak covid 19 dan beliau aktif sebagai youtuber membuat video parodi muzik video di YouTube pada tahun 2016 hingga 2020 dalam masa sama tahun 2019 pernah menjadi model sambilan beberapa jenama terkenal. Video parodi terakhirnya iaitu video Satu Kalimah Syamsul Yusof Parodi pada tahun 2020 di saluran akaun youtube miliknya '''Ayman Bakar Official''' dan bermula langkah dalam industri seni dengan kerjaya lakonan melalui drama siri terpanjang di Malaysia iaitu [[Gerak Khas]] The Finale yang ditayangkan di [[TV3]] , setelah selesai kerjaya lakonan dalam drama pertamanya, beliau mula aktif dan mendapat tawaran berlakon dengan beberapa filem dan drama siri tv sebagai pelakon tambahan & undangan dari Pengarah dan juga Penerbit. Pada tahun 2021 beliau cuba eksperimentasi dirinya ke arah bidang muzik pada awalnya hanya sebagai Penulis Lirik Lagu sahaja tetapi diberi kepercayaan sepenuhnya dari kawannya selaku Penerbit muzik rakaman, maka bermula langkah menjadi seorang Penyanyi dan membikin lagu sendiri dengan percubaan pertama melalui lagu pertamanya sebagai Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik sekaligus menjadikan karier beliau selepas berjaya menjadi seorang Pelakon. Beliau juga telah mengeluarkan beberapa lagu dengan hasil penerbitan syarikat hak miliknya iaitu Filmtube Productions dengan gabungan beberapa anak syarikatnya Aiman World Music (AW Music), Aiman Bakar Productions dan Ayman Burn Music (AB Music). Beliau juga telah melakukan aktiviti kebajikan amal masyarakat bersama rakan-rakannya pada awal tahun 2019 iaitu memberi sumbangan pada Rumah Kebajikan Anak-Anak Yatim Piatu, Pusat Jagaan Warga Emas, Sekolah Tahfiz dan orang-orang yang berkategori golongan asnaf. Nama terdahulunya ialah Aiman Bakar digunakan pada tahun 2016 hingga 2025 dan telah dinamakan semula dengan nama pentas yang baru iaitu Ayman Bakar untuk pembukaan tahun 2026. Setiap nama ada kisah disebaliknya dan mempunyai nilai tersendiri dan kenangan sesebuah nama gelaran itu. ==Videografi== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Catatan ! Platform |- | rowspan="3"| 2016 ! ''Kalah Dalam Menang'' | Bersama Azmeel Safuan (Video Pertama) | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Bukan Propaganda'' | Bersama Azmeel Safuan | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Al Munafikun'' | Short Film Pertama / sebagai Ustaz Adam & Pengarah | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2017 ! ''Senorita'' | Bersama Danish Iskandar & Hazwan Nizam | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Kaki Licik'' | Pertama kali bergerak solo | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2018 ! ''Menangislah'' | Bergerak solo & watak dua figura Syamsul Yusof & Mawi | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Sampai Jadi'' | Bersama Ismail Izzani | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2020 ! ''Adik Tak Balik Raya'' | Short Film Kedua / sebagai Naim, juga Pengarah & Penerbit Bersama | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Satu Kalimah'' | Bergerak solo (Video Parodi Terakhir) | YouTube Ayman Bakar Official |- |} ==Filemografi== ===Filem=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | rowspan="2"| 2022 ! ''[[Jaga-Jaga Senariounion]]'' | Perompak Dulang Hantaran | SuperteleFilem pertama dalam lakonan |- ! ''[[Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan]]'' | | Krew Produksi Making Of (Skop Productions) |- | 2023 ! ''[[Sumpahan Syaitan]]'' | Pelanggan MLM | Filem pertama (Pelakon Baru Junior) |- | 2024 ! ''[[Pendekar Awang: Darah Indera Gajah]]'' | Orang Kanan Utusan Tokku Paloh |Versi Pengarah Pertama sebelum pertukaran pengarah baru |- | rowspan="3"| 2026 ! ''[[Tarung: Unforgiven]]'' | Ahli Organisasi Marga Paduka | |- ! ''[[The Original Gangster]]'' | Penjaga Senjata Api | |- ! ''[[Khawarij]]'' | Budak Masjid | |- | rowspan="8"| TBA ! ''[[Pontianak Harum Sundal Malam 3]]'' | Khalid | |- ! ''[[Sembilu 3]]'' | Luqman | Lakonan Pertama dalam filem arahan Datuk Dr.Yusof Haslam |- ! ''[[Polis Evo 4]]'' | Inspektor Hakimi | |- ! ''[[Senariounion The Last Movie]]'' | Hafizul | Juga Penulis Skrip / Filem pertama Senario dibawah pelan penulisannya dan gabungan kerjasama Astro Shaw & Primeworks Studios |- ! ''[[Syirik (Filem)|Syirik]]'' | Ustaz Haikal | Filem arahan pertama, dan juga sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[JB Mafia]]'' | Karl | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[Bayangan Karma]]'' | | Buat julung pertama kalinya tidak terlibat dalam lakonan dan hanya sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- ! ''[[Sundal Jahanam]]'' | Danial | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- |- |} ===Drama=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2020 ! ''[[Gerak Khas]]'' | Polis Unit Gerakan & Pelajar Pengedar Dadah | rowspan="2" | [[TV3]] | Drama pertama |- | 2021 ! ''[[Gerak Khas Undercover]]'' | Perogol Siber & Polis Undercover | |- | 2023 ! ''[[Special Force: Anarchy]]'' | Pekerja Bank | [[Disney+ Hotstar]] | |- | 2024 ! ''[[Polis Peronda]]'' | Unit Polis Peronda | [[TV3]] | |- |} ===Filem Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 2024 ! ''Karinyo Brutal (Stay With Me)'' | Joe | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} ===Drama Siri Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Seducing Drake Palma'' | Drake | Viva One | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} === Iklan & Rancangan TV === * ''TV3 Malaysia'' * Aplikasi Tonton * ''Media Prima Berhad (Primeworks Studios)'' * ''Tomaz'' * Nivea * Hero Remaja 2020 (Audition Astro) * Al - Ameera (Koleksi Jubah & Kurta Islamik) * New Balance == Diskografi == ===Single=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk lagu ! Kolaborasi ! Catatan |- | 2021 | "Zaman Dabbah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2022 | "Dunia Songsang" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2023 | "Dunia Songsang 2" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi & Penulis Lirik |- | 2024 | "Hitam Manusia" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2025 | "Rindu Pulang" | Alisya Zamri | Komposer & Penulis Lirik dan juga nyanyian bersama (featuring) |- | rowspan="3"|2026 | "Balik Raya" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Riang Ria Aidilfitri" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Zaman Dabbah 2" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | rowspan="3"|TBA | "Hilangnya Bahagia" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi & Penulis Lirik |- | "Paksa Berpisah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Dunia Songsang 3" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- |} ==Pautan luar== * {{Spotify| https://open.spotify.com/artist/49oZX2FpV6DXLm4vzSwxBC?si=PbXS72h-S26Edlak6jWycg}} * {{Instagram|aimanabubakar_}} * {{Tiktok|aimanbakar_}} [[Kategori:Penulis skrip Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Pengarah filem Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi-pencipta lagu Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Penerbit]] 7gcbfz31gtnx6nest2j2ceyn127oq33 6844657 6844655 2026-05-09T11:39:06Z Skyprodsb 372538 /* */ 6844657 wikitext text/x-wiki {{Huraian pendek|Pelakon, model, pengarah dan penyanyi lelaki Malaysia}} {{Infobox actor|name=Ayman Bakar| image= [[Fail:Ayman Bakar New Look.png|thumb|Ayman Bakar Official 2026]] | birth_name=Muhammad Aiman bin Abu Bakar|birth_date={{Birth date and age|2001|12|03|df=yes}}|birth_place=[[Iskandar Puteri]], [[Johor]], [[Malaysia]]|nationality=|other_names=Aiman Bakar (2016 - 2025) <br> Ayman Burn (2019 - 2022) <br> Ayman Bakar (kini)|education=SKM (Teknologi Sistem Komputer)|occupation=Pelakon, Model, Pencipta Kandungan Digital, Penyanyi, Penulis Skrip, Penulis Lirik, Pengarah, Penerbit|years_active=2016 &ndash; kini|spouse=|family=|alma_mater=GIATMARA Malaysia}} '''Muhammad Aiman Abu Bakar''' atau lebih dikenali sebagai '''Ayman Bakar, Aiman Bakar''' dan '''Ayman Burn''' (lahir 3 Disember 2001) ialah seorang '''Pencipta Kandungan Digital, Model, Pelakon, Penyanyi, Pengarah, Penulis Skrip, Pencerita, Penulis Lirik Lagu, Komposer & Penerbit'''. Ayman Bakar mula mendapat perhatian ramai dalam bidang lakonan apabila beliau membawa watak seorang Pelanggan MLM dengan hanya berperanan sebagai Pelakon Baru (Junior) dalam filem [[Sumpahan Syaitan]] yang telah ditayangkan di pawagam pada tahun 2023. ==Kerjaya== Beliau memulakan kerjaya lakonan pada tahun 2020 semasa dunia melanda penyakit wabak covid 19 dan beliau aktif sebagai youtuber membuat video parodi muzik video di YouTube pada tahun 2016 hingga 2020 dalam masa sama tahun 2019 pernah menjadi model sambilan beberapa jenama terkenal. Video parodi terakhirnya iaitu video Satu Kalimah Syamsul Yusof Parodi pada tahun 2020 di saluran akaun youtube miliknya '''Ayman Bakar Official''' dan bermula langkah dalam industri seni dengan kerjaya lakonan melalui drama siri terpanjang di Malaysia iaitu [[Gerak Khas]] The Finale yang ditayangkan di [[TV3]] , setelah selesai kerjaya lakonan dalam drama pertamanya, beliau mula aktif dan mendapat tawaran berlakon dengan beberapa filem dan drama siri tv sebagai pelakon tambahan & undangan dari Pengarah dan juga Penerbit. Pada tahun 2021 beliau cuba eksperimentasi dirinya ke arah bidang muzik pada awalnya hanya sebagai Penulis Lirik Lagu sahaja tetapi diberi kepercayaan sepenuhnya dari kawannya selaku Penerbit muzik rakaman, maka bermula langkah menjadi seorang Penyanyi dan membikin lagu sendiri dengan percubaan pertama melalui lagu pertamanya sebagai Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik sekaligus menjadikan karier beliau selepas berjaya menjadi seorang Pelakon. Beliau juga telah mengeluarkan beberapa lagu dengan hasil penerbitan syarikat hak miliknya iaitu Filmtube Productions dengan gabungan beberapa anak syarikatnya Aiman World Music (AW Music), Aiman Bakar Productions dan Ayman Burn Music (AB Music). Beliau juga telah melakukan aktiviti kebajikan amal masyarakat bersama rakan-rakannya pada awal tahun 2019 iaitu memberi sumbangan pada Rumah Kebajikan Anak-Anak Yatim Piatu, Pusat Jagaan Warga Emas, Sekolah Tahfiz dan orang-orang yang berkategori golongan asnaf. Nama terdahulunya ialah Aiman Bakar digunakan pada tahun 2016 hingga 2025 dan telah dinamakan semula dengan nama pentas yang baru iaitu Ayman Bakar untuk pembukaan tahun 2026. Setiap nama ada kisah disebaliknya dan mempunyai nilai tersendiri dan kenangan sesebuah nama gelaran itu. ==Videografi== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Catatan ! Platform |- | rowspan="3"| 2016 ! ''Kalah Dalam Menang'' | Bersama Azmeel Safuan (Video Pertama) | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Bukan Propaganda'' | Bersama Azmeel Safuan | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Al Munafikun'' | Short Film Pertama / sebagai Ustaz Adam & Pengarah | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2017 ! ''Senorita'' | Bersama Danish Iskandar & Hazwan Nizam | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Kaki Licik'' | Pertama kali bergerak solo | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2018 ! ''Menangislah'' | Bergerak solo & watak dua figura Syamsul Yusof & Mawi | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Sampai Jadi'' | Bersama Ismail Izzani | YouTube Ayman Bakar Official |- | rowspan="2"| 2020 ! ''Adik Tak Balik Raya'' | Short Film Kedua / sebagai Naim, juga Pengarah & Penerbit Bersama | YouTube Ayman Bakar Official |- ! ''Satu Kalimah'' | Bergerak solo (Video Parodi Terakhir) | YouTube Ayman Bakar Official |- |} ==Filemografi== ===Filem=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | rowspan="2"| 2022 ! ''[[Jaga-Jaga Senariounion]]'' | Perompak Dulang Hantaran | SuperteleFilem pertama dalam lakonan |- ! ''[[Mat Kilau: Kebangkitan Pahlawan]]'' | | Krew Produksi Making Of (Skop Productions) |- | 2023 ! ''[[Sumpahan Syaitan]]'' | Pelanggan MLM | Filem pertama (Pelakon Baru Junior) |- | 2024 ! ''[[Pendekar Awang: Darah Indera Gajah]]'' | Orang Kanan Utusan Tokku Paloh |Versi Pengarah Pertama sebelum pertukaran pengarah baru |- | rowspan="3"| 2026 ! ''[[Tarung: Unforgiven]]'' | Ahli Organisasi Marga Paduka | |- ! ''[[The Original Gangster]]'' | Penjaga Senjata Api | |- ! ''[[Khawarij]]'' | Budak Masjid | |- | rowspan="8"| TBA ! ''[[Pontianak Harum Sundal Malam 3]]'' | Khalid | |- ! ''[[Sembilu 3]]'' | Luqman | Lakonan Pertama dalam filem arahan Datuk Dr.Yusof Haslam |- ! ''[[Polis Evo 4]]'' | Inspektor Hakimi | |- ! ''[[Senariounion The Last Movie]]'' | Hafizul | Juga Penulis Skrip / Filem pertama Senario dibawah pelan penulisannya dan gabungan kerjasama Astro Shaw & Primeworks Studios |- ! ''[[Syirik (Filem)|Syirik]]'' | Ustaz Haikal | Filem arahan pertama, dan juga sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[JB Mafia]]'' | Karl | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit Eksekutif |- ! ''[[Bayangan Karma]]'' | | Buat julung pertama kalinya tidak terlibat dalam lakonan dan hanya sebagai Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- ! ''[[Sundal Jahanam]]'' | Danial | Juga Pengarah, Penulis Skrip & Penerbit |- |- |} ===Drama=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2020 ! ''[[Gerak Khas]]'' | Polis Unit Gerakan & Pelajar Pengedar Dadah | rowspan="2" | [[TV3]] | Drama pertama |- | 2021 ! ''[[Gerak Khas Undercover]]'' | Perogol Siber & Polis Undercover | |- | 2023 ! ''[[Special Force: Anarchy]]'' | Pekerja Bank | [[Disney+ Hotstar]] | |- | 2024 ! ''[[Polis Peronda]]'' | Unit Polis Peronda | [[TV3]] | |- |} ===Filem Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 2024 ! ''Karinyo Brutal (Stay With Me)'' | Joe | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} ===Drama Siri Antarabangsa=== {| class="wikitable" |- ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Seducing Drake Palma'' | Drake | Viva One | Alih Suara Bahasa Melayu (Dub Malay) |- |} === Iklan & Rancangan TV === * ''TV3 Malaysia'' * Aplikasi Tonton * ''Media Prima Berhad (Primeworks Studios)'' * ''Tomaz'' * Nivea * Hero Remaja 2020 (Audition Astro) * Al - Ameera (Koleksi Jubah & Kurta Islamik) * New Balance == Diskografi == ===Single=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk lagu ! Kolaborasi ! Catatan |- | 2021 | "Zaman Dabbah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2022 | "Dunia Songsang" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2023 | "Dunia Songsang 2" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi & Penulis Lirik |- | 2024 | "Hitam Manusia" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | 2025 | "Rindu Pulang" | Alisya Zamri | Komposer & Penulis Lirik dan juga nyanyian bersama (featuring) |- | rowspan="3"|2026 | "Balik Raya" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Riang Ria Aidilfitri" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Zaman Dabbah 2" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | rowspan="3"|TBA | "Hilangnya Bahagia" | Ahli anggota kumpulan Filmtube Reunion | Penyanyi & Penulis Lirik |- | "Paksa Berpisah" | | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- | "Dunia Songsang 3" | Izam Ahmad (Filmtube) | Penyanyi, Komposer & Penulis Lirik |- |} ==Pautan luar== * {{Spotify| https://open.spotify.com/artist/49oZX2FpV6DXLm4vzSwxBC?si=PbXS72h-S26Edlak6jWycg}} * {{Instagram|aimanabubakar_}} * {{Tiktok|aimanbakar_}} [[Kategori:Penulis skrip Malaysia]] [[Kategori:Pelakon filem Malaysia]] [[Kategori:Pengarah filem Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi-pencipta lagu Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi lelaki Malaysia]] [[Kategori:Pelakon lelaki Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Penerbit]] 0ctatqomc7471cm0a472lc0204alx5y 0 1283693 6844280 6822941 2026-05-08T15:52:33Z ~2026-27094-05 398453 6844280 wikitext text/x-wiki Berikut senarai karya lakonan, nyanyian, model dan pengacara [[Tony Eusoff]] dalam karier seninya. ==Filem== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Catatan |- | 2003 ! ''[[Gila Bola]]'' | Tony | Filem pertama |- | 2004 ! ''[[Di Ambang Misteri]]'' | Adam | |- | rowspan="2" | 2006 ! ''[[Don: The Chase Begins Again]]'' | Budak Lelaki Encik Sanjeev 1 | Filem Hindi |- ! ''[[Cinta (filem)|Cinta]]'' | Dr. Fahmi | |- | rowspan="3" | 2008 ! ''[[Akhirat (filem)|Akhirat]]'' | Mejar TUDM Amran | |- ! ''[[Sepi]]'' | Sufi | |- ! ''[[Susuk (filem)|Susuk]]'' | Tetamu Konsert Suzana 3 | Penampilan khas |- | 2011 ! ''Terroville'' | Tom | |- | rowspan="2" | 2012 ! ''[[War of the Worlds: Goliath]]'' | Leftenan Raja Iskandar Shah | Suara Inggeris |- ! ''Relationship Status'' | Jason | |- | 2013 ! ''[[Pecah (filem)|Pecah]]'' | Herman | |- | 2014 ! ''[[Cuak (filem)|Cuak]]'' | Mikail | |- | rowspan="2" | 2017 ! ''[[Sindiket (filem)|Sindiket]]''<ref>Amirul Haswendy Ashari (5 Mac 2017). [https://www.hmetro.com.my/node/210899 Tony tunggu ‘Sindiket’] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210127231222/https://www.hmetro.com.my/node/210899 |date=2021-01-27 }} ''[[Harian Metro]]''. Dicapai pada 28 Mei 2018.</ref> | Jack | |- ! ''Marathon'' | Quentin | Filem pendek |- | rowspan="2" | 2018 ! ''[[Rise: Ini Kalilah]]'' | Jurulatih PACA | Pelakon undangan |- ! ''Orang Itu'' | Leroy | |- | rowspan="3" | 2019 ! ''Shadowplay'' | Anton Shaw | |- ! ''[[Dendam Pontianak]]'' | Rais | Filem Singapura |- ! ''[[Rise to Power: KLGU]]'' | Che Mi | |- | 2020 ! ''[[Daulat (filem 2020)|Daulat]]'' | Hasan | |- | 2021 ! ''[[Penunggang Agama 2]]'' | Father Michael | |- | rowspan="4" | 2022 ! ''Kabus'' | Penyiasat | |- ! ''[[The Assistant (filem 2022)|The Assistant]]'' | Rodney | |- ! ''Rompak'' | Farouk | |- ! ''Walinong Sari'' | Raja Laksamana Petir | Filem pendek |- | rowspan="3" | 2023 ! ''[[Eva (filem 2023)|Eva ‘Take Me As I Am’]]'' | Hakim 3 | |- ! ''[[Sumpahan Jerunei]]'' | Madui | |- ! ''[[Malbatt: Misi Bakara]]'' | Mejar Abd Samad | |- | rowspan="5" | 2024 ! ''[[The Experts (filem)|The Experts]]'' | Bashir Rahman | |- ! ''[[Gold]]'' | Doktor | |- ! ''Lubuk'' | | Filem Singapura |- ! ''[[Harimau Malaya: The Untold Journey]]'' | Dato' Hamidin | |- ! ''Aspirasi TVT Dari Rimba ke Astana'' | Tun Wan Junaidi | Filem pendek |- | rowspan="4" | 2025 ! ''Balas Balik'' | Roslan | |- ! ''[[Martabat: Misi Berdarah]]'' | Brader Namron | |- ! ''[[Mencari Ramlee]]'' | Zakaria | |- ! ''Badak'' | Ant | Filem Singapura |- | rowspan="2" | 2026 ! ''Kong Tao'' | | |- ! ''Zero'' | Zahir | |- | TBA ! ''Mojoku Hilang'' | | ''Pos-produksi'' |- |} ==Drama== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2002–2003 ! ''[[Astana Idaman]]'' | Mark Rozario | [[Astro Ria]] | Drama pertama |- | rowspan="3" | 2005 ! ''[[Simbiosis (drama)|Simbiosis]]'' | Zahir | [[TV3]] | |- ! ''[[Mahligai Gading]]'' | Raymond | [[TV2]] | |- ! ''[[Spanar Jaya]]'' | Mike | [[NTV7]] | Sitkom, pelakon undangan |- | rowspan="2" | 2006 ! ''[[Mya Zara]]'' | Primus | [[TV3]] | |- ! ''Igauan Semalam'' | | | |- | rowspan="3" | 2007 ! ''Again'' | | [[NTV7]] | |- ! ''Muli'' | Zul | [[TV2]] | |- ! ''Sadiq & Co'' | Ben Arthur | rowspan="2" | [[NTV7]] | |- | rowspan="6" | 2008 ! ''[[Frontpage (siri TV)|Frontpage]]'' | Jack Lee | |- ! ''[[5 Jingga]]'' | Encik Yusof | rowspan="3" | [[8TV]] | |- ! ''[[Ghost (Musim 1)]]'' | Dr. Jamal Hafiz | |- ! ''[[Goda (drama)|Goda]]'' | Adam | |- ! ''[[Sketches]]'' | | [[NTV7]] | |- ! ''[[Abadi Sebuah Cinta]]'' | Albert | [[TV3]] | |- | 2009 ! ''[[Warkah Terakhir: Rosli Dhoby]]'' | Amin Jenal | [[Astro Citra]] | |- | 2009–2010 ! ''[[Suraya (drama)|Suraya]]'' | Anuar | rowspan="3" | [[TV3]] | |- | rowspan="3" | 2010 ! ''[[Sayang Cendana]]'' | Fariz | |- ! ''[[Duyong Aridinata]]'' | Raja Singgratdinata | |- ! ''[[Kau & Aku 2]]'' | | [[Astro Ria]] | |- | 2013 ! ''What If'' | | [[8TV]] | |- | rowspan="2" | 2013–2014 ! ''After School'' | Pengetua DeSouza | KTO | |- ! ''[[Bukan Kerana Aku Tak Cinta]]'' | Eric / Tiger | [[Astro Mustika HD]] | |- | 2016 ! ''The Hush'' | Daud | [[Mediacorp Saluran 5]] | |- | rowspan="2" | 2017 ! ''[[Anak Merdeka]]'' | Doktor | [[Astro Ria]] | |- ! ''[[Dendam Aurora]]'' | Dato' Hamzah | [[Astro Prima]] | |- | rowspan="5" | 2018 ! ''[[Kelip-Kelip Di Kota London]]'' | Dato' Syed Mukhriz | [[TV3]] | |- ! ''Cinta'' | | [[TV1]] | |- ! ''[[Jibril (drama)|Jibril]]'' | Jonathan | rowspan="2" | [[NTV7]] | |- ! ''[[Dian (drama)|Dian]]'' | Faris | |- ! ''Projek Dapat Baby'' | | | |- | rowspan="5" | 2021 ! ''[[Projek: Anchor SPM]]'' | Zubir | [[Astro Citra]] | |- ! ''[[Covid Oh Covid]]'' | Tuan Ariffin | [[TV3]] | |- ! ''[[Scammer]]'' (Musim 1) | Malik | [[Astro Ria]] | Penampilan khas |- ! ''[[Sitik Tok]]'' | Dato Mutalib | rowspan="2" | [[TV3]] | |- ! ''[[Dear Cinta]]'' | Dato Akmal | |- | 2021–2022 ! ''[[Dukun Diva|Dukun Diva: They Put The Sham In Shaman]]'' | Zulkarnain Lim Abdullah Lim (Zul) | [[Astro Citra]] | |- | rowspan="4" | 2022 ! ''[[Air Mata Allisya]]'' | Dato Mustapha | [[TV9]] | |- ! ''[[Histeria The Series]]'' | Prof. Zainal | [[Astro Citra]] | |- ! ''[[Roxy]]'' | Dr Rosli | [[TV3]] | |- ! ''PolkaDot'' | Don Pierre | [[SUKE TV]] | |- | rowspan="2" | 2023 ! ''[[Liar (drama)|Liar: Two Sides One Truth]]'' | Dr. Aiman Yusuf | [[Astro Ria]] | |- ! ''[[Inspektor Babyface]]'' | Jimbo | rowspan="2"|[[TV2]] | |- | 2024 ! ''Enjoy Your Stay'' (Musim 1) | | |- | rowspan="6" | 2025 ! ''Din Tiger'' | DSP Openg / Openg Anak Liam | DEGUP | |- ! ''[[One Cent Thief (musim 2)|One Cent Thief]]'' (Musim 2) | Alex Pereira | [[Astro Citra]] | |- ! ''[[Calon Isteri Buat Suami]]'' | Dato Rizuan | [[TV3]] | |- ! ''[[First Wives|First Wives: Sisters Before Misters]]'' | Tan Sri | rowspan="2" | [[Astro Citra]] | |- ! ''[[Honey Trap|Honey Trap: Seducing The Corrupt]]'' | Mahmud / Mahmud Johan | |- ! ''[[Takdir Cinta Terlarang]]'' | Kamarul | [[TV3]] | |- | 2025–2026 ! ''[[Bad Cop|Bad Cop: One Man, Two Lives]]'' | Tony Redza | [[Astro Citra]] | |- |} ==Drama web== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Aplikasi ! Catatan |- | rowspan="2" | 2008 ! ''[[Ceraiya]]'' | KP | [[Tonton|gua.com.my]] | Drama web pertama |- ! ''[[malaysiantalents.com]]'' | Dirinya sendiri | | Artis jemputan |- | 2018 ! ''KOPI'' | | [[Tonton]] | Episod: "Tangan Berulat" |- | 2020–2021 ! ''[[Keluarga Baha Don]]'' (Musim 2–3) | Bah Botani | [[Viu]] | |- | 2022 ! ''Villa Kristal'' | Idris | [[WeTV]] | |- | 2023–2024 ! ''[[W (drama web)|W: Two Worlds]]'' | Musa Mustaffar | rowspan="2" | [[Viu]] | |- | 2024 ! ''[[From Saga With Love]]'' (Musim 2) | Jeff | |- | 2025 ! ''[[Toksik Cinta]]'' | Dato' Ben | [[Tonton]] | |- |} ==Telefilem== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2004 ! ''Sahabat Atau Kekasih?'' | | [[Video CD|VCD]] | Telefilem pertama |- | rowspan="2" | 2010 ! ''Seratus Hari Jadi'' | Roy | [[Astro Ria]] | |- ! ''Lillalitaala'' | Johan | [[TV9]] | |- | 2012 ! ''Diari Bella'' | Pak Abu | [[TV2]] | |- | rowspan="2" | 2014 ! ''Saloma Bahagian 1: Mencari Guruh'' | rowspan="2" | [[P. Ramlee]] | rowspan="2" | [[Astro First|Astro First Eksklusif]] | |- ! ''Saloma Bahagian 2: Pandang Kaseh'' | |- | rowspan="2" | 2015 ! ''[[Aku Mahu ke New York 1]]'' | rowspan="2" | Tok Ketua / Tok Batin | rowspan="2" | [[Astro Ceria]] | |- ! ''[[Aku Mahu ke New York 2]]'' | |- | 2017 ! ''Kekasih Elektrik'' | Roy | [[Astro Citra]] | |- | rowspan="2" | 2019 ! ''Iman Untuk Bulan'' | | [[Astro First|Astro First Eksklusif]] | |- ! ''Cubit Cubit Cinta'' | | | |- | rowspan="2" | 2021 ! ''Atuk Buat PHD'' | Sofian | [[TV1]] | |- ! ''Misteri Mona : Kuserumu Kembali'' | | [[TV3]] | |- |} ==Telefilem web== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Aplikasi ! Catatan |- | 2022 ! ''Raya-Nion'' | | [[Sooka]] | Telefilem web pertama |- | 2023 ! ''Die Die Top Student'' | | [[Tonton]] | |- |} ==Teater== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak |- | rowspan="2" | 2005 ! ''Jalan Impian The Musical'' | Cikgu |- ! ''The Girl From Ipoh'' | |- | 2006 ! ''Broken Bridges - The Musical'' | Ringo |- | rowspan="2" | 2007 ! ''Tunku The Musical'' | Tuan Syed |- ! ''Rose, Rose I Love You'' | Tim |- | 2013 ! ''[[P. Ramlee the Musical]]'' | [[P. Ramlee]] |- | 2015 ! ''In Your Face'' | |- | 2019 ! ''[[Ola Bola The Musical|Ola Bola The Musical: Restaging]]'' | |- |} ==Televisyen== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Saluran TV ! Peranan |- | rowspan="2" | 2009 ! ''[[Celebrity Karaoke]]'' | rowspan="2" | [[8TV]] | Pencalon musim 2 |- ! ''[[Anugerah Shout! 2009]]'' | Pencalon |- | 2018 ! ''[[Drop The Beat]]'' | [[NTV7]] | Pencalon minggu 2 |- |} ==Dokumentari== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Saluran TV ! Peranan |- | 2007 ! ''Toklah Kamek'' | [[TV1]] | Narator |- | 2023 ! ''Pejalai Kamek Orang'' (My People's Journey) | [[TVS (saluran TV)|TVS]] | Host & Narator |- |} ==Rujukan== {{Reflist}} ==Pautan luar== * {{IMDb name|nm1935978}} [[Kategori:Filemografi Malaysia|Tony Eusoff]] [[Kategori:Filemografi pelakon lelaki|Tony Eusoff]] olzvssyw4qvxkh3kmy9aan31ol43kz9 0 1284319 6844490 6843052 2026-05-09T04:25:34Z ~2026-28028-16 398940 6844490 wikitext text/x-wiki {{Infobox film |name = Tarung: Unforgiven |image = |caption = |director = [[Razaisyam Rashid]] |producer = {{plainlist| * Fatimah Ruzaimi * [[Aedy Ashraf]] * [[Razaisyam Rashid]] (eksekutif) * Iman Tang (eksekutif) * Datuk Shahrom Mohamed (eksekutif) * [[Raja Jastina Raja Arshad]] (eksekutif) * [[Aeril Zafrel]] (eksekutif) }} |writer = {{plainlist| * [[Razaisyam Rashid]] * Amar Amir }} |starring = {{plainlist| * [[Mierul Aiman]] * [[Aedy Ashraf]] * [[Zul Ariffin]] * [[Bront Palarae]] * [[Amir Ahnaf]] * [[Azira Shafinaz]] * [[Sharifah Sakinah]] * Ubai Amir }} |music = {{plainlist| * Joseph Chua * Li-Anne Kong }} |cinematography = Stephen Chua |editing = {{plainlist| * Ameerul Affiq * [[Razaisyam Rashid]] }} |studio = {{plainlist| * Alpha47 Films * Icon Pictures * [[Astro Shaw]] }} |distributor = Key Billions |released = {{film date|2026|5|7|Malaysia}} |runtime = 100 minit |country = [[Malaysia]] |language = [[Bahasa Melayu|Melayu]] |budget = RM5.8 JUTA |gross = }} '''''Tarung: Unforgiven''''' merupakan sebuah filem aksi Malaysia 2026 arahan [[Razaisyam Rashid]]. Dibintangi oleh [[Mierul Aiman]], [[Aedy Ashraf]], [[Zul Ariffin]], [[Bront Palarae]], [[Amir Ahnaf]], [[Azira Shafinaz]], [[Sharifah Sakinah]] dan Ubai Amir, filem ini dijadualkan untuk ditayangkan pada 7 Mei 2026 di pawagam seluruh Malaysia dan ia juga merupakan filem pertama [[Aedy Ashraf]] sebagai penerbit filem. ==Sinopsis== Filem ini mengisahkan seorang bekas juara silat yang diburu oleh dosa silam selepas berlakunya satu tragedi. Dalam usaha menyelamatkan kakaknya, dia terpaksa memasuki dunia gelanggang haram, satu ruang ganas yang bukan sahaja menguji kekuatan fizikalnya, tetapi juga memaksanya berdepan dengan masa lalu yang belum selesai. Situasi menjadi lebih getir apabila dia akhirnya menyedari bahawa lawan yang menantinya ialah seseorang yang suatu ketika dahulu pernah sangat rapat dengan dirinya. ==Pelakon== * [[Mierul Aiman]] sebagai Hatta * [[Aedy Ashraf]] sebagai Isa * [[Amir Ahnaf]] sebagai Ucop * [[Zul Ariffin]] sebagai Badrul * [[Bront Palarae]] sebagai Khalid * [[Azira Shafinaz]] sebagai Dahlia * [[Sharifah Sakinah]] sebagai Aisha * Ubai Amir sebagai Bo * Huhu Maira sebagai Sofea * Lucidari sebagai Pacat * [[Jason Chong]] sebagai Frankie * [[Razib Salimin]] sebagai Paduka Atan * [[Ruzaidi Abdul Rahman]] sebagai Paduka Dali * [[Shaharuddin Thamby]] sebagai Paduka Omar * Azwan Serigala sebagai Bobo * Akmal Asyraf sebagai Ron * Remy Ahmad sebagai Labu ===Penampilan khas=== * [[Sky Iskandar]] sebagai Abang Chelloz * [[Ikmal Amry]] sebagai Chelloz * [[Aeril Zafrel]] sebagai Idris * [[Theebaan G]] sebagai Jay * Jai JMT sebagai Rosly Balboa * Ijam Asri sebagai Sham Andalas * [[Taqim Zaki]] sebagai Juruhebah ==Penerbitan== ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== * {{IMDb tajuk|tt37673293}} * ''Tarung: Unforgiven'' di https://letterboxd.com/film/tarung-unforgiven/ [[Kategori:Filem Malaysia tahun 2026]] [[Kategori:Filem bahasa Melayu]] [[Kategori:Filem arahan Razaisyam Rashid]] ev9ms31q8szd8l7qvgt800xb14i7bp7 0 1285861 6844292 6815352 2026-05-08T16:16:10Z PSC2000 359232 /* */ 6844292 wikitext text/x-wiki {{Infobox televisyen|tajuk=Sesaat Lebih |genre={{hlist|[[Drama]]|[[Komedi romantik]]|[[Cinta]]|[[Persahabatan]]|[[Keluarga]]}} |berdasarkan= |pencipta= |penulis= Liza Nur |pengarah= Riza Baharudin |assistant_director= |dibintangi={{plainlist| * [[Nabila Razali]] * [[Alvin Chong]] * [[Haziq Hussni]] }} |editor= Global Post Sdn. Bhd. |lagu_pembukaan= |lagu_penutup= "Sampai Jumpa" oleh [[Nabila Razali]] ft. [[Alvin Chong]] & [[Haziq Hussni]] |company= [[Global Station|Global Film Station Sdn. Bhd.]] |negara= [[Malaysia]] |language= [[Bahasa Melayu|Melayu]] |production_manager= |penerbit_eksekutif= [[Zaiton Muhd Jiwa|Datin Zaiton Mohd. Jiwa]]| executive_associate_producer= |associate_producer= |penerbit= {{ublist|Zetty Alia Dato' Ramly|Zetty Adila Dato' Ramly}} |runtime= |saluran={{ublist|[[Viu]]|[[Hypp Sensasi|Sensasi]]}} |format_audio=[[Dolby Digital]] |format_gambar=[[1080i]] ([[HDTV]]) |bil_episod= 12 |mula_siaran= 29 Januari 2026 |tamat_siaran= 6 Mac 2026 |preceded_by= |followed_by= }} 7fgaysz0l91lfw3lpmowm4v2idm0xse 6844293 6844292 2026-05-08T16:17:14Z PSC2000 359232 /* */ 6844293 wikitext text/x-wiki {{Infobox televisyen|tajuk=Sesaat Lebih |genre={{hlist|[[Drama]]|[[Komedi romantik]]|[[Cinta]]|[[Persahabatan]]|[[Keluarga]]}} |berdasarkan= |pencipta= |penulis= Liza Nur |pengarah= Riza Baharudin |assistant_director= |dibintangi={{plainlist| * [[Nabila Razali]] * [[Alvin Chong]] * [[Haziq Hussni]] }} |editor= Global Post Sdn. Bhd. |lagu_pembukaan= |lagu_penutup= "Sampai Jumpa" oleh [[Nabila Razali]] ft. [[Alvin Chong]] & [[Haziq Hussni]] |company= [[Global Station|Global Film Station Sdn. Bhd.]] |negara= [[Malaysia]] |language= [[Bahasa Melayu|Melayu]] |production_manager= |penerbit_eksekutif= [[Zaiton Muhd Jiwa|Datin Zaiton Mohd. Jiwa]]| executive_associate_producer= |associate_producer= |penerbit= {{ublist|Zetty Alia Dato' Ramly|Zetty Adila Dato' Ramly}} |runtime= |saluran=[[Viu]] |format_audio=[[Dolby Digital]] |format_gambar=[[1080i]] ([[HDTV]]) |bil_episod= 12 |mula_siaran= 29 Januari 2026 |tamat_siaran= 6 Mac 2026 |preceded_by= |followed_by= }} l2tvw80d8smqhetir32h7tmwbmajvly 6844295 6844293 2026-05-08T16:19:30Z PSC2000 359232 /* */ 6844295 wikitext text/x-wiki '''''Sesaat Lebih''''' merupakan sebuah siri drama televisyen web Malaysia 2026 terbitan ''[[Global Station|Global Film Station Sdn. Bhd.]]'' yang diarahkan oleh Riza Baharudin. Ia dibintangi oleh [[Nabila Razali]], [[Alvin Chong]] dan [[Haziq Hussni]]. Drama ini memulakan tayangan perdana di [[Viu]] pada 29 Januari hingga 6 Mac 2026. {{Infobox televisyen|tajuk=Sesaat Lebih |genre={{hlist|[[Drama]]|[[Komedi romantik]]|[[Cinta]]|[[Persahabatan]]|[[Keluarga]]}} |berdasarkan= |pencipta= |penulis= Liza Nur |pengarah= Riza Baharudin |assistant_director= |dibintangi={{plainlist| * [[Nabila Razali]] * [[Alvin Chong]] * [[Haziq Hussni]] }} |editor= Global Post Sdn. Bhd. |lagu_pembukaan= |lagu_penutup= "Sampai Jumpa" oleh [[Nabila Razali]] ft. [[Alvin Chong]] & [[Haziq Hussni]] |company= [[Global Station|Global Film Station Sdn. Bhd.]] |negara= [[Malaysia]] |language= [[Bahasa Melayu|Melayu]] |production_manager= |penerbit_eksekutif= [[Zaiton Muhd Jiwa|Datin Zaiton Mohd. Jiwa]]| executive_associate_producer= |associate_producer= |penerbit= {{ublist|Zetty Alia Dato' Ramly|Zetty Adila Dato' Ramly}} |runtime= |saluran=[[Viu]] |format_audio=[[Dolby Digital]] |format_gambar=[[1080i]] ([[HDTV]]) |bil_episod= 12 |mula_siaran= 29 Januari 2026 |tamat_siaran= 6 Mac 2026 |preceded_by= |followed_by= }} 5mi8wriirra93nx2xikrljf3vy4vhqg 0 1286238 6844261 6843702 2026-05-08T15:29:31Z AmanMustarjo 390323 /* Anggota Sementara (2025) */ tambahkan kandungan 6844261 wikitext text/x-wiki == Anggota Tetap == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; font-size:90%; border: 1px solid #a2a9b1;" | colspan=15 | [[File:Logo Rasmi AI Team.jpg|50px]] <br /> '''Senarai Ahli Tetap AI Team Tahun 2026''' |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! rowspan="2" | # ! colspan="2" | Identiti ! rowspan="2" | Kelahiran / Asal ! colspan="3" | Media Sosial ! colspan="3" | Status AI Team ! colspan="2" | Perkahwinan ! colspan="2" | Maklumat Tambahan |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! Nama Sebenar !! Nama Panggilan !! Youtube !! Instagram !! TikTok !! Kategori !! Status !! Tarikh Masuk Kerja !! Status !! Anak !! Video Orientasi !! Video Kemasukan |- ! colspan="15" style="background:#00BFFF; text-align:center; color:#151922;" | '''ANGGOTA LELAKI''' |- |- style="background:#ffcccc;" | 1 || ''Muhammad Faris Bin Ahmad'' || '''EL Riss''' || {{Birth date and age|1998|01|17}}<br />[[Pasir Mas]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@elriss?si=PbF12OdM8Avw681C AI El Riss] || [https://www.instagram.com/el_riss_/ el_riss_] || [https://www.tiktok.com/@el_riss_?is_from_webapp=1&sender_device=pc EL RISS] || rowspan="7" | The Original || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || rowspan="7" | ''Tiada Tarikh Rasmi Dijumpai atau Direkodkan'' || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang lelaki || rowspan="7" | <small> ''Sistem Saringan/Orientasi Belum Diperkenalkan'' </small> || rowspan="7" | <small> ''Tiada Video Rasmi Dijumpai atau Direkodkan'' </small> || |- style="background:#ffcccc;" | 2 || ''Muhd Aniq Hakim Bin Mohd Asri'' || '''Aniq''' || {{Birth date and age|2001|01|23}}<br />[[Dungun]], [[Terengganu]] {{flagicon|Terengganu}} || [https://youtube.com/@aianiq?si=Rg6vSw9jSZ39SVw2 AI Aniq] || [https://www.instagram.com/mhmmad_anxq/ mhmmad_anxq] || [https://www.tiktok.com/@aylaaniq aylaaniq] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Suami kepada Fiera''</small> || 1 orang perempuan || |- style="background:#ffcccc;" | 3 || ''Mohd Syafiq Bin Mohd Noor'' || '''Boyraa''' || {{Birth date and age|1999|12|28}}<br />[[Tawau]], [[Sabah]] {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@boyyyraa?si=cOxJvAntjUf0nYXT AI Boyraa] || [https://www.instagram.com/mhmmadsyfq_/ mhmmadsyfq] || [https://www.tiktok.com/@aylaboyraa aylaboyraa] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || Duda || 1 orang lelaki || |- style="background:#ffcccc;" | 4 || ''Muhd Danial Bin Rosli'' || '''Sulong''' || {{Birth date and age|1998|01|19}}<br />[[Tumpat]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aisulong5630?si=YDP8u8KmWeX3xWhS AI Sulong] || [https://www.instagram.com/dannyxdrew19/ dannyxdrew19] || [https://www.tiktok.com/@datodanny datodanny] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang lelaki || |- style="background:#ffcccc;" | 5 || ''Muhd Afeeq Bin Mohd Jefree'' || '''Afiq''' || {{Birth date and age|2000|01|28}}<br />[[Tumpat]], [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aiafiqjef?si=Iwd5gU4AJjar7tTv AI Afiq Jefri] || [https://www.instagram.com/fiixz__/ fiixz__] || [https://www.tiktok.com/@fiixz__ fiixz__] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Suami kepada Manisha''</small> || 1 orang lelaki || |- style="background:#ffcccc;" | 6 || ''Muhd Shahrul Niezam Bin Abdullah'' || '''Shahrul''' || —<br />[[Tumpat]], <br>[[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aishahrulniezam7168?si=q8D2rkHVyboNLMsg AI Shahrul Niezam] || [https://www.instagram.com/shxhrul.niezxm/ shxhrul.niezxm] || [https://www.tiktok.com/@shxhrulniezxm shxhrulniezxm] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang lelaki || |- style="background:#ffcccc;" | 7 || ''Ahmad Aiman Bin Noah'' || '''Aiman Noah''' || {{Birth date and age|1998|09|23}}<br />[[Pasir Puteh]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aiaimannoah?si=TfYduJgyD2juNRfY AI Aiman Noah] || [https://www.instagram.com/aimann.noah/ aimann.noah] || [https://www.tiktok.com/@aimann.noah aimann.noah] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang perempuan || |- style="background:#fff2cc;" | 8 || ''Muhd Iskandar Bin Abdul Hamid'' || '''Kekanda''' || {{Birth date and age|1998|09|29}}<br />[[Temerloh]], [[Pahang]] <br>{{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@aikekanda?si=z262rLwYcm_Z7jSl AI Kekanda] || [https://www.instagram.com/mibah_/ mibah] || [https://www.tiktok.com/@kekanda__ kekanda__] || rowspan="10" | The Senior || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="10" | 23 Januari 2023 <br> <small> {{Age in years, months and days|2023|01|23}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="10" | [https://youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_GdNTn1ZLybgWp4N7fxZcRh <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team'' <br> '''The Senior'''] </small> || rowspan="10" |[https://www.youtube.com/watch?v=re6668CFgis <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> '''The Senior'''] </small> || |- style="background:#fff2cc;" | 9 || ''Muhd Nazrul Izham Bin Mohd Nizan'' || '''Nazrul''' || {{Birth date and age|2002|01|10}}<br />[[Sungai Petani]], [[Kedah]] <br> {{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@ai.nazrul?si=xMokJZb5DdAnoeGI AI Nazrul] || [https://www.instagram.com/nazrul_am/ nazrul_am] || [https://www.tiktok.com/@nzrxl_ nzrxl] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 10 || ''Muhd Syahmie Bin Mohd Rizan'' || '''Syahmie''' || {{Birth date and age|2002|04|30}}<br /> [[Keramat]] <br> [[Kuala Lumpur]] <br> {{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://youtube.com/@aisyahmie?si=49JY_OO9nwlqeqvX AI Syahmie] || [https://www.instagram.com/mdsyhmie/ mdsyhmie] || [https://www.tiktok.com/@mdsyhmie mdsyhmie] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 11 || ''Muhd Hidayatullah Bin Roslan'' || '''Mad Khan''' || {{Birth date and age|2004|05|31}}<br />[[Rantau Panjang]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aimadkhan?si=gARAR7yT-EaTLQwf AI Mad Khan] || [https://www.instagram.com/madkhann_/ madkhann_] || [https://www.tiktok.com/@mad_khann madkhann] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 12 || ''Abdul Aufar Bin Abdul Latif'' || '''Aufar''' || {{Birth date and age|2000|11|24}}<br />[[Arau]], [[Perlis]] <br>{{flagicon|Perlis}} || [https://youtube.com/@aiaufar?si=tfyNIW4Pfjq5CBjW AI Aufar] || [https://www.instagram.com/aufaarrr._/ aufarrr._] || [https://www.tiktok.com/@aufarrr_ aufarrr_] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Suami kepada Emny''</small> || Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 13 || ''Muhd Lukman Bin Musa'' || '''Lukman''' || {{Birth date and age|2001|03|14}}<br />[[Ketereh]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@ailukmanmusa?si=2dXfj7bR7xb1fwP_ AI Lukman Musa] || [https://www.instagram.com/lokman6005/ lokman6005] || [https://www.tiktok.com/@lokman6005 lokman6005] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 14 || ''Muhd Adam Bin Mohd Nazri'' || '''Adam''' || {{Birth date and age|2001|01|20}}<br />[[Kuantan]], [[Pahang]] <br>{{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@aiadam01?si=FGcfbqcJDJV7Nt2N AI Adam Nazri] || [https://www.instagram.com/adm.nzr/ adm.nzr] || [https://www.tiktok.com/@adm.nzr adm.nzr] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Bertunang'' || - || |- style="background:#fff2cc;" | 15 || ''Faiz Hafizuddin Bin Nor Hazlesham'' || '''Paih''' || {{Birth date and age|2001|03|30}}<br />[[Kajang]], [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@aipaihgeram?si=GsEgzsI4UVw41Cnq AI Paih Geram] || [https://www.instagram.com/paihgeram/ paihgeram] || [https://www.tiktok.com/@paihgeram paihgeram] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Suami kepada Pieya''</small>|| Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 16 || ''Muhd Hafiz Hakim'' || '''Hafiz''' || {{Birth date and age|2003|05|22}}<br />[[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aihafizhakim?si=7qnv54VxiE2EZ8F1 AI Hafiz Hakim] || [https://www.instagram.com/hafizx_hakim/ hafizx_hakim] || [https://www.tiktok.com/@hafizx_hakim hafizx_hakim] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 17 || ''Muhd Safwan Bin Zahari'' || '''Safwan''' || {{Birth date and age|1997|06|17}}<br />[[Pasir Mas]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aisafwanzed?si=LDITPWFVmwolfweK AI Safwan] || [https://www.instagram.com/safwanzed/ safwanzed] || [https://www.tiktok.com/@safwanzed safwanzed] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Bertunang'' || - || |- style="background:#dae8fc;" | 18 || ''Muhd Farihin'' || '''Ehin''' || {{Birth date and age|1998|05|15}}<br />[[Kuala Lumpur]] <br>{{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://youtube.com/@ai_ehin?si=puNPIdVc1ePZU_XA AI Ehin] || [https://www.instagram.com/ehinn.__/ ehinn.__] || [https://www.tiktok.com/@ehin__ ehin__] || The Mid Senior <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 27 Mei <br> 2024 <br> <small> {{Age in years, months and days|2024|05|27}} </small> || Belum Berkahwin || – || <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || [https://www.youtube.com/watch?v=nq1dsSAmrtE <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> ''The Mid Senior'' <br> '''Batch 1''' </small>]|| |- style="background:#e6ffcc;" | 19 || ''Azrul Azaharee Bin Husin'' || '''Harry''' || {{Birth date and age|1999|11|12}}<br />[[Kota Kinabalu]], [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@harryazrul?si=Z19-FCWu-SBfbpOk AI Harry] || [https://www.instagram.com/harryazrul/ harryazrul] || [https://www.tiktok.com/@azrulharry azrulharry] || rowspan="3" | New Generation 2025 <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="3" | 1 Februari <br> 2025 <br> <small> {{Age in years, months and days|2025|02|1}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="3" |[https://www.youtube.com/playlist?list=PL3_b6GyObmWx3_tkyj070PxoRRl81MkEV <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team'' <br> ''New Generation 2025'' <br> '''Batch 1''' </small>] || rowspan="3" | [https://www.youtube.com/watch?v=WSU0VQbUpV8 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> ''New Generation 2025'' <br> '''Batch 1''' </small>] || |- style="background:#e6ffcc;" | 20 || ''Irfan Danial Bin Mohamat'' || '''Irfan''' || {{Birth date and age|2000|08|12}}<br />[[Kota Kinabalu]], [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@ai.irfndnil?si=7KSP68aYTo02c6Lm AI Irfan] || [https://www.instagram.com/_irfndnilmhmt/ irfndnilmhmt] || [https://www.tiktok.com/@irfndnilmhmt_ irfndnilmhmt] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#e6ffcc;" | 21 || ''Muhd Aiman Mukmin Bin Junaidi'' || '''Aiman Junaidi''' || {{Birth date and age|2002|02|22}}<br />[[Bandar Baru Bangi]], [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@aiaimanjunaidi?si=yQyisiX7vcSgiqu7 AI Aiman Junaidi] || [https://www.instagram.com/aimnjunaid._/ aimnjunaid._] || [https://www.tiktok.com/@aimnjunaid._ aimnjunaid._] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#d5e8d4;" | 22 || ''Muhammad Firdaus Bin Batjo'' || '''Daus Batjo''' || {{Birth date and age|1998|02|12}}<br />[[Kinabatangan]], [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@dausbatjo?si=YAJFEDMbSHj9ag_s AI Daus Batjo] || [https://www.instagram.com/dausbatjo/ dausbatjo] || [https://www.tiktok.com/@dausbatjo dausbatjo] || rowspan="2" | New Generation 2026 <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="2" | 6 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|6}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="2" | <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || rowspan="2" |[https://www.youtube.com/watch?v=jGdOoC6nxW4 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 1''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4;" | 23 || ''Syed Muhd Firmal Ikmal'' || '''Malkodok''' || {{Birth date and age|1999|04|7}}<br />[[Seri Kembangan]] [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@malkodokk?si=f95sTuM5JNrEyXVJ AI Malkodok] || [https://www.instagram.com/sydfrmal_/ sydfrmal] || [https://www.tiktok.com/@malkodok97 malkodok97] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#d5e8d4;" | 24 || ''Muhd Iswan Bin Epal'' || '''Amrie''' || {{Birth date and age|1999|08|25}}<br />[[Kota Kinabalu]], [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@amriewhatcumei?si=enoBZavdjBw47XKa AI Amrie] || [https://www.instagram.com/amriezaidi/ amriezaidi] || [https://www.tiktok.com/@amriezaidi amriezaidi] || rowspan="4" | New Generation 2026 <br> '''Batch 2''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="3" | 27 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|27}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="4" | [https://www.youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_HI7A_5rDeiNsl3O2J91pjc <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team <br> New Generation 2026'' <br> '''Batch 2''' </small>] || rowspan="4" | <small>[https://www.youtube.com/watch?v=MMGf1KNpzz0 ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 2''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4;" | 25 || ''Muhd Khairul Anuar Bin Ahmad Tajudin'' || '''Nuar''' || {{Birth date and age|1997|12|7}}<br />[[Hulu Langat]] [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@ainuarsejarah?si=W3DIcd3FIF2AaELR AI Nuar] || [https://www.instagram.com/nuarjelaa/ nuarjelaaa] || [https://www.tiktok.com/@nuarjelaaa nuarjelaaa] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#d5e8d4;" | 26 || ''Syafiq Farhan Bin Johari'' || '''Capik''' || {{Birth date and age|1999|01|13}}<br />[[Rawang, Gombak]] [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@syafiqjohari99?si=TG1nBPxqd2m2IF_b AI Capik] || [https://www.instagram.com/syafiqjoharii/ syafiqjoharii] || [https://www.tiktok.com/@capikjohari capikjohari] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#d5e8d4;" | 27 || ''Syed Muhd Rivaie Wafa Bin Syed Malik'' || '''Riev''' || {{Birth date and age|2000|01|27}}<br />[[Manjung]] [[Perak]] <br>{{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@rievwafa?si=fLfFBR7OiHu-Vs_Q AI Riev] || [https://www.instagram.com/rievwafa/ rievwafa] || [https://www.tiktok.com/@keanu.riev keanu.riev] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 28 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|28}} </small> <small> <small> <br> ''Ada Urusan Keluarga Pada Tarikh Yang Sepatutnya'' </small> || Belum Berkahwin || – || |- ! colspan="15" style="background:#FC0FC0; text-align:center; color:#000000;" | '''ANGGOTA WANITA''' (''AKAN DIKEMASKINI'') |- style="background:#ffcccc;" | 28 || ''Nur Farisya Adni Binti Azman'' || '''Isyaa''' || {{Birth date and age|2000|09|13}}<br />[[Kota Bharu]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@ai.farisya?si=1jPKznOZQ70aoCfb AI Isyaa] || [https://www.instagram.com/farisyazman/ farisyazman] || [https://www.tiktok.com/@angelic4e2 angelic4e2] || rowspan="2" | The Original || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || 27 November <br> 2021 <br> <small> {{Age in years, months and days|2021|11|27}} </small> || ''Sudah Berkahwin'' || Tiada || rowspan="3" | <small> ''Sistem Saringan/Orientasi Belum Diperkenalkan'' </small> || <small> [https://www.youtube.com/watch?v=nWBKrIAwSaQ ''Video Rasmi Kemasukan Isya Ke AI Team'' </small>] |- style="background:#ffcccc;" | 29 || ''Nur Afiera Syafiqa Binti Zalani'' || '''Fiera''' || {{Birth date and age|2003|04|18}}<br />[[Kota Bharu]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aifiera?si=TK2WStG5p8arUe5e AI Fiera] || [https://www.instagram.com/fieraasyaz__/ fieraasyaz__] || [https://www.tiktok.com/@fierasyaz?lang=en-GB fierasyaz] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || 8 Mei <br> 2022 <br> <small> {{Age in years, months and days|2022|08|8}} </small> || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Isteri kepada Aniq''</small> || 1 orang perempuan || <small> [https://www.youtube.com/watch?v=Sgf9NAhaH_c ''Video Rasmi Kemasukan Fiera Ke AI Team </small>] |- style="background:#fff2cc;" | 30 || ''Nur Fatin Syakira Binti Razali'' || '''Fatin''' || {{Birth date and age|2003|01|8}}<br />[[Teluk Intan]], [[Perak]] <br>{{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@aifatinsyakira?si=8LrvkMdXxeVWjKLn AI Fatin] || [https://www.instagram.com/nrfatinsya._/ nrfatinsya._] || [https://www.tiktok.com/@fatinrazaliii?lang=en-GB fatinrazaliii] || rowspan="9" | The Senior || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || 15 Disember <br> 2022 <br> <small> {{Age in years, months and days|2022|012|15}} </small> || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang perempuan || <small> [https://www.youtube.com/watch?v=U__34aoGpeE ''Video Rasmi Kemasukan Fatin Ke AI Team'' </small>] |- style="background:#fff2cc;" | 31 || ''Wan Nur Anisa'' || '''Nisa''' || {{Birth date and age|2002|04|5}}<br />[[Kemaman]], [[Terengganu]] <br> {{flagicon|Terengganu}} || [https://youtube.com/@ainisaaa?si=x06N2cYEPwOtTXCV AI Nisa] || [https://www.instagram.com/ness.zam/ ness.zam] || [https://www.tiktok.com/@nesslow_?lang=en-GB nesslow_] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || rowspan="8" | 23 Januari <br> 2023 <br> <small> {{Age in years, months and days|2023|01|23}} </small>|| Belum Berkahwin || – || rowspan="8" | [https://youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_GdNTn1ZLybgWp4N7fxZcRh <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team'' <br> '''The Senior'''] </small> || rowspan="8" |[https://www.youtube.com/watch?v=re6668CFgis <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> '''The Senior'''] </small> || |- style="background:#fff2cc;" | 32 || ''Alleya Sofiya Binti Abdul Aziz'' || '''Pieya''' || {{Birth date and age|2003|01|7}}<br />[[Ipoh]], [[Perak]] <br>{{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@aipieya?si=ApgqtG-lJ-6oJgd4 AI Pieya] || [https://www.instagram.com/__ppieyaaa/ __ppieyaaa] || [https://www.tiktok.com/@ppieyaaakhan?lang=en-GB ppieyaaakhan] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Isteri kepada Paih''</small> || Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 33 || ''Faridah Binti Baharuddin'' || '''Faridah''' || {{Birth date and age|2002|04|24}}<br />[[Perlis]] <br> {{flagicon|Perlis}} || [https://youtube.com/@aiteamfaridah?si=WjsxH2ify1KfMLqi AI Faridah] || [https://www.instagram.com/faridahbaharuddin00/ faridahbaharuddin00] || [https://www.tiktok.com/@faridahbaharuddin_?lang=en-GB faridahbaharuddin_] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 34 || ''Nur Atiqah Binti Abdul Hamid'' || '''Atiqah''' || {{Birth date and age|2000|03|18}}<br />[[Klang]], [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@aiatiqah?si=vtf081_QQSM4IOCi AI Atiqah] || [https://www.instagram.com/nrtqhhh/ nrtqhhh] || [https://www.tiktok.com/@nrtqhhhh?lang=en-GB nrtqhhhh] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 35 || ''Emny Emyra Binti Che Zaini'' || '''Emny''' || {{Birth date and age|2004|09|2}}<br />[[Langkawi]], [[Kedah]] <br>{{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@aiemnyemyra?si=U9dwa54N8hg4vcp4 AI Emny Emyra] || [https://www.instagram.com/myranae.ee/ myranae.ee] || [https://www.tiktok.com/@emny.emyra?lang=en-GB emny.emyra] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Isteri kepada Aufar''</small> || Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 36 || ''Nur Aira Batrisya Binti Sulaiman'' || '''Ayra''' || {{Birth date and age|2003|06|17}}<br />[[Kota Bharu]], [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aiayra?si=DDTMWKStNTPrzPTK AI Ayra] || [https://www.instagram.com/ayrabatrisya/ ayrabatrisya] || [https://www.tiktok.com/@ayrabatrisya17?lang=en-GB ayrabatrisya17] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Bertunang'' || - || |- style="background:#fff2cc;" | 37 || ''Anis Areesa Binti Ramlan'' || '''Areesa''' || {{Birth date and age|1998|11|3}}<br />[[Pengkalan Kubor]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aireesa?si=Bo3BLzv8yAln5zWs AI Areesa] || [https://www.instagram.com/4reesaa/ 4reesaa] || [https://www.tiktok.com/@4reesaa?lang=en-GB 4reesaa] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || 2 orang kembar perempuan || |- style="background:#fff2cc;" | 38 || ''Nur Arni Manisha Binti Malik'' || '''Manis''' || {{Birth date and age|2001|07|21}}<br />[[Bintulu]], [[Sarawak]] <br>{{flagicon|Sarawak}} || [https://youtube.com/@aiteam.manisha?si=whxlRvtEROM8omh3 AI Manis] || [https://www.instagram.com/manishamlk_/ manishamlk_] || [https://www.tiktok.com/@manishamalik_?lang=en-GB manishamalik_] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Isteri kepada Afiq''</small> || 1 orang lelaki || |- style="background:#dae8fc;" | 39 || ''Siti Hazarina Binti Mas Rudy'' || '''Rina''' || {{Birth date and age|2002|07|3}}<br />[[Rompin]], [[Pahang]] <br>{{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@sitihazarina?si=fANX13FnMspFjgBE AI Rina] || [https://www.instagram.com/c.hzrina/ c.hzrina] || [https://www.tiktok.com/@c.hzrina?lang=en-GB c.hzrina] || rowspan="2" | The Mid Senior <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="2" | 27 Mei <br> 2024 <br> <small> {{Age in years, months and days|2024|05|27}} </small> || Belum Berkahwin || - || rowspan="3"| <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || rowspan="2"|[https://www.youtube.com/watch?v=nq1dsSAmrtE <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> ''The Mid Senior'' <br> '''Batch 1''' </small>]|| |- style="background:#dae8fc;" | 40 || ''Nurul Husna Binti Yusrilou'' || '''Una''' || {{Birth date and age|2001|02|16}}<br />[[Kangar]] , [[Perlis]] <br>{{flagicon|Perlis}} || [https://youtube.com/@aiunalou?si=J9NWOzd_f1SnIwxK AI Una] || [https://www.instagram.com/_unalouu/ unalouuu] || [https://www.tiktok.com/@unalou._?lang=en-GB unalou._] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#dae8fc;" | 41 || ''Nur Faeqah Binti Kahar'' || '''Fae''' || {{Birth date and age|2003|04|2}}<br />[[Tawau]], [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@aifaeqah?si=jrgwbXATcTNFQCTs AI Fae] || [https://www.instagram.com/n.faekhr._/ n.faekhr] || [https://www.tiktok.com/@faeqahkahar?lang=en-GB faeqahkahar] || The Mid Senior <br> '''Batch 2''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 25 Jun <br> 2024 <br> <small> {{Age in years, months and days|2024|06|25}} </small> || Belum Berkahwin || – || <small> [https://www.youtube.com/watch?v=UvjBtwiEebM ''Video Rasmi Kemasukan Fae Ke AI Team'' </small>] |- style="background:#e6ffcc;" | 42 || ''Asslah Ain Syahierah'' || '''Asslah''' || {{Birth date and age|2001|12|21}}<br />[[Manjung]], [[Perak]] <br>{{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@ai_asslah?si=45zgSrMrqr-hATIL AI ASSLAH] || [https://www.instagram.com/asslahierahh/ asslahierahh] || [https://www.tiktok.com/@asslahierah?lang=en-GB asslahierah] || rowspan="4" | New Generation 2025 <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="4" | 1 Februari <br> 2025 <br> <small> {{Age in years, months and days|2025|02|1}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="4" |[https://www.youtube.com/playlist?list=PL3_b6GyObmWx3_tkyj070PxoRRl81MkEV <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team'' <br> ''New Generation 2025'' <br> '''Batch 1''' </small>] || rowspan="4" | [https://www.youtube.com/watch?v=WSU0VQbUpV8 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> ''New Generation 2025'' <br> '''Batch 1''' </small>] || |- style="background:#e6ffcc;" | 43 || ''Siti Aisyah Binti Mas Rudy'' || '''Aisyah''' || {{Birth date and age|2004|08|2}}<br />[[Rompin]], [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@ai.aisyahrudyy?si=1Xw6EeqH7YPDTmo5 AI AisyahRudy] || [https://www.instagram.com/luvly.syahh/ luvly.syahh] || [https://www.tiktok.com/@ct.aisyahh?lang=en-GB ct.aisyahh] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#e6ffcc;" | 44 || ''Damia Auni Sofia'' || '''Sofie''' || {{Birth date and age|2005|01|10}}<br />[[Kuala Lumpur]] <br>{{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://youtube.com/@aisofies?si=luz0W0l9WxOUrxst AI Sofie] || [https://www.instagram.com/sofiyahs_/ sofiyahs_] || [https://www.tiktok.com/@sofiyahhhs?lang=en-GB sofiyahhhs] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#e6ffcc;" | 45 || ''Syeriena Marcella'' || '''Syeriena''' || {{Birth date and age|2006|10|30}}<br />[[Kota Kinabalu]], [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@aisyeriena?si=FdEj5glBSwgqODS0 AI SYERIENA] || [https://www.instagram.com/syermrcella__/ syermrcella__] || [https://www.tiktok.com/@s5yer_?lang=en-GB s5yer_] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#e6ffcc;" | 46 || ''Mas Amira Binti Azhar'' || '''Mira''' || {{Birth date and age|1999|10|24}}<br />[[Kulim]] <br> [[Kedah]] <br>{{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@aimasmera?si=HgveYwhMzfLp1akE AI MIRA] || [https://www.instagram.com/masmera_azhar/ masmera_azhar] || [https://www.tiktok.com/@bukanmiraaaaaa?lang=en-GB bukanmiraaaaaa] || New Generation 2025 <br> '''Batch 2''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 15 April <br> 2025 <br> <small> {{Age in years, months and days|2025|04|15}} </small> || Belum Berkahwin || – || [https://www.youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_FlInUN46OnWdlWFpv9Z0aL <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Mira'' </small>] || [https://www.youtube.com/watch?v=RRSqC4Jqvj4 <small> ''Video Kemasukan Rasmi Mira Ke AI Team'' </small>] || |- style="background:#d5e8d4; | 47 || ''Nurul Aina Binti Mohd Fadzil'' || '''Aina''' || {{Birth date and age|2001|03|12}} <br> [[Shah Alam]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@nurulaiina.a?si=LRm0PvcMtdozCktC AI Aina] || [https://www.instagram.com/nurulaiinaa.a/ nurulaiinaa.a] || [https://www.tiktok.com/@nurulaiinaa.a?lang=en-GB nurulaiinaa.a] || New Generation 2026 <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 6 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|6}} </small> || Belum Berkahwin || - || <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || [https://www.youtube.com/watch?v=jGdOoC6nxW4 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 1''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4; | 48 || ''Nur Najla Zulaikha'' || '''Najla''' || {{Birth date and age|2006|02|25}}<br/>[[Jitra]] <br> [[Kedah]] <br> {{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@ainajlazulaikha?si=QgG0Qq7P67PCErvW AI NAJLA] || [https://www.instagram.com/najla_xulaikha/ najla_xulaikha] || [https://www.tiktok.com/@najlazulaikha_ najlazulaikha_] || New Generation 2026 <br> '''Batch 2''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 27 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|27}} </small> || Belum Berkahwin || - || [https://www.youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_HI7A_5rDeiNsl3O2J91pjc <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team <br> New Generation 2026'' <br> '''Batch 2''' </small>] || <small>[https://www.youtube.com/watch?v=MMGf1KNpzz0 ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 2''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4 | 49 || ''Nur Nazrah Abdul Samat'' || '''Harszan'''|| {{Birth date and age|2002|12|5}}<br/>[[Kluang]] <br> [[Johor]] <br> {{flagicon|Johor}} || [https://youtube.com/@harszansamat?si=fncuFK0wfbEUk-MM AI Harszan] || [https://www.instagram.com/harszan/?hl=en harszan] || [https://www.tiktok.com/@harszanlagi harszanlagi] || rowspan="2" | New Generation 2026 <br> '''Batch 3''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan ="2" | 6 April <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|04|6}} </small> || Belum Berkahwin || - || <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || rowspan="2" | [https://m.youtube.com/watch?v=LyEVeqd0kD4 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 3''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4 | 50 || ''Nurul Afiqah'' || '''Piqa''' || Tiada Maklumat <br> [[Jelebu]] <br> [[Negeri Sembilan]] <br> {{flagicon|Negeri Sembilan}} || [https://youtube.com/@sispiqa/si=44VVjzy-0MXXzns AI Piqa] || [https://www.instagram.com/afiqahmiszan/?hl=en afiqahmiszan] || [https://www.tiktok.com/@urpiqachu urpiqachu] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || - || |} === Petunjuk Warna === {| class="wikitable" style="font-size:95%; width:100%; text-align:left; border:1px solid #a2a9b1;" ! colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center;" | '''Kategori Ahli (Berdasarkan Tahun Menyertai)''' ! colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center;" | '''Status Keaktifan''' |- | style="background:#ffcccc; width:40px; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The Original AI Team'''<br /> <small>''(2020–2022)''<br />Kumpulan perintis yang membina asas dan identiti awal pasukan.</small> | style="color:#d33; font-weight:bold; text-align:center; width:130px;" | '''Belum Released''' | Anggota yang masih terikat dengan komitmen operasi harian dan proses produksi video di pejabat. |- | style="background:#fff2cc; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The Senior'''<br /> <small>''(Februari 2023)''<br />Generasi kedua yang memperkukuh struktur dan populariti jenama.</small> | style="color:#008000; font-weight:bold; text-align:center;" | '''Released''' | Anggota yang telah dilepaskan daripada peraturan ketat operasi harian namun kekal sebagai ahli rasmi. |- | style="background:#dae8fc; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The Mid Senior'''<br /> <small>''(Mei & Jun 2024)''<br />Kumpulan yang menyertai dalam fasa pertengahan perkembangan AI Team.</small> | colspan="2" rowspan="3" style="background:#f9f9f9; text-align:center; vertical-align:middle; padding:15px;" | <small> '''Informasi Tambahan'''<br /><br /> Latar belakang warna pada setiap baris mewakili '''senioriti''' berdasarkan tahun rasmi anggota menyertai pasukan.<br /><br /> Untuk maklumat lebih lengkap boleh klik di sini.<ref>{{cite web | url = https://sites.google.com/view/aiteamfamily/ai-team/senarai-ahli?authuser=2 | title = Senarai Lengkap Ahli AI Team Setakat April 2026 | author = @aiteam | website = Google Site | date = 26 Februari 2026 | access-date = 26 April 2026 | language = ms | quote = }}</ref> </small> |- | style="background:#e6ffcc; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The New Gen 2025'''<br /> <small>''(Februari & April 2025)''<br />Anggota baharu yang membawa inovasi dan kepelbagaian kandungan terkini.</small> |- | style="background:#d5e8d4; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The New Gen 2026'''<br /> <small>''(Januari & April 2026)''<br />Pelapis masa hadapan yang mengekalkan kelestarian legasi AI Team.</small> |} == Anggota Sementara (2024) == {{div col|colwidth=25em}} {{legend|#ffcccc|Perempuan}} {{legend|#ADD8E6|Lelaki}} {{div col end}} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; font-size:90%; border: 1px solid #a2a9b1;" | colspan=15 | [[File:Logo Rasmi AI Team.jpg|50px]] <br /> '''Senarai Ahli Sementara AI Team Tahun 2024''' |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! rowspan="2" | # ! colspan="2" | Identiti ! rowspan="2" | Asal ! colspan="3" | Media Sosial ! rowspan="2" | Tempoh Perkhidmatan <br> (3 Minggu) ! colspan="2" | Perkahwinan ! colspan="2" | Maklumat Tambahan ! rowspan="2" | Catatan ! colspan="2" | Mentor |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! Nama Sebenar !! Nama Panggilan !! Youtube !! Instagram !! TikTok !! Status!! Anak !!Video Kemasukan !! Video Perpisahan !! Mentor !! Nama Partnership |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 1''' |- |- style="background:#ffcccc;" | 1 || ''Nurul Husna Binti Yusrilou'' || '''Una''' || [[Kangar]] <br> [[Perlis]] <br> {{flagicon|Perlis}} || [https://youtube.com/@aiunalou?si=J9NWOzd_f1SnIwxK AI Una] || [https://www.instagram.com/_unalouu/ unalouuu] || [https://www.tiktok.com/@unalou._?lang=en-GB unalou._] || rowspan="4" | 29 Januari 2024 - <br> 21 Februari 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan="4" | [https://www.youtube.com/watch?v=kUTPbDS2tZY <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || rowspan="4" | [https://www.youtube.com/watch?v=yMhs8vsZ5m8 <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Mei 2024''' </small> || '''Paih''' || '''NaPa''' |- style="background:#ffcccc;" | 2 || ''Nurin Firzana'' || '''Nija''' || [[Perak]] <br> {{flagicon|Perak}} || [https://www.youtube.com/@sweetynija sweetynija] || [https://www.instagram.com/sweetynij4/ sweetynij4] || [https://www.tiktok.com/@sweetynija sweetynija] || ''Sudah Berkahwin'' || Tiada || rowspan="3" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Hafiz''' || '''NiFiz''' |- style="background:#ffcccc;" | 3 || ''Farra Dhabitah'' || '''Farra''' || [[Kuala Lumpur]] <br> {{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://www.youtube.com/@nfadha Farra Dhabitah] || [https://www.instagram.com/nfadha/ nfadha] || [https://www.tiktok.com/@imnot.farra imnot.farra] || Belum Berkahwin || - || '''Adam''' || '''FaDam''' |- style="background:#ffcccc; | 4 || ''Farisya Amanda'' || '''Amanda''' || [[Kota Bharu]] <br> [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || Tidak Dijumpai || [https://www.instagram.com/farisyamanda/ farisyamanda] || [https://www.tiktok.com/@farisyamanda?lang=en farisyamanda] || Belum Berkahwin || - || '''Kekanda''' || '''KaManda''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 2''' |- |- style="background:#ADD8E6; | 5 || ''Muhd Nor Fahmi Bin Muzammil'' || '''Fahmi''' || [[Muar]] <br> [[Johor]] <br> {{flagicon|Johor}} || [https://www.youtube.com/@Fahmimuzzamil.__ Fahmi Muzammil] || [https://www.instagram.com/nrfahmiii__/ nrfahmiii__] || [https://www.tiktok.com/@nrfahmiii__?lang=en nrfahmiii__] || rowspan="6" | 14 Mac 2024 - <br> 11 April 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan='6' | [https://www.youtube.com/watch?v=SqXu_U21HHo <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 2''' </small>] || rowspan="6" | [https://www.youtube.com/watch?v=6fJAatuoI3w <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 2''' </small>] || rowspan="3" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || - || - |- style="background:#ffcccc;" | 6 || ''Farah Ain'' || '''Farah''' || [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://www.youtube.com/@nfarahain Farah Ain] || [https://www.instagram.com/frhainn._/ frhain._] || [https://www.tiktok.com/@frhainn._?lang=en frhainn._] || Belum Berkahwin || - || '''Hafiz''' <br> '''Aufar''' || '''FarHa''' <br> '''FaFar''' |- style="background:#ffcccc;" | 7 || ''Ain Syuhada Binti Hamdan'' || '''Syu''' || [[Terengganu]] <br> {{flagicon|Terengganu}} || [https://www.youtube.com/@syuhada_hamdan Syuhada Hamdan] || [https://www.instagram.com/syuhada_hamdan/ syuhada_hamdan] || [https://www.tiktok.com/@syuhadahamdann?lang=en syuhadahamdann] || Belum Berkahwin || - || '''Adam''' || '''SyuDam''' |- style="background:#ADD8E6; | 8 || ''Syed Muhd Rivaie Wafa Bin Syed Malik'' || '''Riev''' || [[Manjung]] <br> [[Perak]] <br> {{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@rievwafa?si=fLfFBR7OiHu-Vs_Q AI Riev] || [https://www.instagram.com/rievwafa/ rievwafa] || [https://www.tiktok.com/@keanu.riev keanu.riev] || Belum Berkahwin || - || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Januari 2026''' </small> || '''Ayra''' <br> '''Atiqah''' || '''AyRiev''' <br> '''QaRiev''' |- style="background:#ffcccc;" | 9 || ''Siti Hazarina Binti Mas Rudy'' || '''Rina''' || [[Rompin]] <br> [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@sitihazarina?si=fANX13FnMspFjgBE AI Rina] || [https://www.instagram.com/c.hzrina/ c.hzrina] || [https://www.tiktok.com/@c.hzrina?lang=en-GB c.hzrina] || Belum Berkahwin || - || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Mei 2024''' </small> || '''Kekanda''' || '''KaRina''' |- style="background:#ffcccc;" | 10 || ''Siti Aisyah Binti Mas Rudy'' || '''Aisyah''' || [[Rompin]] <br> [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@ai.aisyahrudyy?si=1Xw6EeqH7YPDTmo5 AI AisyahRudy] || [https://www.instagram.com/luvly.syahh/ luvly.syahh] || [https://www.tiktok.com/@ct.aisyahh?lang=en-GB ct.aisyahh] || Belum Berkahwin || - || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Februari 2025''' </small> || '''Lukman''' || '''SyahMan''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 3''' |- |- style="background:#ffcccc;" | 11 || ''Besse Junaida Binti Jusmanuddin'' || '''Mikasa''' || [[Raub]] <br> [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://www.youtube.com/@mikabessy mikabeesy] || [https://www.instagram.com/bessejebat/ bessejebat] || [https://www.tiktok.com/@bessyizbad?lang=en bessyizbad] || rowspan="5" | 28 April 2024 - <br> 21 May 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan="5" | [https://www.youtube.com/watch?v=zg84ArGEZBo <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || rowspan="5" | [https://www.youtube.com/watch?v=CgdYcJt1ASo <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || rowspan="3" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Mad Khan''' || '''M & M''' |- style="background:#ffcccc;" | 12 || ''Roza Fiena Binti Roslan'' || '''Piena''' || [[Terengganu]] <br> {{flagicon|Terengganu}} || [https://www.youtube.com/@RozaFiena Roza Fiena] || [https://www.instagram.com/rozafienaroslan_/ rozafienaroslan_] || [https://www.tiktok.com/@rozapienaroslan_?lang=en rozapienaroslan_] || ''Sudah Berkahwin'' || Tiada || '''Safwan''' || '''SaPiena''' |- style="background:#ffcccc;" | 13 || ''Tiada Maklumat'' || '''Syura''' || [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://www.youtube.com/@syuraarosly Syura Rosly] || [https://www.instagram.com/syurarosly_/ syurarosly_] || [https://www.tiktok.com/@syurarosly?lang=en syurarosly] || Belum Berkahwin || - || '''Laming''' || '''SyuMing''' |- style="background:#ffcccc;" | 14 || ''Nur Faeqah Binti Kahar'' || '''Fae''' || [[Tawau]] <br> [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://www.youtube.com/@AiFaeqah AI Fae] || [https://www.instagram.com/n.faekhr._/ n.faekhr] || [https://www.tiktok.com/@faeqahkahar?lang=en faeqahkahar] || Belum Berkahwin || - || rowspan="2" | <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Mei 2024''' </small> || '''Syahmie''' || '''SyaFae''' |- style="background:#ADD8E6; | 15 || ''Muhd Farihin'' || '''Ehin''' || [[Kuala Lumpur]] <br> {{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://www.youtube.com/@AI_Ehin AI Ehin] || [https://www.instagram.com/ehinn.__/ ehinn.__] || [https://www.tiktok.com/@ehin__?lang=en ehin__] || Belum Berkahwin || - || '''Mimi''' || '''CuMi''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 4''' |- |- style="background:#ADD8E6; | 11 || ''Danish Haikal'' || '''Nish''' || [[Melaka]] <br> {{flagicon|Melaka}} || [https://www.youtube.com/@Nishkopijalanan nish.penjualkopi] || [https://www.instagram.com/lifeof.nishhh/ lifeof.nishhh] || [https://www.tiktok.com/@nish.kopi nish.kopi] || rowspan="5" | 6 Ogos 2024 - <br> 31 Ogos 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan="5" | [https://www.youtube.com/watch?v=M6ioUlXVNe0 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 4''' </small>] || rowspan="5" | [https://www.youtube.com/watch?v=N4scSBHH0Fg <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 4''' </small>] || rowspan="2" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Faridah''' || '''FarNish''' |- style="background:#ADD8E6; | 12 || ''Muhd Syafiq Daniel'' || '''Dany''' || [[Perlis]] <br> {{flagicon|Perlis}} || [https://www.youtube.com/@asydany/featured Danysy] || [https://www.instagram.com/danysy_/ danysy_] || [https://www.tiktok.com/@danysy16 danysy16] || Belum Berkahwin || - || '''Una''' ||'''NaNy''' |- style="background:#ADD8E6; | 13 || ''Muhd Aiman Mukmin Bin Junaidi'' || '''Aiman Junaidi''' || [[Bandar Baru Bangi]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://www.youtube.com/@AIaimanjunaidi AI AimanJunaidi] || [https://www.instagram.com/aimnjunaid._/ aimnjunaid._] || [https://www.tiktok.com/@aimnjunaid._ aimnjunaid._] || Belum Berkahwin || - || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Februari 2025''' </small> || '''Fae''' ||'''MaNae''' |- style="background:#ffcccc;" | 14 || ''Nur Nuha Nazihah'' || '''Nuha''' || [[Kuala Lumpur]] <br> {{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://www.youtube.com/@nuhanadzree Nuha Nadzree] || [https://www.instagram.com/nuhanadzree/ nuhanadzree] || [https://www.tiktok.com/@moonease mooonease] || ''Sudah Bertunang'' <br> <small> <small> ''Tunang Kepada Safwan'' </small> || - || rowspan="2" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Lukman''' ||'''HaLu''' |- style="background:#ffcccc;" | 15 || ''Nur Ain Maisarah'' || '''Ya''' || [[Manjung]] <br> [[Perak]] <br> {{flagicon|Perak}} || [https://www.youtube.com/@nurainmaisarah16 Yaya] || [https://www.instagram.com/nrainmisrh/ nrainmisrh] || [https://www.tiktok.com/@nrainmisrh nrainmisrh] || Belum Berkahwin || - || '''Ehin''' ||'''CuYa''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 5''' |- style="background:#ADD8E6;" | 16 || ''Muqri Syah'' || '''Risyah''' || [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@muqqriszhsyah?si=WG1W0_BSyTud3ErO Risyah Khan] || [https://www.instagram.com/risyahkhan?igsh=cXFzZ3A4dWlyZGVq risyahkhan] || [https://www.tiktok.com/@risyahkhan?_r=1&_t=ZS-95mMCQcehhH risyahkan] || rowspan="4" | 25 September 2024 - <br> 17 Oktober 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=btC2wq25nb8&pp=ygUUYWxpZWZmIGlyZmFuIGJhdGNoIDU%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 5''' </small>] || rowspan="5" | [https://m.youtube.com/watch?v=mwweUES1z-c&pp=ygUfYWxpZWZmIGlyZmFuIHBlcnBpc2FoYW4gYmF0Y2ggNQ%3D%3D <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 5''' </small>] || rowspan="5" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Nisa''' <br> '''Rina''' || '''NiSyah''' <br> '''RiRi''' |- style="background:#ADD8E6;" | 17 || ''Haris Daniel'' || '''Haris''' || [[Hulu Selangor]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@harisdaniel?si=aq-32LFNqkv8ahBw Haris Niel] || [https://www.instagram.com/haris_niel?igsh=d3Z5czdzZXU4MnNn haris_niel] || [https://www.tiktok.com/@harisniel?_r=1&_t=ZS-95mO8CLfmuw harisniel] || Belum Berkahwin || - || '''Ayra''' <br> '''Emny''' || '''HaRa''' <br> '''RisNy''' |- style="background:#ffcccc;" | 18 || ''Sadatul Emyra Tasya'' || '''Tasya''' || [[Kota Kinabalu]] <br> [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@tasyanazri?si=uTkXrcCGI-Vfv04n Tasya Nazri] || [https://www.instagram.com/emyratasya?igsh=a2Qxb3ljcmIxZG9h emyratasya] || [https://www.tiktok.com/@tasyanazriii?_r=1&_t=ZS-95mOi5xGsuF tasyanazriii] || Belum Berkahwin || - || '''Adam''' || '''TaAd''' |- style="background:#ffcccc;" | 19 || ''Farynna Bassiron'' || '''Far''' || [[Kuching]] <br> [[Sarawak]] <br> {{flagicon|Sarawak}} || Tidak Dijumpai || [https://www.instagram.com/n.farynna?igsh=MW53b2E1N2NpaWd4 n.farynna] || [https://www.tiktok.com/@n.farynna?_r=1&_t=ZS-95mPCw0PenS n.farynna] || Belum Berkahwin || - || '''Safwan''' || '''FarWan''' |- style="background:#ffcccc;" | 20 || ''Tiada Maklumat'' || '''Nurin''' || [[Langgar]] <br> [[Kedah]] <br> {{flagicon|Kedah}} || Tidak Dijumpai || [https://www.instagram.com/nurinrdzii?igsh=MWU2ZnNlemo0MmlyZA== nurinrdzii] || [https://www.tiktok.com/@nurinrdziii?_r=1&_t=ZS-95mPoVksHlH nurinrdziii] || 30 September 2024 - <br> 17 Oktober 2024 || Belum Berkahwin || - || [https://m.youtube.com/watch?v=_4dFYK3enP0&pp=ygUSYWxpZWZmIGlyZmFuIG51cmlu <small> ''Video Rasmi Kemasukan Nurin Ke AI Team'' '''Sementara Batch 5''' </small>] || '''MadKhan''' || '''NuMad''' |} <small>Nota: Anggota yang mempunyai dua mentor adalah hasil daripada rombakan partnership atas sebab-sebab tertentu.</small> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%; width:60%;" ! style="background:#2c3e50; color:white;" | Batch ! style="background:#3498db; color:white;" | Jumlah Anggota ! style="background:#5dade2; color:white;" | Lelaki ! style="background:#f1948a; color:white;" | Perempuan ! style="background:#27ae60; color:white;" | Terpilih Sebagai Talent Tetap |- | Batch 1 || 4 || 0 || 4 || 1 (Perempuan) |- | Batch 2 || 6 || 2 || 4 || 3 <br> (1 Lelaki, 2 Perempuan) |- | Batch 3 || 5 || 1 || 4 || 2 <br> (1 Lelaki, 1 Perempuan) |- | Batch 4 || 5 || 3 || 2 || 1 <br> (Lelaki) |- | Batch 5 || 5 || 2 || 3 || 0 |- ! style="background:#2c3e50; color:white;" | JUMLAH ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 25 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 8 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 17 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 7 |} == Anggota Sementara (2025) == {{div col|colwidth=25em}} {{legend|#ffcccc|Perempuan}} {{legend|#ADD8E6|Lelaki}} {{div col end}} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; font-size:90%; border: 1px solid #a2a9b1;" | colspan=15 | [[File:Logo Rasmi AI Team.jpg|50px]] <br /> '''Senarai Ahli Sementara AI Team Tahun 2025''' |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! rowspan="2" | # ! colspan="2" | Identiti ! rowspan="2" | Asal ! colspan="3" | Media Sosial ! rowspan="2" | Tempoh Perkhidmatan <br> (3 Minggu) ! colspan="2" | Perkahwinan ! colspan="2" | Maklumat Tambahan ! rowspan="2" | Catatan ! colspan="2" | Mentor |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! Nama Sebenar !! Nama Panggilan !! Youtube !! Instagram !! TikTok !! Status!! Anak !! Video Kemasukan !! Video Perpisahan !! Mentor !! Nama Partnership |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 1''' |- |- style="background:#ADD8E6;" | 1 || ''Syed Muhd Firmal Ikmal'' || '''Malkodok''' || [[Seri Kembangan]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} ||[https://youtube.com/@malkodokk?si=0D4lj1awfOZJ9K_6 AI Malkodok]|| [https://www.instagram.com/sydfrmal_/ sydfrmal] || [https://www.tiktok.com/@malkodok97 malkodok97] || 10 September 2025 - <br> 5 Oktober 2025 || rowspan="4" | Belum Berkahwin || rowspan="4" | - || [https://m.youtube.com/watch?v=v4W57LZDcvg&pp=ygUgYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBiYXJ1IGJhdGNoIDE%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=gOrvvameb9M&pp=ygUrYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBiYXJ1IGJhdGNoIDEgcGVycGlzYWhhbg%3D%3D <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || rowspan="3" | <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Awal Januari 2026''' </small> || '''Aisyah''' || '''MalkoSyah''' |- style="background:#ADD8E6;" | 2 || ''Muhd Firdaus Bin Batjo'' || '''Daus''' || [[Kinabatangan]] <br> [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@dausbatjo?si=YAJFEDMbSHj9ag_s AI Daus Batjo] || [https://www.instagram.com/dausbatjo/ dausbatjo] || [https://www.tiktok.com/@dausbatjo dausbatjo] || 15 September 2025 - <br> 5 Oktober 2025 || [https://m.youtube.com/watch?v=rueA--kvBQw&pp=ygUoYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBzZW1lbnRhcmEgZGF1cyBiYXRqbw%3D%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Daus Ke AI Team'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || '''Asslah''' || '''AssUs''' |- style="background:#ffcccc;" | 3 || ''Nurul Aina Binti Mohd Fadzil'' || '''Aina''' || rowspan="2" | [[Shah Alam]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@nurulaiina.a?si=LRm0PvcMtdozCktC AI Aina] || [https://www.instagram.com/nurulaiinaa.a/ nurulaiinaa.a] || [https://www.tiktok.com/@nurulaiinaa.a?lang=en-GB nurulaiinaa.a] || rowspan="2" | 10 September 2025 - <br> 5 Oktober 2025 || rowspan="2" | [https://m.youtube.com/watch?v=v4W57LZDcvg&pp=ygUgYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBiYXJ1IGJhdGNoIDE%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || '''Aiman Junaidi''' || '''AiAiManA''' |- style="background:#ffcccc;" | 4 || ''Nur Damia Hadira'' || '''Melur''' || [https://youtube.com/@mmelurd?si=BoQNBDLQwtFatQF_ MelurD] || Tidak Dijumpai || [https://www.tiktok.com/@melurd_?_r=1&_t=ZS-96AJJ9x59wm melurd_] || <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Syahmie''' || '''MieLur''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 2''' |- |- style="background:#ADD8E6;" | 5 || ''Nor Ikhmal Hakim'' || '''Ikhmal Nour''' || [[Kuantan]] <br> [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@ikhmalnour?si=o5_W7rTL2ZntcpuF Ikhmal Nour] || [https://www.instagram.com/ikhmalnour_?igsh=bGliaGhqNnRmM2hx ikhmalnour_] || [https://www.tiktok.com/@ikhmaln0ur?_r=1&_t=ZS-96AJNlnRqF8 ikhmaln0ur] || rowspan="4" | 21 Oktober 2025 - <br> 11 November 2025 || rowspan="4" | Belum Berkahwin || rowspan="4" | - || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=IZZ_kox16AM&pp=ygUeYWxpZWZmIGlyZmFuIHNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAy <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 2''' </small>] || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=TV356TLaJck&pp=ygUpYWxpZWZmIGlyZmFuIFNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAyIHBlcnBpc2FoYW4%3D <small> ''Video Rasmi Perpisahan '''Sementara Batch 2''' </small>] || rowspan="2" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Syeriena Marcella''' || '''MalSyalla''' |- style="background:#ADD8E6;" | 6 || ''Muhd Hafizul Hazril'' || '''Budak Verell''' || [[Ipoh]] <br> [[Perak]] <br> {{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@arilkusaini?si=JNpMPxcr1F1wa5K0 BUDAK VERELL] || [https://www.instagram.com/arilkusaini?igsh=NDg1ZTFwdTl0ZHJ2 arilkusaini] || [https://www.tiktok.com/@arilkusainiii?_r=1&_t=ZS-96AJSzhjPpi arilkusainiii] || '''Rina''' || '''VerrellNa''' |- style="background:#ffcccc;" | 7 || ''Nur Nazrah Abdul Samat'' || '''Harszan''' || [[Kluang]] <br> [[Johor]] <br> {{flagicon|Johor}} || [https://youtube.com/@harszansamat?si=fncuFK0wfbEUk-MM AI Harszan] || [https://www.instagram.com/harszan/?hl=en harszan] || [https://www.tiktok.com/@harszanlagi harszanlagi] || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Awal April 2026''' </small> || '''Harry''' || '''RyZan''' |- style="background:#ffcccc;" | 8 || ''Nur Najla Zulaikha'' || '''Najla''' || [[Jitra]] <br> [[Kedah]] <br> {{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@ainajlazulaikha?si=QgG0Qq7P67PCErvW AI NAJLA] || [https://www.instagram.com/najla_xulaikha/ najla_xulaikha] || [https://www.tiktok.com/@najlazulaikha_ najlazulaikha_] || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Akhir Januari 2026''' </small> || '''Irfan Danial''' || '''DanialLa''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 3''' |- |- style="background:#ADD8E6;" | 9 || ''Syafiq Farhan Bin Johari'' || '''Syafiq atau Capik''' || [[Rawang, Gombak]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@syafiqjohari99?si=TG1nBPxqd2m2IF_b AI Capik] || [https://www.instagram.com/syafiqjoharii/ syafiqjoharii] || [https://www.tiktok.com/@capikjohari capikjohari] || 1 Disember 2025 - <br> 23 Disember 2025 || rowspan="4" | Belum Berkahwin || rowspan="4" | - || [https://m.youtube.com/watch?v=obB6O4xSzak&pp=ygUeYWxpZWZmIGlyZmFuIHNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAz <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=NVXy9TA9kdc&pp=ygUpYWxpZWZmIGlyZmFuIHNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAzIHBlcnBpc2FoYW4%3D <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Akhir Januari 2026''' </small> || '''Mira''' || '''CapiRa''' |- style="background:#ADD8E6;" | 10 || ''Muhd Amirul'' || '''Boboi Sirent''' || [[Tawau]] <br> [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@boboisirent?si=Ah54Kcn8fIIKuuW7 BOBOISIRENT] || [https://www.instagram.com/b0b0isiren7?igsh=MWpqemNob3RsMnZqMQ== b0b0isiren7] || [https://www.tiktok.com/@boboisirent?_r=1&_t=ZS-96AJfamP8pW boboisirent] || 2 Disember 2025 - <br> 23 Disember 2025 ||[https://m.youtube.com/watch?v=WgLMw26sZgc&pp=ygUjYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBzZW1lbnRhcmEgYm9ib2k%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Boboi Ke AI Team '''Sementara Batch 3''' </small>] || rowspan="3" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Asslah''' <br> '''Aisyah''' || '''AssBoy''' <br> '''BoyAisyh''' |- style="background:#ffcccc;" | 11 || ''Nur Fazira'' || '''Ira''' || [[Johor Bahru]] <br> [[Johor]] <br> {{flagicon|Johor}} || [https://youtube.com/@nrfaziraa?si=R9M9icmjsmgyurjV Ira] || [https://www.instagram.com/nrfaziraa._?igsh=MTByNDQ1Y3dpbDhscg== nrfaziraa._] || [https://www.tiktok.com/@nrfaziraa.__?_r=1&_t=ZS-96AJlGj1eUR nrfaziraa.__] || rowspan="2" | 1 Disember 2025 - <br> 23 Disember 2025 || rowspan="2" | [https://m.youtube.com/watch?v=obB6O4xSzak&pp=ygUeYWxpZWZmIGlyZmFuIHNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAz <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || '''Aiman J.''' <br> '''Kekanda''' || '''ManIra''' <br> '''KaIra''' |- style="background:#ffcccc;" | 12 || ''Nur Qistina Aleeya Antasya'' || '''Qis''' || [[Kuala Nerus]] <br> [[Terengganu]] <br> {{flagicon|Terengganu}} || [https://youtube.com/@qistinaantasya46?si=mDYegCuL5D58TOT6 Qistina Antasya] || [https://www.instagram.com/qistinaantasya_?igsh=cTRyd3M3dm52cDVx qistinaantasya_] || [https://www.tiktok.com/@qistinaantasyaa6?_r=1&_t=ZS-96AJri3Wcvo qistinaantasyaa6] || '''MadKhan''' || '''QistiMad''' |} <small>Nota: Anggota yang mempunyai dua mentor adalah hasil daripada rombakan partnership atas sebab-sebab tertentu.Maklumat Lanjut Mengenai '''Anggota Sementara''' Boleh Lihat Di Wikipedia AI Team </small> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%; width:60%;" ! style="background:#2c3e50; color:white;" | Batch ! style="background:#3498db; color:white;" | Jumlah Anggota ! style="background:#5dade2; color:white;" | Lelaki ! style="background:#f1948a; color:white;" | Perempuan ! style="background:#27ae60; color:white;" | Terpilih Sebagai Talent Tetap |- | Batch 1 || 4 || 2 || 2 || 3 <br> (2 Lelaki , 1 Perempuan) |- | Batch 2 || 4 || 2 || 2 || 2 <br> (Perempuan) |- | Batch 3 || 4 || 2 || 2 || 1 <br> (1 Lelaki) |- ! style="background:#2c3e50; color:white;" | JUMLAH ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 12 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 6 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 6 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 6 |} == Nota == {| class="wikitable" style="font-size: 88%; background-color: #fcfcfc; border: 1px solid #aaa; width: 100%;" | '''Nota Maklumat & Pengiraan:''' * '''Status Senarai:''' Senarai ini masih belum lengkap sepenuhnya dan sedang dikemas kini secara berperingkat, termasuk data bagi anggota sementara 2025, bekas anggota, serta peserta orientasi/saringan. * '''Cara Pengambilan Ahli AI Team:''' Kecuali bagi kategori ''talent'' (THE ORIGINAL), kemasukan ahli baharu melalui dua kaedah utama: ** '''Anggota Sementara (Tiket Terus):''' Anggota yang menunjukkan prestasi cemerlang serta memenuhi kriteria sepanjang tempoh sementara akan terus diserap sebagai ''talent'' tetap pada sesi pengambilan seterusnya. ** '''Proses Orientasi/Saringan:''' Permohonan dibuka pada awal tahun (biasanya 5 lelaki & 5 perempuan dipilih). Peserta yang terpilih pada pendaftaran awal perlu melalui ujian konten hiburan selama beberapa hari di lokasi tertentu untuk penilaian muktamad. Proses penyingkiran berlaku di sini untuk memilih mereka yang benar-benar layak. * '''Cara Pengambilan Anggota Sementara:''' ** Berbeza dengan cara pengambilan anggota tetap, di mana mereka tidak perlu menjalani proses saringan atau orientasi, melainkan dipilih dan dinilai melalui proses pendaftaran awal sahaja. * '''Nota Sejarah (The Senior):''' ** Bagi kumpulan ''The Senior'', proses penyingkiran asal tidak dilaksanakan walaupun sepatutnya telah dirancang berlaku kerana faktor simpati pihak pengurusan terhadap latar belakang 21 orang peserta. ** Walau bagaimanapun, ini dianggap sebagai satu pengajaran kerana isu kualiti dan komitmen ahli. Kesannya, proses penyingkiran yang lebih ketat telah dikuatkuasakan bagi sesi pengambilan 2025 dan 2026 untuk memastikan kualiti ''talent'' yang dipilih. * '''Evolusi Kriteria Pemilihan:''' ** '''Sesi 2024 (Anggota Sementara):''' Pihak pengurusan lebih mengutamakan individu yang kurang dikenali atau mempunyai jumlah pengikut yang rendah di media sosial. Tujuannya adalah untuk memberi peluang kepada mereka dalam membina populariti serta memberi bimbingan tentang selok-belok dunia YouTube dan pempengaruh secara profesional. ** '''Sesi 2025:''' Berlaku anjakan dalam kriteria pemilihan di mana individu yang sudah mempunyai nama atau pengaruh sedia ada (seperti Ikhmal Nour dan Harszan) mula diserap masuk. Walau bagaimanapun, alasan terperinci di sebalik perubahan strategi pemilihan bagi tahun 2025 ini tidak dinyatakan secara rasmi oleh Alieff Irfan. |} 5sh60280vpa8i7u95xwloitbjkcl8eq 6844262 6844261 2026-05-08T15:30:22Z AmanMustarjo 390323 /* Anggota Sementara (2024) */ tambahkan kandungan 6844262 wikitext text/x-wiki == Anggota Tetap == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; font-size:90%; border: 1px solid #a2a9b1;" | colspan=15 | [[File:Logo Rasmi AI Team.jpg|50px]] <br /> '''Senarai Ahli Tetap AI Team Tahun 2026''' |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! rowspan="2" | # ! colspan="2" | Identiti ! rowspan="2" | Kelahiran / Asal ! colspan="3" | Media Sosial ! colspan="3" | Status AI Team ! colspan="2" | Perkahwinan ! colspan="2" | Maklumat Tambahan |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! Nama Sebenar !! Nama Panggilan !! Youtube !! Instagram !! TikTok !! Kategori !! Status !! Tarikh Masuk Kerja !! Status !! Anak !! Video Orientasi !! Video Kemasukan |- ! colspan="15" style="background:#00BFFF; text-align:center; color:#151922;" | '''ANGGOTA LELAKI''' |- |- style="background:#ffcccc;" | 1 || ''Muhammad Faris Bin Ahmad'' || '''EL Riss''' || {{Birth date and age|1998|01|17}}<br />[[Pasir Mas]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@elriss?si=PbF12OdM8Avw681C AI El Riss] || [https://www.instagram.com/el_riss_/ el_riss_] || [https://www.tiktok.com/@el_riss_?is_from_webapp=1&sender_device=pc EL RISS] || rowspan="7" | The Original || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || rowspan="7" | ''Tiada Tarikh Rasmi Dijumpai atau Direkodkan'' || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang lelaki || rowspan="7" | <small> ''Sistem Saringan/Orientasi Belum Diperkenalkan'' </small> || rowspan="7" | <small> ''Tiada Video Rasmi Dijumpai atau Direkodkan'' </small> || |- style="background:#ffcccc;" | 2 || ''Muhd Aniq Hakim Bin Mohd Asri'' || '''Aniq''' || {{Birth date and age|2001|01|23}}<br />[[Dungun]], [[Terengganu]] {{flagicon|Terengganu}} || [https://youtube.com/@aianiq?si=Rg6vSw9jSZ39SVw2 AI Aniq] || [https://www.instagram.com/mhmmad_anxq/ mhmmad_anxq] || [https://www.tiktok.com/@aylaaniq aylaaniq] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Suami kepada Fiera''</small> || 1 orang perempuan || |- style="background:#ffcccc;" | 3 || ''Mohd Syafiq Bin Mohd Noor'' || '''Boyraa''' || {{Birth date and age|1999|12|28}}<br />[[Tawau]], [[Sabah]] {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@boyyyraa?si=cOxJvAntjUf0nYXT AI Boyraa] || [https://www.instagram.com/mhmmadsyfq_/ mhmmadsyfq] || [https://www.tiktok.com/@aylaboyraa aylaboyraa] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || Duda || 1 orang lelaki || |- style="background:#ffcccc;" | 4 || ''Muhd Danial Bin Rosli'' || '''Sulong''' || {{Birth date and age|1998|01|19}}<br />[[Tumpat]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aisulong5630?si=YDP8u8KmWeX3xWhS AI Sulong] || [https://www.instagram.com/dannyxdrew19/ dannyxdrew19] || [https://www.tiktok.com/@datodanny datodanny] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang lelaki || |- style="background:#ffcccc;" | 5 || ''Muhd Afeeq Bin Mohd Jefree'' || '''Afiq''' || {{Birth date and age|2000|01|28}}<br />[[Tumpat]], [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aiafiqjef?si=Iwd5gU4AJjar7tTv AI Afiq Jefri] || [https://www.instagram.com/fiixz__/ fiixz__] || [https://www.tiktok.com/@fiixz__ fiixz__] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Suami kepada Manisha''</small> || 1 orang lelaki || |- style="background:#ffcccc;" | 6 || ''Muhd Shahrul Niezam Bin Abdullah'' || '''Shahrul''' || —<br />[[Tumpat]], <br>[[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aishahrulniezam7168?si=q8D2rkHVyboNLMsg AI Shahrul Niezam] || [https://www.instagram.com/shxhrul.niezxm/ shxhrul.niezxm] || [https://www.tiktok.com/@shxhrulniezxm shxhrulniezxm] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang lelaki || |- style="background:#ffcccc;" | 7 || ''Ahmad Aiman Bin Noah'' || '''Aiman Noah''' || {{Birth date and age|1998|09|23}}<br />[[Pasir Puteh]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aiaimannoah?si=TfYduJgyD2juNRfY AI Aiman Noah] || [https://www.instagram.com/aimann.noah/ aimann.noah] || [https://www.tiktok.com/@aimann.noah aimann.noah] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang perempuan || |- style="background:#fff2cc;" | 8 || ''Muhd Iskandar Bin Abdul Hamid'' || '''Kekanda''' || {{Birth date and age|1998|09|29}}<br />[[Temerloh]], [[Pahang]] <br>{{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@aikekanda?si=z262rLwYcm_Z7jSl AI Kekanda] || [https://www.instagram.com/mibah_/ mibah] || [https://www.tiktok.com/@kekanda__ kekanda__] || rowspan="10" | The Senior || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="10" | 23 Januari 2023 <br> <small> {{Age in years, months and days|2023|01|23}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="10" | [https://youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_GdNTn1ZLybgWp4N7fxZcRh <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team'' <br> '''The Senior'''] </small> || rowspan="10" |[https://www.youtube.com/watch?v=re6668CFgis <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> '''The Senior'''] </small> || |- style="background:#fff2cc;" | 9 || ''Muhd Nazrul Izham Bin Mohd Nizan'' || '''Nazrul''' || {{Birth date and age|2002|01|10}}<br />[[Sungai Petani]], [[Kedah]] <br> {{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@ai.nazrul?si=xMokJZb5DdAnoeGI AI Nazrul] || [https://www.instagram.com/nazrul_am/ nazrul_am] || [https://www.tiktok.com/@nzrxl_ nzrxl] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 10 || ''Muhd Syahmie Bin Mohd Rizan'' || '''Syahmie''' || {{Birth date and age|2002|04|30}}<br /> [[Keramat]] <br> [[Kuala Lumpur]] <br> {{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://youtube.com/@aisyahmie?si=49JY_OO9nwlqeqvX AI Syahmie] || [https://www.instagram.com/mdsyhmie/ mdsyhmie] || [https://www.tiktok.com/@mdsyhmie mdsyhmie] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 11 || ''Muhd Hidayatullah Bin Roslan'' || '''Mad Khan''' || {{Birth date and age|2004|05|31}}<br />[[Rantau Panjang]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aimadkhan?si=gARAR7yT-EaTLQwf AI Mad Khan] || [https://www.instagram.com/madkhann_/ madkhann_] || [https://www.tiktok.com/@mad_khann madkhann] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 12 || ''Abdul Aufar Bin Abdul Latif'' || '''Aufar''' || {{Birth date and age|2000|11|24}}<br />[[Arau]], [[Perlis]] <br>{{flagicon|Perlis}} || [https://youtube.com/@aiaufar?si=tfyNIW4Pfjq5CBjW AI Aufar] || [https://www.instagram.com/aufaarrr._/ aufarrr._] || [https://www.tiktok.com/@aufarrr_ aufarrr_] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Suami kepada Emny''</small> || Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 13 || ''Muhd Lukman Bin Musa'' || '''Lukman''' || {{Birth date and age|2001|03|14}}<br />[[Ketereh]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@ailukmanmusa?si=2dXfj7bR7xb1fwP_ AI Lukman Musa] || [https://www.instagram.com/lokman6005/ lokman6005] || [https://www.tiktok.com/@lokman6005 lokman6005] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 14 || ''Muhd Adam Bin Mohd Nazri'' || '''Adam''' || {{Birth date and age|2001|01|20}}<br />[[Kuantan]], [[Pahang]] <br>{{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@aiadam01?si=FGcfbqcJDJV7Nt2N AI Adam Nazri] || [https://www.instagram.com/adm.nzr/ adm.nzr] || [https://www.tiktok.com/@adm.nzr adm.nzr] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Bertunang'' || - || |- style="background:#fff2cc;" | 15 || ''Faiz Hafizuddin Bin Nor Hazlesham'' || '''Paih''' || {{Birth date and age|2001|03|30}}<br />[[Kajang]], [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@aipaihgeram?si=GsEgzsI4UVw41Cnq AI Paih Geram] || [https://www.instagram.com/paihgeram/ paihgeram] || [https://www.tiktok.com/@paihgeram paihgeram] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Suami kepada Pieya''</small>|| Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 16 || ''Muhd Hafiz Hakim'' || '''Hafiz''' || {{Birth date and age|2003|05|22}}<br />[[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aihafizhakim?si=7qnv54VxiE2EZ8F1 AI Hafiz Hakim] || [https://www.instagram.com/hafizx_hakim/ hafizx_hakim] || [https://www.tiktok.com/@hafizx_hakim hafizx_hakim] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 17 || ''Muhd Safwan Bin Zahari'' || '''Safwan''' || {{Birth date and age|1997|06|17}}<br />[[Pasir Mas]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aisafwanzed?si=LDITPWFVmwolfweK AI Safwan] || [https://www.instagram.com/safwanzed/ safwanzed] || [https://www.tiktok.com/@safwanzed safwanzed] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Bertunang'' || - || |- style="background:#dae8fc;" | 18 || ''Muhd Farihin'' || '''Ehin''' || {{Birth date and age|1998|05|15}}<br />[[Kuala Lumpur]] <br>{{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://youtube.com/@ai_ehin?si=puNPIdVc1ePZU_XA AI Ehin] || [https://www.instagram.com/ehinn.__/ ehinn.__] || [https://www.tiktok.com/@ehin__ ehin__] || The Mid Senior <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 27 Mei <br> 2024 <br> <small> {{Age in years, months and days|2024|05|27}} </small> || Belum Berkahwin || – || <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || [https://www.youtube.com/watch?v=nq1dsSAmrtE <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> ''The Mid Senior'' <br> '''Batch 1''' </small>]|| |- style="background:#e6ffcc;" | 19 || ''Azrul Azaharee Bin Husin'' || '''Harry''' || {{Birth date and age|1999|11|12}}<br />[[Kota Kinabalu]], [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@harryazrul?si=Z19-FCWu-SBfbpOk AI Harry] || [https://www.instagram.com/harryazrul/ harryazrul] || [https://www.tiktok.com/@azrulharry azrulharry] || rowspan="3" | New Generation 2025 <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="3" | 1 Februari <br> 2025 <br> <small> {{Age in years, months and days|2025|02|1}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="3" |[https://www.youtube.com/playlist?list=PL3_b6GyObmWx3_tkyj070PxoRRl81MkEV <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team'' <br> ''New Generation 2025'' <br> '''Batch 1''' </small>] || rowspan="3" | [https://www.youtube.com/watch?v=WSU0VQbUpV8 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> ''New Generation 2025'' <br> '''Batch 1''' </small>] || |- style="background:#e6ffcc;" | 20 || ''Irfan Danial Bin Mohamat'' || '''Irfan''' || {{Birth date and age|2000|08|12}}<br />[[Kota Kinabalu]], [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@ai.irfndnil?si=7KSP68aYTo02c6Lm AI Irfan] || [https://www.instagram.com/_irfndnilmhmt/ irfndnilmhmt] || [https://www.tiktok.com/@irfndnilmhmt_ irfndnilmhmt] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#e6ffcc;" | 21 || ''Muhd Aiman Mukmin Bin Junaidi'' || '''Aiman Junaidi''' || {{Birth date and age|2002|02|22}}<br />[[Bandar Baru Bangi]], [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@aiaimanjunaidi?si=yQyisiX7vcSgiqu7 AI Aiman Junaidi] || [https://www.instagram.com/aimnjunaid._/ aimnjunaid._] || [https://www.tiktok.com/@aimnjunaid._ aimnjunaid._] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#d5e8d4;" | 22 || ''Muhammad Firdaus Bin Batjo'' || '''Daus Batjo''' || {{Birth date and age|1998|02|12}}<br />[[Kinabatangan]], [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@dausbatjo?si=YAJFEDMbSHj9ag_s AI Daus Batjo] || [https://www.instagram.com/dausbatjo/ dausbatjo] || [https://www.tiktok.com/@dausbatjo dausbatjo] || rowspan="2" | New Generation 2026 <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="2" | 6 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|6}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="2" | <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || rowspan="2" |[https://www.youtube.com/watch?v=jGdOoC6nxW4 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 1''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4;" | 23 || ''Syed Muhd Firmal Ikmal'' || '''Malkodok''' || {{Birth date and age|1999|04|7}}<br />[[Seri Kembangan]] [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@malkodokk?si=f95sTuM5JNrEyXVJ AI Malkodok] || [https://www.instagram.com/sydfrmal_/ sydfrmal] || [https://www.tiktok.com/@malkodok97 malkodok97] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#d5e8d4;" | 24 || ''Muhd Iswan Bin Epal'' || '''Amrie''' || {{Birth date and age|1999|08|25}}<br />[[Kota Kinabalu]], [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@amriewhatcumei?si=enoBZavdjBw47XKa AI Amrie] || [https://www.instagram.com/amriezaidi/ amriezaidi] || [https://www.tiktok.com/@amriezaidi amriezaidi] || rowspan="4" | New Generation 2026 <br> '''Batch 2''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="3" | 27 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|27}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="4" | [https://www.youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_HI7A_5rDeiNsl3O2J91pjc <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team <br> New Generation 2026'' <br> '''Batch 2''' </small>] || rowspan="4" | <small>[https://www.youtube.com/watch?v=MMGf1KNpzz0 ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 2''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4;" | 25 || ''Muhd Khairul Anuar Bin Ahmad Tajudin'' || '''Nuar''' || {{Birth date and age|1997|12|7}}<br />[[Hulu Langat]] [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@ainuarsejarah?si=W3DIcd3FIF2AaELR AI Nuar] || [https://www.instagram.com/nuarjelaa/ nuarjelaaa] || [https://www.tiktok.com/@nuarjelaaa nuarjelaaa] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#d5e8d4;" | 26 || ''Syafiq Farhan Bin Johari'' || '''Capik''' || {{Birth date and age|1999|01|13}}<br />[[Rawang, Gombak]] [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@syafiqjohari99?si=TG1nBPxqd2m2IF_b AI Capik] || [https://www.instagram.com/syafiqjoharii/ syafiqjoharii] || [https://www.tiktok.com/@capikjohari capikjohari] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#d5e8d4;" | 27 || ''Syed Muhd Rivaie Wafa Bin Syed Malik'' || '''Riev''' || {{Birth date and age|2000|01|27}}<br />[[Manjung]] [[Perak]] <br>{{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@rievwafa?si=fLfFBR7OiHu-Vs_Q AI Riev] || [https://www.instagram.com/rievwafa/ rievwafa] || [https://www.tiktok.com/@keanu.riev keanu.riev] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 28 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|28}} </small> <small> <small> <br> ''Ada Urusan Keluarga Pada Tarikh Yang Sepatutnya'' </small> || Belum Berkahwin || – || |- ! colspan="15" style="background:#FC0FC0; text-align:center; color:#000000;" | '''ANGGOTA WANITA''' (''AKAN DIKEMASKINI'') |- style="background:#ffcccc;" | 28 || ''Nur Farisya Adni Binti Azman'' || '''Isyaa''' || {{Birth date and age|2000|09|13}}<br />[[Kota Bharu]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@ai.farisya?si=1jPKznOZQ70aoCfb AI Isyaa] || [https://www.instagram.com/farisyazman/ farisyazman] || [https://www.tiktok.com/@angelic4e2 angelic4e2] || rowspan="2" | The Original || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || 27 November <br> 2021 <br> <small> {{Age in years, months and days|2021|11|27}} </small> || ''Sudah Berkahwin'' || Tiada || rowspan="3" | <small> ''Sistem Saringan/Orientasi Belum Diperkenalkan'' </small> || <small> [https://www.youtube.com/watch?v=nWBKrIAwSaQ ''Video Rasmi Kemasukan Isya Ke AI Team'' </small>] |- style="background:#ffcccc;" | 29 || ''Nur Afiera Syafiqa Binti Zalani'' || '''Fiera''' || {{Birth date and age|2003|04|18}}<br />[[Kota Bharu]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aifiera?si=TK2WStG5p8arUe5e AI Fiera] || [https://www.instagram.com/fieraasyaz__/ fieraasyaz__] || [https://www.tiktok.com/@fierasyaz?lang=en-GB fierasyaz] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || 8 Mei <br> 2022 <br> <small> {{Age in years, months and days|2022|08|8}} </small> || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Isteri kepada Aniq''</small> || 1 orang perempuan || <small> [https://www.youtube.com/watch?v=Sgf9NAhaH_c ''Video Rasmi Kemasukan Fiera Ke AI Team </small>] |- style="background:#fff2cc;" | 30 || ''Nur Fatin Syakira Binti Razali'' || '''Fatin''' || {{Birth date and age|2003|01|8}}<br />[[Teluk Intan]], [[Perak]] <br>{{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@aifatinsyakira?si=8LrvkMdXxeVWjKLn AI Fatin] || [https://www.instagram.com/nrfatinsya._/ nrfatinsya._] || [https://www.tiktok.com/@fatinrazaliii?lang=en-GB fatinrazaliii] || rowspan="9" | The Senior || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || 15 Disember <br> 2022 <br> <small> {{Age in years, months and days|2022|012|15}} </small> || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang perempuan || <small> [https://www.youtube.com/watch?v=U__34aoGpeE ''Video Rasmi Kemasukan Fatin Ke AI Team'' </small>] |- style="background:#fff2cc;" | 31 || ''Wan Nur Anisa'' || '''Nisa''' || {{Birth date and age|2002|04|5}}<br />[[Kemaman]], [[Terengganu]] <br> {{flagicon|Terengganu}} || [https://youtube.com/@ainisaaa?si=x06N2cYEPwOtTXCV AI Nisa] || [https://www.instagram.com/ness.zam/ ness.zam] || [https://www.tiktok.com/@nesslow_?lang=en-GB nesslow_] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || rowspan="8" | 23 Januari <br> 2023 <br> <small> {{Age in years, months and days|2023|01|23}} </small>|| Belum Berkahwin || – || rowspan="8" | [https://youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_GdNTn1ZLybgWp4N7fxZcRh <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team'' <br> '''The Senior'''] </small> || rowspan="8" |[https://www.youtube.com/watch?v=re6668CFgis <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> '''The Senior'''] </small> || |- style="background:#fff2cc;" | 32 || ''Alleya Sofiya Binti Abdul Aziz'' || '''Pieya''' || {{Birth date and age|2003|01|7}}<br />[[Ipoh]], [[Perak]] <br>{{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@aipieya?si=ApgqtG-lJ-6oJgd4 AI Pieya] || [https://www.instagram.com/__ppieyaaa/ __ppieyaaa] || [https://www.tiktok.com/@ppieyaaakhan?lang=en-GB ppieyaaakhan] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Isteri kepada Paih''</small> || Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 33 || ''Faridah Binti Baharuddin'' || '''Faridah''' || {{Birth date and age|2002|04|24}}<br />[[Perlis]] <br> {{flagicon|Perlis}} || [https://youtube.com/@aiteamfaridah?si=WjsxH2ify1KfMLqi AI Faridah] || [https://www.instagram.com/faridahbaharuddin00/ faridahbaharuddin00] || [https://www.tiktok.com/@faridahbaharuddin_?lang=en-GB faridahbaharuddin_] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 34 || ''Nur Atiqah Binti Abdul Hamid'' || '''Atiqah''' || {{Birth date and age|2000|03|18}}<br />[[Klang]], [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@aiatiqah?si=vtf081_QQSM4IOCi AI Atiqah] || [https://www.instagram.com/nrtqhhh/ nrtqhhh] || [https://www.tiktok.com/@nrtqhhhh?lang=en-GB nrtqhhhh] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 35 || ''Emny Emyra Binti Che Zaini'' || '''Emny''' || {{Birth date and age|2004|09|2}}<br />[[Langkawi]], [[Kedah]] <br>{{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@aiemnyemyra?si=U9dwa54N8hg4vcp4 AI Emny Emyra] || [https://www.instagram.com/myranae.ee/ myranae.ee] || [https://www.tiktok.com/@emny.emyra?lang=en-GB emny.emyra] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Isteri kepada Aufar''</small> || Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 36 || ''Nur Aira Batrisya Binti Sulaiman'' || '''Ayra''' || {{Birth date and age|2003|06|17}}<br />[[Kota Bharu]], [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aiayra?si=DDTMWKStNTPrzPTK AI Ayra] || [https://www.instagram.com/ayrabatrisya/ ayrabatrisya] || [https://www.tiktok.com/@ayrabatrisya17?lang=en-GB ayrabatrisya17] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Bertunang'' || - || |- style="background:#fff2cc;" | 37 || ''Anis Areesa Binti Ramlan'' || '''Areesa''' || {{Birth date and age|1998|11|3}}<br />[[Pengkalan Kubor]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aireesa?si=Bo3BLzv8yAln5zWs AI Areesa] || [https://www.instagram.com/4reesaa/ 4reesaa] || [https://www.tiktok.com/@4reesaa?lang=en-GB 4reesaa] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || 2 orang kembar perempuan || |- style="background:#fff2cc;" | 38 || ''Nur Arni Manisha Binti Malik'' || '''Manis''' || {{Birth date and age|2001|07|21}}<br />[[Bintulu]], [[Sarawak]] <br>{{flagicon|Sarawak}} || [https://youtube.com/@aiteam.manisha?si=whxlRvtEROM8omh3 AI Manis] || [https://www.instagram.com/manishamlk_/ manishamlk_] || [https://www.tiktok.com/@manishamalik_?lang=en-GB manishamalik_] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Isteri kepada Afiq''</small> || 1 orang lelaki || |- style="background:#dae8fc;" | 39 || ''Siti Hazarina Binti Mas Rudy'' || '''Rina''' || {{Birth date and age|2002|07|3}}<br />[[Rompin]], [[Pahang]] <br>{{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@sitihazarina?si=fANX13FnMspFjgBE AI Rina] || [https://www.instagram.com/c.hzrina/ c.hzrina] || [https://www.tiktok.com/@c.hzrina?lang=en-GB c.hzrina] || rowspan="2" | The Mid Senior <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="2" | 27 Mei <br> 2024 <br> <small> {{Age in years, months and days|2024|05|27}} </small> || Belum Berkahwin || - || rowspan="3"| <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || rowspan="2"|[https://www.youtube.com/watch?v=nq1dsSAmrtE <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> ''The Mid Senior'' <br> '''Batch 1''' </small>]|| |- style="background:#dae8fc;" | 40 || ''Nurul Husna Binti Yusrilou'' || '''Una''' || {{Birth date and age|2001|02|16}}<br />[[Kangar]] , [[Perlis]] <br>{{flagicon|Perlis}} || [https://youtube.com/@aiunalou?si=J9NWOzd_f1SnIwxK AI Una] || [https://www.instagram.com/_unalouu/ unalouuu] || [https://www.tiktok.com/@unalou._?lang=en-GB unalou._] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#dae8fc;" | 41 || ''Nur Faeqah Binti Kahar'' || '''Fae''' || {{Birth date and age|2003|04|2}}<br />[[Tawau]], [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@aifaeqah?si=jrgwbXATcTNFQCTs AI Fae] || [https://www.instagram.com/n.faekhr._/ n.faekhr] || [https://www.tiktok.com/@faeqahkahar?lang=en-GB faeqahkahar] || The Mid Senior <br> '''Batch 2''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 25 Jun <br> 2024 <br> <small> {{Age in years, months and days|2024|06|25}} </small> || Belum Berkahwin || – || <small> [https://www.youtube.com/watch?v=UvjBtwiEebM ''Video Rasmi Kemasukan Fae Ke AI Team'' </small>] |- style="background:#e6ffcc;" | 42 || ''Asslah Ain Syahierah'' || '''Asslah''' || {{Birth date and age|2001|12|21}}<br />[[Manjung]], [[Perak]] <br>{{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@ai_asslah?si=45zgSrMrqr-hATIL AI ASSLAH] || [https://www.instagram.com/asslahierahh/ asslahierahh] || [https://www.tiktok.com/@asslahierah?lang=en-GB asslahierah] || rowspan="4" | New Generation 2025 <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="4" | 1 Februari <br> 2025 <br> <small> {{Age in years, months and days|2025|02|1}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="4" |[https://www.youtube.com/playlist?list=PL3_b6GyObmWx3_tkyj070PxoRRl81MkEV <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team'' <br> ''New Generation 2025'' <br> '''Batch 1''' </small>] || rowspan="4" | [https://www.youtube.com/watch?v=WSU0VQbUpV8 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> ''New Generation 2025'' <br> '''Batch 1''' </small>] || |- style="background:#e6ffcc;" | 43 || ''Siti Aisyah Binti Mas Rudy'' || '''Aisyah''' || {{Birth date and age|2004|08|2}}<br />[[Rompin]], [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@ai.aisyahrudyy?si=1Xw6EeqH7YPDTmo5 AI AisyahRudy] || [https://www.instagram.com/luvly.syahh/ luvly.syahh] || [https://www.tiktok.com/@ct.aisyahh?lang=en-GB ct.aisyahh] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#e6ffcc;" | 44 || ''Damia Auni Sofia'' || '''Sofie''' || {{Birth date and age|2005|01|10}}<br />[[Kuala Lumpur]] <br>{{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://youtube.com/@aisofies?si=luz0W0l9WxOUrxst AI Sofie] || [https://www.instagram.com/sofiyahs_/ sofiyahs_] || [https://www.tiktok.com/@sofiyahhhs?lang=en-GB sofiyahhhs] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#e6ffcc;" | 45 || ''Syeriena Marcella'' || '''Syeriena''' || {{Birth date and age|2006|10|30}}<br />[[Kota Kinabalu]], [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@aisyeriena?si=FdEj5glBSwgqODS0 AI SYERIENA] || [https://www.instagram.com/syermrcella__/ syermrcella__] || [https://www.tiktok.com/@s5yer_?lang=en-GB s5yer_] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#e6ffcc;" | 46 || ''Mas Amira Binti Azhar'' || '''Mira''' || {{Birth date and age|1999|10|24}}<br />[[Kulim]] <br> [[Kedah]] <br>{{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@aimasmera?si=HgveYwhMzfLp1akE AI MIRA] || [https://www.instagram.com/masmera_azhar/ masmera_azhar] || [https://www.tiktok.com/@bukanmiraaaaaa?lang=en-GB bukanmiraaaaaa] || New Generation 2025 <br> '''Batch 2''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 15 April <br> 2025 <br> <small> {{Age in years, months and days|2025|04|15}} </small> || Belum Berkahwin || – || [https://www.youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_FlInUN46OnWdlWFpv9Z0aL <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Mira'' </small>] || [https://www.youtube.com/watch?v=RRSqC4Jqvj4 <small> ''Video Kemasukan Rasmi Mira Ke AI Team'' </small>] || |- style="background:#d5e8d4; | 47 || ''Nurul Aina Binti Mohd Fadzil'' || '''Aina''' || {{Birth date and age|2001|03|12}} <br> [[Shah Alam]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@nurulaiina.a?si=LRm0PvcMtdozCktC AI Aina] || [https://www.instagram.com/nurulaiinaa.a/ nurulaiinaa.a] || [https://www.tiktok.com/@nurulaiinaa.a?lang=en-GB nurulaiinaa.a] || New Generation 2026 <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 6 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|6}} </small> || Belum Berkahwin || - || <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || [https://www.youtube.com/watch?v=jGdOoC6nxW4 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 1''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4; | 48 || ''Nur Najla Zulaikha'' || '''Najla''' || {{Birth date and age|2006|02|25}}<br/>[[Jitra]] <br> [[Kedah]] <br> {{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@ainajlazulaikha?si=QgG0Qq7P67PCErvW AI NAJLA] || [https://www.instagram.com/najla_xulaikha/ najla_xulaikha] || [https://www.tiktok.com/@najlazulaikha_ najlazulaikha_] || New Generation 2026 <br> '''Batch 2''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 27 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|27}} </small> || Belum Berkahwin || - || [https://www.youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_HI7A_5rDeiNsl3O2J91pjc <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team <br> New Generation 2026'' <br> '''Batch 2''' </small>] || <small>[https://www.youtube.com/watch?v=MMGf1KNpzz0 ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 2''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4 | 49 || ''Nur Nazrah Abdul Samat'' || '''Harszan'''|| {{Birth date and age|2002|12|5}}<br/>[[Kluang]] <br> [[Johor]] <br> {{flagicon|Johor}} || [https://youtube.com/@harszansamat?si=fncuFK0wfbEUk-MM AI Harszan] || [https://www.instagram.com/harszan/?hl=en harszan] || [https://www.tiktok.com/@harszanlagi harszanlagi] || rowspan="2" | New Generation 2026 <br> '''Batch 3''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan ="2" | 6 April <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|04|6}} </small> || Belum Berkahwin || - || <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || rowspan="2" | [https://m.youtube.com/watch?v=LyEVeqd0kD4 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 3''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4 | 50 || ''Nurul Afiqah'' || '''Piqa''' || Tiada Maklumat <br> [[Jelebu]] <br> [[Negeri Sembilan]] <br> {{flagicon|Negeri Sembilan}} || [https://youtube.com/@sispiqa/si=44VVjzy-0MXXzns AI Piqa] || [https://www.instagram.com/afiqahmiszan/?hl=en afiqahmiszan] || [https://www.tiktok.com/@urpiqachu urpiqachu] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || - || |} === Petunjuk Warna === {| class="wikitable" style="font-size:95%; width:100%; text-align:left; border:1px solid #a2a9b1;" ! colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center;" | '''Kategori Ahli (Berdasarkan Tahun Menyertai)''' ! colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center;" | '''Status Keaktifan''' |- | style="background:#ffcccc; width:40px; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The Original AI Team'''<br /> <small>''(2020–2022)''<br />Kumpulan perintis yang membina asas dan identiti awal pasukan.</small> | style="color:#d33; font-weight:bold; text-align:center; width:130px;" | '''Belum Released''' | Anggota yang masih terikat dengan komitmen operasi harian dan proses produksi video di pejabat. |- | style="background:#fff2cc; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The Senior'''<br /> <small>''(Februari 2023)''<br />Generasi kedua yang memperkukuh struktur dan populariti jenama.</small> | style="color:#008000; font-weight:bold; text-align:center;" | '''Released''' | Anggota yang telah dilepaskan daripada peraturan ketat operasi harian namun kekal sebagai ahli rasmi. |- | style="background:#dae8fc; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The Mid Senior'''<br /> <small>''(Mei & Jun 2024)''<br />Kumpulan yang menyertai dalam fasa pertengahan perkembangan AI Team.</small> | colspan="2" rowspan="3" style="background:#f9f9f9; text-align:center; vertical-align:middle; padding:15px;" | <small> '''Informasi Tambahan'''<br /><br /> Latar belakang warna pada setiap baris mewakili '''senioriti''' berdasarkan tahun rasmi anggota menyertai pasukan.<br /><br /> Untuk maklumat lebih lengkap boleh klik di sini.<ref>{{cite web | url = https://sites.google.com/view/aiteamfamily/ai-team/senarai-ahli?authuser=2 | title = Senarai Lengkap Ahli AI Team Setakat April 2026 | author = @aiteam | website = Google Site | date = 26 Februari 2026 | access-date = 26 April 2026 | language = ms | quote = }}</ref> </small> |- | style="background:#e6ffcc; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The New Gen 2025'''<br /> <small>''(Februari & April 2025)''<br />Anggota baharu yang membawa inovasi dan kepelbagaian kandungan terkini.</small> |- | style="background:#d5e8d4; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The New Gen 2026'''<br /> <small>''(Januari & April 2026)''<br />Pelapis masa hadapan yang mengekalkan kelestarian legasi AI Team.</small> |} == Anggota Sementara (2024) == {{div col|colwidth=25em}} {{legend|#ffcccc|Perempuan}} {{legend|#ADD8E6|Lelaki}} {{div col end}} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; font-size:90%; border: 1px solid #a2a9b1;" | colspan=15 | [[File:Logo Rasmi AI Team.jpg|50px]] <br /> '''Senarai Ahli Sementara AI Team Tahun 2024''' |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! rowspan="2" | # ! colspan="2" | Identiti ! rowspan="2" | Asal ! colspan="3" | Media Sosial ! rowspan="2" | Tempoh Perkhidmatan <br> (3 Minggu) ! colspan="2" | Perkahwinan ! colspan="2" | Maklumat Tambahan ! rowspan="2" | Catatan ! colspan="2" | Mentor |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! Nama Sebenar !! Nama Panggilan !! Youtube !! Instagram !! TikTok !! Status!! Anak !!Video Kemasukan !! Video Perpisahan !! Mentor !! Nama Partnership |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 1''' |- |- style="background:#ffcccc;" | 1 || ''Nurul Husna Binti Yusrilou'' || '''Una''' || [[Kangar]] <br> [[Perlis]] <br> {{flagicon|Perlis}} || [https://youtube.com/@aiunalou?si=J9NWOzd_f1SnIwxK AI Una] || [https://www.instagram.com/_unalouu/ unalouuu] || [https://www.tiktok.com/@unalou._?lang=en-GB unalou._] || rowspan="4" | 29 Januari 2024 - <br> 21 Februari 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan="4" | [https://www.youtube.com/watch?v=kUTPbDS2tZY <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || rowspan="4" | [https://www.youtube.com/watch?v=yMhs8vsZ5m8 <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Mei 2024''' </small> || '''Paih''' || '''NaPa''' |- style="background:#ffcccc;" | 2 || ''Nurin Firzana'' || '''Nija''' || [[Perak]] <br> {{flagicon|Perak}} || [https://www.youtube.com/@sweetynija sweetynija] || [https://www.instagram.com/sweetynij4/ sweetynij4] || [https://www.tiktok.com/@sweetynija sweetynija] || ''Sudah Berkahwin'' || Tiada || rowspan="3" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Hafiz''' || '''NiFiz''' |- style="background:#ffcccc;" | 3 || ''Farra Dhabitah'' || '''Farra''' || [[Kuala Lumpur]] <br> {{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://www.youtube.com/@nfadha Farra Dhabitah] || [https://www.instagram.com/nfadha/ nfadha] || [https://www.tiktok.com/@imnot.farra imnot.farra] || Belum Berkahwin || - || '''Adam''' || '''FaDam''' |- style="background:#ffcccc; | 4 || ''Farisya Amanda'' || '''Amanda''' || [[Kota Bharu]] <br> [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || Tidak Dijumpai || [https://www.instagram.com/farisyamanda/ farisyamanda] || [https://www.tiktok.com/@farisyamanda?lang=en farisyamanda] || Belum Berkahwin || - || '''Kekanda''' || '''KaManda''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 2''' |- |- style="background:#ADD8E6; | 5 || ''Muhd Nor Fahmi Bin Muzammil'' || '''Fahmi''' || [[Muar]] <br> [[Johor]] <br> {{flagicon|Johor}} || [https://www.youtube.com/@Fahmimuzzamil.__ Fahmi Muzammil] || [https://www.instagram.com/nrfahmiii__/ nrfahmiii__] || [https://www.tiktok.com/@nrfahmiii__?lang=en nrfahmiii__] || rowspan="6" | 14 Mac 2024 - <br> 11 April 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan='6' | [https://www.youtube.com/watch?v=SqXu_U21HHo <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 2''' </small>] || rowspan="6" | [https://www.youtube.com/watch?v=6fJAatuoI3w <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 2''' </small>] || rowspan="3" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || - || - |- style="background:#ffcccc;" | 6 || ''Farah Ain'' || '''Farah''' || [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://www.youtube.com/@nfarahain Farah Ain] || [https://www.instagram.com/frhainn._/ frhain._] || [https://www.tiktok.com/@frhainn._?lang=en frhainn._] || Belum Berkahwin || - || '''Hafiz''' <br> '''Aufar''' || '''FarHa''' <br> '''FaFar''' |- style="background:#ffcccc;" | 7 || ''Ain Syuhada Binti Hamdan'' || '''Syu''' || [[Terengganu]] <br> {{flagicon|Terengganu}} || [https://www.youtube.com/@syuhada_hamdan Syuhada Hamdan] || [https://www.instagram.com/syuhada_hamdan/ syuhada_hamdan] || [https://www.tiktok.com/@syuhadahamdann?lang=en syuhadahamdann] || Belum Berkahwin || - || '''Adam''' || '''SyuDam''' |- style="background:#ADD8E6; | 8 || ''Syed Muhd Rivaie Wafa Bin Syed Malik'' || '''Riev''' || [[Manjung]] <br> [[Perak]] <br> {{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@rievwafa?si=fLfFBR7OiHu-Vs_Q AI Riev] || [https://www.instagram.com/rievwafa/ rievwafa] || [https://www.tiktok.com/@keanu.riev keanu.riev] || Belum Berkahwin || - || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Januari 2026''' </small> || '''Ayra''' <br> '''Atiqah''' || '''AyRiev''' <br> '''QaRiev''' |- style="background:#ffcccc;" | 9 || ''Siti Hazarina Binti Mas Rudy'' || '''Rina''' || [[Rompin]] <br> [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@sitihazarina?si=fANX13FnMspFjgBE AI Rina] || [https://www.instagram.com/c.hzrina/ c.hzrina] || [https://www.tiktok.com/@c.hzrina?lang=en-GB c.hzrina] || Belum Berkahwin || - || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Mei 2024''' </small> || '''Kekanda''' || '''KaRina''' |- style="background:#ffcccc;" | 10 || ''Siti Aisyah Binti Mas Rudy'' || '''Aisyah''' || [[Rompin]] <br> [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@ai.aisyahrudyy?si=1Xw6EeqH7YPDTmo5 AI AisyahRudy] || [https://www.instagram.com/luvly.syahh/ luvly.syahh] || [https://www.tiktok.com/@ct.aisyahh?lang=en-GB ct.aisyahh] || Belum Berkahwin || - || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Februari 2025''' </small> || '''Lukman''' || '''SyahMan''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 3''' |- |- style="background:#ffcccc;" | 11 || ''Besse Junaida Binti Jusmanuddin'' || '''Mikasa''' || [[Raub]] <br> [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://www.youtube.com/@mikabessy mikabeesy] || [https://www.instagram.com/bessejebat/ bessejebat] || [https://www.tiktok.com/@bessyizbad?lang=en bessyizbad] || rowspan="5" | 28 April 2024 - <br> 21 May 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan="5" | [https://www.youtube.com/watch?v=zg84ArGEZBo <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || rowspan="5" | [https://www.youtube.com/watch?v=CgdYcJt1ASo <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || rowspan="3" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Mad Khan''' || '''M & M''' |- style="background:#ffcccc;" | 12 || ''Roza Fiena Binti Roslan'' || '''Piena''' || [[Terengganu]] <br> {{flagicon|Terengganu}} || [https://www.youtube.com/@RozaFiena Roza Fiena] || [https://www.instagram.com/rozafienaroslan_/ rozafienaroslan_] || [https://www.tiktok.com/@rozapienaroslan_?lang=en rozapienaroslan_] || ''Sudah Berkahwin'' || Tiada || '''Safwan''' || '''SaPiena''' |- style="background:#ffcccc;" | 13 || ''Tiada Maklumat'' || '''Syura''' || [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://www.youtube.com/@syuraarosly Syura Rosly] || [https://www.instagram.com/syurarosly_/ syurarosly_] || [https://www.tiktok.com/@syurarosly?lang=en syurarosly] || Belum Berkahwin || - || '''Laming''' || '''SyuMing''' |- style="background:#ffcccc;" | 14 || ''Nur Faeqah Binti Kahar'' || '''Fae''' || [[Tawau]] <br> [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://www.youtube.com/@AiFaeqah AI Fae] || [https://www.instagram.com/n.faekhr._/ n.faekhr] || [https://www.tiktok.com/@faeqahkahar?lang=en faeqahkahar] || Belum Berkahwin || - || rowspan="2" | <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Mei 2024''' </small> || '''Syahmie''' || '''SyaFae''' |- style="background:#ADD8E6; | 15 || ''Muhd Farihin'' || '''Ehin''' || [[Kuala Lumpur]] <br> {{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://www.youtube.com/@AI_Ehin AI Ehin] || [https://www.instagram.com/ehinn.__/ ehinn.__] || [https://www.tiktok.com/@ehin__?lang=en ehin__] || Belum Berkahwin || - || '''Mimi''' || '''CuMi''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 4''' |- |- style="background:#ADD8E6; | 11 || ''Danish Haikal'' || '''Nish''' || [[Melaka]] <br> {{flagicon|Melaka}} || [https://www.youtube.com/@Nishkopijalanan nish.penjualkopi] || [https://www.instagram.com/lifeof.nishhh/ lifeof.nishhh] || [https://www.tiktok.com/@nish.kopi nish.kopi] || rowspan="5" | 6 Ogos 2024 - <br> 31 Ogos 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan="5" | [https://www.youtube.com/watch?v=M6ioUlXVNe0 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 4''' </small>] || rowspan="5" | [https://www.youtube.com/watch?v=N4scSBHH0Fg <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 4''' </small>] || rowspan="2" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Faridah''' || '''FarNish''' |- style="background:#ADD8E6; | 12 || ''Muhd Syafiq Daniel'' || '''Dany''' || [[Perlis]] <br> {{flagicon|Perlis}} || [https://www.youtube.com/@asydany/featured Danysy] || [https://www.instagram.com/danysy_/ danysy_] || [https://www.tiktok.com/@danysy16 danysy16] || Belum Berkahwin || - || '''Una''' ||'''NaNy''' |- style="background:#ADD8E6; | 13 || ''Muhd Aiman Mukmin Bin Junaidi'' || '''Aiman Junaidi''' || [[Bandar Baru Bangi]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://www.youtube.com/@AIaimanjunaidi AI AimanJunaidi] || [https://www.instagram.com/aimnjunaid._/ aimnjunaid._] || [https://www.tiktok.com/@aimnjunaid._ aimnjunaid._] || Belum Berkahwin || - || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Februari 2025''' </small> || '''Fae''' ||'''MaNae''' |- style="background:#ffcccc;" | 14 || ''Nur Nuha Nazihah'' || '''Nuha''' || [[Kuala Lumpur]] <br> {{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://www.youtube.com/@nuhanadzree Nuha Nadzree] || [https://www.instagram.com/nuhanadzree/ nuhanadzree] || [https://www.tiktok.com/@moonease mooonease] || ''Sudah Bertunang'' <br> <small> <small> ''Tunang Kepada Safwan'' </small> || - || rowspan="2" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Lukman''' ||'''HaLu''' |- style="background:#ffcccc;" | 15 || ''Nur Ain Maisarah'' || '''Ya''' || [[Manjung]] <br> [[Perak]] <br> {{flagicon|Perak}} || [https://www.youtube.com/@nurainmaisarah16 Yaya] || [https://www.instagram.com/nrainmisrh/ nrainmisrh] || [https://www.tiktok.com/@nrainmisrh nrainmisrh] || Belum Berkahwin || - || '''Ehin''' ||'''CuYa''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 5''' |- style="background:#ADD8E6;" | 16 || ''Muqri Syah'' || '''Risyah''' || [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@muqqriszhsyah?si=WG1W0_BSyTud3ErO Risyah Khan] || [https://www.instagram.com/risyahkhan?igsh=cXFzZ3A4dWlyZGVq risyahkhan] || [https://www.tiktok.com/@risyahkhan?_r=1&_t=ZS-95mMCQcehhH risyahkan] || rowspan="4" | 25 September 2024 - <br> 17 Oktober 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=btC2wq25nb8&pp=ygUUYWxpZWZmIGlyZmFuIGJhdGNoIDU%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 5''' </small>] || rowspan="5" | [https://m.youtube.com/watch?v=mwweUES1z-c&pp=ygUfYWxpZWZmIGlyZmFuIHBlcnBpc2FoYW4gYmF0Y2ggNQ%3D%3D <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 5''' </small>] || rowspan="5" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Nisa''' <br> '''Rina''' || '''NiSyah''' <br> '''RiRi''' |- style="background:#ADD8E6;" | 17 || ''Haris Daniel'' || '''Haris''' || [[Hulu Selangor]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@harisdaniel?si=aq-32LFNqkv8ahBw Haris Niel] || [https://www.instagram.com/haris_niel?igsh=d3Z5czdzZXU4MnNn haris_niel] || [https://www.tiktok.com/@harisniel?_r=1&_t=ZS-95mO8CLfmuw harisniel] || Belum Berkahwin || - || '''Ayra''' <br> '''Emny''' || '''HaRa''' <br> '''RisNy''' |- style="background:#ffcccc;" | 18 || ''Sadatul Emyra Tasya'' || '''Tasya''' || [[Kota Kinabalu]] <br> [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@tasyanazri?si=uTkXrcCGI-Vfv04n Tasya Nazri] || [https://www.instagram.com/emyratasya?igsh=a2Qxb3ljcmIxZG9h emyratasya] || [https://www.tiktok.com/@tasyanazriii?_r=1&_t=ZS-95mOi5xGsuF tasyanazriii] || Belum Berkahwin || - || '''Adam''' || '''TaAd''' |- style="background:#ffcccc;" | 19 || ''Farynna Bassiron'' || '''Far''' || [[Kuching]] <br> [[Sarawak]] <br> {{flagicon|Sarawak}} || Tidak Dijumpai || [https://www.instagram.com/n.farynna?igsh=MW53b2E1N2NpaWd4 n.farynna] || [https://www.tiktok.com/@n.farynna?_r=1&_t=ZS-95mPCw0PenS n.farynna] || Belum Berkahwin || - || '''Safwan''' || '''FarWan''' |- style="background:#ffcccc;" | 20 || ''Tiada Maklumat'' || '''Nurin''' || [[Langgar]] <br> [[Kedah]] <br> {{flagicon|Kedah}} || Tidak Dijumpai || [https://www.instagram.com/nurinrdzii?igsh=MWU2ZnNlemo0MmlyZA== nurinrdzii] || [https://www.tiktok.com/@nurinrdziii?_r=1&_t=ZS-95mPoVksHlH nurinrdziii] || 30 September 2024 - <br> 17 Oktober 2024 || Belum Berkahwin || - || [https://m.youtube.com/watch?v=_4dFYK3enP0&pp=ygUSYWxpZWZmIGlyZmFuIG51cmlu <small> ''Video Rasmi Kemasukan Nurin Ke AI Team'' '''Sementara Batch 5''' </small>] || '''MadKhan''' || '''NuMad''' |} <small>Nota: Anggota yang mempunyai dua mentor adalah hasil daripada rombakan partnership atas sebab-sebab tertentu.Maklumat Lanjut Mengenai '''Anggota Sementara''' Boleh Lihat Di Wikipedia AI Team </small> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%; width:60%;" ! style="background:#2c3e50; color:white;" | Batch ! style="background:#3498db; color:white;" | Jumlah Anggota ! style="background:#5dade2; color:white;" | Lelaki ! style="background:#f1948a; color:white;" | Perempuan ! style="background:#27ae60; color:white;" | Terpilih Sebagai Talent Tetap |- | Batch 1 || 4 || 0 || 4 || 1 (Perempuan) |- | Batch 2 || 6 || 2 || 4 || 3 <br> (1 Lelaki, 2 Perempuan) |- | Batch 3 || 5 || 1 || 4 || 2 <br> (1 Lelaki, 1 Perempuan) |- | Batch 4 || 5 || 3 || 2 || 1 <br> (Lelaki) |- | Batch 5 || 5 || 2 || 3 || 0 |- ! style="background:#2c3e50; color:white;" | JUMLAH ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 25 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 8 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 17 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 7 |} == Anggota Sementara (2025) == {{div col|colwidth=25em}} {{legend|#ffcccc|Perempuan}} {{legend|#ADD8E6|Lelaki}} {{div col end}} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; font-size:90%; border: 1px solid #a2a9b1;" | colspan=15 | [[File:Logo Rasmi AI Team.jpg|50px]] <br /> '''Senarai Ahli Sementara AI Team Tahun 2025''' |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! rowspan="2" | # ! colspan="2" | Identiti ! rowspan="2" | Asal ! colspan="3" | Media Sosial ! rowspan="2" | Tempoh Perkhidmatan <br> (3 Minggu) ! colspan="2" | Perkahwinan ! colspan="2" | Maklumat Tambahan ! rowspan="2" | Catatan ! colspan="2" | Mentor |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! Nama Sebenar !! Nama Panggilan !! Youtube !! Instagram !! TikTok !! Status!! Anak !! Video Kemasukan !! Video Perpisahan !! Mentor !! Nama Partnership |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 1''' |- |- style="background:#ADD8E6;" | 1 || ''Syed Muhd Firmal Ikmal'' || '''Malkodok''' || [[Seri Kembangan]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} ||[https://youtube.com/@malkodokk?si=0D4lj1awfOZJ9K_6 AI Malkodok]|| [https://www.instagram.com/sydfrmal_/ sydfrmal] || [https://www.tiktok.com/@malkodok97 malkodok97] || 10 September 2025 - <br> 5 Oktober 2025 || rowspan="4" | Belum Berkahwin || rowspan="4" | - || [https://m.youtube.com/watch?v=v4W57LZDcvg&pp=ygUgYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBiYXJ1IGJhdGNoIDE%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=gOrvvameb9M&pp=ygUrYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBiYXJ1IGJhdGNoIDEgcGVycGlzYWhhbg%3D%3D <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || rowspan="3" | <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Awal Januari 2026''' </small> || '''Aisyah''' || '''MalkoSyah''' |- style="background:#ADD8E6;" | 2 || ''Muhd Firdaus Bin Batjo'' || '''Daus''' || [[Kinabatangan]] <br> [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@dausbatjo?si=YAJFEDMbSHj9ag_s AI Daus Batjo] || [https://www.instagram.com/dausbatjo/ dausbatjo] || [https://www.tiktok.com/@dausbatjo dausbatjo] || 15 September 2025 - <br> 5 Oktober 2025 || [https://m.youtube.com/watch?v=rueA--kvBQw&pp=ygUoYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBzZW1lbnRhcmEgZGF1cyBiYXRqbw%3D%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Daus Ke AI Team'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || '''Asslah''' || '''AssUs''' |- style="background:#ffcccc;" | 3 || ''Nurul Aina Binti Mohd Fadzil'' || '''Aina''' || rowspan="2" | [[Shah Alam]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@nurulaiina.a?si=LRm0PvcMtdozCktC AI Aina] || [https://www.instagram.com/nurulaiinaa.a/ nurulaiinaa.a] || [https://www.tiktok.com/@nurulaiinaa.a?lang=en-GB nurulaiinaa.a] || rowspan="2" | 10 September 2025 - <br> 5 Oktober 2025 || rowspan="2" | [https://m.youtube.com/watch?v=v4W57LZDcvg&pp=ygUgYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBiYXJ1IGJhdGNoIDE%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || '''Aiman Junaidi''' || '''AiAiManA''' |- style="background:#ffcccc;" | 4 || ''Nur Damia Hadira'' || '''Melur''' || [https://youtube.com/@mmelurd?si=BoQNBDLQwtFatQF_ MelurD] || Tidak Dijumpai || [https://www.tiktok.com/@melurd_?_r=1&_t=ZS-96AJJ9x59wm melurd_] || <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Syahmie''' || '''MieLur''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 2''' |- |- style="background:#ADD8E6;" | 5 || ''Nor Ikhmal Hakim'' || '''Ikhmal Nour''' || [[Kuantan]] <br> [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@ikhmalnour?si=o5_W7rTL2ZntcpuF Ikhmal Nour] || [https://www.instagram.com/ikhmalnour_?igsh=bGliaGhqNnRmM2hx ikhmalnour_] || [https://www.tiktok.com/@ikhmaln0ur?_r=1&_t=ZS-96AJNlnRqF8 ikhmaln0ur] || rowspan="4" | 21 Oktober 2025 - <br> 11 November 2025 || rowspan="4" | Belum Berkahwin || rowspan="4" | - || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=IZZ_kox16AM&pp=ygUeYWxpZWZmIGlyZmFuIHNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAy <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 2''' </small>] || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=TV356TLaJck&pp=ygUpYWxpZWZmIGlyZmFuIFNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAyIHBlcnBpc2FoYW4%3D <small> ''Video Rasmi Perpisahan '''Sementara Batch 2''' </small>] || rowspan="2" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Syeriena Marcella''' || '''MalSyalla''' |- style="background:#ADD8E6;" | 6 || ''Muhd Hafizul Hazril'' || '''Budak Verell''' || [[Ipoh]] <br> [[Perak]] <br> {{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@arilkusaini?si=JNpMPxcr1F1wa5K0 BUDAK VERELL] || [https://www.instagram.com/arilkusaini?igsh=NDg1ZTFwdTl0ZHJ2 arilkusaini] || [https://www.tiktok.com/@arilkusainiii?_r=1&_t=ZS-96AJSzhjPpi arilkusainiii] || '''Rina''' || '''VerrellNa''' |- style="background:#ffcccc;" | 7 || ''Nur Nazrah Abdul Samat'' || '''Harszan''' || [[Kluang]] <br> [[Johor]] <br> {{flagicon|Johor}} || [https://youtube.com/@harszansamat?si=fncuFK0wfbEUk-MM AI Harszan] || [https://www.instagram.com/harszan/?hl=en harszan] || [https://www.tiktok.com/@harszanlagi harszanlagi] || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Awal April 2026''' </small> || '''Harry''' || '''RyZan''' |- style="background:#ffcccc;" | 8 || ''Nur Najla Zulaikha'' || '''Najla''' || [[Jitra]] <br> [[Kedah]] <br> {{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@ainajlazulaikha?si=QgG0Qq7P67PCErvW AI NAJLA] || [https://www.instagram.com/najla_xulaikha/ najla_xulaikha] || [https://www.tiktok.com/@najlazulaikha_ najlazulaikha_] || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Akhir Januari 2026''' </small> || '''Irfan Danial''' || '''DanialLa''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 3''' |- |- style="background:#ADD8E6;" | 9 || ''Syafiq Farhan Bin Johari'' || '''Syafiq atau Capik''' || [[Rawang, Gombak]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@syafiqjohari99?si=TG1nBPxqd2m2IF_b AI Capik] || [https://www.instagram.com/syafiqjoharii/ syafiqjoharii] || [https://www.tiktok.com/@capikjohari capikjohari] || 1 Disember 2025 - <br> 23 Disember 2025 || rowspan="4" | Belum Berkahwin || rowspan="4" | - || [https://m.youtube.com/watch?v=obB6O4xSzak&pp=ygUeYWxpZWZmIGlyZmFuIHNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAz <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=NVXy9TA9kdc&pp=ygUpYWxpZWZmIGlyZmFuIHNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAzIHBlcnBpc2FoYW4%3D <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Akhir Januari 2026''' </small> || '''Mira''' || '''CapiRa''' |- style="background:#ADD8E6;" | 10 || ''Muhd Amirul'' || '''Boboi Sirent''' || [[Tawau]] <br> [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@boboisirent?si=Ah54Kcn8fIIKuuW7 BOBOISIRENT] || [https://www.instagram.com/b0b0isiren7?igsh=MWpqemNob3RsMnZqMQ== b0b0isiren7] || [https://www.tiktok.com/@boboisirent?_r=1&_t=ZS-96AJfamP8pW boboisirent] || 2 Disember 2025 - <br> 23 Disember 2025 ||[https://m.youtube.com/watch?v=WgLMw26sZgc&pp=ygUjYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBzZW1lbnRhcmEgYm9ib2k%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Boboi Ke AI Team '''Sementara Batch 3''' </small>] || rowspan="3" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Asslah''' <br> '''Aisyah''' || '''AssBoy''' <br> '''BoyAisyh''' |- style="background:#ffcccc;" | 11 || ''Nur Fazira'' || '''Ira''' || [[Johor Bahru]] <br> [[Johor]] <br> {{flagicon|Johor}} || [https://youtube.com/@nrfaziraa?si=R9M9icmjsmgyurjV Ira] || [https://www.instagram.com/nrfaziraa._?igsh=MTByNDQ1Y3dpbDhscg== nrfaziraa._] || [https://www.tiktok.com/@nrfaziraa.__?_r=1&_t=ZS-96AJlGj1eUR nrfaziraa.__] || rowspan="2" | 1 Disember 2025 - <br> 23 Disember 2025 || rowspan="2" | [https://m.youtube.com/watch?v=obB6O4xSzak&pp=ygUeYWxpZWZmIGlyZmFuIHNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAz <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || '''Aiman J.''' <br> '''Kekanda''' || '''ManIra''' <br> '''KaIra''' |- style="background:#ffcccc;" | 12 || ''Nur Qistina Aleeya Antasya'' || '''Qis''' || [[Kuala Nerus]] <br> [[Terengganu]] <br> {{flagicon|Terengganu}} || [https://youtube.com/@qistinaantasya46?si=mDYegCuL5D58TOT6 Qistina Antasya] || [https://www.instagram.com/qistinaantasya_?igsh=cTRyd3M3dm52cDVx qistinaantasya_] || [https://www.tiktok.com/@qistinaantasyaa6?_r=1&_t=ZS-96AJri3Wcvo qistinaantasyaa6] || '''MadKhan''' || '''QistiMad''' |} <small>Nota: Anggota yang mempunyai dua mentor adalah hasil daripada rombakan partnership atas sebab-sebab tertentu.Maklumat Lanjut Mengenai '''Anggota Sementara''' Boleh Lihat Di Wikipedia AI Team </small> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%; width:60%;" ! style="background:#2c3e50; color:white;" | Batch ! style="background:#3498db; color:white;" | Jumlah Anggota ! style="background:#5dade2; color:white;" | Lelaki ! style="background:#f1948a; color:white;" | Perempuan ! style="background:#27ae60; color:white;" | Terpilih Sebagai Talent Tetap |- | Batch 1 || 4 || 2 || 2 || 3 <br> (2 Lelaki , 1 Perempuan) |- | Batch 2 || 4 || 2 || 2 || 2 <br> (Perempuan) |- | Batch 3 || 4 || 2 || 2 || 1 <br> (1 Lelaki) |- ! style="background:#2c3e50; color:white;" | JUMLAH ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 12 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 6 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 6 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 6 |} == Nota == {| class="wikitable" style="font-size: 88%; background-color: #fcfcfc; border: 1px solid #aaa; width: 100%;" | '''Nota Maklumat & Pengiraan:''' * '''Status Senarai:''' Senarai ini masih belum lengkap sepenuhnya dan sedang dikemas kini secara berperingkat, termasuk data bagi anggota sementara 2025, bekas anggota, serta peserta orientasi/saringan. * '''Cara Pengambilan Ahli AI Team:''' Kecuali bagi kategori ''talent'' (THE ORIGINAL), kemasukan ahli baharu melalui dua kaedah utama: ** '''Anggota Sementara (Tiket Terus):''' Anggota yang menunjukkan prestasi cemerlang serta memenuhi kriteria sepanjang tempoh sementara akan terus diserap sebagai ''talent'' tetap pada sesi pengambilan seterusnya. ** '''Proses Orientasi/Saringan:''' Permohonan dibuka pada awal tahun (biasanya 5 lelaki & 5 perempuan dipilih). Peserta yang terpilih pada pendaftaran awal perlu melalui ujian konten hiburan selama beberapa hari di lokasi tertentu untuk penilaian muktamad. Proses penyingkiran berlaku di sini untuk memilih mereka yang benar-benar layak. * '''Cara Pengambilan Anggota Sementara:''' ** Berbeza dengan cara pengambilan anggota tetap, di mana mereka tidak perlu menjalani proses saringan atau orientasi, melainkan dipilih dan dinilai melalui proses pendaftaran awal sahaja. * '''Nota Sejarah (The Senior):''' ** Bagi kumpulan ''The Senior'', proses penyingkiran asal tidak dilaksanakan walaupun sepatutnya telah dirancang berlaku kerana faktor simpati pihak pengurusan terhadap latar belakang 21 orang peserta. ** Walau bagaimanapun, ini dianggap sebagai satu pengajaran kerana isu kualiti dan komitmen ahli. Kesannya, proses penyingkiran yang lebih ketat telah dikuatkuasakan bagi sesi pengambilan 2025 dan 2026 untuk memastikan kualiti ''talent'' yang dipilih. * '''Evolusi Kriteria Pemilihan:''' ** '''Sesi 2024 (Anggota Sementara):''' Pihak pengurusan lebih mengutamakan individu yang kurang dikenali atau mempunyai jumlah pengikut yang rendah di media sosial. Tujuannya adalah untuk memberi peluang kepada mereka dalam membina populariti serta memberi bimbingan tentang selok-belok dunia YouTube dan pempengaruh secara profesional. ** '''Sesi 2025:''' Berlaku anjakan dalam kriteria pemilihan di mana individu yang sudah mempunyai nama atau pengaruh sedia ada (seperti Ikhmal Nour dan Harszan) mula diserap masuk. Walau bagaimanapun, alasan terperinci di sebalik perubahan strategi pemilihan bagi tahun 2025 ini tidak dinyatakan secara rasmi oleh Alieff Irfan. |} hp66undxe735030j1qookzobx3il0jh 6844265 6844262 2026-05-08T15:34:08Z AmanMustarjo 390323 /* Nota */ tambahkan kandungan 6844265 wikitext text/x-wiki == Anggota Tetap == {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; font-size:90%; border: 1px solid #a2a9b1;" | colspan=15 | [[File:Logo Rasmi AI Team.jpg|50px]] <br /> '''Senarai Ahli Tetap AI Team Tahun 2026''' |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! rowspan="2" | # ! colspan="2" | Identiti ! rowspan="2" | Kelahiran / Asal ! colspan="3" | Media Sosial ! colspan="3" | Status AI Team ! colspan="2" | Perkahwinan ! colspan="2" | Maklumat Tambahan |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! Nama Sebenar !! Nama Panggilan !! Youtube !! Instagram !! TikTok !! Kategori !! Status !! Tarikh Masuk Kerja !! Status !! Anak !! Video Orientasi !! Video Kemasukan |- ! colspan="15" style="background:#00BFFF; text-align:center; color:#151922;" | '''ANGGOTA LELAKI''' |- |- style="background:#ffcccc;" | 1 || ''Muhammad Faris Bin Ahmad'' || '''EL Riss''' || {{Birth date and age|1998|01|17}}<br />[[Pasir Mas]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@elriss?si=PbF12OdM8Avw681C AI El Riss] || [https://www.instagram.com/el_riss_/ el_riss_] || [https://www.tiktok.com/@el_riss_?is_from_webapp=1&sender_device=pc EL RISS] || rowspan="7" | The Original || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || rowspan="7" | ''Tiada Tarikh Rasmi Dijumpai atau Direkodkan'' || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang lelaki || rowspan="7" | <small> ''Sistem Saringan/Orientasi Belum Diperkenalkan'' </small> || rowspan="7" | <small> ''Tiada Video Rasmi Dijumpai atau Direkodkan'' </small> || |- style="background:#ffcccc;" | 2 || ''Muhd Aniq Hakim Bin Mohd Asri'' || '''Aniq''' || {{Birth date and age|2001|01|23}}<br />[[Dungun]], [[Terengganu]] {{flagicon|Terengganu}} || [https://youtube.com/@aianiq?si=Rg6vSw9jSZ39SVw2 AI Aniq] || [https://www.instagram.com/mhmmad_anxq/ mhmmad_anxq] || [https://www.tiktok.com/@aylaaniq aylaaniq] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Suami kepada Fiera''</small> || 1 orang perempuan || |- style="background:#ffcccc;" | 3 || ''Mohd Syafiq Bin Mohd Noor'' || '''Boyraa''' || {{Birth date and age|1999|12|28}}<br />[[Tawau]], [[Sabah]] {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@boyyyraa?si=cOxJvAntjUf0nYXT AI Boyraa] || [https://www.instagram.com/mhmmadsyfq_/ mhmmadsyfq] || [https://www.tiktok.com/@aylaboyraa aylaboyraa] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || Duda || 1 orang lelaki || |- style="background:#ffcccc;" | 4 || ''Muhd Danial Bin Rosli'' || '''Sulong''' || {{Birth date and age|1998|01|19}}<br />[[Tumpat]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aisulong5630?si=YDP8u8KmWeX3xWhS AI Sulong] || [https://www.instagram.com/dannyxdrew19/ dannyxdrew19] || [https://www.tiktok.com/@datodanny datodanny] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang lelaki || |- style="background:#ffcccc;" | 5 || ''Muhd Afeeq Bin Mohd Jefree'' || '''Afiq''' || {{Birth date and age|2000|01|28}}<br />[[Tumpat]], [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aiafiqjef?si=Iwd5gU4AJjar7tTv AI Afiq Jefri] || [https://www.instagram.com/fiixz__/ fiixz__] || [https://www.tiktok.com/@fiixz__ fiixz__] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Suami kepada Manisha''</small> || 1 orang lelaki || |- style="background:#ffcccc;" | 6 || ''Muhd Shahrul Niezam Bin Abdullah'' || '''Shahrul''' || —<br />[[Tumpat]], <br>[[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aishahrulniezam7168?si=q8D2rkHVyboNLMsg AI Shahrul Niezam] || [https://www.instagram.com/shxhrul.niezxm/ shxhrul.niezxm] || [https://www.tiktok.com/@shxhrulniezxm shxhrulniezxm] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang lelaki || |- style="background:#ffcccc;" | 7 || ''Ahmad Aiman Bin Noah'' || '''Aiman Noah''' || {{Birth date and age|1998|09|23}}<br />[[Pasir Puteh]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aiaimannoah?si=TfYduJgyD2juNRfY AI Aiman Noah] || [https://www.instagram.com/aimann.noah/ aimann.noah] || [https://www.tiktok.com/@aimann.noah aimann.noah] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang perempuan || |- style="background:#fff2cc;" | 8 || ''Muhd Iskandar Bin Abdul Hamid'' || '''Kekanda''' || {{Birth date and age|1998|09|29}}<br />[[Temerloh]], [[Pahang]] <br>{{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@aikekanda?si=z262rLwYcm_Z7jSl AI Kekanda] || [https://www.instagram.com/mibah_/ mibah] || [https://www.tiktok.com/@kekanda__ kekanda__] || rowspan="10" | The Senior || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="10" | 23 Januari 2023 <br> <small> {{Age in years, months and days|2023|01|23}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="10" | [https://youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_GdNTn1ZLybgWp4N7fxZcRh <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team'' <br> '''The Senior'''] </small> || rowspan="10" |[https://www.youtube.com/watch?v=re6668CFgis <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> '''The Senior'''] </small> || |- style="background:#fff2cc;" | 9 || ''Muhd Nazrul Izham Bin Mohd Nizan'' || '''Nazrul''' || {{Birth date and age|2002|01|10}}<br />[[Sungai Petani]], [[Kedah]] <br> {{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@ai.nazrul?si=xMokJZb5DdAnoeGI AI Nazrul] || [https://www.instagram.com/nazrul_am/ nazrul_am] || [https://www.tiktok.com/@nzrxl_ nzrxl] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 10 || ''Muhd Syahmie Bin Mohd Rizan'' || '''Syahmie''' || {{Birth date and age|2002|04|30}}<br /> [[Keramat]] <br> [[Kuala Lumpur]] <br> {{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://youtube.com/@aisyahmie?si=49JY_OO9nwlqeqvX AI Syahmie] || [https://www.instagram.com/mdsyhmie/ mdsyhmie] || [https://www.tiktok.com/@mdsyhmie mdsyhmie] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 11 || ''Muhd Hidayatullah Bin Roslan'' || '''Mad Khan''' || {{Birth date and age|2004|05|31}}<br />[[Rantau Panjang]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aimadkhan?si=gARAR7yT-EaTLQwf AI Mad Khan] || [https://www.instagram.com/madkhann_/ madkhann_] || [https://www.tiktok.com/@mad_khann madkhann] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 12 || ''Abdul Aufar Bin Abdul Latif'' || '''Aufar''' || {{Birth date and age|2000|11|24}}<br />[[Arau]], [[Perlis]] <br>{{flagicon|Perlis}} || [https://youtube.com/@aiaufar?si=tfyNIW4Pfjq5CBjW AI Aufar] || [https://www.instagram.com/aufaarrr._/ aufarrr._] || [https://www.tiktok.com/@aufarrr_ aufarrr_] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Suami kepada Emny''</small> || Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 13 || ''Muhd Lukman Bin Musa'' || '''Lukman''' || {{Birth date and age|2001|03|14}}<br />[[Ketereh]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@ailukmanmusa?si=2dXfj7bR7xb1fwP_ AI Lukman Musa] || [https://www.instagram.com/lokman6005/ lokman6005] || [https://www.tiktok.com/@lokman6005 lokman6005] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 14 || ''Muhd Adam Bin Mohd Nazri'' || '''Adam''' || {{Birth date and age|2001|01|20}}<br />[[Kuantan]], [[Pahang]] <br>{{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@aiadam01?si=FGcfbqcJDJV7Nt2N AI Adam Nazri] || [https://www.instagram.com/adm.nzr/ adm.nzr] || [https://www.tiktok.com/@adm.nzr adm.nzr] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Bertunang'' || - || |- style="background:#fff2cc;" | 15 || ''Faiz Hafizuddin Bin Nor Hazlesham'' || '''Paih''' || {{Birth date and age|2001|03|30}}<br />[[Kajang]], [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@aipaihgeram?si=GsEgzsI4UVw41Cnq AI Paih Geram] || [https://www.instagram.com/paihgeram/ paihgeram] || [https://www.tiktok.com/@paihgeram paihgeram] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Suami kepada Pieya''</small>|| Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 16 || ''Muhd Hafiz Hakim'' || '''Hafiz''' || {{Birth date and age|2003|05|22}}<br />[[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aihafizhakim?si=7qnv54VxiE2EZ8F1 AI Hafiz Hakim] || [https://www.instagram.com/hafizx_hakim/ hafizx_hakim] || [https://www.tiktok.com/@hafizx_hakim hafizx_hakim] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 17 || ''Muhd Safwan Bin Zahari'' || '''Safwan''' || {{Birth date and age|1997|06|17}}<br />[[Pasir Mas]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aisafwanzed?si=LDITPWFVmwolfweK AI Safwan] || [https://www.instagram.com/safwanzed/ safwanzed] || [https://www.tiktok.com/@safwanzed safwanzed] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Bertunang'' || - || |- style="background:#dae8fc;" | 18 || ''Muhd Farihin'' || '''Ehin''' || {{Birth date and age|1998|05|15}}<br />[[Kuala Lumpur]] <br>{{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://youtube.com/@ai_ehin?si=puNPIdVc1ePZU_XA AI Ehin] || [https://www.instagram.com/ehinn.__/ ehinn.__] || [https://www.tiktok.com/@ehin__ ehin__] || The Mid Senior <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 27 Mei <br> 2024 <br> <small> {{Age in years, months and days|2024|05|27}} </small> || Belum Berkahwin || – || <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || [https://www.youtube.com/watch?v=nq1dsSAmrtE <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> ''The Mid Senior'' <br> '''Batch 1''' </small>]|| |- style="background:#e6ffcc;" | 19 || ''Azrul Azaharee Bin Husin'' || '''Harry''' || {{Birth date and age|1999|11|12}}<br />[[Kota Kinabalu]], [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@harryazrul?si=Z19-FCWu-SBfbpOk AI Harry] || [https://www.instagram.com/harryazrul/ harryazrul] || [https://www.tiktok.com/@azrulharry azrulharry] || rowspan="3" | New Generation 2025 <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="3" | 1 Februari <br> 2025 <br> <small> {{Age in years, months and days|2025|02|1}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="3" |[https://www.youtube.com/playlist?list=PL3_b6GyObmWx3_tkyj070PxoRRl81MkEV <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team'' <br> ''New Generation 2025'' <br> '''Batch 1''' </small>] || rowspan="3" | [https://www.youtube.com/watch?v=WSU0VQbUpV8 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> ''New Generation 2025'' <br> '''Batch 1''' </small>] || |- style="background:#e6ffcc;" | 20 || ''Irfan Danial Bin Mohamat'' || '''Irfan''' || {{Birth date and age|2000|08|12}}<br />[[Kota Kinabalu]], [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@ai.irfndnil?si=7KSP68aYTo02c6Lm AI Irfan] || [https://www.instagram.com/_irfndnilmhmt/ irfndnilmhmt] || [https://www.tiktok.com/@irfndnilmhmt_ irfndnilmhmt] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#e6ffcc;" | 21 || ''Muhd Aiman Mukmin Bin Junaidi'' || '''Aiman Junaidi''' || {{Birth date and age|2002|02|22}}<br />[[Bandar Baru Bangi]], [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@aiaimanjunaidi?si=yQyisiX7vcSgiqu7 AI Aiman Junaidi] || [https://www.instagram.com/aimnjunaid._/ aimnjunaid._] || [https://www.tiktok.com/@aimnjunaid._ aimnjunaid._] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#d5e8d4;" | 22 || ''Muhammad Firdaus Bin Batjo'' || '''Daus Batjo''' || {{Birth date and age|1998|02|12}}<br />[[Kinabatangan]], [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@dausbatjo?si=YAJFEDMbSHj9ag_s AI Daus Batjo] || [https://www.instagram.com/dausbatjo/ dausbatjo] || [https://www.tiktok.com/@dausbatjo dausbatjo] || rowspan="2" | New Generation 2026 <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="2" | 6 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|6}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="2" | <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || rowspan="2" |[https://www.youtube.com/watch?v=jGdOoC6nxW4 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 1''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4;" | 23 || ''Syed Muhd Firmal Ikmal'' || '''Malkodok''' || {{Birth date and age|1999|04|7}}<br />[[Seri Kembangan]] [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@malkodokk?si=f95sTuM5JNrEyXVJ AI Malkodok] || [https://www.instagram.com/sydfrmal_/ sydfrmal] || [https://www.tiktok.com/@malkodok97 malkodok97] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#d5e8d4;" | 24 || ''Muhd Iswan Bin Epal'' || '''Amrie''' || {{Birth date and age|1999|08|25}}<br />[[Kota Kinabalu]], [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@amriewhatcumei?si=enoBZavdjBw47XKa AI Amrie] || [https://www.instagram.com/amriezaidi/ amriezaidi] || [https://www.tiktok.com/@amriezaidi amriezaidi] || rowspan="4" | New Generation 2026 <br> '''Batch 2''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="3" | 27 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|27}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="4" | [https://www.youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_HI7A_5rDeiNsl3O2J91pjc <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team <br> New Generation 2026'' <br> '''Batch 2''' </small>] || rowspan="4" | <small>[https://www.youtube.com/watch?v=MMGf1KNpzz0 ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 2''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4;" | 25 || ''Muhd Khairul Anuar Bin Ahmad Tajudin'' || '''Nuar''' || {{Birth date and age|1997|12|7}}<br />[[Hulu Langat]] [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@ainuarsejarah?si=W3DIcd3FIF2AaELR AI Nuar] || [https://www.instagram.com/nuarjelaa/ nuarjelaaa] || [https://www.tiktok.com/@nuarjelaaa nuarjelaaa] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#d5e8d4;" | 26 || ''Syafiq Farhan Bin Johari'' || '''Capik''' || {{Birth date and age|1999|01|13}}<br />[[Rawang, Gombak]] [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@syafiqjohari99?si=TG1nBPxqd2m2IF_b AI Capik] || [https://www.instagram.com/syafiqjoharii/ syafiqjoharii] || [https://www.tiktok.com/@capikjohari capikjohari] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#d5e8d4;" | 27 || ''Syed Muhd Rivaie Wafa Bin Syed Malik'' || '''Riev''' || {{Birth date and age|2000|01|27}}<br />[[Manjung]] [[Perak]] <br>{{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@rievwafa?si=fLfFBR7OiHu-Vs_Q AI Riev] || [https://www.instagram.com/rievwafa/ rievwafa] || [https://www.tiktok.com/@keanu.riev keanu.riev] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 28 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|28}} </small> <small> <small> <br> ''Ada Urusan Keluarga Pada Tarikh Yang Sepatutnya'' </small> || Belum Berkahwin || – || |- ! colspan="15" style="background:#FC0FC0; text-align:center; color:#000000;" | '''ANGGOTA WANITA''' (''AKAN DIKEMASKINI'') |- style="background:#ffcccc;" | 28 || ''Nur Farisya Adni Binti Azman'' || '''Isyaa''' || {{Birth date and age|2000|09|13}}<br />[[Kota Bharu]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@ai.farisya?si=1jPKznOZQ70aoCfb AI Isyaa] || [https://www.instagram.com/farisyazman/ farisyazman] || [https://www.tiktok.com/@angelic4e2 angelic4e2] || rowspan="2" | The Original || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || 27 November <br> 2021 <br> <small> {{Age in years, months and days|2021|11|27}} </small> || ''Sudah Berkahwin'' || Tiada || rowspan="3" | <small> ''Sistem Saringan/Orientasi Belum Diperkenalkan'' </small> || <small> [https://www.youtube.com/watch?v=nWBKrIAwSaQ ''Video Rasmi Kemasukan Isya Ke AI Team'' </small>] |- style="background:#ffcccc;" | 29 || ''Nur Afiera Syafiqa Binti Zalani'' || '''Fiera''' || {{Birth date and age|2003|04|18}}<br />[[Kota Bharu]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aifiera?si=TK2WStG5p8arUe5e AI Fiera] || [https://www.instagram.com/fieraasyaz__/ fieraasyaz__] || [https://www.tiktok.com/@fierasyaz?lang=en-GB fierasyaz] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || 8 Mei <br> 2022 <br> <small> {{Age in years, months and days|2022|08|8}} </small> || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Isteri kepada Aniq''</small> || 1 orang perempuan || <small> [https://www.youtube.com/watch?v=Sgf9NAhaH_c ''Video Rasmi Kemasukan Fiera Ke AI Team </small>] |- style="background:#fff2cc;" | 30 || ''Nur Fatin Syakira Binti Razali'' || '''Fatin''' || {{Birth date and age|2003|01|8}}<br />[[Teluk Intan]], [[Perak]] <br>{{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@aifatinsyakira?si=8LrvkMdXxeVWjKLn AI Fatin] || [https://www.instagram.com/nrfatinsya._/ nrfatinsya._] || [https://www.tiktok.com/@fatinrazaliii?lang=en-GB fatinrazaliii] || rowspan="9" | The Senior || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || 15 Disember <br> 2022 <br> <small> {{Age in years, months and days|2022|012|15}} </small> || ''Sudah Berkahwin'' || 1 orang perempuan || <small> [https://www.youtube.com/watch?v=U__34aoGpeE ''Video Rasmi Kemasukan Fatin Ke AI Team'' </small>] |- style="background:#fff2cc;" | 31 || ''Wan Nur Anisa'' || '''Nisa''' || {{Birth date and age|2002|04|5}}<br />[[Kemaman]], [[Terengganu]] <br> {{flagicon|Terengganu}} || [https://youtube.com/@ainisaaa?si=x06N2cYEPwOtTXCV AI Nisa] || [https://www.instagram.com/ness.zam/ ness.zam] || [https://www.tiktok.com/@nesslow_?lang=en-GB nesslow_] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || rowspan="8" | 23 Januari <br> 2023 <br> <small> {{Age in years, months and days|2023|01|23}} </small>|| Belum Berkahwin || – || rowspan="8" | [https://youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_GdNTn1ZLybgWp4N7fxZcRh <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team'' <br> '''The Senior'''] </small> || rowspan="8" |[https://www.youtube.com/watch?v=re6668CFgis <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> '''The Senior'''] </small> || |- style="background:#fff2cc;" | 32 || ''Alleya Sofiya Binti Abdul Aziz'' || '''Pieya''' || {{Birth date and age|2003|01|7}}<br />[[Ipoh]], [[Perak]] <br>{{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@aipieya?si=ApgqtG-lJ-6oJgd4 AI Pieya] || [https://www.instagram.com/__ppieyaaa/ __ppieyaaa] || [https://www.tiktok.com/@ppieyaaakhan?lang=en-GB ppieyaaakhan] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Isteri kepada Paih''</small> || Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 33 || ''Faridah Binti Baharuddin'' || '''Faridah''' || {{Birth date and age|2002|04|24}}<br />[[Perlis]] <br> {{flagicon|Perlis}} || [https://youtube.com/@aiteamfaridah?si=WjsxH2ify1KfMLqi AI Faridah] || [https://www.instagram.com/faridahbaharuddin00/ faridahbaharuddin00] || [https://www.tiktok.com/@faridahbaharuddin_?lang=en-GB faridahbaharuddin_] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 34 || ''Nur Atiqah Binti Abdul Hamid'' || '''Atiqah''' || {{Birth date and age|2000|03|18}}<br />[[Klang]], [[Selangor]] <br>{{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@aiatiqah?si=vtf081_QQSM4IOCi AI Atiqah] || [https://www.instagram.com/nrtqhhh/ nrtqhhh] || [https://www.tiktok.com/@nrtqhhhh?lang=en-GB nrtqhhhh] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#fff2cc;" | 35 || ''Emny Emyra Binti Che Zaini'' || '''Emny''' || {{Birth date and age|2004|09|2}}<br />[[Langkawi]], [[Kedah]] <br>{{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@aiemnyemyra?si=U9dwa54N8hg4vcp4 AI Emny Emyra] || [https://www.instagram.com/myranae.ee/ myranae.ee] || [https://www.tiktok.com/@emny.emyra?lang=en-GB emny.emyra] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Isteri kepada Aufar''</small> || Tiada || |- style="background:#fff2cc;" | 36 || ''Nur Aira Batrisya Binti Sulaiman'' || '''Ayra''' || {{Birth date and age|2003|06|17}}<br />[[Kota Bharu]], [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aiayra?si=DDTMWKStNTPrzPTK AI Ayra] || [https://www.instagram.com/ayrabatrisya/ ayrabatrisya] || [https://www.tiktok.com/@ayrabatrisya17?lang=en-GB ayrabatrisya17] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Bertunang'' || - || |- style="background:#fff2cc;" | 37 || ''Anis Areesa Binti Ramlan'' || '''Areesa''' || {{Birth date and age|1998|11|3}}<br />[[Pengkalan Kubor]], [[Kelantan]] <br>{{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@aireesa?si=Bo3BLzv8yAln5zWs AI Areesa] || [https://www.instagram.com/4reesaa/ 4reesaa] || [https://www.tiktok.com/@4reesaa?lang=en-GB 4reesaa] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' || 2 orang kembar perempuan || |- style="background:#fff2cc;" | 38 || ''Nur Arni Manisha Binti Malik'' || '''Manis''' || {{Birth date and age|2001|07|21}}<br />[[Bintulu]], [[Sarawak]] <br>{{flagicon|Sarawak}} || [https://youtube.com/@aiteam.manisha?si=whxlRvtEROM8omh3 AI Manis] || [https://www.instagram.com/manishamlk_/ manishamlk_] || [https://www.tiktok.com/@manishamalik_?lang=en-GB manishamalik_] || style="color:#d33; font-weight:bold;" | Released || ''Sudah Berkahwin'' <br /><small> <small> ''Isteri kepada Afiq''</small> || 1 orang lelaki || |- style="background:#dae8fc;" | 39 || ''Siti Hazarina Binti Mas Rudy'' || '''Rina''' || {{Birth date and age|2002|07|3}}<br />[[Rompin]], [[Pahang]] <br>{{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@sitihazarina?si=fANX13FnMspFjgBE AI Rina] || [https://www.instagram.com/c.hzrina/ c.hzrina] || [https://www.tiktok.com/@c.hzrina?lang=en-GB c.hzrina] || rowspan="2" | The Mid Senior <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="2" | 27 Mei <br> 2024 <br> <small> {{Age in years, months and days|2024|05|27}} </small> || Belum Berkahwin || - || rowspan="3"| <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || rowspan="2"|[https://www.youtube.com/watch?v=nq1dsSAmrtE <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> ''The Mid Senior'' <br> '''Batch 1''' </small>]|| |- style="background:#dae8fc;" | 40 || ''Nurul Husna Binti Yusrilou'' || '''Una''' || {{Birth date and age|2001|02|16}}<br />[[Kangar]] , [[Perlis]] <br>{{flagicon|Perlis}} || [https://youtube.com/@aiunalou?si=J9NWOzd_f1SnIwxK AI Una] || [https://www.instagram.com/_unalouu/ unalouuu] || [https://www.tiktok.com/@unalou._?lang=en-GB unalou._] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#dae8fc;" | 41 || ''Nur Faeqah Binti Kahar'' || '''Fae''' || {{Birth date and age|2003|04|2}}<br />[[Tawau]], [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@aifaeqah?si=jrgwbXATcTNFQCTs AI Fae] || [https://www.instagram.com/n.faekhr._/ n.faekhr] || [https://www.tiktok.com/@faeqahkahar?lang=en-GB faeqahkahar] || The Mid Senior <br> '''Batch 2''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 25 Jun <br> 2024 <br> <small> {{Age in years, months and days|2024|06|25}} </small> || Belum Berkahwin || – || <small> [https://www.youtube.com/watch?v=UvjBtwiEebM ''Video Rasmi Kemasukan Fae Ke AI Team'' </small>] |- style="background:#e6ffcc;" | 42 || ''Asslah Ain Syahierah'' || '''Asslah''' || {{Birth date and age|2001|12|21}}<br />[[Manjung]], [[Perak]] <br>{{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@ai_asslah?si=45zgSrMrqr-hATIL AI ASSLAH] || [https://www.instagram.com/asslahierahh/ asslahierahh] || [https://www.tiktok.com/@asslahierah?lang=en-GB asslahierah] || rowspan="4" | New Generation 2025 <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan="4" | 1 Februari <br> 2025 <br> <small> {{Age in years, months and days|2025|02|1}} </small> || Belum Berkahwin || – || rowspan="4" |[https://www.youtube.com/playlist?list=PL3_b6GyObmWx3_tkyj070PxoRRl81MkEV <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team'' <br> ''New Generation 2025'' <br> '''Batch 1''' </small>] || rowspan="4" | [https://www.youtube.com/watch?v=WSU0VQbUpV8 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team'' <br> ''New Generation 2025'' <br> '''Batch 1''' </small>] || |- style="background:#e6ffcc;" | 43 || ''Siti Aisyah Binti Mas Rudy'' || '''Aisyah''' || {{Birth date and age|2004|08|2}}<br />[[Rompin]], [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@ai.aisyahrudyy?si=1Xw6EeqH7YPDTmo5 AI AisyahRudy] || [https://www.instagram.com/luvly.syahh/ luvly.syahh] || [https://www.tiktok.com/@ct.aisyahh?lang=en-GB ct.aisyahh] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#e6ffcc;" | 44 || ''Damia Auni Sofia'' || '''Sofie''' || {{Birth date and age|2005|01|10}}<br />[[Kuala Lumpur]] <br>{{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://youtube.com/@aisofies?si=luz0W0l9WxOUrxst AI Sofie] || [https://www.instagram.com/sofiyahs_/ sofiyahs_] || [https://www.tiktok.com/@sofiyahhhs?lang=en-GB sofiyahhhs] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#e6ffcc;" | 45 || ''Syeriena Marcella'' || '''Syeriena''' || {{Birth date and age|2006|10|30}}<br />[[Kota Kinabalu]], [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@aisyeriena?si=FdEj5glBSwgqODS0 AI SYERIENA] || [https://www.instagram.com/syermrcella__/ syermrcella__] || [https://www.tiktok.com/@s5yer_?lang=en-GB s5yer_] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || – || |- style="background:#e6ffcc;" | 46 || ''Mas Amira Binti Azhar'' || '''Mira''' || {{Birth date and age|1999|10|24}}<br />[[Kulim]] <br> [[Kedah]] <br>{{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@aimasmera?si=HgveYwhMzfLp1akE AI MIRA] || [https://www.instagram.com/masmera_azhar/ masmera_azhar] || [https://www.tiktok.com/@bukanmiraaaaaa?lang=en-GB bukanmiraaaaaa] || New Generation 2025 <br> '''Batch 2''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 15 April <br> 2025 <br> <small> {{Age in years, months and days|2025|04|15}} </small> || Belum Berkahwin || – || [https://www.youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_FlInUN46OnWdlWFpv9Z0aL <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Mira'' </small>] || [https://www.youtube.com/watch?v=RRSqC4Jqvj4 <small> ''Video Kemasukan Rasmi Mira Ke AI Team'' </small>] || |- style="background:#d5e8d4; | 47 || ''Nurul Aina Binti Mohd Fadzil'' || '''Aina''' || {{Birth date and age|2001|03|12}} <br> [[Shah Alam]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@nurulaiina.a?si=LRm0PvcMtdozCktC AI Aina] || [https://www.instagram.com/nurulaiinaa.a/ nurulaiinaa.a] || [https://www.tiktok.com/@nurulaiinaa.a?lang=en-GB nurulaiinaa.a] || New Generation 2026 <br> '''Batch 1''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 6 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|6}} </small> || Belum Berkahwin || - || <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || [https://www.youtube.com/watch?v=jGdOoC6nxW4 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 1''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4; | 48 || ''Nur Najla Zulaikha'' || '''Najla''' || {{Birth date and age|2006|02|25}}<br/>[[Jitra]] <br> [[Kedah]] <br> {{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@ainajlazulaikha?si=QgG0Qq7P67PCErvW AI NAJLA] || [https://www.instagram.com/najla_xulaikha/ najla_xulaikha] || [https://www.tiktok.com/@najlazulaikha_ najlazulaikha_] || New Generation 2026 <br> '''Batch 2''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || 27 Januari <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|01|27}} </small> || Belum Berkahwin || - || [https://www.youtube.com/playlist?list=PL9j1z9eyuk_HI7A_5rDeiNsl3O2J91pjc <small> ''Koleksi Video Rasmi Saringan/Orientasi Ahli AI Team <br> New Generation 2026'' <br> '''Batch 2''' </small>] || <small>[https://www.youtube.com/watch?v=MMGf1KNpzz0 ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 2''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4 | 49 || ''Nur Nazrah Abdul Samat'' || '''Harszan'''|| {{Birth date and age|2002|12|5}}<br/>[[Kluang]] <br> [[Johor]] <br> {{flagicon|Johor}} || [https://youtube.com/@harszansamat?si=fncuFK0wfbEUk-MM AI Harszan] || [https://www.instagram.com/harszan/?hl=en harszan] || [https://www.tiktok.com/@harszanlagi harszanlagi] || rowspan="2" | New Generation 2026 <br> '''Batch 3''' || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || rowspan ="2" | 6 April <br> 2026 <br> <small> {{Age in years, months and days|2026|04|6}} </small> || Belum Berkahwin || - || <small> ''Tiada Video Rasmi Kerana Telah Dinilai & Layak Semasa Menjadi Ahli Sementara'' </small> || rowspan="2" | [https://m.youtube.com/watch?v=LyEVeqd0kD4 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ahli AI Team New Generation 2026'' <br> '''Batch 3''' </small>] || |- style="background:#d5e8d4 | 50 || ''Nurul Afiqah'' || '''Piqa''' || Tiada Maklumat <br> [[Jelebu]] <br> [[Negeri Sembilan]] <br> {{flagicon|Negeri Sembilan}} || [https://youtube.com/@sispiqa/si=44VVjzy-0MXXzns AI Piqa] || [https://www.instagram.com/afiqahmiszan/?hl=en afiqahmiszan] || [https://www.tiktok.com/@urpiqachu urpiqachu] || style="color:#008000; font-weight:bold;" | Belum Released || Belum Berkahwin || - || |} === Petunjuk Warna === {| class="wikitable" style="font-size:95%; width:100%; text-align:left; border:1px solid #a2a9b1;" ! colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center;" | '''Kategori Ahli (Berdasarkan Tahun Menyertai)''' ! colspan="2" style="background:#eaecf0; text-align:center;" | '''Status Keaktifan''' |- | style="background:#ffcccc; width:40px; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The Original AI Team'''<br /> <small>''(2020–2022)''<br />Kumpulan perintis yang membina asas dan identiti awal pasukan.</small> | style="color:#d33; font-weight:bold; text-align:center; width:130px;" | '''Belum Released''' | Anggota yang masih terikat dengan komitmen operasi harian dan proses produksi video di pejabat. |- | style="background:#fff2cc; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The Senior'''<br /> <small>''(Februari 2023)''<br />Generasi kedua yang memperkukuh struktur dan populariti jenama.</small> | style="color:#008000; font-weight:bold; text-align:center;" | '''Released''' | Anggota yang telah dilepaskan daripada peraturan ketat operasi harian namun kekal sebagai ahli rasmi. |- | style="background:#dae8fc; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The Mid Senior'''<br /> <small>''(Mei & Jun 2024)''<br />Kumpulan yang menyertai dalam fasa pertengahan perkembangan AI Team.</small> | colspan="2" rowspan="3" style="background:#f9f9f9; text-align:center; vertical-align:middle; padding:15px;" | <small> '''Informasi Tambahan'''<br /><br /> Latar belakang warna pada setiap baris mewakili '''senioriti''' berdasarkan tahun rasmi anggota menyertai pasukan.<br /><br /> Untuk maklumat lebih lengkap boleh klik di sini.<ref>{{cite web | url = https://sites.google.com/view/aiteamfamily/ai-team/senarai-ahli?authuser=2 | title = Senarai Lengkap Ahli AI Team Setakat April 2026 | author = @aiteam | website = Google Site | date = 26 Februari 2026 | access-date = 26 April 2026 | language = ms | quote = }}</ref> </small> |- | style="background:#e6ffcc; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The New Gen 2025'''<br /> <small>''(Februari & April 2025)''<br />Anggota baharu yang membawa inovasi dan kepelbagaian kandungan terkini.</small> |- | style="background:#d5e8d4; border:1px solid #a2a9b1;" | | '''The New Gen 2026'''<br /> <small>''(Januari & April 2026)''<br />Pelapis masa hadapan yang mengekalkan kelestarian legasi AI Team.</small> |} == Anggota Sementara (2024) == {{div col|colwidth=25em}} {{legend|#ffcccc|Perempuan}} {{legend|#ADD8E6|Lelaki}} {{div col end}} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; font-size:90%; border: 1px solid #a2a9b1;" | colspan=15 | [[File:Logo Rasmi AI Team.jpg|50px]] <br /> '''Senarai Ahli Sementara AI Team Tahun 2024''' |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! rowspan="2" | # ! colspan="2" | Identiti ! rowspan="2" | Asal ! colspan="3" | Media Sosial ! rowspan="2" | Tempoh Perkhidmatan <br> (3 Minggu) ! colspan="2" | Perkahwinan ! colspan="2" | Maklumat Tambahan ! rowspan="2" | Catatan ! colspan="2" | Mentor |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! Nama Sebenar !! Nama Panggilan !! Youtube !! Instagram !! TikTok !! Status!! Anak !!Video Kemasukan !! Video Perpisahan !! Mentor !! Nama Partnership |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 1''' |- |- style="background:#ffcccc;" | 1 || ''Nurul Husna Binti Yusrilou'' || '''Una''' || [[Kangar]] <br> [[Perlis]] <br> {{flagicon|Perlis}} || [https://youtube.com/@aiunalou?si=J9NWOzd_f1SnIwxK AI Una] || [https://www.instagram.com/_unalouu/ unalouuu] || [https://www.tiktok.com/@unalou._?lang=en-GB unalou._] || rowspan="4" | 29 Januari 2024 - <br> 21 Februari 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan="4" | [https://www.youtube.com/watch?v=kUTPbDS2tZY <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || rowspan="4" | [https://www.youtube.com/watch?v=yMhs8vsZ5m8 <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Mei 2024''' </small> || '''Paih''' || '''NaPa''' |- style="background:#ffcccc;" | 2 || ''Nurin Firzana'' || '''Nija''' || [[Perak]] <br> {{flagicon|Perak}} || [https://www.youtube.com/@sweetynija sweetynija] || [https://www.instagram.com/sweetynij4/ sweetynij4] || [https://www.tiktok.com/@sweetynija sweetynija] || ''Sudah Berkahwin'' || Tiada || rowspan="3" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Hafiz''' || '''NiFiz''' |- style="background:#ffcccc;" | 3 || ''Farra Dhabitah'' || '''Farra''' || [[Kuala Lumpur]] <br> {{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://www.youtube.com/@nfadha Farra Dhabitah] || [https://www.instagram.com/nfadha/ nfadha] || [https://www.tiktok.com/@imnot.farra imnot.farra] || Belum Berkahwin || - || '''Adam''' || '''FaDam''' |- style="background:#ffcccc; | 4 || ''Farisya Amanda'' || '''Amanda''' || [[Kota Bharu]] <br> [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || Tidak Dijumpai || [https://www.instagram.com/farisyamanda/ farisyamanda] || [https://www.tiktok.com/@farisyamanda?lang=en farisyamanda] || Belum Berkahwin || - || '''Kekanda''' || '''KaManda''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 2''' |- |- style="background:#ADD8E6; | 5 || ''Muhd Nor Fahmi Bin Muzammil'' || '''Fahmi''' || [[Muar]] <br> [[Johor]] <br> {{flagicon|Johor}} || [https://www.youtube.com/@Fahmimuzzamil.__ Fahmi Muzammil] || [https://www.instagram.com/nrfahmiii__/ nrfahmiii__] || [https://www.tiktok.com/@nrfahmiii__?lang=en nrfahmiii__] || rowspan="6" | 14 Mac 2024 - <br> 11 April 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan='6' | [https://www.youtube.com/watch?v=SqXu_U21HHo <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 2''' </small>] || rowspan="6" | [https://www.youtube.com/watch?v=6fJAatuoI3w <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 2''' </small>] || rowspan="3" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || - || - |- style="background:#ffcccc;" | 6 || ''Farah Ain'' || '''Farah''' || [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://www.youtube.com/@nfarahain Farah Ain] || [https://www.instagram.com/frhainn._/ frhain._] || [https://www.tiktok.com/@frhainn._?lang=en frhainn._] || Belum Berkahwin || - || '''Hafiz''' <br> '''Aufar''' || '''FarHa''' <br> '''FaFar''' |- style="background:#ffcccc;" | 7 || ''Ain Syuhada Binti Hamdan'' || '''Syu''' || [[Terengganu]] <br> {{flagicon|Terengganu}} || [https://www.youtube.com/@syuhada_hamdan Syuhada Hamdan] || [https://www.instagram.com/syuhada_hamdan/ syuhada_hamdan] || [https://www.tiktok.com/@syuhadahamdann?lang=en syuhadahamdann] || Belum Berkahwin || - || '''Adam''' || '''SyuDam''' |- style="background:#ADD8E6; | 8 || ''Syed Muhd Rivaie Wafa Bin Syed Malik'' || '''Riev''' || [[Manjung]] <br> [[Perak]] <br> {{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@rievwafa?si=fLfFBR7OiHu-Vs_Q AI Riev] || [https://www.instagram.com/rievwafa/ rievwafa] || [https://www.tiktok.com/@keanu.riev keanu.riev] || Belum Berkahwin || - || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Januari 2026''' </small> || '''Ayra''' <br> '''Atiqah''' || '''AyRiev''' <br> '''QaRiev''' |- style="background:#ffcccc;" | 9 || ''Siti Hazarina Binti Mas Rudy'' || '''Rina''' || [[Rompin]] <br> [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@sitihazarina?si=fANX13FnMspFjgBE AI Rina] || [https://www.instagram.com/c.hzrina/ c.hzrina] || [https://www.tiktok.com/@c.hzrina?lang=en-GB c.hzrina] || Belum Berkahwin || - || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Mei 2024''' </small> || '''Kekanda''' || '''KaRina''' |- style="background:#ffcccc;" | 10 || ''Siti Aisyah Binti Mas Rudy'' || '''Aisyah''' || [[Rompin]] <br> [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@ai.aisyahrudyy?si=1Xw6EeqH7YPDTmo5 AI AisyahRudy] || [https://www.instagram.com/luvly.syahh/ luvly.syahh] || [https://www.tiktok.com/@ct.aisyahh?lang=en-GB ct.aisyahh] || Belum Berkahwin || - || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Februari 2025''' </small> || '''Lukman''' || '''SyahMan''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 3''' |- |- style="background:#ffcccc;" | 11 || ''Besse Junaida Binti Jusmanuddin'' || '''Mikasa''' || [[Raub]] <br> [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://www.youtube.com/@mikabessy mikabeesy] || [https://www.instagram.com/bessejebat/ bessejebat] || [https://www.tiktok.com/@bessyizbad?lang=en bessyizbad] || rowspan="5" | 28 April 2024 - <br> 21 May 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan="5" | [https://www.youtube.com/watch?v=zg84ArGEZBo <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || rowspan="5" | [https://www.youtube.com/watch?v=CgdYcJt1ASo <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || rowspan="3" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Mad Khan''' || '''M & M''' |- style="background:#ffcccc;" | 12 || ''Roza Fiena Binti Roslan'' || '''Piena''' || [[Terengganu]] <br> {{flagicon|Terengganu}} || [https://www.youtube.com/@RozaFiena Roza Fiena] || [https://www.instagram.com/rozafienaroslan_/ rozafienaroslan_] || [https://www.tiktok.com/@rozapienaroslan_?lang=en rozapienaroslan_] || ''Sudah Berkahwin'' || Tiada || '''Safwan''' || '''SaPiena''' |- style="background:#ffcccc;" | 13 || ''Tiada Maklumat'' || '''Syura''' || [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://www.youtube.com/@syuraarosly Syura Rosly] || [https://www.instagram.com/syurarosly_/ syurarosly_] || [https://www.tiktok.com/@syurarosly?lang=en syurarosly] || Belum Berkahwin || - || '''Laming''' || '''SyuMing''' |- style="background:#ffcccc;" | 14 || ''Nur Faeqah Binti Kahar'' || '''Fae''' || [[Tawau]] <br> [[Sabah]] <br>{{flagicon|Sabah}} || [https://www.youtube.com/@AiFaeqah AI Fae] || [https://www.instagram.com/n.faekhr._/ n.faekhr] || [https://www.tiktok.com/@faeqahkahar?lang=en faeqahkahar] || Belum Berkahwin || - || rowspan="2" | <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Mei 2024''' </small> || '''Syahmie''' || '''SyaFae''' |- style="background:#ADD8E6; | 15 || ''Muhd Farihin'' || '''Ehin''' || [[Kuala Lumpur]] <br> {{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://www.youtube.com/@AI_Ehin AI Ehin] || [https://www.instagram.com/ehinn.__/ ehinn.__] || [https://www.tiktok.com/@ehin__?lang=en ehin__] || Belum Berkahwin || - || '''Mimi''' || '''CuMi''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 4''' |- |- style="background:#ADD8E6; | 11 || ''Danish Haikal'' || '''Nish''' || [[Melaka]] <br> {{flagicon|Melaka}} || [https://www.youtube.com/@Nishkopijalanan nish.penjualkopi] || [https://www.instagram.com/lifeof.nishhh/ lifeof.nishhh] || [https://www.tiktok.com/@nish.kopi nish.kopi] || rowspan="5" | 6 Ogos 2024 - <br> 31 Ogos 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan="5" | [https://www.youtube.com/watch?v=M6ioUlXVNe0 <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 4''' </small>] || rowspan="5" | [https://www.youtube.com/watch?v=N4scSBHH0Fg <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 4''' </small>] || rowspan="2" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Faridah''' || '''FarNish''' |- style="background:#ADD8E6; | 12 || ''Muhd Syafiq Daniel'' || '''Dany''' || [[Perlis]] <br> {{flagicon|Perlis}} || [https://www.youtube.com/@asydany/featured Danysy] || [https://www.instagram.com/danysy_/ danysy_] || [https://www.tiktok.com/@danysy16 danysy16] || Belum Berkahwin || - || '''Una''' ||'''NaNy''' |- style="background:#ADD8E6; | 13 || ''Muhd Aiman Mukmin Bin Junaidi'' || '''Aiman Junaidi''' || [[Bandar Baru Bangi]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://www.youtube.com/@AIaimanjunaidi AI AimanJunaidi] || [https://www.instagram.com/aimnjunaid._/ aimnjunaid._] || [https://www.tiktok.com/@aimnjunaid._ aimnjunaid._] || Belum Berkahwin || - || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Februari 2025''' </small> || '''Fae''' ||'''MaNae''' |- style="background:#ffcccc;" | 14 || ''Nur Nuha Nazihah'' || '''Nuha''' || [[Kuala Lumpur]] <br> {{flagicon|Kuala Lumpur}} || [https://www.youtube.com/@nuhanadzree Nuha Nadzree] || [https://www.instagram.com/nuhanadzree/ nuhanadzree] || [https://www.tiktok.com/@moonease mooonease] || ''Sudah Bertunang'' <br> <small> <small> ''Tunang Kepada Safwan'' </small> || - || rowspan="2" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Lukman''' ||'''HaLu''' |- style="background:#ffcccc;" | 15 || ''Nur Ain Maisarah'' || '''Ya''' || [[Manjung]] <br> [[Perak]] <br> {{flagicon|Perak}} || [https://www.youtube.com/@nurainmaisarah16 Yaya] || [https://www.instagram.com/nrainmisrh/ nrainmisrh] || [https://www.tiktok.com/@nrainmisrh nrainmisrh] || Belum Berkahwin || - || '''Ehin''' ||'''CuYa''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 5''' |- style="background:#ADD8E6;" | 16 || ''Muqri Syah'' || '''Risyah''' || [[Kelantan]] <br> {{flagicon|Kelantan}} || [https://youtube.com/@muqqriszhsyah?si=WG1W0_BSyTud3ErO Risyah Khan] || [https://www.instagram.com/risyahkhan?igsh=cXFzZ3A4dWlyZGVq risyahkhan] || [https://www.tiktok.com/@risyahkhan?_r=1&_t=ZS-95mMCQcehhH risyahkan] || rowspan="4" | 25 September 2024 - <br> 17 Oktober 2024 || Belum Berkahwin || - || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=btC2wq25nb8&pp=ygUUYWxpZWZmIGlyZmFuIGJhdGNoIDU%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 5''' </small>] || rowspan="5" | [https://m.youtube.com/watch?v=mwweUES1z-c&pp=ygUfYWxpZWZmIGlyZmFuIHBlcnBpc2FoYW4gYmF0Y2ggNQ%3D%3D <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 5''' </small>] || rowspan="5" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Nisa''' <br> '''Rina''' || '''NiSyah''' <br> '''RiRi''' |- style="background:#ADD8E6;" | 17 || ''Haris Daniel'' || '''Haris''' || [[Hulu Selangor]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@harisdaniel?si=aq-32LFNqkv8ahBw Haris Niel] || [https://www.instagram.com/haris_niel?igsh=d3Z5czdzZXU4MnNn haris_niel] || [https://www.tiktok.com/@harisniel?_r=1&_t=ZS-95mO8CLfmuw harisniel] || Belum Berkahwin || - || '''Ayra''' <br> '''Emny''' || '''HaRa''' <br> '''RisNy''' |- style="background:#ffcccc;" | 18 || ''Sadatul Emyra Tasya'' || '''Tasya''' || [[Kota Kinabalu]] <br> [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@tasyanazri?si=uTkXrcCGI-Vfv04n Tasya Nazri] || [https://www.instagram.com/emyratasya?igsh=a2Qxb3ljcmIxZG9h emyratasya] || [https://www.tiktok.com/@tasyanazriii?_r=1&_t=ZS-95mOi5xGsuF tasyanazriii] || Belum Berkahwin || - || '''Adam''' || '''TaAd''' |- style="background:#ffcccc;" | 19 || ''Farynna Bassiron'' || '''Far''' || [[Kuching]] <br> [[Sarawak]] <br> {{flagicon|Sarawak}} || Tidak Dijumpai || [https://www.instagram.com/n.farynna?igsh=MW53b2E1N2NpaWd4 n.farynna] || [https://www.tiktok.com/@n.farynna?_r=1&_t=ZS-95mPCw0PenS n.farynna] || Belum Berkahwin || - || '''Safwan''' || '''FarWan''' |- style="background:#ffcccc;" | 20 || ''Tiada Maklumat'' || '''Nurin''' || [[Langgar]] <br> [[Kedah]] <br> {{flagicon|Kedah}} || Tidak Dijumpai || [https://www.instagram.com/nurinrdzii?igsh=MWU2ZnNlemo0MmlyZA== nurinrdzii] || [https://www.tiktok.com/@nurinrdziii?_r=1&_t=ZS-95mPoVksHlH nurinrdziii] || 30 September 2024 - <br> 17 Oktober 2024 || Belum Berkahwin || - || [https://m.youtube.com/watch?v=_4dFYK3enP0&pp=ygUSYWxpZWZmIGlyZmFuIG51cmlu <small> ''Video Rasmi Kemasukan Nurin Ke AI Team'' '''Sementara Batch 5''' </small>] || '''MadKhan''' || '''NuMad''' |} <small>Nota: Anggota yang mempunyai dua mentor adalah hasil daripada rombakan partnership atas sebab-sebab tertentu.Maklumat Lanjut Mengenai '''Anggota Sementara''' Boleh Lihat Di Wikipedia AI Team </small> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%; width:60%;" ! style="background:#2c3e50; color:white;" | Batch ! style="background:#3498db; color:white;" | Jumlah Anggota ! style="background:#5dade2; color:white;" | Lelaki ! style="background:#f1948a; color:white;" | Perempuan ! style="background:#27ae60; color:white;" | Terpilih Sebagai Talent Tetap |- | Batch 1 || 4 || 0 || 4 || 1 (Perempuan) |- | Batch 2 || 6 || 2 || 4 || 3 <br> (1 Lelaki, 2 Perempuan) |- | Batch 3 || 5 || 1 || 4 || 2 <br> (1 Lelaki, 1 Perempuan) |- | Batch 4 || 5 || 3 || 2 || 1 <br> (Lelaki) |- | Batch 5 || 5 || 2 || 3 || 0 |- ! style="background:#2c3e50; color:white;" | JUMLAH ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 25 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 8 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 17 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 7 |} == Anggota Sementara (2025) == {{div col|colwidth=25em}} {{legend|#ffcccc|Perempuan}} {{legend|#ADD8E6|Lelaki}} {{div col end}} {| class="wikitable sortable" style="width:100%; text-align:center; font-size:90%; border: 1px solid #a2a9b1;" | colspan=15 | [[File:Logo Rasmi AI Team.jpg|50px]] <br /> '''Senarai Ahli Sementara AI Team Tahun 2025''' |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! rowspan="2" | # ! colspan="2" | Identiti ! rowspan="2" | Asal ! colspan="3" | Media Sosial ! rowspan="2" | Tempoh Perkhidmatan <br> (3 Minggu) ! colspan="2" | Perkahwinan ! colspan="2" | Maklumat Tambahan ! rowspan="2" | Catatan ! colspan="2" | Mentor |- style="background:#eaecf0; color:black; font-weight:bold;" ! Nama Sebenar !! Nama Panggilan !! Youtube !! Instagram !! TikTok !! Status!! Anak !! Video Kemasukan !! Video Perpisahan !! Mentor !! Nama Partnership |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 1''' |- |- style="background:#ADD8E6;" | 1 || ''Syed Muhd Firmal Ikmal'' || '''Malkodok''' || [[Seri Kembangan]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} ||[https://youtube.com/@malkodokk?si=0D4lj1awfOZJ9K_6 AI Malkodok]|| [https://www.instagram.com/sydfrmal_/ sydfrmal] || [https://www.tiktok.com/@malkodok97 malkodok97] || 10 September 2025 - <br> 5 Oktober 2025 || rowspan="4" | Belum Berkahwin || rowspan="4" | - || [https://m.youtube.com/watch?v=v4W57LZDcvg&pp=ygUgYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBiYXJ1IGJhdGNoIDE%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=gOrvvameb9M&pp=ygUrYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBiYXJ1IGJhdGNoIDEgcGVycGlzYWhhbg%3D%3D <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || rowspan="3" | <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Awal Januari 2026''' </small> || '''Aisyah''' || '''MalkoSyah''' |- style="background:#ADD8E6;" | 2 || ''Muhd Firdaus Bin Batjo'' || '''Daus''' || [[Kinabatangan]] <br> [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@dausbatjo?si=YAJFEDMbSHj9ag_s AI Daus Batjo] || [https://www.instagram.com/dausbatjo/ dausbatjo] || [https://www.tiktok.com/@dausbatjo dausbatjo] || 15 September 2025 - <br> 5 Oktober 2025 || [https://m.youtube.com/watch?v=rueA--kvBQw&pp=ygUoYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBzZW1lbnRhcmEgZGF1cyBiYXRqbw%3D%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Daus Ke AI Team'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || '''Asslah''' || '''AssUs''' |- style="background:#ffcccc;" | 3 || ''Nurul Aina Binti Mohd Fadzil'' || '''Aina''' || rowspan="2" | [[Shah Alam]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@nurulaiina.a?si=LRm0PvcMtdozCktC AI Aina] || [https://www.instagram.com/nurulaiinaa.a/ nurulaiinaa.a] || [https://www.tiktok.com/@nurulaiinaa.a?lang=en-GB nurulaiinaa.a] || rowspan="2" | 10 September 2025 - <br> 5 Oktober 2025 || rowspan="2" | [https://m.youtube.com/watch?v=v4W57LZDcvg&pp=ygUgYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBiYXJ1IGJhdGNoIDE%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 1''' </small>] || '''Aiman Junaidi''' || '''AiAiManA''' |- style="background:#ffcccc;" | 4 || ''Nur Damia Hadira'' || '''Melur''' || [https://youtube.com/@mmelurd?si=BoQNBDLQwtFatQF_ MelurD] || Tidak Dijumpai || [https://www.tiktok.com/@melurd_?_r=1&_t=ZS-96AJJ9x59wm melurd_] || <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Syahmie''' || '''MieLur''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 2''' |- |- style="background:#ADD8E6;" | 5 || ''Nor Ikhmal Hakim'' || '''Ikhmal Nour''' || [[Kuantan]] <br> [[Pahang]] <br> {{flagicon|Pahang}} || [https://youtube.com/@ikhmalnour?si=o5_W7rTL2ZntcpuF Ikhmal Nour] || [https://www.instagram.com/ikhmalnour_?igsh=bGliaGhqNnRmM2hx ikhmalnour_] || [https://www.tiktok.com/@ikhmaln0ur?_r=1&_t=ZS-96AJNlnRqF8 ikhmaln0ur] || rowspan="4" | 21 Oktober 2025 - <br> 11 November 2025 || rowspan="4" | Belum Berkahwin || rowspan="4" | - || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=IZZ_kox16AM&pp=ygUeYWxpZWZmIGlyZmFuIHNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAy <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 2''' </small>] || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=TV356TLaJck&pp=ygUpYWxpZWZmIGlyZmFuIFNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAyIHBlcnBpc2FoYW4%3D <small> ''Video Rasmi Perpisahan '''Sementara Batch 2''' </small>] || rowspan="2" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Syeriena Marcella''' || '''MalSyalla''' |- style="background:#ADD8E6;" | 6 || ''Muhd Hafizul Hazril'' || '''Budak Verell''' || [[Ipoh]] <br> [[Perak]] <br> {{flagicon|Perak}} || [https://youtube.com/@arilkusaini?si=JNpMPxcr1F1wa5K0 BUDAK VERELL] || [https://www.instagram.com/arilkusaini?igsh=NDg1ZTFwdTl0ZHJ2 arilkusaini] || [https://www.tiktok.com/@arilkusainiii?_r=1&_t=ZS-96AJSzhjPpi arilkusainiii] || '''Rina''' || '''VerrellNa''' |- style="background:#ffcccc;" | 7 || ''Nur Nazrah Abdul Samat'' || '''Harszan''' || [[Kluang]] <br> [[Johor]] <br> {{flagicon|Johor}} || [https://youtube.com/@harszansamat?si=fncuFK0wfbEUk-MM AI Harszan] || [https://www.instagram.com/harszan/?hl=en harszan] || [https://www.tiktok.com/@harszanlagi harszanlagi] || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Awal April 2026''' </small> || '''Harry''' || '''RyZan''' |- style="background:#ffcccc;" | 8 || ''Nur Najla Zulaikha'' || '''Najla''' || [[Jitra]] <br> [[Kedah]] <br> {{flagicon|Kedah}} || [https://youtube.com/@ainajlazulaikha?si=QgG0Qq7P67PCErvW AI NAJLA] || [https://www.instagram.com/najla_xulaikha/ najla_xulaikha] || [https://www.tiktok.com/@najlazulaikha_ najlazulaikha_] || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Akhir Januari 2026''' </small> || '''Irfan Danial''' || '''DanialLa''' |- ! colspan="15" style="background:#FFAD00; text-align:center; color:#151922;" | '''BATCH 3''' |- |- style="background:#ADD8E6;" | 9 || ''Syafiq Farhan Bin Johari'' || '''Syafiq atau Capik''' || [[Rawang, Gombak]] <br> [[Selangor]] <br> {{flagicon|Selangor}} || [https://youtube.com/@syafiqjohari99?si=TG1nBPxqd2m2IF_b AI Capik] || [https://www.instagram.com/syafiqjoharii/ syafiqjoharii] || [https://www.tiktok.com/@capikjohari capikjohari] || 1 Disember 2025 - <br> 23 Disember 2025 || rowspan="4" | Belum Berkahwin || rowspan="4" | - || [https://m.youtube.com/watch?v=obB6O4xSzak&pp=ygUeYWxpZWZmIGlyZmFuIHNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAz <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || rowspan="4" | [https://m.youtube.com/watch?v=NVXy9TA9kdc&pp=ygUpYWxpZWZmIGlyZmFuIHNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAzIHBlcnBpc2FoYW4%3D <small> ''Video Rasmi Perpisahan'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || <small> '''Sebelum Terpilih Menjadi Talent Tetap Pada Akhir Januari 2026''' </small> || '''Mira''' || '''CapiRa''' |- style="background:#ADD8E6;" | 10 || ''Muhd Amirul'' || '''Boboi Sirent''' || [[Tawau]] <br> [[Sabah]] <br> {{flagicon|Sabah}} || [https://youtube.com/@boboisirent?si=Ah54Kcn8fIIKuuW7 BOBOISIRENT] || [https://www.instagram.com/b0b0isiren7?igsh=MWpqemNob3RsMnZqMQ== b0b0isiren7] || [https://www.tiktok.com/@boboisirent?_r=1&_t=ZS-96AJfamP8pW boboisirent] || 2 Disember 2025 - <br> 23 Disember 2025 ||[https://m.youtube.com/watch?v=WgLMw26sZgc&pp=ygUjYWxpZWZmIGlyZmFuIHRhbGVudCBzZW1lbnRhcmEgYm9ib2k%3D <small> ''Video Rasmi Kemasukan Boboi Ke AI Team '''Sementara Batch 3''' </small>] || rowspan="3" | <small> '''Gagal Terpilih Menjadi Talent Tetap''' </small> || '''Asslah''' <br> '''Aisyah''' || '''AssBoy''' <br> '''BoyAisyh''' |- style="background:#ffcccc;" | 11 || ''Nur Fazira'' || '''Ira''' || [[Johor Bahru]] <br> [[Johor]] <br> {{flagicon|Johor}} || [https://youtube.com/@nrfaziraa?si=R9M9icmjsmgyurjV Ira] || [https://www.instagram.com/nrfaziraa._?igsh=MTByNDQ1Y3dpbDhscg== nrfaziraa._] || [https://www.tiktok.com/@nrfaziraa.__?_r=1&_t=ZS-96AJlGj1eUR nrfaziraa.__] || rowspan="2" | 1 Disember 2025 - <br> 23 Disember 2025 || rowspan="2" | [https://m.youtube.com/watch?v=obB6O4xSzak&pp=ygUeYWxpZWZmIGlyZmFuIHNlbWVudGFyYSBiYXRjaCAz <small> ''Video Rasmi Kemasukan Ke AI Team'' '''Sementara Batch 3''' </small>] || '''Aiman J.''' <br> '''Kekanda''' || '''ManIra''' <br> '''KaIra''' |- style="background:#ffcccc;" | 12 || ''Nur Qistina Aleeya Antasya'' || '''Qis''' || [[Kuala Nerus]] <br> [[Terengganu]] <br> {{flagicon|Terengganu}} || [https://youtube.com/@qistinaantasya46?si=mDYegCuL5D58TOT6 Qistina Antasya] || [https://www.instagram.com/qistinaantasya_?igsh=cTRyd3M3dm52cDVx qistinaantasya_] || [https://www.tiktok.com/@qistinaantasyaa6?_r=1&_t=ZS-96AJri3Wcvo qistinaantasyaa6] || '''MadKhan''' || '''QistiMad''' |} <small>Nota: Anggota yang mempunyai dua mentor adalah hasil daripada rombakan partnership atas sebab-sebab tertentu.Maklumat Lanjut Mengenai '''Anggota Sementara''' Boleh Lihat Di Wikipedia AI Team </small> {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:90%; width:60%;" ! style="background:#2c3e50; color:white;" | Batch ! style="background:#3498db; color:white;" | Jumlah Anggota ! style="background:#5dade2; color:white;" | Lelaki ! style="background:#f1948a; color:white;" | Perempuan ! style="background:#27ae60; color:white;" | Terpilih Sebagai Talent Tetap |- | Batch 1 || 4 || 2 || 2 || 3 <br> (2 Lelaki , 1 Perempuan) |- | Batch 2 || 4 || 2 || 2 || 2 <br> (Perempuan) |- | Batch 3 || 4 || 2 || 2 || 1 <br> (1 Lelaki) |- ! style="background:#2c3e50; color:white;" | JUMLAH ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 12 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 6 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 6 ! style="background:#2c3e50; color:white;" | 6 |} == Nota == {| class="wikitable" style="font-size: 88%; background-color: #fcfcfc; border: 1px solid #aaa; width: 100%;" | '''Nota Maklumat & Pengiraan:''' * '''Status Senarai:''' Senarai ini masih belum lengkap sepenuhnya dan sedang dikemas kini secara berperingkat, termasuk data bagi anggota sementara 2025, bekas anggota, serta peserta orientasi/saringan. * '''Cara Pengambilan Ahli AI Team:''' Kecuali bagi kategori ''talent'' (THE ORIGINAL), kemasukan ahli baharu melalui dua kaedah utama: ** '''Anggota Sementara (Tiket Terus):''' Anggota yang menunjukkan prestasi cemerlang serta memenuhi kriteria sepanjang tempoh sementara akan terus diserap sebagai ''talent'' tetap pada sesi pengambilan seterusnya. ** '''Proses Orientasi/Saringan:''' Permohonan dibuka pada awal tahun (biasanya 5 lelaki & 5 perempuan dipilih). Peserta yang terpilih pada pendaftaran awal perlu melalui ujian konten hiburan selama beberapa hari di lokasi tertentu untuk penilaian muktamad. Proses penyingkiran berlaku di sini untuk memilih mereka yang benar-benar layak. * '''Cara Pengambilan Anggota Sementara:''' ** Berbeza dengan cara pengambilan anggota tetap, di mana mereka tidak perlu menjalani proses saringan atau orientasi, melainkan dipilih dan dinilai melalui proses pendaftaran awal sahaja. * '''Nota Sejarah (The Senior):''' ** Bagi kumpulan ''The Senior'', proses penyingkiran asal tidak dilaksanakan walaupun sepatutnya telah dirancang berlaku kerana faktor simpati pihak pengurusan terhadap latar belakang 21 orang peserta. ** Walau bagaimanapun, ini dianggap sebagai satu pengajaran kerana isu kualiti dan komitmen ahli. Kesannya, proses penyingkiran yang lebih ketat telah dikuatkuasakan bagi sesi pengambilan 2025 dan 2026 untuk memastikan kualiti ''talent'' yang dipilih. * '''Evolusi Kriteria Pemilihan:''' ** '''Sesi 2024 (Anggota Sementara):''' Pihak pengurusan lebih mengutamakan individu yang kurang dikenali atau mempunyai jumlah pengikut yang rendah di media sosial. Tujuannya adalah untuk memberi peluang kepada mereka dalam membina populariti serta memberi bimbingan tentang selok-belok dunia YouTube dan pempengaruh secara profesional. ** '''Sesi 2025:''' Berlaku anjakan dalam kriteria pemilihan di mana individu yang sudah mempunyai nama atau pengaruh sedia ada (seperti Ikhmal Nour dan Harszan) mula diserap masuk. Walau bagaimanapun, alasan terperinci di sebalik perubahan strategi pemilihan bagi tahun 2025 ini tidak dinyatakan secara rasmi oleh Alieff Irfan. * '''Maklumat Lanjut''': ** Bagi Maklumat Lebih Lanjut Boleh Lihat Di '''Wikipedia AI Team''' |} 1rd40p0oczo1ye9jhlfrhnk3nq6tr21 0 1286263 6844335 6836251 2026-05-08T18:20:29Z ~2026-25786-90 397514 /* Pelakon Pembantu */ 6844335 wikitext text/x-wiki '''''Bayangan Lelaki Sempurna''''' merupakan sebuah drama televisyen Malaysia 2026 terbitan ''Zamriez Golden Pictures Sdn. Bhd.'' yang diarahkan oleh '''Ejump Mohd'''. Ia dibintangi oleh [[Adam Lee]] dan [[Sweet Qismina]]. Drama ini memulakan tayangan perdana di [[Slot Akasia]], [[TV3]] pada 9 April 2026 menggantikan [[Khianat Yang Terpilih]]. {{Infobox television | show_name = Bayangan Lelaki Sempurna | image = | genre = {{hlist|[[Drama]]|[[Keluarga]]}} | starring = {{plainlist| * [[Adam Lee]] * [[Sweet Qismina]] }} | opentheme = "Mengapa Singgah" - [[Nomad]] | endtheme = "Menduakan Cinta" - Wawa Shazwa & [[Ahmad Syafiq]] | composer = | creator = | num_episodes = 28 | director = Ejump Mohd | writer = {{ubl|Rozie Rashid|Zakinah Ab Zarith}} | editor = Circlehouse Networks | executive_producer = Wan Nur Syafiqa Wan Zamri | producer = {{ubl|Wan Zamri Wan Abdul Kadir|Fouziah Abdul Rahman (bersama)|Juliana Mazlan (bersama)}} | company = Zamriez Golden Pictures Sdn Bhd | country = [[Malaysia]] | language = [[Bahasa Melayu]] | runtime = 42 Minit | audio_format = [[Dolby Digital]] | picture_format = {{plainlist| * [[480i]] ([[SDTV]]) * [[1080i]] ([[HDTV]]) }} | channel = {{ublist|[[TV3]]<br>{{small|([[Slot Akasia]])}}|[[Tonton]]}} | status = | first_aired = 9 April 2026 | last_aired = Kini | preceded_by = [[Khianat Yang Terpilih]] | followed_by = }} == Pelakon == ===Pelakon Utama=== *[[Adam Lee]] sebagai Ammar / Luth Zafran *[[Sweet Qismina]] sebagai Zara *[[Riena Diana]] sebagai Dahlia *[[Nadia Brian]] sebagai Sabiran ===Pelakon Pembantu=== *Maya Fathia sebagai Aqish, Anak Kepada Ammar / Luth Zafran *[[Wanns Ahmad]] sebagai Fendi *Zazzleen Zulkafli sebagai Zulin, Ibu Kepada Zara *[[Azhar Amir]] sebagai Tuan Rizal *[[Aleza Shadan]] sebagai Puan Karina *[[Syazuwan Hassan]] sebagai Iqbal Zaim *[[Josiah Hogan]] sebagai Mukhriz *[[Firdaus Ghufran]] sebagai Naufal *[[Apich Lo]] sebagai Kael *Lolly Sam's sebagai Qistina Maisara kawan kolej Zara *[[Elly Suhaili]] sebagai Nendon *Iman Zulkarnaian sebagai Rafiq ==Pautan luar== {{turutan-tv | stesen = [[TV3]] | slot = [[Slot Akasia]], Isnin-Jumaat, 7:00 malam | nama = '''''Bayangan Lelaki Sempurna''''' | sebelum = ''[[Khianat Yang Terpilih]]'' | selepas = ''Luka Di Hujung Setia'' }} 11v2v9xlc42ahs5kpw4zvf15ki7ytdl 0 1286388 6844477 6834029 2026-05-09T04:02:09Z ~2026-27968-79 398938 /* Senarai saluran televisyen digital terrestrial MYTV */ 6844477 wikitext text/x-wiki Berikut adalah senarai saluran televisyen digital terrestrial serta senarai saluran radio yang kini bersiaran secara percuma dan tanpa sebarang bayaran menerusi [[MYTV Broadcasting|MYTV]]. Kesemua saluran ini adalah berdasarkan capaian menyeluruh penyiaran digital terrestrial (''terrestrial digital availabilities'') bagi seluruh negeri di [[Malaysia]]. Dijangka lebih banyak saluran televisyen baharu dan juga saluran radio baharu yang bakal bersiaran menerusi [[MYTV Broadcasting|MYTV]] kelak. == Senarai saluran televisyen digital terrestrial MYTV == {{colorbox|#faebd7}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah format 16:9 saluran HD. {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah format 4:3 saluran SD. {|class="wikitable" |- !No. Saluran!!Nama saluran televisyen!!Pemilik!!MYTV Mana Mana<ref name="MYTV Mana Mana website">{{cite web|url=https://www.mana2.my/|title=MYTV Mana Mana website}}</ref> |-style="background:#faebd7" ! 101_HD | [[TV1]] | rowspan="2"| [[Radio Televisyen Malaysia]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 102_HD | [[TV2]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 103_HD | [[TV3|TV3 HD]] | [[Media Prima]] | {{no}} |-style="background:#faebd7" ! 104_HD | [[Hankuk TV]] | My Hankuk TV Sdn Bhd | {{no}} |- ! 105 | [[Enjoy TV5|Enjoy TV5 SD]] | Enjoy TV Broadcasting Sdn Bhd | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 107_HD | [[DidikTV KPM|DidikTV KPM HD]] | [[Media Prima]]<br>[[Kementerian Pendidikan Malaysia]] | {{no}} |-style="background:#faebd7" ! 108_HD | [[8TV|8TV HD]] | rowspan=2 |[[Media Prima]] | {{no}} |-style="background:#faebd7" ! 109_HD | [[TV9|TV9 HD]] | {{no}} |-style="background:#faebd7" ! 110_HD | [[TV Okey|OKEY]] | rowspan="2"| [[Radio Televisyen Malaysia]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 111_HD | [[Sukan RTM|Sukan+]] | {{yes}} |- ! 112 | [[Awesome TV|Awesome TV SD]] | Awesome Broadcasting Sdn Bhd | {{no}} |-style="background:#faebd7" ! 113_HD | [[TV6]] | [[Radio Televisyen Malaysia]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 114_HD | [[TV Alhijrah|TV AlHijrah]] | AlHijrah Media Corporation | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 121_HD | [[Bernama TV]] | [[Bernama]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 122_HD | [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] | Sarawak Media Group | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 123_HD | [[Berita RTM]] | [[Radio Televisyen Malaysia]] | {{yes}} |} == Senarai saluran radio MYTV == {|class="wikitable" |- !No. Saluran!!Nama saluran radio!!Pemilik!!MYTV Mana Mana<ref name="MYTV Mana Mana website"/> |- !701 |[[Nasional FM]] | rowspan="10" |[[Radio Televisyen Malaysia]] | {{yes}} |- !702 |[[TraXX FM]] | {{yes}} |- !703 |[[Minnal FM]] | {{yes}} |- !704 |[[Ai FM]] | {{yes}} |- !705 |[[Radio Klasik]] | {{yes}} |- !706 |[[Asyik FM]] | {{yes}} |- !707 |[[Sabah FM]] | {{yes}} |- !708 |[[Sabah V FM]] | {{yes}} |- !709 |[[Sarawak FM]] | {{yes}} |- !710 |[[Wai FM]] | {{yes}} |- !711 |[[Bernama Radio]] | [[Bernama]] | {{yes}} |} == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == * [https://mytvbroadcasting.my/ Tapak sesawang rasmi] f0l5wbf0dlljhnvwmg8gww2m0ikjl4d 6844478 6844477 2026-05-09T04:03:13Z ~2026-27968-79 398938 /* Senarai saluran televisyen digital terrestrial MYTV */ 6844478 wikitext text/x-wiki Berikut adalah senarai saluran televisyen digital terrestrial serta senarai saluran radio yang kini bersiaran secara percuma dan tanpa sebarang bayaran menerusi [[MYTV Broadcasting|MYTV]]. Kesemua saluran ini adalah berdasarkan capaian menyeluruh penyiaran digital terrestrial (''terrestrial digital availabilities'') bagi seluruh negeri di [[Malaysia]]. Dijangka lebih banyak saluran televisyen baharu dan juga saluran radio baharu yang bakal bersiaran menerusi [[MYTV Broadcasting|MYTV]] kelak. == Senarai saluran televisyen digital terrestrial MYTV == {{colorbox|#faebd7}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah format 16:9 saluran HD. {{colorbox|}} Saluran-saluran yang disorotkan dengan warna ini adalah format 4:3 saluran SD. {|class="wikitable" |- !No. Saluran!!Nama saluran televisyen!!Pemilik!!MYTV Mana Mana<ref name="MYTV Mana Mana website">{{cite web|url=https://www.mana2.my/|title=MYTV Mana Mana website}}</ref> |-style="background:#faebd7" ! 101_HD | [[TV1]] | rowspan="2"| [[Radio Televisyen Malaysia]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 102_HD | [[TV2]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 103_HD | [[TV3|TV3 HD]] | [[Media Prima]] | {{no}} |-style="background:#faebd7" ! 104_HD | [[Hankuk TV]] | My Hankuk TV Sdn Bhd | {{no}} |- ! 105 | [[Enjoy TV5|Enjoy TV5 SD]] | Enjoy TV Broadcasting Sdn Bhd | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 106_HD | [[Drama Sangat|Drama Sangat HD]] | [[Media Prima]] | {{no}} |-style="background:#faebd7" ! 107_HD | [[DidikTV KPM|DidikTV KPM HD]] | [[Media Prima]]<br>[[Kementerian Pendidikan Malaysia]] | {{no}} |-style="background:#faebd7" ! 108_HD | [[8TV|8TV HD]] | rowspan=2 |[[Media Prima]] | {{no}} |-style="background:#faebd7" ! 109_HD | [[TV9|TV9 HD]] | {{no}} |-style="background:#faebd7" ! 110_HD | [[TV Okey|OKEY]] | rowspan="2"| [[Radio Televisyen Malaysia]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 111_HD | [[Sukan RTM|Sukan+]] | {{yes}} |- ! 112 | [[Awesome TV|Awesome TV SD]] | Awesome Broadcasting Sdn Bhd | {{no}} |-style="background:#faebd7" ! 113_HD | [[TV6]] | [[Radio Televisyen Malaysia]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 114_HD | [[TV Alhijrah|TV AlHijrah]] | AlHijrah Media Corporation | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 121_HD | [[Bernama TV]] | [[Bernama]] | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 122_HD | [[TVS (saluran TV Malaysia)|TVS]] | Sarawak Media Group | {{yes}} |-style="background:#faebd7" ! 123_HD | [[Berita RTM]] | [[Radio Televisyen Malaysia]] | {{yes}} |} == Senarai saluran radio MYTV == {|class="wikitable" |- !No. Saluran!!Nama saluran radio!!Pemilik!!MYTV Mana Mana<ref name="MYTV Mana Mana website"/> |- !701 |[[Nasional FM]] | rowspan="10" |[[Radio Televisyen Malaysia]] | {{yes}} |- !702 |[[TraXX FM]] | {{yes}} |- !703 |[[Minnal FM]] | {{yes}} |- !704 |[[Ai FM]] | {{yes}} |- !705 |[[Radio Klasik]] | {{yes}} |- !706 |[[Asyik FM]] | {{yes}} |- !707 |[[Sabah FM]] | {{yes}} |- !708 |[[Sabah V FM]] | {{yes}} |- !709 |[[Sarawak FM]] | {{yes}} |- !710 |[[Wai FM]] | {{yes}} |- !711 |[[Bernama Radio]] | [[Bernama]] | {{yes}} |} == Rujukan == {{reflist}} == Pautan luar == * [https://mytvbroadcasting.my/ Tapak sesawang rasmi] okyspyhzpx5c2g000jl6n4fkqntf1w9 0 1286521 6844553 6843096 2026-05-09T06:51:32Z PSC2000 359232 6844553 wikitext text/x-wiki '''''Dorm 403''''' merupakan sebuah drama televisyen Malaysia 2026 terbitan ''Country & Universal Sdn. Bhd.'' yang diarahkan oleh '''[[Raja Mukhriz]]'''. Ia dibintangi oleh Zairi Aziz, [[Evertts Gomes]], [[Muaz Zabir]], [[Nik Rifaie]] dan Gbril. Drama ini memulakan tayangan perdana di [[Slot Samarinda]], [[TV3]] pada 15 April hingga 6 Mei 2026 menggantikan [[Kerana Cinta Itu Dusta]]. {{Infobox television | show_name = Dorm 403 | genre = {{hlist|[[Drama]]|[[Sekolah]]|[[Aksi]]|[[Misteri]]|[[Konflik]]|[[Melodrama]]}} | based on = | writer = Shah Rizal Mansur | director = [[Raja Mukhriz|Raja Mukhriz R. Ahmad Kamaruddin]] | starring = {{plainlist| * Zairi Aziz * [[Evertts Gomes]] * [[Muaz Zabir]] * [[Nik Rifaie]] * Gbril }} | opentheme = "Sendiri" - [[Yonnyboii]] & Kai Deva | endtheme = | company = Country & Universal Sdn Bhd | country = [[Malaysia]] | language = [[Bahasa Melayu]] | editor = {{ubl|Project Sendiri Motion Pictures<br>{{small|(Pasca produksi)}}|Izwanshahj<br>{{small|(Penyunting/Penerbit Pasca produksi)}}|Bubboe<br>{{small|(Penyunting)}}|Keong<br>{{small|(Penyunting)}}|Madnoq Panggas<br>{{small|(Penyunting)}}|Peace<br>{{small|(Penyunting)}}}} | production_manager = | executive_producer = Syawal Aiman | executive_associate_producer = | associate_producer = | producer = Jalena Rejab | runtime = 42 minit | channel = {{ublist|[[TV3]]<br>{{small|([[Slot Samarinda]])}}|[[iQIYI]]}} | encore_rerun = | audio_format = [[Dolby Digital]] | picture_format = {{plainlist| * [[480i]] ([[SDTV]]) * [[1080i]] ([[HDTV]]) }} | num_episodes = 13 | status = | first_aired = 15 April 2026 | last_aired = 6 Mei 2026 | preceded_by = [[Kerana Cinta Itu Dusta]] | followed_by = [[Cahaya Anak Lorong]] }} == Sinopsis == Mengangkat kisah kehidupan para pelajar di Sekolah Menengah Seri Alami, sebuah sekolah berasrama penuh yang digemparkan dengan kehilangan misteri seorang pelajar, Sheikh, yang juga anak kepada pengetua sekolah, Puan Asma. Apa yang pada awalnya dilihat sebagai kisah biasa remaja, termasuk persahabatan, cinta dan konflik harian, akhirnya bertukar menjadi sebuah tragedi yang membuka lembaran rahsia gelap yang sekian lama tersembunyi. == Pelakon == *[[Muaz Zabir]] sebagai Fuza (Kuyu) *[[Evertts Gomes]] sebagai Mohd Hariz (Jambu) *Gbrill sebagai Anas Rizwan (Huq) *[[Nik Rifaie]] sebagai Megat (Lonjong) *Zairi Aziz sebagai Sheikh *Putri Aleeya Antasha sebagai Nur Alisha *[[Dynas Mokhtar]] sebagai Puan Asma *[[Noki K-Clique]] sebagai Cikgu Hadid *[[Muhsin Nadzli]] sebagai Payan *[[Adam Ikmal]] sebagai Abeng *Shereena (Luna) Sharif sebagai Tina *Awg Mohamad Fiqri Haqimi sebagai Aaron Danish (Beby) *Farza Dida Qirana sebagai Darul *[[Azlan Komeng]] sebagai Pegawai Penyiasat *[[Syazwan Zulkifly]] sebagai Gaban *[[Zarrin Nuqman]] sebagai Razak *Akier Jamilul sebagai Zaki *Amzar Airil sebagai Ali ==Senarai episod== {| class="wikitable" style="text-align:center; font-size:100%; line-height:20px;" width="100%" |- ! style="background:#796878; color:#ffffff"| No. ! style="background:#796878; color:#ffffff"| Tajuk ! style="background:#796878; color:#ffffff"| Tarikh siaran |- | 1 | align="left"|'''The Palang''' | {{Start date|2026|4|15|df=yes}} |- | 2 | align="left"|'''Truth or Dare''' | {{Start date|2026|4|16|df=yes}} |- | 3 | align="left"|'''Sahabat @ Kawan''' | {{Start date|2026|4|20|df=yes}} |- | 4 | align="left"|'''Roll Call''' | {{Start date|2026|4|21|df=yes}} |- | 5 | align="left"|'''Kambing Hitam''' | {{Start date|2026|4|22|df=yes}} |- | 6 | align="left"|'''Kita Bukan Kawan''' | {{Start date|2026|4|23|df=yes}} |- | 7 | align="left"|'''Sembunyi''' | {{Start date|2026|4|27|df=yes}} |- | 8 | align="left"|'''Someone Who Needs To Be Eliminated''' | {{Start date|2026|4|28|df=yes}} |- | 9 | align="left"|'''Yang Ditanam''' | {{Start date|2026|4|29|df=yes}} |- | 10 | align="left"|'''Cinta Terlarang''' | {{Start date|2026|4|30|df=yes}} |- | 11 | align="left"|'''Rebel''' | {{Start date|2026|5|4|df=yes}} |- | 12 | align="left"|'''Lari''' | {{Start date|2026|5|5|df=yes}} |- | 13 | align="left"|'''Dalang''' | {{Start date|2026|5|6|df=yes}} |- |} == Pautan luar == {{turutan-tv |stesen = [[TV3]] |slot = [[Slot Samarinda]], Isnin-Khamis, 10:00 malam |nama = '''''Dorm 403''''' |sebelum = ''[[Kerana Cinta Itu Dusta]]'' |selepas = ''[[Cahaya Anak Lorong]]'' }} [[Kategori:Siri televisyen Malaysia berkaitan LGBT]] b70zzw3vrzd3rup8ey1e0t4t09rnvot 0 1286736 6844540 6836518 2026-05-09T06:26:31Z PSC2000 359232 PSC2000 telah memindahkan laman [[Isteri Rahsia Ungku Jaabar]] ke [[Isteri Rahsia Ungku Jabbar]] 6836518 wikitext text/x-wiki '''''Isteri Rahsia Ungku Jaabar''''' merupakan sebuah drama televisyen Malaysia 2026 terbitan ''[[Suhan Movies & Trading]]'' yang diarahkan oleh '''[[Rashid Sibir]]'''. Ia dibintangi oleh [[Harissa Adlynn]], [[Keith Foo]] dan [[Ezaidi Aziz]]. Drama ini memulakan tayangan perdana di [[Slot MegaDrama]], [[Astro Ria]] pada 20 April 2026 menggantikan [[Andai Itu Takdirnya (musim 2)|Andai Itu Takdirnya 2]]. {{Infobox televisyen |tajuk=Isteri Rahsia Ungku Jaabar |genre={{hlist|[[Drama]]|[[Cinta]]|[[Dendam]]|[[Konflik]]}} |berdasarkan= '''Badass Wife Ungku Jaabar'''<br>karya Mia Azwari |pencipta= |penulis= {{plainlist| * Nieza Nahar * Suzanna Taily }} |pengarah= [[Rashid Sibir]] |assistant_director= |dibintangi={{plainlist| * [[Harissa Adlynn]] * [[Keith Foo]] * [[Ezaidi Aziz]] }} |editor= |lagu_pembukaan="Bayang Kelam" – [[Thalita Shuib]] |lagu_penutup="Bayang Kelam" – [[Thalita Shuib]] |company=[[Suhan Movies & Trading]] |negara=[[Malaysia]] |language=[[Bahasa Melayu|Melayu]] |production_manager= |penerbit_eksekutif= {{ublist|Julia Juhasu|Khairul Azhar|Nurlisa}} |executive_associate_producer= |associate_producer= |penerbit= {{ublist|[[Rosyam Nor|Datuk Rosyam Nor Shamsuddin]]|Datin Runika Mohd Yusof}} |runtime=49 minit |saluran={{ublist|[[Astro Ria]]<br>{{small|([[Slot MegaDrama]])}}|[[Astro Go]]|[[Sooka]]}} |format_audio=[[Dolby Digital]] |format_gambar={{ubl|[[480i]] ([[SDTV]])|[[1080i]] ([[HDTV]])}} |bil_episod=28 |mula_siaran=20 April 2026 |tamat_siaran=Kini |preceded_by= [[Andai Itu Takdirnya (musim 2)|Andai Itu Takdirnya 2]] |followed_by= }} == Sinopsis == Dipaksa mengahwini wanita yang menjadi mangsa rogol adiknya sendiri, Ungku Jabbar menyangka perkahwinan itu sekadar penutup aib. Namun segalanya berubah apabila Nilam, isteri rahsia yang penuh dendam dan keberanian, mula menakluk hatinya. Saat cinta mula berputik, kepulangan Jiyyad yang ingin merampas kembali Nilam mencetuskan pergelutan emosi, pengkhianatan dan pengorbanan, hingga memaksa Nilam memilih untuk melepaskan segalanya. ==Pelakon== === Pelakon utama === * [[Keith Foo]] sebagai Ungku Jaabar * [[Harissa Adlynn]] sebagai Nilam * [[Ezaidi Aziz]] sebagai Ungku Jiyyad === Pelakon pembantu === *[[Scha Elinnea]] sebagai Melina *[[Dynas Mokhtar]] sebagai Ungku Jasnita *[[Azri Iskandar]] sebagai Raja Sobri *[[Fadilah Mansor]] sebagai Tokma *[[Hanna Faresha]] sebagai Ayra *[[Syad Mutalib]] sebagai Yati *Adam Nafian sebagai Nazrul *Edaman Othman sebagai Kamal *[[Shazia Rozaini]] sebagai Sofia ==Pautan luar== {{turutan-tv|stesen=[[Astro Ria]]|slot=[[Slot MegaDrama]], Isnin-Khamis, 10:00 malam|nama='''''Isteri Rahsia Ungku Jaabar'''''|sebelum=''[[Andai Itu Takdirnya (musim 2)|Andai Itu Takdirnya 2]]''|selepas=''TBA''}} 2hrc0rzcrnfuf2xxlxpte7hp3vaqdx0 6844543 6844540 2026-05-09T06:27:13Z PSC2000 359232 /* */ 6844543 wikitext text/x-wiki '''''Isteri Rahsia Ungku Jabbar''''' merupakan sebuah drama televisyen Malaysia 2026 terbitan ''[[Suhan Movies & Trading]]'' yang diarahkan oleh '''[[Rashid Sibir]]'''. Ia dibintangi oleh [[Harissa Adlynn]], [[Keith Foo]] dan [[Ezaidi Aziz]]. Drama ini memulakan tayangan perdana di [[Slot MegaDrama]], [[Astro Ria]] pada 20 April 2026 menggantikan [[Andai Itu Takdirnya (musim 2)|Andai Itu Takdirnya 2]]. {{Infobox televisyen |tajuk=Isteri Rahsia Ungku Jabbar |genre={{hlist|[[Drama]]|[[Cinta]]|[[Dendam]]|[[Konflik]]}} |berdasarkan= '''Badass Wife Ungku Jaabar'''<br>karya Mia Azwari |pencipta= |penulis= {{plainlist| * Nieza Nahar * Suzanna Taily }} |pengarah= [[Rashid Sibir]] |assistant_director= |dibintangi={{plainlist| * [[Harissa Adlynn]] * [[Keith Foo]] * [[Ezaidi Aziz]] }} |editor= |lagu_pembukaan="Bayang Kelam" – [[Thalita Shuib]] |lagu_penutup="Bayang Kelam" – [[Thalita Shuib]] |company=[[Suhan Movies & Trading]] |negara=[[Malaysia]] |language=[[Bahasa Melayu|Melayu]] |production_manager= |penerbit_eksekutif= {{ublist|Julia Juhasu|Khairul Azhar|Nurlisa}} |executive_associate_producer= |associate_producer= |penerbit= {{ublist|[[Rosyam Nor|Datuk Rosyam Nor Shamsuddin]]|Datin Runika Mohd Yusof}} |runtime=49 minit |saluran={{ublist|[[Astro Ria]]<br>{{small|([[Slot MegaDrama]])}}|[[Astro Go]]|[[Sooka]]}} |format_audio=[[Dolby Digital]] |format_gambar={{ubl|[[480i]] ([[SDTV]])|[[1080i]] ([[HDTV]])}} |bil_episod=28 |mula_siaran=20 April 2026 |tamat_siaran=Kini |preceded_by= [[Andai Itu Takdirnya (musim 2)|Andai Itu Takdirnya 2]] |followed_by= }} == Sinopsis == Dipaksa mengahwini wanita yang menjadi mangsa rogol adiknya sendiri, Ungku Jabbar menyangka perkahwinan itu sekadar penutup aib. Namun segalanya berubah apabila Nilam, isteri rahsia yang penuh dendam dan keberanian, mula menakluk hatinya. Saat cinta mula berputik, kepulangan Jiyyad yang ingin merampas kembali Nilam mencetuskan pergelutan emosi, pengkhianatan dan pengorbanan, hingga memaksa Nilam memilih untuk melepaskan segalanya. ==Pelakon== === Pelakon utama === * [[Keith Foo]] sebagai Ungku Jaabar * [[Harissa Adlynn]] sebagai Nilam * [[Ezaidi Aziz]] sebagai Ungku Jiyyad === Pelakon pembantu === *[[Scha Elinnea]] sebagai Melina *[[Dynas Mokhtar]] sebagai Ungku Jasnita *[[Azri Iskandar]] sebagai Raja Sobri *[[Fadilah Mansor]] sebagai Tokma *[[Hanna Faresha]] sebagai Ayra *[[Syad Mutalib]] sebagai Yati *Adam Nafian sebagai Nazrul *Edaman Othman sebagai Kamal *[[Shazia Rozaini]] sebagai Sofia ==Pautan luar== {{turutan-tv|stesen=[[Astro Ria]]|slot=[[Slot MegaDrama]], Isnin-Khamis, 10:00 malam|nama='''''Isteri Rahsia Ungku Jaabar'''''|sebelum=''[[Andai Itu Takdirnya (musim 2)|Andai Itu Takdirnya 2]]''|selepas=''TBA''}} msl8lgxoxdhwmf4zofbaxgzvq6nxdpg 0 1288257 6844548 6834315 2026-05-09T06:39:09Z ~2026-27914-00 398954 6844548 wikitext text/x-wiki Nur Izabelle Choong (dikenali sebagai Izabelle Choong) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita TV3 yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. 8d8ssiclu26zr8tpeiilv4pdc6jjber 6844549 6844548 2026-05-09T06:41:57Z ~2026-27914-00 398954 6844549 wikitext text/x-wiki Nur Izabelle Choong (dikenali sebagai Izabelle Choong) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita TV3 yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]}} bq1wouh7siq9cylmuastaoh574050c7 6844550 6844549 2026-05-09T06:48:22Z ~2026-27914-00 398954 6844550 wikitext text/x-wiki Nur Izabelle Choong (dikenali sebagai Izabelle Choong) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita TV3 yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]|education=Ijazah Pentadbiran Perniagaan (Pengurusan & Keusahawanan) [[Universiti Kuala Lumpur]]}} ng14y7aqpuqljsvzsslqfv00f9uyox1 6844557 6844550 2026-05-09T06:55:53Z ~2026-27914-00 398954 6844557 wikitext text/x-wiki Nur Izabelle Choong (dikenali sebagai Izabelle Choong) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita TV3 yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]|education=Ijazah Pentadbiran Perniagaan (Pengurusan & Keusahawanan) [[Universiti Kuala Lumpur]]|children=* Jesmyn Choong * Neia Nur Zara Choong|mother=Elsa Emiza Choong|father=Farid Jeffrey Irfan Choong}} i26h5xbizz4egm8o7t33ulphapamia0 6844559 6844557 2026-05-09T06:56:34Z ~2026-27914-00 398954 6844559 wikitext text/x-wiki '''Nur Izabelle Choong''' (dikenali sebagai Izabelle Choong) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita TV3 yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]|education=Ijazah Pentadbiran Perniagaan (Pengurusan & Keusahawanan) [[Universiti Kuala Lumpur]]|children=* Jesmyn Choong * Neia Nur Zara Choong|mother=Elsa Emiza Choong|father=Farid Jeffrey Irfan Choong}} pmty595zldx647gi5yo9ifxcr5lncol 6844560 6844559 2026-05-09T06:59:27Z ~2026-27914-00 398954 6844560 wikitext text/x-wiki '''Nur Izabelle Choong''' (dikenali sebagai Izabelle Choong) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita TV3 yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|native_name=بڽسدتؤابمعس|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]|education=Ijazah Pentadbiran Perniagaan (Pengurusan & Keusahawanan) [[Universiti Kuala Lumpur]]|employer=* [[Media Prima]] (2025 - Kini)|children=* Jesmyn Choong * Neia Nur Zara Choong|mother=Elsa Emiza Choong|father=Farid Jeffrey Irfan Choong}} 7oag7imyzqf5td3pqxn8cwzgv2qt56u 6844561 6844560 2026-05-09T07:00:02Z ~2026-27914-00 398954 6844561 wikitext text/x-wiki '''Nur Izabelle Choong'''(dikenali sebagai Izabelle Choong) (Lahir 2 Januari 2001) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita TV3 yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|native_name=بڽسدتؤابمعس|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]|education=Ijazah Pentadbiran Perniagaan (Pengurusan & Keusahawanan) [[Universiti Kuala Lumpur]]|employer=* [[Media Prima]] (2025 - Kini)|children=* Jesmyn Choong * Neia Nur Zara Choong|mother=Elsa Emiza Choong|father=Farid Jeffrey Irfan Choong}} ouzxxylxt9660lhvd1jei05veewe3o9 6844562 6844561 2026-05-09T07:00:33Z ~2026-27914-00 398954 6844562 wikitext text/x-wiki '''Nur Izabelle Choong'''(dikenali sebagai Izabelle Choong) (Lahir 2 Januari 2001) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita [[Buletin Utama|TV3]] yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|native_name=بڽسدتؤابمعس|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]|education=Ijazah Pentadbiran Perniagaan (Pengurusan & Keusahawanan) [[Universiti Kuala Lumpur]]|employer=* [[Media Prima]] (2025 - Kini)|children=* Jesmyn Choong * Neia Nur Zara Choong|mother=Elsa Emiza Choong|father=Farid Jeffrey Irfan Choong}} 7e5jwukmcwrnqj0or20i2bjvko25h9b 6844564 6844562 2026-05-09T07:05:03Z ~2026-27914-00 398954 6844564 wikitext text/x-wiki '''Nur Izabelle Choong'''(dikenali sebagai Izabelle Choong) (Lahir 2 Januari 2001) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita [[Buletin Utama|TV3]] yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|native_name=بڽسدتؤابمعس|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]|education=Ijazah Pentadbiran Perniagaan (Pengurusan & Keusahawanan) [[Universiti Kuala Lumpur]]|employer=* [[Media Prima]] (2025 - Kini)|children=* Jesmyn Choong * Neia Nur Zara Choong|mother=Elsa Emiza Choong|father=Farid Jeffrey Irfan Choong}} ===Televisyen=== {|Class="wikitable" !Tahun ! Tajuk ! Peranan ! Saluran |- |- |rowspan="4"|2025-sekarang |- |rowspan="1"|[[Berita Terkini]] |rowspan="5"|Penyampai Berita |rowspan="4"|[[TV3]] |- |Buletin Pagi |- |Buletin 1.30 |} boz42e50te680xv8sorvxz5dw9fxgdt 6844566 6844564 2026-05-09T07:08:33Z ~2026-27914-00 398954 6844566 wikitext text/x-wiki '''Nur Izabelle Choong'''(dikenali sebagai Izabelle Choong) (Lahir 2 Januari 2001) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita [[Buletin Utama|TV3]] yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|native_name=بڽسدتؤابمعس|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]|education=Ijazah Pentadbiran Perniagaan (Pengurusan & Keusahawanan) [[Universiti Kuala Lumpur]]|employer=* [[Media Prima]] (2025 - Kini)|children=* Jesmyn Choong * Neia Nur Zara Choong|mother=Elsa Emiza Choong|father=Farid Jeffrey Irfan Choong}} ==Filemografi== ===Televisyen=== {|Class="wikitable" !Tahun ! Tajuk ! Peranan ! Saluran |- |- |rowspan="4"|2025-sekarang |[[Berita Terkini]] |rowspan="6"|Penyampai Berita |- |- |rowspan="1"|[[Berita Terkini]] |rowspan="6"|[[TV3]] |- |Buletin Pagi |- |Buletin 1.30 |} 496wjxyfbrhe3z2q4bz73lav0rbcv1x 6844568 6844566 2026-05-09T07:12:36Z ~2026-27914-00 398954 6844568 wikitext text/x-wiki '''Nur Izabelle Choong'''(dikenali sebagai Izabelle Choong) (Lahir 2 Januari 2001) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita [[Buletin Utama|TV3]] yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|native_name=بڽسدتؤابمعس|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]|education=Ijazah Pentadbiran Perniagaan (Pengurusan & Keusahawanan) [[Universiti Kuala Lumpur]]|employer=* [[Media Prima]] (2025 - Kini)|children=* Jesmyn Choong * Neia Nur Zara Choong|mother=Elsa Emiza Choong|father=Farid Jeffrey Irfan Choong}} ==Filemografi== ===Televisyen=== {|Class="wikitable" !Tahun ! Tajuk ! Peranan ! Saluran |- |- |rowspan="6"|2025-sekarang |[[Berita Terkini]] |rowspan="6"|Penyampai Berita | |- |Buletin Pagi |- |rowspan="1"|[[Nightline]] |- |Buletin 1.30 |- |} n23i4om67sgfb3fkc8kfn2hirkdhkmb 6844570 6844568 2026-05-09T07:13:33Z ~2026-27914-00 398954 6844570 wikitext text/x-wiki '''Nur Izabelle Choong'''(dikenali sebagai Izabelle Choong) (Lahir 2 Januari 2001) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita [[Buletin Utama|TV3]] yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|native_name=بڽسدتؤابمعس|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]|education=Ijazah Pentadbiran Perniagaan (Pengurusan & Keusahawanan) [[Universiti Kuala Lumpur]]|employer=* [[Media Prima]] (2025 - Kini)|children=* Jesmyn Choong * Neia Nur Zara Choong|mother=Elsa Emiza Choong|father=Farid Jeffrey Irfan Choong}} ==Filemografi== ===Televisyen=== {|Class="wikitable" !Tahun ! Tajuk ! Peranan ! Saluran |- |- |rowspan="6"|2025-sekarang |[[Berita Terkini]] |rowspan="6"|Penyampai Berita |rowspan="6"|[[TV3]] |- |Buletin Pagi |- |rowspan="1"|[[Nightline]] |- |Buletin 1.30 |- |} 4nqoprs5okkef1qmeg5kkb3wl5b5yfl 6844572 6844570 2026-05-09T07:15:28Z ~2026-27914-00 398954 6844572 wikitext text/x-wiki '''Nur Izabelle Choong'''(dikenali sebagai Izabelle Choong) (Lahir 2 Januari 2001) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita [[Buletin Utama|TV3]] yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|native_name=بڽسدتؤابمعس|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]|education=Ijazah Pentadbiran Perniagaan (Pengurusan & Keusahawanan) [[Universiti Kuala Lumpur]]|employer=* [[Media Prima]] (2025 - Kini)|children=* Jesmyn Choong * Neia Nur Zara Choong|mother=Elsa Emiza Choong|father=Farid Jeffrey Irfan Choong}} ==Filemografi== ===Televisyen=== {|Class="wikitable" !Tahun ! Tajuk ! Peranan ! Saluran |- |- |rowspan="6"|2025-sekarang |[[Berita Terkini]] |rowspan="6"|Penyampai Berita |rowspan="6"|[[TV3]] |- |Buletin Pagi |- |rowspan="1"|Buletin 1.30 |- | [[Nightline]] |- |} 0a04u80dqrgtdjgepllvexi29fbvysh 6844574 6844572 2026-05-09T07:17:14Z ~2026-27914-00 398954 6844574 wikitext text/x-wiki {{BM}} '''Nur Izabelle Choong''' (dikenali sebagai Izabelle Choong) (Lahir 2 Januari 2001) ialah seorang wartawan perniagaan dan penyampai berita [[Buletin Utama|TV3]] yang berbakat, menyertai rangkaian tersebut pada awal 2025. Graduan Pentadbiran Perniagaan UniKL ini dipilih melalui pencarian wajah baharu daripada ratusan peserta, dan kini melaporkan berita kewangan di Buletin Utama. {{Infobox person|name=Nur Izabelle Choong|native_name=بڽسدتؤابمعس|birth_name=Nur Izabelle Binti Farid Irfan Choong|birth_date={{birth date and age|2001|1|2}}|birth_place=[[Kuala Lumpur]]|education=Ijazah Pentadbiran Perniagaan (Pengurusan & Keusahawanan) [[Universiti Kuala Lumpur]]|employer=* [[Media Prima]] (2025 - Kini)|children=* Jesmyn Choong * Neia Nur Zara Choong|mother=Elsa Emiza Choong|father=Farid Jeffrey Irfan Choong}} ==Filemografi== ===Televisyen=== {|Class="wikitable" !Tahun ! Tajuk ! Peranan ! Saluran |- |- |rowspan="6"|2025-sekarang |[[Berita Terkini]] |rowspan="6"|Penyampai Berita |rowspan="6"|[[TV3]] |- |Buletin Pagi |- |rowspan="1"|Buletin 1.30 |- | [[Nightline]] |- |} gi3euimiwax891dujb47ze3r7dwwk86 0 1288781 6844489 6842910 2026-05-09T04:25:01Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844489 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Generaloberst]] | name = Hans von Seeckt | image = Gen. Von Seeckt LCCN2014711010 (cropped).tif | alt = | caption = 1905 | office = [[Kementerian Reichswehr#Para Panglima Markas Tentera Darat|Panglima Markas Tentera Darat Jerman]] ke-2 | status = [[Republik Weimar]] | term_start = 26 Mac 1920 | term_end = 9 Oktober 1926 | president = [[Friedrich Ebert]]<br /> [[Paul von Hindenburg]] | chancellor = [[Hermann Müller (politik)|Hermann Müller]]<br />[[Constantin Fehrenbach]]<br />[[Joseph Wirth]]<br />[[Wilhelm Cuno]]<br />[[Wilhelm Marx]]<br />[[Hans Luther]] | predecessor = [[Walther Reinhardt]] | successor = [[Wilhelm Heye]] | order2 = | office2 = [[Truppenamt|Ketua Pejabat Ketenteraan Jerman]] pertama | status2 = [[Republik Weimar]] | term_start2 = 11 Oktober 1919 | term_end2 = 26 Mac 1920 | predecessor2 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor2 = [[Wilhelm Heye]] | office3 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] | status3 = {{army|German Empire}} | term_start3 = 7 Julai 1919 | term_end3 = 15 Julai 1919 | predecessor3 = [[Wilhelm Groener]] | successor3 = ''Jawatan dimansuhkan'' ([[Walther Reinhardt]] selaku [[Kementerian Reichswehr#Senarai para pegawai|Panglima Markas Tentera Darat Jerman]]) | birth_name = Johannes Friedrich Leopold von Seeckt | birth_date = {{birth date|1866|4|22|df=y}} | birth_place = [[Schleswig, Schleswig-Holstein|Schleswig]], [[Perdemangan Schleswig|Duchy of Schleswig]], [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{death date and age|1936|12|27|1866|4|22|df=y}} | death_place = [[Berlin]], [[Jerman Nazi]] | death_cause = | resting_place = [[Invalidenfriedhof]] | resting_place_coordinates = <!--Military service--> | nickname = 'The Sphinx' | allegiance = {{plainlist| *{{flag|German Empire}} *{{flag|Weimar Republic}} *{{flag|Nazi Germany|1933}} }} | branch = {{army|German Empire}}<br/>{{army|Weimar Republic}}<br/>{{flagicon image|War Ensign of Germany (1933-1935) (Flaggenbuch).svg}} [[Tentera Darat Jerman (1935–1945)|Tentera Darat Jerman]] | service_years = 1885–1926<br />1933–1935 | rank = [[Kolonel Jeneral]] (Jerman: ''[[Generaloberst]]'') | unit = | commands = [[Tentera Darat Ke-11 (Empayar Jerman)|Tentera Darat Ke-11]] | battles = [[Perang Dunia I]] | mawards = [[Pour le Mérite]]<br />[[Darjah Tentera Max Joseph]] | signature = Signatur Hans von Seeckt.JPG | footnotes = Bendera dan panji perang Tentera Darat Jerman yang ditunjukkan di atas ialah versi yang digunakan semasa tempoh perkhidmatan Seeckt, iaitu dari tahun 1933 hingga 1935. Kedua-dua bendera ini kemudiannya digantikan dengan versi baharu: masing-masing {{flag decoration|Nazi Germany|1935}} dan [[File:War ensign of Germany (1938–1945).svg|25px]]. Versi baharu ini diasaskan pada bendera yang digunakan oleh [[Parti Nazi]] {{flag decoration|Nazi Germany|1933n}} sejak 1933 (lihat juga: [[Bendera Jerman Nazi]] dan [[Reichskriegsflagge]]). }} [[File:Erich Salomon Hans von Seeckt.jpg|thumb|200px|Hans von Seeckt, foto oleh [[Erich Salomon]] dalam buku ''Berühmte Zeitgenossen in unbewachten Augenblicken'', 1931]] '''Johannes "Hans" Friedrich Leopold von Seeckt''' (22 April 1866 – 27 Disember 1936) ialah seorang pegawai tentera Jerman yang berkhidmat sebagai Ketua Staf kepada [[August von Mackensen]] dan merupakan tokoh penting dalam perancangan kemenangan yang dicapai oleh Mackensen untuk Jerman di perbatasan timur semasa [[Perang Dunia Pertama]]. Semasa era [[Republik Weimar]], beliau menjadi ketua staf bagi ''Reichswehr'' dari tahun 1919 hingga 1920 dan Panglima Tentera Darat Jerman dari tahun 1920 sehingga beliau meletak jawatan pada Oktober 1926. {{#tag:ref|In the following article the words "Reichswehr" and "German army" are used interchangeably, but the official designation of the German Army from 1919 to 1935 was actually the "Reichsheer" ("army of the Reich") and the navy was the "Reichsmarine" which together constituted the "Reichswehr".|group=N}} Dalam tempoh ini, beliau terlibat dalam penyusunan semula tentera dan meletakkan asas kepada doktrin, taktik, organisasi, dan latihan tentera Jerman. {{sfn |Corum |1992 |p=79}} Menjelang tahun 1926, ''Reichswehr'' telah memiliki doktrin operasi yang jelas dan tersusun serta teori yang tepat mengenai kaedah peperangan masa depan, yang banyak mempengaruhi kempen ketenteraan yang dijalankan oleh ''Wehrmacht'' pada separuh pertama [[Perang Dunia Kedua]].{{sfn |Corum |1992 |p=34}} Walaupun Seeckt melaksanakan pelbagai program untuk mengatasi sekatan ketenteraan yang dikenakan oleh [[Perjanjian Versailles]] selepas Perang Dunia Pertama, beliau turut dikritik kerana gagal memperluaskan simpanan pegawai dan anggota terlatih dalam tentera, yang merupakan halangan utama kepada usaha persenjataan semula semasa era republik.<ref>{{Cite book |last=Liedtke |first=Gregory |title=enduring the whirlwind |publisher=Helion And Company |year=2016 |pages=3}}</ref> Seeckt berkhidmat sebagai ahli parlimen dari tahun 1930 hingga 1932. Dari tahun 1933 hingga 1935, beliau beberapa kali berada di [[Republik China (1912–1949)|China]] sebagai penasihat ketenteraan kepada [[Chiang Kai-shek]] dalam peperangannya menentang [[Parti Komunis China]]. Beliau bertanggungjawab secara langsung dalam merangka [[Pengepungan|kempen pengepungan]] yang menghasilkan beberapa kemenangan terhadap [[Tentera Merah China]] dan memaksa [[Mao Zedong]] berundur sejauh kira-kira 9,000 km, yang dikenali sebagai [[Perarakan Panjang]]. Sebuah berek tentera besar di [[Celle]] telah dibina pada tahun 1935 dan dinamakan sempena von Seeckt. Selepas [[Perang Dunia Kedua]], ia dinamakan semula sebagai Berek Trenchard oleh [[Tentera British Rhine|BAOR]] sebagai sebahagian daripada [[Garison Bergen-Hohne]]. [[File:Hans von Seeckt 1930.jpg|thumb|400px|Generaloberst Hans von Seeckt, Disember 1930]] == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 15 Januari 1887 * ''[[Oberleutnant]]'' - 27 Januari 1894 * ''[[Hauptmann]]'' - 27 Januari 1900 * ''[[Major]]'' - 17 November 1906 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 4 April 1913 * ''[[Oberst]]'' - 27 Januari 1915 * ''[[Generalmajor]]'' - 26 Jun 1915 * ''[[Generalleutnant]]'' - Jun 1920 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 18 Disember 1920 * ''[[Generaloberst]]'' - 1 April 1925 ==Pingat dan anugerah kebesaran== [[File:Hans von Seeckt Grabplatte.jpg|thumb|right|200px|Kubur Seeckt di [[Invalidenfriedhof]], [[Berlin]] ]] * [[Iron Cross]] (1914), Kelas 1 dan ke-2 * [[Pour le Mérite]] berserta Dedaun Oak * [[Order of the Red Eagle]], Kelas ke-4 berserta Mahkota * [[Order of the Crown (Prussia)|Order of the Crown]], Kelas ke-3 (Prusia) * Prussian Service Cross Award * Commander of the [[Darjah Tentera Max Joseph]] * [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]], Kelas ke-2 (Bavaria) * Knight's Cross of the [[Albert Order]], Kelas ke-2 berserta Pedang * Commander of the [[Order of the Crown (Württemberg)|Order of the Crown]] (Württemberg) * Hesse Bravery Medal * [[Hanseatic Cross]] of Hamburg * [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], Kelas 1 (Mecklenburg-Schwerin) * [[Friedrich August Cross]], Kelas 1 * Commander, First Class of the [[Ducal Saxe-Ernestine House Order]] with Swords * Commander of the [[Order of Saint Stephen of Hungary]] * [[Order of Leopold (Austria)|Order of Leopold]], Kelas 1 (Austria) * [[Order of the Iron Crown (Austria)|Order of the Iron Crown]], Kelas 1 berserta Pingat Perang * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Military Merit Cross]], Kelas ke-2 berserta Pingat Perang (Austria-Hungary) * Star of the [[Decoration for Services to the Red Cross]] * [[Imtiyaz Medal]] Emas ([[Empayar Usmaniyah]]) * [[Order of Osmanieh]], Kelas 1 berserta Pedang ([[Empayar Usmaniyah]]) * [[Order of the Medjidie]], Kelas 1 berserta Pedang ([[Empayar Usmaniyah]]) * [[Bintang Gallipoli]] ("Iron Crescent", [[Empayar Usmaniyah]]) * [[Order of Bravery]], Kelas ke-2 (Bulgaria) * Grand Cross of the [[Order of Military Merit (Bulgaria)|Order of Military Merit]] (Bulgaria) {{clear}} == Bibliografi == * ''The future of the German empire: criticisms and postulates'' (New York: E. P. Dutton, 1930) * ''Gedanken eines Soldaten'' ("Thoughts of a Soldier") (Berlin: Verlag für Kulturpolitik, 1929) == Rujukan == ;Notes {{Reflist|group=N}} ;Petikan {{reflist|30em}} ;Bibliografi {{Refbegin}} * {{cite book |last1=Bartov |first1=Omer |title=Shatterzone of empires: coexistence and violence in the German, Habsburg, Russian, and Ottoman borderlands |last2=Weitz |first2=Eric D. |publisher=Indiana University Press |year=2013 |location=Bloomington, Indiana}} * {{cite book |last=Corum |first=James S. |url=https://books.google.com/books?id=GmLfAAAAMAAJ |title=The roots of Blitzkrieg: Hans von Seeckt and German military reform |publisher=Lawrence, Kan: University Press of Kansas |year=1992 |isbn=978-0-7006-0541-5}} * {{cite book |last=Cron |first=Hermann |title=Imperial German Army 1914–18: Organisation, Structure, Orders-of-Battle [first published: 1937] |publisher=Helion & Co |year=2002 |isbn=1-874622-70-1}} * {{cite book |last=Dabag |first=Mihran |title=Genocide: Approaches, Case Studies, and Responses |date=2005 |publisher=Algora Publishing |isbn=978-0-87586-380-1 |editor-last1=Kinloch |editor-first1=Graham Charles |location=New York |language=en |chapter=The Decisive Generation: Self-authorization and delegations in deciding a genocide |editor-last2=Mohan |editor-first2=Raj P. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=qa5MBAAAQBAJ&pg=PA113}} *{{cite journal |last=Gordon |first=Harold |date=Summer 1956 |title=The Character of Hans von Seeckt |journal=Military Affairs |volume=20 |pages=94–101 |doi=10.2307/1983219 |jstor=1983219 |number=2}} *{{cite book |last=Gaworek |first=N. H. |title=Chief of Staff |date=2008 |publisher=Naval Institute Press |editor-last=Zabecki |editor-first=Maj. Gen. David T. |place=Annapolis MD |pages=134–148 |chapter=Hans von Seeckt}} * {{cite book |last=Guderian |first=Heinz |url=https://books.google.com/books?id=nx2fy1tSvF8C |title=Achtung Panzer! : the development of armoured forces, their tactics and operational potential |publisher=Brockhampton Press |year=1999 |isbn=9781860199813 |edition=Reissue |translator-last1=Duffy |translator-first1=Christopher |oclc=45739119 |orig-date=1937 |authorlink=Heinz Guderian}} * {{cite book |last=Kent |first=Marian |title=The Great powers and the end of the Ottoman Empire |publisher=G. Allen & Unwin |year=1984 |isbn=9780049560130 |location=Boston |oclc=9893826}} * {{cite journal |last=Kochan |first=Lionel |date=July–December 1950 |title=General von Seeckt |journal=Contemporary Review |volume=178 |page=37}} * {{cite book |last=Lewin |first=Ronald |url=https://archive.org/details/rommelasmilitary0000lewi |title=Rommel As Military Commander |publisher=B&N Books |year=1998 |isbn=978-0-7607-0861-3 |location=New York |orig-year=1968 |url-access=registration}} * {{cite book |last=Liddell Hart |first=Sir Basil H. |url=https://books.google.com/books?id=kW_iMeoCdq4C |title=The German Generals Talk |publisher=Morrow |year=1948 |isbn=9780688060121 |location=New York |oclc=855278885}} * {{cite book |last1=Murray |first1=Williamson |title=A War To Be Won: Fighting the Second World War |last2=Millet |first2=Alan |publisher=Belknap Press |year=2000 |isbn=9780674041301 |location=Cambridge |oclc=1248759267}} * {{cite book |last=Nicholls |first=A. J. |title=Weimar and the Rise of Hitler |location=London |publisher=Macmillan |year=2000}} * {{cite book |last=Strohn |first=Matthias |title=The German Army and the Defense of the Reich: Military Doctrine and the Conduct of the Defensive Battle 1918–1939 |publisher=Cambridge University Press |year=2011 |location=Cambridge}} * {{cite book |last=van de Ven |first=Hans |url=https://books.google.com/books?id=tx5H_DC5V-MC |title=War and Nationalism in China: 19251945 |publisher=Routledge |year=2003 |isbn=978-0-415-14571-8 |location=London |authorlink=Hans van de Ven}} * {{cite book |last=Wette |first=Wolfram |title=The Wehrmacht: History, Myth, Reality |title-link=The Wehrmacht: History, Myth, Reality |publisher=[[Harvard University Press]] |year=2006 |isbn=9780674025776 |location=Cambridge, Mass. |authorlink=Wolfram Wette}} * {{cite book |last=Wheeler-Bennett |first=John |title=The Nemesis of Power: German Army in Politics, 1918–1945 |publisher=Palgrave Macmillan Publishing Company |year=2005 |isbn=9781403918123 |location=New York |oclc=180887965 |authorlink=John Wheeler-Bennett}} * {{cite book |last=Wheeler-Bennett |first=John |title=The Nemesis of Power |location=London |publisher=Macmillan |year=1967}} {{Refend}} ==Bacaan lanjut== *{{cite book |last=Craig |first=Gordon Alexander |url=https://books.google.com/books?id=cR0qAAAAYAAJ |title=The Politics of the Prussian Army, 1640–1945 |publisher=Oxford University Press |year=1964 |oclc=541066606 |authorlink=Gordon Alexander Craig}} *{{cite book |last=Sulzberger |first=Cyrus Leo |url=https://books.google.com/books?id=GQPqxAEACAAJ |title=The American Heritage Picture History of World War II |publisher=American Heritage Publishing Company |year=1966 |oclc=1023100840}} *{{cite book |last=Seaton |first=Albert |url=https://books.google.com/books?id=HXvfAAAAMAAJ |title=The German Army, 1933–45 |publisher=Weidenfeld and Nicolson |year=1982 |isbn=978-0-297-78032-8 |oclc=610936845}} ==Pautan luar== * {{PM20|FID=pe/016274}} {{s-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Truppenamt|Ketua Pejabat Ketenteraan]] | before=[[Wilhelm Groener]] | after=[[Wilhelm Heye]] | years=1919&ndash;1920}} {{s-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Chief of the Troop Office}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Seeckt, Hans Von}} [[Category:Kelahiran 1866]] [[Category:Kematian 1936]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Reichswehr]] miveq33nnrny35yghzu4iyh55a567r2 6844491 6844489 2026-05-09T04:28:38Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844491 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Generaloberst]] | name = Hans von Seeckt | image = Gen. Von Seeckt LCCN2014711010 (cropped).tif | alt = | caption = 1905 | office = [[Kementerian Reichswehr#Para Panglima Markas Tentera Darat|Panglima Markas Tentera Darat Jerman]] ke-2 | status = [[Republik Weimar]] | term_start = 26 Mac 1920 | term_end = 9 Oktober 1926 | president = [[Friedrich Ebert]]<br /> [[Paul von Hindenburg]] | chancellor = [[Hermann Müller (politik)|Hermann Müller]]<br />[[Constantin Fehrenbach]]<br />[[Joseph Wirth]]<br />[[Wilhelm Cuno]]<br />[[Wilhelm Marx]]<br />[[Hans Luther]] | predecessor = [[Walther Reinhardt]] | successor = [[Wilhelm Heye]] | order2 = | office2 = [[Truppenamt|Ketua Pejabat Ketenteraan Jerman]] pertama | status2 = [[Republik Weimar]] | term_start2 = 11 Oktober 1919 | term_end2 = 26 Mac 1920 | predecessor2 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor2 = [[Wilhelm Heye]] | office3 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] | status3 = {{army|German Empire}} | term_start3 = 7 Julai 1919 | term_end3 = 15 Julai 1919 | predecessor3 = [[Wilhelm Groener]] | successor3 = ''Jawatan dimansuhkan'' ([[Walther Reinhardt]] selaku [[Kementerian Reichswehr#Senarai para pegawai|Panglima Markas Tentera Darat Jerman]]) | birth_name = Johannes Friedrich Leopold von Seeckt | birth_date = {{birth date|1866|4|22|df=y}} | birth_place = [[Schleswig, Schleswig-Holstein|Schleswig]], [[Perdemangan Schleswig|Duchy of Schleswig]], [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{death date and age|1936|12|27|1866|4|22|df=y}} | death_place = [[Berlin]], [[Jerman Nazi]] | death_cause = | resting_place = [[Invalidenfriedhof]] | resting_place_coordinates = <!--Military service--> | nickname = 'The Sphinx' | allegiance = {{plainlist| *{{flag|German Empire}} *{{flag|Weimar Republic}} *{{flag|Nazi Germany|1933}} }} | branch = {{army|German Empire}}<br/>{{army|Weimar Republic}}<br/>{{flagicon image|War Ensign of Germany (1933-1935) (Flaggenbuch).svg}} [[Tentera Darat Jerman (1935–1945)|Tentera Darat Jerman]] | service_years = 1885–1926<br />1933–1935 | rank = [[Kolonel Jeneral]] (Jerman: ''[[Generaloberst]]'') | unit = | commands = [[Tentera Darat Ke-11 (Empayar Jerman)|Tentera Darat Ke-11]] | battles = [[Perang Dunia I]] | mawards = [[Pour le Mérite]]<br />[[Darjah Tentera Max Joseph]] | signature = Signatur Hans von Seeckt.JPG | footnotes = Bendera dan panji perang Tentera Darat Jerman yang ditunjukkan di atas ialah versi yang digunakan semasa tempoh perkhidmatan Seeckt, iaitu dari tahun 1933 hingga 1935. Kedua-dua bendera ini kemudiannya digantikan dengan versi baharu: masing-masing {{flag decoration|Nazi Germany|1935}} dan [[File:War ensign of Germany (1938–1945).svg|25px]]. Versi baharu ini diasaskan pada bendera yang digunakan oleh [[Parti Nazi]] {{flag decoration|Nazi Germany|1933n}} sejak 1933 (lihat juga: [[Bendera Jerman Nazi]] dan [[Reichskriegsflagge]]). }} [[File:Erich Salomon Hans von Seeckt.jpg|thumb|200px|Hans von Seeckt, foto oleh [[Erich Salomon]] dalam buku ''Berühmte Zeitgenossen in unbewachten Augenblicken'', 1931]] '''Johannes "Hans" Friedrich Leopold von Seeckt''' (22 April 1866 – 27 Disember 1936) ialah seorang pegawai tentera Jerman yang berkhidmat sebagai Ketua Staf kepada [[August von Mackensen]] dan merupakan tokoh penting dalam perancangan kemenangan yang dicapai oleh Mackensen untuk Jerman di perbatasan timur semasa [[Perang Dunia Pertama]]. Semasa era [[Republik Weimar]], beliau menjadi ketua staf bagi ''Reichswehr'' dari tahun 1919 hingga 1920 dan Panglima Tentera Darat Jerman dari tahun 1920 sehingga beliau meletak jawatan pada Oktober 1926. {{#tag:ref|In the following article the words "Reichswehr" and "German army" are used interchangeably, but the official designation of the German Army from 1919 to 1935 was actually the "Reichsheer" ("army of the Reich") and the navy was the "Reichsmarine" which together constituted the "Reichswehr".|group=N}} Dalam tempoh ini, beliau terlibat dalam penyusunan semula tentera dan meletakkan asas kepada doktrin, taktik, organisasi, dan latihan tentera Jerman. {{sfn |Corum |1992 |p=79}} Menjelang tahun 1926, ''Reichswehr'' telah memiliki doktrin operasi yang jelas dan tersusun serta teori yang tepat mengenai kaedah peperangan masa depan, yang banyak mempengaruhi kempen ketenteraan yang dijalankan oleh ''Wehrmacht'' pada separuh pertama [[Perang Dunia Kedua]].{{sfn |Corum |1992 |p=34}} Walaupun Seeckt melaksanakan pelbagai program untuk mengatasi sekatan ketenteraan yang dikenakan oleh [[Perjanjian Versailles]] selepas Perang Dunia Pertama, beliau turut dikritik kerana gagal memperluaskan simpanan pegawai dan anggota terlatih dalam tentera, yang merupakan halangan utama kepada usaha persenjataan semula semasa era republik.<ref>{{Cite book |last=Liedtke |first=Gregory |title=enduring the whirlwind |publisher=Helion And Company |year=2016 |pages=3}}</ref> Seeckt berkhidmat sebagai ahli parlimen dari tahun 1930 hingga 1932. Dari tahun 1933 hingga 1935, beliau beberapa kali berada di [[Republik China (1912–1949)|China]] sebagai penasihat ketenteraan kepada [[Chiang Kai-shek]] dalam peperangannya menentang [[Parti Komunis China]]. Beliau bertanggungjawab secara langsung dalam merangka [[Pengepungan|kempen pengepungan]] yang menghasilkan beberapa kemenangan terhadap [[Tentera Merah China]] dan memaksa [[Mao Zedong]] berundur sejauh kira-kira 9,000 km, yang dikenali sebagai [[Perarakan Panjang]]. Sebuah berek tentera besar di [[Celle]] telah dibina pada tahun 1935 dan dinamakan sempena von Seeckt. Selepas [[Perang Dunia Kedua]], ia dinamakan semula sebagai Berek Trenchard oleh [[Tentera British Rhine|BAOR]] sebagai sebahagian daripada [[Garison Bergen-Hohne]]. [[File:Hans von Seeckt 1930.jpg|thumb|400px|Generaloberst Hans von Seeckt, Disember 1930]] == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 15 Januari 1887 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 27 Januari 1894 * ''[[Hauptmann]]'' - 27 Januari 1900 * ''[[Major]]'' - 17 November 1906 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 4 April 1913 * ''[[Oberst]]'' - 27 Januari 1915 * ''[[Generalmajor]]'' - 26 Jun 1915 * ''[[Generalleutnant]]'' - Jun 1920 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 18 Disember 1920 * ''[[Generaloberst]]'' - 1 April 1925 ==Pingat dan anugerah kebesaran== [[File:Hans von Seeckt Grabplatte.jpg|thumb|right|200px|Kubur Seeckt di [[Invalidenfriedhof]], [[Berlin]] ]] * [[Iron Cross]] (1914), Kelas 1 dan ke-2 * [[Pour le Mérite]] berserta Dedaun Oak * [[Order of the Red Eagle]], Kelas ke-4 berserta Mahkota * [[Order of the Crown (Prussia)|Order of the Crown]], Kelas ke-3 (Prusia) * Prussian Service Cross Award * Commander of the [[Darjah Tentera Max Joseph]] * [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]], Kelas ke-2 (Bavaria) * Knight's Cross of the [[Albert Order]], Kelas ke-2 berserta Pedang * Commander of the [[Order of the Crown (Württemberg)|Order of the Crown]] (Württemberg) * Hesse Bravery Medal * [[Hanseatic Cross]] of Hamburg * [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], Kelas 1 (Mecklenburg-Schwerin) * [[Friedrich August Cross]], Kelas 1 * Commander, First Class of the [[Ducal Saxe-Ernestine House Order]] with Swords * Commander of the [[Order of Saint Stephen of Hungary]] * [[Order of Leopold (Austria)|Order of Leopold]], Kelas 1 (Austria) * [[Order of the Iron Crown (Austria)|Order of the Iron Crown]], Kelas 1 berserta Pingat Perang * [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Military Merit Cross]], Kelas ke-2 berserta Pingat Perang (Austria-Hungary) * Star of the [[Decoration for Services to the Red Cross]] * [[Imtiyaz Medal]] Emas ([[Empayar Usmaniyah]]) * [[Order of Osmanieh]], Kelas 1 berserta Pedang ([[Empayar Usmaniyah]]) * [[Order of the Medjidie]], Kelas 1 berserta Pedang ([[Empayar Usmaniyah]]) * [[Bintang Gallipoli]] ("Iron Crescent", [[Empayar Usmaniyah]]) * [[Order of Bravery]], Kelas ke-2 (Bulgaria) * Grand Cross of the [[Order of Military Merit (Bulgaria)|Order of Military Merit]] (Bulgaria) {{clear}} == Bibliografi == * ''The future of the German empire: criticisms and postulates'' (New York: E. P. Dutton, 1930) * ''Gedanken eines Soldaten'' ("Thoughts of a Soldier") (Berlin: Verlag für Kulturpolitik, 1929) == Rujukan == ;Notes {{Reflist|group=N}} ;Petikan {{reflist|30em}} ;Bibliografi {{Refbegin}} * {{cite book |last1=Bartov |first1=Omer |title=Shatterzone of empires: coexistence and violence in the German, Habsburg, Russian, and Ottoman borderlands |last2=Weitz |first2=Eric D. |publisher=Indiana University Press |year=2013 |location=Bloomington, Indiana}} * {{cite book |last=Corum |first=James S. |url=https://books.google.com/books?id=GmLfAAAAMAAJ |title=The roots of Blitzkrieg: Hans von Seeckt and German military reform |publisher=Lawrence, Kan: University Press of Kansas |year=1992 |isbn=978-0-7006-0541-5}} * {{cite book |last=Cron |first=Hermann |title=Imperial German Army 1914–18: Organisation, Structure, Orders-of-Battle [first published: 1937] |publisher=Helion & Co |year=2002 |isbn=1-874622-70-1}} * {{cite book |last=Dabag |first=Mihran |title=Genocide: Approaches, Case Studies, and Responses |date=2005 |publisher=Algora Publishing |isbn=978-0-87586-380-1 |editor-last1=Kinloch |editor-first1=Graham Charles |location=New York |language=en |chapter=The Decisive Generation: Self-authorization and delegations in deciding a genocide |editor-last2=Mohan |editor-first2=Raj P. |chapter-url=https://books.google.com/books?id=qa5MBAAAQBAJ&pg=PA113}} *{{cite journal |last=Gordon |first=Harold |date=Summer 1956 |title=The Character of Hans von Seeckt |journal=Military Affairs |volume=20 |pages=94–101 |doi=10.2307/1983219 |jstor=1983219 |number=2}} *{{cite book |last=Gaworek |first=N. H. |title=Chief of Staff |date=2008 |publisher=Naval Institute Press |editor-last=Zabecki |editor-first=Maj. Gen. David T. |place=Annapolis MD |pages=134–148 |chapter=Hans von Seeckt}} * {{cite book |last=Guderian |first=Heinz |url=https://books.google.com/books?id=nx2fy1tSvF8C |title=Achtung Panzer! : the development of armoured forces, their tactics and operational potential |publisher=Brockhampton Press |year=1999 |isbn=9781860199813 |edition=Reissue |translator-last1=Duffy |translator-first1=Christopher |oclc=45739119 |orig-date=1937 |authorlink=Heinz Guderian}} * {{cite book |last=Kent |first=Marian |title=The Great powers and the end of the Ottoman Empire |publisher=G. Allen & Unwin |year=1984 |isbn=9780049560130 |location=Boston |oclc=9893826}} * {{cite journal |last=Kochan |first=Lionel |date=July–December 1950 |title=General von Seeckt |journal=Contemporary Review |volume=178 |page=37}} * {{cite book |last=Lewin |first=Ronald |url=https://archive.org/details/rommelasmilitary0000lewi |title=Rommel As Military Commander |publisher=B&N Books |year=1998 |isbn=978-0-7607-0861-3 |location=New York |orig-year=1968 |url-access=registration}} * {{cite book |last=Liddell Hart |first=Sir Basil H. |url=https://books.google.com/books?id=kW_iMeoCdq4C |title=The German Generals Talk |publisher=Morrow |year=1948 |isbn=9780688060121 |location=New York |oclc=855278885}} * {{cite book |last1=Murray |first1=Williamson |title=A War To Be Won: Fighting the Second World War |last2=Millet |first2=Alan |publisher=Belknap Press |year=2000 |isbn=9780674041301 |location=Cambridge |oclc=1248759267}} * {{cite book |last=Nicholls |first=A. J. |title=Weimar and the Rise of Hitler |location=London |publisher=Macmillan |year=2000}} * {{cite book |last=Strohn |first=Matthias |title=The German Army and the Defense of the Reich: Military Doctrine and the Conduct of the Defensive Battle 1918–1939 |publisher=Cambridge University Press |year=2011 |location=Cambridge}} * {{cite book |last=van de Ven |first=Hans |url=https://books.google.com/books?id=tx5H_DC5V-MC |title=War and Nationalism in China: 19251945 |publisher=Routledge |year=2003 |isbn=978-0-415-14571-8 |location=London |authorlink=Hans van de Ven}} * {{cite book |last=Wette |first=Wolfram |title=The Wehrmacht: History, Myth, Reality |title-link=The Wehrmacht: History, Myth, Reality |publisher=[[Harvard University Press]] |year=2006 |isbn=9780674025776 |location=Cambridge, Mass. |authorlink=Wolfram Wette}} * {{cite book |last=Wheeler-Bennett |first=John |title=The Nemesis of Power: German Army in Politics, 1918–1945 |publisher=Palgrave Macmillan Publishing Company |year=2005 |isbn=9781403918123 |location=New York |oclc=180887965 |authorlink=John Wheeler-Bennett}} * {{cite book |last=Wheeler-Bennett |first=John |title=The Nemesis of Power |location=London |publisher=Macmillan |year=1967}} {{Refend}} ==Bacaan lanjut== *{{cite book |last=Craig |first=Gordon Alexander |url=https://books.google.com/books?id=cR0qAAAAYAAJ |title=The Politics of the Prussian Army, 1640–1945 |publisher=Oxford University Press |year=1964 |oclc=541066606 |authorlink=Gordon Alexander Craig}} *{{cite book |last=Sulzberger |first=Cyrus Leo |url=https://books.google.com/books?id=GQPqxAEACAAJ |title=The American Heritage Picture History of World War II |publisher=American Heritage Publishing Company |year=1966 |oclc=1023100840}} *{{cite book |last=Seaton |first=Albert |url=https://books.google.com/books?id=HXvfAAAAMAAJ |title=The German Army, 1933–45 |publisher=Weidenfeld and Nicolson |year=1982 |isbn=978-0-297-78032-8 |oclc=610936845}} ==Pautan luar== * {{PM20|FID=pe/016274}} {{s-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Truppenamt|Ketua Pejabat Ketenteraan]] | before=[[Wilhelm Groener]] | after=[[Wilhelm Heye]] | years=1919&ndash;1920}} {{s-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Chief of the Troop Office}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Seeckt, Hans Von}} [[Category:Kelahiran 1866]] [[Category:Kematian 1936]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Reichswehr]] k7pi969wfsdi755ifhje6cvkolqj6xh 2 1288788 6844626 6839890 2026-05-09T10:04:16Z MUHAMMAD AZFAR THAQIF BIN MD.A'RIFFUDIN 393494 Penapisan alamat untuk privasi individu. 6844626 wikitext text/x-wiki '''<big>AZFAR THAQIF</big>''' Berdasarkan kajian dalam sistem ianseo dan juga Google, '''Muhammad Azfar Thaqif Bin Md A’riffudin''' atau dikenali sebagai '''Azfar Thaqif''' merupakan seorang atlet memanah muda. Beliau juga '''merupakan atlet memanah dalam kategori Recurve Lelaki B18 di bawah KELAB MEMANAH JUARA (KMJ)'''. Beliau '''dilahirkan di Hospital Sultanah Nora Ismail di Batu Pahat Johor pada tarikh 15 September 2009''' dan '''dibesarkan di Selangor'''. Beliau '''mula menceburi industri memanah pada Mei 2024.''' Walaupun masih baru dalam industri sukan ini, beliau dapat membuktikan beliau '''telah menyertai pelbagai aktiviti memanah sama ada di peringkat Negeri mahupun Kebangsaan.''' Kejayaannya bermula apabila beliau '''meraih NAIB JOHAN dalam acara memanah MSSD 2025 yang diadakan di SMKA KUALA SELANGOR''' dan '''meraih TIGA medal iaitu Johan dalam acara individu, tempat ketiga dalam acara team, dan tempat ketiga dalam acara mix team bawah 18 pada tahun 2026 di SK PUNCAK ALAM.''' Selain industri sukan, beliau juga terkenal di ''media sosial'' kerana kandungannya yang begitu menarik. Pengikutnya di media sosial seperti ''TikTok'' mencecah sekitar 10+K pengikut. Menerusi postingannya di TikTok '''@azfar.thaqiff''', beliau sering memuat naik video tentang memanah, memetik kandungan dan juga membuat ''paid review.'' Beliau '''mula mencipta kandungan di Tiktok pada awal Disember 2021''' dan menjadi '''terkenal pada 2023''' Kerana video beliau menjadi tular dan mencapai 150+K Tontonan dan 20+K Suka. Kisah video viral tidak berhenti di situ, videonya kembali tular dengan tontonan 2 juta. Bukan 1 video tetapi 2 video beliau mencecah jutaan tontonan sehingga menjadi perbualan hangat di media sosial. ppxocnu3wz9fkipmqa7f377q6ay1sxd 2 1288938 6844183 6842804 2026-05-08T12:54:54Z ~2026-27519-47 398670 /* Sayyid Sharif Mohamed Amine Ouradj El Hassani */ 6844183 wikitext text/x-wiki [[Fail:Portrait_of_Sayyid_Mohamed_Amine_Ouradj_El_Hassani.png|thumb|Portrait of Sayyid Mohamed Amine Ouradj El Hassani.]] == Sayyid Sharif Mohamed Amine Ouradj El Hassani == [[Sayyid]] '''Sharif Mohamed Amine Ouradj El Hassani''', lahir di rantau [[Maghribi]] Arab pada Disember 1982, ialah seorang penceramah antarabangsa yang mengkhusus dalam diplomasi spiritual dan isu peradaban. Kerjayanya ditandai dengan komitmen terhadap persefahaman antara budaya dan antara agama. Beliau dikenali melalui peranan aktifnya di [[Asia]], di mana inisiatif beliau memberi kesan kepada pelbagai komuniti. == Latar belakang == Beliau dilahirkan di rantau [[Maghribi]] dalam keluarga berketurunan Sharif[https://ms.wikipedia.org/wiki/Syarif_Mekah] di [[Fès-Meknès]]. == Pendidikan == Beliau memulakan pendidikan [[Al-Quran]] pada usia empat tahun di bawah bimbingan ahli keluarga. Pendidikan awal beliau merangkumi pengajian dalam bidang [[Hadis]], [[Sunnah]] dan Tazkiyah. [https://akuislam.com/pengenalan-tazkiyah/] Beliau seterusnya memulakan pengajian dalam bidang reka bentuk dan komunikasi visual di Creapole College of Applied Arts and Visual Communication[https://www.therookies.co/schools/creapole] di Paris, Perancis. Seterusnya, beliau memperoleh Ijazah Sarjana Muda dalam bidang Undang-undang Awam serta Ijazah Sarjana dalam Sains Politik dari Universiti Nice Sophia-Antipolis,[https://en.wikipedia.org/wiki/Universit%C3%A9_Nice-Sophia-Antipolis] Perancis. Beliau kemudian melanjutkan pengajian dalam bidang pengajian diplomatik di [[Universiti Mohammed V]], Maghribi. Tesis sarjananya membincangkan mengenai diplomasi Sharifian dan diplomasi spiritual. Beliau turut terlibat sebagai penyelidik kedoktoran dalam bidang diplomasi dengan tumpuan kepada diplomasi dalam konteks ketamadunan kenabian dan relevansinya pada era kontemporari. Beliau juga menerima bimbingan dalam bidang spiritual dan [[Fiqah]] daripada beberapa ulama dan sarjana, termasuk: * [[Habib Umar bin Hafiz]] (Ijazah dalam pelbagai bidang ilmu) * Dr. Sheikh Moulay Touhami Ghitaoui Alaoui (fiqh)[https://www.academia.edu/29640473/MY_ENCOUNTER_WITH_SHEIKH_MOULAY_TOUHAMI_AL_GHITAW1] * Dr. Sidi Abdelhamid Zouiten (tazkiyah dan tasawuf) * Dr. Prof. Moulay Abdellah Cherif Ouazzani (diplomasi spiritual)[https://fr.wikipedia.org/wiki/Ouazzani] * Sheikh Salim ibn Ibrahim Touati (fiqh dan tazkiyah) * Sheikh Moulay El Hadj (dakwah dan hadis) Beliau juga menerima ijazah hadis daripada beberapa ulama lain. == Pelantikan dan pengiktirafan == Beliau telah menerima beberapa pelantikan dan pengiktirafan di peringkat antarabangsa atas penglibatannya dalam bidang diplomasi kerohanian, genealogi sharifian dan dialog peradaban. Pada Ogos 2025, '''Sayyid Sharif Mohamed Amine Ouradj El Hassani''' telah dilantik sebagai Ketua Sekretariat Genealogi Suci Maghreb menerusi keputusan yang dikeluarkan oleh Suruhanjaya Antarabangsa bagi Penyiasatan Genealogi di bawah Suruhanjaya Saintifik Tertinggi Akademi Ulama Kesederhanaan Antarabangsa. Majlis pelantikan tersebut berlangsung di bandar Fez, Maghribi, dengan kehadiran wakil akademik dan keagamaan dari pelbagai negara. Akademi tersebut menghimpunkan wakil dari 38 buah negara.<ref>{{Cite web|url=https://alaouipresstv.com/2025/08/18/حدث-دولي-بفاس-تنصيب-الشريف-محمد-أمين-ال/|title=حدث دولي بفاس.. تنصيب الشريف محمد أمين العروجي الحسني رئيساً لأمانة الأنساب الشريفة بالمغرب الكبير|website=Alaoui Press TV|language=ar|access-date=6 Mei 2026}}</ref> == Diplomasi kerohanian dan Aktiviti Antarabangsa == Penglibatan beliau dalam bidang diplomasi spiritual memberi tumpuan kepada dialog antara agama dan budaya, dengan penekanan kepada konsep keamanan, kewujudan bersama (coexistence) serta pertukaran nilai antara masyarakat.Pendekatan ini menggabungkan latar belakang akademik dan pendidikan spiritual dalam usaha memperkukuh hubungan antara komuniti yang berbeza. Pada April 2025, beliau mewakili Maghribi dalam Persidangan Dunia Tasawuf ke-12 yang diadakan di Yalova, Turki. Pada Mei 2025, beliau menerima kunjungan bekas Gabenor Bank Pusat Guinea dan bekas diplomat Guinea, Dr. Kervalla Yansané, dalam satu pertemuan yang membincangkan hubungan antara Maghribi dan Guinea serta kerjasama serantau di Afrika. Persidangan tersebut dianjurkan oleh Akademi Antarabangsa Ulama Moderat dengan kerjasama Dar Al-Ifta Istanbul dan menghimpunkan ulama serta akademik dari pelbagai negara untuk membincangkan isu berkaitan teknologi digital, media sosial dan kecerdasan buatan dari perspektif moderasi Islam.<ref>...</ref> Pada September 2024, beliau mengetuai program ''Prophetic Spiritual Diplomacy Tour 2024'' di Thailand yang memberi tumpuan kepada diplomasi kerohanian, dialog antara agama dan hubungan antara budaya. Program tersebut bertujuan mengukuhkan persefahaman antara masyarakat pelbagai agama dan budaya melalui pendekatan keamanan, toleransi dan kerjasama antarabangsa.<ref>{{Cite web|url=https://bizbangkoknews.net/?p=2939|title=Prophetic Spiritual Diplomacy Tour 2024|website=Biz Bangkok News|language=en|access-date=7 Mei 2026}}</ref> Dalam rangka lawatan tersebut, delegasi Sharifian Ahl al-Bayt telah mengadakan kunjungan ke Parlimen Thailand di Bangkok atas jemputan Presiden Parlimen Thailand, Wan Muhammad Noor Matha. Delegasi itu turut mengadakan pertemuan dengan ahli-ahli parlimen Thailand bagi membincangkan peranan diplomasi kerohanian, toleransi antara agama dan hubungan budaya antara Maghribi dan Thailand.<ref>{{Cite web|url=https://bizbangkoknews.net/?p=2939|title=Prophetic Spiritual Diplomacy Tour 2024|website=Biz Bangkok News|language=en|access-date=7 Mei 2026}}</ref> Beliau juga mengadakan pertemuan dengan Sheikh al-Islam Thailand, Haroon Boonchom, bagi membincangkan hubungan antara institusi Islam Thailand dan delegasi Sharifian Ahl al-Bayt dari Maghribi. Pertemuan tersebut menyentuh kerjasama dalam bidang dakwah, pendidikan dan persefahaman budaya.<ref>{{Cite web|url=https://bizbangkoknews.net/?p=2939|title=Prophetic Spiritual Diplomacy Tour 2024|website=Biz Bangkok News|language=en|access-date=7 Mei 2026}}</ref> Pada 20 September 2024, beliau turut menyampaikan ucaptama dalam program dialog antara agama yang berlangsung di Al Meroz Hotel, Bangkok, dengan tema ''One Voice One Peace: Multicultural Power and Unity in Diversity''. Program itu menghimpunkan wakil daripada agama Islam, Buddha, Kristian dan Sikh bagi membincangkan usaha memperkukuh keharmonian masyarakat pelbagai agama di Thailand.<ref>{{Cite web|url=https://bizbangkoknews.net/?p=2939|title=Prophetic Spiritual Diplomacy Tour 2024|website=Biz Bangkok News|language=en|access-date=7 Mei 2026}}</ref> Program tersebut turut mendapat liputan daripada beberapa media antarabangsa.<ref>{{Cite web|url=https://bizbangkoknews.net/?p=2939|title=Prophetic Spiritual Diplomacy Tour 2024|website=Biz Bangkok News|language=en|access-date=7 Mei 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://okthailandnews.com/?p=11510|title=Prophetic Spiritual Diplomacy Tour 2024 in Thailand|website=OK Thailand News|language=en|access-date=7 Mei 2026}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.lemondeinfos.com/2024/10/07/diplomatie-spirituelle-en-thailande-une-tournee-inspirante-de-sayyid-mohamed-el-hassani/|title=Diplomatie spirituelle en Thaïlande : une tournée inspirante de Sayyid Mohamed El Hassani|website=Le Monde Infos|language=fr|access-date=7 Mei 2026}}</ref> Pada Oktober 2024, beliau terlibat dalam program diplomasi ilmiah dan kerohanian yang berlangsung di bandar Fez, Maghribi, sempena majlis penghargaan kepada pelajar-pelajar Malaysia yang menamatkan pengajian mereka di beberapa institusi pendidikan di bandar tersebut. Program itu dianjurkan dengan kerjasama pihak institusi pendidikan tempatan dan menumpukan kepada pengukuhan hubungan pendidikan, budaya dan kerohanian antara Maghribi dan Malaysia.<ref>{{Cite web|url=https://dimanews.ma/2024/10/05/4746/|title=الدبلوماسية العلمية: ثانوية تريا السقاط بفاس تحتضن حفل تكريم طالبات ماليزيات لترسيخ قنوات وآليات الدبلوماسية الروحية والعلمية|website=Dima News|language=ar|access-date=7 Mei 2026}}</ref> == Rujukan == {{kotak pasir peribadi|selectskin=Sayyid Sharif Mohamed Amine Ouradj El Hassani Sayyid Sharif Mohamed Amine Ouradj El Hassani, lahir di rantau Maghribi Arab pada Disember 1982, ialah seorang penceramah antarabangsa yang mengkhusus dalam diplomasi spiritual dan isu peradaban. Kerjayanya ditandai dengan komitmen terhadap persefahaman antara budaya dan antara agama. Beliau dikenali melalui peranan aktifnya di Asia, di mana inisiatif beliau memberi kesan kepada pelbagai komuniti. Kehidupan awal dan pendidikan Beliau dilahirkan di rantau Maghribi dalam keluarga berketurunan Sharif di Fès-Meknès. Beliau memulakan pendidikan Al-Quran pada usia empat tahun di bawah bimbingan ahli keluarga. Pendidikan awal beliau merangkumi pengajian dalam bidang Hadis, Sunnah dan Tazkiyah. [1] Pendidikan Tinggi Beliau memulakan pengajian tinggi dalam bidang Reka Bentuk dan Komunikasi Visual di Creapole College[2] di Paris. Kemudian beliau memperoleh Ijazah Sarjana Muda dalam Undang-Undang Awam dan Sarjana dalam Sains Politik dari Universiti Nice Sophia-Antipolis,[3] Perancis. Selepas itu, beliau melanjutkan pengajian Sarjana dalam Pengajian Diplomatik di Universiti Mohammed V, dengan tesis berkaitan diplomasi Sharifian dan diplomasi spiritual. Pengajian Spiritual dan Bimbingan Beliau menerima bimbingan dalam bidang spiritual dan Fiqah daripada beberapa ulama dan sarjana, termasuk: Habib Umar bin Hafiz (Ijazah dalam pelbagai bidang ilmu) Dr. Sheikh Moulay Touhami Ghitaoui Alaoui (fiqh)[4] Dr. Sidi Abdelhamid Zouiten (tazkiyah dan tasawuf) Dr. Prof. Moulay Abdellah Cherif Ouazzani (diplomasi spiritual)[5] Sheikh Salim ibn Ibrahim Touati (fiqh dan tazkiyah) Sheikh Moulay El Hadj (dakwah dan hadis) Beliau juga menerima ijazah hadis daripada beberapa ulama lain.}} ozs3h5p286x69gkr4w46n9t3ad2mdf3 0 1288958 6844366 6843022 2026-05-08T21:43:58Z ~2026-27094-05 398453 6844366 wikitext text/x-wiki '''''Cahaya Anak Lorong''''' merupakan sebuah drama televisyen Malaysia 2026 terbitan ''Mache All Star United Sdn Bhd'' yang diarahkan oleh '''[[Pali Yahya]]'''. Ia dibintangi oleh [[Izzue Islam]], [[Areef Amran]], Ranea Azreen dan [[Fariz Isqandar]]. Drama ini memulakan tayangan perdana di [[Slot Samarinda]], [[TV3]] pada 7 Mei 2026 menggantikan [[Dorm 403]]. {{Infobox television | name = Cahaya Anak Lorong | genre = {{hlist|[[Drama]]|[[Cebisan hidup]]|[[Keluarga]]|}} | based on = | writer = {{plainlist| * Adza Emie * Azal Ezreen }} | director = [[Pali Yahya]] | assistant_director =Maria Md Lib | starring = {{plainlist| * [[Izzue Islam]] * [[Areef Amran]] * Ranea Azreen * [[Fariz Isqandar]] }} | editor = | opentheme = "Perjalanan" - [[Ernie Zakri]] & Andi Rianto | endtheme = | company = Mache All Star United Sdn Bhd | country = [[Malaysia]] | language = [[Bahasa Melayu|Melayu]] | production_manager =Zulkifli Sudin | executive_producer =Kolonel Bersekutu (PA) Datuk Arisz Ab Rahman J.P | executive_associate_producer = | associate_producer = | producer = Datin Norley Aimi Nadiah Shaari | runtime = 42 minit | channel = {{ublist|[[TV3]]<br>{{small|([[Slot Samarinda]])}}|[[Tonton]]}} | audio_format = [[Dolby Digital]] | picture_format = {{plainlist| * [[480i]] ([[Televisyen definisi biasa|SDTV]]) * [[1080i]] ([[Televisyen definisi tinggi|HDTV]]) }} | num_episodes = 13 | first_aired = 7 Mei 2026 | last_aired = kini | preceded_by = [[Dorm 403]] | followed_by = |penolong_pengurus_produksi=Fazeyla}} == Sinopsis == Mengangkat kisah remaja yang sering dipinggirkan dalam masyarakat. Sekolah Bimbingan Kasih (SBK) menjadi tempat perlindungan kepada pelajar bermasalah. Cikgu Amir yang dipindahkan ke sekolah tersebut pada awalnya hanya mahu keluar secepat mungkin. Namun, dia mula berdepan realiti pelajar yang hidup di luar norma dan penuh cabaran. Dunia SBK membuka matanya terhadap kehidupan yang tidak pernah dijangka. Di sinilah konflik sebenar bermula antara guru dan pelajar. Antara pelajar yang menjadi fokus ialah Sofea, Bad dan Mok yang hidup sebagai anak lorong dengan cara tersendiri. Mereka terlibat dengan kehidupan jalanan termasuk menyeluk saku demi kelangsungan hidup. Kehadiran Hakimi menambah konflik apabila dia merekrut remaja jalanan sebagai keldai dadah. Sofea pula sering mencabar autoriti guru dan mencetuskan ketegangan di SBK. Hubungan antara mereka mencerminkan realiti keras kehidupan bandar. Cikgu Amir kemudian diberi syarat untuk memastikan pelajar-pelajar tersebut lulus ujian 3M iaitu membaca, menulis dan mengira. Pada masa yang sama, dia cuba memohon untuk dipindahkan kerana tekanan yang dihadapi. Namun semakin dia cuba menjauh, semakin dia terikat dengan kehidupan pelajar-pelajar itu. Dia mula memahami bahawa setiap daripada mereka mempunyai cerita yang tidak pernah didengar. Perjuangannya menjadi semakin kompleks apabila batas antara tugas dan empati mula kabur. == Pelakon == *[[Izzue Islam]] sebagai Cikgu Amir *Ranea Ezreen sebagai Sofea *[[Fariz Isqandar]] sebagai Bad *[[Areef Amran]] sebagai Hakimi *[[Syad Mutalib]] sebagai Balqis *Azrell Iskandar sebagai Mok *[[Balkisyh Semundur Khan]] sebagai Farah *Shah Faris sebagai Pian *[[Adam Corrie]] *[[Shazia Rozaini]] == Pautan luar == {{turutan-tv |stesen = [[TV3]] |slot = [[Slot Samarinda]], Isnin-Khamis, 10:00 malam |nama = '''''Cahaya Anak Lorong''''' |sebelum = ''[[Dorm 403]]'' |selepas = ''TBA'' }} 1p9i8rmwb936bk5mds99vgbppbx23vs 0 1289028 6844342 6844058 2026-05-08T19:29:57Z ~2026-27961-41 398914 6844342 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Azeva Natassha | image = | caption = | birth_name = Wan Azeva Natassha bin Wan Aminuddin | birth_date = {{Birth date and age|2001|1|10}} | birth_place = {{flag|Terengganu}}, {{flag|Malaysia}} | nationality = {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Azeva | occupation = Pelakon, penyanyi | years_active = 2023–kini | education = | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | mother = [[A. Aida|Dato' A. Aida]] | father = [[Ameng Spring]] | parents = | relatives = | family = Ammar Haikal (adik sebapa) }} '''Wan Azeva Natassha binti Wan Aminuddin''' atau lebih dikenali sebagai '''Azeva Natassha''' (lahir 10 Januari 2001) ialah seorang pelakon dan penyanyi wanita [[Malaysia]]. ==Filemografi== ===Drama=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2023 ! ''[[Bukan Hanya Sekadar Cinta]]'' | Almy | [[TV3]] | Drama pertama |- |} ===Telefilem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Bos Nak Cuti'' | Melati | [[Salam HD]] | Telefilem pertama |- |} ==Pautan luar== * {{Instagram|azeva.nt}} * {{TikTok|azeva.nt}} [[Kategori:Kelahiran 2001]] [[Kategori:Pelakon wanita Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi wanita Malaysia]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] s7pwu3d0rmuctvzg6180icy131i3hfu 6844629 6844342 2026-05-09T10:40:36Z ~2026-28035-13 398963 /* Filemografi */ 6844629 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Azeva Natassha | image = | caption = | birth_name = Wan Azeva Natassha bin Wan Aminuddin | birth_date = {{Birth date and age|2001|1|10}} | birth_place = {{flag|Terengganu}}, {{flag|Malaysia}} | nationality = {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Azeva | occupation = Pelakon, penyanyi | years_active = 2023–kini | education = | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | mother = [[A. Aida|Dato' A. Aida]] | father = [[Ameng Spring]] | parents = | relatives = | family = Ammar Haikal (adik sebapa) }} '''Wan Azeva Natassha binti Wan Aminuddin''' atau lebih dikenali sebagai '''Azeva Natassha''' (lahir 10 Januari 2001) ialah seorang pelakon dan penyanyi wanita [[Malaysia]]. ==Filemografi== ===Drama=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2023 ! ''[[Bukan Hanya Sekadar Cinta]]'' | Almy | [[TV3]] | Drama pertama |- |} ===Telefilem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Bos Nak Cuti'' | Melati | [[Salam HD]] | Telefilem pertama |- |} === Televisyen === {| class="wikitable" ! Tahun !! Tajuk !! Watak !!Stesen TV !! Catatan |- | 2026 ! ''[[Talk To My Manager (musim 2)]]'' | Peserta | [[Astro Ria]] | Bersama ibunya |} ==Pautan luar== * {{Instagram|azeva.nt}} * {{TikTok|azeva.nt}} [[Kategori:Kelahiran 2001]] [[Kategori:Pelakon wanita Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi wanita Malaysia]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] by1wb8wqkviesxmio257j7kez7jqkly 6844630 6844629 2026-05-09T10:40:44Z ~2026-28035-13 398963 /* */ 6844630 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Azeva Natassha | image = | caption = | birth_name = Wan Azeva Natassha bin Wan Aminuddin | birth_date = {{Birth date and age|2001|1|10}} | birth_place = {{flag|Terengganu}}, {{flag|Malaysia}} | nationality = {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Azeva Babi | occupation = Pelakon, penyanyi | years_active = 2023–kini | education = | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | mother = [[A. Aida|Dato' A. Aida]] | father = [[Ameng Spring]] | parents = | relatives = | family = Ammar Haikal (adik sebapa) }} '''Wan Azeva Natassha binti Wan Aminuddin''' atau lebih dikenali sebagai '''Azeva Natassha''' (lahir 10 Januari 2001) ialah seorang pelakon dan penyanyi wanita [[Malaysia]]. ==Filemografi== ===Drama=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2023 ! ''[[Bukan Hanya Sekadar Cinta]]'' | Almy | [[TV3]] | Drama pertama |- |} ===Telefilem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Bos Nak Cuti'' | Melati | [[Salam HD]] | Telefilem pertama |- |} === Televisyen === {| class="wikitable" ! Tahun !! Tajuk !! Watak !!Stesen TV !! Catatan |- | 2026 ! ''[[Talk To My Manager (musim 2)]]'' | Peserta | [[Astro Ria]] | Bersama ibunya |} ==Pautan luar== * {{Instagram|azeva.nt}} * {{TikTok|azeva.nt}} [[Kategori:Kelahiran 2001]] [[Kategori:Pelakon wanita Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi wanita Malaysia]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] 2gnaeynz4oc33je1ull6skkwy3m5tsj 6844632 6844630 2026-05-09T10:43:45Z ~2026-28035-13 398963 /* */ 6844632 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Azeva Natassha | image = | caption = | birth_name = Wan Azeva Natassha bin Wan Aminuddin | birth_date = {{Birth date and age|2001|1|10}} | birth_place = [[Besut, Terengganu|Besut]], {{flag|Terengganu}}, {{flag|Malaysia}} | nationality = {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Azeva Babi | occupation = Pelakon, penyanyi | years_active = 2023–kini | education = | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | mother = [[A. Aida|Dato' A. Aida]] | father = [[Ameng Spring]] | parents = | relatives = | family = Ammar Haikal (adik sebapa) }} '''Wan Azeva Natassha binti Wan Aminuddin''' atau lebih dikenali sebagai '''Azeva Natassha''' (lahir 10 Januari 2001) ialah seorang pelakon dan penyanyi wanita [[Malaysia]]. ==Filemografi== ===Drama=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2023 ! ''[[Bukan Hanya Sekadar Cinta]]'' | Almy | [[TV3]] | Drama pertama |- |} ===Telefilem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Bos Nak Cuti'' | Melati | [[Salam HD]] | Telefilem pertama |- |} === Televisyen === {| class="wikitable" ! Tahun !! Tajuk !! Watak !!Stesen TV !! Catatan |- | 2026 ! ''[[Talk To My Manager (musim 2)]]'' | Peserta | [[Astro Ria]] | Bersama ibunya |} ==Pautan luar== * {{Instagram|azeva.nt}} * {{TikTok|azeva.nt}} [[Kategori:Kelahiran 2001]] [[Kategori:Pelakon wanita Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi wanita Malaysia]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] csxbewn02p8f9p7z004ejhilkmnmu23 6844642 6844632 2026-05-09T11:04:26Z ~2026-28035-13 398963 6844642 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Azeva Natassha | image = | caption = | birth_name = Wan Azeva Natassha binti Wan Aminuddin | birth_date = {{Birth date and age|2001|1|10}} | birth_place = [[Besut, Terengganu|Besut]], {{flag|Terengganu}}, {{flag|Malaysia}} | nationality = {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Azeva Babi | occupation = Pelakon, penyanyi | years_active = 2023–kini | education = | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | mother = [[A. Aida|Dato' A. Aida]] | father = [[Ameng Spring]] | parents = | relatives = | family = Ammar Haikal (adik sebapa) }} '''Wan Azeva Natassha binti Wan Aminuddin''' atau lebih dikenali sebagai '''Azeva Natassha''' (lahir 10 Januari 2001) ialah seorang pelakon dan penyanyi wanita [[Malaysia]]. ==Kehidupan awal== Beliau dilahirkan pada 10 Januari 2001 di [[Besut, Terengganu|Besut]], [[Terengganu]]. ==Filemografi== ===Drama=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2023 ! ''[[Bukan Hanya Sekadar Cinta]]'' | Almy | [[TV3]] | Drama pertama |- |} ===Telefilem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Bos Nak Cuti'' | Melati | [[Salam HD]] | Telefilem pertama |- |} === Televisyen === {| class="wikitable" ! Tahun !! Tajuk !! Watak !!Stesen TV !! Catatan |- | 2026 ! ''[[Talk To My Manager (musim 2)]]'' | Peserta | [[Astro Ria]] | Bersama ibunya |} ==Pautan luar== * {{Instagram|azeva.nt}} * {{TikTok|azeva.nt}} [[Kategori:Kelahiran 2001]] [[Kategori:Pelakon wanita Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi wanita Malaysia]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Orang dari Terengganu]] 8pw2z94wvzt8703ckc0qgog1h85rrwz 6844646 6844642 2026-05-09T11:26:41Z ~2026-28066-03 398979 6844646 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Azeva Natassha | image = | caption = | birth_name = Wan Azeva Natassha binti Wan Aminuddin | birth_date = {{Birth date and age|2001|1|10}} | birth_place = [[Besut, Terengganu|Besut]], {{flag|Terengganu}}, {{flag|Malaysia}} | nationality = {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = | occupation = Pelakon, penyanyi | years_active = 2023–kini | education = | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | mother = [[A. Aida|Dato' A. Aida]] | father = [[Ameng Spring]] | parents = | relatives = | family = Ammar Haikal (adik sebapa) }} '''Wan Azeva Natassha binti Wan Aminuddin''' atau lebih dikenali sebagai '''Azeva Natassha''' (lahir 10 Januari 2001) ialah seorang pelakon dan penyanyi wanita [[Malaysia]]. ==Kehidupan awal== Beliau dilahirkan pada 10 Januari 2001 di [[Besut, Terengganu|Besut]], [[Terengganu]]. ==Filemografi== ===Drama=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2023 ! ''[[Bukan Hanya Sekadar Cinta]]'' | Almy | [[TV3]] | Drama pertama |- |} ===Telefilem=== {| class="wikitable" ! Tahun ! Tajuk ! Watak ! Saluran TV ! Catatan |- | 2025 ! ''Bos Nak Cuti'' | Melati | [[Salam HD]] | Telefilem pertama |- |} === Televisyen === {| class="wikitable" ! Tahun !! Tajuk !! Watak !!Stesen TV !! Catatan |- | 2026 ! ''[[Talk To My Manager (musim 2)]]'' | Peserta | [[Astro Ria]] | Bersama ibunya |} ==Pautan luar== * {{Instagram|azeva.nt}} * {{TikTok|azeva.nt}} [[Kategori:Kelahiran 2001]] [[Kategori:Pelakon wanita Malaysia]] [[Kategori:Penyanyi wanita Malaysia]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Orang dari Terengganu]] s759to60t1rbic5wmsd6e9ca99pyk53 0 1289141 6844421 6842503 2026-05-09T00:32:47Z Danielrayyan09 355514 6844421 wikitext text/x-wiki {{About|pemain media yang dipaparkan dalam Windows 10 dan 11|pemain media yang dipaparkan sebelum Windows 11|Windows Media Player}} {{Infobox software | title = Media Player | screenshot = [[File:Windows Media Player (2022).png|300px]] | logo = Media Player Windows 11 logo.svg | logo size = 64 | caption = Pemain Media berjalan pada [[Windows 11]] dalam mod Gelap | developer = [[Microsoft]] | released = {{Start date and age|2021|11|16}} | operating system = [[Windows 10]], [[Windows 11|11]] | platform = [[IA-32]] (Windows 10 sahaja), [[x86-64]], [[AArch64]] | replaces = [[Groove Music]]<br>[[Microsoft Movies & TV]]<br>[[Windows Media Player]] }} '''Media Player''' (juga dikenali sebagai '''Windows Media Player''' di Microsoft Store<ref>{{Cite web |title=Windows Media Player – Free download and install on Windows |url=https://apps.microsoft.com/detail/9wzdncrfj3pt?hl=en-US&gl=US |website=Microsoft Store}}</ref>) ialah [[Perisian pemain media|perisian pemain media]] untuk [[Windows]], dibangunkan oleh [[Microsoft]]. Ditulis dalam [[Windows App SDK]], ia dibina di atas [[Groove Music]] untuk menambah main balik video. Ia adalah pengganti moden bagi [[Windows Media Player]] yang asal. Ia pertama kali dikeluarkan pada Januari 2022, dibina untuk [[Windows 11]] dan kemudian dikeluarkan kepada [[Windows 10]] pada Januari 2023, menggantikan beberapa apl berasingan. == Sejarah == Pemain Media baharu daripada Microsoft pertama kali dibocorkan pada September 2021, beberapa hari sebelum keluaran runcit Windows 11.<ref>{{Cite web |last=Parmar |first=Mayank |date=2021-09-28 |title=Microsoft accidentally teases new Media Player for Windows 11 |url=https://www.windowslatest.com/2021/09/29/microsoft-accidentally-teases-new-media-player-for-windows-11/ |access-date=2025-11-05 |website=Windows Latest}}</ref> Ia akhirnya dikeluarkan pada 16 November 2021, ke saluran Windows 11 Insider (ujian),<ref>{{Cite web |last=Warren |first=Tom |date=2021-11-16 |title=Windows 11 is getting a new Media Player app you can test today |url=https://www.theverge.com/2021/11/16/22785617/microsoft-windows-11-media-player-app-audio-video-features |access-date=2025-11-05 |website=The Verge}}</ref> dengan Windows 11 pada mulanya dihantar tanpa Pemain Media baharu. Akhirnya ia mula dilancarkan kepada semua pengguna Windows 11 sebagai kemas kini perisian pada Januari 2022.<ref>{{cite news |last1=Baxter |first1=Daryl |date=September 29, 2021 |title=Microsoft accidentally shows off a new Media Player for Windows 11 |url=https://www.techradar.com/news/microsoft-accidentally-shows-off-a-new-media-player-for-windows-11 |access-date=June 9, 2023 |work=[[TechRadar]]}}</ref><ref>{{cite news |last1=Baxter |first1=Daryl |date=January 5, 2022 |title=New and improved Windows Media Player is rolling out to Windows 11 users |url=https://www.techradar.com/news/new-and-improved-windows-media-player-is-rolling-out-to-windows-11-users |access-date=June 9, 2023 |work=TechRadar}}</ref> Media Player ialah pengganti kepada [[Groove Music]] (sebelum ini Xbox Music), [[Microsoft Movies & TV]], dan [[Windows Media Player]] yang asal. Tidak seperti dua yang pertama, Media Player ialah pemain yang mudah untuk kandungan tempatan dan tidak terikat dengan perkhidmatan media dalam talian.<ref>{{Cite web |last=Huculak |first=Mauro |date=2021-12-01 |title=How to get started with the Media Player app on Windows 11 (preview) |url=https://www.windowscentral.com/how-get-started-media-player-app-windows-11-preview |access-date=2025-11-05 |website=Windows Central}}</ref> Media Player baharu kemudiannya dikeluarkan kepada pengguna [[Windows 10]] pada Januari 2023 dan menggantikan Groove Music melalui kemas kini.<ref>{{cite news |last1=Baxter |first1=Daryl |title=The beat stops for Groove Music in Windows 10 as it's replaced by Media Player |url=https://www.techradar.com/news/the-beat-stops-for-groove-music-in-windows-10-as-its-replaced-by-media-player |access-date=February 24, 2023 |work=TechRadar |date=January 13, 2023}}</ref> == Ciri-ciri == Media Player, aplikasi [[UWP]] yang dibina pada [[Groove Music]], menambah sokongan untuk fail video, sebagai sebahagian daripada penjenamaan semula Groove Music daripada perkhidmatan penstriman muzik kepada [[Perisian pemain media|pemain media]].<ref>{{Cite news|last=Holt|first=Kris|date=November 17, 2021|title=Microsoft is replacing Windows Media Player with Media Player for Windows 11|url=https://www.engadget.com/windows-media-player-windows-11-microsoft-music-video-174907728.html|access-date=November 18, 2021|website=[[Engadget]]}}</ref> Perubahan lain pada apl termasuk paparan kulit album berada dalam skrin penuh dan muat semula kepada pemain mini.<ref>{{Cite web|title=Full screen album art|date=16 November 2021 |website=Microsofters |url=https://microsofters.com/180626/ya-disponible-el-nuevo-media-player-en-windows-11/}}</ref> [[Kebolehcapaian]] juga telah dioptimumkan dalam versi baharu ini, dengan beberapa [[Pintasan papan kekunci|pintasan papan kekunci]] yang dipertingkatkan dan sokongan [[Pintasan papan kekunci|hotkey]] untuk pengguna papan kekunci dan dengan teknologi bantuan lain. Beberapa ciri daripada [[Windows Media Player]] yang asal pada mulanya tidak disertakan, seperti penstriman tempatan [[DLNA]] dan merobek [[cakera padat]]. Ripping akhirnya diperkenalkan semula pada Julai 2022 untuk Windows 11, menyokong format AAC, WMA, FLAC dan ALAC. <ref>{{Cite web |last=Parmar |first=Mayank |date=2022-07-14 |title=Windows 11 now lets you easily rip CD with new Media Player |url=https://www.windowslatest.com/2022/07/14/windows-11-now-lets-you-easily-rip-cd-with-new-media-player/ |access-date=2023-10-23 |website=Windows Latest}}</ref> == Rujukan == {{Reflist}} {{Komponen Microsoft Windows}} f45rabsw5ndldz1wqnjnihht1gpxg7e 0 1289182 6844470 6843487 2026-05-09T03:43:36Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844470 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = {{lang|de|General der Infanterie}} | name = Georg Wetzell | office1 = [[Truppenamt#Ketua-Ketua Pejabat Ketenteraan (1919–1935)|Ketua Pejabat Ketenteraan]] | term_start1 = Oktober 1925 | term_end1 = 27 Januari 1927 | president1 = [[Paul von Hindenburg]] | predecessor1 = [[Otto Hasse (jeneral)]] | successor1 = [[Werner von Blomberg]] | birth_date = {{birth date|1869|3|5|df=y}} | death_date = {{death date and age|1947|1|3|1869|3|5|df=y}} | birth_place = [[Nieder-Erlenbach]], [[Oberhessen]], [[Grand Duchy Hesse]] | death_place = [[Augsburg]], [[Bavaria]], [[Pendudukan Jerman oleh Pihak Bersekutu|Jerman taklukan Bersekutu]] | placeofburial = | image = OberstleutnantGeorgWetzell (cropped).jpg | caption = Left.Kol Georg Wetzell (1918) | nickname = | allegiance = {{flag|German Empire}}<br/>{{flag|Weimar Republic}} | branch = {{army|German Empire}} * {{army|Kingdom of Prussia}} {{flag|Weimar Republic|army}} {{lang|de|[[Reichswehr|Reichsheer]]}} | service_years = 1889–1927 | rank = {{lang|de|[[General der Infanterie]]}} | commands = | unit = | battles = [[Perang Dunia I]] | awards = {{lang|de|[[Pour le Mérite]]}} berserta Daun Oak | relations = | laterwork = }} '''Georg Wetzell''' (5 Mac 1869 – 3 Januari 1947) ialah seorang [[Jeneral Infantri (Jerman)|Jeneral Infantri]] Jerman dan dari tahun 1925 hingga 1927 memegang jawatan Ketua {{lang|de|[[Truppenamt]]}} (Pejabat Ketenteraan) {{lang|de|[[Reichswehr]]}}. Wetzell adalah perancang utama semasa [[Perang Dunia I]], berkhidmat sebagai Ketua Bahagian Operasi bagi {{lang|de|[[Oberste Heeresleitung]]}} (OHL - Markas Tertinggi Tentera Darat) dan berkerja rapat dengan [[Erich Ludendorff]] selaku Kuartermaster Jeneral Pertama. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Fahnenjunker]]'' - 1 Oktober 1889 * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 22 Ogos 1891 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 17 Oktober 1899 * ''[[Hauptmann]]'' - 20 Mac 1906 * ''[[Major]]'' - 1 Oktober 1913 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 18 September 1916 * ''[[Oberst]]'' - 18 Disember 1920 * ''[[Generalmajor]]'' - 1 Disember 1923 * ''[[Generalleutnant]]'' - 1 Februari 1927 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' Kehormat - 31 Oktober 1927 ==Pingat dan anugerah== * [[Order of the Red Eagle]], 4th Class * [[Order of the Crown]], 4th Class * [[Iron Cross]] (1914), Kelas 2 dan 1 * Knight Cross [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] berserta Pedang * [[Bavarian Military Merit Order]], 3rd Class with Swords * Officer of the [[Order of Albert]] with Swords * Honor Cross of the [[Order of the Württemberg Crown]] with Swords * Knight’s Cross, 1st Class of the [[Order of the Zähringer Lion]] with Swords * Hessian Medal for Bravery * [[Hanseatic Cross]] (Hamburg) * [[Mecklenburg Military Merit Cross]], 1st Class * [[Friedrich August Cross]], 1st Class * Commander, 2nd Class of the [[Saxe-Ernestine House Order]] with Swords * Knight of the [[Imperial Austrian Order of Leopold]] with War Decoration * [[Order of the Iron Crown]], 3rd Class with War Decoration * [[Austrian Military Merit Cross]], 3rd Class with War Decoration * [[Silver Imtiyaz Medal]] with Sabres * [[Order of the Medjidi]], 3rd Class with Sabres * [[Silver Liakat Medal]] with Sabres * [[Gallipoli Star]] * Commander of the [[Order of St. Alexander]] ==Bibliografi== His works include: * ''Von Falkenhayn zu Hindenburg-Ludendorff'' (1921) * ''Der Bündniskrieg'' (1937) * ''Die deutsche Wehrmacht'' (1939) ==Pautan luar== * {{DNB-Portal|117329126}} * [https://www.bundesarchiv.de/aktenreichskanzlei/1919-1933/0000/adr/getPPN/117329126/ Georg Wetzell] in der Online-Version der Edition [[:de:Akten der Reichskanzlei|Akten der Reichskanzlei. Weimarer Republik]] * [https://invenio.bundesarchiv.de/invenio/direktlink/ca210df4-55f8-4ce9-8163-c2f11276f0f1/ Nachlass Bundesarchiv N 629] {{Chief of the Troop Office}} {{Authority control}} {{subject bar | portal1=Biography | commons=y }} {{DEFAULTSORT:Wetzell, Georg}} [[Category:Kelahiran 1869]] [[Category:Kematian 1947]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Reichswehr]] 4eddnjm3255tywo4rs6s5k3eysqle81 0 1289184 6844486 6842953 2026-05-09T04:22:03Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844486 wikitext text/x-wiki [[File:Bundesarchiv Bild 102-00363A, Otto Hasse.jpg|thumb|Otto Hasse (1928)]] '''Otto Hasse''' (21 Jun 1871 di [[Sławno|Schlawe]] – 28 September 1942 di [[Grunewald (lokaliti)|Berlin-Grunewald]]) ialah seorang [[Jeneral Infantri (Jerman)|Jeneral Infantri]] Jerman dan dari tahun 1923 hingga 1925 memegang jawatan Ketua [[Truppenamt]]. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Fahnenjunker]]'' - 27 September 1890 * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 17 Disember 1891 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 22 Julai 1900 * ''[[Hauptmann]]'' - 16 Mac 1905 * ''[[Major]]'' - 13 September 1911 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 18 Ogos 1916 * ''[[Oberst]]'' - ''tidak diketahui'' * ''[[Generalmajor]]'' - 1 Februari 1923 * ''[[Generalleutnant]]'' - 1 Februari 1926 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 1 April 1929 == Pingat dan anugerah == * [[Iron Cross]] (1914) Kelas II dan I * Knight Cross [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] berserta Pedang<ref name="Rangliste1925" /> * [[Order of the Red Eagle]] IV class with crown<ref name="Rangliste1925" /> * [[Service Award Cross|Prussian service award cross]]<ref name="Rangliste1925" /> * [[Military Merit Order (Bavaria)|Bavarian Military Order of Merit]] III class with swords and crown<ref name="Rangliste1925" /> * Officer's Cross of the [[Albert Order|Order of Albert]] with Swords and Crown<ref name="Rangliste1925" /> * [[Hanseatic Cross]] of Hamburg<ref name="Rangliste1925" /> * [[Cross for Merit in War]]<ref name="Rangliste1925" /> == Kesusasteraan == * Dermot Bradley (Hrsg.), Karl-Friedrich Hildebrand, Markus Brockmann: ''Die Generale des Heeres 1921–1945.'' Band 5: ''v. Haack–Hitzfeld.'' Biblio Verlag, Osnabrück 1999, {{ISBN|3-7648-2422-0}}, pp. 164–165. == Pautan == * {{German National Library portal|123636078|NAME=Otto Hasse}} == Rujukan == {{Reflist|refs=<ref name="Rangliste1925">[[Reichswehrministerium]] (Hrsg.): ''Rangliste des Deutschen Reichsheeres.'' Mittler & Sohn, Berlin 1925, S. 110.</ref>}} {{Chief of the Troop Office}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Hasse, Otto}} [[Category:Kelahiran 1871]] [[Category:Kematian 1942]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Reichswehr]] a0pewijg8nsw7sp426brtm7kza7gfhv 0 1289185 6844487 6842949 2026-05-09T04:23:31Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844487 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Generaloberst|'''Kolonel Jeneral''']] | name = Wilhelm Heye | office1 = [[Kementerian Reichswehr#Para Panglima Markas Tentera Darat|Panglima Markas Tentera Darat Jerman]] ke-3 | term_start1 = 9 Oktober 1926 | term_end1 = 31 October 1930 | president1 = [[Paul von Hindenburg]] | predecessor1 = [[Hans von Seeckt]] | successor1 = [[Kurt von Hammerstein-Equord]] | office2 = [[Truppenamt|Ketua Pejabat Ketenteraan Jerman]] ke-2 | term_start2 = 26 Mac 1920 | term_end2 = 9 Oktober 1926 | predecessor2 = [[Hans von Seeckt]] | successor2 = [[Otto Hasse (jeneral)|Otto Hasse]] | birth_date = {{birth date|1869|1|31|df=y}} | death_date = {{death date and age|1947|3|11|1869|1|31|df=y}} | birth_place = [[Fulda]] | death_place = [[Braunlage]] | resting_place = [[Braunlage]] | image = Nicola Perscheid - Wilhelm Heye vor 1930 (cropped).jpg | caption = Foto Wilhelm Heye oleh [[Nicola Perscheid]] | nickname = | allegiance = {{flag|German Empire}}<br/>{{flag|Weimar Republic}} | branch = [[Tentera Darat Prusia]]<br/>[[Reichswehr|Reichsheer]] | service_years = 1888–1930 | rank = [[Generaloberst]] | commands = | unit = | battles = [[Perang Dunia I]] | awards = [[Pour le Mérite]] berserta Daun Oak | relations = [[Hellmuth Heye]] (anak) | laterwork = }} '''Wilhelm Heye''' (31 Januari 1869 &ndash; 11 Mac 1947) ialah seorang pegawai kanan tentera Prusia dan Jerman yang naik ke pangkat [[Generaloberst]] dan menjadi Panglima Tentera Darat dalam [[Kementerian Reichswehr]] [[Republik Weimar]]. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 22 Mac 1888 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 22 Mac 1895 * ''[[Hauptmann]]'' - 27 Mac 1901 * ''[[Major]]'' - 11 September 1907 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 18 Disember 1913 * ''[[Oberst]]'' - 18 Ogos 1916 * ''[[Generalmajor]]'' - 16 Jun 1920 * ''[[Generalleutnant]]'' - 1 April 1922 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 1 November 1926 * ''[[Generaloberst]]'' - 1 Januari 1930 ==Pingat dan anugerah== * [[Kerajaan Prusia]]: [[Iron Cross]] 1914, Kelas 1 dan 2<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926">Ministry of the Reichswehr: ''Rangliste des Deutschen Reichsheeres'', Verlag E.S. Mittler & Sohn, Berlin 1926, p. 109</ref> ** 2nd Class (22 September 1914)<ref name="BArch PERS 6/35"/> ** 1st Class (18 October 1914)<ref name="BArch PERS 6/35"/> * Kerajaan Prusia: [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]], Knight Cross berserta Pedang (23 July 1915)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * Kerajaan Prusia: [[Pour le Mérite]] (20 August 1916) berserta Daun Oak (3 April 1918)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * Kerajaan Prusia: [[Order of the Red Eagle]], 4th Class with Swords<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/> ** 4th Class with (20 January 1907)<ref name="BArch PERS 6/35"/> ** Swords to the 4th Class (21 May 1907)<ref name="BArch PERS 6/35"/> * Kingdom of Prussia: [[Order of the Crown (Prussia)|Order of the Crown]], 3rd Class (10 September 1910)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * Kingdom of Prussia: Officer's [[Service Award|Service Decoration]] for 25 Years' Service (13 June 1911){{efn|Although Heye entered service in 1888, he reached 25 years of service in 1911 as Prussian regulations allowed for the double-counting of war years.}}<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[German Empire]]: Southwest Africa Commemorative Medal ({{ill|Südwestafrika-Denkmünze|de}}) * Kingdom of Prussia: [[Centenary Medal (Prussia)|Centenary Medal]] (1897){{efn|The Kaiser Wilhelm I Centenary Medal was not typically listed in rank lists, but the award was automatic for active Prussian Army personnel at the time it was instituted.}} * Hohenzollern Principalities: Princely [[House Order of Hohenzollern]], Commander of the Cross of Honor with Swords (6 June 1917)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Kingdom of Bavaria]]: [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]], Officer's Cross with Swords (23 October 1917)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Kingdom of Saxony]]: [[Albert Order]], Officer's Cross with Swords (12 April 1915)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Kingdom of Württemberg]]: [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]], Commander's Cross<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/> * Kingdom of Württemberg: [[Friedrich Order]], Commander's Cross Second Class with Swords (29 November 1916)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Grand Duchy of Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis]]<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/> ** Knight's Cross with Swords (18 November 1907)<ref name="BArch PERS 6/35"/> ** Commander's Cross with Swords and Laurel (28 July 1917)<ref name="BArch PERS 6/35"/> * Grand Duchy of Oldenburg: [[Friedrich August Cross]], 1st and 2nd Class (4 November 1914)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Duchy of Brunswick]]: [[War Merit Cross (Brunswick)|War Merit Cross]], 2nd Class (28 November 1917)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Duchy of Saxe-Meiningen]]: [[Cross for Merit in War]] (13 June 1916)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Principality of Lippe]]: [[War Merit Cross (Lippe)|War Merit Cross]] (14 October 1916)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Hamburg]]: [[Hanseatic Cross]] (5 March 1917)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Lübeck]]: [[Hanseatic Cross]] (8 October 1916)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Austria-Hungary]]: [[Order of Leopold (Austria)|Order of Leopold]], Commander's Cross with War Decoration (29 October 1917)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * Austria-Hungary: [[Order of the Iron Crown (Austria)|Order of the Iron Crown]], 2nd Class with War Decoration<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/> ** 2nd Class (4 April 1913)<ref name="BArch PERS 6/35"/> ** War Decoration 2nd Class (5 August 1915) <ref name="BArch PERS 6/35"/> * Austria-Hungary: [[Order of Franz Joseph]], Commander's Cross (9 July 1911)<ref name="BArch PERS 6/35"/> * Austria-Hungary: [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Military Merit Cross]], 3rd Class with War Decoration (14 September 1914)<ref name="BArch PERS 6/35"/> * Austria-Hungary: [[Military Merit Cross (Austria-Hungary)|Military Merit Cross]], 2nd Class with War Decoration (4 December 1914)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Tsardom of Bulgaria (1908–1946)|Kingdom of Bulgaria]]: [[Order of Military Merit (Bulgaria)|Order of Military Merit]], Grand Officer (14 August 1918)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Kingdom of Italy]]: [[Order of Saints Maurice and Lazarus]], Officer (1 October 1913)<ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Ottoman Empire]]: [[Order of Osmanieh]], 2nd Class with Sabers (11 June 1918)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * Ottoman Empire: Silver [[Liakat Medal]] with Sabers (20 October 1915)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * Ottoman Empire: [[Gallipoli Star (Ottoman Empire)|War Medal]] ("Iron Crescent" or "Gallipoli Star") (20 October 1915)<ref name="Reichsheer Rangliste, 1926"/><ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Kingdom of Sweden]]: [[Order of the Sword]], Commander 2nd Class (2 February 1919)<ref name="BArch PERS 6/35"/> * [[Nazi Germany|Germany]]: [[Wehrmacht Long Service Award]], 4th to 1st Class ==Nota== {{notelist}} ==Rujukan== {{reflist}} ==Bibliografi== Thilo Vogelsang: ''Heye, Wilhelm'', in: ''Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 9'', Duncker & Humblot, Berlin 1972, ISBN 3-428-00190-7, p.&nbsp;79 (https://daten.digitale-sammlungen.de/0001/bsb00016326/images/index.html?seite=93). ==Pautan luar== * {{PM20|FID=pe/007784}} {{Chief of the Troop Office}} {{Chiefs of the Heerespersonalamt}} {{Authority control}} {{subject bar | portal1=Biography | commons=y }} {{DEFAULTSORT:Heye, Wilhelm}} [[Category:Kelahiran 1869]] [[Category:Kematian 1947]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Reichswehr]] 9j6m8tel1ejx7nphvjwps9ra2q752jh 0 1289246 6844500 6843709 2026-05-09T04:47:55Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844500 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = {{lang|de|General der Infanterie}} | name = Erich von Falkenhayn | office1 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | term_start1 = 7 Jun 1913 | term_end1 = 21 Januari 1915 | monarch1 = [[Wilhelm II]] | chancellor1 = [[Theobald von Bethmann Hollweg]] | predecessor1 = [[Josias von Heeringen]] | successor1 = [[Adolf Wild von Hohenborn]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar Jerman]] | term_start2 = 14 September 1914 | term_end2 = 29 Ogos 1916 | monarch2 = [[Wilhelm II]] | chancellor2 = [[Theobald von Bethmann Hollweg]] | predecessor2 = [[Helmuth von Moltke the Younger]] | successor2 = [[Paul von Hindenburg]] | birth_date = 11 September 1861 | birth_place = [[Białochowo|Burg Belchau]], [[Kerajaan Prusia]], [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] (kini Poland) | death_date = 8 April 1922 (umur 60) | death_place = [[Potsdam]], [[Negeri Bebas Prusia|Prussia]], [[Republik Weimar]] | image = Erich von Falkenhayn-retouched.jpg | caption = Falkenhayn, {{circa| 1913}} | constituency = | party = | spouse = Ida Selkmann | children = 2 | relations = [[Eugen von Falkenhayn]] {{smaller|(abang)}}<br />[[Fedor von Bock]] {{smaller|(anak saudara)}}<br />[[Henning von Tresckow]] (menantu) | profession = [[Pegawai (angkatan tentera)|Pegawai tentera]] | signature = | footnotes = <!--Military service--> | nickname = | allegiance = {{flag|German Empire}} (1880–1919) <br />{{flag|Ottoman Empire}} (1917–1918) | branch = {{army|German Empire}}<br />{{army|Ottoman Empire}} | serviceyears = 1880–1919 | rank = [[File:OF8 General (Württemberg).gif|25px]] [[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]] (Tentera Darat Imperial Jerman)<br />[[File:Ottoman-Army-OF-10.svg|25px]] [[Mushir|Fil Marsyal]] (Tentera Darat Uthmaniyah) | commands = Ketua [[Staf Am Jerman]]<br />[[Tentera Darat Ke-9 (Empayar Jerman)|Tentera Darat Ke-9]]<br />[[Kumpulan Tentera Darat Yildirim|Kumpulan Tentera Darat F]] (Tentera Darat Uthmaniyah)<br />[[Tentera Darat Ke-10 (Empayar Jerman)|Tentera Darat Ke-10]] | battles = [[Pemberontakan Yihetuan|Boxer Rebellion]]<br />[[Perang Dunia I]] | awards = [[Order of the Black Eagle]]<br />[[Pour le Merite]]<br />[[Darjah Tentera Max Joseph]] }} '''Erich Georg Sebastian Anton von Falkenhayn''' (11 September 1861 – 8 April 1922) ialah seorang [[Jeneral Infantri (Jerman)|Jeneral Jerman]] dan [[Mushir|Fil Marsyal]] [[Empayar Uthmaniyah]] yang berkhidmat sebagai [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] dan [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Jerman]] semasa [[Perang Dunia Pertama]]. Falkenhayn menggantikan Jeneral [[Helmuth von Moltke the Younger]] pada September 1914 selepas pencerobohan beliau ke atas Perancis dihentikan dalam [[Pertempuran Marne Pertama]], dan beliau kemudiannya dipecat pada 29 Ogos 1916 selepas kegagalan strategi ofensifnya di barat dalam [[Pertempuran Verdun]], bermulanya [[Pertempuran Somme]], [[penyerangan Brusilov]] serta [[Romania dalam Perang Dunia I|kemasukan Romania]] ke dalam perang. Setelah merancang untuk memenangi perang sebelum tahun 1917, tentera Jerman akhirnya terpaksa bertahan. Falkenhayn kemudian diberi jawatan pemerintahan medan yang penting di Romania dan Syria. Sebagai seorang komander di [[Timur Tengah]], beliau menghalang rancangan Uthmaniyah untuk mengusir orang Yahudi dari [[Palestin (wilayah)|Palestin]]. Reputasinya sebagai pemimpin perang telah dikritik di Jerman semasa dan selepas perang, terutamanya oleh puak yang menyokong Fil Marsyal [[Paul von Hindenburg]]. Falkenhayn percaya bahawa Jerman tidak dapat memenangi perang melalui satu pertempuran muktamad, sebaliknya perlu mencapai perdamaian kompromi; musuh-musuhnya pula mengatakan beliau tidak mempunyai ketegasan yang diperlukan untuk mencapai kemenangan mutlak. Hubungan Falkenhayn dengan Canselor [[Theobald von Bethmann Hollweg]] juga bermasalah dan telah menjejaskan rancangan-rancangannya. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 17 April 1880 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 1 Oktober 1887 * ''[[Hauptmann]]'' - 25 Mac 1893 * ''[[Major]]'' - 25 Mac 1899 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 15 September 1905 * ''[[Oberst]]'' - 18 Mei 1908 * ''[[Generalmajor]]'' - 22 April 1912 * ''[[Generalleutnant]]'' - 8 Julai 1913 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 20 Januari 1915 ==Pingat dan darjah kebesaran== Beliau menerima pingat dan anugerah berikut.:<ref name="Machine">{{cite web|title=Erich Georg Alexander Sebastien von Falkenhayn|website=the Prussian Machine|access-date=9 April 2021|url=http://prussianmachine.com/aok/falkenhayn.htm}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flag|Kingdom of Prussia}}: ** [[Order of the Red Eagle|Knight of the Red Eagle]], 1st Class ** Knight of the [[Order of the Crown (Prussia)|Royal Crown Order]], 2nd Class ** Service Award Cross ** [[Iron Cross]] (1914), 1st and 2nd Classes ** [[Pour le Merite]] (military) ''16 February 1915''; with Oak Leaves, ''3 June 1915'' ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], ''12 May 1915''<ref>{{cite news|title=Kaiser Rewards Falkenhayn.|work=The New York Times|date=13 May 1915|access-date=20 July 2022|url=https://www.nytimes.com/1915/05/13/archives/kaiser-rewards-falkenhayn.html|archive-date=20 July 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220720132538/https://www.nytimes.com/1915/05/13/archives/kaiser-rewards-falkenhayn.html|url-status=live}}</ref> * [[Perdemangan Brunswick|Brunswick]]: [[Order of Henry the Lion]], Commander Second Class, ''1906''<ref>{{cite periodical |periodical=Hof- und Staatshandbuch des Herzogtums Braunschweig |lang=de |trans-periodical=Court and State Handbook of the Duchy of Brunswick |via=[[TU Braunschweig]] |type=[[government gazette]]|department=Herzogl. Orden Heinrich des Löwen Ordens-Statuten (Statutes of the Ducal Order of Henry the Lion) |title=Kommandeure zweiter Klasse |trans-title=Second Class Commanders |date=1908 |doi=10.24355/dbbs.084-201007021033-0 |publisher=[[Johann Heinrich Meyer (publisher)|Meyer]] |url=https://leopard.tu-braunschweig.de/servlets/MCRFileNodeServlet/dbbs_derivate_00011109/2237-2075.pdf |page=17 (29 of PDF)}}</ref> * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]: [[Order of the Zähringer Lion]], Commander Second Class, ''1907''<ref>{{cite periodical |periodical=Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden |trans-periodical=Court and State Handbook of the Grand Duchy of Baden |via=[[Baden State Library]] |date=1910 |location=[[Karlsruhe]]|department=Großherzogliche Orden (Grand Ducal Orders) |title=4. Orden vom Zähringer Löwen |trans-title=4. Order of the Zähringer Lion|type=[[government gazette]] |url=https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1881450 |id=urn:nbn:de:bsz:31-189989|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329042538/https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1881450 |publisher=Braun |archive-date=29 March 2023 }}</ref> * {{flag|Kingdom of Bavaria}}: ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]], with Swords ** Grand Cross of the [[Darjah Tentera Max Joseph]], ''26 June 1915'' * [[Saxe-Coburg and Gotha]] [[Saxe-Altenburg]] [[Saxe-Meiningen]] [[Duci Ernestine]]: Knight of the [[Saxe-Ernestine House Order]], 1st Class * [[Kerajaan Sachsen|Kingdom of Saxony]]: ** Commander of the [[Albert Order]], 1st Class with Swords ** Knight of the [[Military Order of St. Henry]] * [[Schaumburg-Lippe]]: Cross of Honour of the House Order of Schaumburg-Lippe, 2nd Class * {{flag|Ottoman Empire}}: ** [[Liakat Medal|Golden Liakat Medal]] ** [[Imtiaz Medal|Golden Imtiyaz Medal]] ** [[Order of the Medjidie|First Class Knight Order of the Medjidie]] * {{flagicon|Austrian Empire}} {{flagicon|Kingdom of Hungary|1915}} [[Austria-Hungary]]: ** Grand Cross of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], ''1914''<ref>{{cite book |chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1918&page=449&size=45|chapter=Ritter-Orden: Oesterreichsch-kaiserlicher Leopold-orden |trans-chapter=Orders of Chivalry: Austrian Imperial Order of Leopold|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie |location=[[Vienna]] |publisher=Kaiserlich und Königlich Hof-und Staatsdruckerei (Imperial and Royal State Printing Office) |trans-title=Court and State Handbook for the Austro-Hungarian Monarchy |date=1918|access-date=5 February 2021|page=75|archive-date=9 February 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209095337/https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1918&page=449&size=45 |via=[[Austrian National Library]]|url-status=live |language=de}}</ref> ** Grand Cross of the [[Order of Saint Stephen of Hungary|Royal Hungarian Order of St. Stephen]], ''1915''<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1918&page=430&size=45|chapter=Ritter-Orden: Königlich-ungarischer St. Stephan-orden |trans-chapter=Orders of Chivalry: Royal Hungarian Order of St. Stephen |language=de|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie |publisher=[[K.u.K]] Hof-und Staatsdruckerei (Imperial and Royal State Printing Office)|trans-title=Court and State Handbook for the Austro-Hungarian Monarchy |location=Vienna |date=1918|access-date=5 February 2021|via=Austrian National Library |issue=54|page=56}}</ref> ** Gold [[Military Merit Medal (Austria-Hungary)|Military Merit Medal]] "Signum Laudis", ''11 October 1916'' * {{flag|Empire of Japan}}: ** [[Order of the Rising Sun]], 4th Class ** [[Order of the Sacred Treasure]], 2nd Class * {{flag|Qing dynasty}}: [[Order of the Double Dragon]], Class II Grade II }} ==Nota kaki== {{reflist}} ==Bacaan lanjut== * {{cite book |last=Ritter |first=Gerhard |author-link=Gerhard Ritter |trans-title=Staatskunst und Kriegshandwerk: das Problem des Militarismus in Deutschland. Dritter Band: Die Tragödie der Staatskunst Bethmann Hollweg als Kriegskanzler (1914–1917) |title=The Sword and the Scepter: The Problem of Militarism in Germany: The Tragedy of Statesmanship–Bethmann Hollweg as War Chancellor |volume=III |year=1972 |publisher=University of Miami Press |location=Coral Gables, FL |edition=trans. |isbn=978-0-87024-182-6}} * {{cite book |last=Watson |first=Alexander |author-link=Alexander Watson (historian) |title=Enduring the Great War: Combat, Morale and Collapse in the German and British armies, 1914–1918 |year=2008 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |isbn=978-0-52188-101-2}} ==Pautan luar== {{commons category|Erich von Falkenhayn}} * {{PM20|FID=pe/004952}} {{s-start}} {{s-off}} {{succession box | title=[[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | before=[[Josias von Heeringen]] | after=[[Adolf Wild von Hohenborn]] | years=1913–1915}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am]] | before=[[Helmuth Johann Ludwig von Moltke|Helmuth von Moltke]] | after=[[Paul von Hindenburg]] | years=1914–1916}} {{Succession box| title=Panglima, [[Tentera Darat Ke-9 (Empayar Jerman)|Tentera Darat Ke-9]]| before=Formasi Baru | after=[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]] [[Robert Kosch]] | years=6 September 1916 – 1 Mei 1917}} {{Succession box| title=Panglima, [[Kumpulan Tentera Darat Yildirim|Kumpulan Tentera Darat F Uthmaniyah]]| before=Formasi Baru | after= [[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]] [[Otto Liman von Sanders]]| years=20 Julai 1917 – 6 Februari 1918}} {{Succession box| title=Panglima, [[Tentera Darat Ke-10 (Empayar Jerman)|Tentera Darat Ke-10]]| before=[[Generalfeldmarschall]] [[Hermann von Eichhorn]] | after=Dibubarkan | years=5 Mac 1918 – 6 Januari 1919}} {{S-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Prussian Ministers of War}} {{portal bar|Biography|}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Falkenhayn, Erich von}} [[Category:Kelahiran 1861]] [[Category:Kematian 1922]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Empayar Uthmaniyah]] 85okgq9kbvxac4g1mo3wujb8u1w5wnc 0 1289299 6844424 6843868 2026-05-09T01:01:35Z Zayn al aziz 117578 6844424 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | name = Wilhelm Groener | image = Bundesarchiv Bild 102-01049, Wilhelm Groener (cropped).jpg | image_size = | alt = | caption = Groener pada 1928 | office = [[Kementerian Reichswehr|Menteri Pertahanan ''Reich'']]<br />{{midsize|[[Republik Weimar]]}} | term_start = 20 Januari 1928 | term_end = 13 Mei 1932 | chancellor = [[Wilhelm Marx]]<br />[[Hermann Müller (ahli politik)|Hermann Müller]]<br />[[Heinrich Brüning]] | predecessor = [[Otto Gessler]] | successor = [[Kurt von Schleicher]] | office2 = [[Kementerian Dalam Negeri Persekutuan (Jerman)|Menteri Dalam Negeri ''Reich'']]<br />{{midsize|[[Republik Weimar]]}} | term_start2 = 9 Oktober 1931 | term_end2 = 1 Jun 1932 | chancellor2 = [[Heinrich Brüning]] | predecessor2 = [[Joseph Wirth]] | successor2 = [[Wilhelm von Gayl]] | office3 = [[Kementerian Pengangkutan Reich|Menteri Pengangkutan ''Reich'']]<br />{{midsize|Republik Weimar}} | term_start3 = 25 Jun 1920 | term_end3 = 12 Ogos 1923 | chancellor3 = [[Constantin Fehrenbach]]<br />[[Joseph Wirth]]<br />[[Wilhelm Cuno]] | predecessor3 = [[Gustav Bauer]] | successor3 = [[Rudolf Oeser]] | office4 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Jerman]]<small> <br />[[Empayar Jerman]]</small> | term_start4 = 3 Julai 1919 | term_end4 = 7 Julai 1919 | predecessor4 = [[Paul von Hindenburg]] | successor4 = [[Hans von Seeckt]] | birth_name = Karl Eduard Wilhelm Groener | birth_date = {{birth date|1867|11|22|df=y}} | birth_place = [[Ludwigsburg]], [[:de:Neckarkreis|Daerah Neckar]], [[Kerajaan Württemberg|Württemberg]] | death_date = {{death date and age|1939|5|3|1867|11|22|df=y}} | death_place = [[:de:Potsdam-Bornstedt|Potsdam-Bornstedt]], [[Provinsi Brandenburg|Brandenburg]], [[Jerman Nazi]] | allegiance = {{Flag|German Empire}} | branch = [[File:Kaiserstandarte.svg|20px|link=German Army (German Empire)]] [[Tentera Darat Imperial Jerman|Tentera Darat Jerman]] * [[File:Fahne Württemberg.png|20px|link=Army of Württemberg]] [[Tentera Württemberg]] | serviceyears = 1884–1919 | rank = [[Generalleutnant]] | battles = [[Perang Dunia I]] | party = Bebas | spouse = | children = | alma_mater = | occupation = | signature = | footnotes = }} '''Karl Eduard Wilhelm Groener''' (22 November 1867 – 3 Mei 1939) ialah seorang jeneral dan ahli politik Württemberg-Jerman yang berkhidmat sebagai [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar]] terakhir serta [[Kementerian Pengangkutan Reich|Menteri Pengangkutan]], Menteri [[Kementerian Reichswehr|Pertahanan]] dan Menteri [[Kementerian Dalam Negeri Persekutuan (Jerman)|Dalam Negeri]] Jerman. Selepas pertelingkahan dengan [[Erich Ludendorff]], iaitu [[Kuartermaster Jeneral#Jerman|Kuartermaster Jeneral]] ({{lang|de|Erster Generalquartiermeister}}) bagi [[Tentera Darat Imperial Jerman|Tentera Darat Jerman]], Groener telah dipindahkan ke jawatan pemerintahan medan. Apabila Ludendorff dipecat pada Oktober 1918, Groener menggantikannya. Groener bekerjasama dengan presiden baharu daripada parti [[Demokrasi sosial|Sosial Demokrat]], [[Friedrich Ebert]], untuk menggagalkan pengambilalihan kuasa oleh golongan berhaluan kiri semasa [[Revolusi Jerman 1918–19]]. Di bawah pemerintahannya, tentera menindas kebangkitan rakyat di seluruh Jerman dengan pertumpahan darah. Groener juga cuba mengintegrasikan pihak tentera, yang didominasi oleh kor pegawai bangsawan dan berfahaman monarki, ke dalam republik baharu. Selepas meletakkan jawatan daripada tentera pada musim panas tahun 1919, Groener berkhidmat dalam beberapa kerajaan [[Republik Weimar]]. Beliau disingkirkan daripada kerajaan pada tahun 1932 oleh [[Kurt von Schleicher]], yang ketika itu sedang berusaha membentuk pakatan dengan pihak [[Nazi]]. [[File:Wilhelm Groener.png|thumb|250px|''Generalmajor'' Groener pada 1914]] == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 9 September 1886 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 14 September 1893 * ''[[Hauptmann]]'' - 25 Mac 1899 * ''[[Major]]'' - 25 Mac 1910 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 15 September 1912 * ''[[Oberst]]'' - 18 Mei 1914 * ''[[Generalmajor]]'' - Jun 1915 * ''[[Generalleutnant]]'' - 1 November 1916 ==Pingat dan anugerah== * [[Pour le Mérite]] (11 September 1915) * Commander of the [[Darjah Tentera Max Joseph]] Bavaria * Officer of the [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]] with Swords (Bavaria) * Knight of the [[Military Merit Order (Württemberg)]] * [[Order of the Red Eagle]], 2nd class with Crown and Swords (1917) * Honorary citizen of [[Ludwigsburg]] ==Nota== {{reflist}} ==Rujukan== {{refbegin}} * Eschenburg, Theodor. "The Role of the Personality in the Crisis of the Weimar Republic: Hindenburg, Brüning, Groener, Schleicher", pages 3–50 from ''Republic to Reich The Making Of The Nazi Revolution'', edited by [[Hajo Holborn]], New York: Pantheon Books, 1972. {{ISBN|978-0-394-47122-8}} * Groener, Wilhelm. ''Lebenserinnerungen: Jugend – Generalstab – Weltkrieg''. Edited by Friedrich Frhr. Hiller von Gaertringen. Göttingen: Vandenhoeck und Ruprecht, 1957. {{OCLC|942998885}} * Groener-Geyer, Dorothea. ''General Groener: Soldat und Staatsmann''. Frankfurt a. M.: Societäts-Verlag, 1955. {{OCLC|299954115}} * Haeussler, Helmut H. ''General William Groener and the Imperial German Arm''. Madison: State Historical Society of Wisconsin for Dept. of History, University of Wisconsin, 1962. Available online: [https://archive.org/details/generalwilliamgr007414mbp] {{OCLC|610198939}} * Hürter, Johannes. ''Wilhelm Groener: Reichswehrminister am Ende der Weimarer Republik (1928–1932)''. Munich: Oldenbourg, 1993. {{ISBN|978-3-486-55978-1}} * Rakenius, Gerhard W. ''Wilhelm Groener als Erster Generalquartiermeister: Die Politik der Obersten Heeresleitung 1918/19''. Boppard a.R.: Boldt, 1977. {{ISBN|978-3-486-81738-6}} * Stoneman, Mark R. ''Wilhelm Groener, Officering, and the Schlieffen Plan'' [https://archive.org/details/WilhelmGroenerOfficeringAndTheSchlieffenPlan] (PhD) Georgetown University, 2006. {{OCLC|173237457}} * [[John Wheeler-Bennett|Wheeler-Bennett, Sir John]]. ''The Nemesis of Power: German Army in Politics, 1918–1945''. New York: Palgrave Macmillan Publishing Company, 2005. {{ISBN|978-1-4039-1812-3}} ==Pautan luar== {{Commons category}} * [http://arks.princeton.edu/ark:/88435/mk61rg979 Wilhelm Groener Papers at the Seeley G. Mudd Manuscript Library, Princeton University] * {{PM20|FID=pe/006555}} {{s-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am]] | before=[[Paul von Hindenburg]] | after=[[Hans von Seeckt]] | years=1919}} {{s-off}} {{succession box | title=[[Kementerian Pengangkutan Reich|Menteri Pengangkutan Jerman]] | before=[[Gustav Bauer]] | after=[[Rudolf Oeser]] | years=1920–1923}} {{succession box | title=[[Kementerian Reichswehr|Menteri Pertahanan Jerman]] | before=[[Otto Geßler]] | after=[[Kurt von Schleicher]] | years=1928–1932}} {{succession box | title=[[Kementerian Dalam Negeri Persekutuan (Jerman)|Menteri Dalam Negeri Jerman]] | before=[[Joseph Wirth]] | after=[[Wilhelm Freiherr von Gayl]] | years=1931–1932}} {{s-end}} {{Interior Ministers of Germany}} {{Defence Ministers of Germany}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Cabinet Fehrenbach}} {{First Wirth cabinet}} {{Second Wirth cabinet}} {{Cuno cabinet}} {{Cabinet Muller II}} {{Cabinet Brüning I}} {{Cabinet Brüning II}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Groener, Wilhelm}} [[Category:Kelahiran 1867]] [[Category:Kematian 1939]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Reichswehr]] [[Kategori:Ahli politik Jerman]] ca69zs97wt3dir53btgdyondgbk7cdy 0 1289339 6844199 6844050 2026-05-08T13:11:28Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844199 wikitext text/x-wiki {{Short description|Chief of the German General Staff (1848–1916)}} {{for-multi|ahli strategi ketenteraan Jerman abad ke-19|Helmuth von Moltke the Elder|Tokoh penentang Jerman semasa era Nazi|Helmuth James Graf von Moltke}} {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Graf]] | name = Helmuth von Moltke | honorific_suffix = the Younger | image = Helmuth von Moltke by Nicola Perscheid c1910.jpg | alt = | caption = ''General der Infanterie'' Moltke pada 1910 | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar Jerman]] | term_start = 1 Januari 1906 | term_end = 14 September 1914 | monarch = [[Wilhelm II]] | chancellor = {{indented plainlist| * [[Bernhard von Bülow]] * [[Theobald von Bethmann Hollweg]]}} | predecessor = [[Alfred von Schlieffen]] | successor = [[Erich von Falkenhayn]] | birth_name = Helmuth Johannes Ludwig von Moltke | birth_date = {{birth date|1848|05|25|df=y}} | birth_place = [[Biendorf]], [[Duci Besar Mecklenburg-Schwerin]], [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{death date and age|1916|06|18|1848|05|25|df=y}} | death_place = [[Berlin]], [[Provinsi Brandenburg]], [[Kerajaan Prusia]], [[Empayar Jerman]] | death_cause = | resting_place = [[Invalidenfriedhof]] | resting_place_coordinates = | spouse = {{marriage|Eliza von Moltke-Huitfeldt|1878}} | children = | parents = <!-- overrides mother and father parameters --> | mother = <!-- may be used (optionally with father parameter) in place of parents parameter (displays "Parent(s)" as label) --> | father = {{ill|Adolf von Moltke|de}} | relatives = [[Helmuth von Moltke the Elder]] (pak cik) | alma_mater = Akademi Perang | education = | occupation = | profession = | known_for = | signature = | signature_alt = <!--Military service--> | nickname = Moltke the Younger<br />({{lang|de|Moltke der Jüngere}}) | allegiance = {{ubl|{{flag|Kingdom of Prussia}}|{{flag|German Empire}}}} | branch = {{army|Prussia}} | serviceyears = 1868–1916 | rank = ''[[Generaloberst]]'' | unit = Rejimen Ke-7 Grenadier | commands = {{ubli|Briged Infantri Pengawal Pertama|[[Divisyen Infantri Pengawal Pertama (Empayar Jerman)|Divisyen 1 Infantri Pengawal]]}} | battles = {{ubli|[[Perang Perancis-Prusia]]|[[Perang Dunia I]]}} | mawards = {{ubli|{{lang|fr|[[Pour le Mérite]]}}|[[Order of the Red Eagle]]|[[House Order of the Wendish Crown]]|[[Royal Victorian Order]]|[[Order of the Sword]]}} | footnotes = }} [[File:Generalleutnant von Moltke, der neue Chef des Generalstabs, 1906 (cropped).jpg|thumb|250px|''Generalleutnant'' Moltke pada 1906]] [[File:Helmuth Johannes Ludwig von Moltke 1914.jpg|thumb|250px|Moltke pada 1914]] '''Graf Helmuth Johannes Ludwig von Moltke''' ({{IPA|de|ˈhɛlmuːt fɔn ˈmɔltkə|lang}}; 25 Mei 1848 – 18 Jun 1916), juga dikenali sebagai '''Moltke yang Muda''', ialah seorang jeneral Jerman dan [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar Jerman]], serta anggota [[Kerabat Moltke|Wangsa Moltke]]. Beliau juga merupakan anak saudara kepada ''[[Generalfeldmarschall]]'' ''[[Graf]]'' [[Helmuth von Moltke the Elder]], yang lazimnya dipanggil “Moltke yang Tua” untuk membezakan kedua-duanya. Selepas menjadi Ketua Staf Am, Moltke memimpin Tentera Jerman dari 1 Januari 1906 hingga 14 September 1914 semasa bulan-bulan awal [[Perang Dunia Pertama]]. Legasinya masih menjadi perkara yang diperdebatkan kerana penglibatannya dalam keputusan Jerman untuk berperang serta dalam pelaksanaan pencerobohan ke atas Perancis dan Belgium yang memuncak dalam [[Pertempuran Marne Pertama]]. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 23 September 1870 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 15 September 1877 * ''[[Hauptmann]]'' - 18 April 1882 * ''[[Major]]'' - 15 Oktober 1888 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 27 Januari 1893 * ''[[Oberst]]'' - 18 Ogos 1895 * ''[[Generalmajor]]'' - 25 Mac 1899 * ''[[Generalleutnant]]'' - 27 Januari 1902 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 16 Oktober 1906 * ''[[Generaloberst]]'' - 27 Januari 1914 ==Pingat dan darjah kebesaran== Beliau menerima anugerah dan pingat berikut::<ref name="Machine">{{cite web|title=Helmuth Johannes Ludwig von Moltke, der Jüngere|website=the Prussian Machine|access-date=9 April 2021|url=http://prussianmachine.com/aok/moltke.htm}}</ref> ;Anugerah Jerman {{columns-list|colwidth=25em| * [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** [[Iron Cross]] (1870), 2nd Class ** [[Order of the Red Eagle|Grand Cross of the Red Eagle]], with Oak Leaves and Crown ** Knight of the [[Order of the Crown (Prussia)|Royal Crown Order]], 2nd Class, ''12 September 1896''; with Star, ''19 September 1901'';<ref name="prus">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste (supp.)|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=1|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=87&skin=2021 87], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=713&skin=2021 105]|language=German|location=Berlin|year=1895}}</ref> 1st Class ** Commander's Star of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], with Collar, ''1909'' ** Service Award Cross ** [[Pour le Merite]] (military), ''7 August 1915'' * Baden:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1910), "Großherzogliche Orden", pp. [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1881436 188], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1882140 892]</ref> ** [[Order of the Zähringer Lion|Grand Cross of the Zähringer Lion]], ''1905'' ** Grand Cross of the [[Order of Berthold the First]], ''1909'' * Kingdom of Bavaria: ** [[Order of Merit of the Bavarian Crown|Grand Cross of Merit of the Bavarian Crown]] ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]] * [[Ernestine duchies]]: Commander of the [[Saxe-Ernestine House Order]], 2nd Class * [[Hesse and by Rhine]]: Commander of the Merit [[Order of Philip the Magnanimous]], 2nd Class with Swords, ''6 May 1892''<ref name="ordensliste">{{citation|title=Großherzoglich Hessische Ordensliste|chapter=Verdienst-Orden Philipps des Großmütigen|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248618&view=1up&seq=142&skin=2021 134]|language=German|location=Darmstadt|year=1914|publisher=Staatsverlag|via=hathitrust.org}}</ref> * [[Mecklenburg]]:<ref>{{Cite book |title=Hof- und Staatshandbuch des Großherzogtums Mecklenburg-Strelitz: 1915 |chapter=Großherzogliche Orden und Ehrenzeichen |location=Neustrelitz |publisher=Druck und Debit der Buchdruckerei von G. F. Spalding und Sohn |date=1915 |pages=[https://rosdok.uni-rostock.de/mcrviewer/recordIdentifier/rosdok_ppn1682263614/iview2/phys_0032.iview2 16], [https://rosdok.uni-rostock.de/mcrviewer/recordIdentifier/rosdok_ppn1682263614/iview2/phys_0043.iview2 27]|language=German }}</ref> ** [[Order of the Griffon (Mecklenburg)|Grand Commander of the Griffon]], ''15 November 1904'' ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown, ''10 September 1911'' * Oldenburg: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]] * Saxe-Weimar-Eisenach: [[Order of the White Falcon|Commander of the White Falcon]], ''1892''<ref>{{citation|title=Staatshandbuch für das Großherzogtum Sachsen / Sachsen-Weimar-Eisenach|year=1900|chapter=Großherzogliche Hausorden|page=[https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00285421/Staatshandbuch_Sachsen-Weimar-Eisenach_1900_0061.tif?logicalDiv=jportal_jparticle_01124989 47]|location=Weimar|publisher=Böhlau|language=German}}</ref> * Kingdom of Saxony: ** Commander of the [[Albert Order]], 2nd Class, ''1896'';<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1901|year=1901|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030492006&view=1up&seq=203&skin=2021 169]|location=Dresden|language=German|via=hathitrust.org}}</ref> Grand Cross with Golden Star ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]] * Schaumburg-Lippe: Cross of Honour of the House Order of Schaumburg-Lippe, 1st Class * Württemberg: ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Knight of Honour of the Württemberg Crown]], with Crown, ''1892'';<ref name="wurtt">{{citation|title=Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Württemberg|year=1907|chapter=Königliche Orden|pages=[https://books.google.com/books?id=720NAAAAIAAJ&pg=PA61 61], [https://books.google.com/books?id=720NAAAAIAAJ&pg=PA134 134]|location=Stuttgart|publisher=Landesamt|language=German}}</ref> Grand Cross ** Commander of the [[Friedrich Order]], 2nd Class, ''1893''<ref name="wurtt"/> }} ;Anugerah luar {{columns-list|colwidth=25em| *[[Austria-Hungary]]:<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1916&page=71&size=45|chapter=Ritter-Orden |title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1916|access-date=9 April 2021|pages=[https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1916&size=45&page=73 46], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1916&size=45&page=91 64], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1916&size=45&page=136 109], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1916&size=45&page=223 196]}}</ref> ** [[Order of the Iron Crown (Austria)|Knight of the Iron Crown]], 2nd Class, ''1892'' ** Grand Cross of the [[Order of Franz Joseph]], ''1900'' ** Grand Cross of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], ''1906''; in Brilliants, ''1909'' ** Commander of the [[Military Order of Maria Theresa]], ''1914'' * Belgium: Grand Cordon of the [[Order of Leopold (Belgium)|Order of Leopold]] * Principality of Bulgaria: [[Order of Saint Alexander (Bulgaria)|Grand Cross of St. Alexander]] * [[Qing dynasty|China]]: [[Order of the Double Dragon]], Class I Grade III * Denmark: [[Order of the Dannebrog|Grand Cross of the Dannebrog]], ''29 October 1902''; in Brilliants, ''10 November 1906''<ref>{{cite book |year=1912 |orig-year=1st pub.:1801 |editor1-last=Bille-Hansen |editor1-first=A. C. |editor2-last=Holck |editor2-first=Harald |title=Statshaandbog for Kongeriget Danmark for Aaret 1912 |trans-title=State Manual of the Kingdom of Denmark for the Year 1912 |url=https://slaegtsbibliotek.dk/918019.pdf#page=46 |format=PDF |series=Kongelig Dansk Hof- og Statskalender |language=da |location=Copenhagen |publisher=J.H. Schultz A.-S. Universitetsbogtrykkeri |pages=13–14 |access-date=30 April 2020 |via=[[:da:DIS Danmark]]}}</ref> * Kingdom of Italy: ** [[Order of Saints Maurice and Lazarus|Grand Cross of Saints Maurice and Lazarus]] ** [[Order of the Crown of Italy|Grand Cross of the Crown of Italy]] * Empire of Japan: ** [[Order of the Rising Sun|Grand Cordon of the Rising Sun]] ** Grand Cordon of the [[Order of the Sacred Treasure|Order of Meiji]] * Monaco: [[Order of Saint-Charles|Grand Cross of St. Charles]], ''14 April 1907''<ref name="Germany">[https://journaldemonaco.gouv.mc/var/jdm/storage/original/application/e6b5203284da6a19b9f8bf4f7bc7534a.pdf Journal de Monaco]</ref> * Netherlands: Grand Cross of the [[Order of Orange-Nassau]] * Ottoman Empire: [[Order of Osmanieh]], 1st Class * [[Qajar Iran|Persia]]: [[Order of the Lion and the Sun]], 1st Class * Kingdom of Portugal: Commander of the [[Order of Aviz|Royal Military Order of St. Benedict of Aviz]] * Kingdom of Romania: ** [[Order of the Star of Romania|Grand Cross of the Star of Romania]] ** [[Order of the Crown (Romania)|Grand Cross of the Crown of Romania]] * Russian Empire: ** [[Order of St. Alexander Nevsky|Knight of St. Alexander Nevsky]] ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class in Diamonds ** [[Order of Saint Stanislaus (House of Romanov)|Knight of St. Stanislaus]], 1st Class * Kingdom of Serbia: [[Order of the Cross of Takovo|Commander of the Cross of Takovo]] * Spain: [[Cross of Military Merit|Grand Cross of the Military Merit Order]] * Sweden: [[Order of the Sword|Commander Grand Cross of the Sword]], ''1908''<ref>{{citation|title=Sveriges statskalender|year=1915|page=674|url=https://runeberg.org/statskal/1915/0674.html|via=runeberg.org|access-date=2021-04-09|language=sv}}</ref> * United Kingdom of Great Britain and Ireland: Honorary Knight Commander of the [[Royal Victorian Order]], ''28 May 1901''<ref>Shaw, Wm. A. (1906) ''The Knights of England'', '''I''', London, [https://archive.org/details/cu31924092537418/page/n531/mode/2up p. 440]</ref> }} ==Rujukan== {{reflist}} ==Bacaan lanjut== * Craig, Gordon A. ''The politics of the Prussian army 1640-1945'' (1955). [https://archive.org/details/politicsofpruss00gord Online free to borrow] * {{Cite journal |last=Dinardo |first=Richard L. |date=2016 |title=The Limits of Envelopment: The Invasion of Serbia, 1915 |url=https://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1111/hisn.12247 |journal=The Historian |volume=78 |issue=3 |pages=486–503 |doi=10.1111/hisn.12247 |via=Taylor & Francis Online|url-access=subscription }} * Foley, Robert T. "Preparing the German Army for the First World War: The Operational Ideas of Alfred von Schlieffen and Helmuth von Moltke the Younger." ''War & Society'' 22.2 (2004): 1-25. [https://www.academia.edu/download/25607073/Foley_Schlieffen-Moltke_WS_2004.pdf online]{{dead link|date=January 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}} * [[David Fromkin|Fromkin. David]]. ''Europe's Last Summer: Who Started the Great War in 1914?'' (2005) * Herwig, Holger H. ''The Marne, 1914: the opening of World War I and the battle that changed the world'' (2011). *{{cite book |last=MacMillan |first=Margaret |title=The Road to 1914: The War That Ended Peace |year=2014 |orig-year=2013 |publisher=Random House Trade Paperbacks |location=New York |isbn=978-0-8129-8066-0}} *{{cite book |last=Meyer |first=G.J. |title=A World Undone: A Story of the Great War 1914-1918 |year=2015 |orig-year=2006 |publisher=Bantam Books |location=New York |isbn=978-0-553-38240-2 }} * Meyer, Thomas (Ed.). ''Helmuth von Moltke, Light for the new millennium: Rudolf Steiner's association with Helmuth and Eliza von Moltke: letters, documents and after-death communications''. Rudolf Steiner Press, London, 1997. {{ISBN|1-85584-051-0}}. * {{Cite book |last=Mombauer |first=Annika |title=Helmuth von Moltke and the Origins of the First World War (New Studies in European History) |publisher=Cambridge University Press |year=2016 |isbn=9780521791014 |language=en}} * {{cite book |last=Terraine |first=John |title=Mons, The Retreat to Victory |publisher=Wordsworth Military Library |location=London |year=1960 |isbn=1-84022-240-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/1916battleofsomm0000lidd }} * [[Barbara Tuchman|Tuchman, Barbara]]. ''[[The Guns of August]]'', also published as ''August 1914'', [[Macmillan Publishers]], 1962. * [[Terence Zuber|Zuber, Terence]]. ''Inventing the Schlieffen Plan: German War Planning, 1871–1914''. [[Oxford University Press]], 2002. * {{NDB|18|17|18|Moltke Helmuth|Heinrich Walle|118854801}} * [https://archive.org/details/erinnerungenbrie00byumolt Helmuth Johannes Ludwig von Moltke: ''Erinnerungen, Briefe, Dokumente 1877-1916.'' Stuttgart 1922] ==Pautan luar== *{{Commons category-inline|Helmuth Johannes Ludwig von Moltke}} {{Wikiquote}} * {{PM20|FID=pe/012412}} * https://prussianmachine.com/aok/moltke.htm {{s-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]] | before=[[Alfred von Schlieffen|Count Schlieffen]] | after=[[Erich von Falkenhayn]] | years=1906–1914}} {{s-bef|before=[[Karl von Bülow]]}} {{s-ttl|title=Kuartermaster Jeneral Tentera Darat Jerman|years= 16 Februari 1904 – 31 Disember 1905}} {{s-aft|after=[[Fritz von Below]]}} {{s-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Moltke The Younger, Helmuth Von}} [[Category:Kelahiran 1848]] [[Category:Kematian 1916]] [[Category:Perang Dunia Pertama]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Kerabat Moltke]] q54lbom6my3oinvr6jdnhhpaptxbuyr 0 1289342 6844203 6844036 2026-05-08T13:19:55Z Danielrayyan09 355514 Danielrayyan09 telah memindahkan laman [[Air France HOP]] ke [[Air France Hop]]: Tajuk salah eja 6844036 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = Air France Hop | logo = Air France Hop Logo.svg | logo_size = | IATA = A5 | ICAO = HOP | callsign = AIR HOP | aoc = | frequent_flyer = [[Flying Blue]] | lounge = | alliance = {{nowrap|[[SkyTeam]] (affiliate)}} | fleet_size = 37 | destinations = 50 | parent = [[Air France]] | num_employees = | image2 = Hannover Airport Air France Hop Embraer ERJ-190STD F-HBLN (DSC02618).jpg | caption2 = [[Keluarga Embraer E-Jet|Embraer 190]] | alt = | founded = {{start date and age|2012|12|21|df=y}} | commenced = {{Unbulleted list | {{start date and age|2013|03|31|df=y}}<br />(sebagai ''Hop!'') | {{start date and age|2019|09|01|df=y}}<br />(sebagai ''Air France Hop'') }} | ceased = | bases = {{Unbulleted list | {{nowrap|[[Lapangan Terbang Lyon–Saint-Exupéry|Lyon]]}} | {{nowrap|[[Lapangan Terbang Charles de Gaulle|Paris–Charles de Gaulle]]}} }} | hubs = | focus_cities = | subsidiaries = | headquarters = [[Lapangan Terbang Nantes Atlantique]], [[Bouguenais]], Perancis | key_people = | revenue = | operating_income = | net_income = | profit = | assets = | equity = | website = {{URL|www.hop.fr/en}} }} '''Air France Hop''', dahulunya hanya berjenama HOP!,<ref>"[http://www.hop.fr/mentions-legales Mentions légales] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140328204232/http://www.hop.fr/mentions-legales |date=2014-03-28 }}." HOP! Retrieved on April 27, 2013.</ref> ialah syarikat penerbangan serantau Perancis yang mengendalikan penerbangan bagi pihak syarikat induknya Air France. Syarikat penerbangan itu diasaskan pada 21 Disember 2012<ref name="verif.com">[http://www.verif.com/societe/HOP!-790151716/ verif.com]</ref> selepas penggabungan operasi [[Airlinair]], [[Brit Air]] dan [[Régional]] pada 31 Mac 2012. Ibu pejabatnya terletak di [[Lapangan Terbang Nantes Atlantique]].<ref name="af hop">{{cite web|url=https://www.hop.fr/en/contact/|title=Contact|publisher=Air France Hop|access-date=2025-12-23|quote=HOP! head office Nantes Atlantique Airport 44340 Bouguenais}}</ref> == Sejarah == [[File:Hop! logo.svg|thumb|left|Logo (tahun 2012–2019)]] [[File:F-HBXD_(14591245786).jpg|thumb|left|[[Keluarga Embraer E-Jet|Embraer 170]] dalam warna sebelumnya]] [[File:Frankfurt Airport Air France Hop Embraer ERJ-170STD F-HBXF (DSC09634).jpg|thumb|left|[[Keluarga Embraer E-Jet|Embraer 170]]]] Jenama syarikat penerbangan baharu itu dicipta untuk bersaing dengan lebih baik dengan syarikat penerbangan tambang rendah yang telah mengambil bahagian pasaran yang besar bagi laluan serantau Air France. [[Régional]] dikendalikan dengan 44 pesawat ke 38 destinasi; [[Brit Air]] mempunyai 39 pesawat dan melayani 32 destinasi; dan [[Airlinair]] melayani 26 destinasi dengan 24 pesawatnya; jumlah gabungan 107 pesawat. Ketiga-tiga syarikat penerbangan ini menggabungkan operasi di bawah HOP! jenama pada 31 Mac 2012. Sebagai syarikat penerbangan berdaftar penuh Hop telah ditubuhkan pada Januari 2013 sebagai anak syarikat Air France. Ia mengambil alih kawalan operasi mulai 31 Mac berikutnya. Pada Julai 2015, [[Air France–KLM]] mengumumkan pemformalkan penggabungan pada tahun 2017 jenama Airlinair, Brit Air dan Régional di bawah Hop!, selepas telah mengumpulkan aset mereka secara sah di bawah syarikat eponim itu, dengan itu mengurangkan kosnya.<ref>{{Cite web|url=https://www.lesechos.fr/2015/07/air-france-va-fusionner-ses-filiales-regionales-sous-la-banniere-hop-268113|title = Air France va fusionner ses filiales régionales sous la bannière Hop !|date = 16 July 2015}}</ref> Pada Oktober 2018, dilaporkan bahawa HOP! akan menghadapi langkah penstrukturan semula, termasuk penggabungan semua operasi di bawah kod penerbangan AF induk [[Air France]] dan semakan semula jenis pesawat yang dikendalikan.<ref>{{Cite web|url=https://www.lesechos.fr/2015/07/air-france-va-fusionner-ses-filiales-regionales-sous-la-banniere-hop-268113|title = Air France va fusionner ses filiales régionales sous la bannière Hop !|date = 16 July 2015}}</ref> Pada 1 Februari 2019, Air France mengumumkan bahawa HOP! perkhidmatan akan dijenamakan semula sebagai "Air France Hop".<ref>{{cite news|last1=O'Keeffe|first1=Niall|title=Air France adds own name to Hop unit's branding|url=https://www.flightglobal.com/news/articles/air-france-adds-own-name-to-hop-units-branding-455466/|work=Flightglobal.com|date=1 February 2019}}</ref> Pesawat pertama menerima livery yang disemak semula, iaitu pesawat Air France dengan HOP kecil! tajuk ditambah, pada Mei 2019.<ref>[https://actu-aero.fr/2019/05/23/disparition-de-hop-le-tour-de-passe-passe-dair-france/ actu-aero.fr]</ref> Pada 1 September 2019, semua HOP! penerbangan mula dikendalikan di bawah jenama dan kod penerbangan Air France. Semua pesawat telah dicat semula secara beransur-ansur dengan warna penuh Air France.<ref name="af hop"/> Pada Disember 2020, telah diumumkan bahawa HOP! akan distruktur semula sebagai pembawa penyuap yang lebih kecil. Pelan baharu ini akan menyaksikan HOP! hilang sebagai jenama yang berasingan daripada Air France, memindahkan hab Paris-Orlynya ke [[Transavia France]], dan menamatkan armada [[Siri Bombadier CRJ700|Bombardier CRJnya]].<ref>{{Cite web|title=France's HOP! to become all Embraer operator|url=https://www.ch-aviation.com/portal/news/98173-frances-hop-to-become-all-embraer-operator|access-date=2020-12-11|website=ch-aviation|language=en}}</ref> == Rujukan == {{Reflist}} rpfea3p3rerp3itpa3pw9rsp70ruufw 0 1289346 6844197 6844104 2026-05-08T13:09:04Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844197 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Generalfeldmarschall#Empayar Prusia dan Empayar Jerman|Generalfeldmarschall]] [[Graf]] | name = Alfred von Schlieffen | image = Alfred von Schlieffen 1906 (cropped).jpg | image_size = | alt = | caption = Alfred von Schlieffen pada 1906 | order = | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar Jerman]] | term_start = 7 Februari 1891 | term_end = 1 Januari 1906 | monarch = [[Wilhelm II]] | chancellor = {{plainlist| * [[Leo von Caprivi]] * [[Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst]] * [[Bernhard von Bülow]]}} | predecessor = [[Alfred von Waldersee]] | successor = [[Helmuth von Moltke the Younger]] | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=y|1833|02|28}} | birth_place = [[Berlin]], [[Provinsi Brandenburg]], [[Kerajaan Prusia]], [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1913|01|04|1833|02|28}} | death_place = [[Berlin]], [[Empayar Jerman]] | death_cause = | resting_place = [[Invalidenfriedhof]], [[Berlin]] | resting_place_coordinates = | spouse = {{marriage|Anna Gräfin von Schlieffen|1868|1872|end=d.}} | children = 2 | parents = <!-- overrides mother and father parameters --> | known_for = [[Rancangan Schlieffen]] | awards = <!-- For civilian awaggg award he was nice to his dadrds - appears as "Awards" if |mawards= is not set --> | signature = | signature_alt = | website = <!--Military service--> | nickname = | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}} (1853–1871)<br />{{flag|German Empire}} * {{flag|Kingdom of Prussia}} (1871–1906) | branch = {{army|Kingdom of Prussia}}<br />[[File:Kaiserstandarte.svg|18px]] [[Tentera Darat Imperial Jerman]] | serviceyears = 1853–1906 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen) h.gif|40px]] ''[[Generalfeldmarschall#Empayar Prusia dan Empayar Jerman|Generalfeldmarschall]]'' | unit = | commands = [[1st Guards Uhlans]] | battles = {{tree list}} * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] {{hr}} * [[Perang Perancis-Prusia]] {{tree list/end}} | mawards = [[Order of the Black Eagle]] | footnotes = }} '''Graf Alfred von Schlieffen''' ({{IPA|de|ɡʁaːf ˈalfʁeːt fɔn ˈʃliːfn̩}}; 28 Februari 1833 – 4 Januari 1913) ialah seorang pegawai tentera dan ahli strategi [[Empayar Jerman|Jerman]] serta [[Prusia]], yang akhirnya mencapai pangkat [[Fil Marsyal]]. Beliau berkhidmat sebagai [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Imperial Jerman]] dari tahun 1891 hingga 1906. Namanya paling dikenali melalui “[[Rancangan Schlieffen]]” tahun 1905–06, kemudian dikenali sebagai ''Aufmarsch I'', iaitu satu rancangan penempatan dan panduan operasi bagi kempen atau operasi ofensif awal yang menentukan dalam [[perang dua barisan]] menentang [[Republik Ketiga Perancis]] dan [[Empayar Rusia]]. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 1854 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 1862 * ''[[Rittmeister]]'' - 1866 * ''[[Major]]'' - 22 Disember 1870 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 7 September 1876 * ''[[Oberst]]'' - 16 September 1881 * ''[[Generalmajor]]'' - 4 Disember 1886 * ''[[Generalleutnant]]'' - 4 Disember 1888 * ''[[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]]'' - 27 Januari 1893 * ''[[Kolonel Jeneral|Generaloberst]]'' - 1903 * ''[[Fil Marsyal|Generalfeldmarschall]]'' - 1 Januari 1911 ==Pingat dan darjah kebesaran== ; Anugerah Jerman<ref name="rangliste">{{citation|title=Rangliste de Königlich Preußischen Armee|year=1912|chapter=Militärisches Gefolge Seiner Majestät des Kaisers und Königs|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015022678471&view=1up&seq=42&skin=2021 6]|location=Berlin|publisher=Ernst Siegfried Mittler & Sohn|language=German|via=hathitrust.org}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** [[Iron Cross]] (1870), 1st and 2nd Classes ** [[Order of the Red Eagle|Grand Cross of the Red Eagle]], with Oak Leaves, Swords on Ring and Crown ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Prussian Crown]], 1st Class ** Grand Commander's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], with Collar and Diamonds ** [[War Commemorative Medal of 1870/71]] ** [[Centenary Medal (Prussia)|Kaiser Wilhelm I Centenary Medal]] * {{flagicon image|Flag of Hohenzollern-Hechingen and Sigmaringen.png}} [[Hohenzollern]]: Cross of Honour of the [[House Order of Hohenzollern#Princely House Order|Princely House Order of Hohenzollern]], 1st Class * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref name="HandbuchBaden">''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1902), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879967 pp. 69], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1880079 181]</ref> ** [[Order of the Zähringer Lion|Grand Cross of the Zähringer Lion]], with Oak Leaves, ''1893'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1899'' * {{flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: ** [[Order of Merit of the Bavarian Crown|Grand Cross of Merit of the Bavarian Crown]], ''1897''<ref name = "handbuchbayern">''Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Bayern'' (1908), "Königliche Orden" [https://archive.org/details/hofundstaatshan00landgoog/page/n41/mode/2up pp. 10], [https://archive.org/details/hofundstaatshan00landgoog/page/n63/mode/2up 26]</ref> ** [[Order of Saint Hubert|Knight of St. Hubert]], ''1903''<ref name = "handbuchbayern"/> ** [[Military Merit Order (Bavaria)|Grand Cross of the Military Merit Order]] * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Hesse and by Rhine]]: Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''9 April 1903''<ref name="ordensliste">{{citation|title=Großherzoglich Hessische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112106515601&view=1up&seq=3&skin=2021|chapter=Ludewigs-orden|page=14|language=German|location=Darmstadt|year=1909|publisher=Staatsverlag|via=hathitrust.org}}</ref> * {{flagicon image|Flagge Fürstentum Lippe.svg}} [[Schaumburg-Lippe]] [[Wangsa Lippe|Lippe]]: Cross of Honour of the House Order of Lippe, 1st Class * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Schwerin|Schwerin]]) * [[Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Commander of Honour of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]] * [[Kerajaan Sachsen|Saxony]]: ** Grand Cross of the [[Albert Order]], with Golden Star, ''1891''<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1901|year=1901|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030492006&view=1up&seq=202&skin=2021 162]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]] * {{flag|Württemberg}}:<ref>{{citation|title=Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Württemberg|year=1907|chapter=Königliche Orden|pages=[https://books.google.com/books?id=720NAAAAIAAJ&pg=PA49 49], [https://books.google.com/books?id=720NAAAAIAAJ&pg=PA77 77], [https://books.google.com/books?id=720NAAAAIAAJ&pg=PA121 121]|location=Stuttgart|publisher=Landesamt}}</ref> ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Grand Cross of the Württemberg Crown]], ''1893'' ** Grand Cross of the [[Friedrich Order]], ''1893'' ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]], ''28 March 1903'' }} ; Anugerah luar<ref name="rangliste"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flag|Austria-Hungary}}:<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1913&size=45&page=386|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1913|access-date=14 January 2021|pages=[https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1913&page=391&size=45 49], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1913&page=403&size=45 61], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1913&size=45&page=437 95]}}</ref> ** [[Order of the Iron Crown (Austria)|Knight of the Iron Crown]], 1st Class, ''1890'' ** Grand Cross of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], ''1891''; in Diamonds, ''1895'' ** [[Order of Saint Stephen of Hungary|Grand Cross of St. Stephen]], ''1897'' * {{flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|French Empire]]: Officer of the [[Legion of Honour]] * {{flag|Kingdom of Italy}}: ** [[Order of Saints Maurice and Lazarus|Grand Cross of Saints Maurice and Lazarus]] ** [[Order of the Crown of Italy|Grand Cross of the Crown of Italy]] * {{flag|Netherlands}}: [[Order of the Netherlands Lion|Grand Cross of the Netherlands Lion]] * {{flag|Ottoman Empire}}: [[Order of Osmanieh]], 1st Class in Diamonds * {{flagicon image|Early 20th Century Qajar Flag.svg}} [[Qajar Iran|Persian Empire]]: ** Order of the August Portrait ** [[Order of the Lion and the Sun]], 3rd Class * {{flag|Russian Empire}}: [[Order of St. Alexander Nevsky|Knight of St. Alexander Nevsky]], ''1897'' * {{flagicon image|Flag of Siam (1855).svg}} [[Siam]]: [[Order of the White Elephant|Grand Cross of the White Elephant]] }} ==Nota kaki== {{reflist|20em}} == Rujukan == {{refbegin}} * {{cite book|last=Dupuy|first=T. N.|title=A Genius for War: The German Army and General Staff|place=New Jersey|publisher=Prentice Hall|year=1977|isbn=0-13-351114-6|url-access=registration|url=https://archive.org/details/geniusforwarge00dupu}} * {{cite journal |last=Holmes |first=T. M. |s2cid=159518049 |title=Absolute Numbers: The Schlieffen Plan as a Critique of German Strategy in 1914 |journal=War in History |volume=21 |issue=2 |date=April 2014 |pages=193–213 |publisher=Sage |location=Thousand Oaks, CA |doi=10.1177/0968344513505499 |issn=0968-3445}} * {{cite thesis |last=Schuette |first=R. C. |title=Effects of Decentralised Execution on the German Army During the Marne Campaign of 1914 |degree=MA |url=http://cgsc.cdmhost.com/cdm/singleitem/collection/p4013coll2/id/3238/rec/1 |year=2014 |publisher=US Army Command and General Staff College |location=Fort Leavenworth, KS |access-date=21 November 2018 |oclc=913595153 |archive-date=12 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200212061856/http://cgsc.cdmhost.com/cdm/singleitem/collection/p4013coll2/id/3238/rec/1 |url-status=dead }} * {{cite thesis |first=M. R. |last=Stoneman |year=2006 |degree=PhD |url=https://archive.org/details/WilhelmGroenerOfficeringAndTheSchlieffenPlan |access-date=23 November 2018 |title=Wilhelm Groener, Officering and the Schlieffen Plan |institution=Georgetown University |oclc=173237457 }} * {{cite book |last=Walter |first= Goerlitz|title=History of The German General Staff|place=New York|publisher= Frederick A. Praeger|year= 1967}} * {{cite book |last=Zuber |first= Terence|title=Inventing the Schlieffen Plan: German War Planning, 1871–1914|place=New York|publisher= Oxford University Press|year= 2002|isbn=0-19-925016-2}} * {{cite book |last=Zuber |first= Terence|title=German War Planning, 1891-1914: Sources and Interpretations|place=Woodbridge|publisher= The Boydell Press|year= 2004|isbn=1-84383-108-2}}Cannae * {{cite book |last=Zuber |first=T. |title=The Real German War Plan 1904–14 |edition=e-book |year=2010 |publisher=The History Press |location=New York |isbn=978-0-75247-290-4}} * {{cite book |last=Zuber |first=T. |title=The Real German War Plan 1904–14 |year=2011 |publisher=The History Press |location=Stroud |isbn=978-0-7524-5664-5}} * {{cite book |last=Howard |first=Michael |title=The First World War: A Very Short Introduction |year=2007 |publisher=Oxford University Press}} {{refend}} ==Bacaan lanjut== {{refbegin}} * {{cite book |last=Foley |first=R. T. |title=Alfred von Schlieffen's Military Writings |location=London |publisher=Frank Cass |year=2006 |orig-year=2003 |isbn=0-71464-999-6}} * Foley, Robert T. "The Real Schlieffen Plan", ''War in History'', Vol.&nbsp;13, Issue&nbsp;1. (2006), pp.&nbsp;91–115. * "Alfred Schlieffen, Graf von." ''Columbia Electronic Encyclopedia, 6th Edition'' (November 2011): 1 * {{cite book |title=Cannae |last=Schlieffen |first=A. von |author-link=Alfred von Schlieffen |year=1931 |publisher=The Command and General Staff School Press |location=Fort Leavenworth, KS |edition=authorised trans. |url=https://cgsc.cdmhost.com/utils/getdownloaditem/collection/p16040coll3/id/72/filename/73.pdf/mapsto/pdf/type/singleitem |access-date=26 October 2015 |oclc=435941505 }}{{Dead link|date=October 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[Jehuda L. Wallach|Wallach, Jehuda L.]], ''The dogma of the battle of annihilation: the theories of Clausewitz and Schlieffen and their impact on the German conduct of two world wars''. (Westport, Conn.; London : Greenwood, 1986). {{refend}} == Pautan luar == * [https://web.archive.org/web/20120917012449/http://usacac.army.mil/cac2/cgsc/carl/download/csipubs/cannae.pdf Fieldmarshal Count Alfred von Schlieffen's book ''Cannae''] * {{PM20|FID=pe/015589}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[Alfred von Waldersee|Count Waldersee]]}} {{s-ttl|title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]]|years=1891–1906}} {{s-aft|after=[[Helmuth von Moltke the Younger|Helmuth von Moltke]]}} {{s-bef|before=[[Alfred von Waldersee]]}} {{s-ttl|title=Kuartermaster Jeneral Tentera Darat Jerman|years= 10 Ogos 1888 – 6 Februari 1891}} {{s-aft|after=[[:de:Ernst Gustav Martin Köpke|Ernst Gustav Martin Köpke]]}} {{s-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Schlieffen, Alfred Graf Von}} [[Category:Kelahiran 1833]] [[Category:Kematian 1913]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Perang Austria-Prusia]] t8zdemwybs7booh2bhwow6bh3u7ugpg 6844198 6844197 2026-05-08T13:09:56Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844198 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Generalfeldmarschall#Empayar Prusia dan Empayar Jerman|Generalfeldmarschall]] [[Graf]] | name = Alfred von Schlieffen | image = Alfred von Schlieffen 1906 (cropped).jpg | image_size = | alt = | caption = Alfred von Schlieffen pada 1906 | order = | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Turus Am Besar Jerman]] | term_start = 7 Februari 1891 | term_end = 1 Januari 1906 | monarch = [[Wilhelm II]] | chancellor = {{plainlist| * [[Leo von Caprivi]] * [[Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst]] * [[Bernhard von Bülow]]}} | predecessor = [[Alfred von Waldersee]] | successor = [[Helmuth von Moltke the Younger]] | birth_name = | birth_date = {{birth date|df=y|1833|02|28}} | birth_place = [[Berlin]], [[Provinsi Brandenburg]], [[Kerajaan Prusia]], [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1913|01|04|1833|02|28}} | death_place = [[Berlin]], [[Empayar Jerman]] | death_cause = | resting_place = [[Invalidenfriedhof]], [[Berlin]] | resting_place_coordinates = | spouse = {{marriage|Anna Gräfin von Schlieffen|1868|1872|end=d.}} | children = 2 | parents = <!-- overrides mother and father parameters --> | known_for = [[Rancangan Schlieffen]] | awards = <!-- For civilian awaggg award he was nice to his dadrds - appears as "Awards" if |mawards= is not set --> | signature = | signature_alt = | website = <!--Military service--> | nickname = | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}} (1853–1871)<br />{{flag|German Empire}} * {{flag|Kingdom of Prussia}} (1871–1906) | branch = {{army|Kingdom of Prussia}}<br />[[File:Kaiserstandarte.svg|18px]] [[Tentera Darat Imperial Jerman]] | serviceyears = 1853–1906 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen) h.gif|40px]] ''[[Generalfeldmarschall#Empayar Prusia dan Empayar Jerman|Generalfeldmarschall]]'' | unit = | commands = [[1st Guards Uhlans]] | battles = {{tree list}} * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] {{hr}} * [[Perang Perancis-Prusia]] {{tree list/end}} | mawards = [[Order of the Black Eagle]] | footnotes = }} '''Graf Alfred von Schlieffen''' ({{IPA|de|ɡʁaːf ˈalfʁeːt fɔn ˈʃliːfn̩}}; 28 Februari 1833 – 4 Januari 1913) ialah seorang pegawai tentera dan ahli strategi [[Empayar Jerman|Jerman]] serta [[Prusia]], yang akhirnya mencapai pangkat [[Fil Marsyal]]. Beliau berkhidmat sebagai [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Imperial Jerman]] dari tahun 1891 hingga 1906. Namanya paling dikenali melalui “[[Rancangan Schlieffen]]” tahun 1905–06, kemudian dikenali sebagai ''Aufmarsch I'', iaitu satu rancangan penempatan dan panduan operasi bagi kempen atau operasi ofensif awal yang menentukan dalam [[perang dua barisan]] menentang [[Republik Ketiga Perancis]] dan [[Empayar Rusia]]. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 1854 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 1862 * ''[[Rittmeister]]'' - 1866 * ''[[Major]]'' - 22 Disember 1870 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 7 September 1876 * ''[[Oberst]]'' - 16 September 1881 * ''[[Generalmajor]]'' - 4 Disember 1886 * ''[[Generalleutnant]]'' - 4 Disember 1888 * ''[[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]]'' - 27 Januari 1893 * ''[[Generaloberst]]'' - 1903 * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 1 Januari 1911 ==Pingat dan darjah kebesaran== ; Anugerah Jerman<ref name="rangliste">{{citation|title=Rangliste de Königlich Preußischen Armee|year=1912|chapter=Militärisches Gefolge Seiner Majestät des Kaisers und Königs|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015022678471&view=1up&seq=42&skin=2021 6]|location=Berlin|publisher=Ernst Siegfried Mittler & Sohn|language=German|via=hathitrust.org}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** [[Iron Cross]] (1870), 1st and 2nd Classes ** [[Order of the Red Eagle|Grand Cross of the Red Eagle]], with Oak Leaves, Swords on Ring and Crown ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Prussian Crown]], 1st Class ** Grand Commander's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]] ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], with Collar and Diamonds ** [[War Commemorative Medal of 1870/71]] ** [[Centenary Medal (Prussia)|Kaiser Wilhelm I Centenary Medal]] * {{flagicon image|Flag of Hohenzollern-Hechingen and Sigmaringen.png}} [[Hohenzollern]]: Cross of Honour of the [[House Order of Hohenzollern#Princely House Order|Princely House Order of Hohenzollern]], 1st Class * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref name="HandbuchBaden">''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1902), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879967 pp. 69], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1880079 181]</ref> ** [[Order of the Zähringer Lion|Grand Cross of the Zähringer Lion]], with Oak Leaves, ''1893'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1899'' * {{flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: ** [[Order of Merit of the Bavarian Crown|Grand Cross of Merit of the Bavarian Crown]], ''1897''<ref name = "handbuchbayern">''Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Bayern'' (1908), "Königliche Orden" [https://archive.org/details/hofundstaatshan00landgoog/page/n41/mode/2up pp. 10], [https://archive.org/details/hofundstaatshan00landgoog/page/n63/mode/2up 26]</ref> ** [[Order of Saint Hubert|Knight of St. Hubert]], ''1903''<ref name = "handbuchbayern"/> ** [[Military Merit Order (Bavaria)|Grand Cross of the Military Merit Order]] * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Hesse and by Rhine]]: Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''9 April 1903''<ref name="ordensliste">{{citation|title=Großherzoglich Hessische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112106515601&view=1up&seq=3&skin=2021|chapter=Ludewigs-orden|page=14|language=German|location=Darmstadt|year=1909|publisher=Staatsverlag|via=hathitrust.org}}</ref> * {{flagicon image|Flagge Fürstentum Lippe.svg}} [[Schaumburg-Lippe]] [[Wangsa Lippe|Lippe]]: Cross of Honour of the House Order of Lippe, 1st Class * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Schwerin|Schwerin]]) * [[Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Commander of Honour of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]] * [[Kerajaan Sachsen|Saxony]]: ** Grand Cross of the [[Albert Order]], with Golden Star, ''1891''<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1901|year=1901|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030492006&view=1up&seq=202&skin=2021 162]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]] * {{flag|Württemberg}}:<ref>{{citation|title=Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Württemberg|year=1907|chapter=Königliche Orden|pages=[https://books.google.com/books?id=720NAAAAIAAJ&pg=PA49 49], [https://books.google.com/books?id=720NAAAAIAAJ&pg=PA77 77], [https://books.google.com/books?id=720NAAAAIAAJ&pg=PA121 121]|location=Stuttgart|publisher=Landesamt}}</ref> ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Grand Cross of the Württemberg Crown]], ''1893'' ** Grand Cross of the [[Friedrich Order]], ''1893'' ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]], ''28 March 1903'' }} ; Anugerah luar<ref name="rangliste"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flag|Austria-Hungary}}:<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1913&size=45&page=386|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1913|access-date=14 January 2021|pages=[https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1913&page=391&size=45 49], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1913&page=403&size=45 61], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1913&size=45&page=437 95]}}</ref> ** [[Order of the Iron Crown (Austria)|Knight of the Iron Crown]], 1st Class, ''1890'' ** Grand Cross of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], ''1891''; in Diamonds, ''1895'' ** [[Order of Saint Stephen of Hungary|Grand Cross of St. Stephen]], ''1897'' * {{flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|French Empire]]: Officer of the [[Legion of Honour]] * {{flag|Kingdom of Italy}}: ** [[Order of Saints Maurice and Lazarus|Grand Cross of Saints Maurice and Lazarus]] ** [[Order of the Crown of Italy|Grand Cross of the Crown of Italy]] * {{flag|Netherlands}}: [[Order of the Netherlands Lion|Grand Cross of the Netherlands Lion]] * {{flag|Ottoman Empire}}: [[Order of Osmanieh]], 1st Class in Diamonds * {{flagicon image|Early 20th Century Qajar Flag.svg}} [[Qajar Iran|Persian Empire]]: ** Order of the August Portrait ** [[Order of the Lion and the Sun]], 3rd Class * {{flag|Russian Empire}}: [[Order of St. Alexander Nevsky|Knight of St. Alexander Nevsky]], ''1897'' * {{flagicon image|Flag of Siam (1855).svg}} [[Siam]]: [[Order of the White Elephant|Grand Cross of the White Elephant]] }} ==Nota kaki== {{reflist|20em}} == Rujukan == {{refbegin}} * {{cite book|last=Dupuy|first=T. N.|title=A Genius for War: The German Army and General Staff|place=New Jersey|publisher=Prentice Hall|year=1977|isbn=0-13-351114-6|url-access=registration|url=https://archive.org/details/geniusforwarge00dupu}} * {{cite journal |last=Holmes |first=T. M. |s2cid=159518049 |title=Absolute Numbers: The Schlieffen Plan as a Critique of German Strategy in 1914 |journal=War in History |volume=21 |issue=2 |date=April 2014 |pages=193–213 |publisher=Sage |location=Thousand Oaks, CA |doi=10.1177/0968344513505499 |issn=0968-3445}} * {{cite thesis |last=Schuette |first=R. C. |title=Effects of Decentralised Execution on the German Army During the Marne Campaign of 1914 |degree=MA |url=http://cgsc.cdmhost.com/cdm/singleitem/collection/p4013coll2/id/3238/rec/1 |year=2014 |publisher=US Army Command and General Staff College |location=Fort Leavenworth, KS |access-date=21 November 2018 |oclc=913595153 |archive-date=12 February 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200212061856/http://cgsc.cdmhost.com/cdm/singleitem/collection/p4013coll2/id/3238/rec/1 |url-status=dead }} * {{cite thesis |first=M. R. |last=Stoneman |year=2006 |degree=PhD |url=https://archive.org/details/WilhelmGroenerOfficeringAndTheSchlieffenPlan |access-date=23 November 2018 |title=Wilhelm Groener, Officering and the Schlieffen Plan |institution=Georgetown University |oclc=173237457 }} * {{cite book |last=Walter |first= Goerlitz|title=History of The German General Staff|place=New York|publisher= Frederick A. Praeger|year= 1967}} * {{cite book |last=Zuber |first= Terence|title=Inventing the Schlieffen Plan: German War Planning, 1871–1914|place=New York|publisher= Oxford University Press|year= 2002|isbn=0-19-925016-2}} * {{cite book |last=Zuber |first= Terence|title=German War Planning, 1891-1914: Sources and Interpretations|place=Woodbridge|publisher= The Boydell Press|year= 2004|isbn=1-84383-108-2}}Cannae * {{cite book |last=Zuber |first=T. |title=The Real German War Plan 1904–14 |edition=e-book |year=2010 |publisher=The History Press |location=New York |isbn=978-0-75247-290-4}} * {{cite book |last=Zuber |first=T. |title=The Real German War Plan 1904–14 |year=2011 |publisher=The History Press |location=Stroud |isbn=978-0-7524-5664-5}} * {{cite book |last=Howard |first=Michael |title=The First World War: A Very Short Introduction |year=2007 |publisher=Oxford University Press}} {{refend}} ==Bacaan lanjut== {{refbegin}} * {{cite book |last=Foley |first=R. T. |title=Alfred von Schlieffen's Military Writings |location=London |publisher=Frank Cass |year=2006 |orig-year=2003 |isbn=0-71464-999-6}} * Foley, Robert T. "The Real Schlieffen Plan", ''War in History'', Vol.&nbsp;13, Issue&nbsp;1. (2006), pp.&nbsp;91–115. * "Alfred Schlieffen, Graf von." ''Columbia Electronic Encyclopedia, 6th Edition'' (November 2011): 1 * {{cite book |title=Cannae |last=Schlieffen |first=A. von |author-link=Alfred von Schlieffen |year=1931 |publisher=The Command and General Staff School Press |location=Fort Leavenworth, KS |edition=authorised trans. |url=https://cgsc.cdmhost.com/utils/getdownloaditem/collection/p16040coll3/id/72/filename/73.pdf/mapsto/pdf/type/singleitem |access-date=26 October 2015 |oclc=435941505 }}{{Dead link|date=October 2018 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[Jehuda L. Wallach|Wallach, Jehuda L.]], ''The dogma of the battle of annihilation: the theories of Clausewitz and Schlieffen and their impact on the German conduct of two world wars''. (Westport, Conn.; London : Greenwood, 1986). {{refend}} == Pautan luar == * [https://web.archive.org/web/20120917012449/http://usacac.army.mil/cac2/cgsc/carl/download/csipubs/cannae.pdf Fieldmarshal Count Alfred von Schlieffen's book ''Cannae''] * {{PM20|FID=pe/015589}} {{s-start}} {{s-mil}} {{s-bef|before=[[Alfred von Waldersee|Count Waldersee]]}} {{s-ttl|title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]]|years=1891–1906}} {{s-aft|after=[[Helmuth von Moltke the Younger|Helmuth von Moltke]]}} {{s-bef|before=[[Alfred von Waldersee]]}} {{s-ttl|title=Kuartermaster Jeneral Tentera Darat Jerman|years= 10 Ogos 1888 – 6 Februari 1891}} {{s-aft|after=[[:de:Ernst Gustav Martin Köpke|Ernst Gustav Martin Köpke]]}} {{s-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Schlieffen, Alfred Graf Von}} [[Category:Kelahiran 1833]] [[Category:Kematian 1913]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Perang Austria-Prusia]] hjckp2lpyk0m3h8fk38ein5satee1w4 0 1289354 6844135 2026-05-08T12:23:29Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844135 wikitext text/x-wiki '''Tengku Panglima Besar Pahang''', jawatan ini jawatan ke lima selepas jawatan Tengku Arif Temenggung Pahang Ke empat hwf3ta5wnc6k5tte6gkyvl75xyxvxs8 6844138 6844135 2026-05-08T12:25:08Z ~2026-90518-8 387636 /* */ 6844138 wikitext text/x-wiki '''''Tengku Panglima Besar Pahang Darul Makmur''''', jawatan ini jawatan ke lima selepas jawatan '''''[[Tengku Arif Temenggung Pahang]] Darul Makmur''''' Ke empat 5xpruqbwfzcrolgjhyxc2t75zj1suqs 14 1289355 6844141 2026-05-08T12:26:45Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Kategori Commons|Guide dogs}} {{Category main article}} [[Kategori:Anjing pembantu|Pandu, Anjing]] [[Kategori:Kebutaan]]' 6844141 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Guide dogs}} {{Category main article}} [[Kategori:Anjing pembantu|Pandu, Anjing]] [[Kategori:Kebutaan]] q05zmmq31wxiwetyybt7gszhz2fvmxd 14 1289356 6844167 2026-05-08T12:47:54Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Kategori Commons|Search and rescue dogs}} {{Category main article}} [[Kategori:Anjing pekerja|Pencarian dan Penyelamatan, Anjing]] [[Kategori:Anjing pengesan|Pencarian dan Penyelamatan, Anjing]] [[Kategori:Pencarian dan penyelamatan]]' 6844167 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Search and rescue dogs}} {{Category main article}} [[Kategori:Anjing pekerja|Pencarian dan Penyelamatan, Anjing]] [[Kategori:Anjing pengesan|Pencarian dan Penyelamatan, Anjing]] [[Kategori:Pencarian dan penyelamatan]] lgx5sgd3ioescu5zgib07ys5qi4xc28 0 1289357 6844175 2026-05-08T12:50:42Z Muhd Aiman65 112078 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox football biography | name = Dodi Lukébakio | image = Dodi Lukebakio 2021.jpg | caption = Lukébakio bersama [[VfL Wolfsburg]] pada 2021 | full_name = Dodi Lukébakio Ngandoli<ref>{{cite web |url=https://sevillafc.es/equipos/jugadores/d-lukebakio |title=D. Lukébakio |publisher=Sevilla FC |date=17 June 2025 |access-date=17 June 2025}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1997|9|24|df=y}} | birth_place = [[Asse]], Belgium<ref>{{cite web |...' 6844175 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Dodi Lukébakio | image = Dodi Lukebakio 2021.jpg | caption = Lukébakio bersama [[VfL Wolfsburg]] pada 2021 | full_name = Dodi Lukébakio Ngandoli<ref>{{cite web |url=https://sevillafc.es/equipos/jugadores/d-lukebakio |title=D. Lukébakio |publisher=Sevilla FC |date=17 June 2025 |access-date=17 June 2025}}</ref> | birth_date = {{birth date and age|1997|9|24|df=y}} | birth_place = [[Asse]], Belgium<ref>{{cite web |url=https://www.bundesliga.com/en/bundesliga/player/dodi-lukebakio |title=Dodi Lukébakio |website=Bundesliga |access-date=May 31, 2022}}</ref> | height = 1.87 m<ref>{{cite web |url=https://www.herthabsc.com/de/mannschaften/hertha-bsc/dodi-lukebakio |title=Dodi Lukebakio |publisher=Hertha BSC |access-date=4 August 2022 }}</ref> | position = [[Pemain tengah|Sayap kanan]]/[[Pemain tengah|pemain tengah kanan]] | currentclub = [[S.L. Benfica|Benfica]] | clubnumber = 11 | youthyears1 = {{0|0000}}–2015 | youthclubs1 = [[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]] | years1 = 2015–2018 | clubs1 = [[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]] | caps1 = 17 | goals1 = 1 | years2 = 2016–2017 | clubs2 = → [[Toulouse FC|Toulouse]] (pinjam) | caps2 = 5 | goals2 = 0 | years3 = 2017–2018 | clubs3 = → [[R. Charleroi S.C.|Charleroi]] (pinjam) | caps3 = 19 | goals3 = 3 | years4 = 2018-2019 | clubs4 = [[R. Charleroi S.C.|Charleroi]] | caps4 = 0 | goals4 = 0 | years5 = 2018–2019 | clubs5 = [[Watford F.C.|Watford]] | caps5 = 1 | goals5 = 0 | years6 = 2018–2019 | clubs6 = → [[Fortuna Düsseldorf]] (pinjam) | caps6 = 31 | goals6 = 10 | years7 = 2019–2023 | clubs7 = [[Hertha BSC]] | caps7 = 94 | goals7 = 24 | years8 = 2021–2022 | clubs8 = → [[VfL Wolfsburg]] (pinjam) | caps8 = 19 | goals8 = 1 | years9 = 2023–2025 | clubs9 = [[Sevilla FC|Sevilla]] | caps9 = 63 | goals9 = 17 | years10 = 2025– | clubs10 = [[S.L. Benfica|Benfica]] | caps10 = 15 | goals10 = 0 | nationalyears1 = 2016 | nationalteam1 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Republik Demokratik Congo|RD Congo]] | nationalcaps1 = 1 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2017–2019 | nationalteam2 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-21 Belgium|Belgium B21]] | nationalcaps2 = 17 | nationalgoals2 = 4 | nationalyears3 = 2020– | nationalteam3 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Belgium|Belgium]] | nationalcaps3 = 29 | nationalgoals3 = 5 | club-update = 23:42, 25 April 2026 (UTC) | nationalteam-update = 22:20, 31 Mac 2026 (UTC) }} '''Dodi Lukébakio Ngandoli''' (lahir 24 September 1997) ialah seorang pemain bola sepak profesional Belgium yang bermain sebagai pemain [[Pemain tengah|sayap kanan]] atau [[Pemain tengah|pemain tengah kanan]] untuk [[SL Benfica|Benfica]] dalam [[Primeira Liga]] serta [[Pasukan bola sepak kebangsaan Belgium|pasukan kebangsaan Belgium]]. {{-}} == Statistik kerjaya == ===Kelab=== {{updated|25 April 2026|<ref name=DLSW>{{soccerway|dodi-lukebakio/324923|access-date=31 January 2018}}</ref>}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Kelab !rowspan="2"|Musim !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Piala !colspan="2"|Piala liga !colspan="2"|Eropah !colspan="2"|Jumlah |- !Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol |- |{{flagicon|Belgium}} [[R.S.C. Anderlecht|Anderlecht]] |[[Liga Pro Belgium 2015–16|2015–16]] |17||1||0||0||colspan="2"|—||1{{efn|name=UEL|Kemunculan di [[Liga Europa UEFA]]}}||0||18||1 |- |{{flagicon|Perancis}} [[Toulouse FC|Toulouse]] (pinjam) |[[Ligue 1 2016–17|2016–17]] |5||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6||0 |- |{{flagicon|Perancis}} [[Toulouse FC|Toulouse II]] (pinjam) |2016–17 |6||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6||3 |- |{{flagicon|Belgium}} [[R. Charleroi S.C.|Sporting Charleroi]] (pinjam) |[[Divisyen Pertama Belgium 2017–18|2017–18]] |19||3||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||20||3 |- |{{flagicon|England}} [[Watford F.C.|Watford]] |[[Liga Perdana Inggeris 2017–18|2017–18]] |1||0||colspan="2"|—||0||0||colspan="2"|—||1||0 |- |{{flagicon|Jerman}} [[Fortuna Düsseldorf]] (pinjam) |[[Bundesliga 2018–19|2018–19]] |31||10||3||4||colspan="2"|—||colspan="2"|—||34||14 |- |rowspan="5"|{{flagicon|Jerman}} [[Hertha BSC]] |[[Bundesliga 2019–20|2019–20]] |30||7||3||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||8 |- |[[Bundesliga 2020–21|2020–21]] |29||5||1||2||colspan="2"|—||colspan="2"|—||30||7 |- |[[Bundesliga 2021–22|2021–22]] |3||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||1 |- |[[Bundesliga 2022–23|2022–23]] |32||11||1||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||12 |- !Jumlah !94!!24!!6!!4!!colspan="2"|—!!0!!0!!100!!28 |- |{{flagicon|Jerman}} [[VfL Wolfsburg]] (pinjam) |[[Bundesliga 2021–22|2021–22]] |19||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||6{{efn|name=UCL|Kemunculan di [[Liga Juara-Juara UEFA]]}}||0||25||1 |- |rowspan="4"|{{flagicon|Sepanyol}} [[Sevilla FC|Sevilla]] |[[La Liga 2023–24|2023–24]] |23||5||0||0||colspan="2"|—||4{{efn|name=UCL}}||0||27||5 |- |[[La Liga 2024–25|2024–25]] |38||11||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||39||11 |- |[[La Liga 2025–26|2025–26]] |2||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||1 |- !Jumlah !63!!17!!1!!0!!colspan="2"|—!!4!!0!!68!!17 |- |{{flagicon|Portugal}} [[S.L. Benfica|Benfica]] |[[Primeira Liga 2025–26|2025–26]] |15||0||1||0||1||1||4{{efn|name=UCL}}||0||21||1 |- !colspan="2"|Jumlah keseluruhan !270!!59!!13!!8!!1!!1!!15!!0!!299!!68 |} {{notelist}} ===Antarabangsa=== {{updated|31 Mac 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web|url=https://eu-football.info/_player.php?id=31229|title=Dodi Lukébakio|website=EU-Football.info|access-date=15 November 2023}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" !Pasukan!!Tahun!!Kmncln!!Gol |- |rowspan="7"|{{flagicon|Belgium}} [[Pasukan bola sepak kebangsaan Belgium|Belgium]] |2020||1||0 |- |2021||3||0 |- |2022||1||0 |- |2023||7||2 |- |2024||12||0 |- |2025||3||0 |- |2026||2||3 |- !colspan=2|Jumlah||29||5 |} ===Gol antarabangsa=== {| class="wikitable sortable" |- !scope="col"|# !scope="col"|Tarikh !scope="col"|Lokasi !scope="col"|Pasukan lawan !scope="col"|Skor !scope="col"|Keputusan !scope="col"|Kejohanan |- | 1. || rowspan=2 | 13 Oktober 2023 || rowspan=2| [[Vienna]], Austria || rowspan=2| {{fb|AUT}} || align=center| 0–'''1''' || rowspan=2 align=center| 2–3 || rowspan=2| [[Kelayakan UEFA Euro 2024]] |- | 2. ||align=center| 0–'''2''' |- | 3. || rowspan=2| 28 Mac 2026 || rowspan=2| [[Atlanta]], Amerika Syarikat || rowspan=2| {{fb|USA}} || align=center| 1–'''4''' || rowspan=2 align=center| 2–5 || rowspan=3| [[Perlawanan persahabatan|Persahabatan]] |- | 4. || align=center| 1–'''5''' |- | 5. || 31 Mac 2026 || [[Chicago]], Amerika Syarikat || {{fb|MEX}} || align="center"|1–'''1''' || align="center"|1–1 |} == Pencapaian == ;Individu * Rookie Terbaik Bulanan [[Bundesliga]]: Disember 2018 == Catatan == {{Reflist}} == Pautan luar == {{commons category}} *[https://sevillafc.es/en/teams/first-team/lukebakio Profile] at the Sevilla FC website *{{RBFA player}} *{{UEFA player}} {{Skuad S.L. Benfica}} {{Skuad Belgium UEFA Euro 2024}} [[Category:Kelahiran 1997]] [[Category:Orang hidup]] [[Category:Pemain bola sepak Belgium]] [[Category:Pemain bola sepak Republik Demokratik Congo]] [[Category:Pemain R.S.C. Anderlecht]] [[Category:Pemain Toulouse FC]] [[Category:Pemain Watford F.C.]] [[Kategori:Pemain Sporting Charleroi]] [[Category:Pemain Fortuna Düsseldorf]] [[Category:Pemain Hertha BSC Berlin]] [[Category:Pemain VfL Wolfsburg]] [[Category:Pemain Sevilla FC]] [[Category:Pemain SL Benfica]] [[Category:Pemain UEFA Euro 2024]] 46jw9mjwa0afs2xnc3lpereh7xr8a36 0 1289358 6844177 2026-05-08T12:51:41Z Muhd Aiman65 112078 Melencong ke [[Dodi Lukébakio]] 6844177 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Dodi Lukébakio]] 96wci2go98v62nkfq16cpywcuy1rpjv 0 1289359 6844178 2026-05-08T12:51:52Z Muhd Aiman65 112078 Melencong ke [[Dodi Lukébakio]] 6844178 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Dodi Lukébakio]] 96wci2go98v62nkfq16cpywcuy1rpjv 0 1289360 6844179 2026-05-08T12:52:10Z Muhd Aiman65 112078 Melencong ke [[Dodi Lukébakio]] 6844179 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Dodi Lukébakio]] 96wci2go98v62nkfq16cpywcuy1rpjv 0 1289361 6844204 2026-05-08T13:19:55Z Danielrayyan09 355514 Danielrayyan09 telah memindahkan laman [[Air France HOP]] ke [[Air France Hop]]: Tajuk salah eja 6844204 wikitext text/x-wiki #LENCONG [[Air France Hop]] {{R from move}} d45wkj41rc4vyd00fq1io97qsfdhx0u 14 1289362 6844208 2026-05-08T13:27:18Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Kategori Commons|Gundogs}} {{Category main article}} [[Kategori:Anjing pemburu]]' 6844208 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Gundogs}} {{Category main article}} [[Kategori:Anjing pemburu]] oljo9w6w2mmjlf0q9hz60fyncjni3g0 14 1289363 6844211 2026-05-08T13:30:29Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Category main article}} [[Kategori:Jenis anjing|Penuding, Anjing]] [[Kategori:Gundog|Penuding, Anjing]]' 6844211 wikitext text/x-wiki {{Category main article}} [[Kategori:Jenis anjing|Penuding, Anjing]] [[Kategori:Gundog|Penuding, Anjing]] 9cdqefenhssftl8jrb76651paxxhrr9 14 1289364 6844213 2026-05-08T13:33:49Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Kategori Commons|Retrievers}} {{Category main article}} [[Kategori:Jenis anjing|Pengutip, Anjing]] [[Kategori:Gundog|Pengutip, Anjing]] [[Kategori:Anjing pemburu|Pengutip, Anjing]]' 6844213 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Retrievers}} {{Category main article}} [[Kategori:Jenis anjing|Pengutip, Anjing]] [[Kategori:Gundog|Pengutip, Anjing]] [[Kategori:Anjing pemburu|Pengutip, Anjing]] 4gjed4idbto51hr7r1jx4j0o2tjj743 14 1289365 6844215 2026-05-08T13:39:39Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Category main article|Anjing air (jenis anjing)}} [[Kategori:Jenis anjing|Air, Anjing]] [[Kategori:Gundog|Air, Anjing]]' 6844215 wikitext text/x-wiki {{Category main article|Anjing air (jenis anjing)}} [[Kategori:Jenis anjing|Air, Anjing]] [[Kategori:Gundog|Air, Anjing]] mi1lpou2ivb8lh9d95ply8kyvnefe3z 0 1289366 6844216 2026-05-08T13:45:28Z Zayn al aziz 117578 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Graf]] | name = Alfred von Waldersee | image = Alfred von Waldersee (cropped).png | caption = Alfred von Waldersee pada 1902 | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] | term_start = 10 Ogos 1888 | term_end = 7 Februari 1891 | monarch...' 6844216 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Graf]] | name = Alfred von Waldersee | image = Alfred von Waldersee (cropped).png | caption = Alfred von Waldersee pada 1902 | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] | term_start = 10 Ogos 1888 | term_end = 7 Februari 1891 | monarch = [[Wilhelm II]] | chancellor = {{plainlist| *[[Otto von Bismarck]] *[[Leo von Caprivi]]}} | predecessor = [[Helmuth von Moltke the Elder|Helmuth von Moltke]] | successor = [[Alfred von Schlieffen]] | birth_date = {{birth date|df=y|1832|04|08}} | birth_place = [[Potsdam]], [[Provinsi Brandenburg]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1904|03|05|1832|04|08}} | death_place = [[Hanover]], [[Provinsi Hanover]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Empayar Jerman]] | placeofburial_label = | placeofburial = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}} (1850&ndash;1871)<br/>{{hr}}{{flag|German Empire}} (1871&ndash;1904) | branch = {{army|Prussia}}<br />{{hr}}[[File:Kaiserstandarte.svg|18px]] [[Tentera Darat Imperial Jerman]] | serviceyears = 1850-1904 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen) h.gif|40px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' | servicenumber = <!-- Do not use data from primary sources such as service records --> | unit = | commands = | battles_label = | battles = [[Perang Austria-Prusia]]<br>[[Perang Perancis-Prusia]]<br> [[Pemberontakan Yihetuan|Boxer Rebellion]] | awards = | memorials = | spouse = | relations = [[Georg von Waldersee]] | laterwork = | signature = | signature_size = | signature_alt = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = | nickname = ''Weltmarschall'' (World Marshal) }} '''Alfred Heinrich Karl Ludwig Graf von Waldersee'''{{efn|{{German title|Graf}}}} (8 April 1832{{snd}}5 Mac 1904) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' ([[Fil Marsyal]]) Jerman yang berkhidmat sebagai [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Imperial Jerman]] dan Komander Pasukan Bantuan Antarabangsa semasa [[Pemberontakan Yihetuan|Pemberontakan Boxer]]. Dilahirkan dalam keluarga tentera, von Waldersee berkhidmat dengan cemerlang sebagai pegawai artileri, dan menjadi atase tentera Prusia di kedutaan Paris pada tahun 1870. Kedudukan ini memberinya pemahaman tentang pertahanan Perancis yang terbukti sangat penting dalam [[Perang Perancis-Prusia]] yang bakal tercetus, di mana beliau memainkan peranan penting. Kemudian, sebagai pembantu utama kepada Fil Marsyal [[Helmuth von Moltke the Elder]], Ketua Staf Am Imperial, von Waldersee memperoleh pengaruh terhadap bakal Kaiser [[Wilhelm II]], yang melantiknya sebagai Ketua Staf sebaik sahaja menaiki takhta. Apabila kawasan kedutaan asing di Peking dikepung oleh [[Pemberontakan Yihetuan|pemberontak Boxer]] pada tahun 1900, von Waldersee dilantik sebagai ketua pasukan bantuan lapan negara. Walaupun beliau tiba terlalu lewat untuk mengambil bahagian dalam pertempuran, beliau mengetuai ekspedisi hukuman yang berjaya menumpaskan Boxer, dan dikatakan telah mengambil seorang perempuan simpanan Cina, [[Sai Jinhua]]. ==Honours and awards== ;German orders and decorations<ref name="HofUndStaat">''Handbuch über den Königlich Preußischen Hof und Staat fur das jahr 1903'', [https://archive.org/details/bub_gb_uYcOAAAAYAAJ/page/n71/mode/2up p. 37]</ref><ref name="thetimes">{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=13 August 1901 |page=4 |issue=36532}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kingdom of Prussia|Prussia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1865''; Knight of Justice, ''1876''<ref name="prus1">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste| journal=Preussische Ordens-Liste |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=4&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=65&skin=2021 57], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=568&skin=2021 560], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1017&skin=2021 945], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1076&skin=2021 1004]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Red Eagle|Knight of the Red Eagle]], 4th Class with Swords, ''1866''; 2nd Class with Oak Leaves and Swords on Ring, ''1874''; with Star, ''7 September 1881'';<ref name="prus1"/> Grand Cross, ''27 January 1889'' ** [[Iron Cross]] (1870), 1st Class ** Knight's Cross of the Royal [[House Order of Hohenzollern]], with Swords, ''16 June 1871'';<ref name="prus1"/> Grand Commander's Cross with Swords on Ring, ''27 January 1891''<ref name="prus2">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste (supp.)|journal = Preussische Ordens-Liste|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=7&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=221&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=114&skin=2021 108]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Prussian Crown]], 1st Class, ''22 March 1884''<ref name="prus1"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], with Collar and in Diamonds, ''27 April 1900'' ** [[Pour le Mérite]] (military) with Oak leaves, ''8 August 1901''<ref name="prus3">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=614&skin=2021 6]|language=German|chapter=Orden Pour le Mérite|location=Berlin|year=1895|via=hathitrust.org}}</ref>{{snd}}upon his return to Germany from his posting in China<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=9 August 1901 |page=3 |issue=36529| }}</ref> * {{flagicon|Anhalt}} [[Duchy of Anhalt|Anhalt]]: [[Order of Albert the Bear|Commander of Albert the Bear]], 1st Class, ''1878'';<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=42 22]</ref> Grand Cross, ''1886''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staats-Handbuch für das Herzogthum Anhalt, 1894|url=https://books.google.com/books?id=LR03AAAAYAAJ&pg=PA19|year=1894|publisher=Im Selbstverlage des Herausgebers|page=19}}</ref> * {{flag|Baden}}:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1902), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879966 pp. 68], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879970 72]</ref> ** Knight of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1870'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1897'' * {{flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: ** [[Order of Merit of the Bavarian Crown|Grand Commander of Merit of the Bavarian Crown]], ''1879''<ref name="bayern">{{citation|title=Hof- und – Staatshandbuch des Königreichs Bayern|year=1902|language=German|chapter=Königliche Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=34&skin=2021 10], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=51&skin=2021 27]|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of Saint Hubert|Knight of St. Hubert]], ''1901''<ref name="bayern"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]], with Swords, ''16 May 1902'' * {{Flag|Brunswick}}: [[Order of Henry the Lion|Grand Cross of Henry the Lion]], with Swords, ''1882''<ref>''Hof- und Staatshandbuch des Herzogthums Braunschweig für 1902''. Bd. 1902. Braunschweig: Meyer, 1902. p. 10</ref> * {{flagicon|Saxe-Coburg and Gotha}} {{flagicon|Saxe-Altenburg}} {{flagicon|Saxe-Meiningen}} [[Ernestine duchies]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]] * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Hesse and by Rhine]]: Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''21 September 1889''<ref name="ordensliste">{{citation|title=Großherzoglich Hessische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=765&skin=2021|chapter=Ludewigs-orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=784&skin=2021 16]|language=German|location=Darmstadt|year=1898|publisher=Staatsverlag|via=hathitrust.org}}</ref> * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class (Schwerin) * {{flag|Oldenburg}}: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords * {{flagcountry|Kingdom of Saxony}}: ** Grand Cross of the [[Albert Order]], with Golden Star, ''1889''<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1901|year=1901|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030492006&view=1up&seq=201&skin=2021 161]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]] * {{flag|Württemberg}}: ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Commander of the Württemberg Crown]], with Swords, ''1870'';<ref name="Landesamt1877">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=https://books.google.com/books?id=bMtW8PxqkkcC&pg=PA39|year=1877|publisher=Druck von W. Kohlhammer|page=39}}</ref> Grand Cross with Swords, ''1889''<ref name="handbuch1896">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=|year=1896|publisher=Druck von W. Kohlhammer|pages=[https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 45], [https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n131/mode/2up 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Friedrich Order]], ''1883''<ref name="handbuch1896"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] }} ;Foreign orders and decorations<ref name="HofUndStaat"/><ref name="thetimes"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flag|Austria-Hungary}}:<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1877&size=45&page=222|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1904|access-date=14 January 2021|pages=[https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&page=344&size=45 56], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=354 66], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=445 157]}}</ref> ** Commander of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], ''1871'';<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1883&page=349&size=45|chapter=Ritter-Orden: Oesterreichsch-kaiserlicher Leopold-orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1883|access-date=5 February 2021|page=132}}</ref> Grand Cross, ''1887''; in Diamonds, ''1889'' ** Commander of the [[Order of Franz Joseph]], with Star, ''1872'' ** [[Order of Saint Stephen of Hungary|Grand Cross of St. Stephen]], ''1895''; in Diamonds, ''1901'' * {{flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Second French Empire|French Empire]]: Grand Officer of the [[Legion of Honour]] * {{flag|Kingdom of Italy}}: ** [[Order of Saints Maurice and Lazarus|Grand Cross of Saints Maurice and Lazarus]] ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''October 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Court Circular|date=10 October 1901 |page=7 |issue=36582| }}</ref> * [[File:Flag of the Vatican City (2 by 3).svg|25px]] [[Holy See]]: Grand Cross of the [[Order of Pope Pius IX]], ''3 June 1903'' * {{flagicon image|Early 20th Century Qajar Flag.svg}} [[Qajar Iran|Persian Empire]]: [[Order of the Lion and the Sun]], 1st Class * {{flag|Russian Empire}}: ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class, with Swords and in Diamonds ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], with Swords and in Diamonds, ''August 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=15 August 1901 |page=3 |issue=36534}}</ref> * {{flagcountry|United Kingdom of Great Britain and Ireland}}: [[Order of the Bath|Honorary Grand Cross of the Bath]] (military), ''16 August 1901''<ref>{{London Gazette |issue=27346 |date=16 August 1901 |page=5409}}</ref> }} ==Nota== {{Notelist}} ==Rujukan== {{Reflist}} ==Bacaan lanjut== * Craig, Gordon A. ''The Politics of the Prussian Army, 1640–1945'' (Oxford U Press, 1964). [https://archive.org/details/politicsofpruss00gord online] * Mombauer, Annika. “Wilhelm, Waldersee, and the Boxer Rebellion.” in ''The Kaiser: New Research on Wilhelm II’s Role in Imperial Germany'' eds. Annika Mombauer and Wilhelm Deist. (Cambridge University Press, 2004) pp.&nbsp;91–118. * Trosclair, Wade James, "Alfred von Waldersee, monarchist: his private life, public image, and the limits of his ambition, 1882-1891" (LSU Theses #2782 2012) [https://digitalcommons.lsu.edu/gradschool_theses/2782 online] * Vlasov, Nikolay. "Political generals in Prussia-Germany: The Waldersee case." (Working Papers WP 2018-07, Centre for German and European Studies (CGES), 2018) [https://www.academia.edu/download/61341585/WP_Vlasov_720191126-80172-hv6k53.pdfonline]{{dead link|date=January 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}} * Waldersee, Alfred Count von. ''A Field-Marshal’s Memoirs: From the Diary, Correspondence, and Reminiscences of Alfred, Count von Waldersee''. ed. Frederic Whyte. (London: Hutchinson & Co., 1924). * [https://archive.org/search.php?query=title%3A%28Waldersee%2C%29 books in German] ==Pautan luar== * {{PM20|FID=pe/017994}} * {{Wikiquote-inline}} {{S-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]] | before=[[Helmuth von Moltke the Elder|Count Moltke]] | after=[[Alfred von Schlieffen|Count Schlieffen]] | years=1888–1891}} {{s-bef|before=[[Eugen Anton Theophil von Podbielski]]}} {{s-ttl|title=Kuartermaster Jeneral Tentera Darat Jerman|years= 27 Disember 1881 – 10 Ogos 1888}} {{s-aft|after=[[Alfred von Schlieffen]]}} {{S-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Waldersee, Alfred Graf Von}} [[Category:Kelahiran 1832]] [[Category:Kematian 1904]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Perang Austria-Prusia]] cn6w56bi9hk0bfzg2n9ehb6e632j6lx 6844222 6844216 2026-05-08T13:56:45Z Zayn al aziz 117578 /* Pingat dan darjah kebesaran */ 6844222 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Graf]] | name = Alfred von Waldersee | image = Alfred von Waldersee (cropped).png | caption = Alfred von Waldersee pada 1902 | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] | term_start = 10 Ogos 1888 | term_end = 7 Februari 1891 | monarch = [[Wilhelm II]] | chancellor = {{plainlist| *[[Otto von Bismarck]] *[[Leo von Caprivi]]}} | predecessor = [[Helmuth von Moltke the Elder|Helmuth von Moltke]] | successor = [[Alfred von Schlieffen]] | birth_date = {{birth date|df=y|1832|04|08}} | birth_place = [[Potsdam]], [[Provinsi Brandenburg]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1904|03|05|1832|04|08}} | death_place = [[Hanover]], [[Provinsi Hanover]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Empayar Jerman]] | placeofburial_label = | placeofburial = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}} (1850&ndash;1871)<br/>{{hr}}{{flag|German Empire}} (1871&ndash;1904) | branch = {{army|Prussia}}<br />{{hr}}[[File:Kaiserstandarte.svg|18px]] [[Tentera Darat Imperial Jerman]] | serviceyears = 1850-1904 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen) h.gif|40px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' | servicenumber = <!-- Do not use data from primary sources such as service records --> | unit = | commands = | battles_label = | battles = [[Perang Austria-Prusia]]<br>[[Perang Perancis-Prusia]]<br> [[Pemberontakan Yihetuan|Boxer Rebellion]] | awards = | memorials = | spouse = | relations = [[Georg von Waldersee]] | laterwork = | signature = | signature_size = | signature_alt = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = | nickname = ''Weltmarschall'' (World Marshal) }} '''Alfred Heinrich Karl Ludwig Graf von Waldersee'''{{efn|{{German title|Graf}}}} (8 April 1832{{snd}}5 Mac 1904) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' ([[Fil Marsyal]]) Jerman yang berkhidmat sebagai [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Imperial Jerman]] dan Komander Pasukan Bantuan Antarabangsa semasa [[Pemberontakan Yihetuan|Pemberontakan Boxer]]. Dilahirkan dalam keluarga tentera, von Waldersee berkhidmat dengan cemerlang sebagai pegawai artileri, dan menjadi atase tentera Prusia di kedutaan Paris pada tahun 1870. Kedudukan ini memberinya pemahaman tentang pertahanan Perancis yang terbukti sangat penting dalam [[Perang Perancis-Prusia]] yang bakal tercetus, di mana beliau memainkan peranan penting. Kemudian, sebagai pembantu utama kepada Fil Marsyal [[Helmuth von Moltke the Elder]], Ketua Staf Am Imperial, von Waldersee memperoleh pengaruh terhadap bakal Kaiser [[Wilhelm II]], yang melantiknya sebagai Ketua Staf sebaik sahaja menaiki takhta. Apabila kawasan kedutaan asing di Peking dikepung oleh [[Pemberontakan Yihetuan|pemberontak Boxer]] pada tahun 1900, von Waldersee dilantik sebagai ketua pasukan bantuan lapan negara. Walaupun beliau tiba terlalu lewat untuk mengambil bahagian dalam pertempuran, beliau mengetuai ekspedisi hukuman yang berjaya menumpaskan Boxer, dan dikatakan telah mengambil seorang perempuan simpanan Cina, [[Sai Jinhua]]. ==Pingat dan darjah kebesaran== ;Darjah kebesaran Jerman<ref name="HofUndStaat">''Handbuch über den Königlich Preußischen Hof und Staat fur das jahr 1903'', [https://archive.org/details/bub_gb_uYcOAAAAYAAJ/page/n71/mode/2up p. 37]</ref><ref name="thetimes">{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=13 August 1901 |page=4 |issue=36532}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1865''; Knight of Justice, ''1876''<ref name="prus1">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste| journal=Preussische Ordens-Liste |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=4&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=65&skin=2021 57], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=568&skin=2021 560], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1017&skin=2021 945], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1076&skin=2021 1004]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Red Eagle|Knight of the Red Eagle]], 4th Class with Swords, ''1866''; 2nd Class with Oak Leaves and Swords on Ring, ''1874''; with Star, ''7 September 1881'';<ref name="prus1"/> Grand Cross, ''27 January 1889'' ** [[Iron Cross]] (1870), 1st Class ** Knight's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]], with Swords, ''16 June 1871'';<ref name="prus1"/> Grand Commander's Cross with Swords on Ring, ''27 January 1891''<ref name="prus2">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste (supp.)|journal = Preussische Ordens-Liste|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=7&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=221&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=114&skin=2021 108]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Prussian Crown]], 1st Class, ''22 March 1884''<ref name="prus1"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], with Collar and in Diamonds, ''27 April 1900'' ** [[Pour le Mérite]] (military) with Oak leaves, ''8 August 1901''<ref name="prus3">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=614&skin=2021 6]|language=German|chapter=Orden Pour le Mérite|location=Berlin|year=1895|via=hathitrust.org}}</ref>{{snd}}upon his return to Germany from his posting in China<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=9 August 1901 |page=3 |issue=36529| }}</ref> * [[Duci Anhalt|Anhalt]]: [[Order of Albert the Bear|Commander of Albert the Bear]], 1st Class, ''1878'';<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=42 22]</ref> Grand Cross, ''1886''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staats-Handbuch für das Herzogthum Anhalt, 1894|url=https://books.google.com/books?id=LR03AAAAYAAJ&pg=PA19|year=1894|publisher=Im Selbstverlage des Herausgebers|page=19}}</ref> * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1902), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879966 pp. 68], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879970 72]</ref> ** Knight of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1870'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1897'' * {{flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: ** [[Order of Merit of the Bavarian Crown|Grand Commander of Merit of the Bavarian Crown]], ''1879''<ref name="bayern">{{citation|title=Hof- und – Staatshandbuch des Königreichs Bayern|year=1902|language=German|chapter=Königliche Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=34&skin=2021 10], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=51&skin=2021 27]|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of Saint Hubert|Knight of St. Hubert]], ''1901''<ref name="bayern"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]], with Swords, ''16 May 1902'' * [[Perdemangan Brunswick|Brunswick]]: [[Order of Henry the Lion|Grand Cross of Henry the Lion]], with Swords, ''1882''<ref>''Hof- und Staatshandbuch des Herzogthums Braunschweig für 1902''. Bd. 1902. Braunschweig: Meyer, 1902. p. 10</ref> * [[Sachsen-Coburg dan Gotha|Saxe-Coburg and Gotha]] [[Saxe-Altenburg]] [[Saxe-Meiningen]] [[Duci Ernestine]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]] * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Hesse and by Rhine]]: Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''21 September 1889''<ref name="ordensliste">{{citation|title=Großherzoglich Hessische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=765&skin=2021|chapter=Ludewigs-orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=784&skin=2021 16]|language=German|location=Darmstadt|year=1898|publisher=Staatsverlag|via=hathitrust.org}}</ref> * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class (Schwerin) * [[Duci Besar Oldenburg|Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords * [[Kerajaan Sachsen|Kingdom of Saxony]]: ** Grand Cross of the [[Albert Order]], with Golden Star, ''1889''<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1901|year=1901|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030492006&view=1up&seq=201&skin=2021 161]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]] * {{flag|Württemberg}}: ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Commander of the Württemberg Crown]], with Swords, ''1870'';<ref name="Landesamt1877">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=https://books.google.com/books?id=bMtW8PxqkkcC&pg=PA39|year=1877|publisher=Druck von W. Kohlhammer|page=39}}</ref> Grand Cross with Swords, ''1889''<ref name="handbuch1896">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=|year=1896|publisher=Druck von W. Kohlhammer|pages=[https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 45], [https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n131/mode/2up 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Friedrich Order]], ''1883''<ref name="handbuch1896"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] }} ;Anugerah luar<ref name="HofUndStaat"/><ref name="thetimes"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flag|Austria-Hungary}}:<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1877&size=45&page=222|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1904|access-date=14 January 2021|pages=[https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&page=344&size=45 56], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=354 66], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=445 157]}}</ref> ** Commander of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], ''1871'';<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1883&page=349&size=45|chapter=Ritter-Orden: Oesterreichsch-kaiserlicher Leopold-orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1883|access-date=5 February 2021|page=132}}</ref> Grand Cross, ''1887''; in Diamonds, ''1889'' ** Commander of the [[Order of Franz Joseph]], with Star, ''1872'' ** [[Order of Saint Stephen of Hungary|Grand Cross of St. Stephen]], ''1895''; in Diamonds, ''1901'' * {{flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|French Empire]]: Grand Officer of the [[Legion of Honour]] * {{flag|Kingdom of Italy}}: ** [[Order of Saints Maurice and Lazarus|Grand Cross of Saints Maurice and Lazarus]] ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''October 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Court Circular|date=10 October 1901 |page=7 |issue=36582| }}</ref> * [[File:Flag of the Vatican City (2 by 3).svg|25px]] [[Holy See]]: Grand Cross of the [[Order of Pope Pius IX]], ''3 June 1903'' * {{flagicon image|Early 20th Century Qajar Flag.svg}} [[Qajar Iran|Persian Empire]]: [[Order of the Lion and the Sun]], 1st Class * {{flag|Russian Empire}}: ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class, with Swords and in Diamonds ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], with Swords and in Diamonds, ''August 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=15 August 1901 |page=3 |issue=36534}}</ref> * {{flagcountry|United Kingdom of Great Britain and Ireland}}: [[Order of the Bath|Honorary Grand Cross of the Bath]] (military), ''16 August 1901''<ref>{{London Gazette |issue=27346 |date=16 August 1901 |page=5409}}</ref> }} ==Nota== {{Notelist}} ==Rujukan== {{Reflist}} ==Bacaan lanjut== * Craig, Gordon A. ''The Politics of the Prussian Army, 1640–1945'' (Oxford U Press, 1964). [https://archive.org/details/politicsofpruss00gord online] * Mombauer, Annika. “Wilhelm, Waldersee, and the Boxer Rebellion.” in ''The Kaiser: New Research on Wilhelm II’s Role in Imperial Germany'' eds. Annika Mombauer and Wilhelm Deist. (Cambridge University Press, 2004) pp.&nbsp;91–118. * Trosclair, Wade James, "Alfred von Waldersee, monarchist: his private life, public image, and the limits of his ambition, 1882-1891" (LSU Theses #2782 2012) [https://digitalcommons.lsu.edu/gradschool_theses/2782 online] * Vlasov, Nikolay. "Political generals in Prussia-Germany: The Waldersee case." (Working Papers WP 2018-07, Centre for German and European Studies (CGES), 2018) [https://www.academia.edu/download/61341585/WP_Vlasov_720191126-80172-hv6k53.pdfonline]{{dead link|date=January 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}} * Waldersee, Alfred Count von. ''A Field-Marshal’s Memoirs: From the Diary, Correspondence, and Reminiscences of Alfred, Count von Waldersee''. ed. Frederic Whyte. (London: Hutchinson & Co., 1924). * [https://archive.org/search.php?query=title%3A%28Waldersee%2C%29 books in German] ==Pautan luar== * {{PM20|FID=pe/017994}} * {{Wikiquote-inline}} {{S-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]] | before=[[Helmuth von Moltke the Elder|Count Moltke]] | after=[[Alfred von Schlieffen|Count Schlieffen]] | years=1888–1891}} {{s-bef|before=[[Eugen Anton Theophil von Podbielski]]}} {{s-ttl|title=Kuartermaster Jeneral Tentera Darat Jerman|years= 27 Disember 1881 – 10 Ogos 1888}} {{s-aft|after=[[Alfred von Schlieffen]]}} {{S-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Waldersee, Alfred Graf Von}} [[Category:Kelahiran 1832]] [[Category:Kematian 1904]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Perang Austria-Prusia]] chslow976n74nkl6aecsljzka6xcp8o 6844230 6844222 2026-05-08T14:13:22Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844230 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Graf]] | name = Alfred von Waldersee | image = Alfred von Waldersee (cropped).png | caption = Alfred von Waldersee pada 1902 | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] | term_start = 10 Ogos 1888 | term_end = 7 Februari 1891 | monarch = [[Wilhelm II]] | chancellor = {{plainlist| *[[Otto von Bismarck]] *[[Leo von Caprivi]]}} | predecessor = [[Helmuth von Moltke the Elder|Helmuth von Moltke]] | successor = [[Alfred von Schlieffen]] | birth_date = {{birth date|df=y|1832|04|08}} | birth_place = [[Potsdam]], [[Provinsi Brandenburg]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1904|03|05|1832|04|08}} | death_place = [[Hanover]], [[Provinsi Hanover]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Empayar Jerman]] | placeofburial_label = | placeofburial = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}} (1850&ndash;1871)<br/>{{hr}}{{flag|German Empire}} (1871&ndash;1904) | branch = {{army|Prussia}}<br />{{hr}}[[File:Kaiserstandarte.svg|18px]] [[Tentera Darat Imperial Jerman]] | serviceyears = 1850-1904 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen) h.gif|40px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' | servicenumber = <!-- Do not use data from primary sources such as service records --> | unit = | commands = | battles_label = | battles = [[Perang Austria-Prusia]]<br>[[Perang Perancis-Prusia]]<br> [[Pemberontakan Yihetuan|Boxer Rebellion]] | awards = | memorials = | spouse = | relations = [[Georg von Waldersee]] | laterwork = | signature = | signature_size = | signature_alt = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = | nickname = ''Weltmarschall'' (World Marshal) }} '''Alfred Heinrich Karl Ludwig Graf von Waldersee'''{{efn|{{German title|Graf}}}} (8 April 1832{{snd}}5 Mac 1904) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' ([[Fil Marsyal]]) Jerman yang berkhidmat sebagai [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Imperial Jerman]] dan Komander Pasukan Bantuan Antarabangsa semasa [[Pemberontakan Yihetuan|Pemberontakan Boxer]]. Dilahirkan dalam keluarga tentera, von Waldersee berkhidmat dengan cemerlang sebagai pegawai artileri, dan menjadi atase tentera Prusia di kedutaan Paris pada tahun 1870. Kedudukan ini memberinya pemahaman tentang pertahanan Perancis yang terbukti sangat penting dalam [[Perang Perancis-Prusia]] yang bakal tercetus, di mana beliau memainkan peranan penting. Kemudian, sebagai pembantu utama kepada Fil Marsyal [[Helmuth von Moltke the Elder]], Ketua Staf Am Imperial, von Waldersee memperoleh pengaruh terhadap bakal Kaiser [[Wilhelm II]], yang melantiknya sebagai Ketua Staf sebaik sahaja menaiki takhta. Apabila kawasan kedutaan asing di Peking dikepung oleh [[Pemberontakan Yihetuan|pemberontak Boxer]] pada tahun 1900, von Waldersee dilantik sebagai ketua pasukan bantuan lapan negara. Walaupun beliau tiba terlalu lewat untuk mengambil bahagian dalam pertempuran, beliau mengetuai ekspedisi hukuman yang berjaya menumpaskan Boxer, dan dikatakan telah mengambil seorang perempuan simpanan Cina, [[Sai Jinhua]]. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 27 April 1850 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 1852 * ''[[Hauptmann]]'' - 1858 * ''[[Major]]'' - 1866 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 1870 * ''[[Oberst]]'' - * ''[[Generalmajor]]'' - * ''[[Generalleutnant]]'' - * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - * ''[[Generaloberst]]'' - * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 6 Mei 1900 ==Pingat dan darjah kebesaran== ;Darjah kebesaran Jerman<ref name="HofUndStaat">''Handbuch über den Königlich Preußischen Hof und Staat fur das jahr 1903'', [https://archive.org/details/bub_gb_uYcOAAAAYAAJ/page/n71/mode/2up p. 37]</ref><ref name="thetimes">{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=13 August 1901 |page=4 |issue=36532}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1865''; Knight of Justice, ''1876''<ref name="prus1">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste| journal=Preussische Ordens-Liste |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=4&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=65&skin=2021 57], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=568&skin=2021 560], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1017&skin=2021 945], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1076&skin=2021 1004]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Red Eagle|Knight of the Red Eagle]], 4th Class with Swords, ''1866''; 2nd Class with Oak Leaves and Swords on Ring, ''1874''; with Star, ''7 September 1881'';<ref name="prus1"/> Grand Cross, ''27 January 1889'' ** [[Iron Cross]] (1870), 1st Class ** Knight's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]], with Swords, ''16 June 1871'';<ref name="prus1"/> Grand Commander's Cross with Swords on Ring, ''27 January 1891''<ref name="prus2">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste (supp.)|journal = Preussische Ordens-Liste|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=7&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=221&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=114&skin=2021 108]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Prussian Crown]], 1st Class, ''22 March 1884''<ref name="prus1"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], with Collar and in Diamonds, ''27 April 1900'' ** [[Pour le Mérite]] (military) with Oak leaves, ''8 August 1901''<ref name="prus3">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=614&skin=2021 6]|language=German|chapter=Orden Pour le Mérite|location=Berlin|year=1895|via=hathitrust.org}}</ref>{{snd}}upon his return to Germany from his posting in China<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=9 August 1901 |page=3 |issue=36529| }}</ref> * [[Duci Anhalt|Anhalt]]: [[Order of Albert the Bear|Commander of Albert the Bear]], 1st Class, ''1878'';<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=42 22]</ref> Grand Cross, ''1886''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staats-Handbuch für das Herzogthum Anhalt, 1894|url=https://books.google.com/books?id=LR03AAAAYAAJ&pg=PA19|year=1894|publisher=Im Selbstverlage des Herausgebers|page=19}}</ref> * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1902), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879966 pp. 68], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879970 72]</ref> ** Knight of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1870'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1897'' * {{flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: ** [[Order of Merit of the Bavarian Crown|Grand Commander of Merit of the Bavarian Crown]], ''1879''<ref name="bayern">{{citation|title=Hof- und – Staatshandbuch des Königreichs Bayern|year=1902|language=German|chapter=Königliche Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=34&skin=2021 10], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=51&skin=2021 27]|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of Saint Hubert|Knight of St. Hubert]], ''1901''<ref name="bayern"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]], with Swords, ''16 May 1902'' * [[Perdemangan Brunswick|Brunswick]]: [[Order of Henry the Lion|Grand Cross of Henry the Lion]], with Swords, ''1882''<ref>''Hof- und Staatshandbuch des Herzogthums Braunschweig für 1902''. Bd. 1902. Braunschweig: Meyer, 1902. p. 10</ref> * [[Sachsen-Coburg dan Gotha|Saxe-Coburg and Gotha]] [[Saxe-Altenburg]] [[Saxe-Meiningen]] [[Duci Ernestine]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]] * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Hesse and by Rhine]]: Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''21 September 1889''<ref name="ordensliste">{{citation|title=Großherzoglich Hessische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=765&skin=2021|chapter=Ludewigs-orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=784&skin=2021 16]|language=German|location=Darmstadt|year=1898|publisher=Staatsverlag|via=hathitrust.org}}</ref> * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class (Schwerin) * [[Duci Besar Oldenburg|Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords * [[Kerajaan Sachsen|Kingdom of Saxony]]: ** Grand Cross of the [[Albert Order]], with Golden Star, ''1889''<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1901|year=1901|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030492006&view=1up&seq=201&skin=2021 161]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]] * {{flag|Württemberg}}: ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Commander of the Württemberg Crown]], with Swords, ''1870'';<ref name="Landesamt1877">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=https://books.google.com/books?id=bMtW8PxqkkcC&pg=PA39|year=1877|publisher=Druck von W. Kohlhammer|page=39}}</ref> Grand Cross with Swords, ''1889''<ref name="handbuch1896">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=|year=1896|publisher=Druck von W. Kohlhammer|pages=[https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 45], [https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n131/mode/2up 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Friedrich Order]], ''1883''<ref name="handbuch1896"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] }} ;Anugerah luar<ref name="HofUndStaat"/><ref name="thetimes"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flag|Austria-Hungary}}:<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1877&size=45&page=222|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1904|access-date=14 January 2021|pages=[https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&page=344&size=45 56], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=354 66], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=445 157]}}</ref> ** Commander of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], ''1871'';<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1883&page=349&size=45|chapter=Ritter-Orden: Oesterreichsch-kaiserlicher Leopold-orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1883|access-date=5 February 2021|page=132}}</ref> Grand Cross, ''1887''; in Diamonds, ''1889'' ** Commander of the [[Order of Franz Joseph]], with Star, ''1872'' ** [[Order of Saint Stephen of Hungary|Grand Cross of St. Stephen]], ''1895''; in Diamonds, ''1901'' * {{flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|French Empire]]: Grand Officer of the [[Legion of Honour]] * {{flag|Kingdom of Italy}}: ** [[Order of Saints Maurice and Lazarus|Grand Cross of Saints Maurice and Lazarus]] ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''October 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Court Circular|date=10 October 1901 |page=7 |issue=36582| }}</ref> * [[File:Flag of the Vatican City (2 by 3).svg|25px]] [[Holy See]]: Grand Cross of the [[Order of Pope Pius IX]], ''3 June 1903'' * {{flagicon image|Early 20th Century Qajar Flag.svg}} [[Qajar Iran|Persian Empire]]: [[Order of the Lion and the Sun]], 1st Class * {{flag|Russian Empire}}: ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class, with Swords and in Diamonds ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], with Swords and in Diamonds, ''August 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=15 August 1901 |page=3 |issue=36534}}</ref> * {{flagcountry|United Kingdom of Great Britain and Ireland}}: [[Order of the Bath|Honorary Grand Cross of the Bath]] (military), ''16 August 1901''<ref>{{London Gazette |issue=27346 |date=16 August 1901 |page=5409}}</ref> }} ==Nota== {{Notelist}} ==Rujukan== {{Reflist}} ==Bacaan lanjut== * Craig, Gordon A. ''The Politics of the Prussian Army, 1640–1945'' (Oxford U Press, 1964). [https://archive.org/details/politicsofpruss00gord online] * Mombauer, Annika. “Wilhelm, Waldersee, and the Boxer Rebellion.” in ''The Kaiser: New Research on Wilhelm II’s Role in Imperial Germany'' eds. Annika Mombauer and Wilhelm Deist. (Cambridge University Press, 2004) pp.&nbsp;91–118. * Trosclair, Wade James, "Alfred von Waldersee, monarchist: his private life, public image, and the limits of his ambition, 1882-1891" (LSU Theses #2782 2012) [https://digitalcommons.lsu.edu/gradschool_theses/2782 online] * Vlasov, Nikolay. "Political generals in Prussia-Germany: The Waldersee case." (Working Papers WP 2018-07, Centre for German and European Studies (CGES), 2018) [https://www.academia.edu/download/61341585/WP_Vlasov_720191126-80172-hv6k53.pdfonline]{{dead link|date=January 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}} * Waldersee, Alfred Count von. ''A Field-Marshal’s Memoirs: From the Diary, Correspondence, and Reminiscences of Alfred, Count von Waldersee''. ed. Frederic Whyte. (London: Hutchinson & Co., 1924). * [https://archive.org/search.php?query=title%3A%28Waldersee%2C%29 books in German] ==Pautan luar== * {{PM20|FID=pe/017994}} * {{Wikiquote-inline}} {{S-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]] | before=[[Helmuth von Moltke the Elder|Count Moltke]] | after=[[Alfred von Schlieffen|Count Schlieffen]] | years=1888–1891}} {{s-bef|before=[[Eugen Anton Theophil von Podbielski]]}} {{s-ttl|title=Kuartermaster Jeneral Tentera Darat Jerman|years= 27 Disember 1881 – 10 Ogos 1888}} {{s-aft|after=[[Alfred von Schlieffen]]}} {{S-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Waldersee, Alfred Graf Von}} [[Category:Kelahiran 1832]] [[Category:Kematian 1904]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Perang Austria-Prusia]] pm45ewaq7iguxopdyodttkooz25heql 6844234 6844230 2026-05-08T14:17:17Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844234 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Graf]] | name = Alfred von Waldersee | image = Alfred von Waldersee (cropped).png | caption = Alfred von Waldersee pada 1902 | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] | term_start = 10 Ogos 1888 | term_end = 7 Februari 1891 | monarch = [[Wilhelm II]] | chancellor = {{plainlist| *[[Otto von Bismarck]] *[[Leo von Caprivi]]}} | predecessor = [[Helmuth von Moltke the Elder|Helmuth von Moltke]] | successor = [[Alfred von Schlieffen]] | birth_date = {{birth date|df=y|1832|04|08}} | birth_place = [[Potsdam]], [[Provinsi Brandenburg]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1904|03|05|1832|04|08}} | death_place = [[Hanover]], [[Provinsi Hanover]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Empayar Jerman]] | placeofburial_label = | placeofburial = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}} (1850&ndash;1871)<br/>{{hr}}{{flag|German Empire}} (1871&ndash;1904) | branch = {{army|Prussia}}<br />{{hr}}[[File:Kaiserstandarte.svg|18px]] [[Tentera Darat Imperial Jerman]] | serviceyears = 1850-1904 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen) h.gif|40px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' | servicenumber = <!-- Do not use data from primary sources such as service records --> | unit = | commands = | battles_label = | battles = [[Perang Austria-Prusia]]<br>[[Perang Perancis-Prusia]]<br> [[Pemberontakan Yihetuan|Boxer Rebellion]] | awards = | memorials = | spouse = | relations = [[Georg von Waldersee]] | laterwork = | signature = | signature_size = | signature_alt = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = | nickname = ''Weltmarschall'' (World Marshal) }} '''Alfred Heinrich Karl Ludwig Graf von Waldersee'''{{efn|{{German title|Graf}}}} (8 April 1832{{snd}}5 Mac 1904) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' ([[Fil Marsyal]]) Jerman yang berkhidmat sebagai [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Imperial Jerman]] dan Komander Pasukan Bantuan Antarabangsa semasa [[Pemberontakan Yihetuan|Pemberontakan Boxer]]. Dilahirkan dalam keluarga tentera, von Waldersee berkhidmat dengan cemerlang sebagai pegawai artileri, dan menjadi atase tentera Prusia di kedutaan Paris pada tahun 1870. Kedudukan ini memberinya pemahaman tentang pertahanan Perancis yang terbukti sangat penting dalam [[Perang Perancis-Prusia]] yang bakal tercetus, di mana beliau memainkan peranan penting. Kemudian, sebagai pembantu utama kepada Fil Marsyal [[Helmuth von Moltke the Elder]], Ketua Staf Am Imperial, von Waldersee memperoleh pengaruh terhadap bakal Kaiser [[Wilhelm II]], yang melantiknya sebagai Ketua Staf sebaik sahaja menaiki takhta. Apabila kawasan kedutaan asing di Peking dikepung oleh [[Pemberontakan Yihetuan|pemberontak Boxer]] pada tahun 1900, von Waldersee dilantik sebagai ketua pasukan bantuan lapan negara. Walaupun beliau tiba terlalu lewat untuk mengambil bahagian dalam pertempuran, beliau mengetuai ekspedisi hukuman yang berjaya menumpaskan Boxer, dan dikatakan telah mengambil seorang perempuan simpanan Cina, [[Sai Jinhua]]. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 27 April 1850 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 1852 * ''[[Rittmeister]]'' - 1858 * ''[[Major]]'' - 1866 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 1870 * ''[[Oberst]]'' - * ''[[Generalmajor]]'' - * ''[[Generalleutnant]]'' - * ''[[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]]'' - * ''[[Generaloberst]]'' - * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 6 Mei 1900 ==Pingat dan darjah kebesaran== ;Darjah kebesaran Jerman<ref name="HofUndStaat">''Handbuch über den Königlich Preußischen Hof und Staat fur das jahr 1903'', [https://archive.org/details/bub_gb_uYcOAAAAYAAJ/page/n71/mode/2up p. 37]</ref><ref name="thetimes">{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=13 August 1901 |page=4 |issue=36532}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1865''; Knight of Justice, ''1876''<ref name="prus1">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste| journal=Preussische Ordens-Liste |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=4&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=65&skin=2021 57], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=568&skin=2021 560], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1017&skin=2021 945], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1076&skin=2021 1004]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Red Eagle|Knight of the Red Eagle]], 4th Class with Swords, ''1866''; 2nd Class with Oak Leaves and Swords on Ring, ''1874''; with Star, ''7 September 1881'';<ref name="prus1"/> Grand Cross, ''27 January 1889'' ** [[Iron Cross]] (1870), 1st Class ** Knight's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]], with Swords, ''16 June 1871'';<ref name="prus1"/> Grand Commander's Cross with Swords on Ring, ''27 January 1891''<ref name="prus2">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste (supp.)|journal = Preussische Ordens-Liste|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=7&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=221&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=114&skin=2021 108]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Prussian Crown]], 1st Class, ''22 March 1884''<ref name="prus1"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], with Collar and in Diamonds, ''27 April 1900'' ** [[Pour le Mérite]] (military) with Oak leaves, ''8 August 1901''<ref name="prus3">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=614&skin=2021 6]|language=German|chapter=Orden Pour le Mérite|location=Berlin|year=1895|via=hathitrust.org}}</ref>{{snd}}upon his return to Germany from his posting in China<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=9 August 1901 |page=3 |issue=36529| }}</ref> * [[Duci Anhalt|Anhalt]]: [[Order of Albert the Bear|Commander of Albert the Bear]], 1st Class, ''1878'';<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=42 22]</ref> Grand Cross, ''1886''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staats-Handbuch für das Herzogthum Anhalt, 1894|url=https://books.google.com/books?id=LR03AAAAYAAJ&pg=PA19|year=1894|publisher=Im Selbstverlage des Herausgebers|page=19}}</ref> * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1902), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879966 pp. 68], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879970 72]</ref> ** Knight of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1870'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1897'' * {{flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: ** [[Order of Merit of the Bavarian Crown|Grand Commander of Merit of the Bavarian Crown]], ''1879''<ref name="bayern">{{citation|title=Hof- und – Staatshandbuch des Königreichs Bayern|year=1902|language=German|chapter=Königliche Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=34&skin=2021 10], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=51&skin=2021 27]|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of Saint Hubert|Knight of St. Hubert]], ''1901''<ref name="bayern"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]], with Swords, ''16 May 1902'' * [[Perdemangan Brunswick|Brunswick]]: [[Order of Henry the Lion|Grand Cross of Henry the Lion]], with Swords, ''1882''<ref>''Hof- und Staatshandbuch des Herzogthums Braunschweig für 1902''. Bd. 1902. Braunschweig: Meyer, 1902. p. 10</ref> * [[Sachsen-Coburg dan Gotha|Saxe-Coburg and Gotha]] [[Saxe-Altenburg]] [[Saxe-Meiningen]] [[Duci Ernestine]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]] * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Hesse and by Rhine]]: Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''21 September 1889''<ref name="ordensliste">{{citation|title=Großherzoglich Hessische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=765&skin=2021|chapter=Ludewigs-orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=784&skin=2021 16]|language=German|location=Darmstadt|year=1898|publisher=Staatsverlag|via=hathitrust.org}}</ref> * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class (Schwerin) * [[Duci Besar Oldenburg|Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords * [[Kerajaan Sachsen|Kingdom of Saxony]]: ** Grand Cross of the [[Albert Order]], with Golden Star, ''1889''<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1901|year=1901|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030492006&view=1up&seq=201&skin=2021 161]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]] * {{flag|Württemberg}}: ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Commander of the Württemberg Crown]], with Swords, ''1870'';<ref name="Landesamt1877">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=https://books.google.com/books?id=bMtW8PxqkkcC&pg=PA39|year=1877|publisher=Druck von W. Kohlhammer|page=39}}</ref> Grand Cross with Swords, ''1889''<ref name="handbuch1896">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=|year=1896|publisher=Druck von W. Kohlhammer|pages=[https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 45], [https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n131/mode/2up 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Friedrich Order]], ''1883''<ref name="handbuch1896"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] }} ;Anugerah luar<ref name="HofUndStaat"/><ref name="thetimes"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flag|Austria-Hungary}}:<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1877&size=45&page=222|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1904|access-date=14 January 2021|pages=[https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&page=344&size=45 56], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=354 66], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=445 157]}}</ref> ** Commander of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], ''1871'';<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1883&page=349&size=45|chapter=Ritter-Orden: Oesterreichsch-kaiserlicher Leopold-orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1883|access-date=5 February 2021|page=132}}</ref> Grand Cross, ''1887''; in Diamonds, ''1889'' ** Commander of the [[Order of Franz Joseph]], with Star, ''1872'' ** [[Order of Saint Stephen of Hungary|Grand Cross of St. Stephen]], ''1895''; in Diamonds, ''1901'' * {{flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|French Empire]]: Grand Officer of the [[Legion of Honour]] * {{flag|Kingdom of Italy}}: ** [[Order of Saints Maurice and Lazarus|Grand Cross of Saints Maurice and Lazarus]] ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''October 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Court Circular|date=10 October 1901 |page=7 |issue=36582| }}</ref> * [[File:Flag of the Vatican City (2 by 3).svg|25px]] [[Holy See]]: Grand Cross of the [[Order of Pope Pius IX]], ''3 June 1903'' * {{flagicon image|Early 20th Century Qajar Flag.svg}} [[Qajar Iran|Persian Empire]]: [[Order of the Lion and the Sun]], 1st Class * {{flag|Russian Empire}}: ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class, with Swords and in Diamonds ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], with Swords and in Diamonds, ''August 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=15 August 1901 |page=3 |issue=36534}}</ref> * {{flagcountry|United Kingdom of Great Britain and Ireland}}: [[Order of the Bath|Honorary Grand Cross of the Bath]] (military), ''16 August 1901''<ref>{{London Gazette |issue=27346 |date=16 August 1901 |page=5409}}</ref> }} ==Nota== {{Notelist}} ==Rujukan== {{Reflist}} ==Bacaan lanjut== * Craig, Gordon A. ''The Politics of the Prussian Army, 1640–1945'' (Oxford U Press, 1964). [https://archive.org/details/politicsofpruss00gord online] * Mombauer, Annika. “Wilhelm, Waldersee, and the Boxer Rebellion.” in ''The Kaiser: New Research on Wilhelm II’s Role in Imperial Germany'' eds. Annika Mombauer and Wilhelm Deist. (Cambridge University Press, 2004) pp.&nbsp;91–118. * Trosclair, Wade James, "Alfred von Waldersee, monarchist: his private life, public image, and the limits of his ambition, 1882-1891" (LSU Theses #2782 2012) [https://digitalcommons.lsu.edu/gradschool_theses/2782 online] * Vlasov, Nikolay. "Political generals in Prussia-Germany: The Waldersee case." (Working Papers WP 2018-07, Centre for German and European Studies (CGES), 2018) [https://www.academia.edu/download/61341585/WP_Vlasov_720191126-80172-hv6k53.pdfonline]{{dead link|date=January 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}} * Waldersee, Alfred Count von. ''A Field-Marshal’s Memoirs: From the Diary, Correspondence, and Reminiscences of Alfred, Count von Waldersee''. ed. Frederic Whyte. (London: Hutchinson & Co., 1924). * [https://archive.org/search.php?query=title%3A%28Waldersee%2C%29 books in German] ==Pautan luar== * {{PM20|FID=pe/017994}} * {{Wikiquote-inline}} {{S-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]] | before=[[Helmuth von Moltke the Elder|Count Moltke]] | after=[[Alfred von Schlieffen|Count Schlieffen]] | years=1888–1891}} {{s-bef|before=[[Eugen Anton Theophil von Podbielski]]}} {{s-ttl|title=Kuartermaster Jeneral Tentera Darat Jerman|years= 27 Disember 1881 – 10 Ogos 1888}} {{s-aft|after=[[Alfred von Schlieffen]]}} {{S-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Waldersee, Alfred Graf Von}} [[Category:Kelahiran 1832]] [[Category:Kematian 1904]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Perang Austria-Prusia]] k2qetjlgme9w9h1u8yg56ogiiu77qab 6844253 6844234 2026-05-08T14:42:25Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844253 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Graf]] | name = Alfred von Waldersee | image = Alfred von Waldersee (cropped).png | caption = Alfred von Waldersee pada 1902 | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] | term_start = 10 Ogos 1888 | term_end = 7 Februari 1891 | monarch = [[Wilhelm II]] | chancellor = {{plainlist| *[[Otto von Bismarck]] *[[Leo von Caprivi]]}} | predecessor = [[Helmuth von Moltke the Elder|Helmuth von Moltke]] | successor = [[Alfred von Schlieffen]] | birth_date = {{birth date|df=y|1832|04|08}} | birth_place = [[Potsdam]], [[Provinsi Brandenburg]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1904|03|05|1832|04|08}} | death_place = [[Hanover]], [[Provinsi Hanover]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Empayar Jerman]] | placeofburial_label = | placeofburial = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}} (1850&ndash;1871)<br/>{{hr}}{{flag|German Empire}} (1871&ndash;1904) | branch = {{army|Prussia}}<br />{{hr}}[[File:Kaiserstandarte.svg|18px]] [[Tentera Darat Imperial Jerman]] | serviceyears = 1850-1904 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen) h.gif|40px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' | servicenumber = <!-- Do not use data from primary sources such as service records --> | unit = | commands = | battles_label = | battles = [[Perang Austria-Prusia]]<br>[[Perang Perancis-Prusia]]<br> [[Pemberontakan Yihetuan|Boxer Rebellion]] | awards = | memorials = | spouse = | relations = [[Georg von Waldersee]] | laterwork = | signature = | signature_size = | signature_alt = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = | nickname = ''Weltmarschall'' (World Marshal) }} '''Alfred Heinrich Karl Ludwig Graf von Waldersee'''{{efn|{{German title|Graf}}}} (8 April 1832{{snd}}5 Mac 1904) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' ([[Fil Marsyal]]) Jerman yang berkhidmat sebagai [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Imperial Jerman]] dan Komander Pasukan Bantuan Antarabangsa semasa [[Pemberontakan Yihetuan|Pemberontakan Boxer]]. Dilahirkan dalam keluarga tentera, von Waldersee berkhidmat dengan cemerlang sebagai pegawai artileri, dan menjadi atase tentera Prusia di kedutaan Paris pada tahun 1870. Kedudukan ini memberinya pemahaman tentang pertahanan Perancis yang terbukti sangat penting dalam [[Perang Perancis-Prusia]] yang bakal tercetus, di mana beliau memainkan peranan penting. Kemudian, sebagai pembantu utama kepada Fil Marsyal [[Helmuth von Moltke the Elder]], Ketua Staf Am Imperial, von Waldersee memperoleh pengaruh terhadap bakal Kaiser [[Wilhelm II]], yang melantiknya sebagai Ketua Staf sebaik sahaja menaiki takhta. Apabila kawasan kedutaan asing di Peking dikepung oleh [[Pemberontakan Yihetuan|pemberontak Boxer]] pada tahun 1900, von Waldersee dilantik sebagai ketua pasukan bantuan lapan negara. Walaupun beliau tiba terlalu lewat untuk mengambil bahagian dalam pertempuran, beliau mengetuai ekspedisi hukuman yang berjaya menumpaskan Boxer, dan dikatakan telah mengambil seorang perempuan simpanan Cina, [[Sai Jinhua]]. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 27 April 1850 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 1852 * ''[[Rittmeister]]'' - 1858 * ''[[Major]]'' - 1866 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 1870 * ''[[Oberst]]'' - 1871 * ''[[Generalmajor]]'' - 1873 * ''[[Generalleutnant]]'' - 1882 * ''[[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]]'' - 1888 * ''[[Generaloberst]]'' - 1895 * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 6 Mei 1900 ==Pingat dan darjah kebesaran== ;Darjah kebesaran Jerman<ref name="HofUndStaat">''Handbuch über den Königlich Preußischen Hof und Staat fur das jahr 1903'', [https://archive.org/details/bub_gb_uYcOAAAAYAAJ/page/n71/mode/2up p. 37]</ref><ref name="thetimes">{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=13 August 1901 |page=4 |issue=36532}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1865''; Knight of Justice, ''1876''<ref name="prus1">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste| journal=Preussische Ordens-Liste |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=4&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=65&skin=2021 57], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=568&skin=2021 560], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1017&skin=2021 945], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1076&skin=2021 1004]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Red Eagle|Knight of the Red Eagle]], 4th Class with Swords, ''1866''; 2nd Class with Oak Leaves and Swords on Ring, ''1874''; with Star, ''7 September 1881'';<ref name="prus1"/> Grand Cross, ''27 January 1889'' ** [[Iron Cross]] (1870), 1st Class ** Knight's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]], with Swords, ''16 June 1871'';<ref name="prus1"/> Grand Commander's Cross with Swords on Ring, ''27 January 1891''<ref name="prus2">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste (supp.)|journal = Preussische Ordens-Liste|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=7&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=221&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=114&skin=2021 108]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Prussian Crown]], 1st Class, ''22 March 1884''<ref name="prus1"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], with Collar and in Diamonds, ''27 April 1900'' ** [[Pour le Mérite]] (military) with Oak leaves, ''8 August 1901''<ref name="prus3">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=614&skin=2021 6]|language=German|chapter=Orden Pour le Mérite|location=Berlin|year=1895|via=hathitrust.org}}</ref>{{snd}}upon his return to Germany from his posting in China<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=9 August 1901 |page=3 |issue=36529| }}</ref> * [[Duci Anhalt|Anhalt]]: [[Order of Albert the Bear|Commander of Albert the Bear]], 1st Class, ''1878'';<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=42 22]</ref> Grand Cross, ''1886''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staats-Handbuch für das Herzogthum Anhalt, 1894|url=https://books.google.com/books?id=LR03AAAAYAAJ&pg=PA19|year=1894|publisher=Im Selbstverlage des Herausgebers|page=19}}</ref> * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1902), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879966 pp. 68], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879970 72]</ref> ** Knight of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1870'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1897'' * {{flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: ** [[Order of Merit of the Bavarian Crown|Grand Commander of Merit of the Bavarian Crown]], ''1879''<ref name="bayern">{{citation|title=Hof- und – Staatshandbuch des Königreichs Bayern|year=1902|language=German|chapter=Königliche Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=34&skin=2021 10], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=51&skin=2021 27]|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of Saint Hubert|Knight of St. Hubert]], ''1901''<ref name="bayern"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]], with Swords, ''16 May 1902'' * [[Perdemangan Brunswick|Brunswick]]: [[Order of Henry the Lion|Grand Cross of Henry the Lion]], with Swords, ''1882''<ref>''Hof- und Staatshandbuch des Herzogthums Braunschweig für 1902''. Bd. 1902. Braunschweig: Meyer, 1902. p. 10</ref> * [[Sachsen-Coburg dan Gotha|Saxe-Coburg and Gotha]] [[Saxe-Altenburg]] [[Saxe-Meiningen]] [[Duci Ernestine]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]] * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Hesse and by Rhine]]: Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''21 September 1889''<ref name="ordensliste">{{citation|title=Großherzoglich Hessische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=765&skin=2021|chapter=Ludewigs-orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=784&skin=2021 16]|language=German|location=Darmstadt|year=1898|publisher=Staatsverlag|via=hathitrust.org}}</ref> * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class (Schwerin) * [[Duci Besar Oldenburg|Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords * [[Kerajaan Sachsen|Kingdom of Saxony]]: ** Grand Cross of the [[Albert Order]], with Golden Star, ''1889''<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1901|year=1901|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030492006&view=1up&seq=201&skin=2021 161]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]] * {{flag|Württemberg}}: ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Commander of the Württemberg Crown]], with Swords, ''1870'';<ref name="Landesamt1877">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=https://books.google.com/books?id=bMtW8PxqkkcC&pg=PA39|year=1877|publisher=Druck von W. Kohlhammer|page=39}}</ref> Grand Cross with Swords, ''1889''<ref name="handbuch1896">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=|year=1896|publisher=Druck von W. Kohlhammer|pages=[https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 45], [https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n131/mode/2up 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Friedrich Order]], ''1883''<ref name="handbuch1896"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] }} ;Anugerah luar<ref name="HofUndStaat"/><ref name="thetimes"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flag|Austria-Hungary}}:<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1877&size=45&page=222|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1904|access-date=14 January 2021|pages=[https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&page=344&size=45 56], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=354 66], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=445 157]}}</ref> ** Commander of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], ''1871'';<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1883&page=349&size=45|chapter=Ritter-Orden: Oesterreichsch-kaiserlicher Leopold-orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1883|access-date=5 February 2021|page=132}}</ref> Grand Cross, ''1887''; in Diamonds, ''1889'' ** Commander of the [[Order of Franz Joseph]], with Star, ''1872'' ** [[Order of Saint Stephen of Hungary|Grand Cross of St. Stephen]], ''1895''; in Diamonds, ''1901'' * {{flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|French Empire]]: Grand Officer of the [[Legion of Honour]] * {{flag|Kingdom of Italy}}: ** [[Order of Saints Maurice and Lazarus|Grand Cross of Saints Maurice and Lazarus]] ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''October 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Court Circular|date=10 October 1901 |page=7 |issue=36582| }}</ref> * [[File:Flag of the Vatican City (2 by 3).svg|25px]] [[Holy See]]: Grand Cross of the [[Order of Pope Pius IX]], ''3 June 1903'' * {{flagicon image|Early 20th Century Qajar Flag.svg}} [[Qajar Iran|Persian Empire]]: [[Order of the Lion and the Sun]], 1st Class * {{flag|Russian Empire}}: ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class, with Swords and in Diamonds ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], with Swords and in Diamonds, ''August 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=15 August 1901 |page=3 |issue=36534}}</ref> * {{flagcountry|United Kingdom of Great Britain and Ireland}}: [[Order of the Bath|Honorary Grand Cross of the Bath]] (military), ''16 August 1901''<ref>{{London Gazette |issue=27346 |date=16 August 1901 |page=5409}}</ref> }} ==Nota== {{Notelist}} ==Rujukan== {{Reflist}} ==Bacaan lanjut== * Craig, Gordon A. ''The Politics of the Prussian Army, 1640–1945'' (Oxford U Press, 1964). [https://archive.org/details/politicsofpruss00gord online] * Mombauer, Annika. “Wilhelm, Waldersee, and the Boxer Rebellion.” in ''The Kaiser: New Research on Wilhelm II’s Role in Imperial Germany'' eds. Annika Mombauer and Wilhelm Deist. (Cambridge University Press, 2004) pp.&nbsp;91–118. * Trosclair, Wade James, "Alfred von Waldersee, monarchist: his private life, public image, and the limits of his ambition, 1882-1891" (LSU Theses #2782 2012) [https://digitalcommons.lsu.edu/gradschool_theses/2782 online] * Vlasov, Nikolay. "Political generals in Prussia-Germany: The Waldersee case." (Working Papers WP 2018-07, Centre for German and European Studies (CGES), 2018) [https://www.academia.edu/download/61341585/WP_Vlasov_720191126-80172-hv6k53.pdfonline]{{dead link|date=January 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}} * Waldersee, Alfred Count von. ''A Field-Marshal’s Memoirs: From the Diary, Correspondence, and Reminiscences of Alfred, Count von Waldersee''. ed. Frederic Whyte. (London: Hutchinson & Co., 1924). * [https://archive.org/search.php?query=title%3A%28Waldersee%2C%29 books in German] ==Pautan luar== * {{PM20|FID=pe/017994}} * {{Wikiquote-inline}} {{S-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]] | before=[[Helmuth von Moltke the Elder|Count Moltke]] | after=[[Alfred von Schlieffen|Count Schlieffen]] | years=1888–1891}} {{s-bef|before=[[Eugen Anton Theophil von Podbielski]]}} {{s-ttl|title=Kuartermaster Jeneral Tentera Darat Jerman|years= 27 Disember 1881 – 10 Ogos 1888}} {{s-aft|after=[[Alfred von Schlieffen]]}} {{S-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Waldersee, Alfred Graf Von}} [[Category:Kelahiran 1832]] [[Category:Kematian 1904]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Perang Austria-Prusia]] 1gxdvz98ycd2w3tywu7pnho5a3sghao 6844255 6844253 2026-05-08T14:48:25Z Zayn al aziz 117578 6844255 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Graf]] | name = Alfred von Waldersee | image = Alfred von Waldersee (cropped).png | caption = Alfred von Waldersee pada 1902 | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] | term_start = 10 Ogos 1888 | term_end = 7 Februari 1891 | monarch = [[Wilhelm II]] | chancellor = {{plainlist| *[[Otto von Bismarck]] *[[Leo von Caprivi]]}} | predecessor = [[Helmuth von Moltke the Elder|Helmuth von Moltke]] | successor = [[Alfred von Schlieffen]] | birth_date = {{birth date|df=y|1832|04|08}} | birth_place = [[Potsdam]], [[Provinsi Brandenburg]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1904|03|05|1832|04|08}} | death_place = [[Hanover]], [[Provinsi Hanover]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Empayar Jerman]] | placeofburial_label = | placeofburial = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}} (1850&ndash;1871)<br/>{{hr}}{{flag|German Empire}} (1871&ndash;1904) | branch = {{army|Prussia}}<br />{{hr}}[[File:Kaiserstandarte.svg|18px]] [[Tentera Darat Imperial Jerman]] | serviceyears = 1850-1904 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen) h.gif|40px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' | servicenumber = <!-- Do not use data from primary sources such as service records --> | unit = | commands = | battles_label = | battles = [[Perang Austria-Prusia]]<br>[[Perang Perancis-Prusia]]<br> [[Pemberontakan Yihetuan|Boxer Rebellion]] | awards = | memorials = | spouse = | relations = [[Georg von Waldersee]] | laterwork = | signature = | signature_size = | signature_alt = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = | nickname = ''Weltmarschall'' (World Marshal) }} '''Alfred Heinrich Karl Ludwig Graf von Waldersee'''{{efn|{{German title|Graf}}}} (8 April 1832{{snd}}5 Mac 1904) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' ([[Fil Marsyal]]) Jerman yang berkhidmat sebagai [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Imperial Jerman]] dan Pemerintah Tertinggi [[Perikatan Lapan Negara|Angkatan Ekspedisi Antarabangsa]] semasa [[Pemberontakan Yihetuan|Pemberontakan Boxer]]. Dilahirkan dalam keluarga tentera, von Waldersee berkhidmat dengan cemerlang sebagai pegawai artileri, dan menjadi atase tentera Prusia di kedutaan Paris pada tahun 1870. Kedudukan ini memberinya pemahaman tentang pertahanan Perancis yang terbukti sangat penting dalam [[Perang Perancis-Prusia]] yang bakal tercetus, di mana beliau memainkan peranan penting. Kemudian, sebagai pembantu utama kepada Fil Marsyal [[Helmuth von Moltke the Elder]], Ketua Staf Am Imperial, von Waldersee memperoleh pengaruh terhadap bakal Kaiser [[Wilhelm II]], yang melantiknya sebagai Ketua Staf sebaik sahaja menaiki takhta. Apabila kawasan kedutaan asing di Peking dikepung oleh [[Pemberontakan Yihetuan|pemberontak Boxer]] pada tahun 1900, von Waldersee dilantik sebagai ketua pasukan bantuan [[Perikatan Lapan Negara]]. Walaupun beliau tiba terlalu lewat untuk mengambil bahagian dalam pertempuran, beliau mengetuai ekspedisi hukuman yang berjaya menumpaskan Boxer, dan dikatakan telah mengambil seorang perempuan simpanan Cina, [[Sai Jinhua]]. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 27 April 1850 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 1852 * ''[[Rittmeister]]'' - 1858 * ''[[Major]]'' - 1866 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 1870 * ''[[Oberst]]'' - 1871 * ''[[Generalmajor]]'' - 1873 * ''[[Generalleutnant]]'' - 1882 * ''[[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]]'' - 1888 * ''[[Generaloberst]]'' - 1895 * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 6 Mei 1900 ==Pingat dan darjah kebesaran== ;Darjah kebesaran Jerman<ref name="HofUndStaat">''Handbuch über den Königlich Preußischen Hof und Staat fur das jahr 1903'', [https://archive.org/details/bub_gb_uYcOAAAAYAAJ/page/n71/mode/2up p. 37]</ref><ref name="thetimes">{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=13 August 1901 |page=4 |issue=36532}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1865''; Knight of Justice, ''1876''<ref name="prus1">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste| journal=Preussische Ordens-Liste |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=4&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=65&skin=2021 57], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=568&skin=2021 560], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1017&skin=2021 945], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1076&skin=2021 1004]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Red Eagle|Knight of the Red Eagle]], 4th Class with Swords, ''1866''; 2nd Class with Oak Leaves and Swords on Ring, ''1874''; with Star, ''7 September 1881'';<ref name="prus1"/> Grand Cross, ''27 January 1889'' ** [[Iron Cross]] (1870), 1st Class ** Knight's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]], with Swords, ''16 June 1871'';<ref name="prus1"/> Grand Commander's Cross with Swords on Ring, ''27 January 1891''<ref name="prus2">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste (supp.)|journal = Preussische Ordens-Liste|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=7&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=221&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=114&skin=2021 108]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Prussian Crown]], 1st Class, ''22 March 1884''<ref name="prus1"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], with Collar and in Diamonds, ''27 April 1900'' ** [[Pour le Mérite]] (military) with Oak leaves, ''8 August 1901''<ref name="prus3">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=614&skin=2021 6]|language=German|chapter=Orden Pour le Mérite|location=Berlin|year=1895|via=hathitrust.org}}</ref>{{snd}}upon his return to Germany from his posting in China<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=9 August 1901 |page=3 |issue=36529| }}</ref> * [[Duci Anhalt|Anhalt]]: [[Order of Albert the Bear|Commander of Albert the Bear]], 1st Class, ''1878'';<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=42 22]</ref> Grand Cross, ''1886''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staats-Handbuch für das Herzogthum Anhalt, 1894|url=https://books.google.com/books?id=LR03AAAAYAAJ&pg=PA19|year=1894|publisher=Im Selbstverlage des Herausgebers|page=19}}</ref> * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1902), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879966 pp. 68], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879970 72]</ref> ** Knight of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1870'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1897'' * {{flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: ** [[Order of Merit of the Bavarian Crown|Grand Commander of Merit of the Bavarian Crown]], ''1879''<ref name="bayern">{{citation|title=Hof- und – Staatshandbuch des Königreichs Bayern|year=1902|language=German|chapter=Königliche Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=34&skin=2021 10], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=51&skin=2021 27]|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of Saint Hubert|Knight of St. Hubert]], ''1901''<ref name="bayern"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]], with Swords, ''16 May 1902'' * [[Perdemangan Brunswick|Brunswick]]: [[Order of Henry the Lion|Grand Cross of Henry the Lion]], with Swords, ''1882''<ref>''Hof- und Staatshandbuch des Herzogthums Braunschweig für 1902''. Bd. 1902. Braunschweig: Meyer, 1902. p. 10</ref> * [[Sachsen-Coburg dan Gotha|Saxe-Coburg and Gotha]] [[Saxe-Altenburg]] [[Saxe-Meiningen]] [[Duci Ernestine]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]] * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Hesse and by Rhine]]: Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''21 September 1889''<ref name="ordensliste">{{citation|title=Großherzoglich Hessische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=765&skin=2021|chapter=Ludewigs-orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=784&skin=2021 16]|language=German|location=Darmstadt|year=1898|publisher=Staatsverlag|via=hathitrust.org}}</ref> * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class (Schwerin) * [[Duci Besar Oldenburg|Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords * [[Kerajaan Sachsen|Kingdom of Saxony]]: ** Grand Cross of the [[Albert Order]], with Golden Star, ''1889''<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1901|year=1901|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030492006&view=1up&seq=201&skin=2021 161]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]] * {{flag|Württemberg}}: ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Commander of the Württemberg Crown]], with Swords, ''1870'';<ref name="Landesamt1877">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=https://books.google.com/books?id=bMtW8PxqkkcC&pg=PA39|year=1877|publisher=Druck von W. Kohlhammer|page=39}}</ref> Grand Cross with Swords, ''1889''<ref name="handbuch1896">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=|year=1896|publisher=Druck von W. Kohlhammer|pages=[https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 45], [https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n131/mode/2up 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Friedrich Order]], ''1883''<ref name="handbuch1896"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] }} ;Anugerah luar<ref name="HofUndStaat"/><ref name="thetimes"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flag|Austria-Hungary}}:<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1877&size=45&page=222|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1904|access-date=14 January 2021|pages=[https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&page=344&size=45 56], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=354 66], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=445 157]}}</ref> ** Commander of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], ''1871'';<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1883&page=349&size=45|chapter=Ritter-Orden: Oesterreichsch-kaiserlicher Leopold-orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1883|access-date=5 February 2021|page=132}}</ref> Grand Cross, ''1887''; in Diamonds, ''1889'' ** Commander of the [[Order of Franz Joseph]], with Star, ''1872'' ** [[Order of Saint Stephen of Hungary|Grand Cross of St. Stephen]], ''1895''; in Diamonds, ''1901'' * {{flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|French Empire]]: Grand Officer of the [[Legion of Honour]] * {{flag|Kingdom of Italy}}: ** [[Order of Saints Maurice and Lazarus|Grand Cross of Saints Maurice and Lazarus]] ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''October 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Court Circular|date=10 October 1901 |page=7 |issue=36582| }}</ref> * [[File:Flag of the Vatican City (2 by 3).svg|25px]] [[Holy See]]: Grand Cross of the [[Order of Pope Pius IX]], ''3 June 1903'' * {{flagicon image|Early 20th Century Qajar Flag.svg}} [[Qajar Iran|Persian Empire]]: [[Order of the Lion and the Sun]], 1st Class * {{flag|Russian Empire}}: ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class, with Swords and in Diamonds ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], with Swords and in Diamonds, ''August 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=15 August 1901 |page=3 |issue=36534}}</ref> * {{flagcountry|United Kingdom of Great Britain and Ireland}}: [[Order of the Bath|Honorary Grand Cross of the Bath]] (military), ''16 August 1901''<ref>{{London Gazette |issue=27346 |date=16 August 1901 |page=5409}}</ref> }} ==Nota== {{Notelist}} ==Rujukan== {{Reflist}} ==Bacaan lanjut== * Craig, Gordon A. ''The Politics of the Prussian Army, 1640–1945'' (Oxford U Press, 1964). [https://archive.org/details/politicsofpruss00gord online] * Mombauer, Annika. “Wilhelm, Waldersee, and the Boxer Rebellion.” in ''The Kaiser: New Research on Wilhelm II’s Role in Imperial Germany'' eds. Annika Mombauer and Wilhelm Deist. (Cambridge University Press, 2004) pp.&nbsp;91–118. * Trosclair, Wade James, "Alfred von Waldersee, monarchist: his private life, public image, and the limits of his ambition, 1882-1891" (LSU Theses #2782 2012) [https://digitalcommons.lsu.edu/gradschool_theses/2782 online] * Vlasov, Nikolay. "Political generals in Prussia-Germany: The Waldersee case." (Working Papers WP 2018-07, Centre for German and European Studies (CGES), 2018) [https://www.academia.edu/download/61341585/WP_Vlasov_720191126-80172-hv6k53.pdfonline]{{dead link|date=January 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}} * Waldersee, Alfred Count von. ''A Field-Marshal’s Memoirs: From the Diary, Correspondence, and Reminiscences of Alfred, Count von Waldersee''. ed. Frederic Whyte. (London: Hutchinson & Co., 1924). * [https://archive.org/search.php?query=title%3A%28Waldersee%2C%29 books in German] ==Pautan luar== * {{PM20|FID=pe/017994}} * {{Wikiquote-inline}} {{S-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]] | before=[[Helmuth von Moltke the Elder|Count Moltke]] | after=[[Alfred von Schlieffen|Count Schlieffen]] | years=1888–1891}} {{s-bef|before=[[Eugen Anton Theophil von Podbielski]]}} {{s-ttl|title=Kuartermaster Jeneral Tentera Darat Jerman|years= 27 Disember 1881 – 10 Ogos 1888}} {{s-aft|after=[[Alfred von Schlieffen]]}} {{S-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Waldersee, Alfred Graf Von}} [[Category:Kelahiran 1832]] [[Category:Kematian 1904]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Perang Austria-Prusia]] azn4cri8a5zzrcipz4bclx60z93nekc 6844256 6844255 2026-05-08T15:02:12Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844256 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Graf]] | name = Alfred von Waldersee | image = Alfred von Waldersee (cropped).png | caption = Alfred von Waldersee pada 1902 | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] | term_start = 10 Ogos 1888 | term_end = 7 Februari 1891 | monarch = [[Wilhelm II]] | chancellor = {{plainlist| *[[Otto von Bismarck]] *[[Leo von Caprivi]]}} | predecessor = [[Helmuth von Moltke the Elder|Helmuth von Moltke]] | successor = [[Alfred von Schlieffen]] | birth_date = {{birth date|df=y|1832|04|08}} | birth_place = [[Potsdam]], [[Provinsi Brandenburg]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Gabungan Jerman|Konfederasi Jerman]] | death_date = {{Death date and age|df=y|1904|03|05|1832|04|08}} | death_place = [[Hanover]], [[Provinsi Hanover]], [[Kerajaan Prusia]] dalam [[Empayar Jerman]] | placeofburial_label = | placeofburial = | placeofburial_coordinates = <!-- {{Coord|LAT|LONG|display=inline,title}} --> | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}} (1850&ndash;1871)<br/>{{hr}}{{flag|German Empire}} (1871&ndash;1904) | branch = {{army|Prussia}}<br />{{hr}}[[File:Kaiserstandarte.svg|18px]] [[Tentera Darat Imperial Jerman]] | serviceyears = 1850-1904 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen) h.gif|40px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' | servicenumber = <!-- Do not use data from primary sources such as service records --> | unit = | commands = | battles_label = | battles = [[Perang Austria-Prusia]]<br>[[Perang Perancis-Prusia]]<br> [[Pemberontakan Yihetuan|Boxer Rebellion]] | awards = | memorials = | spouse = | relations = [[Georg von Waldersee]] | laterwork = | signature = | signature_size = | signature_alt = | website = <!-- {{URL|example.com}} --> | module = | nickname = ''Weltmarschall'' (World Marshal) }} '''Alfred Heinrich Karl Ludwig Graf von Waldersee'''{{efn|{{German title|Graf}}}} (8 April 1832{{snd}}5 Mac 1904) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' ([[Fil Marsyal]]) Jerman yang berkhidmat sebagai [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Imperial Jerman]] dan Pemerintah Tertinggi [[Perikatan Lapan Negara|Angkatan Ekspedisi Antarabangsa]] semasa [[Pemberontakan Yihetuan|Pemberontakan Boxer]]. Dilahirkan dalam keluarga tentera, von Waldersee berkhidmat dengan cemerlang sebagai pegawai artileri, dan menjadi atase tentera Prusia di kedutaan Paris pada tahun 1870. Kedudukan ini memberinya pemahaman tentang pertahanan Perancis yang terbukti sangat penting dalam [[Perang Perancis-Prusia]] yang bakal tercetus, di mana beliau memainkan peranan penting. Kemudian, sebagai pembantu utama kepada Fil Marsyal [[Helmuth von Moltke the Elder]], Ketua Staf Am Imperial, von Waldersee memperoleh pengaruh terhadap bakal Kaiser [[Wilhelm II]], yang melantiknya sebagai Ketua Staf sebaik sahaja menaiki takhta. Apabila kawasan kedutaan asing di Peking dikepung oleh [[Pemberontakan Yihetuan|pemberontak Boxer]] pada tahun 1900, von Waldersee dilantik sebagai ketua pasukan bantuan [[Perikatan Lapan Negara]]. Walaupun beliau tiba terlalu lewat untuk mengambil bahagian dalam pertempuran, beliau mengetuai ekspedisi hukuman yang berjaya menumpaskan Boxer, dan dikatakan telah mengambil seorang perempuan simpanan Cina, [[Sai Jinhua]]. == Tarikh kenaikkan pangkat == * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 27 April 1850 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 9 Jun 1858 * ''[[Rittmeister]]'' - 18 Oktober 1863 * ''[[Major]]'' - 22 Mac 1871 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 14 April 1874 * ''[[Oberst]]'' - 15 Jun 1876 * ''[[Generalmajor]]'' - 4 April 1882 * ''[[Generalleutnant]]'' - 17 September 1886 * ''[[Jeneral Kavalri (Jerman)|General der Kavallerie]]'' - 12 Mac 1888 * ''[[Generaloberst]]'' - 27 Januari 1891 * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 6 Mei 1900 ==Pingat dan darjah kebesaran== ;Darjah kebesaran Jerman<ref name="HofUndStaat">''Handbuch über den Königlich Preußischen Hof und Staat fur das jahr 1903'', [https://archive.org/details/bub_gb_uYcOAAAAYAAJ/page/n71/mode/2up p. 37]</ref><ref name="thetimes">{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=13 August 1901 |page=4 |issue=36532}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1865''; Knight of Justice, ''1876''<ref name="prus1">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste| journal=Preussische Ordens-Liste |url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=4&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=65&skin=2021 57], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=568&skin=2021 560], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1017&skin=2021 945], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1076&skin=2021 1004]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Red Eagle|Knight of the Red Eagle]], 4th Class with Swords, ''1866''; 2nd Class with Oak Leaves and Swords on Ring, ''1874''; with Star, ''7 September 1881'';<ref name="prus1"/> Grand Cross, ''27 January 1889'' ** [[Iron Cross]] (1870), 1st Class ** Knight's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]], with Swords, ''16 June 1871'';<ref name="prus1"/> Grand Commander's Cross with Swords on Ring, ''27 January 1891''<ref name="prus2">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste (supp.)|journal = Preussische Ordens-Liste|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=7&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=221&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878823&view=1up&seq=114&skin=2021 108]|language=German|location=Berlin|year=1886|volume=1|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Prussian Crown]], 1st Class, ''22 March 1884''<ref name="prus1"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], with Collar and in Diamonds, ''27 April 1900'' ** [[Pour le Mérite]] (military) with Oak leaves, ''8 August 1901''<ref name="prus3">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015025921423&view=1up&seq=614&skin=2021 6]|language=German|chapter=Orden Pour le Mérite|location=Berlin|year=1895|via=hathitrust.org}}</ref>{{snd}}upon his return to Germany from his posting in China<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=9 August 1901 |page=3 |issue=36529| }}</ref> * [[Duci Anhalt|Anhalt]]: [[Order of Albert the Bear|Commander of Albert the Bear]], 1st Class, ''1878'';<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=42 22]</ref> Grand Cross, ''1886''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staats-Handbuch für das Herzogthum Anhalt, 1894|url=https://books.google.com/books?id=LR03AAAAYAAJ&pg=PA19|year=1894|publisher=Im Selbstverlage des Herausgebers|page=19}}</ref> * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1902), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879966 pp. 68], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1879970 72]</ref> ** Knight of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1870'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1897'' * {{flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: ** [[Order of Merit of the Bavarian Crown|Grand Commander of Merit of the Bavarian Crown]], ''1879''<ref name="bayern">{{citation|title=Hof- und – Staatshandbuch des Königreichs Bayern|year=1902|language=German|chapter=Königliche Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=34&skin=2021 10], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3n9f&view=1up&seq=51&skin=2021 27]|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of Saint Hubert|Knight of St. Hubert]], ''1901''<ref name="bayern"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Bavaria)|Military Merit Order]], with Swords, ''16 May 1902'' * [[Perdemangan Brunswick|Brunswick]]: [[Order of Henry the Lion|Grand Cross of Henry the Lion]], with Swords, ''1882''<ref>''Hof- und Staatshandbuch des Herzogthums Braunschweig für 1902''. Bd. 1902. Braunschweig: Meyer, 1902. p. 10</ref> * [[Sachsen-Coburg dan Gotha|Saxe-Coburg and Gotha]] [[Saxe-Altenburg]] [[Saxe-Meiningen]] [[Duci Ernestine]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]] * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Hesse and by Rhine]]: Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''21 September 1889''<ref name="ordensliste">{{citation|title=Großherzoglich Hessische Ordensliste|chapter-url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=765&skin=2021|chapter=Ludewigs-orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uiug.30112089248626&view=1up&seq=784&skin=2021 16]|language=German|location=Darmstadt|year=1898|publisher=Staatsverlag|via=hathitrust.org}}</ref> * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class (Schwerin) * [[Duci Besar Oldenburg|Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords * [[Kerajaan Sachsen|Kingdom of Saxony]]: ** Grand Cross of the [[Albert Order]], with Golden Star, ''1889''<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1901|year=1901|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015030492006&view=1up&seq=201&skin=2021 161]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]] * {{flag|Württemberg}}: ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Commander of the Württemberg Crown]], with Swords, ''1870'';<ref name="Landesamt1877">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=https://books.google.com/books?id=bMtW8PxqkkcC&pg=PA39|year=1877|publisher=Druck von W. Kohlhammer|page=39}}</ref> Grand Cross with Swords, ''1889''<ref name="handbuch1896">{{cite book|author=Württemberg (Kingdom). Statistisches Landesamt|title=Staatshandbuch für Württemberg|url=|year=1896|publisher=Druck von W. Kohlhammer|pages=[https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 45], [https://archive.org/details/bub_gb_Pc5CAAAAYAAJ/page/n131/mode/2up 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Friedrich Order]], ''1883''<ref name="handbuch1896"/> ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]] }} ;Anugerah luar<ref name="HofUndStaat"/><ref name="thetimes"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flag|Austria-Hungary}}:<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1877&size=45&page=222|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1904|access-date=14 January 2021|pages=[https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&page=344&size=45 56], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=354 66], [https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1904&size=45&page=445 157]}}</ref> ** Commander of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], ''1871'';<ref>{{citation|chapter-url=https://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1883&page=349&size=45|chapter=Ritter-Orden: Oesterreichsch-kaiserlicher Leopold-orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1883|access-date=5 February 2021|page=132}}</ref> Grand Cross, ''1887''; in Diamonds, ''1889'' ** Commander of the [[Order of Franz Joseph]], with Star, ''1872'' ** [[Order of Saint Stephen of Hungary|Grand Cross of St. Stephen]], ''1895''; in Diamonds, ''1901'' * {{flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|French Empire]]: Grand Officer of the [[Legion of Honour]] * {{flag|Kingdom of Italy}}: ** [[Order of Saints Maurice and Lazarus|Grand Cross of Saints Maurice and Lazarus]] ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''October 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Court Circular|date=10 October 1901 |page=7 |issue=36582| }}</ref> * [[File:Flag of the Vatican City (2 by 3).svg|25px]] [[Holy See]]: Grand Cross of the [[Order of Pope Pius IX]], ''3 June 1903'' * {{flagicon image|Early 20th Century Qajar Flag.svg}} [[Qajar Iran|Persian Empire]]: [[Order of the Lion and the Sun]], 1st Class * {{flag|Russian Empire}}: ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class, with Swords and in Diamonds ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], with Swords and in Diamonds, ''August 1901''<ref>{{Cite newspaper The Times |title=Count von Waldersee |date=15 August 1901 |page=3 |issue=36534}}</ref> * {{flagcountry|United Kingdom of Great Britain and Ireland}}: [[Order of the Bath|Honorary Grand Cross of the Bath]] (military), ''16 August 1901''<ref>{{London Gazette |issue=27346 |date=16 August 1901 |page=5409}}</ref> }} ==Nota== {{Notelist}} ==Rujukan== {{Reflist}} ==Bacaan lanjut== * Craig, Gordon A. ''The Politics of the Prussian Army, 1640–1945'' (Oxford U Press, 1964). [https://archive.org/details/politicsofpruss00gord online] * Mombauer, Annika. “Wilhelm, Waldersee, and the Boxer Rebellion.” in ''The Kaiser: New Research on Wilhelm II’s Role in Imperial Germany'' eds. Annika Mombauer and Wilhelm Deist. (Cambridge University Press, 2004) pp.&nbsp;91–118. * Trosclair, Wade James, "Alfred von Waldersee, monarchist: his private life, public image, and the limits of his ambition, 1882-1891" (LSU Theses #2782 2012) [https://digitalcommons.lsu.edu/gradschool_theses/2782 online] * Vlasov, Nikolay. "Political generals in Prussia-Germany: The Waldersee case." (Working Papers WP 2018-07, Centre for German and European Studies (CGES), 2018) [https://www.academia.edu/download/61341585/WP_Vlasov_720191126-80172-hv6k53.pdfonline]{{dead link|date=January 2025|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}} * Waldersee, Alfred Count von. ''A Field-Marshal’s Memoirs: From the Diary, Correspondence, and Reminiscences of Alfred, Count von Waldersee''. ed. Frederic Whyte. (London: Hutchinson & Co., 1924). * [https://archive.org/search.php?query=title%3A%28Waldersee%2C%29 books in German] ==Pautan luar== * {{PM20|FID=pe/017994}} * {{Wikiquote-inline}} {{S-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]] | before=[[Helmuth von Moltke the Elder|Count Moltke]] | after=[[Alfred von Schlieffen|Count Schlieffen]] | years=1888–1891}} {{s-bef|before=[[Eugen Anton Theophil von Podbielski]]}} {{s-ttl|title=Kuartermaster Jeneral Tentera Darat Jerman|years= 27 Disember 1881 – 10 Ogos 1888}} {{s-aft|after=[[Alfred von Schlieffen]]}} {{S-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Waldersee, Alfred Graf Von}} [[Category:Kelahiran 1832]] [[Category:Kematian 1904]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Perang Austria-Prusia]] hyf7syrdjwct92cwvxlxofbcj5ljocd 0 1289367 6844218 2026-05-08T13:49:14Z Danielrayyan09 355514 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox airline | airline = Régional Compagnie Aérienne Européenne | logo = Régional Compagnie Aérienne Européenne logo.png | logo_size = | image2 = Embraer 190-100STD, Air France (Regional Compagnie Aerienne) JP6907241.jpg | alt = | caption2 = A Régional [[Keluarga Embraer E-Jet|Embraer E190]] | IATA = YS | ICAO = RAE | callsign = REGIONAL EUROPE | founded = {{start date|2001|09|df=yes}}<br /> | ceased = {{end date|2017|03||df=yes}}<br />(b...' 6844218 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = Régional Compagnie Aérienne Européenne | logo = Régional Compagnie Aérienne Européenne logo.png | logo_size = | image2 = Embraer 190-100STD, Air France (Regional Compagnie Aerienne) JP6907241.jpg | alt = | caption2 = A Régional [[Keluarga Embraer E-Jet|Embraer E190]] | IATA = YS | ICAO = RAE | callsign = REGIONAL EUROPE | founded = {{start date|2001|09|df=yes}}<br /> | ceased = {{end date|2017|03||df=yes}}<br />(bergabung menjadi [[Air France Hop]]) | aoc = | bases = | hubs = [[Lapangan Terbang Nantes Atlantique]] | secondary_hubs = | focus_cities = | frequent_flyer = [[Flying Blue]] | lounge = | alliance = [[SkyTeam]] (gabungan) | subsidiaries = | fleet_size = 44 | destinations = 38 | parent = [[Air France-KLM]] | headquarters = [[Lapangan Terbang Nantes Atlantique]], [[Bouguenais]], France | key_people = | revenue = | operating_income = | net_income = | profit = | assets = | equity = | website = {{URL|uk.regional.com}} }} '''Régional Compagnie Aérienne Européenne''', biasa dikenali sebagai Régional, ialah syarikat penerbangan yang dimiliki sepenuhnya oleh [[Air France]] yang menghubungkan hab [[Paris]] dan [[Lyon]] ke 49 lapangan terbang di Eropah. Ia beribu pejabat di [[Lapangan Terbang Nantes Atlantique]] di jabatan pentadbiran [[Bouguenais]].<ref name="Contact">"[http://uk.regional.com/Contact Contact]" ([http://web.archive.org/web/20090809120416/http://uk.regional.com/Contact Archive]). Régional. Retrieved on 30 April 2010.</ref> == Sejarah == Syarikat penerbangan itu telah ditubuhkan sebagai [[Regional Airlines (Perancis)|Regional Airlines]] pada 1 Januari 1992 oleh penggabungan syarikat penerbangan serantau [[Air Exel]], [[Regional Airlines (Perancis)|Air Vendée]] dan Avions Taxis Pyrénéens dan operasi berjadual yang dikendalikan oleh syarikat penerbangan Air Aquitaine Transport. Pada 30 Mac 2001 Regional Airlines, [[Flandre Air]], dan [[Proteus Airlines]] menggabungkan operasi mereka.<ref>"[http://uk.regional.com/About-REGIONAL/History History]." Régional. Retrieved on 2 May 2010.</ref> Pada bulan September tahun yang sama, Regional Airlines menukar nama korporatnya kepada '''Régional Compagnie Aérienne Européenne''' dan '''Régional''' nama pemasaran dan perdagangan telah diterima pakai. Pada tahun 2006, syarikat penerbangan itu menaik taraf dan menyatukan armadanya, mempertimbangkan untuk bersekutu dengan rakan kongsi dengan pesawat turboprop sahaja kerana ia semakin menumpukan perhatiannya kepada operasi dengan pesawat jet. Dua baki [[Saab 2000]] telah dihapuskan secara berperingkat pada tahun 2006, dan yang terakhir daripada sembilan [[Embraer EMB 120 Brasilia|Embraer EMB-120]] diikuti pada tahun 2008.<ref>Air Transport Intelligence news, October 2006</ref> Ia menjadi pengendali Eropah pertama pesawat [[Keluarga Embraer E-Jet|Embraer E190]] pada November 2006.<ref name="AW">[[Airliner World]] monthly magazine, January 2007</ref> Pada 31 Mac 2013, semua operasi telah dijenamakan semula [[Air France Hop|HOP!]], tanda dagangan berkaitan [[Air France]]. Pada Mac 2017, selepas setahun berunding dengan [[Brit Air]] dan [[Airlinair]], [[Air France Hop|HOP!]] menjadi syarikat penerbangan berdaftar penuh, sentiasa bekerja dalam hubungan rapat dengan [[Air France]].<ref name="hop merge">{{cite web| title=Air France: les salariés de la filière Hop! poursuivent leur grève, des vols annulés | url = https://www.bfmtv.com/societe/air-france-les-salaries-de-la-filiere-hop-poursuivent-leur-greve-des-vols-annules-1138528.html | website = [[BFM TV]] | date = 8 April 2017 | access-date = 23 September 2019 | language=fr }}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.lesechos.fr/2015/07/air-france-va-fusionner-ses-filiales-regionales-sous-la-banniere-hop-268113|title=Air France va fusionner ses filiales régionales sous la bannière Hop !|language=fr|date=16 July 2015|access-date=23 September 2019|website=[[Les Échos (France)|Les Echos]]}}</ref> == Armada == [[File:F-gubd.jpg|thumb|right|[[Keluarga Embraer ERJ|ERJ-175]] milik Régional]] Régional menjadi pengendali Eropah pertama [[Keluarga Embraer E-Jet|Embraer E190]] pada 23 November 2006, apabila yang pertama daripada enam dihantar. Pesawat jet 100 tempat duduk itu akan mengendalikan perkhidmatan domestik dan intra-Eropah dalam warna [[Air France]].<ref name="AW"/> E190 adalah sebahagian daripada tempahan daripada Kumpulan Air France-KLM bersama-sama dengan 18 lagi pilihan. Syarikat penerbangan itu menerima [[Keluarga Embraer E-Jet|Embraer E170]] pertama daripada 6 yang dipesan pada 2 September 2008; pesawat jet ini menunjukkan logo syarikat penerbangan baharu. Pesawat kipas terakhir, [[Embraer EMB 120 Brasilia|Embraer EMB 120]] meninggalkan armada pada 10 Oktober 2008, digantikan oleh [[Keluarga Embraer ERJ|ERJ-135]]. Pada Mac 2013 armada itu termasuk pesawat berikut. {| class="wikitable" style="margin:1em auto;" |- ! Kapal terbang ! style="width:25px;"|Dalam perkhidmatan ! style="width:25px;"|Pesanan ! Penumpang |- | style="text-align:center;"|[[Keluarga Embraer ERJ|Embraer ERJ-135]] | style="text-align:center;"|1 | style="text-align:center;"|0 | style="text-align:center;"|37 |- | style="text-align:center;"|[[Keluarga Embraer ERJ|Embraer ERJ-145]] | style="text-align:center;"|17 | style="text-align:center;"|0 | style="text-align:center;"|50 |- | style="text-align:center;"|[[Keluarga Embraer E-Jet|Embraer E170]] | style="text-align:center;"|16 | style="text-align:center;"|0 | style="text-align:center;"|76 |- | style="text-align:center;"|[[Keluarga Embraer E-Jet|Embraer E190]] | style="text-align:center;"|10 | style="text-align:center;"|0 | style="text-align:center;"|100 |- !Jumlah !44 !0 ! |} == Ibu pejabat == Ibu pejabat syarikat penerbangan itu terletak di perkarangan [[Lapangan Terbang Nantes Atlantique]] di [[Bouguenais]], berhampiran [[Nantes]].<ref name="Contact"/> Ibu pejabat terletak bersebelahan dengan hotel lapangan terbang.<ref>"[http://uk.regional.com/var/storage/images/media/images/plan-acces-regional/6996-4-fre-FR/Plan-acces-Regional.jpg See map]" ([http://web.archive.org/web/20111009023211/http://uk.regional.com/var/storage/images/media/images/plan-acces-regional/6996-4-fre-FR/Plan-acces-Regional.jpg Archive]). Régional. Retrieved on 2 May 2010. "Sur le périphérique, prendre la sortie "Porte de Grande Lieu", direction Aéroport Nantes-Atlantique. A environ 2,5 km en arrivant à aéroport, prendre au rond-point à gauche, traverser la voie ferrée puis prendre au deuxième rond-point à gauche. Les bâtiments de Régional se trouvent au bout de 'impasse (passer derrière les hôtels)"</ref> Lapangan Terbang Nantes Atlantique mempunyai ibu pejabat Regional Airlines, yang terbesar daripada tiga syarikat penerbangan yang bergabung menjadi Régional.<ref>"[http://search.lesechos.fr/archives/2000/LesEchos/18280-101-ECH.htm?xtor=AL-4001 Air France fusionne trois de ses compagnies régionales]{{Dead link|date=May 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}." ''[[Les Échos (France)|Les Echos]]'' #18280. 16 November 2000. Page 30. Retrieved on 2 May 2010. "Nantes, où est basé Regional Airlines, la plus importante des trois compagnies, sera le siège de la nouvelle entité."</ref><ref name="Worldairdir">"World Airline Directory." ''[[Flight International]]''. 3–9 April 2001. [http://www.flightglobal.com/pdfarchive/view/2001/2001%20-%201178.html?search=%22Regional%20Airlines%22%20Nantes 66].</ref> == Insiden dan kemalangan == Pada 25 Januari 2007, [[Penerbangan 7775 Régional]] dari Pau ke [[Paris]], dikendalikan oleh Régional, terhempas sejurus selepas berlepas. Kesemua 54 penumpang dan anak kapal melarikan diri dari [[Fokker 100]] walaupun seorang pemandu trak terbunuh di bawah.<ref name=FG211751>{{cite web|url=http://www.flightglobal.com/articles/2007/01/26/211751/picture-truck-driver-killed-as-air-france-rgional-fokker-100-hits-vehicle-during-overrun-in.html |title=Picture: Truck driver killed as Air France Régional Fokker 100 hits vehicle during overrun in Pau |publisher=Flight Global |access-date=2 January 2009}}</ref> Siasatan [[Bureau d'Enquêtes et d'Analyses pour la sécurité de l'Aviation Civile|BEA]] mendedahkan punca kemalangan adalah ais pada sayap pesawat terbabit.<ref name=FG320577>{{cite web|url=http://www.flightglobal.com/articles/2008/12/31/320577/icing-led-to-air-france-fokker-take-off-crash-investigators.html |title=Icing led to Air France Fokker take-off crash: investigators |publisher=Flight Global |access-date=2 January 2009}}</ref> == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luaran == {{commons category-inline}} *[http://uk.regional.com/ Régional] {{in lang|en}} *[https://web.archive.org/*/http://www.regional.com Régional] {{in lang|fr}} (arkib) gocbxangnr88mvx2drvfdhymo328bsk 0 1289368 6844233 2026-05-08T14:16:06Z Danielrayyan09 355514 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox airline | airline = Brit Air | logo = Brit Air logo.svg | logo_size = 205 | image2 = HOP CRJ-1000 F-HMLE 24oct14 LFBO.jpg| | caption2 = [[Bombardier CRJ100/200|Bombardier CRJ1000]] milik Brit Air | fleet_size = | destinations = | passengers = | cargo = | IATA = DB | ICAO = BZH | callsign = BRITAIR | parent = [[Air France-KLM]] | company_slogan = | founded = {{start date|1973|||df=yes}} | commenced = {{start date|1975|||df=yes}} | ceased...' 6844233 wikitext text/x-wiki {{Infobox airline | airline = Brit Air | logo = Brit Air logo.svg | logo_size = 205 | image2 = HOP CRJ-1000 F-HMLE 24oct14 LFBO.jpg| | caption2 = [[Bombardier CRJ100/200|Bombardier CRJ1000]] milik Brit Air | fleet_size = | destinations = | passengers = | cargo = | IATA = DB | ICAO = BZH | callsign = BRITAIR | parent = [[Air France-KLM]] | company_slogan = | founded = {{start date|1973|||df=yes}} | commenced = {{start date|1975|||df=yes}} | ceased = {{end date|2017|03||df=yes}}<br />(digabungkan dengan [[Airlinair]] dan [[Régional]] untuk membentuk [[Air France Hop]]) | headquarters = [[Morlaix – Lapangan Terbang Ploujean]]<br>[[Ploujean]], Morlaix, Brittany, Perancis | key_people = | hubs = {{ubl|class=nowrap | [[Lapangan Terbang Lyon–Saint-Exupéry|Lyon]] | [[Lapangan Terbang Charles de Gaulle|Paris–Charles de Gaulle]] | [[Lapangan Terbang Orly|Paris–Orly]]}} | focus_cities = | frequent_flyer = [[Flying Blue]] | alliance = {{nowrap|[[SkyTeam]] (gabungan)}} | website = }} '''Brit Air''' ({{IPA|fr|bʁit‿ɛːʁ}}), singkatan untuk '''Brittany Air International''',<ref name="atdb">{{Cite web|url=http://www.aerotransport.org/php/go.php?query=operator&qstring=Brit'Air&where=24225&luck=|title=ATDB.aero aerotransport.org AeroTransport Data Bank|website=www.aerotransport.org|access-date=2019-12-06}}</ref> ialah [[syarikat penerbangan serantau]] yang berpangkalan di [[Lapangan Terbang Morlaix – Ploujean]] di [[Ploujean]], Morlaix, Brittany, Perancis,<ref>"[http://www.britair.com/mentionslegales.php Mentions Légales] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100123203827/http://www.britair.com/mentionslegales.php |date=2010-01-23 }}." Brit Air. Retrieved on 9 September 2010. "Adresse: Brit Air aéroport CS 27925 29679 MORLAIX cedex Tél : 02 98 63 63 63"</ref> mengendalikan perkhidmatan berjadual sebagai francais [[Air France]] dari [[Lapangan Terbang Lyon–Saint Exupéry]], [[Lapangan Terbang Paris-Orly]] dan [[Lapangan Terbang Paris-Charles de Gaulle]]. Syarikat penerbangan itu, bersama-sama dengan [[Régional]] dan [[Airlinair]], telah digabungkan sepenuhnya dengan [[Air France Hop|HOP!]] sejak 2017 selepas setahun rundingan.<ref name="hop merge">{{cite web| title=Air France: les salariés de la filière Hop! poursuivent leur grève, des vols annulés | url = https://www.bfmtv.com/societe/air-france-les-salaries-de-la-filiere-hop-poursuivent-leur-greve-des-vols-annules-1138528.html | website = [[BFM TV]] | date = 8 April 2017 | access-date = 23 September 2019 | language=French }}</ref> == Sejarah == Sejak 31 Mac 2013, semua penerbangan Brit Air dikendalikan di bawah [[Air France Hop|HOP!]] nama, nama jenama serantau baharu Air France.<ref>"[http://tv.ibtimes.com/air-france-launches-new-low-cost-airline-hop-9873 Air France Launches New Low-Cost Airline 'Hop!'] {{webarchive|url=https://archive.today/20130616012707/http://tv.ibtimes.com/air-france-launches-new-low-cost-airline-hop-9873 |date=2013-06-16 }}." ''[[Reuters]]''. 26 March 2013. Retrieved on 26 April 2013.</ref> Brit Air menghentikan semua operasi penerbangan pada Mac 2017 selepas penggabungannya dengan HOP!.<ref name="hop merge"/><ref>{{cite web|url=https://www.lesechos.fr/2015/07/air-france-va-fusionner-ses-filiales-regionales-sous-la-banniere-hop-268113|title=Air France va fusionner ses filiales régionales sous la bannière Hop !|language=French|date=16 July 2015|access-date=23 September 2019|website=[[Les Échos (France)|Les Echos]]}}</ref> == Destinasi == Brit Air mengendalikan perkhidmatan berikut (sehingga Mac 2013): {| class="wikitable" !Negara !Bandar !IATA !ICAO !Lapangan Terbang !Nota |- |[[Croatia]] |[[Zagreb]] |ZAG |LDZA |[[Lapangan Terbang Zagreb]] | |- |[[Republik Czech]] |[[Prague]] |PRG |LKPR |[[Lapangan Terbang Václav Havel Prague]] | |- |[[Denmark]] |[[Copenhagen]] |CPH |EKCH |[[Lapangan Terbang Copenhagen]] | |- | rowspan="17" |[[Perancis]] |[[Brest, Perancis|Brest]] |BES |LFRB |[[Lapangan Terbang Brest Bretagne]] | |- |[[Caen]] |CFR |LFRK |[[Lapangan Terbang Caen – Carpiquet|Lapangan Terbang Caen - Carpiquet]] | |- |[[Limoges]] |LIG |LFBL |[[Lapangan Terbang Limoges – Bellegarde|Lapangan Terbang Limoges - Bellegarde]] | |- |[[Lorient]] |LRT |LFRH |[[Lapangan Terbang Lorient South Brittany]] | |- |[[Lyon]] |LYS |LFLL |[[Lapangan Terbang Lyon–Saint-Exupéry]] |Hab |- |[[Marseille]] |PUAN |LFML |[[Lapangan Terbang Marseille Provence]] | |- |[[Montpellier]] |MPL |LFMT |[[Lapangan Terbang Montpellier–Méditerranée]] | |- |[[Nantes]] |NTE |LFRS |[[Lapangan Terbang Nantes Atlantique]] | |- |[[Bagus]] |NCE |LFMN |[[Lapangan Terbang Nice Côte d'Azur]] | |- |[[Paris]] |CDG |LFPG |[[Lapangan Terbang Charles de Gaulle]] |Hab |- |[[Paris]] |ORY |LFPO |[[Lapangan Terbang Orly]] |Hab |- |[[Quimper]] |UIP |LFRQ |[[Lapangan Terbang Quimper–Cornouaille]] | |- |[[Rennes]] |RNS |LFRN |[[Lapangan Terbang Rennes–Saint-Jacques]] | |- |[[Rodez]] |RDZ |LFCR |[[Lapangan Terbang Rodez–Aveyron]] | |- |[[Strasbourg]] |SXB |LFST |[[Lapangan Terbang Strasbourg]] | |- |[[Toulouse]] |TLS |LFBO |[[Lapangan Terbang Toulouse–Blagnac]] | |- |[[Tarbes]] |LDE |LFBT |[[Lapangan Terbang Tarbes–Lourdes–Pyrénées]] | |- | rowspan="2" |[[Jerman]] |[[Düsseldorf]] |DUS |EDDL |[[Lapangan Terbang Düsseldorf]] | |- |[[Hamburg]] |HAM |EDDH |[[Lapangan Terbang Hamburg]] | |- | rowspan="3" |[[Itali]] |[[Florence]] |FLR |LIRQ |[[Lapangan Terbang Florence]] | |- |[[Genoa]] |GOA |LIMJ |[[Lapangan Terbang Genoa Cristoforo Colombo]] | |- |[[Rom]] |FCO |LIRF |[[Lapangan Terbang Rome Fiumicino]] | |- | rowspan="2" |[[Sepanyol]] |[[Barcelona]] |BCN |LEBL |[[Lapangan Terbang Josep Tarradellas Barcelona–El Prat]] | |- |[[Bilbao]] |BIO |LEBB |[[Lapangan Terbang Bilbao]] | |} == Armada == Pada Ogos 2019, armada Brit Air terdiri daripada pesawat berikut dengan purata umur 10.6 tahun: {| class="wikitable" style="margin:1em auto;" |+ '''Brit Air fleet''' |- !Kapal terbang !style="width:25px;"|Dalam perkhidmatan !Penumpang |- |[[Siri Bombardier CRJ700|Bombardier CRJ700]] |align="center"|8 |align="center"|70 |- |[[Siri Bombardier CRJ700|Bombardier CRJ1000]] |align="center"|14 |align="center"|100 |- !Jumlah ! align="center" |36 ! |} ===Pembangunan armada=== Selama bertahun-tahun, syarikat penerbangan itu telah mengendalikan pelbagai jenis pesawat termasuk:<ref name="atdb" /> {| class="wikitable" style="margin:1em auto;" |+ '''Armada bersejarah Brit Air''' |- !Kapal terbang !Diperkenalkan !Bersara |- |[[ATR 42]] |align="center"|1986 |align="center"|2005 |- |[[ATR 72]] |align="center"|1991 |align="center"|2003 |- |[[Bombardier CRJ100/200|Bombardier CRJ100]] |align="center"|1995 |align="center"| |- |[[Siri Bombardier CRJ700|Bombardier CRJ700]] |align="center"|2001 |align="center"| |- |[[Siri Bombardier CRJ700|Bombardier CRJ900]] |align="center"|2010 |align="center"|2011 |- |[[Siri Bombardier CRJ700|Bombardier CRJ1000]] |align="center"|2010 |align="center"| |- |[[Fairchild F-27|Fairchild Hiller FH-227]] |align="center"| |align="center"| |- |[[Fokker F27 Friendship|Fokker F27]] |align="center"| |align="center"| |- |[[Fokker F28 Fellowship|Fokker F28]] |align="center"| |align="center"| |- |[[Fokker 100]] |align="center"|1999 |align="center"|2011 |- |[[Saab 340]] |align="center"|1987 |align="center"|1998 |- |} === Galeri fotografi === Dalam susunan kronologi dan livery <gallery mode="packed"> Fail:Brit Air Embraer EMB-110 Durand-1.jpg|Embraer EMB-110 Bandeirante Fail:PARIS ORLY AUG 1986 BRIT AIR FOKKER F27 F-BPNI (9552413905).jpg|Fokker F27 Friendship Fail:ATR ATR-42-300, Brit Air AN0232053.jpg|ATR 42-300 Fail:Saab 340A, Brit Air AN0255024.jpg|Saab 340 Fail:Saab 340A, Air France (Brit Air) AN1393938.jpg|Saab 340 dikendalikan bagi pihak [[Air France]] Fail:ATR ATR-42-300, Air France (Brit Air) AN0220947.jpg|ATR 42-300 dikendalikan bagi pihak [[Air France]] Fail:F-GHPU ATR.72-201 Air France(Brit Air) CDG 13MAY01 (6991290311).jpg|ATR 72-201 dikendalikan bagi pihak [[Air France]] Fail:Canadair CL-600-2B19 Regional Jet CRJ-100ER, Brit Air AN0660114.jpg|Canadair CRJ-100ER Fail:ATR ATR-42-300, Brit Air AN0916962.jpg|ATR 42-300 Fail:Brit Air Canadair CRJ100ER; F-GRJB@CDG;04.08.1996 (5217476358).jpg|Canadair CRJ-100ER beroperasi di [[Air France]] dan [[Air Inter]] bagi pihak Fail:Brit.air.crj-100.f-grjj.arp.jpg|Canadair CRJ-100ER dikendalikan bagi pihak [[Air France]] Fail:F-GPXI Air France (brit air) (7187003389).jpg|Fokker F28 Fellowship dikendalikan bagi pihak [[Air France]] Fail:Fokker 100 (F-28-0100), Air France (Brit Air) AN1417412.jpg|Fokker F100 dikendalikan bagi pihak [[Air France]] Fail:F-GRZO (7302547730).jpg|Canadair CRJ-700 dikendalikan bagi pihak [[Air France]] Fail:CRJ 1000, MSN 19004, Britair, F-HMLA.jpg|Canadair CRJ-1000 dalam warna "Bretagne" Fail:F-HMLG CDG 13012012 (6697697785).jpg|Canadair CRJ-1000 dikendalikan bagi pihak [[Air France]] </gallery> == Insiden dan kemalangan == Pada 22 Jun 2003, [[Penerbangan 5672 Air France]] dari [[Nantes]] ke [[Brest]], yang dikendalikan oleh Brit Air [[Bombadier CRJ100/200|CRJ100]], terhempas 2.3 batu dari landasan ketika cuba mendarat di [[Lapangan Terbang Brest Bretagne]] pada 23:55 waktu tempatan, mengakibatkan kematian [[kapten]]. Pesawat terbabit ([[pendaftaran kapal terbang|pendaftaran]] F-GRJS) kemudiannya terbakar (selepas semua 21 penumpang di dalamnya telah dipindahkan) dan rosak sehingga tidak dapat dibaiki. Punca kemalangan yang paling berkemungkinan diisytiharkan sebagai kesilapan juruterbang, kerana [[pendekatan instrumen]] tidak dilaksanakan dengan betul.<ref>{{Cite web|url=https://aviation-safety.net/database/record.php?id=20030622-0|title=ASN Aircraft accident Canadair CL-600-2B19 Regional Jet CRJ-100ER F-GRJS Brest-Guipavas Airport (BES)|last=Ranter|first=Harro|website=aviation-safety.net|access-date=2019-12-06}}</ref><ref>[http://www.bea.aero/docspa/2003/f-js030622/pdf/f-js030622.pdf Official BEA report on Air France Flight 5672]</ref> == Rujukan == {{Reflist}} == Pautan luaran == {{Commons category|Brit Air}} {{Portal|Companies|Aviation}} *[https://web.archive.org/*/http://www.britair.com Official website] {{in lang|fr}} (Archive) *[https://web.archive.org/*/http://www.voile.britair.fr/ Brit Air Souffle & Passion] {{in lang|fr}} (Archive) *''[[Bureau d'Enquêtes et d'Analyses pour la Sécurité de l'Aviation Civile]]''<!--Since this article covers the accident, these ELs are needed--> on Air France Flight 5672 **[http://www.bea.aero/docspa/2003/f-js030622a/htm/f-js030622a.html Final report] ([http://www.bea.aero/docspa/2003/f-js030622a/pdf/f-js030622a.pdf Full final English report]) **{{in lang|fr}} [http://www.bea.aero/docspa/2003/f-js030622/htm/f-js030622.html Final report] ([http://www.bea.aero/docspa/2003/f-js030622/pdf/f-js030622.pdf PDF]) **{{in lang|fr}} [http://www.bea.aero/docspa/2003/f-js030622p/htm/f-js030622p.html Preliminary report] n68kt141oh43ay9wvq6sppkgxwofhdl 0 1289369 6844240 2026-05-08T14:25:33Z Danielrayyan09 355514 Mencipta laman baru dengan kandungan '[[File:Atlantis on Shuttle Carrier Aircraft.jpg|thumb|[[Shuttle Carrier Aircraft]] membawa [[Space Shuttle Atlantis|Space Shuttle ''Atlantis'']]]] Melebihi saiz kargo (Bahasa Inggeris: Outsized Cargo) adalah sebutan yang diberikan kepada barangan yang bersaiz luar biasa besar. Istilah ini sering digunakan untuk kargo yang tidak boleh dimuatkan pada peranti pengangkutan piawai seperti [[Palet|gelincir (palet)]] atau [[kontena]]. Ini termasuk kenderaan...' 6844240 wikitext text/x-wiki [[File:Atlantis on Shuttle Carrier Aircraft.jpg|thumb|[[Shuttle Carrier Aircraft]] membawa [[Space Shuttle Atlantis|Space Shuttle ''Atlantis'']]]] Melebihi saiz kargo (Bahasa Inggeris: Outsized Cargo) adalah sebutan yang diberikan kepada barangan yang bersaiz luar biasa besar. Istilah ini sering digunakan untuk kargo yang tidak boleh dimuatkan pada peranti pengangkutan piawai seperti [[Palet|gelincir (palet)]] atau [[kontena]]. Ini termasuk kenderaan tentera dan lain-lain.<ref>[https://web.archive.org/web/20160304074847/http://www.au.af.mil/au/awc/awcgate/vistas/mobch2.pdf Air Mobility Operational Requirements, USAF]</ref><ref>{{cite book|title=Moving U.S. Forces|year=1997|publisher=US DOD|pages=72}}</ref> Dalam sesetengah kes, kargo boleh dibawa di bahagian luar di atas [[pesawat kargo]] besar, seperti [[Space Shuttle]] atau [[Program Buran|Buran-class spacecraft]]. == Senarai pesawat yang mengangkut melebihi saiz kargo == * [[Boeing Dreamlifter]] * [[Airbus Beluga]] * [[Airbus BelugaXL]] * [[Antonov An-225 Mriya]] * [[Aero Spacelines Super Guppy]] * [[Aero Spacelines Pregnant Guppy]] * [[Aero Spacelines Mini Guppy]] * [[Shuttle Carrier Aircraft]] * [[Myasishchev VM-T]] * [[Conroy Skymonster]] == Rujukan == {{Reflist}} 8xpok9bf452pqzvr96hs5c1o4a4xdzm 6844241 6844240 2026-05-08T14:26:03Z Danielrayyan09 355514 6844241 wikitext text/x-wiki [[File:Atlantis on Shuttle Carrier Aircraft.jpg|thumb|[[Shuttle Carrier Aircraft]] membawa [[Space Shuttle Atlantis|Space Shuttle ''Atlantis'']]]] '''Melebihi saiz kargo''' (Bahasa Inggeris: '''Outsized Cargo''') adalah sebutan yang diberikan kepada barangan yang bersaiz luar biasa besar. Istilah ini sering digunakan untuk kargo yang tidak boleh dimuatkan pada peranti pengangkutan piawai seperti [[Palet|gelincir (palet)]] atau [[kontena]]. Ini termasuk kenderaan tentera dan lain-lain.<ref>[https://web.archive.org/web/20160304074847/http://www.au.af.mil/au/awc/awcgate/vistas/mobch2.pdf Air Mobility Operational Requirements, USAF]</ref><ref>{{cite book|title=Moving U.S. Forces|year=1997|publisher=US DOD|pages=72}}</ref> Dalam sesetengah kes, kargo boleh dibawa di bahagian luar di atas [[pesawat kargo]] besar, seperti [[Space Shuttle]] atau [[Program Buran|Buran-class spacecraft]]. == Senarai pesawat yang mengangkut melebihi saiz kargo == * [[Boeing Dreamlifter]] * [[Airbus Beluga]] * [[Airbus BelugaXL]] * [[Antonov An-225 Mriya]] * [[Aero Spacelines Super Guppy]] * [[Aero Spacelines Pregnant Guppy]] * [[Aero Spacelines Mini Guppy]] * [[Shuttle Carrier Aircraft]] * [[Myasishchev VM-T]] * [[Conroy Skymonster]] == Rujukan == {{Reflist}} jyshjjei6iguodrueq33m3o42e6gre0 0 1289370 6844243 2026-05-08T14:28:10Z Muhd Aiman65 112078 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox football biography | name = Paco Alcácer | image = Ukr-Spain2015 (12) - копия.jpg | image_size = | caption = Alcácer bersama Sepanyol pada 2015 | full_name = Francisco Alcácer García<ref>{{cite web|url=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=42775|title=Acta del partido celebrado el 13 de agosto de 2017, en Barcelona|trans-title=Minutes of the match held on 13 August 2017, in Barcelona|publisher=Royal...' 6844243 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Paco Alcácer | image = Ukr-Spain2015 (12) - копия.jpg | image_size = | caption = Alcácer bersama Sepanyol pada 2015 | full_name = Francisco Alcácer García<ref>{{cite web|url=http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=42775|title=Acta del partido celebrado el 13 de agosto de 2017, en Barcelona|trans-title=Minutes of the match held on 13 August 2017, in Barcelona|publisher=[[Royal Spanish Football Federation]]|language=es|access-date=13 June 2019|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170818142217/http://actas.rfef.es/actas/RFEF_CmpActa1?cod_primaria=1000144&CodActa=42775|archive-date=18 August 2017}}</ref> | birth_date = {{Birth date and age|1993|8|30|df=y}}<ref name=Profile>{{cite web|url=https://rfef.es/es/noticias/paco-alcacer-cumple-22-anos-antes-nueva-concentracion-espana|title=Paco Alcácer cumple 22 años antes de una nueva concentración con España|trans-title=Paco Alcácer celebrates 22nd birthday before a new training camp with Spain|publisher=Royal Spanish Football Federation|language=es|date=30 August 2015|access-date=25 March 2026}}</ref> | birth_place = [[Torrent, Valencia|Torrent]], Sepanyol | height = 1.75 m<ref>{{cite news|url=https://www.mundodeportivo.com/temas/paco-alcacer|title=Paco Alcácer|newspaper=[[Mundo Deportivo]]|language=es|access-date=18 July 2023}}</ref> | position = [[Penyerang (bola sepak)|Penyerang]] | currentclub = | clubnumber = | youthyears1 = 2000–2003 | youthclubs1 = Monte-Sión | youthyears2 = 2003–2005 | youthclubs2 = [[Torrent CF|Torrent]] | youthyears3 = 2005–2009 | youthclubs3 = [[Valencia CF|Valencia]] | years1 = 2009–2012 | clubs1 = [[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] | caps1 = 64 | goals1 = 42 | years2 = 2010–2016 | clubs2 = [[Valencia CF|Valencia]] | caps2 = 93 | goals2 = 30 | years3 = 2012–2013 | clubs3 = → [[Getafe CF|Getafe]] (pinjam) | caps3 = 20 | goals3 = 3 | years4 = 2016–2019 | clubs4 = [[FC Barcelona|Barcelona]] | caps4 = 37 | goals4 = 10 | years5 = 2018–2019 | clubs5 = → [[Borussia Dortmund]] (pinjam) | caps5 = 14 | goals5 = 12 | years6 = 2019–2020 | clubs6 = [[Borussia Dortmund]] | caps6 = 23 | goals6 = 11 | years7 = 2020–2022 | clubs7 = [[Villarreal CF|Villarreal]] | caps7 = 58 | goals7 = 11 | years8 = 2022–2025 | clubs8 = [[Sharjah FC|Sharjah]] | caps8 = 34 | goals8 = 9 | years9 = 2023–2024 | clubs9 = → [[Emirates Club|Emirates]] (pinjam) | caps9 = 22 | goals9 = 8 | totalcaps = 365 | totalgoals = 136 | nationalyears1 = 2009 | nationalteam1 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-16 Sepanyol|Sepanyol B16]] | nationalcaps1 = 3 | nationalgoals1 = 0 | nationalyears2 = 2009–2010 | nationalteam2 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-17 Sepanyol|Sepanyol B17]] | nationalcaps2 = 11 | nationalgoals2 = 14 | nationalyears3 = 2011 | nationalteam3 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-18 Sepanyol|Sepanyol B18]] | nationalcaps3 = 3 | nationalgoals3 = 5 | nationalyears4 = 2011–2012 | nationalteam4 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-19 Sepanyol|Sepanyol B19]] | nationalcaps4 = 16 | nationalgoals4 = 7 | nationalyears5 = 2013 | nationalteam5 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-20 Sepanyol|Sepanyol B20]] | nationalcaps5 = 7 | nationalgoals5 = 3 | nationalyears6 = 2013 | nationalteam6 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-21 Sepanyol|Sepanyol B21]] | nationalcaps6 = 1 | nationalgoals6 = 0 | nationalyears7 = 2014–2019 | nationalteam7 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Sepanyol|Sepanyol]] | nationalcaps7 = 19 | nationalgoals7 = 12 | club-update = | nationalteam-update = }} '''Francisco''' "'''Paco'''" '''Alcácer García''' ({{IPA|es|ˈpako alˈkaθeɾ}}; lahir 30 Ogos 1993) ialah bekas pemain bola sepak profesional Sepanyol yang bermain di posisi [[Penyerang (bola sepak)|penyerang]]. Selepas menimba pengalaman dalam akademi remaja [[Valencia CF|Valencia]], beliau mula bermain bersama skuad utama pada tahun 2010 dan menjadi pemain tetap selepas dipinjamkan ke [[Getafe CF|Getafe]], dengan jumlah 43 gol dalam 118 perlawanan. Pada tahun 2016, beliau menyertai [[FC Barcelona|Barcelona]] dengan nilai perpindahan €30 juta, memenangi dua trofi [[Copa del Rey]] dan [[La Liga]] musim 2017–18 sepanjang tempohnya sebagai pemain simpanan kepada [[Luis Suárez]] sebelum berpindah secara pinjaman ke [[Borussia Dortmund]]. Beliau menandatangani kontrak tetap di Jerman pada awal tahun 2019 selepas permulaan yang cemerlang. Pada Januari 2020, beliau kembali ke Sepanyol dan memenangi [[Liga Europa UEFA]] musim 2020–21 bersama [[Villarreal CF|Villarreal]]. Alcácer memenangi [[Kejohanan Bola Sepak Eropah Bawah-19 UEFA|Kejohanan Eropah Bawah-19 UEFA]] sebanyak dua kali bersama pasukan bawah-19 tahun Sepanyol dan membuat penampilan sulung bersama skuad senior [[Pasukan bola sepak kebangsaan Sepanyol|Sepanyol]] pada tahun 2014. {{-}} == Statistik kerjaya == ===Kelab=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Kelab !rowspan="2"|Musim !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Piala !colspan="2"|Eropah !colspan="2"|Lain !colspan="2"|Jumlah |- !Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol |- |rowspan="4"|{{flagicon|Sepanyol}} [[Valencia CF Mestalla|Valencia B]] |2009–10 |15||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||15||3 |- |2010–11 |25||27||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2{{efn|Kemunculan di playoff Tercera División}}||1||27||28 |- |2011–12 |24||12||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||24||12 |- !Jumlah !64!!42!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!2!!1!!66!!43 |- |rowspan="7"|{{flagicon|Sepanyol}} [[Valencia CF|Valencia]] |[[La Liga 2010–11|2010–11]] |0||0||1||0||0||0||colspan="2"|—||1||0 |- |[[La Liga 2011–12|2011–12]] |3||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||3||0 |- |[[La Liga 2013–14|2013–14]] |23||6||3||1||11{{efn|name=UEL|Kemunculan di [[Liga Europa UEFA]]}}||7||colspan="2"|—||37||14 |- |[[La Liga 2014–15|2014–15]] |32||11||4||3||colspan="2"|—||colspan="2"|—||36||14 |- |[[La Liga 2015–16|2015–16]] |34||13||3||2||9{{efn|Tujuh kemunculan di [[Liga Juara-Juara UEFA]], dua kemunculan di Liga Europa UEFA}}||0||colspan="2"|—||46||15 |- |[[La Liga 2016–17|2016–17]] |1||0||0||0||0||0||colspan="2"|—||1||0 |- !Jumlah !93!!30!!11!!6!!20!!7!!0!!0!!124!!43 |- |{{flagicon|Sepanyol}} [[Getafe CF|Getafe]] (pinjam) |[[La Liga 2012–13|2012–13]] |20||3||3||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||23||4 |- |rowspan="3"|{{flagicon|Sepanyol}} [[FC Barcelona|Barcelona]] |[[La Liga 2016–17|2016–17]] |20||6||4||2||3{{efn|name=UCL|Kemunculan di Liga Juara-Juara UEFA}}||0||0||0||27||8 |- |[[La Liga 2017–18|2017–18]] |17||4||3||2||2{{efn|name=UCL}}||1||1{{efn|Kemunculan di [[Supercopa de España]]}}||0||23||7 |- !Jumlah !37!!10!!7!!4!!5!!1!!1!!0!!50!!15 |- |{{flagicon|Jerman}} [[Borussia Dortmund]] (pinjam) |rowspan="2"|[[Bundesliga 2018–19|2018–19]] |14||12||0||0||4{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||18||13 |- |rowspan="3"|{{flagicon|Jerman}} Borussia Dortmund |12||6||1||0||1{{efn|name=UCL}}||0||colspan="2"|—||14||6 |- |[[Bundesliga 2019–20|2019–20]] |11||5||1||1||2{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Kemunculan di [[DFL-Supercup]]}}||1||15||7 |- !Jumlah di Dortmund !37!!23!!2!!1!!7!!1!!1!!1!!47!!26 |- |rowspan="4"|{{flagicon|Sepanyol}} [[Villarreal CF|Villarreal]] |[[La Liga 2019–20|2019–20]] |13||4||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||14||4 |- |[[La Liga 2020–21|2020–21]] |27||6||2||0||10{{efn|name=UEL}}||6||colspan="2"|—||39||12 |- |[[La Liga 2021–22|2021–22]] |18||1||2||3||3{{efn|name=UCL}}||1||0||0||23||5 |- !Jumlah !58!!11!!5!!3!!13!!7!!0!!0!!76!!21 |- | rowspan="4" |{{flagicon|UAE}} [[Sharjah FC|Sharjah]] |[[Liga Pro UAE 2022–23|2022–23]] |25||8||5||1||colspan="2"|—||5{{Efn|Kemunculan di [[Piala Liga UAE]]}}||0||35||9 |- |[[Liga Pro UAE 2023–24|2023–24]] |2||1||0||0||1||0||0||0||3||1 |- |[[Liga Pro UAE 2024–25|2024–25]] |7 |0 |0 |0 |4 |1 |3{{Efn|Kemunculan di [[Piala Liga UAE]]}} |0 |14 |1 |- !Jumlah !34!!9!!5!!1!!5!!1!!8!!0!!56!!11 |- |{{flagicon|UAE}} [[Emirates Club|Emirates]] |[[Liga Pro UAE 2023–24|2023–24]] |22||8||1||0||0||0||0||0||23||8 |- ! colspan="2" |Jumlah keseluruhan !365!!136!!34!!16!!50!!16!!12!!2!!461!!171 |} {{notelist}} ===Antarabangsa=== {| class="wikitable" style="text-align:center" !Pasukan!!Tahun!!Kmncln!!Gol |- |rowspan="6"|{{flagicon|Sepanyol}} [[Pasukan bola sepak kebangsaan Sepanyol|Sepanyol]] |2014||5||3 |- |2015||6||3 |- |2016||2||0 |- |2017||0||0 |- |2018||2||3 |- |2019||4||3 |- !colspan="2"|Jumlah||19||12 |} ===Gol antarabangsa=== {| class="wikitable collapsible collapsed" !colspan="7"|Gol antarabangsa oleh '''Paco Alcácer''' {{flagicon|ESP}} |- ! # !! Tarikh !! Lokasi !! Lawan !! Skor !! Keputusan !! Kejohanan |- | 1. || 8 September 2014 || [[Valencia]], Sepanyol || {{fb|MKD|name=Macedonia}} || align=center | '''2'''–0 || align="center" | 5–1 || rowspan="3"| [[Kelayakan UEFA Euro 2016]] |- | 2. || 9 Oktober 2014 || [[Žilina]], Slovakia || {{fb|SVK}} || align=center | 1–'''1''' || align="center" | 2–1 |- | 3. || 12 Oktober 2014 || [[Luxembourg (bandar)|Luxembourg]], Luxembourg || {{fb|LUX}} || align=center | 0–'''2''' || align="center" | 0–4 |- | 4. || 11 Jun 2015 || [[León (Sepanyol)|León]], Sepanyol || {{fb|CRC}} || align=center | '''1'''–1 || align="center" | 2–1 || [[Perlawanan persahabatan|Persahabatan]] |- | 5. ||rowspan="2"| 9 Oktober 2015 ||rowspan="2"| [[Logroño]], Sepanyol ||rowspan="2"| {{fb|LUX}} || align=center | '''2'''–0 || rowspan="2" align="center" | 4–0 ||rowspan="2"| Kelayakan UEFA Euro 2016 |- | 6. || align=center | '''3'''–0 |- | 7. ||rowspan="2"| 11 Oktober 2018 ||rowspan="2"| [[Cardiff]], Wales ||rowspan="2"| {{fb|WAL}} || align=center | 0–'''1''' || rowspan="2" align="center" | 1–4 ||rowspan="2"| Persahabatan |- | 8. || align=center | 0–'''3''' |- | 9. || 15 Oktober 2018 || [[Seville]], Sepanyol || {{fb|ENG}} || align=center | '''1'''–3 || align="center" | 2–3 || [[Liga Negara-Negara UEFA 2018–19]] |- | 10. || 5 September 2019 || [[Bucharest]], Romania || {{fb|ROU}} || align=center | 0–'''2''' || align="center" | 1–2 || rowspan="3"| [[Kelayakan UEFA Euro 2020]] |- | 11. ||rowspan="2"| 8 September 2019 ||rowspan="2"| [[El Molinón]], [[Gijón]], Sepanyol ||rowspan="2"| {{fb|FRO}} || align=center | '''3'''–0 || rowspan="2" align="center" | 4–0 |- | 12. || align=center | '''4'''–0 |} == Pencapaian == ;Valencia Mestalla * [[Tercera División]]: 2010–11 ;FC Barcelona * [[La Liga]]: 2017–18 * [[Copa del Rey]]: 2016–17, 2017–18 ;Borussia Dortmund * [[DFL-Supercup]]: 2019 ;Villarreal CF * [[Liga Europa UEFA]]: 2020–21 ;Sharjah FC * [[Piala Presiden UAE]]: 2021–22, 2022–23 * [[Piala Super UAE]]: 2022 ;Pasukan bawah-19 Sepanyol * [[Kejohanan Bola Sepak Eropah Bawah-19 UEFA|Kejohanan Eropah Bawah-19 UEFA]]: 2011, 2012 ;Individu * Pasukan Terbaik Kejohanan Eropah Bawah-19 UEFA: 2012 == Catatan == {{Reflist}} == Pautan luar == {{commons category}} *{{BDFutbol}} *[http://www.ciberche.net/histoche/jugador?player=818 CiberChe biography and stats] {{in lang|es}} *{{NFT player}} *{{FIFA player}} [[Category:Kelahiran 1993]] [[Category:Orang hidup]] [[Category:Pemain bola sepak Sepanyol]] [[Category:Pemain Valencia CF]] [[Category:Pemain Getafe CF]] [[Category:Pemain FC Barcelona]] [[Category:Pemain Villarreal CF]] [[Category:Pemain Borussia Dortmund]] [[Category:Pemain Sharjah FC]] [[Category:Pemain Emirates Club]] thsg67br5o0jrbbc0frwitg62mkruta 0 1289371 6844244 2026-05-08T14:32:32Z Muhd Aiman65 112078 Melencong ke [[Paco Alcácer]] 6844244 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Paco Alcácer]] co1tah1emskplllwi9u7hgc0jt2vgfz 0 1289372 6844245 2026-05-08T14:32:51Z Muhd Aiman65 112078 Melencong ke [[Paco Alcácer]] 6844245 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Paco Alcácer]] co1tah1emskplllwi9u7hgc0jt2vgfz 0 1289373 6844246 2026-05-08T14:33:18Z Muhd Aiman65 112078 Melencong ke [[Paco Alcácer]] 6844246 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Paco Alcácer]] co1tah1emskplllwi9u7hgc0jt2vgfz 0 1289374 6844247 2026-05-08T14:34:10Z Muhd Aiman65 112078 Melencong ke [[Paco Alcácer]] 6844247 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Paco Alcácer]] co1tah1emskplllwi9u7hgc0jt2vgfz 0 1289375 6844248 2026-05-08T14:35:07Z Danielrayyan09 355514 Mencipta laman baru dengan kandungan ''''Penerbangan pertama''' atau '''Maiden Flight''' dalam Bahasa Inggeris ialah pesawat dimana peristiwa pertama di mana ia meninggalkan tanah di bawah kuasanya sendiri. Istilah yang sama juga digunakan untuk pelancaran pertama roket. Pada hari-hari awal [[penerbangan]] ia mungkin berbahaya, kerana ciri-ciri pengendalian yang tepat pesawat itu secara amnya tidak diketahui. Penerbangan sulung jenis baharu hampir selalu diterbangkan oleh juruterbang ujia...' 6844248 wikitext text/x-wiki '''Penerbangan pertama''' atau '''Maiden Flight''' dalam Bahasa Inggeris ialah pesawat dimana peristiwa pertama di mana ia meninggalkan tanah di bawah kuasanya sendiri. Istilah yang sama juga digunakan untuk pelancaran pertama roket. Pada hari-hari awal [[penerbangan]] ia mungkin berbahaya, kerana ciri-ciri pengendalian yang tepat pesawat itu secara amnya tidak diketahui. Penerbangan sulung jenis baharu hampir selalu diterbangkan oleh juruterbang ujian yang sangat berpengalaman. Penerbangan sulung biasanya diiringi oleh [[pengejar pesawat]], untuk mengesahkan item seperti [[ketinggian]], [[kelajuan udara]] dan [[kelayakan udara umum]]. Penerbangan pertama hanyalah satu peringkat dalam pembangunan jenis pesawat. Melainkan jenis pesawat penyelidikan tulen (seperti [[X-15]]), pesawat itu mesti diuji secara meluas untuk memastikan ia memberikan prestasi yang diingini dengan margin keselamatan yang boleh diterima. Dalam kes pesawat awam, jenis baharu mesti disahkan oleh agensi pentadbir (seperti [[Pentadbiran Penerbangan Persekutuan]] di Amerika Syarikat) sebelum ia boleh beroperasi. == Penerbangan sulung yang terkenal (pesawat) == [[File:Wright First Flight 1903Dec17 (full restore 115).jpg|thumb|''[[Wright Flyer]]'' pada 17 Disember 1903]] [[File:02.03.69 1er vol de Concorde (1969) - 53Fi1931 - cropped.jpg|thumb|[[Concorde]] pada 2 Mac 1969]] [[File:1er vol de l' A380.jpg|thumb|[[Airbus A380]] pada 27 April 2005]] 6tah4ltxz6oiv4z1vnleyyt6yp82p3q 0 1289376 6844270 2026-05-08T15:41:49Z Muhd Aiman65 112078 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox football biography |name = Wout Weghorst |image = Qarabağ vs Ajax (24.10.2024) (4) (Wout Weghorst).jpg |upright = 0.9 |caption = Weghorst bersama [[AFC Ajax|Ajax]] pada 2024 |full_name = Wout François Maria Weghorst<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/2470630 |title=Updated squad lists for 2021/22 Premier League |publisher=Premier League |date=4 February 2022 |access-date=6 February 2022}}</ref> |birth_date = {{birth date...' 6844270 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography |name = Wout Weghorst |image = Qarabağ vs Ajax (24.10.2024) (4) (Wout Weghorst).jpg |upright = 0.9 |caption = Weghorst bersama [[AFC Ajax|Ajax]] pada 2024 |full_name = Wout François Maria Weghorst<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/news/2470630 |title=Updated squad lists for 2021/22 Premier League |publisher=Premier League |date=4 February 2022 |access-date=6 February 2022}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|1992|8|7|df=y}}<ref>{{Cite web |last=UEFA.com |title=Wout Weghorst {{!}} Netherlands |url=https://www.uefa.com/uefanationsleague/teams/players/250078682--wout-weghorst/ |access-date=13 June 2023 |website=[[UEFA]] |language=en}}</ref> |birth_place = [[Borne, Overijssel|Borne]], Belanda |height = 1.97m<ref>{{cite web |url=https://bjk.com.tr/en/player/3878/wout-weghorst.html |title=Wout Weghorst |publisher=Beşiktaş J.K. |access-date=31 August 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220831151023/https://bjk.com.tr/en/player/3878/wout-weghorst.html |archive-date=31 August 2022}}</ref> |position = [[Penyerang (bola sepak)|Penyerang]] |currentclub = [[AFC_Ajax|Ajax]] |clubnumber = 25 |youthyears1 = |youthclubs1 = NEO |youthyears2 = {{0|0000}}–2011 |youthclubs2 = [[DETO Twenterand|DETO]] |youthyears3 = 2011–2012 |youthclubs3 = [[Willem II (kelab bola sepak)|Willem II]] |years1 = 2012–2014 |clubs1 = [[FC Emmen|Emmen]] |caps1 = 62 |goals1 = 20 |years2 = 2014–2016 |clubs2 = [[Heracles Almelo|Heracles]] |caps2 = 64 |goals2 = 20 |years3 = 2016–2018 |clubs3 = [[AZ Alkmaar|AZ]] |caps3 = 60 |goals3 = 31 |years4 = 2018–2022 |clubs4 = [[VfL Wolfsburg]] |caps4 = 124 |goals4 = 69 |years5 = 2022–2024 |clubs5 = [[Burnley F.C.|Burnley]] |caps5 = 22 |goals5 = 2 |years6 = 2022–2023 |clubs6 = → [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] (pinjam) |caps6 = 18 |goals6 = 9 |years7 = 2023 |clubs7 = → [[Manchester United F.C.|Manchester United]] (pinjam) |caps7 = 17 |goals7 = 0 |years8 = 2023–2024 |clubs8 = → [[TSG 1899 Hoffenheim|Hoffenheim]] (pinjam) |caps8 = 30 |goals8 = 7 |years9 = 2024– |clubs9 = [[AFC Ajax|Ajax]] |caps9 = 49 |goals9 = 17 |nationalyears1 = 2014 |nationalteam1 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-21 Belanda|Belanda B21]] |nationalcaps1 = 1 |nationalgoals1 = 1 |nationalyears2 = 2018– |nationalteam2 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Belanda|Belanda]] |nationalcaps2 = 51 |nationalgoals2 = 14 |pcupdate = 23:04, 23 April 2026 (UTC) |ntupdate = 23:30, 31 Mac 2026 (UTC) }} '''Wout François Maria Weghorst''' (lahir 7 Ogos 1992) ialah pemain bola sepak profesional Belanda yang bermain sebagai [[Penyerang (bola sepak)|penyerang]] untuk kelab [[AFC Ajax|Ajax]] dalam saingan [[Eredivisie]] dan [[Pasukan bola sepak kebangsaan Belanda|Belanda]]. Weghorst memulakan karier profesionalnya dalam divisyen kedua bola sepak Belanda bersama [[FC Emmen|Emmen]]. Beliau kemudian bermain dalam Eredivisie bersama [[Heracles Almelo]] dan [[AZ Alkmaar]] sebelum menyertai [[VfL Wolfsburg]] pada tahun 2018. Selepas menjaringkan 70 gol dalam 144 perlawanan untuk Wolfsburg, beliau ditandatangani oleh [[Burnley F.C.|Burnley]] pada Januari 2022 dengan nilai perpindahan £12 juta. Selepas kelab itu tersingkir daripada [[Liga Perdana Inggeris|Liga Perdana]], Weghorst dipinjamkan ke kelab [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] dalam [[Süper Lig]] Turki, kelab England [[Manchester United]] serta kelab Jerman [[TSG Hoffenheim]] sebelum kembali ke Belanda bersama Ajax pada pertengahan tahun 2024. Weghorst membuat satu penampilan bersama pasukan bawah-21 tahun Belanda pada tahun 2014 sebelum membuat penampilan sulung antarabangsa senior pada Mac 2018. Beliau mewakili [[Pasukan bola sepak kebangsaan Belanda|Belanda]] di [[UEFA Euro 2020]], [[Piala Dunia FIFA 2022]] — di mana beliau terkenal kerana menjaringkan dua gol dalam perlawanan suku akhir menentang [[Pasukan bola sepak kebangsaan Argentina|Argentina]] — serta [[UEFA Euro 2024]]. {{-}} == Statistik kerjaya == ===Kelab=== {{updated|23 April 2026}}<ref name="WF">{{cite web |title=Wout Weghorst » Club matches |url=https://www.worldfootball.net/person/pe290989/wout-weghorst/club-matches/ |website=WorldFootball.net |access-date=22 May 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Kelab !rowspan="2"|Musim !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Piala !colspan="2"|Piala liga !colspan="2"|Eropah !colspan="2"|Lain !colspan="2"|Jumlah |- !Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol |- |rowspan=3|{{Flagicon|Belanda}} [[FC Emmen|Emmen]] |2012–13 |28||8||2||0||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||30||8 |- |2013–14 |34||12||2||1||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||36||13 |- !Jumlah !62!!20!!4!!1!!colspan=2|—!!colspan=2|—!!colspan=2|—!!66!!21 |- |rowspan=3|{{Flagicon|Belanda}} [[Heracles Almelo]] |[[Eredivisie 2014–15|2014–15]] |31||8||3||1||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||34||9 |- |[[Eredivisie 2015–16|2015–16]] |33||12||2||1||colspan=2|—||colspan=2|—||4{{efn|name=PO}}||2||39||15 |- !Jumlah !64!!20!!5!!2!!colspan=2|—!!colspan=2|—!!4!!2!!73!!24 |- |rowspan=3|{{Flagicon|Belanda}} [[AZ Alkmaar|AZ]] |[[Eredivisie 2016–17|2016–17]] |29||13||4||0||colspan=2|—||12{{efn|name=UEL}}||1||4{{efn|name=PO|Kemunculan di playoff Eredivisie}}||4||49||18 |- |[[Eredivisie 2017–18|2017–18]] |31||18||6||9||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||37||27 |- !Jumlah !60!!31!!10!!9!!colspan=2|—!!12!!1!!4!!4!!86!!45 |- |rowspan=5|{{Flagicon|Jerman}} [[VfL Wolfsburg]] |[[Bundesliga 2018–19|2018–19]] |34||17||2||1||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||36||18 |- |[[Bundesliga 2019–20|2019–20]] |32||16||2||2||colspan=2|—||9{{efn|name=UEL|Kemunculan di [[Liga Europa UEFA]]}}||2||colspan=2|—||43||20 |- |[[Bundesliga 2020–21|2020–21]] |34||20||4||3||colspan=2|—||3{{efn|name=UEL}}||2||colspan=2|—||41||25 |- |[[Bundesliga 2021–22|2021–22]] |18||6||1||1||colspan=2|—||5{{efn|name=UCL|Kemunculan di [[Liga Juara-Juara UEFA]]}}||0||colspan=2|—||24||7 |- !Jumlah !118!!59!!9!!7!!colspan=2|—!!17!!4!!colspan=2|—!!144!!70 |- |rowspan=3|{{Flagicon|England}} [[Burnley F.C.|Burnley]] |[[Liga Perdana Inggeris 2021–22|2021–22]] |20||2||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||20||2 |- |[[Liga Kejuaraan EFL 2024–25|2024–25]] |2||0||colspan=2|—||0||0||colspan=2|—||colspan=2|—||2||0 |- !Jumlah !22!!2!!0!!0!!0!!0!!colspan=2|—!!colspan=2|—!!22!!2 |- |{{Flagicon|Turki}} [[Beşiktaş J.K.|Beşiktaş]] (pinjam) |[[Süper Lig 2022–23|2022–23]] |16||8||2||1||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||18||9 |- |{{Flagicon|England}} [[Manchester United F.C.|Manchester United]] (pinjam) |[[Liga Perdana Inggeris 2022–23|2022–23]] |17||0||5||0||3||1||6{{efn|name=UEL}}||1||colspan=2|—||31||2 |- |{{Flagicon|Jerman}} [[TSG 1899 Hoffenheim|TSG Hoffenheim]] (pinjam) |[[Bundesliga 2023–24|2023–24]] |28||7||2||0||colspan=2|—||colspan=2|—||colspan=2|—||30||7 |- |rowspan="3"|{{Flagicon|Belanda}} [[AFC Ajax|Ajax]] |[[Eredivisie 2024–25|2024–25]] |24||10||2||0||colspan=2|—||5{{efn|name=UEL}}||1||colspan=2|—||31||11 |- |[[Eredivisie 2025–26|2025–26]] |25||7||0||0||colspan="2"|—||5{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||30||8 |- !Jumlah !49!!17!!2!!0!!colspan=2|—!!10!!2!!colspan=2|—!!61!!19 |- !colspan=2|Jumlah keseluruhan !436!!167!!39!!20!!3!!1!!45!!8!!8!!6!!531!!201 |} {{notelist}} ===Antarabangsa=== {{updated|31 Mac 2026}}<ref name="EUFoot">{{cite web |url=https://eu-football.info/_player.php?id=30193 |title=Wout Weghorst |website=EU-Football.info|access-date=22 May 2024}}</ref> {| class=wikitable style="text-align: center;" !Pasukan!!Tahun!!Kmncln!!Gol |- |rowspan="9"|{{flagicon|Belanda}} [[Pasukan bola sepak kebangsaan Belanda|Belanda]] |2018||3||0 |- |2019||1||0 |- |2020||0||0 |- |2021||8||2 |- |2022||7||3 |- |2023||10||3 |- |2024||14||6 |- |2025||6||0 |- |2026||2||0 |- !colspan="2"|Jumlah!!51!!14 |} ===Gol antarabangsa=== {| class="wikitable collapsible collapsed" !colspan="7"|Gol antarabangsa oleh '''Wout Weghorst''' {{flagicon|NED}} |- ! # !! Tarikh !! Lokasi !! Lawan !! Skor !! Keputusan !! Kejohanan |- !scope=row| 1 | 6 Jun 2021 || [[Enschede]], Belanda || {{fb|GEO}} ||align="center"| '''2'''–0 ||align="center"| 3–0 || [[Perlawanan persahabatan|Persahabatan]] |- !scope=row| 2 | 13 Jun 2021 || [[Amsterdam]], Belanda || {{fb|UKR}} ||align="center"| '''2'''–0 ||align="center"| 3–2 || [[UEFA Euro 2020]] |- !scope=row| 3 | 8 Jun 2022 || [[Cardiff]], Wales || {{fb|WAL}} ||align="center"| 1–'''2''' ||align="center"| 1–2 || [[Liga Negara-Negara UEFA 2022–23]] |- !scope=row| 4 | rowspan=2|9 Disember 2022 || rowspan=2|[[Lusail]], Qatar || rowspan=2|{{fb|ARG}} ||align="center"| '''1'''–2 ||align="center" rowspan=2| 2–2 {{pen|3–4}} || rowspan=2|[[Piala Dunia FIFA 2022]] |- !scope=row| 5 | align="center"| '''2'''–2 |- !scope=row| 6 | 7 September 2023 || [[Eindhoven]], Belanda || {{fb|GRE}} ||align="center"| '''3'''–0 ||align="center"| 3–0 || rowspan=3| [[Kelayakan UEFA Euro 2024]] |- !scope=row| 7 | 10 September 2023 || [[Dublin]], Ireland || {{fb|IRL}} ||align="center"| 1–'''2''' || align="center"| 1–2 |- !scope=row| 8 | 18 November 2023 || Amsterdam, Belanda || {{fb|IRL}} ||align="center"| '''1'''–0 || align="center"| 1–0 |- !scope=row| 9 | 22 Mac 2024 || Amsterdam, Belanda || {{fb|SCO}} ||align="center"| '''3'''–0 || align="center"| 4–0 || rowspan=3| Persahabatan |- !scope=row| 10 | 6 Jun 2024 || [[Rotterdam]], Belanda || {{fb|CAN}} ||align="center"| '''3'''–0 || align="center"| 4–0 |- !scope=row| 11 | 10 Jun 2024 || Rotterdam, Belanda || {{fb|ISL}} ||align="center"| '''4'''–0 || align="center"| 4–0 |- !scope=row| 12 | 16 Jun 2024 || [[Hamburg]], Jerman ||| {{fb|POL}} ||align="center"| '''2'''–1 || align="center"| 2–1 || [[UEFA Euro 2024]] |- !scope=row| 13 | 7 September 2024 || [[Eindhoven]], Belanda ||{{fb|BIH}} ||align="center"|'''4'''–2 || align="center"| 5–2 || rowspan=3| [[Liga Negara-Negara UEFA 2024–25]] |- !scope=row| 14 | 16 November 2024 || Amsterdam, Belanda || {{fb|HUN}} ||align="center"| '''1'''–0 || align="center"| 4–0 |} == Pencapaian == ;Manchester United * [[Piala EFL]]: 2022–23 == Catatan == {{Reflist}} == Pautan luar == {{Commons category}} * [https://www.onsoranje.nl/teams/185184/speler/11978 Profile] at the Royal Dutch Football Association website {{in lang|nl}} * {{UEFA player}} {{Skuad Ajax Amsterdam}} {{Navboxes | title = Skuad Belanda | bg = #F1771D | fg = white | bordercolor = #21468B | list1 = {{Skuad Belanda UEFA Euro 2020}} {{Skuad Belanda Piala Dunia FIFA 2022}} {{Skuad Belanda UEFA Euro 2024}} }} {{Authority control}} [[Category:Kelahiran 1992]] [[Category:Orang hidup]] [[Category:Pemain bola sepak Belanda]] [[Category:Pemain DETO Twenterand]] [[Category:Pemain Willem II Tilburg]] [[Category:Pemain FC Emmen]] [[Category:Pemain Heracles Almelo]] [[Category:Pemain AZ Alkmaar]] [[Category:Pemain VfL Wolfsburg]] [[Category:Pemain Burnley F.C.]] [[Category:Pemain Beşiktaş J.K.]] [[Category:Pemain Manchester United F.C.]] [[Category:Pemain TSG 1899 Hoffenheim]] [[Category:Pemain Ajax Amsterdam]] [[Category:Pemain UEFA Euro 2020]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2022]] [[Category:Pemain UEFA Euro 2024]] iyxdcmme954i4j81dsbrpat7ue5xw0u 0 1289377 6844272 2026-05-08T15:42:53Z Muhd Aiman65 112078 Melencong ke [[Wout Weghorst]] 6844272 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wout Weghorst]] ed3fkk85v95pl5i9dd38tsufbuu2ckr 0 1289378 6844273 2026-05-08T15:43:06Z Muhd Aiman65 112078 Melencong ke [[Wout Weghorst]] 6844273 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wout Weghorst]] ed3fkk85v95pl5i9dd38tsufbuu2ckr 0 1289379 6844274 2026-05-08T15:43:20Z Muhd Aiman65 112078 Melencong ke [[Wout Weghorst]] 6844274 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Wout Weghorst]] ed3fkk85v95pl5i9dd38tsufbuu2ckr 0 1289380 6844290 2026-05-08T16:11:25Z Zayn al aziz 117578 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalfeldmarschall]] [[Graf]]'' | name = Helmuth von Moltke | honorific_suffix = the Elder | image = Portrait of Helmuth von Moltke the Elder (by Carl Günther) - BNF Gallica (cropped).jpg | image_size = | caption = ''[[Graf]]'' von Moltke, {{circa|1870an}} | office = Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Je...' 6844290 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalfeldmarschall]] [[Graf]]'' | name = Helmuth von Moltke | honorific_suffix = the Elder | image = Portrait of Helmuth von Moltke the Elder (by Carl Günther) - BNF Gallica (cropped).jpg | image_size = | caption = ''[[Graf]]'' von Moltke, {{circa|1870an}} | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] pertama | term_start = 18 Januari 1871 | term_end = 10 Ogos 1888 | monarch = {{plainlist| * [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] * [[Friedrich III, Maharaja Jerman|Frederick III]] * [[Wilhelm II]]}} | chancellor = [[Otto von Bismarck]] | predecessor = ''Jawatan diwujudkan'''' | successor = [[Alfred von Waldersee]] | nickname = Moltke the Elder ({{lang|de|Moltke der Ältere}})<br />The Great Taciturn ({{lang|de|Der große Schweiger}}) | birth_date = {{Birth date|1800|10|26|df=y}} | birth_place = [[Parchim]], [[Duci Mecklenburg-Schwerin|Mecklenburg-Schwerin]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1891|4|24|1800|10|26|df=y}} | death_place = [[Berlin]], [[Kerajaan Prusia|Prusia]], [[Empayar Jerman]] | placeofburial = | spouse = {{marriage|Marie Burt|1842|1868|end=d.}} | relatives = [[Helmuth von Moltke the Younger]] (anak saudara) | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}}<br />{{flag|German Empire}}<br />{{flag|Denmark}}<br />{{flag|Ottoman Empire}} | branch = {{army|Prussia}} | serviceyears = 1819–1888 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen).gif|30px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' (Tentera Darat Jerman) | unit = | commands = | battles = {{Hidden |Senarai bertingkat |{{Tree list}} * [[Pemberontakan Mir Muhammad]] * [[Perang Mesir–Uthmaniyah (1839–1841)|Perang Mesir–Uthmaniyah Kedua]] ** [[Pertempuran Nezib]] * [[Perang Schleswig Kedua]] * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Langensalza (1866)|Pertempuran Langensalza]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] * [[Perang Perancis-Prusia]] ** [[Pertempuran Gravelotte]] ** [[Pertempuran Sedan]] ** [[Pengepungan Paris (1870–1871)|Pengepungan Paris]] {{Tree list/end}} |- |headerstyle=background:#dbdbdb |style=text-align:center; }} | awards = see [[#Honours, awards and arms|below]] | relations = | laterwork = | signature = Signatur Helmuth von Moltke (Generalfeldmarschall) 1851.PNG | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename= Moltke1.ogg|title=Helmuth von Moltke's voice|type=speech|description=Helmuth von Moltke reciting Shakespeare's Hamlet, Act 1, Scene 3, "Dein Ohr leih Jedem, Wen’gen deine Stimme" – Give every man thy ear but few thy voice.<br>(recorded Oct 1889)}} | monarch2 = [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] ke-11 | predecessor2 = [[Karl von Reyher]] | successor2 = ''Sendiri'' (sebagai Ketua Staf Am Jerman) | 1namedata2 = [[Otto von Bismarck]] | 1blankname2 = [[Ketua Menteri Prusia|Ketua Menteri]] | term_start2 = 7 Oktober 1857 | term_end2 = 18 Januari 1871 | 2blankname2 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | 2namedata2 = [[Albrecht von Roon]] }} '''''[[Graf]]'' Helmuth Karl Bernhard von Moltke''' ({{IPA|de|ˈhɛlmuːt fɔn ˈmɔltkə|lang}}; 26 Oktober 1800{{spnd}}24 April 1891) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' [[Kerajaan Prusia|Prusia]].<ref name=graf>{{German title|Graf}}</ref> Sebagai ketua staf [[Tentera Darat Prusia]] selama tiga puluh tahun, beliau dianggap sebagai pencipta kaedah baharu yang lebih moden dalam mengendalikan tentera di medan perang serta salah seorang pemikir ketenteraan terbaik pada zamannya. Beliau memimpin pasukan di Eropah dan Timur Tengah dalam [[Perang Schleswig Kedua]], [[Perang Austria-Prusia]], dan [[Perang Perancis-Prusia]]. Beliau digambarkan sebagai lambang “organisasi ketenteraan dan kejeniusan taktikal Prusia”. Beliau juga amat tertarik dengan sistem kereta api dan menjadi perintis dalam penggunaan ketenteraannya. Beliau sering dirujuk sebagai '''Moltke yang Tua''' bagi membezakannya daripada anak saudaranya, [[Helmuth von Moltke the Younger]] (Helmuth Johann Ludwig von Moltke), yang memimpin [[Tentera Darat Imperial Jerman|Tentera Darat Jerman]] pada permulaan [[Perang Dunia Pertama]]. Beliau juga terkenal sebagai manusia yang lahir paling awal yang rakaman suaranya masih tersimpan, kerana dilahirkan pada tahun 1800. Beliau membuat empat rakaman; dua daripadanya yang dirakam pada Oktober 1889 masih dipelihara hingga ke hari ini. l09prwohkkwvzrdb7f0yjjfs0siyj2q 6844291 6844290 2026-05-08T16:12:54Z Zayn al aziz 117578 /* */ 6844291 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalfeldmarschall]] [[Graf]]'' | name = Helmuth von Moltke | honorific_suffix = the Elder | image = Portrait of Helmuth von Moltke the Elder (by Carl Günther) - BNF Gallica (cropped).jpg | image_size = | caption = ''[[Graf]]'' von Moltke, {{circa|1870an}} | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] pertama | term_start = 18 Januari 1871 | term_end = 10 Ogos 1888 | monarch = {{plainlist| * [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] * [[Friedrich III, Maharaja Jerman|Frederick III]] * [[Wilhelm II]]}} | chancellor = [[Otto von Bismarck]] | predecessor = ''Jawatan diwujudkan'''' | successor = [[Alfred von Waldersee]] | nickname = Moltke the Elder ({{lang|de|Moltke der Ältere}})<br />The Great Taciturn ({{lang|de|Der große Schweiger}}) | birth_date = {{Birth date|1800|10|26|df=y}} | birth_place = [[Parchim]], [[Duci Mecklenburg-Schwerin|Mecklenburg-Schwerin]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1891|4|24|1800|10|26|df=y}} | death_place = [[Berlin]], [[Kerajaan Prusia|Prusia]], [[Empayar Jerman]] | placeofburial = | spouse = {{marriage|Marie Burt|1842|1868|end=d.}} | relatives = [[Helmuth von Moltke the Younger]] (anak saudara) | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}}<br />{{flag|German Empire}}<br />{{flag|Denmark}}<br />{{flag|Ottoman Empire}} | branch = {{army|Prussia}} | serviceyears = 1819–1888 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen).gif|30px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' (Tentera Darat Jerman) | unit = | commands = | battles = {{Hidden |Senarai bertingkat |{{Tree list}} * [[Pemberontakan Mir Muhammad]] * [[Perang Mesir–Uthmaniyah (1839–1841)|Perang Mesir–Uthmaniyah Kedua]] ** [[Pertempuran Nezib]] * [[Perang Schleswig Kedua]] * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Langensalza (1866)|Pertempuran Langensalza]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] * [[Perang Perancis-Prusia]] ** [[Pertempuran Gravelotte]] ** [[Pertempuran Sedan]] ** [[Pengepungan Paris (1870–1871)|Pengepungan Paris]] {{Tree list/end}} |- |headerstyle=background:#dbdbdb |style=text-align:center; }} | awards = see [[#Pingat dan darjah kebesaran|dibawah]] | relations = | laterwork = | signature = Signatur Helmuth von Moltke (Generalfeldmarschall) 1851.PNG | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename= Moltke1.ogg|title=Helmuth von Moltke's voice|type=speech|description=Helmuth von Moltke reciting Shakespeare's Hamlet, Act 1, Scene 3, "Dein Ohr leih Jedem, Wen’gen deine Stimme" – Give every man thy ear but few thy voice.<br>(recorded Oct 1889)}} | monarch2 = [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] ke-11 | predecessor2 = [[Karl von Reyher]] | successor2 = ''Sendiri'' (sebagai Ketua Staf Am Jerman) | 1namedata2 = [[Otto von Bismarck]] | 1blankname2 = [[Ketua Menteri Prusia|Ketua Menteri]] | term_start2 = 7 Oktober 1857 | term_end2 = 18 Januari 1871 | 2blankname2 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | 2namedata2 = [[Albrecht von Roon]] }} '''''[[Graf]]'' Helmuth Karl Bernhard von Moltke''' ({{IPA|de|ˈhɛlmuːt fɔn ˈmɔltkə|lang}}; 26 Oktober 1800{{spnd}}24 April 1891) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' [[Kerajaan Prusia|Prusia]].<ref name=graf>{{German title|Graf}}</ref> Sebagai ketua staf [[Tentera Darat Prusia]] selama tiga puluh tahun, beliau dianggap sebagai pencipta kaedah baharu yang lebih moden dalam mengendalikan tentera di medan perang serta salah seorang pemikir ketenteraan terbaik pada zamannya. Beliau memimpin pasukan di Eropah dan Timur Tengah dalam [[Perang Schleswig Kedua]], [[Perang Austria-Prusia]], dan [[Perang Perancis-Prusia]]. Beliau digambarkan sebagai lambang “organisasi ketenteraan dan kejeniusan taktikal Prusia”. Beliau juga amat tertarik dengan sistem kereta api dan menjadi perintis dalam penggunaan ketenteraannya. Beliau sering dirujuk sebagai '''Moltke yang Tua''' bagi membezakannya daripada anak saudaranya, [[Helmuth von Moltke the Younger]] (Helmuth Johann Ludwig von Moltke), yang memimpin [[Tentera Darat Imperial Jerman|Tentera Darat Jerman]] pada permulaan [[Perang Dunia Pertama]]. Beliau juga terkenal sebagai manusia yang lahir paling awal yang rakaman suaranya masih tersimpan, kerana dilahirkan pada tahun 1800. Beliau membuat empat rakaman; dua daripadanya yang dirakam pada Oktober 1889 masih dipelihara hingga ke hari ini. pk77d412zb74z0w10synjccjjip53pr 6844298 6844291 2026-05-08T16:23:42Z Zayn al aziz 117578 /* */ 6844298 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalfeldmarschall]] [[Graf]]'' | name = Helmuth von Moltke | honorific_suffix = the Elder | image = Portrait of Helmuth von Moltke the Elder (by Carl Günther) - BNF Gallica (cropped).jpg | image_size = | caption = ''[[Graf]]'' von Moltke, {{circa|1870an}} | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] pertama | term_start = 18 Januari 1871 | term_end = 10 Ogos 1888 | monarch = {{plainlist| * [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] * [[Friedrich III, Maharaja Jerman|Frederick III]] * [[Wilhelm II]]}} | chancellor = [[Otto von Bismarck]] | predecessor = ''Jawatan diwujudkan'''' | successor = [[Alfred von Waldersee]] | nickname = Moltke the Elder ({{lang|de|Moltke der Ältere}})<br />The Great Taciturn ({{lang|de|Der große Schweiger}}) | birth_date = {{Birth date|1800|10|26|df=y}} | birth_place = [[Parchim]], [[Duci Mecklenburg-Schwerin|Mecklenburg-Schwerin]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1891|4|24|1800|10|26|df=y}} | death_place = [[Berlin]], [[Kerajaan Prusia|Prusia]], [[Empayar Jerman]] | placeofburial = | spouse = {{marriage|Marie Burt|1842|1868|end=d.}} | relatives = [[Helmuth von Moltke the Younger]] (anak saudara) | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}}<br />{{flag|German Empire}}<br />{{flag|Denmark}}<br />{{flag|Ottoman Empire}} | branch = {{army|Prussia}} | serviceyears = 1819–1888 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen).gif|30px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' (Tentera Darat Jerman) | unit = | commands = | battles = {{Hidden |Senarai bertingkat |{{Tree list}} * [[Pemberontakan Mir Muhammad]] * [[Perang Mesir–Uthmaniyah (1839–1841)|Perang Mesir–Uthmaniyah Kedua]] ** [[Pertempuran Nezib]] * [[Perang Schleswig Kedua]] * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Langensalza (1866)|Pertempuran Langensalza]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] * [[Perang Perancis-Prusia]] ** [[Pertempuran Gravelotte]] ** [[Pertempuran Sedan]] ** [[Pengepungan Paris (1870–1871)|Pengepungan Paris]] {{Tree list/end}} |- |headerstyle=background:#dbdbdb |style=text-align:center; }} | awards = lihat [[#Pingat, darjah kebesaran dan jata|dibawah]] | relations = | laterwork = | signature = Signatur Helmuth von Moltke (Generalfeldmarschall) 1851.PNG | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename= Moltke1.ogg|title=Helmuth von Moltke's voice|type=speech|description=Helmuth von Moltke reciting Shakespeare's Hamlet, Act 1, Scene 3, "Dein Ohr leih Jedem, Wen’gen deine Stimme" – Give every man thy ear but few thy voice.<br>(recorded Oct 1889)}} | monarch2 = [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] ke-11 | predecessor2 = [[Karl von Reyher]] | successor2 = ''Sendiri'' (sebagai Ketua Staf Am Jerman) | 1namedata2 = [[Otto von Bismarck]] | 1blankname2 = [[Ketua Menteri Prusia|Ketua Menteri]] | term_start2 = 7 Oktober 1857 | term_end2 = 18 Januari 1871 | 2blankname2 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | 2namedata2 = [[Albrecht von Roon]] }} '''''[[Graf]]'' Helmuth Karl Bernhard von Moltke''' ({{IPA|de|ˈhɛlmuːt fɔn ˈmɔltkə|lang}}; 26 Oktober 1800{{spnd}}24 April 1891) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' [[Kerajaan Prusia|Prusia]].<ref name=graf>{{German title|Graf}}</ref> Sebagai ketua staf [[Tentera Darat Prusia]] selama tiga puluh tahun, beliau dianggap sebagai pencipta kaedah baharu yang lebih moden dalam mengendalikan tentera di medan perang serta salah seorang pemikir ketenteraan terbaik pada zamannya. Beliau memimpin pasukan di Eropah dan Timur Tengah dalam [[Perang Schleswig Kedua]], [[Perang Austria-Prusia]], dan [[Perang Perancis-Prusia]]. Beliau digambarkan sebagai lambang “organisasi ketenteraan dan kejeniusan taktikal Prusia”. Beliau juga amat tertarik dengan sistem kereta api dan menjadi perintis dalam penggunaan ketenteraannya. Beliau sering dirujuk sebagai '''Moltke yang Tua''' bagi membezakannya daripada anak saudaranya, [[Helmuth von Moltke the Younger]] (Helmuth Johann Ludwig von Moltke), yang memimpin [[Tentera Darat Imperial Jerman|Tentera Darat Jerman]] pada permulaan [[Perang Dunia Pertama]]. Beliau juga terkenal sebagai manusia yang lahir paling awal yang rakaman suaranya masih tersimpan, kerana dilahirkan pada tahun 1800. Beliau membuat empat rakaman; dua daripadanya yang dirakam pada Oktober 1889 masih dipelihara hingga ke hari ini. ==Tarikh kenaikkan pangkat== ===Tentera Prusia=== * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 9 Mac 1822 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 30 Mac 1833 * ''[[Hauptmann]]'' - 30 Mac 1835 * ''[[Major]]'' - 12 April 1842 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 26 September 1850 * ''[[Oberst]]'' - 2 Disember 1851 * ''[[Generalmajor]]'' - 9 Ogos 1856 * ''[[Generalleutnant]]'' - 31 Mei 1859 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 8 Jun 1866 * ''[[Generaloberst]]'' - * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 16 Jun 1871 ==Pingat, darjah kebesaran dan jata== [[File:Helmuth Karl Bernhard von Moltke Schlussstein Brückenschmuck Moltkebrücke Berlin Germany.jpg|thumb|[[Moltke Bridge]] Berlin, head sculpture of Field Marshal Helmuth von Moltke]] [[File:Moltke-Graf-Wappen.png|thumb|Comital arms awarded in 1870]] * Granted the noble title of Count (''Graf''), ''October 1870'' * [[List of honorary citizens of Hamburg|Honorary Citizen]] of the City of [[Hamburg]], for "meritorious achievements for the unified, reborn German fatherland" (''Verdienste um das zur Einheit wiedergeborene Deutsche Vaterland''), ''1871''<ref>{{cite web |url=http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/senat/service/ehrenbuerger/start.html |archive-url=https://archive.today/20120526194440/http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/senat/service/ehrenbuerger/start.html |url-status=dead |archive-date=26 May 2012 |title=Stadt Hamburg Ehrenbürger |language=de |publisher=Fhh.hamburg.de |access-date=17 June 2008 }}</ref> ;German orders and decorations<ref name="rangliste">{{citation|title=Rangliste de Königlich Preußischen Armee|year=1890|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015062308740&view=1up&seq=59&skin=2021 35]|location=Berlin|publisher=Ernst Siegfried Mittler & Sohn|language=German|via=hathitrust.org}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kingdom of Prussia|Prussia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1835''; Knight of Justice, ''1858'';<ref name="prus">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=1|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=5&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=14&skin=2021 6], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=19&skin=2021 11], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=25&skin=2021 17], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=30&skin=2021 22], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=558&skin=2021 550], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1004&skin=2021 932], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1067&skin=2021 995]|language=German|location=Berlin|publisher=Gedruckt in der Reichsdruckerei|year=1886|via=hathitrust.org}}</ref> Commander of Honour ** [[Pour le Mérite]], ''29 November 1839''; with Oak Leaves, ''17 February 1871''; Grand Cross, ''8 March 1879''; with Crown and in Diamonds, ''29 November 1889'' (military); ''24 May 1874'' (civil)<ref name="auto"/> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Royal Crown Order]], 1st Class with Swords, ''14 August 1864''; with Enamel Band of the Red Eagle Order and Oak Leaves, ''1865''<ref name="prus"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], ''28 July 1866''; with Collar, ''1867''; in Diamonds, ''1873''<ref name="prus"/> ** [[Order of the Red Eagle|Grand Cross of the Red Eagle]], with Oak Leaves and Swords, ''28 July 1866''<ref name="prus"/> ** [[Grand Cross of the Iron Cross|Grand Cross]] of the [[Iron Cross]], ''22 March 1871''<ref>{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=3|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878856&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878856&view=1up&seq=9&skin=2021 5]|language=German|location=Berlin|publisher=Gedruckt in der Reichsdruckerei|year=1877|via=hathitrust.org}}</ref> ** Grand Commander's Cross of the Royal [[House Order of Hohenzollern]], with Star and Swords, ''26 October 1875'';<ref name="prus"/> in Diamonds ** [[Service Award]] Cross ** [[Lifesaving Medal (Prussia)|Lifesaving Medal]] on Ribbon * {{Flag|Anhalt}}: Grand Cross of the [[Order of Albert the Bear]], with Swords, ''1871''<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=37 17]</ref> * {{Flag|Baden}}:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1873), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873956 p. 61], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873958 63]</ref> ** Grand Cross of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1868'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1871'' * {{Flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: Grand Cross of the [[Military Order of Max Joseph]], ''18 October 1870''<ref>{{cite book|last=Ruith|first=Max|title=Der K. Bayerische Militär-Max-Joseph-Orden|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3bms&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3bms&view=1up&seq=101&skin=2021 85]|location=Ingolstadt|publisher=Ganghofer'sche Buchdruckerei|year=1882|via=hathitrust.org}}</ref> * {{Flag|Brunswick}}: Grand Cross of the [[Order of Henry the Lion]], with Swords * {{Flagicon|Saxe-Coburg and Gotha}} {{Flagicon|Saxe-Altenburg}} {{Flagicon|Saxe-Meiningen}} [[Ernestine duchies]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]], ''October 1861''<ref>''Staatshandbücher für das Herzogtums Sachsen-Altenburg'' (1869), "Herzogliche Sachsen-Ernestinischer Hausorden" [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00243702/Parladrusa_Staatshandbuch_SA_166810592_1869_0040.tif?logicalDiv=jportal_jparticle_00472815 p. 26]</ref> * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Grand Duchy of Hesse|Hesse and by Rhine]]:<ref>''[https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n36 Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Hessen]'' (1879), "Großherzogliche Orden und Ehrenzeichen" pp. [https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n48/mode/2up 23], [https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n170/mode/2up 145]</ref> ** Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''9 March 1871'' ** Military Merit Cross, ''16 March 1871'' * {{Flag|Schaumburg-Lippe}}: Military Merit Medal, with Swords * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown and Swords ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Schwerin|Schwerin]]) ** Cross for Distinction in War ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Strelitz|Strelitz]]) * {{Flag|Oldenburg}}: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords, ''31 December 1870''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staatshandbuch des Großherzogtums Oldenburg0: 1878|url=https://books.google.com/books?id=z0LijrRBi0kC&pg=PA35|year=1878|publisher=Schulze|page=35}}</ref> * {{Flagcountry|Kingdom of Saxony}}:<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1888/89|year=1888–1889|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924092949753&view=1up&seq=25&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924092949753&view=1up&seq=28&skin=2021 8]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** Grand Cross of the [[Military Order of St. Henry]], ''1870'' ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]], ''1876'' * {{Flag|Saxe-Weimar-Eisenach}}: [[Order of the White Falcon|Grand Cross of the White Falcon]], with Swords, ''1870''<ref>''Staatshandbuch für das Großherzogtum Sachsen / Sachsen-Weimar-Eisenach'' (1885), "Großherzogliche Hausorden" p. [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00183988/Staatshandbuch_Film_Nr_15_0030.tif 32]{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * {{Flag|Württemberg}}:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Württemberg'' (1886/7), "Königliche Orden" pp. [https://archive.org/details/bub_gb_cc1CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 36], [https://archive.org/details/bub_gb_cc1CAAAAYAAJ/page/n97/mode/2up 54]</ref> ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Grand Cross of the Württemberg Crown]], ''1869'' ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]], ''30 December 1870'' }} ;Foreign orders and decorations<ref name="rangliste"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{Flag|Austrian Empire}}:<ref>{{citation|chapter-url=http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&size=45&page=313|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1891|access-date=24 August 2020|pages=[http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&page=318&size=45 86], [http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&page=329&size=45 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], with War Decoration, ''1864'' ** Grand Cross of the [[Order of St. Stephen of Hungary|Royal Hungarian Order of St. Stephen]], ''1872'' * {{Flag|Belgium}}: Grand Cordon of the [[Order of Leopold (Belgium)|Order of Leopold]] (military), ''25 April 1867''<ref>{{cite book|title=Almanach royal officiel de Belgique|url=https://books.google.com/books?id=J6BCAAAAcAAJ&pg=PA52|year=1868|publisher=Librairie polytechnique De Decq|page=52}}</ref> * {{Flag|Kingdom of Italy}}: ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''April 1867'' ** [[Supreme Order of the Most Holy Annunciation|Knight of the Annunciation]], ''26 September 1873''<ref name="dell'interno1889">{{cite book|author=Italia : Ministero dell'interno|title=Calendario generale del Regno d'Italia|url=https://books.google.com/books?id=qZ4kFaHkY0MC&pg=PR1|year=1889|publisher=Unione tipografico-editrice|page=[https://books.google.com/books?id=qZ4kFaHkY0MC&pg=PA52 52]}}</ref> * {{Flag|Russian Empire|1858}}: ** [[Order of St. Alexander Nevsky|Knight of St. Alexander Nevsky]], in Diamonds, ''25 June 1867'' ** [[Order of Saint George (Russia)|Knight of St. George]], 2nd Class, ''26 October 1870''<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DYwWAQAAIAAJ |author=V. M. Shabanov|title=Military Order of the Holy Great Martyr and Victorious George: A Nominal List, 1769–1920|year=2004|location=Moscow|isbn=5-89577-059-2}}</ref> ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], ''30 December 1871'' ** [[Order of the White Eagle (Russia)|Knight of the White Eagle]] ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Second French Empire|French Empire]]: Grand Cross of the [[Legion of Honour]], ''June 1867''<ref>{{cite book| author = M. Wattel, B. Wattel. | title = Les Grand'Croix de la Légion d'honneur de 1805 à nos jours. Titulaires français et étrangers |location= Paris |date = 2009 |publisher= Archives & Culture | page = 510 | isbn = 978-2-35077-135-9| ref = M. et B. Wattel}}</ref> * {{Flag|Kingdom of Portugal}}: [[Order of the Tower and Sword|Grand Cross of the Tower and Sword]], with Collar * {{Flag|Ottoman Empire}}: ** [[Order of Distinction (Ottoman Empire)|Order of Distinction]], in Diamonds ** [[Order of the Medjidie]], 1st Class in Diamonds ** Sword of Honour * {{Flagicon image|Flag of Siam (1855).svg}} [[Siam]]: [[Order of the White Elephant|Grand Cross of the White Elephant]] * {{Flagicon|Sweden|1844}} {{flagicon|Norway|1844}} [[Sweden-Norway]]: [[Order of the Seraphim|Knight of the Seraphim]], ''10 August 1881''<ref>{{citation|title=Sveriges statskalender|year=1890|url=https://gupea.ub.gu.se/bitstream/2077/62170/1/gupea_2077_62170_1.pdf|accessdate=31 August 2021|page=387|language=sv|via=gupea.ub.gu.se}}</ref> }} 2dkrlao14vezxjcgsir6xxsx0na42uq 6844301 6844298 2026-05-08T16:41:54Z Zayn al aziz 117578 /* Pingat, darjah kebesaran dan jata */ 6844301 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalfeldmarschall]] [[Graf]]'' | name = Helmuth von Moltke | honorific_suffix = the Elder | image = Portrait of Helmuth von Moltke the Elder (by Carl Günther) - BNF Gallica (cropped).jpg | image_size = | caption = ''[[Graf]]'' von Moltke, {{circa|1870an}} | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] pertama | term_start = 18 Januari 1871 | term_end = 10 Ogos 1888 | monarch = {{plainlist| * [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] * [[Friedrich III, Maharaja Jerman|Frederick III]] * [[Wilhelm II]]}} | chancellor = [[Otto von Bismarck]] | predecessor = ''Jawatan diwujudkan'''' | successor = [[Alfred von Waldersee]] | nickname = Moltke the Elder ({{lang|de|Moltke der Ältere}})<br />The Great Taciturn ({{lang|de|Der große Schweiger}}) | birth_date = {{Birth date|1800|10|26|df=y}} | birth_place = [[Parchim]], [[Duci Mecklenburg-Schwerin|Mecklenburg-Schwerin]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1891|4|24|1800|10|26|df=y}} | death_place = [[Berlin]], [[Kerajaan Prusia|Prusia]], [[Empayar Jerman]] | placeofburial = | spouse = {{marriage|Marie Burt|1842|1868|end=d.}} | relatives = [[Helmuth von Moltke the Younger]] (anak saudara) | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}}<br />{{flag|German Empire}}<br />{{flag|Denmark}}<br />{{flag|Ottoman Empire}} | branch = {{army|Prussia}} | serviceyears = 1819–1888 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen).gif|30px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' (Tentera Darat Jerman) | unit = | commands = | battles = {{Hidden |Senarai bertingkat |{{Tree list}} * [[Pemberontakan Mir Muhammad]] * [[Perang Mesir–Uthmaniyah (1839–1841)|Perang Mesir–Uthmaniyah Kedua]] ** [[Pertempuran Nezib]] * [[Perang Schleswig Kedua]] * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Langensalza (1866)|Pertempuran Langensalza]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] * [[Perang Perancis-Prusia]] ** [[Pertempuran Gravelotte]] ** [[Pertempuran Sedan]] ** [[Pengepungan Paris (1870–1871)|Pengepungan Paris]] {{Tree list/end}} |- |headerstyle=background:#dbdbdb |style=text-align:center; }} | awards = lihat [[#Pingat, darjah kebesaran dan jata|dibawah]] | relations = | laterwork = | signature = Signatur Helmuth von Moltke (Generalfeldmarschall) 1851.PNG | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename= Moltke1.ogg|title=Helmuth von Moltke's voice|type=speech|description=Helmuth von Moltke reciting Shakespeare's Hamlet, Act 1, Scene 3, "Dein Ohr leih Jedem, Wen’gen deine Stimme" – Give every man thy ear but few thy voice.<br>(recorded Oct 1889)}} | monarch2 = [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] ke-11 | predecessor2 = [[Karl von Reyher]] | successor2 = ''Sendiri'' (sebagai Ketua Staf Am Jerman) | 1namedata2 = [[Otto von Bismarck]] | 1blankname2 = [[Ketua Menteri Prusia|Ketua Menteri]] | term_start2 = 7 Oktober 1857 | term_end2 = 18 Januari 1871 | 2blankname2 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | 2namedata2 = [[Albrecht von Roon]] }} '''''[[Graf]]'' Helmuth Karl Bernhard von Moltke''' ({{IPA|de|ˈhɛlmuːt fɔn ˈmɔltkə|lang}}; 26 Oktober 1800{{spnd}}24 April 1891) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' [[Kerajaan Prusia|Prusia]].<ref name=graf>{{German title|Graf}}</ref> Sebagai ketua staf [[Tentera Darat Prusia]] selama tiga puluh tahun, beliau dianggap sebagai pencipta kaedah baharu yang lebih moden dalam mengendalikan tentera di medan perang serta salah seorang pemikir ketenteraan terbaik pada zamannya. Beliau memimpin pasukan di Eropah dan Timur Tengah dalam [[Perang Schleswig Kedua]], [[Perang Austria-Prusia]], dan [[Perang Perancis-Prusia]]. Beliau digambarkan sebagai lambang “organisasi ketenteraan dan kejeniusan taktikal Prusia”. Beliau juga amat tertarik dengan sistem kereta api dan menjadi perintis dalam penggunaan ketenteraannya. Beliau sering dirujuk sebagai '''Moltke yang Tua''' bagi membezakannya daripada anak saudaranya, [[Helmuth von Moltke the Younger]] (Helmuth Johann Ludwig von Moltke), yang memimpin [[Tentera Darat Imperial Jerman|Tentera Darat Jerman]] pada permulaan [[Perang Dunia Pertama]]. Beliau juga terkenal sebagai manusia yang lahir paling awal yang rakaman suaranya masih tersimpan, kerana dilahirkan pada tahun 1800. Beliau membuat empat rakaman; dua daripadanya yang dirakam pada Oktober 1889 masih dipelihara hingga ke hari ini. ==Tarikh kenaikkan pangkat== ===Tentera Prusia=== * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 9 Mac 1822 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 30 Mac 1833 * ''[[Hauptmann]]'' - 30 Mac 1835 * ''[[Major]]'' - 12 April 1842 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 26 September 1850 * ''[[Oberst]]'' - 2 Disember 1851 * ''[[Generalmajor]]'' - 9 Ogos 1856 * ''[[Generalleutnant]]'' - 31 Mei 1859 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 8 Jun 1866 * ''[[Generaloberst]]'' - * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 16 Jun 1871 ==Pingat, darjah kebesaran dan jata== [[File:Helmuth Karl Bernhard von Moltke Schlussstein Brückenschmuck Moltkebrücke Berlin Germany.jpg|thumb|[[Jambatan Moltke]] Berlin, kepala arca Fil Marsyal Helmuth von Moltke]] [[File:Moltke-Graf-Wappen.png|thumb|Jata bergelar yang dianugerahkan pada 1870]] * Granted the noble title of Count (''Graf''), ''October 1870'' * [[List of honorary citizens of Hamburg|Honorary Citizen]] of the City of [[Hamburg]], for "meritorious achievements for the unified, reborn German fatherland" (''Verdienste um das zur Einheit wiedergeborene Deutsche Vaterland''), ''1871''<ref>{{cite web |url=http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/senat/service/ehrenbuerger/start.html |archive-url=https://archive.today/20120526194440/http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/senat/service/ehrenbuerger/start.html |url-status=dead |archive-date=26 May 2012 |title=Stadt Hamburg Ehrenbürger |language=de |publisher=Fhh.hamburg.de |access-date=17 June 2008 }}</ref> ;Pingat dan anugerah Jerman<ref name="rangliste">{{citation|title=Rangliste de Königlich Preußischen Armee|year=1890|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015062308740&view=1up&seq=59&skin=2021 35]|location=Berlin|publisher=Ernst Siegfried Mittler & Sohn|language=German|via=hathitrust.org}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1835''; Knight of Justice, ''1858'';<ref name="prus">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=1|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=5&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=14&skin=2021 6], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=19&skin=2021 11], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=25&skin=2021 17], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=30&skin=2021 22], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=558&skin=2021 550], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1004&skin=2021 932], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1067&skin=2021 995]|language=German|location=Berlin|publisher=Gedruckt in der Reichsdruckerei|year=1886|via=hathitrust.org}}</ref> Commander of Honour ** [[Pour le Mérite]], ''29 November 1839''; with Oak Leaves, ''17 February 1871''; Grand Cross, ''8 March 1879''; with Crown and in Diamonds, ''29 November 1889'' (military); ''24 May 1874'' (civil)<ref name="auto"/> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Royal Crown Order]], 1st Class with Swords, ''14 August 1864''; with Enamel Band of the Red Eagle Order and Oak Leaves, ''1865''<ref name="prus"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], ''28 July 1866''; with Collar, ''1867''; in Diamonds, ''1873''<ref name="prus"/> ** [[Order of the Red Eagle|Grand Cross of the Red Eagle]], with Oak Leaves and Swords, ''28 July 1866''<ref name="prus"/> ** [[Grand Cross of the Iron Cross|Grand Cross]] of the [[Iron Cross]], ''22 March 1871''<ref>{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=3|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878856&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878856&view=1up&seq=9&skin=2021 5]|language=German|location=Berlin|publisher=Gedruckt in der Reichsdruckerei|year=1877|via=hathitrust.org}}</ref> ** Grand Commander's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]], with Star and Swords, ''26 October 1875'';<ref name="prus"/> in Diamonds ** [[Service Award]] Cross ** [[Lifesaving Medal (Prussia)|Lifesaving Medal]] on Ribbon * [[Duci Anhalt|Anhalt]]: Grand Cross of the [[Order of Albert the Bear]], with Swords, ''1871''<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=37 17]</ref> * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1873), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873956 p. 61], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873958 63]</ref> ** Grand Cross of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1868'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1871'' * {{Flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: Grand Cross of the [[Darjah Tentera Max Joseph]], ''18 October 1870''<ref>{{cite book|last=Ruith|first=Max|title=Der K. Bayerische Militär-Max-Joseph-Orden|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3bms&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3bms&view=1up&seq=101&skin=2021 85]|location=Ingolstadt|publisher=Ganghofer'sche Buchdruckerei|year=1882|via=hathitrust.org}}</ref> * [[Perdemangan Brunswick|Brunswick]]: Grand Cross of the [[Order of Henry the Lion]], with Swords * [[Sachsen-Coburg dan Gotha|Saxe-Coburg and Gotha]] [[Saxe-Altenburg]] [[Saxe-Meiningen]] [[Duci Ernestine]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]], ''October 1861''<ref>''Staatshandbücher für das Herzogtums Sachsen-Altenburg'' (1869), "Herzogliche Sachsen-Ernestinischer Hausorden" [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00243702/Parladrusa_Staatshandbuch_SA_166810592_1869_0040.tif?logicalDiv=jportal_jparticle_00472815 p. 26]</ref> * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Grand Duchy of Hesse|Hesse and by Rhine]]:<ref>''[https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n36 Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Hessen]'' (1879), "Großherzogliche Orden und Ehrenzeichen" pp. [https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n48/mode/2up 23], [https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n170/mode/2up 145]</ref> ** Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''9 March 1871'' ** Military Merit Cross, ''16 March 1871'' * [[Schaumburg-Lippe]]: Military Merit Medal, with Swords * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown and Swords ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Schwerin|Schwerin]]) ** Cross for Distinction in War ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Strelitz|Strelitz]]) * [[Duci Besar Oldenburg|Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords, ''31 December 1870''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staatshandbuch des Großherzogtums Oldenburg0: 1878|url=https://books.google.com/books?id=z0LijrRBi0kC&pg=PA35|year=1878|publisher=Schulze|page=35}}</ref> * [[Kerajaan Sachsen|Kingdom of Saxony]]:<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1888/89|year=1888–1889|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924092949753&view=1up&seq=25&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924092949753&view=1up&seq=28&skin=2021 8]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** Grand Cross of the [[Military Order of St. Henry]], ''1870'' ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]], ''1876'' * [[Saxe-Weimar-Eisenach]]: [[Order of the White Falcon|Grand Cross of the White Falcon]], with Swords, ''1870''<ref>''Staatshandbuch für das Großherzogtum Sachsen / Sachsen-Weimar-Eisenach'' (1885), "Großherzogliche Hausorden" p. [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00183988/Staatshandbuch_Film_Nr_15_0030.tif 32]{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * {{Flag|Württemberg}}:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Württemberg'' (1886/7), "Königliche Orden" pp. [https://archive.org/details/bub_gb_cc1CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 36], [https://archive.org/details/bub_gb_cc1CAAAAYAAJ/page/n97/mode/2up 54]</ref> ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Grand Cross of the Württemberg Crown]], ''1869'' ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]], ''30 December 1870'' }} ; Anugerah luar<ref name="rangliste"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{Flag|Austrian Empire}}:<ref>{{citation|chapter-url=http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&size=45&page=313|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1891|access-date=24 August 2020|pages=[http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&page=318&size=45 86], [http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&page=329&size=45 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], with War Decoration, ''1864'' ** Grand Cross of the [[Order of St. Stephen of Hungary|Royal Hungarian Order of St. Stephen]], ''1872'' * {{Flag|Belgium}}: Grand Cordon of the [[Order of Leopold (Belgium)|Order of Leopold]] (military), ''25 April 1867''<ref>{{cite book|title=Almanach royal officiel de Belgique|url=https://books.google.com/books?id=J6BCAAAAcAAJ&pg=PA52|year=1868|publisher=Librairie polytechnique De Decq|page=52}}</ref> * {{Flag|Kingdom of Italy}}: ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''April 1867'' ** [[Supreme Order of the Most Holy Annunciation|Knight of the Annunciation]], ''26 September 1873''<ref name="dell'interno1889">{{cite book|author=Italia : Ministero dell'interno|title=Calendario generale del Regno d'Italia|url=https://books.google.com/books?id=qZ4kFaHkY0MC&pg=PR1|year=1889|publisher=Unione tipografico-editrice|page=[https://books.google.com/books?id=qZ4kFaHkY0MC&pg=PA52 52]}}</ref> * {{Flag|Russian Empire|1858}}: ** [[Order of St. Alexander Nevsky|Knight of St. Alexander Nevsky]], in Diamonds, ''25 June 1867'' ** [[Order of Saint George (Russia)|Knight of St. George]], 2nd Class, ''26 October 1870''<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DYwWAQAAIAAJ |author=V. M. Shabanov|title=Military Order of the Holy Great Martyr and Victorious George: A Nominal List, 1769–1920|year=2004|location=Moscow|isbn=5-89577-059-2}}</ref> ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], ''30 December 1871'' ** [[Order of the White Eagle (Russia)|Knight of the White Eagle]] ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|Empayar Perancis]]: Grand Cross of the [[Legion of Honour]], ''June 1867''<ref>{{cite book| author = M. Wattel, B. Wattel. | title = Les Grand'Croix de la Légion d'honneur de 1805 à nos jours. Titulaires français et étrangers |location= Paris |date = 2009 |publisher= Archives & Culture | page = 510 | isbn = 978-2-35077-135-9| ref = M. et B. Wattel}}</ref> * [[Kerajaan Beraja Portugal]]: [[Order of the Tower and Sword|Grand Cross of the Tower and Sword]], with Collar * {{Flag|Ottoman Empire}}: ** [[Order of Distinction (Ottoman Empire)|Order of Distinction]], in Diamonds ** [[Order of the Medjidie]], 1st Class in Diamonds ** Sword of Honour * {{Flagicon image|Flag of Siam (1855).svg}} [[Siam]]: [[Order of the White Elephant|Grand Cross of the White Elephant]] * {{Flagicon|Sweden|1844}} {{flagicon|Norway|1844}} [[Sweden-Norway]]: [[Order of the Seraphim|Knight of the Seraphim]], ''10 August 1881''<ref>{{citation|title=Sveriges statskalender|year=1890|url=https://gupea.ub.gu.se/bitstream/2077/62170/1/gupea_2077_62170_1.pdf|accessdate=31 August 2021|page=387|language=sv|via=gupea.ub.gu.se}}</ref> }} j2nvuv65xs2pkfwij348ana87uj1a9a 6844303 6844301 2026-05-08T16:51:27Z Zayn al aziz 117578 /* Pingat, darjah kebesaran dan jata */ 6844303 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalfeldmarschall]] [[Graf]]'' | name = Helmuth von Moltke | honorific_suffix = the Elder | image = Portrait of Helmuth von Moltke the Elder (by Carl Günther) - BNF Gallica (cropped).jpg | image_size = | caption = ''[[Graf]]'' von Moltke, {{circa|1870an}} | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] pertama | term_start = 18 Januari 1871 | term_end = 10 Ogos 1888 | monarch = {{plainlist| * [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] * [[Friedrich III, Maharaja Jerman|Frederick III]] * [[Wilhelm II]]}} | chancellor = [[Otto von Bismarck]] | predecessor = ''Jawatan diwujudkan'''' | successor = [[Alfred von Waldersee]] | nickname = Moltke the Elder ({{lang|de|Moltke der Ältere}})<br />The Great Taciturn ({{lang|de|Der große Schweiger}}) | birth_date = {{Birth date|1800|10|26|df=y}} | birth_place = [[Parchim]], [[Duci Mecklenburg-Schwerin|Mecklenburg-Schwerin]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1891|4|24|1800|10|26|df=y}} | death_place = [[Berlin]], [[Kerajaan Prusia|Prusia]], [[Empayar Jerman]] | placeofburial = | spouse = {{marriage|Marie Burt|1842|1868|end=d.}} | relatives = [[Helmuth von Moltke the Younger]] (anak saudara) | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}}<br />{{flag|German Empire}}<br />{{flag|Denmark}}<br />{{flag|Ottoman Empire}} | branch = {{army|Prussia}} | serviceyears = 1819–1888 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen).gif|30px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' (Tentera Darat Jerman) | unit = | commands = | battles = {{Hidden |Senarai bertingkat |{{Tree list}} * [[Pemberontakan Mir Muhammad]] * [[Perang Mesir–Uthmaniyah (1839–1841)|Perang Mesir–Uthmaniyah Kedua]] ** [[Pertempuran Nezib]] * [[Perang Schleswig Kedua]] * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Langensalza (1866)|Pertempuran Langensalza]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] * [[Perang Perancis-Prusia]] ** [[Pertempuran Gravelotte]] ** [[Pertempuran Sedan]] ** [[Pengepungan Paris (1870–1871)|Pengepungan Paris]] {{Tree list/end}} |- |headerstyle=background:#dbdbdb |style=text-align:center; }} | awards = lihat [[#Pingat, darjah kebesaran dan jata|dibawah]] | relations = | laterwork = | signature = Signatur Helmuth von Moltke (Generalfeldmarschall) 1851.PNG | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename= Moltke1.ogg|title=Helmuth von Moltke's voice|type=speech|description=Helmuth von Moltke reciting Shakespeare's Hamlet, Act 1, Scene 3, "Dein Ohr leih Jedem, Wen’gen deine Stimme" – Give every man thy ear but few thy voice.<br>(recorded Oct 1889)}} | monarch2 = [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] ke-11 | predecessor2 = [[Karl von Reyher]] | successor2 = ''Sendiri'' (sebagai Ketua Staf Am Jerman) | 1namedata2 = [[Otto von Bismarck]] | 1blankname2 = [[Ketua Menteri Prusia|Ketua Menteri]] | term_start2 = 7 Oktober 1857 | term_end2 = 18 Januari 1871 | 2blankname2 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | 2namedata2 = [[Albrecht von Roon]] }} '''''[[Graf]]'' Helmuth Karl Bernhard von Moltke''' ({{IPA|de|ˈhɛlmuːt fɔn ˈmɔltkə|lang}}; 26 Oktober 1800{{spnd}}24 April 1891) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' [[Kerajaan Prusia|Prusia]].<ref name=graf>{{German title|Graf}}</ref> Sebagai ketua staf [[Tentera Darat Prusia]] selama tiga puluh tahun, beliau dianggap sebagai pencipta kaedah baharu yang lebih moden dalam mengendalikan tentera di medan perang serta salah seorang pemikir ketenteraan terbaik pada zamannya. Beliau memimpin pasukan di Eropah dan Timur Tengah dalam [[Perang Schleswig Kedua]], [[Perang Austria-Prusia]], dan [[Perang Perancis-Prusia]]. Beliau digambarkan sebagai lambang “organisasi ketenteraan dan kejeniusan taktikal Prusia”. Beliau juga amat tertarik dengan sistem kereta api dan menjadi perintis dalam penggunaan ketenteraannya. Beliau sering dirujuk sebagai '''Moltke yang Tua''' bagi membezakannya daripada anak saudaranya, [[Helmuth von Moltke the Younger]] (Helmuth Johann Ludwig von Moltke), yang memimpin [[Tentera Darat Imperial Jerman|Tentera Darat Jerman]] pada permulaan [[Perang Dunia Pertama]]. Beliau juga terkenal sebagai manusia yang lahir paling awal yang rakaman suaranya masih tersimpan, kerana dilahirkan pada tahun 1800. Beliau membuat empat rakaman; dua daripadanya yang dirakam pada Oktober 1889 masih dipelihara hingga ke hari ini. ==Tarikh kenaikkan pangkat== ===Tentera Prusia=== * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 9 Mac 1822 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 30 Mac 1833 * ''[[Hauptmann]]'' - 30 Mac 1835 * ''[[Major]]'' - 12 April 1842 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 26 September 1850 * ''[[Oberst]]'' - 2 Disember 1851 * ''[[Generalmajor]]'' - 9 Ogos 1856 * ''[[Generalleutnant]]'' - 31 Mei 1859 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 8 Jun 1866 * ''[[Generaloberst]]'' - * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 16 Jun 1871 ==Pingat, darjah kebesaran dan jata== [[File:Helmuth Karl Bernhard von Moltke Schlussstein Brückenschmuck Moltkebrücke Berlin Germany.jpg|thumb|[[Jambatan Moltke]] Berlin, kepala arca Fil Marsyal Helmuth von Moltke]] [[File:Moltke-Graf-Wappen.png|thumb|Jata bergelar yang dianugerahkan pada 1870]] * Granted the noble title of Count (''Graf''), ''October 1870'' * [[List of honorary citizens of Hamburg|Honorary Citizen]] of the City of [[Hamburg]], for "meritorious achievements for the unified, reborn German fatherland" (''Verdienste um das zur Einheit wiedergeborene Deutsche Vaterland''), ''1871''<ref>{{cite web |url=http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/senat/service/ehrenbuerger/start.html |archive-url=https://archive.today/20120526194440/http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/senat/service/ehrenbuerger/start.html |url-status=dead |archive-date=26 May 2012 |title=Stadt Hamburg Ehrenbürger |language=de |publisher=Fhh.hamburg.de |access-date=17 June 2008 }}</ref> ;Pingat dan anugerah Jerman<ref name="rangliste">{{citation|title=Rangliste de Königlich Preußischen Armee|year=1890|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015062308740&view=1up&seq=59&skin=2021 35]|location=Berlin|publisher=Ernst Siegfried Mittler & Sohn|language=German|via=hathitrust.org}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1835''; Knight of Justice, ''1858'';<ref name="prus">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=1|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=5&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=14&skin=2021 6], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=19&skin=2021 11], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=25&skin=2021 17], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=30&skin=2021 22], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=558&skin=2021 550], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1004&skin=2021 932], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1067&skin=2021 995]|language=German|location=Berlin|publisher=Gedruckt in der Reichsdruckerei|year=1886|via=hathitrust.org}}</ref> Commander of Honour ** [[Pour le Mérite]], ''29 November 1839''; with Oak Leaves, ''17 February 1871''; Grand Cross, ''8 March 1879''; with Crown and in Diamonds, ''29 November 1889'' (military); ''24 May 1874'' (civil)<ref name="auto"/> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Royal Crown Order]], 1st Class with Swords, ''14 August 1864''; with Enamel Band of the Red Eagle Order and Oak Leaves, ''1865''<ref name="prus"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], ''28 July 1866''; with Collar, ''1867''; in Diamonds, ''1873''<ref name="prus"/> ** [[Order of the Red Eagle|Grand Cross of the Red Eagle]], with Oak Leaves and Swords, ''28 July 1866''<ref name="prus"/> ** [[Grand Cross of the Iron Cross|Grand Cross]] of the [[Iron Cross]], ''22 March 1871''<ref>{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=3|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878856&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878856&view=1up&seq=9&skin=2021 5]|language=German|location=Berlin|publisher=Gedruckt in der Reichsdruckerei|year=1877|via=hathitrust.org}}</ref> ** Grand Commander's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]], with Star and Swords, ''26 October 1875'';<ref name="prus"/> in Diamonds ** [[Service Award]] Cross ** [[Lifesaving Medal (Prussia)|Lifesaving Medal]] on Ribbon * [[Duci Anhalt|Anhalt]]: Grand Cross of the [[Order of Albert the Bear]], with Swords, ''1871''<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=37 17]</ref> * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1873), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873956 p. 61], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873958 63]</ref> ** Grand Cross of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1868'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1871'' * {{Flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: Grand Cross of the [[Darjah Tentera Max Joseph]], ''18 October 1870''<ref>{{cite book|last=Ruith|first=Max|title=Der K. Bayerische Militär-Max-Joseph-Orden|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3bms&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3bms&view=1up&seq=101&skin=2021 85]|location=Ingolstadt|publisher=Ganghofer'sche Buchdruckerei|year=1882|via=hathitrust.org}}</ref> * [[Perdemangan Brunswick|Brunswick]]: Grand Cross of the [[Order of Henry the Lion]], with Swords * [[Sachsen-Coburg dan Gotha|Saxe-Coburg and Gotha]] [[Saxe-Altenburg]] [[Saxe-Meiningen]] [[Duci Ernestine]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]], ''October 1861''<ref>''Staatshandbücher für das Herzogtums Sachsen-Altenburg'' (1869), "Herzogliche Sachsen-Ernestinischer Hausorden" [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00243702/Parladrusa_Staatshandbuch_SA_166810592_1869_0040.tif?logicalDiv=jportal_jparticle_00472815 p. 26]</ref> * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Grand Duchy of Hesse|Hesse and by Rhine]]:<ref>''[https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n36 Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Hessen]'' (1879), "Großherzogliche Orden und Ehrenzeichen" pp. [https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n48/mode/2up 23], [https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n170/mode/2up 145]</ref> ** Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''9 March 1871'' ** Military Merit Cross, ''16 March 1871'' * [[Schaumburg-Lippe]]: Military Merit Medal, with Swords * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown and Swords ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Schwerin|Schwerin]]) ** Cross for Distinction in War ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Strelitz|Strelitz]]) * [[Duci Besar Oldenburg|Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords, ''31 December 1870''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staatshandbuch des Großherzogtums Oldenburg0: 1878|url=https://books.google.com/books?id=z0LijrRBi0kC&pg=PA35|year=1878|publisher=Schulze|page=35}}</ref> * [[Kerajaan Sachsen|Kingdom of Saxony]]:<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1888/89|year=1888–1889|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924092949753&view=1up&seq=25&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924092949753&view=1up&seq=28&skin=2021 8]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** Grand Cross of the [[Military Order of St. Henry]], ''1870'' ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]], ''1876'' * [[Saxe-Weimar-Eisenach]]: [[Order of the White Falcon|Grand Cross of the White Falcon]], with Swords, ''1870''<ref>''Staatshandbuch für das Großherzogtum Sachsen / Sachsen-Weimar-Eisenach'' (1885), "Großherzogliche Hausorden" p. [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00183988/Staatshandbuch_Film_Nr_15_0030.tif 32]{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * {{Flag|Württemberg}}:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Württemberg'' (1886/7), "Königliche Orden" pp. [https://archive.org/details/bub_gb_cc1CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 36], [https://archive.org/details/bub_gb_cc1CAAAAYAAJ/page/n97/mode/2up 54]</ref> ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Grand Cross of the Württemberg Crown]], ''1869'' ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]], ''30 December 1870'' }} ; Anugerah luar<ref name="rangliste"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{Flag|Austrian Empire}}:<ref>{{citation|chapter-url=http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&size=45&page=313|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1891|access-date=24 August 2020|pages=[http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&page=318&size=45 86], [http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&page=329&size=45 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], with War Decoration, ''1864'' ** Grand Cross of the [[Order of St. Stephen of Hungary|Royal Hungarian Order of St. Stephen]], ''1872'' * {{Flag|Belgium}}: Grand Cordon of the [[Order of Leopold (Belgium)|Order of Leopold]] (military), ''25 April 1867''<ref>{{cite book|title=Almanach royal officiel de Belgique|url=https://books.google.com/books?id=J6BCAAAAcAAJ&pg=PA52|year=1868|publisher=Librairie polytechnique De Decq|page=52}}</ref> * {{Flag|Kingdom of Italy}}: ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''April 1867'' ** [[Supreme Order of the Most Holy Annunciation|Knight of the Annunciation]], ''26 September 1873''<ref name="dell'interno1889">{{cite book|author=Italia : Ministero dell'interno|title=Calendario generale del Regno d'Italia|url=https://books.google.com/books?id=qZ4kFaHkY0MC&pg=PR1|year=1889|publisher=Unione tipografico-editrice|page=[https://books.google.com/books?id=qZ4kFaHkY0MC&pg=PA52 52]}}</ref> * {{Flag|Russian Empire|1858}}: ** [[Order of St. Alexander Nevsky|Knight of St. Alexander Nevsky]], in Diamonds, ''25 June 1867'' ** [[Order of Saint George (Russia)|Knight of St. George]], 2nd Class, ''26 October 1870''<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DYwWAQAAIAAJ |author=V. M. Shabanov|title=Military Order of the Holy Great Martyr and Victorious George: A Nominal List, 1769–1920|year=2004|location=Moscow|isbn=5-89577-059-2}}</ref> ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], ''30 December 1871'' ** [[Order of the White Eagle (Russia)|Knight of the White Eagle]] ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|Empayar Perancis]]: Grand Cross of the [[Legion of Honour]], ''June 1867''<ref>{{cite book| author = M. Wattel, B. Wattel. | title = Les Grand'Croix de la Légion d'honneur de 1805 à nos jours. Titulaires français et étrangers |location= Paris |date = 2009 |publisher= Archives & Culture | page = 510 | isbn = 978-2-35077-135-9| ref = M. et B. Wattel}}</ref> * [[Kerajaan Beraja Portugal]]: [[Order of the Tower and Sword|Grand Cross of the Tower and Sword]], with Collar * {{Flag|Ottoman Empire}}: ** [[Order of Distinction (Ottoman Empire)|Order of Distinction]], in Diamonds ** [[Order of the Medjidie]], 1st Class in Diamonds ** Sword of Honour * {{Flagicon image|Flag of Siam (1855).svg}} [[Siam]]: [[Order of the White Elephant|Grand Cross of the White Elephant]] * {{Flagicon|Sweden|1844}} {{flagicon|Norway|1844}} [[Sweden-Norway]]: [[Order of the Seraphim|Knight of the Seraphim]], ''10 August 1881''<ref>{{citation|title=Sveriges statskalender|year=1890|url=https://gupea.ub.gu.se/bitstream/2077/62170/1/gupea_2077_62170_1.pdf|accessdate=31 August 2021|page=387|language=sv|via=gupea.ub.gu.se}}</ref> }} ==Nota== {{Reflist}} ==Rujukan== * {{Cite book|last=Prussian General Staff|title=The Campaign of 1866 in Germany|year=1872}} * {{Cite book|last=Prussian General Staff|url=https://books.google.com/books?id=4_k1AQAAMAAJ|title=The Franco-German War, 1870–1871 ... |volume=I |issue=2|year=1876}} * {{Cite book|last=Müller|first=Wilhelm|title=Field-Marshal Count Moltke, 1800–1878|year=1879}} * {{cite book | last =Wagner | first =Arthur Lockwood | author-link = | title =The Campaign of Königgrätz: A Study of the Austro-Prussian Conflict in the Light of the American Civil War | year =1899 | publisher = | location = | isbn = }}{{PD-notice}} * {{Cite book|last=Wawro|first=Geoffrey|title=The Austro-Prussian War|publisher=Cambridge University Press|year=1996}} * {{EB1911| wstitle=Moltke, Helmuth Carl Bernhard, Count von |volume=18 |pages=677–681 |first=Henry Spenser |last=Wilkinson |author-link=Spenser Wilkinson}} ==Bacaan lanjut== * Barry, Quintin. ''Moltke and His Generals: A Study in Leadership'' (Helion, 2015) [http://www.miwsr.com/2018-075.aspx online review] * Bucholz, Arden. ''Moltke and the German Wars, 1864–1871'', Palgrave Macmillan, 2001. {{ISBN|0-333-68757-4}} 1991. * Bucholz, Arden. ''Moltke, Schlieffen and Prussian War Planning.'' Berg Publishers, 1991. * Craig, Gordon. ''The Battle of Königgrätz''. Lippincott, 1964. * Coumbe, Arthur T. "Operational Control in the Franco-Prussian War," ''Parameters,'' Vol. 21, No. 2 (Summer 1991), pp.&nbsp;295–307. * Delbrück, Hans. "Moltke," in Delbrück's Modern Military History. University of Nebraska Press, 1997. * Friedrich, Otto. ''Blood and Iron: From Bismarck to Hitler the Von Moltke Family's Impact on German History'', 1st ed. New York: HarperCollins, 1995. {{ISBN|0-06-092767-4}} * Holborn, Hajo. "The Prusso-German School: Moltke and the Rise of the General Staff," in Peter Paret, ed., ''Makers of Modern Strategy from Machiavelli to the Nuclear Age''. Princeton University Press, 1986. * Howard, Michael. ''The Franco-Prussian War''. Collier Books, 1969. * Macksey, Kenneth. ''From Triumph to Disaster: The Fatal Flaws of German Generalship from Moltke to Guderian''. Mechanicsburg, Pennsylvania: Stackpole Books, 1996. {{ISBN|1-85367-244-0}} * Mombauer, Annika. 2001. ''[https://www.cambridge.org/core/books/helmuth-von-moltke-and-the-origins-of-the-first-world-war/DE7DD6728781EFD44C33DDCBDB22126C Helmuth von Moltke and the Origins of the First World War.]'' Cambridge University Press. * [[Martin van Creveld]]. ''The Art of War: War and Military Thought'', Cassell, London, 2000. {{ISBN|0-304-35264-0}} (p.&nbsp;109) * [[Martin van Creveld]]. ''Supplying War: Logistics from Wallenstein to Patton'', Cambridge University Press, Cambridge, 1977. {{ISBN|0-521-29793-1}} * Rothenburg, Gunther E. "Moltke, Schlieffen and the Doctrine of Strategic Envelopment," in Peter Paret, ed., ''Makers of Modern Strategy from Machiavelli to the Nuclear Age''. Princeton University Press, 1986. * Vagts, Alfred. "Land and Sea Power in the Second German Reich." ''Journal of Military History'' 3.4 (1939): 210+ [https://www.jstor.org/stable/3038611 online] * {{Cite book|editor-last=Hughes|editor-first=Daniel J.|translator-last1=Hughes|translator-first1=Daniel J.|translator-last2=Bell|translator-first2=Harry|name-list-style=&|title=Moltke on the Art of War: Selected Writings|year=1993|isbn=0-89141-484-3|publisher=[[Presidio Press]]|location=Novato, California|url=https://archive.org/details/moltkeonartofwar0000molt/|url-access=registration|ref=none}} ==Pautan luar== {{wikiquote}} {{Commons category}} * [https://www.britannica.com/ebi/article-9275893 Helmuth von Moltke] at [https://www.britannica.com Encyclopædia Britannica] * {{Gutenberg author|id=38142}} * {{Librivox author |id=17443}} * [https://web.archive.org/web/20071113115344/http://www.lbdb.com/TMDisplayLeader.cfm?PID=5309 Leaders & Battles Database: Count Helmuth Karl von Moltke] by Kimberly J. Largent * [https://www.historyofwar.org/articles/people_moltke.html Moltke, Helmuth Karl Bernhard Graf Von (1800–91)] * [https://www.quotationspage.com/quotes/Helmuth_von_Moltke/ Quotations from Helmuth von Moltke] * [https://www.archives.gov/research/captured-german-records/microfilm/m960.pdf Papers of Helmuth von Moltke 1800–1891] * [https://archive.org/details/francogermanwaro00moltuoft ''The Franco-German War of 1870–71'' by Helmuth von Moltke at archive.org] * [https://archive.org/details/moltkestacticalp00moltrich ''Moltke's tactical problems from 1858–1882'' by Helmuth von Moltke at archive.org] * {{PM20|FID=pe/012411}} {{s-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman|Ketua Staf Am]] | before=[[Karl von Reyher]] | after=[[Alfred von Waldersee|Count Waldersee]] | years=1857–1888}} {{s-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Moltke The Elder, Helmuth Von}} [[Category:Kelahiran 1800]] [[Category:Kematian 1891]] hubdwydr28gqep871tl902xx8wg225k 6844304 6844303 2026-05-08T16:58:13Z Zayn al aziz 117578 /* Pautan luar */ 6844304 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalfeldmarschall]] [[Graf]]'' | name = Helmuth von Moltke | honorific_suffix = the Elder | image = Portrait of Helmuth von Moltke the Elder (by Carl Günther) - BNF Gallica (cropped).jpg | image_size = | caption = ''[[Graf]]'' von Moltke, {{circa|1870an}} | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] pertama | term_start = 18 Januari 1871 | term_end = 10 Ogos 1888 | monarch = {{plainlist| * [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] * [[Friedrich III, Maharaja Jerman|Frederick III]] * [[Wilhelm II]]}} | chancellor = [[Otto von Bismarck]] | predecessor = ''Jawatan diwujudkan'''' | successor = [[Alfred von Waldersee]] | nickname = Moltke the Elder ({{lang|de|Moltke der Ältere}})<br />The Great Taciturn ({{lang|de|Der große Schweiger}}) | birth_date = {{Birth date|1800|10|26|df=y}} | birth_place = [[Parchim]], [[Duci Mecklenburg-Schwerin|Mecklenburg-Schwerin]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1891|4|24|1800|10|26|df=y}} | death_place = [[Berlin]], [[Kerajaan Prusia|Prusia]], [[Empayar Jerman]] | placeofburial = | spouse = {{marriage|Marie Burt|1842|1868|end=d.}} | relatives = [[Helmuth von Moltke the Younger]] (anak saudara) | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}}<br />{{flag|German Empire}}<br />{{flag|Denmark}}<br />{{flag|Ottoman Empire}} | branch = {{army|Prussia}} | serviceyears = 1819–1888 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen).gif|30px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' (Tentera Darat Jerman) | unit = | commands = | battles = {{Hidden |Senarai bertingkat |{{Tree list}} * [[Pemberontakan Mir Muhammad]] * [[Perang Mesir–Uthmaniyah (1839–1841)|Perang Mesir–Uthmaniyah Kedua]] ** [[Pertempuran Nezib]] * [[Perang Schleswig Kedua]] * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Langensalza (1866)|Pertempuran Langensalza]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] * [[Perang Perancis-Prusia]] ** [[Pertempuran Gravelotte]] ** [[Pertempuran Sedan]] ** [[Pengepungan Paris (1870–1871)|Pengepungan Paris]] {{Tree list/end}} |- |headerstyle=background:#dbdbdb |style=text-align:center; }} | awards = lihat [[#Pingat, darjah kebesaran dan jata|dibawah]] | relations = | laterwork = | signature = Signatur Helmuth von Moltke (Generalfeldmarschall) 1851.PNG | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename= Moltke1.ogg|title=Helmuth von Moltke's voice|type=speech|description=Helmuth von Moltke reciting Shakespeare's Hamlet, Act 1, Scene 3, "Dein Ohr leih Jedem, Wen’gen deine Stimme" – Give every man thy ear but few thy voice.<br>(recorded Oct 1889)}} | monarch2 = [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] ke-11 | predecessor2 = [[Karl von Reyher]] | successor2 = ''Sendiri'' (sebagai Ketua Staf Am Jerman) | 1namedata2 = [[Otto von Bismarck]] | 1blankname2 = [[Ketua Menteri Prusia|Ketua Menteri]] | term_start2 = 7 Oktober 1857 | term_end2 = 18 Januari 1871 | 2blankname2 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | 2namedata2 = [[Albrecht von Roon]] }} '''''[[Graf]]'' Helmuth Karl Bernhard von Moltke''' ({{IPA|de|ˈhɛlmuːt fɔn ˈmɔltkə|lang}}; 26 Oktober 1800{{spnd}}24 April 1891) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' [[Kerajaan Prusia|Prusia]].<ref name=graf>{{German title|Graf}}</ref> Sebagai ketua staf [[Tentera Darat Prusia]] selama tiga puluh tahun, beliau dianggap sebagai pencipta kaedah baharu yang lebih moden dalam mengendalikan tentera di medan perang serta salah seorang pemikir ketenteraan terbaik pada zamannya. Beliau memimpin pasukan di Eropah dan Timur Tengah dalam [[Perang Schleswig Kedua]], [[Perang Austria-Prusia]], dan [[Perang Perancis-Prusia]]. Beliau digambarkan sebagai lambang “organisasi ketenteraan dan kejeniusan taktikal Prusia”. Beliau juga amat tertarik dengan sistem kereta api dan menjadi perintis dalam penggunaan ketenteraannya. Beliau sering dirujuk sebagai '''Moltke yang Tua''' bagi membezakannya daripada anak saudaranya, [[Helmuth von Moltke the Younger]] (Helmuth Johann Ludwig von Moltke), yang memimpin [[Tentera Darat Imperial Jerman|Tentera Darat Jerman]] pada permulaan [[Perang Dunia Pertama]]. Beliau juga terkenal sebagai manusia yang lahir paling awal yang rakaman suaranya masih tersimpan, kerana dilahirkan pada tahun 1800. Beliau membuat empat rakaman; dua daripadanya yang dirakam pada Oktober 1889 masih dipelihara hingga ke hari ini. ==Tarikh kenaikkan pangkat== ===Tentera Prusia=== * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 9 Mac 1822 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 30 Mac 1833 * ''[[Hauptmann]]'' - 30 Mac 1835 * ''[[Major]]'' - 12 April 1842 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 26 September 1850 * ''[[Oberst]]'' - 2 Disember 1851 * ''[[Generalmajor]]'' - 9 Ogos 1856 * ''[[Generalleutnant]]'' - 31 Mei 1859 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 8 Jun 1866 * ''[[Generaloberst]]'' - * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 16 Jun 1871 ==Pingat, darjah kebesaran dan jata== [[File:Helmuth Karl Bernhard von Moltke Schlussstein Brückenschmuck Moltkebrücke Berlin Germany.jpg|thumb|[[Jambatan Moltke]] Berlin, kepala arca Fil Marsyal Helmuth von Moltke]] [[File:Moltke-Graf-Wappen.png|thumb|Jata bergelar yang dianugerahkan pada 1870]] * Granted the noble title of Count (''Graf''), ''October 1870'' * [[List of honorary citizens of Hamburg|Honorary Citizen]] of the City of [[Hamburg]], for "meritorious achievements for the unified, reborn German fatherland" (''Verdienste um das zur Einheit wiedergeborene Deutsche Vaterland''), ''1871''<ref>{{cite web |url=http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/senat/service/ehrenbuerger/start.html |archive-url=https://archive.today/20120526194440/http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/senat/service/ehrenbuerger/start.html |url-status=dead |archive-date=26 May 2012 |title=Stadt Hamburg Ehrenbürger |language=de |publisher=Fhh.hamburg.de |access-date=17 June 2008 }}</ref> ;Pingat dan anugerah Jerman<ref name="rangliste">{{citation|title=Rangliste de Königlich Preußischen Armee|year=1890|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015062308740&view=1up&seq=59&skin=2021 35]|location=Berlin|publisher=Ernst Siegfried Mittler & Sohn|language=German|via=hathitrust.org}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1835''; Knight of Justice, ''1858'';<ref name="prus">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=1|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=5&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=14&skin=2021 6], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=19&skin=2021 11], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=25&skin=2021 17], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=30&skin=2021 22], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=558&skin=2021 550], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1004&skin=2021 932], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1067&skin=2021 995]|language=German|location=Berlin|publisher=Gedruckt in der Reichsdruckerei|year=1886|via=hathitrust.org}}</ref> Commander of Honour ** [[Pour le Mérite]], ''29 November 1839''; with Oak Leaves, ''17 February 1871''; Grand Cross, ''8 March 1879''; with Crown and in Diamonds, ''29 November 1889'' (military); ''24 May 1874'' (civil)<ref name="auto"/> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Royal Crown Order]], 1st Class with Swords, ''14 August 1864''; with Enamel Band of the Red Eagle Order and Oak Leaves, ''1865''<ref name="prus"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], ''28 July 1866''; with Collar, ''1867''; in Diamonds, ''1873''<ref name="prus"/> ** [[Order of the Red Eagle|Grand Cross of the Red Eagle]], with Oak Leaves and Swords, ''28 July 1866''<ref name="prus"/> ** [[Grand Cross of the Iron Cross|Grand Cross]] of the [[Iron Cross]], ''22 March 1871''<ref>{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=3|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878856&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878856&view=1up&seq=9&skin=2021 5]|language=German|location=Berlin|publisher=Gedruckt in der Reichsdruckerei|year=1877|via=hathitrust.org}}</ref> ** Grand Commander's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]], with Star and Swords, ''26 October 1875'';<ref name="prus"/> in Diamonds ** [[Service Award]] Cross ** [[Lifesaving Medal (Prussia)|Lifesaving Medal]] on Ribbon * [[Duci Anhalt|Anhalt]]: Grand Cross of the [[Order of Albert the Bear]], with Swords, ''1871''<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=37 17]</ref> * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1873), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873956 p. 61], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873958 63]</ref> ** Grand Cross of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1868'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1871'' * {{Flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: Grand Cross of the [[Darjah Tentera Max Joseph]], ''18 October 1870''<ref>{{cite book|last=Ruith|first=Max|title=Der K. Bayerische Militär-Max-Joseph-Orden|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3bms&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3bms&view=1up&seq=101&skin=2021 85]|location=Ingolstadt|publisher=Ganghofer'sche Buchdruckerei|year=1882|via=hathitrust.org}}</ref> * [[Perdemangan Brunswick|Brunswick]]: Grand Cross of the [[Order of Henry the Lion]], with Swords * [[Sachsen-Coburg dan Gotha|Saxe-Coburg and Gotha]] [[Saxe-Altenburg]] [[Saxe-Meiningen]] [[Duci Ernestine]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]], ''October 1861''<ref>''Staatshandbücher für das Herzogtums Sachsen-Altenburg'' (1869), "Herzogliche Sachsen-Ernestinischer Hausorden" [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00243702/Parladrusa_Staatshandbuch_SA_166810592_1869_0040.tif?logicalDiv=jportal_jparticle_00472815 p. 26]</ref> * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Grand Duchy of Hesse|Hesse and by Rhine]]:<ref>''[https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n36 Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Hessen]'' (1879), "Großherzogliche Orden und Ehrenzeichen" pp. [https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n48/mode/2up 23], [https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n170/mode/2up 145]</ref> ** Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''9 March 1871'' ** Military Merit Cross, ''16 March 1871'' * [[Schaumburg-Lippe]]: Military Merit Medal, with Swords * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown and Swords ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Schwerin|Schwerin]]) ** Cross for Distinction in War ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Strelitz|Strelitz]]) * [[Duci Besar Oldenburg|Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords, ''31 December 1870''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staatshandbuch des Großherzogtums Oldenburg0: 1878|url=https://books.google.com/books?id=z0LijrRBi0kC&pg=PA35|year=1878|publisher=Schulze|page=35}}</ref> * [[Kerajaan Sachsen|Kingdom of Saxony]]:<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1888/89|year=1888–1889|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924092949753&view=1up&seq=25&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924092949753&view=1up&seq=28&skin=2021 8]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** Grand Cross of the [[Military Order of St. Henry]], ''1870'' ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]], ''1876'' * [[Saxe-Weimar-Eisenach]]: [[Order of the White Falcon|Grand Cross of the White Falcon]], with Swords, ''1870''<ref>''Staatshandbuch für das Großherzogtum Sachsen / Sachsen-Weimar-Eisenach'' (1885), "Großherzogliche Hausorden" p. [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00183988/Staatshandbuch_Film_Nr_15_0030.tif 32]{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * {{Flag|Württemberg}}:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Württemberg'' (1886/7), "Königliche Orden" pp. [https://archive.org/details/bub_gb_cc1CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 36], [https://archive.org/details/bub_gb_cc1CAAAAYAAJ/page/n97/mode/2up 54]</ref> ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Grand Cross of the Württemberg Crown]], ''1869'' ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]], ''30 December 1870'' }} ; Anugerah luar<ref name="rangliste"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{Flag|Austrian Empire}}:<ref>{{citation|chapter-url=http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&size=45&page=313|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1891|access-date=24 August 2020|pages=[http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&page=318&size=45 86], [http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&page=329&size=45 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], with War Decoration, ''1864'' ** Grand Cross of the [[Order of St. Stephen of Hungary|Royal Hungarian Order of St. Stephen]], ''1872'' * {{Flag|Belgium}}: Grand Cordon of the [[Order of Leopold (Belgium)|Order of Leopold]] (military), ''25 April 1867''<ref>{{cite book|title=Almanach royal officiel de Belgique|url=https://books.google.com/books?id=J6BCAAAAcAAJ&pg=PA52|year=1868|publisher=Librairie polytechnique De Decq|page=52}}</ref> * {{Flag|Kingdom of Italy}}: ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''April 1867'' ** [[Supreme Order of the Most Holy Annunciation|Knight of the Annunciation]], ''26 September 1873''<ref name="dell'interno1889">{{cite book|author=Italia : Ministero dell'interno|title=Calendario generale del Regno d'Italia|url=https://books.google.com/books?id=qZ4kFaHkY0MC&pg=PR1|year=1889|publisher=Unione tipografico-editrice|page=[https://books.google.com/books?id=qZ4kFaHkY0MC&pg=PA52 52]}}</ref> * {{Flag|Russian Empire|1858}}: ** [[Order of St. Alexander Nevsky|Knight of St. Alexander Nevsky]], in Diamonds, ''25 June 1867'' ** [[Order of Saint George (Russia)|Knight of St. George]], 2nd Class, ''26 October 1870''<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DYwWAQAAIAAJ |author=V. M. Shabanov|title=Military Order of the Holy Great Martyr and Victorious George: A Nominal List, 1769–1920|year=2004|location=Moscow|isbn=5-89577-059-2}}</ref> ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], ''30 December 1871'' ** [[Order of the White Eagle (Russia)|Knight of the White Eagle]] ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|Empayar Perancis]]: Grand Cross of the [[Legion of Honour]], ''June 1867''<ref>{{cite book| author = M. Wattel, B. Wattel. | title = Les Grand'Croix de la Légion d'honneur de 1805 à nos jours. Titulaires français et étrangers |location= Paris |date = 2009 |publisher= Archives & Culture | page = 510 | isbn = 978-2-35077-135-9| ref = M. et B. Wattel}}</ref> * [[Kerajaan Beraja Portugal]]: [[Order of the Tower and Sword|Grand Cross of the Tower and Sword]], with Collar * {{Flag|Ottoman Empire}}: ** [[Order of Distinction (Ottoman Empire)|Order of Distinction]], in Diamonds ** [[Order of the Medjidie]], 1st Class in Diamonds ** Sword of Honour * {{Flagicon image|Flag of Siam (1855).svg}} [[Siam]]: [[Order of the White Elephant|Grand Cross of the White Elephant]] * {{Flagicon|Sweden|1844}} {{flagicon|Norway|1844}} [[Sweden-Norway]]: [[Order of the Seraphim|Knight of the Seraphim]], ''10 August 1881''<ref>{{citation|title=Sveriges statskalender|year=1890|url=https://gupea.ub.gu.se/bitstream/2077/62170/1/gupea_2077_62170_1.pdf|accessdate=31 August 2021|page=387|language=sv|via=gupea.ub.gu.se}}</ref> }} ==Nota== {{Reflist}} ==Rujukan== * {{Cite book|last=Prussian General Staff|title=The Campaign of 1866 in Germany|year=1872}} * {{Cite book|last=Prussian General Staff|url=https://books.google.com/books?id=4_k1AQAAMAAJ|title=The Franco-German War, 1870–1871 ... |volume=I |issue=2|year=1876}} * {{Cite book|last=Müller|first=Wilhelm|title=Field-Marshal Count Moltke, 1800–1878|year=1879}} * {{cite book | last =Wagner | first =Arthur Lockwood | author-link = | title =The Campaign of Königgrätz: A Study of the Austro-Prussian Conflict in the Light of the American Civil War | year =1899 | publisher = | location = | isbn = }}{{PD-notice}} * {{Cite book|last=Wawro|first=Geoffrey|title=The Austro-Prussian War|publisher=Cambridge University Press|year=1996}} * {{EB1911| wstitle=Moltke, Helmuth Carl Bernhard, Count von |volume=18 |pages=677–681 |first=Henry Spenser |last=Wilkinson |author-link=Spenser Wilkinson}} ==Bacaan lanjut== * Barry, Quintin. ''Moltke and His Generals: A Study in Leadership'' (Helion, 2015) [http://www.miwsr.com/2018-075.aspx online review] * Bucholz, Arden. ''Moltke and the German Wars, 1864–1871'', Palgrave Macmillan, 2001. {{ISBN|0-333-68757-4}} 1991. * Bucholz, Arden. ''Moltke, Schlieffen and Prussian War Planning.'' Berg Publishers, 1991. * Craig, Gordon. ''The Battle of Königgrätz''. Lippincott, 1964. * Coumbe, Arthur T. "Operational Control in the Franco-Prussian War," ''Parameters,'' Vol. 21, No. 2 (Summer 1991), pp.&nbsp;295–307. * Delbrück, Hans. "Moltke," in Delbrück's Modern Military History. University of Nebraska Press, 1997. * Friedrich, Otto. ''Blood and Iron: From Bismarck to Hitler the Von Moltke Family's Impact on German History'', 1st ed. New York: HarperCollins, 1995. {{ISBN|0-06-092767-4}} * Holborn, Hajo. "The Prusso-German School: Moltke and the Rise of the General Staff," in Peter Paret, ed., ''Makers of Modern Strategy from Machiavelli to the Nuclear Age''. Princeton University Press, 1986. * Howard, Michael. ''The Franco-Prussian War''. Collier Books, 1969. * Macksey, Kenneth. ''From Triumph to Disaster: The Fatal Flaws of German Generalship from Moltke to Guderian''. Mechanicsburg, Pennsylvania: Stackpole Books, 1996. {{ISBN|1-85367-244-0}} * Mombauer, Annika. 2001. ''[https://www.cambridge.org/core/books/helmuth-von-moltke-and-the-origins-of-the-first-world-war/DE7DD6728781EFD44C33DDCBDB22126C Helmuth von Moltke and the Origins of the First World War.]'' Cambridge University Press. * [[Martin van Creveld]]. ''The Art of War: War and Military Thought'', Cassell, London, 2000. {{ISBN|0-304-35264-0}} (p.&nbsp;109) * [[Martin van Creveld]]. ''Supplying War: Logistics from Wallenstein to Patton'', Cambridge University Press, Cambridge, 1977. {{ISBN|0-521-29793-1}} * Rothenburg, Gunther E. "Moltke, Schlieffen and the Doctrine of Strategic Envelopment," in Peter Paret, ed., ''Makers of Modern Strategy from Machiavelli to the Nuclear Age''. Princeton University Press, 1986. * Vagts, Alfred. "Land and Sea Power in the Second German Reich." ''Journal of Military History'' 3.4 (1939): 210+ [https://www.jstor.org/stable/3038611 online] * {{Cite book|editor-last=Hughes|editor-first=Daniel J.|translator-last1=Hughes|translator-first1=Daniel J.|translator-last2=Bell|translator-first2=Harry|name-list-style=&|title=Moltke on the Art of War: Selected Writings|year=1993|isbn=0-89141-484-3|publisher=[[Presidio Press]]|location=Novato, California|url=https://archive.org/details/moltkeonartofwar0000molt/|url-access=registration|ref=none}} ==Pautan luar== {{wikiquote}} {{Commons category}} * [https://www.britannica.com/ebi/article-9275893 Helmuth von Moltke] at [https://www.britannica.com Encyclopædia Britannica] * {{Gutenberg author|id=38142}} * {{Librivox author |id=17443}} * [https://web.archive.org/web/20071113115344/http://www.lbdb.com/TMDisplayLeader.cfm?PID=5309 Leaders & Battles Database: Count Helmuth Karl von Moltke] by Kimberly J. Largent * [https://www.historyofwar.org/articles/people_moltke.html Moltke, Helmuth Karl Bernhard Graf Von (1800–91)] * [https://www.quotationspage.com/quotes/Helmuth_von_Moltke/ Quotations from Helmuth von Moltke] * [https://www.archives.gov/research/captured-german-records/microfilm/m960.pdf Papers of Helmuth von Moltke 1800–1891] * [https://archive.org/details/francogermanwaro00moltuoft ''The Franco-German War of 1870–71'' by Helmuth von Moltke at archive.org] * [https://archive.org/details/moltkestacticalp00moltrich ''Moltke's tactical problems from 1858–1882'' by Helmuth von Moltke at archive.org] * {{PM20|FID=pe/012411}} {{s-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]] | before=[[Karl von Reyher]] | after=[[Alfred von Waldersee|Count Waldersee]] | years=1857–1888}} {{s-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Moltke The Elder, Helmuth Von}} [[Category:Kelahiran 1800]] [[Category:Kematian 1891]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Perang Austria-Prusia]] [[Category:Kerabat Moltke]] pgxu1ivpt9dihl90z4w6zflq13izk67 6844320 6844304 2026-05-08T17:35:26Z Zayn al aziz 117578 /* */ 6844320 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalfeldmarschall]] [[Graf]]'' | name = Helmuth von Moltke | honorific_suffix = the Elder | image = Portrait of Helmuth von Moltke the Elder (by Carl Günther) - BNF Gallica (cropped).jpg | image_size = | caption = ''[[Graf]]'' von Moltke, {{circa|1870an}} | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] pertama | term_start = 18 Januari 1871 | term_end = 10 Ogos 1888 | monarch = {{plainlist| * [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] * [[Friedrich III, Maharaja Jerman|Frederick III]] * [[Wilhelm II]]}} | chancellor = [[Otto von Bismarck]] | predecessor = ''Jawatan diwujudkan'''' | successor = [[Alfred von Waldersee]] | nickname = Moltke the Elder ({{lang|de|Moltke der Ältere}})<br />The Great Taciturn ({{lang|de|Der große Schweiger}}) | birth_date = {{Birth date|1800|10|26|df=y}} | birth_place = [[Parchim]], [[Duci Mecklenburg-Schwerin|Mecklenburg-Schwerin]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1891|4|24|1800|10|26|df=y}} | death_place = [[Berlin]], [[Kerajaan Prusia|Prusia]], [[Empayar Jerman]] | placeofburial = | spouse = {{marriage|Marie Burt|1842|1868|end=d.}} | relatives = [[Helmuth von Moltke the Younger]] (anak saudara) | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}}<br />{{flag|German Empire}}<br />{{flag|Denmark}}<br />{{flag|Ottoman Empire}} | branch = {{army|Prussia}} | serviceyears = 1819–1888 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen).gif|30px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' (Tentera Darat Jerman) | unit = | commands = | battles = {{Hidden |Senarai bertingkat |{{Tree list}} * [[Pemberontakan Mir Muhammad]] * [[Perang Mesir–Uthmaniyah (1839–1841)|Perang Mesir–Uthmaniyah Kedua]] ** [[Pertempuran Nezib]] * [[Perang Schleswig Kedua]] * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Langensalza (1866)|Pertempuran Langensalza]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] * [[Perang Perancis-Prusia]] ** [[Pertempuran Gravelotte]] ** [[Pertempuran Sedan]] ** [[Pengepungan Paris (1870–1871)|Pengepungan Paris]] {{Tree list/end}} |- |headerstyle=background:#dbdbdb |style=text-align:center; }} | awards = lihat [[#Pingat, darjah kebesaran dan jata|dibawah]] | relations = | laterwork = | signature = Signatur Helmuth von Moltke (Generalfeldmarschall) 1851.PNG | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename= Moltke1.ogg|title=Helmuth von Moltke's voice|type=speech|description=Helmuth von Moltke reciting Shakespeare's Hamlet, Act 1, Scene 3, "Dein Ohr leih Jedem, Wen’gen deine Stimme" – Give every man thy ear but few thy voice.<br>(recorded Oct 1889)}} | monarch2 = [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] ke-11 | predecessor2 = [[Karl von Reyher]] | successor2 = ''Sendiri'' (sebagai Ketua Staf Am Jerman) | 1namedata2 = [[Otto von Bismarck]] | 1blankname2 = [[Ketua Menteri Prusia|Ketua Menteri]] | term_start2 = 7 Oktober 1857 | term_end2 = 18 Januari 1871 | 2blankname2 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | 2namedata2 = [[Albrecht von Roon]] }} '''''[[Graf]]'' Helmuth Karl Bernhard von Moltke''' ({{IPA|de|ˈhɛlmuːt fɔn ˈmɔltkə|lang}}; 26 Oktober 1800{{spnd}}24 April 1891) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' [[Kerajaan Prusia|Prusia]].<ref name=graf>{{German title|Graf}}</ref> Sebagai ketua staf [[Tentera Darat Prusia]] selama tiga puluh tahun, beliau dianggap sebagai pencipta kaedah baharu yang lebih moden dalam mengendalikan tentera di medan perang serta salah seorang pemikir ketenteraan terbaik pada zamannya. Beliau memimpin pasukan di Eropah dan Timur Tengah dalam [[Perang Schleswig Kedua]], [[Perang Austria-Prusia]], dan [[Perang Perancis-Prusia]]. Beliau digambarkan sebagai lambang “organisasi ketenteraan dan kepintaran taktikal Prusia”. Beliau juga amat tertarik dengan sistem kereta api dan menjadi perintis dalam penggunaan ketenteraannya. Beliau sering dirujuk sebagai '''Moltke yang Tua''' bagi membezakannya daripada anak saudaranya, [[Helmuth von Moltke the Younger]] (Helmuth Johann Ludwig von Moltke), yang memimpin [[Tentera Darat Imperial Jerman|Tentera Darat Jerman]] pada permulaan [[Perang Dunia Pertama]]. Beliau juga terkenal sebagai manusia awal pertama yang membuat rakaman suara dan masih tersimpan, kerana dilahirkan pada tahun 1800. Beliau membuat empat rakaman; dua daripadanya yang dirakam pada Oktober 1889 masih dipelihara hingga ke hari ini. ==Tarikh kenaikkan pangkat== ===Tentera Prusia=== * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 9 Mac 1822 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 30 Mac 1833 * ''[[Hauptmann]]'' - 30 Mac 1835 * ''[[Major]]'' - 12 April 1842 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 26 September 1850 * ''[[Oberst]]'' - 2 Disember 1851 * ''[[Generalmajor]]'' - 9 Ogos 1856 * ''[[Generalleutnant]]'' - 31 Mei 1859 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 8 Jun 1866 * ''[[Generaloberst]]'' - * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 16 Jun 1871 ==Pingat, darjah kebesaran dan jata== [[File:Helmuth Karl Bernhard von Moltke Schlussstein Brückenschmuck Moltkebrücke Berlin Germany.jpg|thumb|[[Jambatan Moltke]] Berlin, kepala arca Fil Marsyal Helmuth von Moltke]] [[File:Moltke-Graf-Wappen.png|thumb|Jata bergelar yang dianugerahkan pada 1870]] * Granted the noble title of Count (''Graf''), ''October 1870'' * [[List of honorary citizens of Hamburg|Honorary Citizen]] of the City of [[Hamburg]], for "meritorious achievements for the unified, reborn German fatherland" (''Verdienste um das zur Einheit wiedergeborene Deutsche Vaterland''), ''1871''<ref>{{cite web |url=http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/senat/service/ehrenbuerger/start.html |archive-url=https://archive.today/20120526194440/http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/senat/service/ehrenbuerger/start.html |url-status=dead |archive-date=26 May 2012 |title=Stadt Hamburg Ehrenbürger |language=de |publisher=Fhh.hamburg.de |access-date=17 June 2008 }}</ref> ;Pingat dan anugerah Jerman<ref name="rangliste">{{citation|title=Rangliste de Königlich Preußischen Armee|year=1890|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015062308740&view=1up&seq=59&skin=2021 35]|location=Berlin|publisher=Ernst Siegfried Mittler & Sohn|language=German|via=hathitrust.org}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1835''; Knight of Justice, ''1858'';<ref name="prus">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=1|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=5&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=14&skin=2021 6], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=19&skin=2021 11], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=25&skin=2021 17], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=30&skin=2021 22], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=558&skin=2021 550], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1004&skin=2021 932], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1067&skin=2021 995]|language=German|location=Berlin|publisher=Gedruckt in der Reichsdruckerei|year=1886|via=hathitrust.org}}</ref> Commander of Honour ** [[Pour le Mérite]], ''29 November 1839''; with Oak Leaves, ''17 February 1871''; Grand Cross, ''8 March 1879''; with Crown and in Diamonds, ''29 November 1889'' (military); ''24 May 1874'' (civil)<ref name="auto"/> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Royal Crown Order]], 1st Class with Swords, ''14 August 1864''; with Enamel Band of the Red Eagle Order and Oak Leaves, ''1865''<ref name="prus"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], ''28 July 1866''; with Collar, ''1867''; in Diamonds, ''1873''<ref name="prus"/> ** [[Order of the Red Eagle|Grand Cross of the Red Eagle]], with Oak Leaves and Swords, ''28 July 1866''<ref name="prus"/> ** [[Grand Cross of the Iron Cross|Grand Cross]] of the [[Iron Cross]], ''22 March 1871''<ref>{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=3|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878856&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878856&view=1up&seq=9&skin=2021 5]|language=German|location=Berlin|publisher=Gedruckt in der Reichsdruckerei|year=1877|via=hathitrust.org}}</ref> ** Grand Commander's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]], with Star and Swords, ''26 October 1875'';<ref name="prus"/> in Diamonds ** [[Service Award]] Cross ** [[Lifesaving Medal (Prussia)|Lifesaving Medal]] on Ribbon * [[Duci Anhalt|Anhalt]]: Grand Cross of the [[Order of Albert the Bear]], with Swords, ''1871''<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=37 17]</ref> * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1873), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873956 p. 61], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873958 63]</ref> ** Grand Cross of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1868'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1871'' * {{Flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: Grand Cross of the [[Darjah Tentera Max Joseph]], ''18 October 1870''<ref>{{cite book|last=Ruith|first=Max|title=Der K. Bayerische Militär-Max-Joseph-Orden|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3bms&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3bms&view=1up&seq=101&skin=2021 85]|location=Ingolstadt|publisher=Ganghofer'sche Buchdruckerei|year=1882|via=hathitrust.org}}</ref> * [[Perdemangan Brunswick|Brunswick]]: Grand Cross of the [[Order of Henry the Lion]], with Swords * [[Sachsen-Coburg dan Gotha|Saxe-Coburg and Gotha]] [[Saxe-Altenburg]] [[Saxe-Meiningen]] [[Duci Ernestine]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]], ''October 1861''<ref>''Staatshandbücher für das Herzogtums Sachsen-Altenburg'' (1869), "Herzogliche Sachsen-Ernestinischer Hausorden" [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00243702/Parladrusa_Staatshandbuch_SA_166810592_1869_0040.tif?logicalDiv=jportal_jparticle_00472815 p. 26]</ref> * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Grand Duchy of Hesse|Hesse and by Rhine]]:<ref>''[https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n36 Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Hessen]'' (1879), "Großherzogliche Orden und Ehrenzeichen" pp. [https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n48/mode/2up 23], [https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n170/mode/2up 145]</ref> ** Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''9 March 1871'' ** Military Merit Cross, ''16 March 1871'' * [[Schaumburg-Lippe]]: Military Merit Medal, with Swords * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown and Swords ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Schwerin|Schwerin]]) ** Cross for Distinction in War ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Strelitz|Strelitz]]) * [[Duci Besar Oldenburg|Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords, ''31 December 1870''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staatshandbuch des Großherzogtums Oldenburg0: 1878|url=https://books.google.com/books?id=z0LijrRBi0kC&pg=PA35|year=1878|publisher=Schulze|page=35}}</ref> * [[Kerajaan Sachsen|Kingdom of Saxony]]:<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1888/89|year=1888–1889|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924092949753&view=1up&seq=25&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924092949753&view=1up&seq=28&skin=2021 8]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** Grand Cross of the [[Military Order of St. Henry]], ''1870'' ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]], ''1876'' * [[Saxe-Weimar-Eisenach]]: [[Order of the White Falcon|Grand Cross of the White Falcon]], with Swords, ''1870''<ref>''Staatshandbuch für das Großherzogtum Sachsen / Sachsen-Weimar-Eisenach'' (1885), "Großherzogliche Hausorden" p. [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00183988/Staatshandbuch_Film_Nr_15_0030.tif 32]{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * {{Flag|Württemberg}}:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Württemberg'' (1886/7), "Königliche Orden" pp. [https://archive.org/details/bub_gb_cc1CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 36], [https://archive.org/details/bub_gb_cc1CAAAAYAAJ/page/n97/mode/2up 54]</ref> ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Grand Cross of the Württemberg Crown]], ''1869'' ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]], ''30 December 1870'' }} ; Anugerah luar<ref name="rangliste"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{Flag|Austrian Empire}}:<ref>{{citation|chapter-url=http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&size=45&page=313|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1891|access-date=24 August 2020|pages=[http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&page=318&size=45 86], [http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&page=329&size=45 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], with War Decoration, ''1864'' ** Grand Cross of the [[Order of St. Stephen of Hungary|Royal Hungarian Order of St. Stephen]], ''1872'' * {{Flag|Belgium}}: Grand Cordon of the [[Order of Leopold (Belgium)|Order of Leopold]] (military), ''25 April 1867''<ref>{{cite book|title=Almanach royal officiel de Belgique|url=https://books.google.com/books?id=J6BCAAAAcAAJ&pg=PA52|year=1868|publisher=Librairie polytechnique De Decq|page=52}}</ref> * {{Flag|Kingdom of Italy}}: ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''April 1867'' ** [[Supreme Order of the Most Holy Annunciation|Knight of the Annunciation]], ''26 September 1873''<ref name="dell'interno1889">{{cite book|author=Italia : Ministero dell'interno|title=Calendario generale del Regno d'Italia|url=https://books.google.com/books?id=qZ4kFaHkY0MC&pg=PR1|year=1889|publisher=Unione tipografico-editrice|page=[https://books.google.com/books?id=qZ4kFaHkY0MC&pg=PA52 52]}}</ref> * {{Flag|Russian Empire|1858}}: ** [[Order of St. Alexander Nevsky|Knight of St. Alexander Nevsky]], in Diamonds, ''25 June 1867'' ** [[Order of Saint George (Russia)|Knight of St. George]], 2nd Class, ''26 October 1870''<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DYwWAQAAIAAJ |author=V. M. Shabanov|title=Military Order of the Holy Great Martyr and Victorious George: A Nominal List, 1769–1920|year=2004|location=Moscow|isbn=5-89577-059-2}}</ref> ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], ''30 December 1871'' ** [[Order of the White Eagle (Russia)|Knight of the White Eagle]] ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|Empayar Perancis]]: Grand Cross of the [[Legion of Honour]], ''June 1867''<ref>{{cite book| author = M. Wattel, B. Wattel. | title = Les Grand'Croix de la Légion d'honneur de 1805 à nos jours. Titulaires français et étrangers |location= Paris |date = 2009 |publisher= Archives & Culture | page = 510 | isbn = 978-2-35077-135-9| ref = M. et B. Wattel}}</ref> * [[Kerajaan Beraja Portugal]]: [[Order of the Tower and Sword|Grand Cross of the Tower and Sword]], with Collar * {{Flag|Ottoman Empire}}: ** [[Order of Distinction (Ottoman Empire)|Order of Distinction]], in Diamonds ** [[Order of the Medjidie]], 1st Class in Diamonds ** Sword of Honour * {{Flagicon image|Flag of Siam (1855).svg}} [[Siam]]: [[Order of the White Elephant|Grand Cross of the White Elephant]] * {{Flagicon|Sweden|1844}} {{flagicon|Norway|1844}} [[Sweden-Norway]]: [[Order of the Seraphim|Knight of the Seraphim]], ''10 August 1881''<ref>{{citation|title=Sveriges statskalender|year=1890|url=https://gupea.ub.gu.se/bitstream/2077/62170/1/gupea_2077_62170_1.pdf|accessdate=31 August 2021|page=387|language=sv|via=gupea.ub.gu.se}}</ref> }} ==Nota== {{Reflist}} ==Rujukan== * {{Cite book|last=Prussian General Staff|title=The Campaign of 1866 in Germany|year=1872}} * {{Cite book|last=Prussian General Staff|url=https://books.google.com/books?id=4_k1AQAAMAAJ|title=The Franco-German War, 1870–1871 ... |volume=I |issue=2|year=1876}} * {{Cite book|last=Müller|first=Wilhelm|title=Field-Marshal Count Moltke, 1800–1878|year=1879}} * {{cite book | last =Wagner | first =Arthur Lockwood | author-link = | title =The Campaign of Königgrätz: A Study of the Austro-Prussian Conflict in the Light of the American Civil War | year =1899 | publisher = | location = | isbn = }}{{PD-notice}} * {{Cite book|last=Wawro|first=Geoffrey|title=The Austro-Prussian War|publisher=Cambridge University Press|year=1996}} * {{EB1911| wstitle=Moltke, Helmuth Carl Bernhard, Count von |volume=18 |pages=677–681 |first=Henry Spenser |last=Wilkinson |author-link=Spenser Wilkinson}} ==Bacaan lanjut== * Barry, Quintin. ''Moltke and His Generals: A Study in Leadership'' (Helion, 2015) [http://www.miwsr.com/2018-075.aspx online review] * Bucholz, Arden. ''Moltke and the German Wars, 1864–1871'', Palgrave Macmillan, 2001. {{ISBN|0-333-68757-4}} 1991. * Bucholz, Arden. ''Moltke, Schlieffen and Prussian War Planning.'' Berg Publishers, 1991. * Craig, Gordon. ''The Battle of Königgrätz''. Lippincott, 1964. * Coumbe, Arthur T. "Operational Control in the Franco-Prussian War," ''Parameters,'' Vol. 21, No. 2 (Summer 1991), pp.&nbsp;295–307. * Delbrück, Hans. "Moltke," in Delbrück's Modern Military History. University of Nebraska Press, 1997. * Friedrich, Otto. ''Blood and Iron: From Bismarck to Hitler the Von Moltke Family's Impact on German History'', 1st ed. New York: HarperCollins, 1995. {{ISBN|0-06-092767-4}} * Holborn, Hajo. "The Prusso-German School: Moltke and the Rise of the General Staff," in Peter Paret, ed., ''Makers of Modern Strategy from Machiavelli to the Nuclear Age''. Princeton University Press, 1986. * Howard, Michael. ''The Franco-Prussian War''. Collier Books, 1969. * Macksey, Kenneth. ''From Triumph to Disaster: The Fatal Flaws of German Generalship from Moltke to Guderian''. Mechanicsburg, Pennsylvania: Stackpole Books, 1996. {{ISBN|1-85367-244-0}} * Mombauer, Annika. 2001. ''[https://www.cambridge.org/core/books/helmuth-von-moltke-and-the-origins-of-the-first-world-war/DE7DD6728781EFD44C33DDCBDB22126C Helmuth von Moltke and the Origins of the First World War.]'' Cambridge University Press. * [[Martin van Creveld]]. ''The Art of War: War and Military Thought'', Cassell, London, 2000. {{ISBN|0-304-35264-0}} (p.&nbsp;109) * [[Martin van Creveld]]. ''Supplying War: Logistics from Wallenstein to Patton'', Cambridge University Press, Cambridge, 1977. {{ISBN|0-521-29793-1}} * Rothenburg, Gunther E. "Moltke, Schlieffen and the Doctrine of Strategic Envelopment," in Peter Paret, ed., ''Makers of Modern Strategy from Machiavelli to the Nuclear Age''. Princeton University Press, 1986. * Vagts, Alfred. "Land and Sea Power in the Second German Reich." ''Journal of Military History'' 3.4 (1939): 210+ [https://www.jstor.org/stable/3038611 online] * {{Cite book|editor-last=Hughes|editor-first=Daniel J.|translator-last1=Hughes|translator-first1=Daniel J.|translator-last2=Bell|translator-first2=Harry|name-list-style=&|title=Moltke on the Art of War: Selected Writings|year=1993|isbn=0-89141-484-3|publisher=[[Presidio Press]]|location=Novato, California|url=https://archive.org/details/moltkeonartofwar0000molt/|url-access=registration|ref=none}} ==Pautan luar== {{wikiquote}} {{Commons category}} * [https://www.britannica.com/ebi/article-9275893 Helmuth von Moltke] at [https://www.britannica.com Encyclopædia Britannica] * {{Gutenberg author|id=38142}} * {{Librivox author |id=17443}} * [https://web.archive.org/web/20071113115344/http://www.lbdb.com/TMDisplayLeader.cfm?PID=5309 Leaders & Battles Database: Count Helmuth Karl von Moltke] by Kimberly J. Largent * [https://www.historyofwar.org/articles/people_moltke.html Moltke, Helmuth Karl Bernhard Graf Von (1800–91)] * [https://www.quotationspage.com/quotes/Helmuth_von_Moltke/ Quotations from Helmuth von Moltke] * [https://www.archives.gov/research/captured-german-records/microfilm/m960.pdf Papers of Helmuth von Moltke 1800–1891] * [https://archive.org/details/francogermanwaro00moltuoft ''The Franco-German War of 1870–71'' by Helmuth von Moltke at archive.org] * [https://archive.org/details/moltkestacticalp00moltrich ''Moltke's tactical problems from 1858–1882'' by Helmuth von Moltke at archive.org] * {{PM20|FID=pe/012411}} {{s-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]] | before=[[Karl von Reyher]] | after=[[Alfred von Waldersee|Count Waldersee]] | years=1857–1888}} {{s-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Moltke The Elder, Helmuth Von}} [[Category:Kelahiran 1800]] [[Category:Kematian 1891]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Perang Austria-Prusia]] [[Category:Kerabat Moltke]] 1u9gu95h39d59vmi74lgjcsojlajo34 6844423 6844320 2026-05-09T00:54:59Z Zayn al aziz 117578 /* */ 6844423 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalfeldmarschall]] [[Graf]]'' | name = Helmuth von Moltke | honorific_suffix = the Elder | image = Portrait of Helmuth von Moltke the Elder (by Carl Günther) - BNF Gallica (cropped).jpg | image_size = | caption = ''[[Graf]]'' von Moltke, {{circa|1870an}} | office = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am Jerman]] pertama | term_start = 18 Januari 1871 | term_end = 10 Ogos 1888 | monarch = {{plainlist| * [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] * [[Friedrich III, Maharaja Jerman|Frederick III]] * [[Wilhelm II]]}} | chancellor = [[Otto von Bismarck]] | predecessor = ''Jawatan diwujudkan'''' | successor = [[Alfred von Waldersee]] | nickname = Moltke the Elder ({{lang|de|Moltke der Ältere}})<br />The Great Taciturn ({{lang|de|Der große Schweiger}}) | birth_date = {{Birth date|1800|10|26|df=y}} | birth_place = [[Parchim]], [[Duci Mecklenburg-Schwerin|Mecklenburg-Schwerin]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1891|4|24|1800|10|26|df=y}} | death_place = [[Berlin]], [[Kerajaan Prusia|Prusia]], [[Empayar Jerman]] | placeofburial = | spouse = {{marriage|Marie Burt|1842|1868|end=d.}} | relatives = [[Helmuth von Moltke the Younger]] (anak saudara) | allegiance = {{flag|Kingdom of Prussia}}<br />{{flag|German Empire}}<br />{{flag|Denmark}}<br />{{flag|Ottoman Empire}} | branch = {{army|Prussia}} | serviceyears = 1819–1888 | rank = [[File:OF10 Generalfeldmarschall (Preußen).gif|30px]] ''[[Generalfeldmarschall]]'' (Tentera Darat Jerman) | unit = | commands = | battles = {{Hidden |Senarai bertingkat |{{Tree list}} * [[Pemberontakan Mir Muhammad]] * [[Perang Mesir–Uthmaniyah (1839–1841)|Perang Mesir–Uthmaniyah Kedua]] ** [[Pertempuran Nezib]] * [[Perang Schleswig Kedua]] * [[Perang Austria-Prusia]] ** [[Pertempuran Langensalza (1866)|Pertempuran Langensalza]] ** [[Pertempuran Königgrätz]] * [[Perang Perancis-Prusia]] ** [[Pertempuran Gravelotte]] ** [[Pertempuran Sedan]] ** [[Pengepungan Paris (1870–1871)|Pengepungan Paris]] {{Tree list/end}} |- |headerstyle=background:#dbdbdb |style=text-align:center; }} | awards = lihat [[#Pingat, darjah kebesaran dan jata|dibawah]] | relations = | laterwork = | signature = Signatur Helmuth von Moltke (Generalfeldmarschall) 1851.PNG | module = {{Listen|pos=center|embed=yes|filename= Moltke1.ogg|title=Helmuth von Moltke's voice|type=speech|description=Helmuth von Moltke reciting Shakespeare's Hamlet, Act 1, Scene 3, "Dein Ohr leih Jedem, Wen’gen deine Stimme" – Give every man thy ear but few thy voice.<br>(recorded Oct 1889)}} | monarch2 = [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] ke-11 | predecessor2 = [[Karl von Reyher]] | successor2 = ''Sendiri'' (sebagai Ketua Staf Am Jerman) | 1namedata2 = [[Otto von Bismarck]] | 1blankname2 = [[Ketua Menteri Prusia|Ketua Menteri]] | term_start2 = 7 Oktober 1857 | term_end2 = 18 Januari 1871 | 2blankname2 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | 2namedata2 = [[Albrecht von Roon]] }} '''''[[Graf]]'' Helmuth Karl Bernhard von Moltke''' ({{IPA|de|ˈhɛlmuːt fɔn ˈmɔltkə|lang}}; 26 Oktober 1800{{spnd}}24 April 1891) ialah seorang ''[[Generalfeldmarschall]]'' [[Kerajaan Prusia|Prusia]].<ref name=graf>{{German title|Graf}}</ref> Sebagai ketua staf [[Tentera Darat Prusia]] selama tiga puluh tahun, beliau dianggap sebagai pencipta kaedah baharu yang lebih moden dalam mengendalikan tentera di medan perang serta salah seorang pemikir ketenteraan terbaik pada zamannya. Beliau memimpin pasukan di Eropah dan Timur Tengah dalam [[Perang Schleswig Kedua]], [[Perang Austria-Prusia]], dan [[Perang Perancis-Prusia]]. Beliau digambarkan sebagai lambang “organisasi ketenteraan dan kepintaran taktikal Prusia”. Beliau juga amat tertarik dengan sistem kereta api dan menjadi perintis dalam penggunaan ketenteraannya. Beliau sering dirujuk sebagai '''Moltke yang Tua''' bagi membezakannya daripada anak saudaranya, [[Helmuth von Moltke the Younger]] (Helmuth Johann Ludwig von Moltke), yang memimpin [[Tentera Darat Imperial Jerman|Tentera Darat Jerman]] pada permulaan [[Perang Dunia Pertama]]. Beliau juga terkenal sebagai manusia awal pertama yang membuat rakaman suara dan masih tersimpan, kerana dilahirkan pada tahun 1800. Beliau membuat empat rakaman; dua daripadanya yang dirakam pada Oktober 1889 masih dipelihara hingga ke hari ini. [[File:Helmuth Karl Bernhard von Moltke.jpg|thumb|250px|''Generalfeldmarschall'' Helmuth Karl Bernhard von Moltke]] ==Tarikh kenaikkan pangkat== ===Tentera Prusia=== * ''[[Leutnant|Sekondeleutnant]]'' - 9 Mac 1822 * ''[[Oberleutnant|Premierleutnant]]'' - 30 Mac 1833 * ''[[Hauptmann]]'' - 30 Mac 1835 * ''[[Major]]'' - 12 April 1842 * ''[[Oberstleutnant]]'' - 26 September 1850 * ''[[Oberst]]'' - 2 Disember 1851 * ''[[Generalmajor]]'' - 9 Ogos 1856 * ''[[Generalleutnant]]'' - 31 Mei 1859 * ''[[Jeneral Infantri (Jerman)|General der Infanterie]]'' - 8 Jun 1866 * ''[[Generaloberst]]'' - * ''[[Generalfeldmarschall]]'' - 16 Jun 1871 ==Pingat, darjah kebesaran dan jata== [[File:Helmuth Karl Bernhard von Moltke Schlussstein Brückenschmuck Moltkebrücke Berlin Germany.jpg|thumb|[[Jambatan Moltke]] Berlin, kepala arca Fil Marsyal Helmuth von Moltke]] [[File:Moltke-Graf-Wappen.png|thumb|Jata bergelar yang dianugerahkan pada 1870]] * Granted the noble title of Count (''Graf''), ''October 1870'' * [[List of honorary citizens of Hamburg|Honorary Citizen]] of the City of [[Hamburg]], for "meritorious achievements for the unified, reborn German fatherland" (''Verdienste um das zur Einheit wiedergeborene Deutsche Vaterland''), ''1871''<ref>{{cite web |url=http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/senat/service/ehrenbuerger/start.html |archive-url=https://archive.today/20120526194440/http://fhh.hamburg.de/stadt/Aktuell/senat/service/ehrenbuerger/start.html |url-status=dead |archive-date=26 May 2012 |title=Stadt Hamburg Ehrenbürger |language=de |publisher=Fhh.hamburg.de |access-date=17 June 2008 }}</ref> ;Pingat dan anugerah Jerman<ref name="rangliste">{{citation|title=Rangliste de Königlich Preußischen Armee|year=1890|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015062308740&view=1up&seq=59&skin=2021 35]|location=Berlin|publisher=Ernst Siegfried Mittler & Sohn|language=German|via=hathitrust.org}}</ref> {{columns-list|colwidth=25em| * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]]: ** Knight of Honour of the [[Johanniter Order]], ''1835''; Knight of Justice, ''1858'';<ref name="prus">{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=1|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=5&skin=2021|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=14&skin=2021 6], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=19&skin=2021 11], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=25&skin=2021 17], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=30&skin=2021 22], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=558&skin=2021 550], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1004&skin=2021 932], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878831&view=1up&seq=1067&skin=2021 995]|language=German|location=Berlin|publisher=Gedruckt in der Reichsdruckerei|year=1886|via=hathitrust.org}}</ref> Commander of Honour ** [[Pour le Mérite]], ''29 November 1839''; with Oak Leaves, ''17 February 1871''; Grand Cross, ''8 March 1879''; with Crown and in Diamonds, ''29 November 1889'' (military); ''24 May 1874'' (civil)<ref name="auto"/> ** [[Order of the Crown (Prussia)|Knight of the Royal Crown Order]], 1st Class with Swords, ''14 August 1864''; with Enamel Band of the Red Eagle Order and Oak Leaves, ''1865''<ref name="prus"/> ** [[Order of the Black Eagle|Knight of the Black Eagle]], ''28 July 1866''; with Collar, ''1867''; in Diamonds, ''1873''<ref name="prus"/> ** [[Order of the Red Eagle|Grand Cross of the Red Eagle]], with Oak Leaves and Swords, ''28 July 1866''<ref name="prus"/> ** [[Grand Cross of the Iron Cross|Grand Cross]] of the [[Iron Cross]], ''22 March 1871''<ref>{{citation|title=Königlich Preussische Ordensliste|journal=Preussische Ordens-Liste|volume=3|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878856&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=mdp.39015049878856&view=1up&seq=9&skin=2021 5]|language=German|location=Berlin|publisher=Gedruckt in der Reichsdruckerei|year=1877|via=hathitrust.org}}</ref> ** Grand Commander's Cross of the Royal [[Darjah Kerabat Diraja Hohenzollern]], with Star and Swords, ''26 October 1875'';<ref name="prus"/> in Diamonds ** [[Service Award]] Cross ** [[Lifesaving Medal (Prussia)|Lifesaving Medal]] on Ribbon * [[Duci Anhalt|Anhalt]]: Grand Cross of the [[Order of Albert the Bear]], with Swords, ''1871''<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Herzogtum Anhalt'' (1883) "Herzoglicher Haus-orden Albrecht des Bären" p. [https://www.digitale-sammlungen.de/de/view/bsb11040880?page=37 17]</ref> * [[Perdemangan Agung Baden|Baden]]:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Baden'' (1873), "Großherzogliche Orden" [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873956 p. 61], [https://digital.blb-karlsruhe.de/blbihd/periodical/pageview/1873958 63]</ref> ** Grand Cross of the [[Military Karl-Friedrich Merit Order]], ''1868'' ** Knight of the [[House Order of Fidelity]], ''1871'' * {{Flagcountry|Kingdom of Bavaria}}: Grand Cross of the [[Darjah Tentera Max Joseph]], ''18 October 1870''<ref>{{cite book|last=Ruith|first=Max|title=Der K. Bayerische Militär-Max-Joseph-Orden|url=https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3bms&view=1up&seq=5&skin=2021|page=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=hvd.hx3bms&view=1up&seq=101&skin=2021 85]|location=Ingolstadt|publisher=Ganghofer'sche Buchdruckerei|year=1882|via=hathitrust.org}}</ref> * [[Perdemangan Brunswick|Brunswick]]: Grand Cross of the [[Order of Henry the Lion]], with Swords * [[Sachsen-Coburg dan Gotha|Saxe-Coburg and Gotha]] [[Saxe-Altenburg]] [[Saxe-Meiningen]] [[Duci Ernestine]]: Grand Cross of the [[Saxe-Ernestine House Order]], ''October 1861''<ref>''Staatshandbücher für das Herzogtums Sachsen-Altenburg'' (1869), "Herzogliche Sachsen-Ernestinischer Hausorden" [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00243702/Parladrusa_Staatshandbuch_SA_166810592_1869_0040.tif?logicalDiv=jportal_jparticle_00472815 p. 26]</ref> * {{flagicon image|Flagge Großherzogtum Hessen ohne Wappen.svg}} [[Grand Duchy of Hesse|Hesse and by Rhine]]:<ref>''[https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n36 Hof- und Staats-Handbuch des Großherzogtum Hessen]'' (1879), "Großherzogliche Orden und Ehrenzeichen" pp. [https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n48/mode/2up 23], [https://archive.org/details/hofundstaatshan00gergoog/page/n170/mode/2up 145]</ref> ** Grand Cross of the [[Ludwig Order]], ''9 March 1871'' ** Military Merit Cross, ''16 March 1871'' * [[Schaumburg-Lippe]]: Military Merit Medal, with Swords * {{Flagicon image|Flagge Großherzogtümer Mecklenburg.svg}} [[Mecklenburg]]: ** [[House Order of the Wendish Crown|Grand Cross of the Wendish Crown]], with Golden Crown and Swords ** [[Military Merit Cross (Mecklenburg-Schwerin)|Military Merit Cross]], 1st Class ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Schwerin|Schwerin]]) ** Cross for Distinction in War ([[Grand Duchy of Mecklenburg-Strelitz|Strelitz]]) * [[Duci Besar Oldenburg|Oldenburg]]: [[House and Merit Order of Peter Frederick Louis|Grand Cross of the Order of Duke Peter Friedrich Ludwig]], with Golden Crown and Swords, ''31 December 1870''<ref>{{cite book|title=Hof- und Staatshandbuch des Großherzogtums Oldenburg0: 1878|url=https://books.google.com/books?id=z0LijrRBi0kC&pg=PA35|year=1878|publisher=Schulze|page=35}}</ref> * [[Kerajaan Sachsen|Kingdom of Saxony]]:<ref>{{cite book|author=Sachsen|title=Staatshandbuch für den Königreich Sachsen: 1888/89|year=1888–1889|publisher=Heinrich|chapter=Königlich Orden|pages=[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924092949753&view=1up&seq=25&skin=2021 5], [https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=coo.31924092949753&view=1up&seq=28&skin=2021 8]|location=Dresden|via=hathitrust.org}}</ref> ** Grand Cross of the [[Military Order of St. Henry]], ''1870'' ** [[Order of the Rue Crown|Knight of the Rue Crown]], ''1876'' * [[Saxe-Weimar-Eisenach]]: [[Order of the White Falcon|Grand Cross of the White Falcon]], with Swords, ''1870''<ref>''Staatshandbuch für das Großherzogtum Sachsen / Sachsen-Weimar-Eisenach'' (1885), "Großherzogliche Hausorden" p. [https://zs.thulb.uni-jena.de/rsc/viewer/jportal_derivate_00183988/Staatshandbuch_Film_Nr_15_0030.tif 32]{{Dead link|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * {{Flag|Württemberg}}:<ref>''Hof- und Staats-Handbuch des Königreich Württemberg'' (1886/7), "Königliche Orden" pp. [https://archive.org/details/bub_gb_cc1CAAAAYAAJ/page/n79/mode/2up 36], [https://archive.org/details/bub_gb_cc1CAAAAYAAJ/page/n97/mode/2up 54]</ref> ** [[Order of the Crown (Württemberg)|Grand Cross of the Württemberg Crown]], ''1869'' ** Grand Cross of the [[Military Merit Order (Württemberg)|Military Merit Order]], ''30 December 1870'' }} ; Anugerah luar<ref name="rangliste"/> {{columns-list|colwidth=25em| * {{Flag|Austrian Empire}}:<ref>{{citation|chapter-url=http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&size=45&page=313|chapter=Ritter-Orden|title=Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie|date=1891|access-date=24 August 2020|pages=[http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&page=318&size=45 86], [http://alex.onb.ac.at/cgi-content/alex?aid=shb&datum=1891&page=329&size=45 97]}}</ref> ** Grand Cross of the [[Order of Leopold (Austria)|Imperial Order of Leopold]], with War Decoration, ''1864'' ** Grand Cross of the [[Order of St. Stephen of Hungary|Royal Hungarian Order of St. Stephen]], ''1872'' * {{Flag|Belgium}}: Grand Cordon of the [[Order of Leopold (Belgium)|Order of Leopold]] (military), ''25 April 1867''<ref>{{cite book|title=Almanach royal officiel de Belgique|url=https://books.google.com/books?id=J6BCAAAAcAAJ&pg=PA52|year=1868|publisher=Librairie polytechnique De Decq|page=52}}</ref> * {{Flag|Kingdom of Italy}}: ** Grand Cross of the [[Military Order of Savoy]], ''April 1867'' ** [[Supreme Order of the Most Holy Annunciation|Knight of the Annunciation]], ''26 September 1873''<ref name="dell'interno1889">{{cite book|author=Italia : Ministero dell'interno|title=Calendario generale del Regno d'Italia|url=https://books.google.com/books?id=qZ4kFaHkY0MC&pg=PR1|year=1889|publisher=Unione tipografico-editrice|page=[https://books.google.com/books?id=qZ4kFaHkY0MC&pg=PA52 52]}}</ref> * {{Flag|Russian Empire|1858}}: ** [[Order of St. Alexander Nevsky|Knight of St. Alexander Nevsky]], in Diamonds, ''25 June 1867'' ** [[Order of Saint George (Russia)|Knight of St. George]], 2nd Class, ''26 October 1870''<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=DYwWAQAAIAAJ |author=V. M. Shabanov|title=Military Order of the Holy Great Martyr and Victorious George: A Nominal List, 1769–1920|year=2004|location=Moscow|isbn=5-89577-059-2}}</ref> ** [[Order of St. Andrew|Knight of St. Andrew]], ''30 December 1871'' ** [[Order of the White Eagle (Russia)|Knight of the White Eagle]] ** [[Order of St. Anna|Knight of St. Anna]], 1st Class * {{Flagicon image|Flag of France (1794–1815, 1830–1958).svg}} [[Empayar Perancis Kedua|Empayar Perancis]]: Grand Cross of the [[Legion of Honour]], ''June 1867''<ref>{{cite book| author = M. Wattel, B. Wattel. | title = Les Grand'Croix de la Légion d'honneur de 1805 à nos jours. Titulaires français et étrangers |location= Paris |date = 2009 |publisher= Archives & Culture | page = 510 | isbn = 978-2-35077-135-9| ref = M. et B. Wattel}}</ref> * [[Kerajaan Beraja Portugal]]: [[Order of the Tower and Sword|Grand Cross of the Tower and Sword]], with Collar * {{Flag|Ottoman Empire}}: ** [[Order of Distinction (Ottoman Empire)|Order of Distinction]], in Diamonds ** [[Order of the Medjidie]], 1st Class in Diamonds ** Sword of Honour * {{Flagicon image|Flag of Siam (1855).svg}} [[Siam]]: [[Order of the White Elephant|Grand Cross of the White Elephant]] * {{Flagicon|Sweden|1844}} {{flagicon|Norway|1844}} [[Sweden-Norway]]: [[Order of the Seraphim|Knight of the Seraphim]], ''10 August 1881''<ref>{{citation|title=Sveriges statskalender|year=1890|url=https://gupea.ub.gu.se/bitstream/2077/62170/1/gupea_2077_62170_1.pdf|accessdate=31 August 2021|page=387|language=sv|via=gupea.ub.gu.se}}</ref> }} ==Nota== {{Reflist}} ==Rujukan== * {{Cite book|last=Prussian General Staff|title=The Campaign of 1866 in Germany|year=1872}} * {{Cite book|last=Prussian General Staff|url=https://books.google.com/books?id=4_k1AQAAMAAJ|title=The Franco-German War, 1870–1871 ... |volume=I |issue=2|year=1876}} * {{Cite book|last=Müller|first=Wilhelm|title=Field-Marshal Count Moltke, 1800–1878|year=1879}} * {{cite book | last =Wagner | first =Arthur Lockwood | author-link = | title =The Campaign of Königgrätz: A Study of the Austro-Prussian Conflict in the Light of the American Civil War | year =1899 | publisher = | location = | isbn = }}{{PD-notice}} * {{Cite book|last=Wawro|first=Geoffrey|title=The Austro-Prussian War|publisher=Cambridge University Press|year=1996}} * {{EB1911| wstitle=Moltke, Helmuth Carl Bernhard, Count von |volume=18 |pages=677–681 |first=Henry Spenser |last=Wilkinson |author-link=Spenser Wilkinson}} ==Bacaan lanjut== * Barry, Quintin. ''Moltke and His Generals: A Study in Leadership'' (Helion, 2015) [http://www.miwsr.com/2018-075.aspx online review] * Bucholz, Arden. ''Moltke and the German Wars, 1864–1871'', Palgrave Macmillan, 2001. {{ISBN|0-333-68757-4}} 1991. * Bucholz, Arden. ''Moltke, Schlieffen and Prussian War Planning.'' Berg Publishers, 1991. * Craig, Gordon. ''The Battle of Königgrätz''. Lippincott, 1964. * Coumbe, Arthur T. "Operational Control in the Franco-Prussian War," ''Parameters,'' Vol. 21, No. 2 (Summer 1991), pp.&nbsp;295–307. * Delbrück, Hans. "Moltke," in Delbrück's Modern Military History. University of Nebraska Press, 1997. * Friedrich, Otto. ''Blood and Iron: From Bismarck to Hitler the Von Moltke Family's Impact on German History'', 1st ed. New York: HarperCollins, 1995. {{ISBN|0-06-092767-4}} * Holborn, Hajo. "The Prusso-German School: Moltke and the Rise of the General Staff," in Peter Paret, ed., ''Makers of Modern Strategy from Machiavelli to the Nuclear Age''. Princeton University Press, 1986. * Howard, Michael. ''The Franco-Prussian War''. Collier Books, 1969. * Macksey, Kenneth. ''From Triumph to Disaster: The Fatal Flaws of German Generalship from Moltke to Guderian''. Mechanicsburg, Pennsylvania: Stackpole Books, 1996. {{ISBN|1-85367-244-0}} * Mombauer, Annika. 2001. ''[https://www.cambridge.org/core/books/helmuth-von-moltke-and-the-origins-of-the-first-world-war/DE7DD6728781EFD44C33DDCBDB22126C Helmuth von Moltke and the Origins of the First World War.]'' Cambridge University Press. * [[Martin van Creveld]]. ''The Art of War: War and Military Thought'', Cassell, London, 2000. {{ISBN|0-304-35264-0}} (p.&nbsp;109) * [[Martin van Creveld]]. ''Supplying War: Logistics from Wallenstein to Patton'', Cambridge University Press, Cambridge, 1977. {{ISBN|0-521-29793-1}} * Rothenburg, Gunther E. "Moltke, Schlieffen and the Doctrine of Strategic Envelopment," in Peter Paret, ed., ''Makers of Modern Strategy from Machiavelli to the Nuclear Age''. Princeton University Press, 1986. * Vagts, Alfred. "Land and Sea Power in the Second German Reich." ''Journal of Military History'' 3.4 (1939): 210+ [https://www.jstor.org/stable/3038611 online] * {{Cite book|editor-last=Hughes|editor-first=Daniel J.|translator-last1=Hughes|translator-first1=Daniel J.|translator-last2=Bell|translator-first2=Harry|name-list-style=&|title=Moltke on the Art of War: Selected Writings|year=1993|isbn=0-89141-484-3|publisher=[[Presidio Press]]|location=Novato, California|url=https://archive.org/details/moltkeonartofwar0000molt/|url-access=registration|ref=none}} ==Pautan luar== {{wikiquote}} {{Commons category}} * [https://www.britannica.com/ebi/article-9275893 Helmuth von Moltke] at [https://www.britannica.com Encyclopædia Britannica] * {{Gutenberg author|id=38142}} * {{Librivox author |id=17443}} * [https://web.archive.org/web/20071113115344/http://www.lbdb.com/TMDisplayLeader.cfm?PID=5309 Leaders & Battles Database: Count Helmuth Karl von Moltke] by Kimberly J. Largent * [https://www.historyofwar.org/articles/people_moltke.html Moltke, Helmuth Karl Bernhard Graf Von (1800–91)] * [https://www.quotationspage.com/quotes/Helmuth_von_Moltke/ Quotations from Helmuth von Moltke] * [https://www.archives.gov/research/captured-german-records/microfilm/m960.pdf Papers of Helmuth von Moltke 1800–1891] * [https://archive.org/details/francogermanwaro00moltuoft ''The Franco-German War of 1870–71'' by Helmuth von Moltke at archive.org] * [https://archive.org/details/moltkestacticalp00moltrich ''Moltke's tactical problems from 1858–1882'' by Helmuth von Moltke at archive.org] * {{PM20|FID=pe/012411}} {{s-start}} {{s-mil}} {{succession box | title=[[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Besar Jerman|Ketua Staf Am]] | before=[[Karl von Reyher]] | after=[[Alfred von Waldersee|Count Waldersee]] | years=1857–1888}} {{s-end}} {{GEmpireGSChiefs}} {{Recipients of the Grand Cross}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Moltke The Elder, Helmuth Von}} [[Category:Kelahiran 1800]] [[Category:Kematian 1891]] [[Category:Fil Marsyal Prusia/Jerman]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Prusia]] [[Category:Perang Perancis-Prusia]] [[Category:Perang Austria-Prusia]] [[Category:Kerabat Moltke]] pella45xjbjor71g7dfhzdsbt3sch8w 0 1289381 6844299 2026-05-08T16:24:43Z PSC2000 359232 Mencipta laman baru dengan kandungan ''''''Aku Pilih Pelangi''''' merupakan sebuah siri drama televisyen web Malaysia 2026 terbitan ''[[Global Station|Global Film Station Sdn. Bhd.]]'' yang diarahkan oleh Riza Baharudin. Ia dibintangi oleh [[Mira Filzah]], [[Zahiril Adzim]] dan [[Noki K-Clique]]. Drama ini memulakan tayangan perdana di [[Viu]] pada 16 April hingga 22 Mei 2026. {{Infobox televisyen|tajuk=Aku Pilih Pelangi |genre={{hlist|[[Drama]]|[[Konflik]]|[[Cinta]]|[[Keluarga]]}} |berda...' 6844299 wikitext text/x-wiki '''''Aku Pilih Pelangi''''' merupakan sebuah siri drama televisyen web Malaysia 2026 terbitan ''[[Global Station|Global Film Station Sdn. Bhd.]]'' yang diarahkan oleh Riza Baharudin. Ia dibintangi oleh [[Mira Filzah]], [[Zahiril Adzim]] dan [[Noki K-Clique]]. Drama ini memulakan tayangan perdana di [[Viu]] pada 16 April hingga 22 Mei 2026. {{Infobox televisyen|tajuk=Aku Pilih Pelangi |genre={{hlist|[[Drama]]|[[Konflik]]|[[Cinta]]|[[Keluarga]]}} |berdasarkan= |pencipta= |penulis= {{ubl|Eenaz Mokhtar|Suzana Ahmad}} |pengarah= Riza Baharudin |assistant_director= |dibintangi={{plainlist| * [[Mira Filzah]] * [[Zahiril Adzim]] * [[Noki K-Clique]] }} |editor= Global Post Sdn. Bhd. |lagu_pembukaan= |lagu_penutup= "1000 Kali Sakit" oleh Mohsein Kush ft. Mimpi |company= [[Global Station|Global Film Station Sdn. Bhd.]] |negara= [[Malaysia]] |language= [[Bahasa Melayu|Melayu]] |production_manager= |penerbit_eksekutif= [[Zaiton Muhd Jiwa|Datin Zaiton Mohd. Jiwa]]| executive_associate_producer= |associate_producer= |penerbit= {{ublist|Zetty Alia Dato' Ramly|Zetty Adila Dato' Ramly}} |runtime= |saluran=[[Viu]] |format_audio=[[Dolby Digital]] |format_gambar=[[1080i]] ([[HDTV]]) |bil_episod= 12 |mula_siaran= 16 April 2026 |tamat_siaran= 22 Mei 2026 |preceded_by= |followed_by= }} oppzojpos7h7pm6wttm65gj5t0cqghv 10 1289382 6844307 2026-05-08T17:04:21Z Zayn al aziz 117578 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{military navigation | name = Recipients of the Grand Cross | style = wide | title = Penerima [[Grand Cross of the Iron Cross]] | listclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | group1 = 1813 Grand Cross | list1 = * [[Gebhard Leberecht von Blücher]]{{sup|‡}} * [[Friedrich Wilhelm Freiherr von Bülow]] * [[Charles XIV John|Crown Prince Charles John of Sweden]] * Bogislav Friedrich Emanuel von Tauen...' 6844307 wikitext text/x-wiki {{military navigation | name = Recipients of the Grand Cross | style = wide | title = Penerima [[Grand Cross of the Iron Cross]] | listclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | group1 = 1813 Grand Cross | list1 = * [[Gebhard Leberecht von Blücher]]{{sup|‡}} * [[Friedrich Wilhelm Freiherr von Bülow]] * [[Charles XIV John|Crown Prince Charles John of Sweden]] * [[Bogislav Friedrich Emanuel von Tauentzien]] * [[Ludwig Yorck von Wartenburg]] | group2 = 1870 Grand Cross | list2 = * [[Albert, King of Saxony]] * [[August Karl von Goeben]] * [[Edwin Freiherr von Manteuffel]] * [[Helmuth von Moltke the Elder|Helmuth Graf von Moltke the Elder]] * [[Prince Friedrich Karl of Prussia (1828–1885)|Prince Friedrich Karl of Prussia]] * [[Friedrich III, Maharaja Jerman|Putera Mahkota Friedrich Wilhelm dari Prusia]] * [[August von Werder|August Graf von Werder]] * Kaiser [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] * [[Frederick Francis II, Grand Duke of Mecklenburg-Schwerin|Frederick Francis II]] | group3 = 1914 Grand Cross | list3 = * Kaiser [[Wilhelm II]] * [[Paul von Hindenburg]]{{sup|‡}} * [[Erich Ludendorff]] * [[Putera Leopold dari Bavaria]] * [[August von Mackensen]] | group4 = 1939 Grand Cross | list4 = * [[Hermann Göring]] | below = {{sup|‡}} [[Star of the Grand Cross of the Iron Cross]] }}<noinclude> {{Collapsible option}} [[Category:Germany military navigational boxes]] </noinclude> bv75m2rkla4fkn1idp2gmefu79lv80r 6844309 6844307 2026-05-08T17:10:32Z Zayn al aziz 117578 6844309 wikitext text/x-wiki {{military navigation | name = Recipients of the Grand Cross | style = wide | title = Penerima [[Grand Cross of the Iron Cross]] | listclass = hlist | state = {{{state<includeonly>|collapsed</includeonly>}}} | group1 = 1813 Grand Cross | list1 = * [[Gebhard Leberecht von Blücher]]{{sup|‡}} * [[Friedrich Wilhelm Freiherr von Bülow]] * [[Charles XIV John|Putera Mahkota Charles John dari Sweden]] * [[Bogislav Friedrich Emanuel von Tauentzien]] * [[Ludwig Yorck von Wartenburg]] | group2 = 1870 Grand Cross | list2 = * [[Albert, Raja Saxony]] * [[August Karl von Goeben]] * [[Edwin Freiherr von Manteuffel]] * [[Helmuth von Moltke the Elder|Helmuth Graf von Moltke the Elder]] * [[Putera Friedrich Karl dari Prusia (1828–1885)|Putera Friedrich Karl dari Prusia]] * [[Friedrich III, Maharaja Jerman|Putera Mahkota Friedrich Wilhelm dari Prusia]] * [[August von Werder|August Graf von Werder]] * Kaiser [[Wilhelm I, Maharaja Jerman|Wilhelm I]] * [[Frederick Francis II, Grand Duke Mecklenburg-Schwerin|Frederick Francis II]] | group3 = 1914 Grand Cross | list3 = * Kaiser [[Wilhelm II]] * [[Paul von Hindenburg]]{{sup|‡}} * [[Erich Ludendorff]] * [[Putera Leopold dari Bavaria]] * [[August von Mackensen]] | group4 = 1939 Grand Cross | list4 = * [[Hermann Göring]] | below = {{sup|‡}} [[Star of the Grand Cross of the Iron Cross]] }}<noinclude> {{Collapsible option}} [[Category:Germany military navigational boxes]] </noinclude> jznj4ap8ttszdzkgj4fstvrwt9rc051 0 1289383 6844328 2026-05-08T17:47:57Z Kemalz24 352556 Dicipta dengan menterjemah laman "[[:en:Special:Redirect/revision/1352199928|Woodlands Train Checkpoint]]" 6844328 wikitext text/x-wiki {{Kotak info stesen | name = {{symbol|Keretapi Tanah Melayu Berhad Logo.svg|60}} Woodlands | other_name = {{langx|ms|'''Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands'''}} <br> {{lang-zh|'''兀兰火车关卡'''}} <br> {{langx|ta|'''ஊட்லண்ட்ஸ் தொடருந்து சோதனைச் சாவடி'''}} | style = KTM | image = Woodlands Train Checkpoint.jpg | alt = | caption = A KTM Intercity train at Woodlands Train Checkpoint | address = 11 Woodlands Crossing, [[Singapore]] 738103 | borough = | country = | coordinates = <!-- {{coord|latitude|N/S|longitude|E/W|display=inline,title}} --> | elevation = | owned = [[Immigration and Checkpoints Authority]] | manager = | operator = {{rint|my|ktm}} [[Keretapi Tanah Melayu]] | transit_authority = | lines = {{lnl|KTM|West Coast}} | distance = | platforms = 1 [[side platform]] | tracks = 2 | train_operators = | connections = {{plainlist| *{{rint|bus|1}} 46069 Bus stop *{{taxi icon|18px|alt text}} Stn Taxi stand }} | structure = At-grade | depth = | levels = | parking = | bicycle = | disabled = | architect = | architectural_style = | status = Preparation of closure | code = | iata = | zone = | classification = | website = | opened = {{Start date and age|df=yes|1998|8|1}}<br/>(border checkpoint)<br/>{{Start date and age|df=yes|2011|7|1}}<br/>(passenger service) | opening = | closed = <!-- {{End date and age|df=yes|2028}} --> | rebuilt = | electrified = | former = | original = | pregroup = | postgroup = | prenational = | years = | events = | passengers = 4,497 (inbound) and 2,240 (outbound)<ref name="stats">{{cite web|url=https://data.gov.my/dashboard/ktmb-explorer/tebrau/JB%20Sentral/Woodlands%20CIQ|title=Explore ridership data between any two stations on KTMB-operated services!|website=Malaysia's official open data portal|access-date=March 2, 2026}}</ref> | pass_system = | pass_year = 2026 | pass_percent = | pass_rank = | services = {{Adjacent stations |system1=KTM Intercity |line1=Shuttle Tebrau|left1=Johor Bahru Sentral }} | other_services = {{Adjacent stations |system1=KTM |line1=Singapore|left1=|right1=Bukit Timah }} | other_services_header = Former services | other_services_collapsible = yes | other_services2 = | other_services2_header = | other_services2_collapsible = | mapframe = yes | mapframe-marker-color = #000000 | mapframe-zoom = 15 | grid_name = | grid_position = }}'''Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands''' atau '''''Woodlands Train Checkpoint''''' (disingkatkan sebagai '''WTCP''', juga dikenali sebagai '''Woodlands CIQ''') merupakan sebuah [[stesen kereta api]] dan [[pusat pemeriksaan sempadan]] di [[Woodlands]], [[Singapura]]. Terletak berhampiran dengan [[sempadan Malaysia–Singapura]], stesen ini dimiliki oleh [[Penguasa Imigresen dan Pusat Pemeriksaan]] (ICA) Singapura dan dikendalikan oleh pengendali kereta api Malaysia, [[Keretapi Tanah Melayu]] Berhad (KTMB) dengan persetujuan dengan pihak berkuasa Singapura. Stesen ini disepadukan dengan [[Pusat Pemeriksaan Woodlands]] menerusi koridor dan jambatan penghubung untuk penumpang yang menaiki bas.<ref>{{Cite web|url=https://www.ica.gov.sg/news-and-publications/newsroom/media-release/516|title=Response to “Allow walking from checkpoint to Marsiling” (My Paper, 24 Nov 2009)|website=ICA|language=en|access-date=2025-09-16}}</ref> == Sejarah == === Stesen lama === Pada tahun 1903, stesen kereta api asal Woodlands telah dibuka sebagai lanjutan laluan asal Kereta Api Singapura–Kranji ke {{Stnlnk|Tank Road}}.<ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19030411.2.56|title=SINGAPORE-JOHORE RAILWAY|date=11 April 1903|access-date=26 October 2025|work=[[The Straits Times]]|via=[[National Library Board]]}}</ref> Setelah pembukaan [[Tambak Johor|Tambak Johor–Singapura]] pada tahun 1923, stesen itu dipindahkan di sepanjang laluan yang lebih terus ke tambak tersebut pada tahun berikutnya.<ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19230914-1.2.32|title=Untitled|date=14 September 1923|access-date=26 October 2025|work=[[The Straits Times]]|via=[[National Library Board]]}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/singfreepressb19240630-1.2.22|title=THE JOHORE CAUSEWAY|date=30 June 1924|access-date=27 October 2025|work=[[Singapore Free Press]]|via=[[National Library Board]]}}</ref> Stesen tersebut telah ditutup pada pertengahan tahun 1930-an. <ref>{{Cite web|url=https://www.nas.gov.sg/archivesonline/maps_building_plans/record-details/b797eec3-57a3-11e6-b4c5-0050568939ad|title=Johore: road and rail communications|date=1937|publisher=[[War Office]]|via=[[National Archives of Singapore]]|access-date=29 October 2025}}</ref> === Stesen baharu === Pada tahun 1990, sebuah stesen baharu telah dicadangkan di Woodlands untuk menggantikan stesen {{Stnlnk|Tanjong Pagar}} sebagai stesen akhir di Singapura bagi [[laluan kereta api Pantai Barat]]. <ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19900112-1.2.53.1|title=A railway station at Woodlands could improve links with Johor|date=12 January 1990|access-date=2 January 2026|work=[[The Straits Times]]|via=[[National Library Board]]}}</ref> Stesen tersebut telah dibina bermula tahun 1992 hingga 1997. Kemudian, Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands telah dibuka pada 1 Ogos 1998 sebagai pintu kawalan masuk dan keluar ke negara pulau tersebut. === Isu kawalan sempadan === Pada awal pembukaannya, stesen ini tidak menyediakan kemudahan bagi penumpang untuk menaiki tren. Ini kerana penumpang yang menuju ke arah utara perlu melepasi proses semakan kastam dan imigresen pihak Malaysia di stesen kereta api Tanjong Pagar, manakala semakan keluar oleh pihak Singapura pula dijalankan di stesen ini. Sementara itu, para penumpang ke arah selatan, setelah melepasi semakan oleh pihak Singapura di Woodlands, boleh terus turun di stesen ini, memandangkan mereka telah pun melepasi semakan oleh pihak Malaysia di stesen kereta api Johor Bahru. Sehingga tahun 1998, kedua-dua pihak kerajaan Malaysia dan Singapura mempunyai kemudahan semakan imigresen dan kastam di stesen Tanjong Pagar. Setelah pusat pemeriksaan kereta api ini siap dibina dan dibuka, Singapura memutuskan untuk memindahkan kemudahan tersebut ke sana. Namun, Malaysia tidak bersetuju untuk berpindah keluar berdasarkan Titik Persetujuan Malaysia-Singapura 1990. Ini menyebabkan situasi yang membimbangkan khususnya bagi negara Singapura dan kedaulatannya; penumpang ke arah Malaysia telah diberikan pelepasan masuk ke negara tersebut lebih awal daripada diberikan pelepasan keluar dari Singapura semasa di stesen Tanjong Pagar. Bagi mengatasi masalah tersebut, pihak imigresen Malaysia tidak mengecop pasport di stesen Tanjong Pagar, sebaliknya pasport diimbas ke dalam sistem komputer dan sekeping kad pengesahan keluar/masuk yang dicop disediakan kepada penumpang. Tetapi ini masih mengakibatkan masalah kepada penumpang, terutamanya apabila pasport tidak dicop sewaktu keluar dan masuk antara dua negara tersebut, ataupun apabila penumpang tercicir atau kehilangan kad tersebut. Isu kawalan sempadan akhirnya telah diselesaikan pada tahun 2010 susulan satu perjanjian antara Malaysia dan Singapura bagi menutup secara kekal stesen Tanjong Pagar serta laluan kereta api Woodlands-Tanjong Pagar. Justeru pihak KTM serta kastam dan imigresen Malaysia telah dipindahkan ke Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands pada 1 Julai 2011. === Keadaan semasa === Kini, penumpang yang menuju ke utara dikehendaki melalui pelepasan kastam dan imigresen bagi kedua-dua pihak Singapura dan Malaysia di Woodlands sebelum menaiki tren ke Malaysia, manakala penumpang yang menuju ke selatan melalui pelepasan kastam dan imigresen pihak Malaysia di JB Sentral dan proses yang sama bagi pihak Singapura di Woodlands. Stesen ini akan ditutup menjelang pertengahan 2027 kira-kira 6 bulan selepas pembukaan [[Sistem Transit Aliran Johor Bahru–Singapura]] serta memberi laluan kepada peluasan [[Pusat Pemeriksaan Woodlands]].<ref name="RTS">{{Cite news|url=http://www.straitstimes.com/asia/se-asia/jb-singapore-rts-link-project-officially-resumes-fares-will-not-be-costly|title=Fares on JB-Singapore RTS Link 'will not be costly', says Malaysia's transport minister, as project officially resumes|date=30 July 2020|access-date=1 August 2020|work=The Straits Times|location=Singapore}}</ref> Ini bakal menandakan penamatan sepenuhnya operasi KTMB di Singapura. == Perkhidmatan kereta api == Terdapat satu perkhidmatan kereta api ulang-alik berkuasa diesel iaitu ''Shuttle Tebrau'' yang dikendalikan oleh [[KTM Antarabandar]]. Tren tersebut beroperasi dari Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands ke JB Sentral.<ref name="CNA">{{Cite news|url=http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/ktmb-to-launch-shuttle-train-services-between-woodlands-johor-ba-8276594|title=KTMB to launch shuttle train services between Woodlands, Johor Bahru|date=15 June 2015|access-date=15 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20170731203938/http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/ktmb-to-launch-shuttle-train-services-between-woodlands-johor-ba-8276594|archive-date=31 July 2017|publisher=CNA/xq|work=Channel NewsAsia|location=Singapore}}</ref> Terdapat 31 perjalanan setiap hari: 18 perjalanan dari Johor Bahru dan 13 perjalanan dari Woodlands.<ref>{{Cite news|url=http://www.straitstimes.com/asia/se-asia/malaysia-in-talks-with-singapore-for-more-daily-tebrau-shuttle-trips|title=Malaysia in talks with Singapore for more daily Tebrau Shuttle trips|date=15 February 2018|access-date=19 February 2018|work=The Straits Times|location=Singapore}}</ref> Sejak pengenalannya 1 Julai 2015, tren ini merupakan satu-satunya perkhidmatan KTM yang masih beroperasi di Singapura, manakala semua perkhidmatan KTM Antarabandar lain-lain yang asalnya beroperasi di Woodlands telah dipindahkan untuk beroperasi di JB Sentral.<ref name="CNA" /> Walau bagaimanapun, perkhidmatan tren ini juga bakal ditamatkan pada pertengahan tahun 2027 apabila Sistem Transit Aliran Johor Bahru-Singapura bakal dibuka pada awal tahun tersebut. Selain itu, terdapat juga perkhidmatan kereta api berkuasa berkuasa diesel ''Eastern &amp;amp; Oriental Express'' (E&O). E&O ialah sebuah kereta api mewah yang dikendalikan oleh Belmond Limited, pengendali yang sama bagi Venice-Simplon Orient Express. Dari tahun 1993 hingga 2021, E&O telah digunakan sebagai perkhidmatan perjalanan rekreasi antara Singapura dan Bangkok dengan beberapa persinggahan di tempat-tempat menarik di Malaysia dan Thailand. Ia telah digantung pada tahun 2022 disebabkan oleh [[pandemik COVID-19]] . Operasi disambung semula pada Februari 2024.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/travel/eastern-and-oriental-express-belmond-singapore-malaysia/index.html|title=Famed luxury train is returning to Southeast Asia with two new routes|last=Cripps|first=Karla|date=14 July 2023|website=CNN|language=en|access-date=15 August 2023}}</ref> == Sambungan pengangkutan == Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands mempunyai perhentian teksi domestik dan perhentian ''e-hailing'' domestik (kereta sewa persendirian). === Perkhidmatan bas awam === Terdapat 7 perkhidmatan bas awam tempatan dan 1 perkhidmatan bas awam rentas sempadan menerusi hentian bas No. 46069, terletak bersebelahan dengan tempat mengambil penumpang di sepanjang Woodlands Center Road. Sejak 17 Mac 2019, perkhidmatan bas 913 (''West Loop'') telah diubah untuk ke kawasan {{Stesen MRT|Marsiling}} dan Woodlands Street 13, dan tidak lagi berhenti di perhentian bas di sepanjang bahagian utara Woodlands Centre Road, termasuk stesen ini.<ref>{{Cite web|url=https://www.smrt.com.sg/news-publications/newsroom/service-announcements/changes-to-smrt-bus-service-913-(west-loop)-and-introduction-of-bus-service-913m/|title=Changes to SMRT Bus Service 913 (West Loop) and Introduction of Bus Service 913M {{!}} SMRT|website=www.smrt.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> {| class="wikitable" |+Public Bus Services at Bus Stop No. 46069 - Woodlands Train Checkpoint !Bus Service !Destination !Nearby Local Transport Nodes !Remarks !Route Ref |- |'''170''' '''<small>(Larkin)</small>''' |Larkin Sentral Terminal <small>([[Johor Bahru]])</small> | - | * Cross-border bound trip terminating at Larkin Sentral Terminal ([[Johor Bahru]]), for access to Woodlands Checkpoint Departure Hall mandatory alighting point by bus <small>(2 stops)</small>. <ref name=":12">{{Cite web|url=https://www.sbstransit.com.sg/Service/BusService?ServiceNo=170&ServiceType=Basic&Dir=1|title=Bus Service Information - SBSTransit|website=www.sbstransit.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> * Domestic-bound trip of the same service terminating at Queen Street Bus Terminal also calls at the same bus stop. <ref name=":12" /> |<ref name=":12" /> |- |'''170''' '''<small>(Queen Street)</small>''' |Queen Street Bus Terminal |{{SMRT code|NS|7}} '''[[Stesen MRT Kranji|Kranji]]''' <small>(7 stops)</small> {{SMRT code|DT|1}}–{{SMRT code|BP|6}} '''[[Stesen MRT/LRT Bukit Panjang|Bukit Panjang]]''' <small>(23 stops)</small> | * Cross-border bound trip of the same service terminating at Larkin Sentral Terminal ([[Johor Bahru]]) also calls at the same bus stop. '''<ref name=":12" />''' |<ref>{{Cite web|url=https://www.sbstransit.com.sg/Service/BusService?ServiceNo=170&ServiceType=Basic&Dir=2|title=Bus Service Information - SBSTransit|website=www.sbstransit.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |- |'''178''' |Woodlands Bus Interchange |{{SMRT code|NS|9|TE|2}} '''[[Stesen MRT Woodlands|Woodlands]]''' <small>(7 stops)</small> | |<ref>{{Cite web|url=https://journey.smrt.com.sg/journey/bus_search/bus/178/|title=SMRT Journeys|website=journey.smrt.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |- |'''856''' |Yishun Bus Interchange |{{SMRT code|TE|1}}–{{SMRT code|RTS|}} '''[[Stesen MRT Woodlands Utara|Woodlands North]]''' <small>(6 stops)</small> {{SMRT code|NS|11}} '''[[Stesen MRT Sembawang|Sembawang]]''' <small>(23 stops)</small> {{SMRT code|NS|13}} '''[[Stesen MRT Yishun|Yishun]]''' <small>(32 stops)</small> | * Evening peak-hour short trip service 856A terminates at this bus stop. <ref name=":13">{{Cite web|url=https://www.towertransit.sg/announcements/short-trip-services-856a-856b|title=Tower Transit Singapore – Short-Trip Services 856A & 856B|website=www.towertransit.sg|language=en|access-date=2025-09-16}}</ref> * Morning peak-hour short trip service 856B terminates at Bus Stop 58159 (Aft Admiral Hill), (located nearby [[Stesen MRT Sembawang|Sembawang MRT Station]]), and does not continue to Yishun Bus Interchange. <ref name=":13" /><ref>{{Cite web|url=https://www.towertransit.sg/announcements/service-enhancement-856b|title=Tower Transit Singapore – Service Enhancement 856B|website=www.towertransit.sg|language=en|access-date=2025-09-16}}</ref> |<ref>{{Cite web|url=https://www.towertransit.sg/route/856|title=Bus Service 856 — Tower Transit Singapore|website=www.towertransit.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |- |'''903''' | rowspan="3" |Woodlands Bus Interchange |{{SMRT code|NS|9|TE|2}} '''[[Stesen MRT Woodlands|Woodlands]]''' <small>(11 stops)</small> | |<ref>{{Cite web|url=https://journey.smrt.com.sg/journey/bus_search/bus/903/|title=SMRT Journeys|website=journey.smrt.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |- |'''911''' '''<small>(West Loop)</small>''' |{{SMRT code|NS|9|TE|2}} '''[[Stesen MRT Woodlands|Woodlands]]''' <small>(7 stops)</small> | * Short trip service 911T terminates at Woodlands Interchange, and does not continue on East Loop. |<ref>{{Cite web|url=https://journey.smrt.com.sg/journey/bus_search/bus/911/https://journey.smrt.com.sg/journey/bus_search/bus/911/|title=SMRT Journeys|website=journey.smrt.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |- |'''912''' '''<small>(West Loop)</small>''' |{{SMRT code|NS|9|TE|2}} '''[[Stesen MRT Woodlands|Woodlands]]''' <small>(13 stops)</small> | * Short trip service 912B terminates at Woodlands Interchange, and does not continue on East Loop. |<ref>{{Cite web|url=https://journey.smrt.com.sg/journey/bus_search/bus/912/|title=SMRT Journeys|website=journey.smrt.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |- |'''950''' |Woodlands Temporary Bus Interchange |{{SMRT code|NS|8}} '''[[Stesen MRT Marsiling|Marsiling]]''' <small>(4 stops)</small> {{SMRT code|NS|9|TE|2}} '''[[Stesen MRT Woodlands|Woodlands]]''' <small>(7 stops)</small> | |<ref>{{Cite web|url=https://journey.smrt.com.sg/journey/bus_search/bus/950/|title=SMRT Journeys|website=journey.smrt.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |} == Lihat juga == * [[Pengangkutan rel di Singapura|Pengangkutan kereta api di Singapura]] * [[Sempadan Malaysia–Singapura]] * [[Tambak Johor|Tambak Johor–Singapura]] * [[Stesen keretapi Tanjong Pagar|Stesen kereta api Tanjong Pagar]] == Rujukan == <templatestyles src="Reflist/styles.css" /> 7x1d9dl54fgfa3as90flenwuo9jni2s 6844333 6844328 2026-05-08T18:09:55Z Kemalz24 352556 6844333 wikitext text/x-wiki {{Kotak info stesen | Gaya = KTM | Nama = {{symbol|Keretapi Tanah Melayu Berhad Logo.svg|60|link=Keretapi Tanah Melayu}} Woodlands | Jenis = [[File:Ktmintercitylogo.png|Logo KTM Intercity (Antarabandar)|link=KTM Antarabandar|100px]]<br>Stesen kereta api antarabandar | Nama lain = {{langx|ms|'''Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands'''}} <br> {{lang-zh|'''兀兰火车关卡'''}} <br> {{langx|ta|'''ஊட்லண்ட்ஸ் தொடருந்து சோதனைச் சாவடி'''}} | Imej = Woodlands Train Checkpoint.jpg | Saiz imej = 300 | Kapsyen = Sebuah tren KTM Antarabandar di Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands | Alamat = 11 Woodlands Crossing, [[Singapura]] 738103 | Negeri = | Negara = | Dimiliki = [[Penguasa Imigresen dan Pemeriksaan]] (ICA) | Pengendali = [[Keretapi Tanah Melayu]] Berhad (KTMB) | Laluan = Shuttle Tebrau | Platform = 1 [[platform sisi]] | Trek = 2 | Struktur = Atas tanah | Kedalaman = | Kawasan letak kenderaan = Ada | Basikal = | Kelainan upaya = Ada {{access icon}} | Status = | Kod = | IATA = | Zon = | Pengelasan = | Tapak web = | Dibuka = {{Start date and age|df=yes|1998|8|1}}<br/>(pusat pemeriksaan sempadan)<br/>{{Start date and age|df=yes|2011|7|1}}<br/>(perkhidmatan penumpang) | Ditutup = | Dibina semula = | Dielektrikkan = | Penumpang = | Tahun penumpang = | Kedudukan penumpang = | Perkhidmatan = {{Adjacent stations |system1=KTM |line1=Shuttle Tebrau|left1=JB Sentral|right1= }} }} '''Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands''' atau '''''Woodlands Train Checkpoint''''' (disingkatkan sebagai '''WTCP''', juga dikenali sebagai '''Woodlands CIQ''') merupakan sebuah [[stesen kereta api]] dan [[pusat pemeriksaan sempadan]] di [[Woodlands]], [[Singapura]]. Terletak berhampiran dengan [[sempadan Malaysia–Singapura]], stesen ini dimiliki oleh [[Penguasa Imigresen dan Pusat Pemeriksaan]] (ICA) Singapura dan dikendalikan oleh pengendali kereta api Malaysia, [[Keretapi Tanah Melayu]] Berhad (KTMB) dengan persetujuan dengan pihak berkuasa Singapura. Stesen ini disepadukan dengan [[Pusat Pemeriksaan Woodlands]] menerusi koridor dan jambatan penghubung untuk penumpang yang menaiki bas.<ref>{{Cite web|url=https://www.ica.gov.sg/news-and-publications/newsroom/media-release/516|title=Response to “Allow walking from checkpoint to Marsiling” (My Paper, 24 Nov 2009)|website=ICA|language=en|access-date=2025-09-16}}</ref> == Sejarah == === Stesen lama === Pada tahun 1903, stesen kereta api asal Woodlands telah dibuka sebagai lanjutan laluan asal Kereta Api Singapura–Kranji ke {{Stnlnk|Tank Road}}.<ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19030411.2.56|title=SINGAPORE-JOHORE RAILWAY|date=11 April 1903|access-date=26 October 2025|work=[[The Straits Times]]|via=[[National Library Board]]}}</ref> Setelah pembukaan [[Tambak Johor|Tambak Johor–Singapura]] pada tahun 1923, stesen itu dipindahkan di sepanjang laluan yang lebih terus ke tambak tersebut pada tahun berikutnya.<ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19230914-1.2.32|title=Untitled|date=14 September 1923|access-date=26 October 2025|work=[[The Straits Times]]|via=[[National Library Board]]}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/singfreepressb19240630-1.2.22|title=THE JOHORE CAUSEWAY|date=30 June 1924|access-date=27 October 2025|work=[[Singapore Free Press]]|via=[[National Library Board]]}}</ref> Stesen tersebut telah ditutup pada pertengahan tahun 1930-an.<ref>{{Cite web|url=https://www.nas.gov.sg/archivesonline/maps_building_plans/record-details/b797eec3-57a3-11e6-b4c5-0050568939ad|title=Johore: road and rail communications|date=1937|publisher=[[War Office]]|via=[[National Archives of Singapore]]|access-date=29 October 2025}}</ref> === Stesen baharu === Pada tahun 1990, sebuah stesen baharu telah dicadangkan di Woodlands untuk menggantikan stesen {{Stnlnk|Tanjong Pagar}} sebagai stesen akhir di Singapura bagi [[laluan kereta api Pantai Barat]]. <ref>{{Cite news|url=https://eresources.nlb.gov.sg/newspapers/digitised/article/straitstimes19900112-1.2.53.1|title=A railway station at Woodlands could improve links with Johor|date=12 January 1990|access-date=2 January 2026|work=[[The Straits Times]]|via=[[National Library Board]]}}</ref> Stesen tersebut telah dibina bermula tahun 1992 hingga 1997. Kemudian, Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands telah dibuka pada 1 Ogos 1998 sebagai pintu kawalan masuk dan keluar ke negara pulau tersebut. === Isu kawalan sempadan === Pada awal pembukaannya, stesen ini tidak menyediakan kemudahan bagi penumpang untuk menaiki tren. Ini kerana penumpang yang menuju ke arah utara perlu melepasi proses semakan kastam dan imigresen pihak Malaysia di stesen kereta api Tanjong Pagar, manakala semakan keluar oleh pihak Singapura pula dijalankan di stesen ini. Sementara itu, para penumpang ke arah selatan, setelah melepasi semakan oleh pihak Singapura di Woodlands, boleh terus turun di stesen ini, memandangkan mereka telah pun melepasi semakan oleh pihak Malaysia di stesen kereta api Johor Bahru. Sehingga tahun 1998, kedua-dua pihak kerajaan Malaysia dan Singapura mempunyai kemudahan semakan imigresen dan kastam di stesen Tanjong Pagar. Setelah pusat pemeriksaan kereta api ini siap dibina dan dibuka, Singapura memutuskan untuk memindahkan kemudahan tersebut ke sana. Namun, Malaysia tidak bersetuju untuk berpindah keluar berdasarkan Titik Persetujuan Malaysia-Singapura 1990. Ini menyebabkan situasi yang membimbangkan khususnya bagi negara Singapura dan kedaulatannya; penumpang ke arah Malaysia telah diberikan pelepasan masuk ke negara tersebut lebih awal daripada diberikan pelepasan keluar dari Singapura semasa di stesen Tanjong Pagar. Bagi mengatasi masalah tersebut, pihak imigresen Malaysia tidak mengecop pasport di stesen Tanjong Pagar, sebaliknya pasport diimbas ke dalam sistem komputer dan sekeping kad pengesahan keluar/masuk yang dicop disediakan kepada penumpang. Tetapi ini masih mengakibatkan masalah kepada penumpang, terutamanya apabila pasport tidak dicop sewaktu keluar dan masuk antara dua negara tersebut, ataupun apabila penumpang tercicir atau kehilangan kad tersebut. Isu kawalan sempadan akhirnya telah diselesaikan pada tahun 2010 susulan satu perjanjian antara Malaysia dan Singapura bagi menutup secara kekal stesen Tanjong Pagar serta laluan kereta api Woodlands-Tanjong Pagar. Justeru pihak KTM serta kastam dan imigresen Malaysia telah dipindahkan ke Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands pada 1 Julai 2011. === Keadaan semasa === Kini, penumpang yang menuju ke utara dikehendaki melalui pelepasan kastam dan imigresen bagi kedua-dua pihak Singapura dan Malaysia di Woodlands sebelum menaiki tren ke Malaysia, manakala penumpang yang menuju ke selatan melalui pelepasan kastam dan imigresen pihak Malaysia di JB Sentral dan proses yang sama bagi pihak Singapura di Woodlands. Stesen ini akan ditutup menjelang pertengahan 2027 kira-kira 6 bulan selepas pembukaan [[Sistem Transit Aliran Johor Bahru–Singapura]] serta memberi laluan kepada peluasan [[Pusat Pemeriksaan Woodlands]].<ref name="RTS">{{Cite news|url=http://www.straitstimes.com/asia/se-asia/jb-singapore-rts-link-project-officially-resumes-fares-will-not-be-costly|title=Fares on JB-Singapore RTS Link 'will not be costly', says Malaysia's transport minister, as project officially resumes|date=30 July 2020|access-date=1 August 2020|work=The Straits Times|location=Singapore}}</ref> Ini bakal menandakan penamatan sepenuhnya operasi KTMB di Singapura. == Perkhidmatan kereta api == Terdapat satu perkhidmatan kereta api ulang-alik berkuasa diesel iaitu ''Shuttle Tebrau'' yang dikendalikan oleh [[KTM Antarabandar]]. Tren tersebut beroperasi dari Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands ke JB Sentral.<ref name="CNA">{{Cite news|url=http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/ktmb-to-launch-shuttle-train-services-between-woodlands-johor-ba-8276594|title=KTMB to launch shuttle train services between Woodlands, Johor Bahru|date=15 June 2015|access-date=15 September 2025|archive-url=https://web.archive.org/web/20170731203938/http://www.channelnewsasia.com/news/singapore/ktmb-to-launch-shuttle-train-services-between-woodlands-johor-ba-8276594|archive-date=31 July 2017|publisher=CNA/xq|work=Channel NewsAsia|location=Singapore}}</ref> Terdapat 31 perjalanan setiap hari: 18 perjalanan dari Johor Bahru dan 13 perjalanan dari Woodlands.<ref>{{Cite news|url=http://www.straitstimes.com/asia/se-asia/malaysia-in-talks-with-singapore-for-more-daily-tebrau-shuttle-trips|title=Malaysia in talks with Singapore for more daily Tebrau Shuttle trips|date=15 February 2018|access-date=19 February 2018|work=The Straits Times|location=Singapore}}</ref> Sejak pengenalannya 1 Julai 2015, tren ini merupakan satu-satunya perkhidmatan KTM yang masih beroperasi di Singapura, manakala semua perkhidmatan KTM Antarabandar lain-lain yang asalnya beroperasi di Woodlands telah dipindahkan untuk beroperasi di JB Sentral.<ref name="CNA" /> Walau bagaimanapun, perkhidmatan tren ini juga bakal ditamatkan pada pertengahan tahun 2027 apabila Sistem Transit Aliran Johor Bahru-Singapura bakal dibuka pada awal tahun tersebut. Selain itu, terdapat juga perkhidmatan kereta api berkuasa berkuasa diesel ''Eastern & Oriental Express'' (E&O). E&O ialah sebuah kereta api mewah yang dikendalikan oleh Belmond Limited, pengendali yang sama bagi Venice-Simplon Orient Express. Dari tahun 1993 hingga 2021, E&O telah digunakan sebagai perkhidmatan perjalanan rekreasi antara Singapura dan Bangkok dengan beberapa persinggahan di tempat-tempat menarik di Malaysia dan Thailand. Ia telah digantung pada tahun 2022 disebabkan oleh [[pandemik COVID-19]] . Operasi disambung semula pada Februari 2024.<ref>{{Cite web|url=https://www.cnn.com/travel/eastern-and-oriental-express-belmond-singapore-malaysia/index.html|title=Famed luxury train is returning to Southeast Asia with two new routes|last=Cripps|first=Karla|date=14 July 2023|website=CNN|language=en|access-date=15 August 2023}}</ref> == Sambungan pengangkutan == Pusat Pemeriksaan Kereta Api Woodlands mempunyai perhentian teksi domestik dan perhentian ''e-hailing'' domestik (kereta sewa persendirian). === Perkhidmatan bas awam === Terdapat 7 perkhidmatan bas awam tempatan dan 1 perkhidmatan bas awam rentas sempadan menerusi hentian bas No. 46069, terletak bersebelahan dengan tempat mengambil penumpang di sepanjang Woodlands Center Road. Sejak 17 Mac 2019, perkhidmatan bas 913 (''West Loop'') telah diubah untuk ke kawasan {{Stesen MRT|Marsiling}} dan Woodlands Street 13, dan tidak lagi berhenti di perhentian bas di sepanjang bahagian utara Woodlands Centre Road, termasuk stesen ini.<ref>{{Cite web|url=https://www.smrt.com.sg/news-publications/newsroom/service-announcements/changes-to-smrt-bus-service-913-(west-loop)-and-introduction-of-bus-service-913m/|title=Changes to SMRT Bus Service 913 (West Loop) and Introduction of Bus Service 913M {{!}} SMRT|website=www.smrt.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> {| class="wikitable" |+Public Bus Services at Bus Stop No. 46069 - Woodlands Train Checkpoint !Bus Service !Destination !Nearby Local Transport Nodes !Remarks !Route Ref |- |'''170''' '''<small>(Larkin)</small>''' |Larkin Sentral Terminal <small>([[Johor Bahru]])</small> | - | * Cross-border bound trip terminating at Larkin Sentral Terminal ([[Johor Bahru]]), for access to Woodlands Checkpoint Departure Hall mandatory alighting point by bus <small>(2 stops)</small>. <ref name=":12">{{Cite web|url=https://www.sbstransit.com.sg/Service/BusService?ServiceNo=170&ServiceType=Basic&Dir=1|title=Bus Service Information - SBSTransit|website=www.sbstransit.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> * Domestic-bound trip of the same service terminating at Queen Street Bus Terminal also calls at the same bus stop. <ref name=":12" /> |<ref name=":12" /> |- |'''170''' '''<small>(Queen Street)</small>''' |Queen Street Bus Terminal |{{SMRT code|NS|7}} '''[[Stesen MRT Kranji|Kranji]]''' <small>(7 stops)</small> {{SMRT code|DT|1}}–{{SMRT code|BP|6}} '''[[Stesen MRT/LRT Bukit Panjang|Bukit Panjang]]''' <small>(23 stops)</small> | * Cross-border bound trip of the same service terminating at Larkin Sentral Terminal ([[Johor Bahru]]) also calls at the same bus stop. '''<ref name=":12" />''' |<ref>{{Cite web|url=https://www.sbstransit.com.sg/Service/BusService?ServiceNo=170&ServiceType=Basic&Dir=2|title=Bus Service Information - SBSTransit|website=www.sbstransit.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |- |'''178''' |Woodlands Bus Interchange |{{SMRT code|NS|9|TE|2}} '''[[Stesen MRT Woodlands|Woodlands]]''' <small>(7 stops)</small> | |<ref>{{Cite web|url=https://journey.smrt.com.sg/journey/bus_search/bus/178/|title=SMRT Journeys|website=journey.smrt.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |- |'''856''' |Yishun Bus Interchange |{{SMRT code|TE|1}}–{{SMRT code|RTS|}} '''[[Stesen MRT Woodlands Utara|Woodlands North]]''' <small>(6 stops)</small> {{SMRT code|NS|11}} '''[[Stesen MRT Sembawang|Sembawang]]''' <small>(23 stops)</small> {{SMRT code|NS|13}} '''[[Stesen MRT Yishun|Yishun]]''' <small>(32 stops)</small> | * Evening peak-hour short trip service 856A terminates at this bus stop. <ref name=":13">{{Cite web|url=https://www.towertransit.sg/announcements/short-trip-services-856a-856b|title=Tower Transit Singapore – Short-Trip Services 856A & 856B|website=www.towertransit.sg|language=en|access-date=2025-09-16}}</ref> * Morning peak-hour short trip service 856B terminates at Bus Stop 58159 (Aft Admiral Hill), (located nearby [[Stesen MRT Sembawang|Sembawang MRT Station]]), and does not continue to Yishun Bus Interchange. <ref name=":13" /><ref>{{Cite web|url=https://www.towertransit.sg/announcements/service-enhancement-856b|title=Tower Transit Singapore – Service Enhancement 856B|website=www.towertransit.sg|language=en|access-date=2025-09-16}}</ref> |<ref>{{Cite web|url=https://www.towertransit.sg/route/856|title=Bus Service 856 — Tower Transit Singapore|website=www.towertransit.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |- |'''903''' | rowspan="3" |Woodlands Bus Interchange |{{SMRT code|NS|9|TE|2}} '''[[Stesen MRT Woodlands|Woodlands]]''' <small>(11 stops)</small> | |<ref>{{Cite web|url=https://journey.smrt.com.sg/journey/bus_search/bus/903/|title=SMRT Journeys|website=journey.smrt.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |- |'''911''' '''<small>(West Loop)</small>''' |{{SMRT code|NS|9|TE|2}} '''[[Stesen MRT Woodlands|Woodlands]]''' <small>(7 stops)</small> | * Short trip service 911T terminates at Woodlands Interchange, and does not continue on East Loop. |<ref>{{Cite web|url=https://journey.smrt.com.sg/journey/bus_search/bus/911/https://journey.smrt.com.sg/journey/bus_search/bus/911/|title=SMRT Journeys|website=journey.smrt.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |- |'''912''' '''<small>(West Loop)</small>''' |{{SMRT code|NS|9|TE|2}} '''[[Stesen MRT Woodlands|Woodlands]]''' <small>(13 stops)</small> | * Short trip service 912B terminates at Woodlands Interchange, and does not continue on East Loop. |<ref>{{Cite web|url=https://journey.smrt.com.sg/journey/bus_search/bus/912/|title=SMRT Journeys|website=journey.smrt.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |- |'''950''' |Woodlands Temporary Bus Interchange |{{SMRT code|NS|8}} '''[[Stesen MRT Marsiling|Marsiling]]''' <small>(4 stops)</small> {{SMRT code|NS|9|TE|2}} '''[[Stesen MRT Woodlands|Woodlands]]''' <small>(7 stops)</small> | |<ref>{{Cite web|url=https://journey.smrt.com.sg/journey/bus_search/bus/950/|title=SMRT Journeys|website=journey.smrt.com.sg|access-date=2025-09-16}}</ref> |} == Lihat juga == * [[Pengangkutan rel di Singapura]] * [[Sempadan Malaysia–Singapura]] * [[Tambak Johor|Tambak Johor–Singapura]] * [[Stesen keretapi Tanjong Pagar|Stesen kereta api Tanjong Pagar]] == Rujukan == {{reflist}} 50ponnesy02bqx2wfnfycw0ma1dikcb 0 1289384 6844336 2026-05-08T18:31:30Z Muhammad Aliff1999 295485 Rencana baru 6844336 wikitext text/x-wiki {{Infobox film | name = Boiling Point | image = | caption = | director = [[Takeshi Kitano]] | producer = Kazuyoshi Okuyama | writer = Takeshi Kitano | starring = {{Plainlist| * [[Takeshi Kitano|Beat Takeshi]] * [[Yūrei Yanagi]] * [[Yuriko Ishida]] * Gadarukanaru Taka * [[Dankan]] * Eri Fuse }} | cinematography = [[Katsumi Yanagishima]] | editing = Toshio Taniguchi | studio = [[Bandai]] / [[Shochiku|Shochiku Fuji]] | distributor = [[Shochiku Co., Ltd.]] | released = {{Film date|1990|09|15}} | runtime = 97 minit | country = Jepun | language = Jepun | budget = | gross = {{Currency|1,471.00}} }} {{nihongo|'''''Boiling Point'''''|3-4x10月|San tai Yon ekkusu Jugatsu|{{literal translation|''3 ke 4x Oktober''}}|lead=yes}} ialah sebuah [[Filem jenayah|filem jenayah]] Jepun tahun 1990 yang ditulis dan diarahkan oleh [[Takeshi Kitano]], yang turut berlakon bersama di bawah nama pentasnya Beat Takeshi. Ia merupakan filem kedua Kitano sebagai pengarah dan filem pertama sebagai penulis skrip. ''Boiling Point'' dilihat sebagai langkah pertama yang penting dalam perkembangannya sebagai penyunting<ref>{{cite web|url=http://www.kitanotakeshi.com/index.php?content=biography|title=Biography|author=Sylow, Henrik|publisher=KitanoTakeshi.com|accessdate=15 Jun 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20110716085409/http://www.kitanotakeshi.com/index.php?content=biography|archive-date=16 Julai 2011|url-status=usurped}}</ref> dan sebagai pengarah.<ref>[http://www.culturecartel.com/review.php?rid=10004713 Review of ''Boiling Point''] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20090620013137/http://www.culturecartel.com/review.php?rid=10004713 |date=20 Jun 2009 }} by Mike Bracken at CultureCartel.com</ref> ==Ringkasan plot== Masaki ialah seorang pemuda yang tidak cerewet dan lalai yang merupakan ahli pasukan [[besbol]] tempatan yang kalah yang diuruskan oleh Encik Iguchi, seorang bekas [[yakuza]] yang jurulatihnya diancam dan diserang oleh yakuza tempatan. Dia bekerjasama dengan seorang rakan untuk pergi ke [[Wilayah Okinawa|Okinawa]] untuk membeli senjata supaya mereka dapat membalas dendam. Seorang ahli yakuza psikotik bernama Uehara berkawan dengan mereka sebaik sahaja mereka tiba di Okinawa. Uehara mempunyai agenda balas dendamnya sendiri, dan ketika cerita berjalan, kedua-dua budak lelaki itu semakin hanyut ke orbitnya, dengan hasil yang meresahkan. ==Pelakon== * [[Takeshi Kitano]] sebagai Uehara * [[Yūrei Yanagi]] sebagai Masaki * [[Yuriko Ishida]] sebagai Sayaka * Gadarukanaru Taka sebagai Takashi Iguchi * [[Dankan]] sebagai Kazuo * Eri Fuse sebagai Miki ==Penerbitan== Jenaka hitam Kitano yang menjadi ciri khasnya merangkumi filem ini dalam pelbagai cara: pada satu ketika, budak lelaki itu akhirnya mendapat pistol, tetapi secara tidak sengaja menembak cermin depan kereta teman wanitanya. Filem ini juga menampilkan pelawak Iizuka Minoru, juga dikenali sebagai Dankan, yang kemudiannya menjadi penonton tetap Kitano (''[[Getting Any?]]'') dan Katsuo Tokashiki, yang terkenal dengan kemahiran kickboxingnya di Jepun. Dia juga memainkan watak pengawal dalam ''[[Istana Takeshi]]'' arahan Takeshi Kitano pada 1980-an. Tajuk asal, ''3-4X Jugatsu'', ialah skor akhir perlawanan besbol yang dimainkan dalam filem itu. "Jugatsu" (Oktober) telah ditambah pada tajuk itu, kerana perlawanan besbol yang paling menarik iaitu perlawanan ''play-off'', dimainkan pada bulan Oktober. ==Penerimaan== ''Boiling Point'' mempunyai penarafan kelulusan sebanyak 94% di laman web [[agregator ulasan]] [[Rotten Tomatoes]], berdasarkan 17 ulasan dan penarafan purata 7/10.<ref>{{cite web | url=https://www.rottentomatoes.com/m/3_4x_juugatsu | title=Boiling Point &#124; Rotten Tomatoes | website=[[Rotten Tomatoes]] }}</ref> ==Rujukan== {{reflist}} ==Pautan luar== * {{IMDb title|id=0098967|title=Boiling Point}} {{Takeshi Kitano}} [[Kategori:Filem 1990]] [[Kategori:Filem drama jenayah 1990]] [[Kategori:Filem komedi jenayah Jepun]] [[Kategori:Filem arahan Takeshi Kitano]] [[Kategori:Filem yang berlatarkan Wilayah Okinawa]] [[Kategori:Filem drama jenayah Jepun]] [[Kategori:Filem bahasa Jepun]] [[Kategori:Filem Shochiku]] [[Kategori:Filem tentang yakuza]] {{Tunas-filem-Jepun}} sqdgsne1yr94y5l1ce9pzfh7w9x13yg 10 1289385 6844338 2026-05-08T18:36:35Z Muhammad Aliff1999 295485 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{asbox | image = Japan film clapperboard.svg | qualifier = tentang filem Jepun atau topik berkaitan filem Jepun | category = Tunas filem Jepun | name = Tunas-filem-Jepun }}<noinclude> [[Kategori:Templat tunas filem|{{PAGENAME}}]] [[Kategori:Templat tunas Jepun|Filem]] </noinclude>' 6844338 wikitext text/x-wiki {{asbox | image = Japan film clapperboard.svg | qualifier = tentang filem Jepun atau topik berkaitan filem Jepun | category = Tunas filem Jepun | name = Tunas-filem-Jepun }}<noinclude> [[Kategori:Templat tunas filem|{{PAGENAME}}]] [[Kategori:Templat tunas Jepun|Filem]] </noinclude> as88bzkccy8t6j5ayzs7lgokex9262r 0 1289386 6844344 2026-05-08T19:40:36Z JacobSanchez295 56975 New article (from enWP) 6844344 wikitext text/x-wiki {{Nutritional value | name = Filet-O-Fish | image = McDonald's Filet-O-Fish sandwich (1).jpg | caption = | serving_size = 1 sandwic (141&nbsp;g) | kcal = 380 | opt1n = Tenaga daripada lemak | opt1v = {{convert|170|kcal|kJ|abbr=on}} | fat = 19&nbsp;g (29%) | satfat = 4&nbsp;g (19%) | transfat = 0&nbsp;g | opt2n = Kolesterol | opt2v = 45&nbsp;mg (15%) | sodium_mg = 560 | carbs = 38&nbsp;g (13%) | fiber = 2&nbsp;g (7%) | sugars = 5&nbsp;g | protein = 17&nbsp;g | vitA_iu = 240 | vitC_mg = 0 | calcium_mg = 60 | iron_mg = 2 | source = [https://www.mcdonalds.com/us/en-us/about-our-food/nutrition-calculator.html McDonald's] | note = Mungkin berbeza di luar pasaran AS. {{convert|360|kcal|kJ|abbr=on}} di UK. Sesetengah restoran menerbitkan maklumat pemakanan untuk sandwic yang telah dibuang sos tartarnya. }} '''Filet-O-Fish''' (dikenali sebagai '''Fish Fillet Burger'''<ref>{{Cite web|title=Fish Fillet Burger|url=https://www.mcdonalds.co.id/menu/fish-fillet-burger|access-date=2026-04-11|website=McDonald's Indonesia|language=id}}</ref><ref>{{cite web|title=Menu Favorit Fillet-O-Fish Kembali Disajikan di McDonald's Indonesia|url=https://food.detik.com/berita-boga/d-3063358/menu-favorit-i-fillet-o-fish-i-kembali-disajikan-di-i-mcdonalds-i-indonesia|access-date=2026-05-03|website=[[detikcom]]|language=id}}</ref> di Indonesia) ialah sandwic ikan yang dijual oleh rangkaian restoran makanan segera antarabangsa [[McDonald's]].<ref>{{Cite web|url=https://www.beaumontenterprise.com/technology/businessinsider/article/Why-sales-of-McDonald-s-Filet-o-Fish-sandwiches-10969333.php|title=Here's why McDonald's Filet-O-Fish sales skyrocket in March|last1=Berger|first1=Arielle|date=2019-03-01|website=[[The Beaumont Enterprise|Beaumont Enterprise]]|access-date=2019-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329090148/https://www.beaumontenterprise.com/technology/businessinsider/article/Why-sales-of-McDonald-s-Filet-o-Fish-sandwiches-10969333.php|archive-date=2019-03-29}}</ref> Ia dicipta pada tahun 1962 oleh [[Lou Groen]], pemilik francais McDonald's di kawasan kejiranan Monfort Heights di [[Cincinnati, Ohio]] yang majoritinya beragama [[Katolik]],<ref name="catholicfinanciallife1">{{cite web|url=https://join.catholicfinanciallife.org/blog/why-abstain-from-meat-on-fridays-but-eat-fish|title=Why Abstain from Meat on Fridays, but Eat Fish?|website=[[Catholic Financial Life]]|access-date=October 23, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20190329090039/https://join.catholicfinanciallife.org/blog/why-abstain-from-meat-on-fridays-but-eat-fish|archive-date=March 29, 2019|url-status=dead}}</ref><ref name="usatoday2007">{{cite web|last=Clark |first=Paul |url=https://usatoday30.usatoday.com/money/industries/food/2007-02-20-fish2-usat_x.htm |title=No fish story: Sandwich saved his McDonald's|work=USA Today |date=2007-02-20 |access-date=2017-11-07}}</ref> sebagai tindak balas kepada penurunan jualan hamburger pada hari Jumaat disebabkan oleh amalan berpantang daging pada hari tersebut. Walaupun komposisi ikan dalam sandwic ini telah berubah selama bertahun-tahun untuk memenuhi citarasa dan menangani batasan bekalan, rangka kerja bahan-bahannya kekal sama; fillet ikan goreng bersalut tepung roti, roti kukus, [[sos tartar]] dan keju Amerika yang dipasteur. ==Rujukan== {{Reflist}} [[Kategori:McDonald's]] snj6r80ujfdou0welmb273pvt094622 0 1289387 6844355 2026-05-08T20:26:38Z HienWiki2026 398917 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox film |name=The Jungle Bunch |director=[[David Alaux]] |producer=Jean-François Tosti<br>Bernard Birebent<br>François Cadene |writer={{Plainlist| * David Alaux * [[Éric Tosti]] * Jean-François Tosti }}|starring={{Plainlist| * Philippe Bozo * Laurent Morteau * Pascal Casanova * Céline Monsarrat }}|music=Olivier Cussac|editing=Jean-Christian Tassy|studio={{Plainlist| * {{Interlanguage link|TAT Productions|fr}} * Master Films * France 3|Fra...' 6844355 wikitext text/x-wiki {{Infobox film |name=The Jungle Bunch |director=[[David Alaux]] |producer=Jean-François Tosti<br>Bernard Birebent<br>François Cadene |writer={{Plainlist| * David Alaux * [[Éric Tosti]] * Jean-François Tosti }}|starring={{Plainlist| * Philippe Bozo * Laurent Morteau * Pascal Casanova * Céline Monsarrat }}|music=Olivier Cussac|editing=Jean-Christian Tassy|studio={{Plainlist| * {{Interlanguage link|TAT Productions|fr}} * Master Films * [[France 3|France 3 Cinéma]] }} |distributor=[[Groupe M6|SND Films]] |released={{Film date|df=y|2017|06|13|Annecy International Animation Film Festival|2017|07|26|Perancis}} |runtime=90 minit |country=Perancis |language=Bahasa Perancis<br>Bahasa Inggeris |budget=$45 million |gross= }} '''''The Jungle Bunch''''' ialah sebuah filem komedi pengembaraan animasi [[Perancis]] 2017 yang diarahkan oleh David Alaux. ==Watak== * Maurice * Junior * Miguel * Batricia * Gilbert * Al * Bob * Fred [[Kategori:Filem 2017]] [[Kategori:Filem Prancis]] ql8dh6ys4aju8vlma3lglfc1xwvij88 6844356 6844355 2026-05-08T20:39:11Z Mutark2026 398572 /* Watak */ [[Kategori:Filem Perancis tahun 2017]] 6844356 wikitext text/x-wiki {{Infobox film |name=The Jungle Bunch |director=[[David Alaux]] |producer=Jean-François Tosti<br>Bernard Birebent<br>François Cadene |writer={{Plainlist| * David Alaux * [[Éric Tosti]] * Jean-François Tosti }}|starring={{Plainlist| * Philippe Bozo * Laurent Morteau * Pascal Casanova * Céline Monsarrat }}|music=Olivier Cussac|editing=Jean-Christian Tassy|studio={{Plainlist| * {{Interlanguage link|TAT Productions|fr}} * Master Films * [[France 3|France 3 Cinéma]] }} |distributor=[[Groupe M6|SND Films]] |released={{Film date|df=y|2017|06|13|Annecy International Animation Film Festival|2017|07|26|Perancis}} |runtime=90 minit |country=Perancis |language=Bahasa Perancis<br>Bahasa Inggeris |budget=$45 million |gross= }} '''''The Jungle Bunch''''' ialah sebuah filem komedi pengembaraan animasi [[Perancis]] 2017 yang diarahkan oleh David Alaux. ==Watak== * Maurice * Junior * Miguel * Batricia * Gilbert * Al * Bob * Fred [[Kategori:Filem Perancis tahun 2017]] aphssedk25obwetwb6o8gc5h9ufg2g0 0 1289388 6844362 2026-05-08T21:13:52Z Ibrahim Old 231329 Ibrahim Old telah memindahkan laman [[Singa, Sudan]] ke [[Sinja]] 6844362 wikitext text/x-wiki #LENCONG [[Sinja]] {{R from move}} ohwr9wreu6ojonsv2pe11romfj8860o 0 1289389 6844415 2026-05-09T00:23:09Z Danielrayyan09 355514 Danielrayyan09 telah memindahkan laman [[Bombardier Aerospace]] ke [[Bombardier Aviation]]: Tajuk salah eja 6844415 wikitext text/x-wiki #LENCONG [[Bombardier Aviation]] {{R from move}} 1ymvfu63r7y0nj36qff74ndy2u4tgre 0 1289390 6844418 2026-05-09T00:26:51Z Danielrayyan09 355514 Melencong ke [[Air France–KLM]] 6844418 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Air France–KLM]] f6natankht4pn9grr2gyp510cyren9b 14 1289391 6844432 2026-05-09T02:10:18Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Category main article}} [[Kategori:Hound|Pemburu Sarang Arnab, Anjing]] [[Kategori:Jenis anjing|Pemburu Sarang Arnab, Anjing]]' 6844432 wikitext text/x-wiki {{Category main article}} [[Kategori:Hound|Pemburu Sarang Arnab, Anjing]] [[Kategori:Jenis anjing|Pemburu Sarang Arnab, Anjing]] sxth2q381vxmwds6k4d22sbj6alt087 10 1289392 6844434 2026-05-09T02:20:31Z Danielrayyan09 355514 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | title = {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} | titleclass = fn | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | label1 = Pemaju | data1 = {{{developer|}}} | label2 = Pengilang | data2 = {{{manufacturer|}}} | label3 = Jenis | data3 = {{{type|}}} | label4 = Tarikh keluar | data...' 6844434 wikitext text/x-wiki {{Infobox | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | title = {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} | titleclass = fn | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | label1 = Pemaju | data1 = {{{developer|}}} | label2 = Pengilang | data2 = {{{manufacturer|}}} | label3 = Jenis | data3 = {{{type|}}} | label4 = Tarikh keluar | data4 = {{{release_date|}}} | label5 = Dihentikan | data5 = {{{discontinued|}}} | label6 = Harga | data6 = {{{price|}}} | label7 = Unit dijual | data7 = {{{units_sold|}}} | label8 = Paparan | data8 = {{{display|}}} | label9 = Kuasa | data9 = {{{power|}}} | label10 = Ketersambungan | data10 = {{{connectivity|}}} | label11 = Pendahulu | data11 = {{{predecessor|}}} | label12 = Pengganti | data12 = {{{successor|}}} | label13 = Laman web | data13 = {{{website|}}} }} 73vpm1s5k7h5gmssse2ryubl34bylu6 6844444 6844434 2026-05-09T02:42:37Z Danielrayyan09 355514 6844444 wikitext text/x-wiki {{Infobox | child = {{{child|}}} | bodyclass = vcard | title = {{{name|<includeonly>{{PAGENAME}}</includeonly>}}} | titleclass = fn | image = {{#invoke:InfoboxImage|InfoboxImage|image={{{image|}}}|size={{{image_size|}}}|sizedefault=frameless|alt={{{alt|}}}}} | caption = {{{caption|}}} | label1 = Pemaju | data1 = {{{developer|}}} | label2 = Pengilang | data2 = {{{manufacturer|}}} | label3 = Jenis | data3 = {{{type|}}} | label4 = Tarikh keluar | data4 = {{{release_date|}}} | label5 = Dihentikan | data5 = {{{discontinued|}}} | label6 = Harga | data6 = {{{price|}}} | label7 = Unit dijual | data7 = {{{units_sold|}}} | label8 = Paparan | data8 = {{{display|}}} | label9 = Kuasa | data9 = {{{power|}}} | label10 = Ketersambungan | data10 = {{{connectivity|}}} | label11 = Pendahulu | data11 = {{{predecessor|}}} | label12 = Pengganti | data12 = {{{successor|}}} | label13 = Laman web | data13 = {{{website|}}} | label14 = Logo | data14 = {{{logo|}}} }} r70wd9xpeyigtarfv202y1v32g0nhga 14 1289393 6844438 2026-05-09T02:27:58Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Kategori Commons|Police dogs}} {{Category main article}} [[Kategori:Anjing pekerja|Polis, Anjing]] [[Kategori:Haiwan penguatkuasaan undang-undang]]' 6844438 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Police dogs}} {{Category main article}} [[Kategori:Anjing pekerja|Polis, Anjing]] [[Kategori:Haiwan penguatkuasaan undang-undang]] aa3b30qjc65ubzj6bgpc7q9xj79xn3y 14 1289394 6844440 2026-05-09T02:39:16Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Category more}} [[Kategori:Pelatihan anjing|Peperangan]] [[Kategori:Anjing pekerja|Peperangan]] [[Kategori:Haiwan ketenteraan|Anjing]] [[Kategori:Peperangan mengikut jenis]]' 6844440 wikitext text/x-wiki {{Category more}} [[Kategori:Pelatihan anjing|Peperangan]] [[Kategori:Anjing pekerja|Peperangan]] [[Kategori:Haiwan ketenteraan|Anjing]] [[Kategori:Peperangan mengikut jenis]] mqsdhyuy68aa33byt8x59jy2wapc85h 0 1289395 6844445 2026-05-09T02:44:44Z Danielrayyan09 355514 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox computing device | name = Chromecast | logo = Google Chromecast wordmark.svg | image = Collection of Chromecast devices.jpg | image_size = 250px | caption = Koleksi peranti yang dikeluarkan di bawah barisan produk Chromecast | developer = [[Google]] | manufacturer = Google | type = [[Pemain media digital]] | release_date = {{plainlist| *'''Gen pertama''': {{Start date|2013|07|24}} *'''Gen ke-2''' dan '''Audio''': {{Start date|2015|09|29}} *''...' 6844445 wikitext text/x-wiki {{Infobox computing device | name = Chromecast | logo = Google Chromecast wordmark.svg | image = Collection of Chromecast devices.jpg | image_size = 250px | caption = Koleksi peranti yang dikeluarkan di bawah barisan produk Chromecast | developer = [[Google]] | manufacturer = Google | type = [[Pemain media digital]] | release_date = {{plainlist| *'''Gen pertama''': {{Start date|2013|07|24}} *'''Gen ke-2''' dan '''Audio''': {{Start date|2015|09|29}} *'''Ultra''': {{Start date|2016|11|06}} *'''Gen ke-3''': {{Start date|2018|10|10}} *'''dgn Google TV (4K)''': {{Start date|2020|9|30}} *'''dgn Google TV (HD)''': {{Start date|2022|9|22}} }} | discontinued = {{Start date|2024|08|06}} | price = {{plainlist| *Gen 1, 2, 3, dan Audio: US$35 / £30 *Ultra: US$69 *dengan Google TV (4K): US$49.99 *dengan Google TV (HD): US$29.99 }} | units_sold = 100 juta | power = {{plainlist| *[[Micro-USB]] (Gen 1, 2, 3, Audio, dan Ultra) *[[USB-C]] (dengan Google TV) }} | display = {{plainlist| *[[1080p]] (Gen 1, 2, 3, dengan Google TV (HD)) *[[Resolusi 4K|4K Ultra HD]] (Ultra dan dengan Google TV (4K)) }} | connectivity = {{plainlist| *[[Wi-Fi]] *[[HDMI]] (model video) *[[Bluetooth]] (dengan Google TV) *[[Bicu audio 3.5 mm]] / soket [[TOSLINK|mini-TOSLINK]] (Audio) *[[Ethernet]] (dengan penyesuai kuasa Ethernet) }} | predecessor = [[Nexus Q]] | website = {{URL|https://chromecast.com}} | successor = [[Google TV Streamer]] }} '''Chromecast''' ialah barisan [[pemain media digital]] yang telah dibangunkan oleh [[Google]] dari 2013 hingga 2024. Peranti, yang direka bentuk sebagai [[dongle]] kecil, boleh memainkan kandungan audio-visual [[strim]] [[Internet]] pada [[televisyen definisi tinggi]] atau sistem [[audio rumah]]. Pengguna boleh mengawal main balik dengan [[peranti mudah alih]] atau [[komputer peribadi]] melalui [[aplikasi mudah alih|apl]] dan [[aplikasi web|web]] yang boleh menggunakan protokol [[Google Cast]], atau dengan mengeluarkan arahan melalui [[Google Assistant]]; model kemudiannya memperkenalkan antara muka pengguna yang boleh dilayari dan [[alat kawalan jauh]]. Kandungan boleh dicerminkan kepada model video daripada penyemak imbas web [[Google Chrome]] pada komputer peribadi atau daripada skrin sesetengah peranti [[Android (sistem pengendalian)|Android]]. Chromecast generasi pertama, peranti penstriman video, diumumkan pada 24 Julai 2013, dan tersedia untuk pembelian pada hari yang sama di Amerika Syarikat pada {{US$|35|2013}} (bersamaan dengan $48.38 pada 2025).<ref name="Forbes: Chromecast">{{cite web|last=Evangelho|first=Jason|title=Google's Chromecast A Brilliant Play For The Living Room -- Especially With $35 Price Tag|url=https://www.forbes.com/sites/jasonevangelho/2013/07/24/googles-chromecast-a-brilliant-play-for-the-living-room-especially-with-35-price-tag/|access-date=July 24, 2013|work=[[Forbes.com]]|date=July 24, 2013}}</ref> Chromecast generasi kedua dan model audio sahaja yang dipanggil Audio Chromecast telah dikeluarkan pada September 2015. Model yang dipanggil Chromecast Ultra yang boleh memaparkan [[resolusi 4K]] dan [[julat dinamik tinggi]] telah dikeluarkan pada November 2016. Generasi ketiga Chromecast video HD dikeluarkan pada Oktober 2018. Model terakhir, yang dipanggil Chromecast dengan Google TV, adalah yang pertama dalam barisan produk yang menampilkan antara muka pengguna dan alat kawalan jauh; versi 4K dikeluarkan pada September 2020, diikuti oleh versi [[1080p]] pada September 2022. Pengkritik memuji kesederhanaan dan potensi Chromecast generasi pertama untuk sokongan apl masa hadapan. [[Software development kit|SDK]] Google Cast telah dikeluarkan pada 3 Februari 2014, membenarkan pihak ketiga mengubah suai perisian mereka untuk berfungsi dengan Chromecast dan penerima Cast yang lain. Menjelang Mei 2015, lebih 1.5 bilion permintaan strim telah dimulakan dan lebih 20,000 apl sedia Cast telah disediakan, menurut Google. Chromecast ialah peranti penstriman terlaris di Amerika Syarikat pada tahun 2014, menurut [[NPD Group]]. Lebih 100 juta peranti Chromecast telah dijual selama 11 tahun, menurut Google. Banyak penerbitan teknologi menyertakan Chromecast dalam senarai produk popular dan berpengaruh mereka pada tahun 2010-an. Pada tahun 2024, barisan produk Chromecast telah dihentikan dan digantikan dengan Google TV Streamer.<ref name="theverge-discontinued" /> == Pembangunan == Chromecast pada asalnya dicipta oleh jurutera Majd Bakar.<ref name="origins-fc">{{cite web|url=https://www.fastcompany.com/90382120/google-chromecasts-surprising-origins-and-uncertain-future|title=Google Chromecast's surprising origins—and uncertain future|website=[[Fast Company]]|first=Jared|last=Newman|date=July 29, 2019|access-date=August 7, 2024}}</ref> Inspirasinya untuk produk itu datang sekitar 2008 selepas melihat kecenderungan menonton filem isterinya Carla Hindie. Menggunakan komputer ribanya, dia akan mencari filem untuk ditonton pada perkhidmatan [[penstriman]] dan menambahkannya pada baris gilirnya, sebelum menutup komputer ribanya dan menggunakan peranti permainan untuk memainkan filem itu di televisyen. Dia mengambil langkah ini kerana dia mendapati antara muka televisyen sukar digunakan semasa mencari kandungan.<ref name="origins-googleblog">{{cite web|url=https://www.blog.google/products/chromecast/heres-five-years-chromecast/|title=Here's to five years of Chromecast|website=blog.google.com|first=Hemal|last=Shah|date=July 24, 2018|access-date=August 13, 2018}}</ref> Rishi Chandra, yang sebelum ini mengetuai pembangunan sistem pengendalian [[Google TV]], mempunyai pengalaman yang sama di rumah, apabila isterinya menonton video [[YouTube]] di ruang tamu mereka pada komputer riba dan bukannya di televisyen kerana dia mendapati ia "terlalu menyakitkan" untuk memainkan video di televisyen mereka.<ref name="origins-fc"/> Bakar mendapati keseluruhan proses itu tidak cekap dan mahu membina antara muka berasaskan telefon yang membolehkan video dimainkan pada paparan besar melalui peranti perkakasan kecil. <ref name="origins-googleblog"/> Selepas menyertai Google pada 2011 untuk mengusahakan produk yang "akan mengubah cara orang menggunakan TV mereka", Bakar melontarkan idea untuk Chromecast.<ref name="origins-googleblog"/> Pada tahun 2012, sebuah pasukan kecil berpisah daripada pasukan Google TV untuk memulakan pembangunan Chromecast; Chandra menyifatkan ia sebagai "permulaan mini kecil sebenar di dalam Google". Pada masa itu, Google mempunyai pengalaman terhad mengeluarkan perantinya sendiri dan bekerjasama dengan syarikat lain untuk barisan peranti [[Google Nexus|Google Nexusnya]]. Pasukan Chromecast kemudiannya meminta seorang pekerja dari [[Motorola Mobility|Motorola]], yang baru diperoleh Google pada masa itu, untuk menyelaraskan pembuatan sebagai [[Masa projek sampingan|projek sampingan "20% masa"]]. Google pada asalnya menyasarkan harga pengenalan sebanyak AS$25 untuk Chromecast tetapi tidak mengambil kira faktor seperti ujian pensijilan dan margin keuntungan peruncit; syarikat itu akhirnya menyelesaikan pada titik harga AS$35 untuk model pertama.[4] Lewat tahun 2012, Bakar membawa pulang [[Kitaran hayat keluaran perisian|versi beta]] produk untuk diuji oleh Hindi. Peranti ini telah dilancarkan pada Julai 2013.<ref name="origins-googleblog"/> Menurut aduan yang difailkan terhadap Google sebagai sebahagian daripada tuntutan paten, pekerja Google dilaporkan mengadakan beberapa mesyuarat dengan syarikat Touchstream pada Disember 2011 untuk membincangkan teknologi pemutusnya. Walau bagaimanapun, Google kemudiannya menyampaikan bahawa ia tidak berminat dengan teknologi Touchstream. Kira-kira 18 bulan kemudian, Google memperkenalkan peranti penstriman media Chromecastnya, yang didakwa berdasarkan teknologi yang ditunjukkan semasa mesyuarat terdahulu tersebut.<ref name=":2" /> == Rujukan == {{Reflist}} {{Google}} bkuftvt1uhpmqqs2k88foof3s2km75u 14 1289396 6844446 2026-05-09T02:45:31Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Kategori Commons|Dogs in World War I}} [[Kategori:Haiwan ketenteraan Perang Dunia Pertama|Anjing]] [[Kategori:Anjing dalam peperangan|Perang Dunia Pertama]]' 6844446 wikitext text/x-wiki {{Kategori Commons|Dogs in World War I}} [[Kategori:Haiwan ketenteraan Perang Dunia Pertama|Anjing]] [[Kategori:Anjing dalam peperangan|Perang Dunia Pertama]] 48n61q0q5rui8d6pm8eyyjfyag00qz2 0 1289397 6844461 2026-05-09T03:23:21Z Danielrayyan09 355514 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox computer | name = Chromebook Pixel | type = [[Komputer riba]] ([[Chromebook]]) | logo = | image = [[File:Chromebook Pixel (WiFi) open.JPG|180px]] | caption = Chromebook Pixel | manufacturer = [[Google]] | release_date = {{Start date and age|2013|02|21}} | os = [[Google Chrome OS|Chrome OS]] | cpu = [[Intel]] [[Core i5]]-3427U (2013)<br>Intel Core i5-5200U (2015)<br>Intel Core i7-5500U (2015 LS) | storage = 32 GB [[Pemacu keadaan pepejal|SSD]...' 6844461 wikitext text/x-wiki {{Infobox computer | name = Chromebook Pixel | type = [[Komputer riba]] ([[Chromebook]]) | logo = | image = [[File:Chromebook Pixel (WiFi) open.JPG|180px]] | caption = Chromebook Pixel | manufacturer = [[Google]] | release_date = {{Start date and age|2013|02|21}} | os = [[Google Chrome OS|Chrome OS]] | cpu = [[Intel]] [[Core i5]]-3427U (2013)<br>Intel Core i5-5200U (2015)<br>Intel Core i7-5500U (2015 LS) | storage = 32 GB [[Pemacu keadaan pepejal|SSD]] (2013 dan 2015)<br>64 GB [[Pemacu keadaan pepejal|SSD]] (2015 LS) | memory = 4 GB [[DDR3]] [[RAM]] | display = {{convert|12.85|in|abbr=on}}, resolusi 2,560 × 1,700 | graphics = [[Intel HD Graphics]] 4000 (2013)<br>Intel HD Graphics 5500 (2015) | successor = [[Pixelbook]] | website = {{URL|https://pixel.google.com/chromebook-pixel/}} | discontinued = {{Start date and age|2017|03|01}}<ref>{{cite news|last1=Ferreira|first1=Bruno|title=Google puts a halt on Pixel-branded laptops|url=https://techreport.com/news/31526/google-puts-a-halt-on-pixel-branded-laptops|access-date=2 March 2017|publisher=Tech Report|date=2 March 2017|archive-date=October 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171017202045/http://techreport.com/news/31526/google-puts-a-halt-on-pixel-branded-laptops|url-status=dead}}</ref> }} '''Chromebook Pixel''' ialah [[komputer riba]] 2013 yang paling tinggi dalam keluarga mesin Chromebook [[Google]], yang semuanya diprapasang dengan [[sistem pengendalian]] [[Chrome OS|ChromeOS]].<ref name="BBC 2013-02-21">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-21534382 |title=BBC News - Google unveils its first touchscreen Chromebook Pixel |publisher=BBC |date=2013-02-21 |access-date=2013-02-21}}</ref><ref name="theregister.co.uk">[https://www.theregister.co.uk/2013/02/21/google_chromebook_pixel/ Google takes Chromebook upmarket with touchy-feely Pixel], theregister.com, 21 February 2013</ref> Chromebook Pixel ialah sebahagian daripada siri elektronik pengguna [[Google Pixel]]. Model yang dikemas kini telah dikeluarkan pada 2015. Chromebook Pixel berhenti menerima kemas kini perisian dan keselamatan pada Ogos 2018.<ref>{{cite web |title=Google's Original Chromebook Pixel has Reached Its End of Life for Automatic Updates |url=https://www.droid-life.com/2018/08/27/googles-original-chromebook-pixel-has-reached-its-end-of-life-for-automatic-updates/ |website=droidlife |date=27 August 2018 |access-date=7 November 2019}}</ref> == Sejarah == Chromebook Pixel telah dilancarkan pada 21 Februari 2013, dengan penghantaran bermula serta-merta.<ref>{{cite news |url=https://www.androidpolice.com/2013/02/21/google-unveils-the-1300-chromebook-pixel-that-doesnt-run-photoshop-steam-or-anything-else-you-care-about/ |title=Google Unveils The $1,300 Chromebook Pixel That Doesn't Run Photoshop, Steam, Or Much Else You Care About |author=Ravenscraft, Eric |date=February 21, 2013 |work=Android Police |access-date=18 March 2021}}</ref> [[Sundar Pichai]], naib presiden kanan kejuruteraan yang bertanggungjawab ke atas Chrome dan Android pada masa itu, berkata bahawa matlamat di sebalik model Pixel mewah adalah "untuk menolak sempadan dan membina sesuatu yang premium. Jurutera Google memulakan projek 'buruh cinta' dua tahun lalu, bertanya kepada diri mereka sendiri, 'Apa yang boleh kami lakukan jika kami benar-benar mahu mereka bentuk komputer terbaik yang mungkin pada harga terbaik?'(What could we do if we really wanted to design the best computer possible at the best price possible?)"<ref name="Shankland21Feb13">{{cite news|url = http://news.cnet.com/8301-1023_3-57570520-93/googles-chromebook-pixel-elevates-chrome-os-ambitions/|title = Google's Chromebook Pixel elevates Chrome OS ambitions|access-date = 24 February 2013|last = Shankland |first = Stephen|date = 21 February 2013| work = [[CNET]]}}</ref> Mesin-mesin itu dipasang di China. Tidak seperti perkongsiannya yang diumumkan secara terbuka yang digunakan untuk pembuatan telefon dan tablet Nexusnya, Google tidak mendedahkan subkontraktor pembuatannya untuk Chromebook Pixel. Pada awal tahun 2015, seorang eksekutif Google menyatakan Chromebook Pixel ialah "platform pembangunan. Ini benar-benar bukti konsep. Kami tidak membuat terlalu banyak daripada ini — kami benar-benar tidak"(a development platform. This is really a proof of concept. We don't make very many of these — we really don't) , mengesahkan jualan Chromebook Pixel yang perlahan, tetapi menambah "kami mempunyai [Chromebook] Pixel baharu yang akan dikeluarkan.(we do have a new [Chromebook] Pixel coming out.)"<ref>{{cite news |url=https://www.theverge.com/2015/2/23/8097283/chromebook-pixel-2-coming-soon-maybe |title=Google reportedly has a new Chromebook Pixel coming 'soon' |author=Byford, Sam |date=February 23, 2015 |work=The Verge |access-date=18 March 2021}}</ref> Chromebook Pixel yang dikemas kini telah diumumkan pada 11 Mac 2015,<ref name=AP-2015>{{cite news |url=https://www.androidpolice.com/2015/03/11/google-refreshes-its-chromebook-pixel-for-2015-with-a-12-hour-battery-life-core-i5-for-999-core-i7-for-1299/ |title=Google Refreshes Its Chromebook Pixel For 2015 With A 12-Hour Battery Life And USB Type C Charger: Core i5 For $999, Core i7 For $1299 |author=Crider, Michael |date=March 11, 2015 |work=Android Police |access-date=18 March 2021}}</ref> Model 2011 telah ditamatkan serta merta.<ref>{{cite news |url=https://www.androidpolice.com/2015/03/11/nexus-5-chromebook-pixel-no-longer-available-for-sale-on-google-play/ |title=Nexus 5, 1st Gen Chromebook Pixel No Longer Available For Sale On Google Play [Updated] |author=King Jr., Bertel |date=March 11, 2015 |work=Android Police |access-date=18 March 2021}}</ref> Pada Ogos 2016, Google telah menghentikan Chromebook Pixel.<ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/circuitbreaker/2016/8/30/12708718/google-sold-out-pixel-2-chromebook|title=Pour one out, Google discontinued its 2015 Chromebook Pixel|work=The Verge|access-date=2017-12-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://venturebeat.com/2016/08/29/chromebook-pixel-2-discontinued/|title=Google discontinues the Chromebook Pixel 2 {{!}} VentureBeat|website=venturebeat.com|date=30 August 2016|language=en-US|access-date=2017-12-25|archive-date=September 2, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160902042451/https://venturebeat.com/2016/08/29/chromebook-pixel-2-discontinued/|url-status=dead}}</ref> Pada 4 Oktober 2017, Google mengumumkan komputer riba/tablet hibrid [[Pixelbook]] sebagai pengganti Chromebook Pixel.<ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2017/10/4/16405214/google-pixelbook-laptop-photos-video-hands-on-pen|title=Google's Pixelbook is a stunning $1,000 laptop|work=The Verge|access-date=2017-12-25}}</ref> == Reka bentuk == {{multiple image |title=Chromebook Pixel styling details |align=right |direction=horizontal |total_width=350px |image1=Google Chromebook Pixel (2013), light bar.jpg |caption1=Bar cahaya empat segmen, di bahagian atas belakang skrin, diterangi dengan warna yang sepadan dengan logo Google |image2=Google Chromebook Pixel (2013), hinge detail.jpg |caption2="Chrome" terukir pada bahagian luar engsel paparan}} Dihargakan pada bahagian atas pasaran komputer riba untuk keluarannya di Amerika Syarikat pada 21 Februari 2013, mesin itu menampilkan skrin sentuh yang mempunyai [[piksel per inci|ketumpatan piksel]] tertinggi berbanding mana-mana komputer riba, <ref name="USA Today">{{cite news|last=Martin|first=Scott|title=Google unleashes touch-based Chromebook|url=https://www.usatoday.com/story/tech/2013/02/21/apple-google-microsoft-chromebook-pixel/1936285/|newspaper=USA Today|date=February 21, 2013}}</ref> CPU yang lebih laju daripada pendahulunya dalam [[Intel Core|Intel Core i5]], storan keadaan pepejal 32 GB, reka bentuk luaran yang diterangkan oleh Wired sebagai "sebuah blok aluminium [4 segi empat tepat] yang jimat", bulat empat segi empat tepat,<ref name="Wired: Pixel">{{cite web|title= Google Debuts Pixel, a Premium Touchscreen Chromebook|first=Nathan|last=Olivarez-Giles| url=https://www.wired.com/gadgetlab/2013/02/chromebook-pixel|access-date=22 February 2013|newspaper=Wired|date=February 21, 2013}}</ref> bar cahaya pada penutup ditambah semata-mata untuk faktor [[Sejuk (estetik)|sejuk]].<ref>{{cite web|title=Google Chromebook Pixel - Lightbar|url=https://www.google.com/intl/en_us/chrome/devices/chromebook-pixel/#tap#lightbar|publisher=Google Inc.}}</ref><ref name="The Verge review"/> Pixel kedua yang menampilkan komunikasi wayarles [[LTE (telekomunikasi)|LTE]] dan kapasiti storan dua kali ganda telah dihantar untuk ketibaan pada 12 April 2013, dan mempunyai tanda harga yang sedikit lebih tinggi daripada model asas.<ref name="Digital Trends: Pixel LTEs ship">{{cite news|last=Sin|first=Gloria|title=Pre-Ordered Chromebook Pixel LTEs Should Arrive Today|url=http://www.digitaltrends.com/computing/here-comes-the-chromebook-pixel-lte-pre-orders-should-be-arriving-today/|access-date=16 April 2013|newspaper=Digital Trends|date=April 12, 2013}}</ref> Selain ChromeOS, Pixel, serta Chromebook lain, boleh menjalankan sistem pengendalian lain termasuk [[Ubuntu]] dan [[Android (sistem pengendalian)|Android]]—yang seterusnya menyokong lebih banyak aplikasi luar talian.<ref>{{Cite news|url = https://www.zdnet.com/article/chromebook-pixel-run-ubuntu-alongside-chrome-os/|title = Chromebook Pixel: Run Ubuntu alongside Chrome OS|last = Kendrick|first = James|date = March 11, 2013|work = ZDNet}}</ref> Pencipta [[Linux]] [[Linus Torvalds]] menggantikan ChromeOS pada Chromebook Pixelnya dengan [[Fedora Linux|Fedora]] 18, menggunakan kerja jurutera [[Red Hat]] David Miller. Torvalds telah memuji skrin Pixel tetapi bukan sistem pengendalian, yang dia rasa lebih sesuai untuk perkakasan yang lebih perlahan.<ref name="ZDNet Torvalds">{{cite news|last=Vaughan-Nichols|first=Steven J.|title=Chromebook's biggest fan: Linus Torvalds|url=https://www.zdnet.com/article/chromebooks-biggest-fan-linus-torvalds/|access-date=21 March 2013|newspaper=ZDNet|date=March 19, 2013}}</ref> === Paparan 3:2 === [[File:Google Chromebook Pixel.jpg|thumb|right|upright|Chromebook Pixel (2013)]] Chromebook Pixel memperkenalkan paparan 12.85 inci dengan nisbah bidang 3:2. [[The Verge]] memujinya: <blockquote> Tetapi paparan 3:2 Pixel, yang hampir sama tinggi dengan lebarnya, membuatkan saya tertanya-tanya mengapa tiada orang lain yang terfikir untuk melakukan ini — paparan 12.85-inci tidaklah selebar skrin 13-inci standard, dan anda mendapat beberapa kotak surat di atas dan di bawah mana-mana filem yang anda sedang tonton, tetapi pertukaran hanyalah ruang yang lebih menegak untuk membaca halaman web. Nisbah aspek luar biasa mungkin merupakan keputusan yang lebih mudah untuk Google buat, kerana halaman web merangkumi keseluruhan sistem pengendalian, tetapi saya harap setiap komputer riba menawarkan skrin 3:2. Itu tidak akan berlaku, sudah tentu, yang hanya lebih banyak makanan untuk saya yang menginginkan Pixel.(''But the Pixel's 3:2 display, which is nearly as tall as it is wide, makes me wonder why no one else has thought to do this — the 12.85-inch display isn't quite as wide as a standard 13-inch screen, and you do get some letterboxing above and below any movie you're watching, but the tradeoff is simply more vertical space to read a web page. The unusual aspect ratio was probably an easier decision for Google to make, because web pages comprise the entire operating system, but I wish every laptop offered a 3:2 screen. That won't happen, of course, which is only more fodder for my wanting a Pixel.'')<ref name="The Verge review" /> </blockquote> === Kemas kini 2015 === Kemas kini 2015 mengurangkan harga dan menggantikan port kuasa, yang sebelum ini menggunakan penyambung tong proprietari, dengan dua port [[USB-C]], satu pada setiap sisi mesin. Oleh kerana port USB-C juga membawa video, Mini DisplayPort tidak disertakan dalam model 2015; selain daripada itu, pelabuhan adalah sama. Secara dalaman, papan kekunci telah diubah suai sedikit untuk menggunakan kekunci standard untuk baris atas dan hayat bateri ditingkatkan kepada 12 jam yang dituntut.<ref name=AP-2015/><ref name=Verge-15>{{cite web |url=https://www.theverge.com/2015/3/11/8190513/chromebook-pixel-2015-review |title=Chromebook Pixel (2015) Review |author=Bohn, Dieter |date=March 11, 2015 |work=The Verge |access-date=18 March 2021}}</ref> Selain itu, model Pixel LS ("Ludicrous Speed") mewah telah disediakan dengan pemproses Teras i7.<ref name=Verge-15/> Keluaran terkini ChromeOS menambah sokongan untuk aplikasi Android pada Chromebook Pixel 2015 pada tahun 2016.<ref>{{cite news |url=https://www.androidpolice.com/2016/06/18/google-says-that-android-apps-will-come-to-the-chromebook-pixel-2015-and-acer-r11-soon-in-another-developer-release/ |title=Google says that Android apps will come to the Chromebook Pixel 2015 and Acer R11 'soon' in another developer release |author=Crider, Michael |date=June 18, 2016 |work=Android Police |access-date=18 March 2021}}</ref><ref>{{cite news |url=https://9to5google.com/2016/09/27/chromebook-pixel-android-apps-play-store/ |title=Android apps now available on the Stable Channel for the Chromebook Pixel (2015) |author=Li, Abner |date=September 27, 2016 |work=9 to 5 Google |access-date=18 March 2021}}</ref> {{clear}} == Rujukan == {{Reflist}} {{Google}} 3dyvnrbo2kpe7vhfr2yyycvwj0y9177 6844462 6844461 2026-05-09T03:24:42Z Danielrayyan09 355514 6844462 wikitext text/x-wiki {{Infobox computer | name = Chromebook Pixel | type = [[Komputer riba]] ([[Chromebook]]) | logo = | image = [[File:Chromebook Pixel (WiFi) open.JPG|180px]] | caption = Chromebook Pixel | manufacturer = [[Google]] | release_date = {{Start date and age|2013|02|21}} | os = [[Google Chrome OS|Chrome OS]] | cpu = [[Intel]] [[Core i5]]-3427U (2013)<br>Intel Core i5-5200U (2015)<br>Intel Core i7-5500U (2015 LS) | storage = 32 GB [[Pemacu keadaan pepejal|SSD]] (2013 dan 2015)<br>64 GB [[Pemacu keadaan pepejal|SSD]] (2015 LS) | memory = 4 GB [[DDR3]] [[RAM]] | display = {{convert|12.85|in|abbr=on}}, resolusi 2,560 × 1,700 | graphics = [[Intel HD Graphics]] 4000 (2013)<br>Intel HD Graphics 5500 (2015) | successor = [[Pixelbook]] | website = {{URL|https://pixel.google.com/chromebook-pixel/}} | discontinued = {{Start date and age|2017|03|01}}<ref>{{cite news|last1=Ferreira|first1=Bruno|title=Google puts a halt on Pixel-branded laptops|url=https://techreport.com/news/31526/google-puts-a-halt-on-pixel-branded-laptops|access-date=2 March 2017|publisher=Tech Report|date=2 March 2017|archive-date=October 17, 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171017202045/http://techreport.com/news/31526/google-puts-a-halt-on-pixel-branded-laptops|url-status=dead}}</ref> }} '''Chromebook Pixel''' ialah [[komputer riba]] 2013 yang paling tinggi dalam keluarga mesin Chromebook [[Google]], yang semuanya diprapasang dengan [[sistem pengendalian]] [[Chrome OS|ChromeOS]].<ref name="BBC 2013-02-21">{{cite web|url=https://www.bbc.co.uk/news/technology-21534382 |title=BBC News - Google unveils its first touchscreen Chromebook Pixel |publisher=BBC |date=2013-02-21 |access-date=2013-02-21}}</ref><ref name="theregister.co.uk">[https://www.theregister.co.uk/2013/02/21/google_chromebook_pixel/ Google takes Chromebook upmarket with touchy-feely Pixel], theregister.com, 21 February 2013</ref> Chromebook Pixel ialah sebahagian daripada siri elektronik pengguna [[Google Pixel]]. Model yang dikemas kini telah dikeluarkan pada 2015. Chromebook Pixel berhenti menerima kemas kini perisian dan keselamatan pada Ogos 2018.<ref>{{cite web |title=Google's Original Chromebook Pixel has Reached Its End of Life for Automatic Updates |url=https://www.droid-life.com/2018/08/27/googles-original-chromebook-pixel-has-reached-its-end-of-life-for-automatic-updates/ |website=droidlife |date=27 August 2018 |access-date=7 November 2019}}</ref> == Sejarah == Chromebook Pixel telah dilancarkan pada 21 Februari 2013, dengan penghantaran bermula serta-merta.<ref>{{cite news |url=https://www.androidpolice.com/2013/02/21/google-unveils-the-1300-chromebook-pixel-that-doesnt-run-photoshop-steam-or-anything-else-you-care-about/ |title=Google Unveils The $1,300 Chromebook Pixel That Doesn't Run Photoshop, Steam, Or Much Else You Care About |author=Ravenscraft, Eric |date=February 21, 2013 |work=Android Police |access-date=18 March 2021}}</ref> [[Sundar Pichai]], naib presiden kanan kejuruteraan yang bertanggungjawab ke atas Chrome dan Android pada masa itu, berkata bahawa matlamat di sebalik model Pixel mewah adalah "untuk menolak sempadan dan membina sesuatu yang premium. Jurutera Google memulakan projek 'buruh cinta' dua tahun lalu, bertanya kepada diri mereka sendiri, 'Apa yang boleh kami lakukan jika kami benar-benar mahu mereka bentuk komputer terbaik yang mungkin pada harga terbaik?'(What could we do if we really wanted to design the best computer possible at the best price possible?)"<ref name="Shankland21Feb13">{{cite news|url = http://news.cnet.com/8301-1023_3-57570520-93/googles-chromebook-pixel-elevates-chrome-os-ambitions/|title = Google's Chromebook Pixel elevates Chrome OS ambitions|access-date = 24 February 2013|last = Shankland |first = Stephen|date = 21 February 2013| work = [[CNET]]}}</ref> Mesin-mesin itu dipasang di China. Tidak seperti perkongsiannya yang diumumkan secara terbuka yang digunakan untuk pembuatan telefon dan tablet Nexusnya, Google tidak mendedahkan subkontraktor pembuatannya untuk Chromebook Pixel. Pada awal tahun 2015, seorang eksekutif Google menyatakan Chromebook Pixel ialah "platform pembangunan. Ini benar-benar bukti konsep. Kami tidak membuat terlalu banyak daripada ini — kami benar-benar tidak"(a development platform. This is really a proof of concept. We don't make very many of these — we really don't) , mengesahkan jualan Chromebook Pixel yang perlahan, tetapi menambah "kami mempunyai [Chromebook] Pixel baharu yang akan dikeluarkan.(we do have a new [Chromebook] Pixel coming out.)"<ref>{{cite news |url=https://www.theverge.com/2015/2/23/8097283/chromebook-pixel-2-coming-soon-maybe |title=Google reportedly has a new Chromebook Pixel coming 'soon' |author=Byford, Sam |date=February 23, 2015 |work=The Verge |access-date=18 March 2021}}</ref> Chromebook Pixel yang dikemas kini telah diumumkan pada 11 Mac 2015,<ref name=AP-2015>{{cite news |url=https://www.androidpolice.com/2015/03/11/google-refreshes-its-chromebook-pixel-for-2015-with-a-12-hour-battery-life-core-i5-for-999-core-i7-for-1299/ |title=Google Refreshes Its Chromebook Pixel For 2015 With A 12-Hour Battery Life And USB Type C Charger: Core i5 For $999, Core i7 For $1299 |author=Crider, Michael |date=March 11, 2015 |work=Android Police |access-date=18 March 2021}}</ref> Model 2011 telah ditamatkan serta merta.<ref>{{cite news |url=https://www.androidpolice.com/2015/03/11/nexus-5-chromebook-pixel-no-longer-available-for-sale-on-google-play/ |title=Nexus 5, 1st Gen Chromebook Pixel No Longer Available For Sale On Google Play [Updated] |author=King Jr., Bertel |date=March 11, 2015 |work=Android Police |access-date=18 March 2021}}</ref> Pada Ogos 2016, Google telah menghentikan Chromebook Pixel.<ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/circuitbreaker/2016/8/30/12708718/google-sold-out-pixel-2-chromebook|title=Pour one out, Google discontinued its 2015 Chromebook Pixel|work=The Verge|access-date=2017-12-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://venturebeat.com/2016/08/29/chromebook-pixel-2-discontinued/|title=Google discontinues the Chromebook Pixel 2 {{!}} VentureBeat|website=venturebeat.com|date=30 August 2016|language=en-US|access-date=2017-12-25|archive-date=September 2, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160902042451/https://venturebeat.com/2016/08/29/chromebook-pixel-2-discontinued/|url-status=dead}}</ref> Pada 4 Oktober 2017, Google mengumumkan komputer riba/tablet hibrid [[Pixelbook]] sebagai pengganti Chromebook Pixel.<ref>{{Cite news|url=https://www.theverge.com/2017/10/4/16405214/google-pixelbook-laptop-photos-video-hands-on-pen|title=Google's Pixelbook is a stunning $1,000 laptop|work=The Verge|access-date=2017-12-25}}</ref> == Reka bentuk == {{multiple image |title=Butiran penggayaan Chromebook Pixel |align=right |direction=horizontal |total_width=350px |image1=Google Chromebook Pixel (2013), light bar.jpg |caption1=Bar cahaya empat segmen, di bahagian atas belakang skrin, diterangi dengan warna yang sepadan dengan logo Google |image2=Google Chromebook Pixel (2013), hinge detail.jpg |caption2="Chrome" terukir pada bahagian luar engsel paparan}} Dihargakan pada bahagian atas pasaran komputer riba untuk keluarannya di Amerika Syarikat pada 21 Februari 2013, mesin itu menampilkan skrin sentuh yang mempunyai [[piksel per inci|ketumpatan piksel]] tertinggi berbanding mana-mana komputer riba, <ref name="USA Today">{{cite news|last=Martin|first=Scott|title=Google unleashes touch-based Chromebook|url=https://www.usatoday.com/story/tech/2013/02/21/apple-google-microsoft-chromebook-pixel/1936285/|newspaper=USA Today|date=February 21, 2013}}</ref> CPU yang lebih laju daripada pendahulunya dalam [[Intel Core|Intel Core i5]], storan keadaan pepejal 32 GB, reka bentuk luaran yang diterangkan oleh Wired sebagai "sebuah blok aluminium [4 segi empat tepat] yang jimat", bulat empat segi empat tepat,<ref name="Wired: Pixel">{{cite web|title= Google Debuts Pixel, a Premium Touchscreen Chromebook|first=Nathan|last=Olivarez-Giles| url=https://www.wired.com/gadgetlab/2013/02/chromebook-pixel|access-date=22 February 2013|newspaper=Wired|date=February 21, 2013}}</ref> bar cahaya pada penutup ditambah semata-mata untuk faktor [[Sejuk (estetik)|sejuk]].<ref>{{cite web|title=Google Chromebook Pixel - Lightbar|url=https://www.google.com/intl/en_us/chrome/devices/chromebook-pixel/#tap#lightbar|publisher=Google Inc.}}</ref><ref name="The Verge review"/> Pixel kedua yang menampilkan komunikasi wayarles [[LTE (telekomunikasi)|LTE]] dan kapasiti storan dua kali ganda telah dihantar untuk ketibaan pada 12 April 2013, dan mempunyai tanda harga yang sedikit lebih tinggi daripada model asas.<ref name="Digital Trends: Pixel LTEs ship">{{cite news|last=Sin|first=Gloria|title=Pre-Ordered Chromebook Pixel LTEs Should Arrive Today|url=http://www.digitaltrends.com/computing/here-comes-the-chromebook-pixel-lte-pre-orders-should-be-arriving-today/|access-date=16 April 2013|newspaper=Digital Trends|date=April 12, 2013}}</ref> Selain ChromeOS, Pixel, serta Chromebook lain, boleh menjalankan sistem pengendalian lain termasuk [[Ubuntu]] dan [[Android (sistem pengendalian)|Android]]—yang seterusnya menyokong lebih banyak aplikasi luar talian.<ref>{{Cite news|url = https://www.zdnet.com/article/chromebook-pixel-run-ubuntu-alongside-chrome-os/|title = Chromebook Pixel: Run Ubuntu alongside Chrome OS|last = Kendrick|first = James|date = March 11, 2013|work = ZDNet}}</ref> Pencipta [[Linux]] [[Linus Torvalds]] menggantikan ChromeOS pada Chromebook Pixelnya dengan [[Fedora Linux|Fedora]] 18, menggunakan kerja jurutera [[Red Hat]] David Miller. Torvalds telah memuji skrin Pixel tetapi bukan sistem pengendalian, yang dia rasa lebih sesuai untuk perkakasan yang lebih perlahan.<ref name="ZDNet Torvalds">{{cite news|last=Vaughan-Nichols|first=Steven J.|title=Chromebook's biggest fan: Linus Torvalds|url=https://www.zdnet.com/article/chromebooks-biggest-fan-linus-torvalds/|access-date=21 March 2013|newspaper=ZDNet|date=March 19, 2013}}</ref> === Paparan 3:2 === [[File:Google Chromebook Pixel.jpg|thumb|right|upright|Chromebook Pixel (2013)]] Chromebook Pixel memperkenalkan paparan 12.85 inci dengan nisbah bidang 3:2. [[The Verge]] memujinya: <blockquote> Tetapi paparan 3:2 Pixel, yang hampir sama tinggi dengan lebarnya, membuatkan saya tertanya-tanya mengapa tiada orang lain yang terfikir untuk melakukan ini — paparan 12.85-inci tidaklah selebar skrin 13-inci standard, dan anda mendapat beberapa kotak surat di atas dan di bawah mana-mana filem yang anda sedang tonton, tetapi pertukaran hanyalah ruang yang lebih menegak untuk membaca halaman web. Nisbah aspek luar biasa mungkin merupakan keputusan yang lebih mudah untuk Google buat, kerana halaman web merangkumi keseluruhan sistem pengendalian, tetapi saya harap setiap komputer riba menawarkan skrin 3:2. Itu tidak akan berlaku, sudah tentu, yang hanya lebih banyak makanan untuk saya yang menginginkan Pixel.(''But the Pixel's 3:2 display, which is nearly as tall as it is wide, makes me wonder why no one else has thought to do this — the 12.85-inch display isn't quite as wide as a standard 13-inch screen, and you do get some letterboxing above and below any movie you're watching, but the tradeoff is simply more vertical space to read a web page. The unusual aspect ratio was probably an easier decision for Google to make, because web pages comprise the entire operating system, but I wish every laptop offered a 3:2 screen. That won't happen, of course, which is only more fodder for my wanting a Pixel.'')<ref name="The Verge review" /> </blockquote> === Kemas kini 2015 === Kemas kini 2015 mengurangkan harga dan menggantikan port kuasa, yang sebelum ini menggunakan penyambung tong proprietari, dengan dua port [[USB-C]], satu pada setiap sisi mesin. Oleh kerana port USB-C juga membawa video, Mini DisplayPort tidak disertakan dalam model 2015; selain daripada itu, pelabuhan adalah sama. Secara dalaman, papan kekunci telah diubah suai sedikit untuk menggunakan kekunci standard untuk baris atas dan hayat bateri ditingkatkan kepada 12 jam yang dituntut.<ref name=AP-2015/><ref name=Verge-15>{{cite web |url=https://www.theverge.com/2015/3/11/8190513/chromebook-pixel-2015-review |title=Chromebook Pixel (2015) Review |author=Bohn, Dieter |date=March 11, 2015 |work=The Verge |access-date=18 March 2021}}</ref> Selain itu, model Pixel LS ("Ludicrous Speed") mewah telah disediakan dengan pemproses Teras i7.<ref name=Verge-15/> Keluaran terkini ChromeOS menambah sokongan untuk aplikasi Android pada Chromebook Pixel 2015 pada tahun 2016.<ref>{{cite news |url=https://www.androidpolice.com/2016/06/18/google-says-that-android-apps-will-come-to-the-chromebook-pixel-2015-and-acer-r11-soon-in-another-developer-release/ |title=Google says that Android apps will come to the Chromebook Pixel 2015 and Acer R11 'soon' in another developer release |author=Crider, Michael |date=June 18, 2016 |work=Android Police |access-date=18 March 2021}}</ref><ref>{{cite news |url=https://9to5google.com/2016/09/27/chromebook-pixel-android-apps-play-store/ |title=Android apps now available on the Stable Channel for the Chromebook Pixel (2015) |author=Li, Abner |date=September 27, 2016 |work=9 to 5 Google |access-date=18 March 2021}}</ref> {{clear}} == Rujukan == {{Reflist}} {{Google}} 2445aqrt5vrw5j27gr99prm5fyquj6e 14 1289398 6844472 2026-05-09T03:50:00Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Category main article|Anjing bebas merantau#Anjing jalanan}} [[Kategori:Haiwan terbiar|Anjing Jalanan]] [[Kategori:Anjing jalang|Jalanan, Anjing]] [[Kategori:Budaya jalanan|Anjing]] [[Kategori:Hidupan liar bandar|Anjing]]' 6844472 wikitext text/x-wiki {{Category main article|Anjing bebas merantau#Anjing jalanan}} [[Kategori:Haiwan terbiar|Anjing Jalanan]] [[Kategori:Anjing jalang|Jalanan, Anjing]] [[Kategori:Budaya jalanan|Anjing]] [[Kategori:Hidupan liar bandar|Anjing]] k96ra63j1i8owgv8mdymz7os2kirit9 14 1289399 6844481 2026-05-09T04:08:51Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Category main article}} [[Kategori:Jenis anjing]]' 6844481 wikitext text/x-wiki {{Category main article}} [[Kategori:Jenis anjing]] fkwli2ys3drwe3drtxal3pjxwf22ted 14 1289400 6844484 2026-05-09T04:12:28Z Amir Hamzah 2008 17303 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Category main article}} Anjing yang fungsi utamanya ialah menangkap tikus. [[Kategori:Jenis anjing|Pemburu Tikus, Anjing]]' 6844484 wikitext text/x-wiki {{Category main article}} Anjing yang fungsi utamanya ialah menangkap tikus. [[Kategori:Jenis anjing|Pemburu Tikus, Anjing]] liibcsehndxktc3wa4xm9lwgg6tnw2a 0 1289401 6844488 2026-05-09T04:24:50Z Muhd Aiman65 112078 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox football biography | name = Michael Rensing | image = Michael-Rensing-2015-07.jpg | caption = Rensing bersama [[Fortuna Düsseldorf]] pada 2015 | full_name = | birth_date = {{birth date and age|1984|5|14|df=y}} | birth_place = [[Lingen]], [[Jerman Barat]] | height = {{convert|1.90|m|ftin|abbr=on}} | position = [[Penjaga gol (bola sepak)|Penjaga gol]]...' 6844488 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography | name = Michael Rensing | image = Michael-Rensing-2015-07.jpg | caption = Rensing bersama [[Fortuna Düsseldorf]] pada 2015 | full_name = | birth_date = {{birth date and age|1984|5|14|df=y}} | birth_place = [[Lingen]], [[Jerman Barat]] | height = {{convert|1.90|m|ftin|abbr=on}} | position = [[Penjaga gol (bola sepak)|Penjaga gol]] | currentclub = | clubnumber = | youthyears1 = 1988–2000 | youthclubs1 = TuS Lingen | youthyears2 = 2000–2002 | youthclubs2 = [[Bayern Munich Junior Team|Bayern Munich]] | years1 = 2002–2010 | clubs1 = [[FC Bayern Munich II|Bayern Munich II]] | caps1 = 114 | goals1 = 0 | years2 = 2003–2010 | clubs2 = [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]] | caps2 = 53 | goals2 = 0 | years3 = 2010–2012 | clubs3 = [[1. FC Köln]]<ref>{{cite web | url = http://www.fussballdaten.de/spieler/rensingmichael/ | title = Michael Rensing | language = de | website = fussballdaten.de | access-date = 1 December 2015}}</ref> | caps3 = 49 | goals3 = 0 | years4 = 2012 | clubs4 = [[Bayer 04 Leverkusen II|Bayer Leverkusen II]] | caps4 = 1 | goals4 = 0 | years5 = 2012–2013 | clubs5 = [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]] | caps5 = 2 | goals5 = 0 | years6 = 2013–2020 | clubs6 = [[Fortuna Düsseldorf]] | caps6 = 132 | goals6 = 0<!-- LEAGUE APPS ONLY --> | years7 = 2017–2020 | clubs7 = [[Fortuna Düsseldorf II]] | caps7 = 4 | goals7 = 0 | totalcaps = 355 | totalgoals = 0 | nationalyears1 = 2004–2006 | nationalteam1 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-21 Jerman|Jerman B21]] | nationalcaps1 = 18 | nationalgoals1 = 0 | pcupdate = 27 Jun 2020 | ntupdate = }} '''Michael Rensing''' (lahir 14 Mei 1984) ialah seorang bekas pemain bola sepak Jerman yang bermain sebagai [[Penjaga gol (bola sepak)|penjaga gol]]. Beliau pernah bermain untuk [[Bayern Munich]], [[1. FC Köln]], [[Bayer Leverkusen]] dan [[Fortuna Düsseldorf]]. {{-}} == Statistik kerjaya == {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Kelab !rowspan="2"|Musim !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Piala !colspan="2"|Eropah !colspan="2"|Lain !colspan="2"|Jumlah |- !Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol |- |rowspan="8"|{{flagicon|Jerman}} [[FC Bayern Munich II|Bayern Munich II]]||2001–02||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||2||0 |- |2002–03|||34||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||0 |- |[2003–04||15||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||15||0 |- |2004–05|||18||0||4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||22||0 |- |2005–06||22||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||22||0 |- |2006–07||20||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||20||0 |- |2009–10||3||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||3||0 |- !Jumlah!!114!!0!!5!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!119!!0 |- |rowspan="8"|{{flagicon|Jerman}} [[FC Bayern Munich|Bayern Munich]]||[[Bundesliga 2003–04|2003–04]]||2||0||0||0||0||0||0||0||2||0 |- |[[Bundesliga 2004–05|2004–05]]||4||0||2||0||0||0||0||0||6||0 |- |[[Bundesliga 2005–06|2005–06]]||6||0||0||0||1||0||1||0||8||0 |- |[[Bundesliga 2006–07|2006–07]]||1||0||2||0||1||0||1||0||5||0 |- |[[Bundesliga 2007–08|2007–08]]||10||0||1||0||1||0||6||0||18||0 |- |[[Bundesliga 2008–09|2008–09]]||26||0||4||0||colspan="2"|—||7||0||37||0 |- |[[Bundesliga 2009–10|2009–10]]||4||0||3||0||colspan="2"|—||0||0||7||0 |- !Jumlah!!53!!0!!12!!0!!3!!0!!15!!0!!83!!0 |- |rowspan="3"|{{flagicon|Jerman}} [[1. FC Köln]]||[[Bundesliga 2010–11|2010–11]]||17||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||17||0 |- |[[Bundesliga 2011–12|2011–12]]||32||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||0 |- !Jumlah!!49!!0!!1!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!50!!0 |- |{{flagicon|Jerman}} [[Bayer 04 Leverkusen|Bayer Leverkusen]]||[[Bundesliga 2012–13|2012–13]]||2||0||1||0||colspan="2"|—||1||0||4||0 |- |{{flagicon|Jerman}} [[Bayer 04 Leverkusen II|Bayer Leverkusen II]]||2012–13||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |rowspan="8"|{{flagicon|Jerman}} [[Fortuna Düsseldorf]]||2013–14||5||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||5||0 |- |2014–15||24||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||25||0 |- |2015–16||34||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||34||0 |- |2016–17||34||0||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||36||0 |- |2017–18||3||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- |[[Bundesliga 2018–19|2018–19]]||32||0||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||33||0 |- |[[Bundesliga 2019–|2019–20]]||0||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||0||0 |- !Jumlah!!132!!0!!5!!0!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!137!!0 |- |{{flagicon|Jerman}} [[Fortuna Düsseldorf II]]||2017–18||4||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||colspan="2"|—||4||0 |- !colspan="2"|Jumlah keseluruhan!!355!!0!!24!!0!!3!!0!!16!!0!!398!!0 |} == Pencapaian == ;Bayern Munich * [[Bundesliga]]: 2004–05, 2005–06, 2007–08, 2009–10 * [[DFB-Pokal]]: 2004–05, 2005–06, 2007–08, 2009–10 * [[DFB-Ligapokal]]: 2007 == Catatan == {{Reflist}} == Pautan luar == {{commons category|Michael Rensing}} * {{Fussballdaten|rensingmichael|Michael Rensing}} [[Category:Kelahiran 1984]] [[Category:Orang hidup]] [[Category:Pemain bola sepak Jerman]] [[Category:Penjaga gol (bola sepak)]] [[Category:Pemain FC Bayern Munich]] [[Category:Pemain 1. FC Köln]] [[Category:Pemain Bayer 04 Leverkusen]] [[Category:Pemain Fortuna Düsseldorf]] 91usbndwlo5v5axydy6x0lglk6dshcb 0 1289402 6844502 2026-05-09T05:01:00Z Ihsan88888 372953 buka laman baru 6844502 wikitext text/x-wiki '''Panglima Nayan''', atau nama sebenarnya Muhammad Nayan bin Zain, merupakan sosok legenda dalam lipatan sejarah Kedah yang sering digelar sebagai '''"Robin Hood Malaya"'''. Beliau bukan sekadar seorang penjenayah biasa akan tetapi seorang tokoh pemberontak sosial yang aktif membantu masyarakat di kawasan utara [[Kedah]], terutamanya di kawasan [[Jeniang]], [[Sik, Kedah|Sik]], dan [[Gurun, Kedah|Gurun]] antara tahun 1910 hingga 1920-an.<ref>{{Cite web|url=http://wwwfafiruilallah.blogspot.com/2010/04/29.html|title=KANZUN MAHFIYYAN|language=ms|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://opac.pnm.gov.my/search/card?id=1ab3f072-4584-5e90-bb00-bce64c345540&entityType=FormatGroup&showcase=resources&identifier=1ab3f072-4584-5e90-bb00-bce64c345540|website=opac.pnm.gov.my|access-date=2026-05-09}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.nst.com.my/news/2017/01/206407/bandits-and-bullfights|title=Of bandits and bullfights {{!}} New Straits Times|last=Seng|first=Alan Teh Leam|date=2017-01-22|website=NST Online|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lookingandeating.blogspot.com/2015/06/a-malay-robin-hood-in-kedah-tale-of.html|title=My Travels: A Malay Robin Hood in Kedah - The Tale of Panglima Nayan|last=Seng|first=Alan Teh Leam|date=2015-06-27|website=My Travels|access-date=2026-05-09}}</ref><ref name=":1">{{Cite journal|last=Kheng|first=Cheah Boon|date=1981|title=Social banditry and rural crime in North Kedah, 1909-1929|url=https://www.jstor.org/stable/41511026|journal=Journal of the Malaysian Branch of the Royal Asiatic Society|volume=54|issue=2 (240)|pages=98–130|issn=0126-7353}}</ref> == Latar Belakang dan Keperibadian == Dilahirkan di Kampung Jeniang, [[Kedah]], Nayan dibesarkan dalam suasana masyarakat petani yang dihimpit kemiskinan dan tekanan cukai oleh pihak British yang mula mengukuhkan kuasa di Kedah selepas [[Perjanjian Inggeris-Siam 1909|Perjanjian Bangkok 1909]]. Beliau digambarkan sebagai seorang lelaki yang memiliki ilmu persilatan tinggi, ilmu kebal, mempunyai ilmu batin yang tinggi dan mempunyai karisma kepimpinan yang kuat. Kehebatannya dalam meloloskan diri daripada pihak berkuasa sering dikaitkan dengan pengetahuan mendalam tentang seluk-belok hutan dan "''jalan tikus''" di kaki [[Gunung Jerai]].<ref name=":1" /> == Perjuangan sebagai "Perompak Sosial" == Motivasi utama tindakan Panglima Nayan berakar umbi daripada ketidakadilan sosial. Beliau melihat jurang yang luas antara golongan kaya, terutamanya lintah darat dan pedagang yang tamak dengan rakyat marhaen yang kais pagi makan pagi. Bersama kumpulannya, Nayan melakukan rompakan terancang terhadap rumah-rumah orang kaya dan gudang simpanan makanan.<ref name=":0" /> Namun, keunikan Nayan terletak pada apa yang dilakukannya selepas merompak. Beliau tidak menyimpan harta tersebut untuk kekayaan peribadi. Sebaliknya, hasil rompakan berupa [[Wang|wang tunai]], [[beras]], dan ternakan akan diagih-agihkan kepada penduduk kampung yang kelaparan. Tindakan ini menyebabkan beliau sangat disayangi oleh rakyat jelata, yang bertindak sebagai "''mata dan telinga''" bagi melindungi Nayan daripada dikesan pihak polis.<ref name=":1" /> ''Robin Hood'' ''tempatan'' yang terkenal adalah empat pahlawan Kedah iaitu Panglima Nayan, Salleh Tui, Awang Poh dan Din Prum. Professor [[Cheah Boon Kheng]] pengkaji sejarah tempatan buktikan bahawa [[Semenanjung Tanah Melayu|Tanah Melayu]] juga mempunyai legenda Robin Hood tempatan, di bawah konsep ''social banditry.''<ref name=":0" /> == Melawan Kuasa British == Kehadiran Panglima Nayan menjadi tamparan hebat kepada pentadbiran British di Kedah. Bagi British, beliau adalah seorang pengganas atau penjenayah berbahaya yang menggugat keselamatan awam. Pihak polis telah berkali-kali melancarkan operasi besar-besaran untuk menangkapnya, namun Nayan sentiasa selangkah di hadapan dalam tindak tanduknya. Dikatakan bahawa beliau sering menyamar dan bergaul dengan orang ramai di pekan-pekan tanpa disedari oleh pihak berkuasa.<ref name=":0" /><ref name=":1" /> == Kematian == Riwayat Panglima Nayan berakhir secara tragis. Beliau dilaporkan terbunuh dalam satu serbuan pihak polis di sebuah rumah di kawasan [[Yan, Kedah|Yan]], Kedah. Terdapat versi sejarah yang menyatakan beliau dikhianati oleh orang terdekat demi ganjaran yang ditawarkan oleh British. Walaupun jasadnya sudah tiada, namanya terus hidup dalam sastera rakyat dan tradisi lisan masyarakat Kedah sebagai simbol penentangan terhadap penindasan. == Warisan == Sejarah Panglima Nayan mencerminkan reaksi masyarakat Melayu tradisional terhadap perubahan sistem ekonomi dan politik yang dibawa oleh kolonialisme. Beliau adalah manifestasi keberanian seorang rakyat biasa yang memilih jalan luar undang-undang demi menegakkan apa yang beliau percaya sebagai keadilan sosial bagi masyarakat memerlukan.<ref name=":1" /> Kisah hidup dan perjuangan rakyat beliau juga dipopularkan dan didokumentasikan dalam novel seperti "Panglima Nayan" oleh Mansor Abdullah (1995) dan "Pahlawan Panglima Nayan" oleh Othman Ahmad (1995).<ref>{{Cite book|url=https://catalog.hathitrust.org/Record/003056001|title=Panglima Nayan|last=Mansor Abdullah.|date=1995|publisher=Dewan Bahasa dan Pustaka, Kementerian Pendidikan Malaysia|isbn=978-983-62-4713-1|location=Kuala Lumpur}}</ref> == Rujukan == k3g1gi6exz5zsqud1fzwxr8d9v5hlw5 0 1289403 6844508 2026-05-09T05:31:42Z Muhd Aiman65 112078 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox football biography |name = Yussuf Poulsen |image = Testspiel Rasenballsport Leipzig gegen FC Liefering (9.August 2016) 03.jpg |caption = Poulsen pada 2016 |full_name = Yussuf Yurary Poulsen<ref>{{cite web |date=15 July 2018 |title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Denmark |url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF |archive-url=https://web.archive.o...' 6844508 wikitext text/x-wiki {{Infobox football biography |name = Yussuf Poulsen |image = Testspiel Rasenballsport Leipzig gegen FC Liefering (9.August 2016) 03.jpg |caption = Poulsen pada 2016 |full_name = Yussuf Yurary Poulsen<ref>{{cite web |date=15 July 2018 |title=FIFA World Cup Russia 2018: List of Players: Denmark |url=https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF |archive-url=https://web.archive.org/web/20190611000407/https://www.fifadata.com/documents/FWC/2018/pdf/FWC_2018_SQUADLISTS.PDF |archive-date=11 June 2019 |publisher=FIFA |page=8}}</ref> |birth_date = {{birth date and age|df=yes|1994|6|15}} |birth_place = [[Copenhagen]], Denmark |height = 1.92 m<ref>{{cite web |title=Yussuf Poulsen &#124; Player Profile &#124; 2023-2024 &#124; RB Leipzig |url=https://rbleipzig.com/en/first-team/team/yussuf-poulsen/}}</ref> |position = [[Penyerang (bola sepak)|Penyerang]] |currentclub = [[Hamburger SV]] |clubnumber = 15 |youthyears1 = |youthclubs1 = [[BK Skjold|Skjold]] |youthyears2 = {{0|0000}}–2011 |youthclubs2 = [[Lyngby Boldklub|Lyngby]] |years1 = 2011–2013 |clubs1 = [[Lyngby Boldklub|Lyngby]] |caps1 = 35 |goals1 = 11 |years2 = 2013–2025 |clubs2 = [[RB Leipzig]] |caps2 = 330 |goals2 = 77 |years3 = 2025– |clubs3 = [[Hamburger SV]] |caps3 = 13 |goals3 = 1 |nationalyears1 = 2010 |nationalteam1 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-16 Denmark|Denmark B16]] |nationalcaps1 = 1 |nationalgoals1 = 0 |nationalyears2 = 2010–2011 |nationalteam2 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-17 Denmark|Denmark B17]] |nationalcaps2 = 19 |nationalgoals2 = 2 |nationalyears3 = 2011–2012 |nationalteam3 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-18 Denmark|Denmark B18]] |nationalcaps3 = 7 |nationalgoals3 = 10 |nationalyears4 = 2012–2013 |nationalteam4 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-19 Denmark|Denmark B19]] |nationalcaps4 = 12 |nationalgoals4 = 8 |nationalyears5 = 2012 |nationalteam5 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-20 Denmark|Denmark B20]] |nationalcaps5 = 3 |nationalgoals5 = 0 |nationalyears6 = 2013–2015 |nationalteam6 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan bawah-21 Denmark|Denmark B21]] |nationalcaps6 = 15 |nationalgoals6 = 4 |nationalyears7 = 2013 |nationalteam7 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Liga Denmark XI|Liga Denmark XI]] |nationalcaps7 = 1 |nationalgoals7 = 0 |nationalyears8 = 2013– |nationalteam8 = [[Pasukan bola sepak kebangsaan Denmark|Denmark]] |nationalcaps8 = 86 |nationalgoals8 = 14 |pcupdate = 03:56, 4 Mei 2026 (UTC) |ntupdate = 23:47, 18 November 2024 (UTC) }} '''Yussuf Yurary Poulsen''' ({{IPA|da|ˈjusuf ˈpʰʌwlsn̩}}; lahir 15 Jun 1994) ialah seorang pemain bola sepak profesional Denmark yang bermain sebagai [[Penyerang (bola sepak)|penyerang]] untuk kelab [[Bundesliga]], [[Hamburger SV]] dan [[Pasukan bola sepak kebangsaan Denmark|pasukan kebangsaan Denmark]]. Beliau kadangkala menggunakan "Yurary" sebagai nama pada jersinya. Selepas memulakan karier profesional bersama [[Lyngby Boldklub]], beliau berpindah ke [[RB Leipzig]] pada tahun 2013, dan membantu kelab itu layak dari [[3. Liga]] ke Bundesliga dalam tempoh tiga musim. Beliau memegang rekod RB Leipzig bagi jumlah penampilan terbanyak dengan lebih 300 perlawanan, selain menjaringkan lebih 80 gol untuk kelab tersebut. Beliau turut beraksi dalam perlawanan akhir [[DFB-Pokal]] 2019 dan DFB-Pokal 2021. Poulsen membuat penampilan antarabangsa pertamanya untuk Denmark pada tahun 2014 dan telah mengumpul lebih 80 kaps. Beliau merupakan sebahagian daripada skuad Denmark di [[Piala Dunia FIFA 2018]], [[Piala Dunia FIFA 2022]] serta [[UEFA Euro 2020]] dan [[UEFA Euro 2024]], dengan Denmark mara sehingga ke separuh akhir kejohanan Euro 2020. {{-}} == Statistik kerjaya == ===Kelab=== {{updated|1 Mei 2026}}<ref name="Soccerway statistics">{{cite web |title=Y. Poulsen |url=https://int.soccerway.com/players/yussuf-poulsen/155071/ |access-date=28 August 2018 |website=Soccerway |publisher=Perform Group}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Kelab !rowspan="2"|Musim !colspan="2"|Liga !colspan="2"|Piala !colspan="2"|Eropah !colspan="2"|Lain !colspan="2"|Jumlah |- !Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol!!Kmncln!!Gol |- |rowspan="3"|{{flagicon|Denmark}} [[Lyngby Boldklub|Lyngby]] |[[Liga Super Denmark 2011–12|2011–12]] |5||0||0||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||5||0 |- |[[Divisyen Pertama Denmark 2012–13|2012–13]] |30||11||2||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||32||12 |- !Jumlah !35!!11!!2!!1!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!37!!12 |- |rowspan="13"|{{flagicon|Jerman}} [[RB Leipzig]] |2013–14 |36||10||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||37||10 |- |2014–15 |29||11||3||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||32||12 |- |2015–16 |32||7||2||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||34||7 |- |[[Bundesliga 2016–17|2016–17]] |29||5||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||30||5 |- |[[Bundesliga 2017–18|2017–18]] |30||4||2||1||9{{efn|Empat kemunculan di [[Liga Juara-Juara UEFA]], lima kemunculan di [[Liga Europa UEFA]]}}||0||colspan="2"|—||41||5 |- |[[Bundesliga 2018–19|2018–19]] |31||15||6||2||8{{efn|name=UEL|Kemunculan di Liga Europa UEFA}}||2||colspan="2"|—||45||19 |- |[[Bundesliga 2019–20|2019–20]] |22||5||3||0||8{{efn|name=UCL|Kemunculan di Liga Juara-Juara UEFA}}||0||colspan="2"|—||33||5 |- |[[Bundesliga 2020–21|2020–21]] |27||5||6||5||8{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||41||11 |- |[[Bundesliga 2021–22|2021–22]] |25||6||3||1||9{{efn|Empat kemunculan di Liga Juara-Juara UEFA, lima kemunculan di Liga Europa UEFA}}||0||colspan="2"|—||37||7 |- |[[Bundesliga 2022–23|2022–23]] |19||2||4||2||5{{efn|name=UCL}}||0||0||0||28||4 |- |[[Bundesliga 2023–24|2023–24]] |28||5||2||0||7{{efn|name=UCL}}||0||1{{efn|Kemunculan di [[DFL-Supercup]]}}||0||38||5 |- |[[Bundesliga 2024–25|2024–25]] |22||2||1||2||6{{efn|name=UCL}}||1||colspan="2"|—||29||5 |- !Jumlah !330!!77!!34!!14!!60!!4!!1!!0!!425!!95 |- |{{flagicon|Jerman}} [[Hamburger SV]] |[[Bundesliga 2025–26|2025–26]] |13||1||1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||14||1 |- !colspan="2"|Jumlah keseluruhan !378!!89!!37!!15!!60!!4!!1!!0!!476!!108 |} {{notelist}} ===Antarabangsa=== {{updated|18 November 2024}}<ref>{{cite web |title=Yussuf Poulsen |url=https://eu-football.info/_player.php?id=28828 |access-date=21 June 2021 |website=EU-Football.info}}</ref> {| class=wikitable style=text-align:center |- !Pasukan!!Tahun!!Kmncln!!Gol |- |rowspan="12"|{{flagicon|Denmark}} [[Pasukan bola sepak kebangsaan Denmark|Denmark]] |2013||1||0 |- |2014||3||0 |- |2015||8||2 |- |2016||7||1 |- |2017||6||0 |- |2018||12||2 |- |2019||7||2 |- |2020||7||0 |- |2021||15||4 |- |2022||3||0 |- |2023||7||1 |- |2024||11||2 |- !colspan=2|Jumlah||86||14 |} ===Gol antarabangsa=== {| class="wikitable collapsible collapsed" !colspan="7"|Gol antarabangsa oleh '''Yussuf Poulsen''' {{flagicon|DEN}} |- ! # !! Tarikh !! Lokasi !! Lawan !! Skor !! Keputusan !! Kejohanan |- !scope=row style=text-align:center|1 |13 Jun 2015||[[Copenhagen]], Denmark||{{fb|SER}}||align=center|'''1'''–0||align=center|2–0|| rowspan="2"| [[Kelayakan UEFA Euro 2016]] |- !scope=row style=text-align:center|2 |17 November 2015 |Copenhagen, Denmark||{{fb|SWE}}||align=center|'''1'''–2||align=center|2–2 |- !scope=row style=text-align:center|3 |8 Oktober 2016||[[Warsaw]], Poland||{{fb|POL}}||align=center|3–'''2'''||align=center|3–2||[[Kelayakan Piala Dunia FIFA 2018 (UEFA)|Kelayakan Piala Dunia 2018]] |- !scope=row style=text-align:center|4 |9 Jun 2018||[[Brøndby]], Denmark||{{fb|MEX}}||align=center|'''1'''–0||align=center|2–0||[[Perlawanan persahabatan|Persahabatan]] |- !scope=row style=text-align:center|5 |16 Jun 2018||[[Saransk]], Russia||{{fb|PER}}||align=center|'''1'''–0||align=center|1–0||[[Piala Dunia FIFA 2018]] |- !scope=row style=text-align:center|6 |10 Jun 2019||Copenhagen, Denmark||{{fb|GEO}}||align=center|'''4'''–1||align=center|5–1|| rowspan="2"| [[Kelayakan UEFA Euro 2020]] |- !scope=row style=text-align:center|7 |12 Oktober 2019 |Copenhagen, Denmark||{{fb|SUI}}||align=center|'''1'''–0||align=center|1–0 |- !scope=row style=text-align:center|8 |2 Jun 2021||[[Innsbruck]], Austria||{{fb|GER}}||align=center|1–'''1'''||align=center|1–1||Persahabatan |- !scope=row style=text-align:center|9 |17 Jun 2021|| Copenhagen, Denmark||{{fb|BEL}}||align=center|'''1'''–0||align=center|1–2|| rowspan="2"| [[UEFA Euro 2020]] |- !scope=row style=text-align:center|10 |21 Jun 2021 |Copenhagen, Denmark||{{fb|RUS}}||align=center|'''2'''–0|| align=center|4–1 |- !scope=row style=text-align:center|11 |7 September 2021 |Copenhagen, Denmark||{{fb|ISR}}||align=center|'''1'''–0||align=center|5–0||[[Kelayakan Piala Dunia FIFA 2022 (UEFA)|Kelayakan Piala Dunia 2022]] |- !scope=row style=text-align:center|12 |17 Oktober 2023||[[Serravalle, San Marino|Serravalle]], San Marino||{{fb|SMR}}||align=center|1–'''2'''||align=center|1–2||[[Kelayakan UEFA Euro 2024]] |- !scope=row style=text-align:center|13 |8 Jun 2024||Brøndby, Denmark||{{fb|NOR}}||align=center|'''3'''–1||align=center|3–1||Persahabatan |- !scope=row style=text-align:center|14 |8 September 2024||Copenhagen, Denmark||{{fb|SER}}||align=center|'''2'''–0||align=center|2–0||[[Liga Negara-Negara UEFA 2024–25]] |} == Pencapaian == ;RB Leipzig * [[DFB-Pokal]]: 2021–22, 2022–23 * [[DFL-Supercup]]: 2023 ;Individu * Gol Terbaik Bulanan [[Bundesliga]]: Oktober 2020 == Catatan == {{reflist}} == Pautan luar == {{Commons category}} * [https://rbleipzig.com/en/first-team/team/yussuf-poulsen/ Profile] at the RB Leipzig website * {{DBU player|6837}} * [https://www.danskfodbold.com/spiller.php?spillerid=11514 Yussuf Poulsen] official [[Danish Superliga]] statistics at danskfodbold.com {{in lang|da}} * {{NFT player}} * {{UEFA player}} {{Skuad Hamburger SV}} {{Navboxes | title = Skuad Denmark | bg = #E11B22 | fg = white | bordercolor = #AC181E | list1 = {{Skuad Denmark Piala Dunia FIFA 2018}} {{Skuad Denmark UEFA Euro 2020}} {{Skuad Denmark Piala Dunia FIFA 2022}} {{Skuad Denmark UEFA Euro 2024}} }} [[Category:Kelahiran 1994]] [[Category:Orang hidup]] [[Category:Pemain bola sepak Denmark]] [[Category:Pemain Lyngby Boldklub]] [[Category:Pemain RB Leipzig]] [[Category:Pemain Hamburger SV]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2018]] [[Category:Pemain UEFA Euro 2020]] [[Category:Pemain Piala Dunia FIFA 2022]] [[Category:Pemain UEFA Euro 2024]] keszejmxtqmi3smolpl1bu37d9obbqu 0 1289404 6844509 2026-05-09T05:33:28Z ~2026-27877-77 398832 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Kotak info saluran televisyen | nama = Colors HD | logo = Colors tv2017.png | logo_caption = Logo HD | logo_size = 200px | logoalt = | dilancarkan = {{flagicon|India}} {{Start date and age|2011|10|24|df=yes}}<br>{{flagicon|Malaysia}} {{Start date and age|2019|04|01|df=yes}}<br>{{small|([[Unifi TV]])}}<br>{{flagicon|Malaysia}} {{Start date and age|2019|10|01|df=yes}}<br>{{small|([[Astro (syarikat)|Astro]] dan [[Astro NJOI|NJOI]]) (Televisyen defini...' 6844509 wikitext text/x-wiki {{Kotak info saluran televisyen | nama = Colors HD | logo = Colors tv2017.png | logo_caption = Logo HD | logo_size = 200px | logoalt = | dilancarkan = {{flagicon|India}} {{Start date and age|2011|10|24|df=yes}}<br>{{flagicon|Malaysia}} {{Start date and age|2019|04|01|df=yes}}<br>{{small|([[Unifi TV]])}}<br>{{flagicon|Malaysia}} {{Start date and age|2019|10|01|df=yes}}<br>{{small|([[Astro (syarikat)|Astro]] dan [[Astro NJOI|NJOI]]) ([[Televisyen definisi tinggi|HD]])}} | ditutup = {{flagicon|Brunei}} {{End date and age|2022|04|01|df=yes}}<br>{{flagicon|Malaysia}} {{End date and age|2022|07|01|df=yes}}<br>{{small|([[Unifi TV]])}} | format_gambar = [[16:9]] [[Televisyen definisi tinggi|HDTV]] ([[1080i]])<br>[[16:9]] [[Televisyen definisi biasa|SDTV]] ([[576i]]) | bahasa = [[Bahasa Hindi|Hindi]] | share_source = | pemilik = [[Viacom 18]] | slogan = | negara = {{flagcountry|India}} | kawasan_siaran = {{flagcountry|India}}<br>{{flagcountry|Malaysia}} | ibu_pejabat = {{flagicon|India}} [[Mumbai]], [[India]] | nama_dahulu = | menggantikan = [[Zee TV]] ([[Unifi TV]])<br>[[Tara HD]] ([[Astro (syarikat)|Astro]] dan [[Astro NJOI|NJOI]]) | digantikan_oleh = [[:en:Zee Thirai|Zee Thirai]] ([[Unifi TV]]) | saluran_kembar = [[:en:Colors Tamil|Colors Tamil HD]]<br>[[:en:Colors Cineplex|Colors Cineplex]] | timeshift_names = | web = | terr_serv_1 = | terr_chan_1 = | sat_serv_1 = {{flagicon|Malaysia}} [[Astro (syarikat)|Astro]] | sat_chan_1 = Saluran 116 ([[Televisyen definisi tinggi|HD]]) | sat_serv_2 = {{flagicon|Malaysia}} [[Astro NJOI|NJOI]] | sat_chan_2 = Saluran 116 ([[Televisyen definisi tinggi|HD]]) | online_serv_1 = {{flagicon|Malaysia}} [[Astro (syarikat)|Astro]] | online_chan_1 = [[Astro Go|Astro GO]] / On Demand }} '''Colors''' merupakan saluran ber[[Bahasa Hindi|bahasa Hindi]] daripada syarikat [[Viacom 18]] yang memaparkan drama, program realiti, dan filem daripada [[India]]. Saluran ini telah dilancarkan pada 1 April 2019 di [[Unifi TV]] bagi menggantikan [[Zee TV]] dan dilancarkan pada 1 Oktober 2019 di [[Astro (syarikat)|Astro]] dalam definisi tinggi bagi menggantikan [[Tara HD]] yang dihentikan penyiarannya pada 1 Oktober 2019. Colors HD Saluran 116 (HD) - semua program berbahasa Hindi mempunyai sarikata Bahasa Melayu dan Bahasa Inggeris. Saluran Colors di [[Unifi TV]] telah ditamatkan pada 1 Julai 2022 yang digantikan dengan 3 saluran iaitu [[:en:Zee Thirai|Zee Thirai]], [[:en:Sony YAY!|Sony YAY!]] dan [[:en:WION|WION]]. 2kqu9f3ukg3zoaxty036olmuegzmsiy 0 1289405 6844511 2026-05-09T05:34:51Z Muhd Aiman65 112078 Melencong ke [[Yussuf Poulsen]] 6844511 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Yussuf Poulsen]] kmixa2obl5ys0925lqybfkz7xe5zbq6 0 1289406 6844512 2026-05-09T05:35:04Z Muhd Aiman65 112078 Melencong ke [[Yussuf Poulsen]] 6844512 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Yussuf Poulsen]] kmixa2obl5ys0925lqybfkz7xe5zbq6 0 1289407 6844514 2026-05-09T05:37:50Z ~2026-27877-77 398832 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Kotak info saluran televisyen | nama = RTM TV Okey | logo = RTM TV Okey logo 2019.png | logo_size = 200px | logo_caption = Logo semasa, yang merupakan semakan logo 21 Mac 2018, digunakan sejak 1 April 2019. | negara = [[Malaysia]] | kawasan_siaran = *Malaysia *[[Singapura]] *[[Brunei]] *[[Thailand]] ([[Thailand Selatan]] khususnya [[Wilayah Songkhla|Songkhla]], [[Wilayah Narathiwat|Narathiwat]], [[Wilayah Yala|Yala]] dan [[Wilayah Satun|Satun]]) *I...' 6844514 wikitext text/x-wiki {{Kotak info saluran televisyen | nama = RTM TV Okey | logo = RTM TV Okey logo 2019.png | logo_size = 200px | logo_caption = Logo semasa, yang merupakan semakan logo 21 Mac 2018, digunakan sejak 1 April 2019. | negara = [[Malaysia]] | kawasan_siaran = *Malaysia *[[Singapura]] *[[Brunei]] *[[Thailand]] ([[Thailand Selatan]] khususnya [[Wilayah Songkhla|Songkhla]], [[Wilayah Narathiwat|Narathiwat]], [[Wilayah Yala|Yala]] dan [[Wilayah Satun|Satun]]) *[[Indonesia]] ([[Kalimantan Utara]], [[Kalimantan Barat]] dan [[Kepulauan Riau]]) *[[Filipina]] (khususnya selatan [[Palawan]] dan [[Tawi-Tawi]]) | slogan = *Segalanya Muzik<br>{{small|(16 Mac 2009 - 10 April 2011)}} *Aku Punya Generasiku di TVi<br>{{small|(11 April 2011 - 20 Mac 2018)}} *Semua Okey<br>{{small|(sejak 21 Mac 2018)}} | ibu_pejabat = *[[Angkasapuri]], [[Kuala Lumpur]], [[Malaysia]] *Bangunan Kompleks Kementerian Komunikasi Sabah, Jalan Lintas, [[Kepayan]], [[Kota Kinabalu]], [[Sabah]], Malaysia *Bangunan RTM Sarawak, Jalan P. Ramlee, Taman Budaya, [[Kuching]], [[Sarawak]], Malaysia<br>{{small|(menengah merangkap pengeluaran serantau)}} | bahasa = *[[Bahasa Melayu|Melayu]] *[[Bahasa Inggeris|Inggeris]] *[[Bahasa Cina|Cina]] (Mandarin) *[[Bahasa di India|India]] (Punjabi, Tamil) *[[Bahasa Bajau|Bajau]] *[[Bahasa Dusun|Dusun]] *[[Bahasa Kadazan|Kadazan]] *[[Bahasa Iban|Iban]] *[[Bahasa Jepun|Jepun]] | format_gambar = [[16:9]] [[Televisyen definisi tinggi|HDTV]] ([[1080i]]) | pemilik = [[Radio Televisyen Malaysia]] | orang_penting = | saluran_saudara = *[[TV1]] *[[TV2]] *[[Berita RTM]] *[[Sukan RTM|Sukan+]] *[[TV6]] *[[RTM World]] | dilancarkan = *{{Start date and age|2000|2|1}}<br>{{small|(siaran percubaan RTMi)}} *{{Start date and age|2006|04|11}}<br>{{small|(siaran rasmi RTMi)}} *{{Start date and age|2009|03|16}}<br>{{small|(Muzik Aktif)}} *{{Start date and age|2011|04|11}}<br>{{small|(TVi)}} *{{Start date and age|2018|03|21}}<br>{{small|(TV Okey)}} *{{Start date and age|2019|04|01}}<br>{{small|([[MYTV Broadcasting|MYTV]])}} {{small|([[Televisyen definisi tinggi|HD]])}} *{{Start date and age|2022|04|01|df=yes}}<br>{{small|([[Astro Malaysia|Astro]]) dan ([[Astro NJOI|NJOI]])}} {{small|([[Televisyen definisi tinggi|HD]])}} | ditutup = *{{End date and age|2009|03|15|df=yes}}<br>{{small|(RTMi)}} *{{End date and age|2011|4|10|df=yes}}<br>{{small|(Muzik Aktif)}} *{{End date and age|2017|03|31}}<br>{{small|(TVi)}} *{{End date and age|2019|3|31|df=yes}}<br>{{small|([[MYTV Broadcasting|MYTV]])}} {{small|([[Televisyen definisi biasa|SD]])}} *{{End date and age|2022|3|31|df=yes}}<br>{{small|([[Astro Malaysia|Astro]]) dan ([[Astro NJOI|NJOI]])}} {{small|([[Televisyen definisi biasa|SD]])}} *{{End date and age|2022|3|31|df=yes}}<br>{{small|([[Kristal-Astro]])}} {{small|([[Televisyen definisi tinggi|HD]])}} | nama_dahulu = *'''RTMi'''<br>{{small|(1 Februari 2000 - 15 Mac 2009)}} *'''Muzik Aktif'''<br>{{small|(16 Mac 2009 - 10 April 2011)}} *'''TVi'''<br>{{small|(11 April 2011 - 20 Mac 2018)}} | terr_serv_1 = [[MYTV Broadcasting|MYTV]] | terr_chan_1 = Saluran 110 (HD) | sat_serv_1 = [[Astro Malaysia|Astro]] | sat_chan_1 = Saluran 146 (HD) | iptv_serv_1 = | iptv_chan_1 = | online_serv_1 = [[Astro Malaysia|Astro]] | online_chan_1 = [[Astro GO]] / [[Sooka]] | online_serv_2 = [[MYTV Broadcasting|MYTV]] | online_chan_2 = MYTV Mana Mana | online_serv_3 = [[RTMKlik]] | online_chan_3 = [https://rtmklik.rtm.gov.my/live/okey Tonton secara langsung] }} '''TV Okey''' (dahulu dikenali sebagai '''RTMi''', '''Muzik Aktif''' dan '''TVi''') ialah saluran televisyen terestrial percuma di [[Malaysia]] yang dimiliki oleh [[Radio Televisyen Malaysia]] (RTM), Saluran ini secara rasminya mula bersiaran pada 21 Mac 2018 jam 8:00 malam. TV Okey utamanya ialah di [[Angkasapuri]], [[Kuala Lumpur]]. [[TV1]], [[TV2]], [[TV6]], TV Okey, [[Berita RTM]], [[Sukan RTM|Sukan+]] dan stesen radio dikawal selia oleh RTM yang mana siarannya berpusat di Angkasapuri, Kuala Lumpur. TV Okey kini bersiaran di [[MYTV Broadcasting|MYTV]] dan [[Astro Malaysia|Astro]] di saluran 110 dalam format [[Televisyen definisi tinggi|HD (definisi tinggi)]]. Semua program disertakan dengan sarikata [[Bahasa Melayu]] dan [[Bahasa Inggeris|Inggeris]]. Nama saluran tersebut merupakan akronim untuk "'''o'''pportunity" (peluang), "'''k'''nowledge" (ilmu), "'''e'''xperience" (pengalaman) dan "'''y'''ours" (anda). fpqn80te62k82lk8yh7222h2mqos4gt 0 1289408 6844520 2026-05-09T05:50:16Z Afzan.azam.98 378300 Mencipta laman baru dengan kandungan ''''Sekolah Kebangsaan''' (singkatan: '''SK'''), atau nama penuhnya '''Sekolah Rendah Kebangsaan''', ialah institusi pendidikan rendah kerajaan di Malaysia yang berada di bawah kendalian [[Kerajaan Malaysia]] melalui [[Kementerian Pendidikan Malaysia]]. Sekolah ini menggunakan [[Bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar utama dan melaksanakan '''Kurikulum Kebangsaan Malaysia'''. Sekolah ini juga merupakan jenis sekolah yang paling banyak terdapat di selu...' 6844520 wikitext text/x-wiki '''Sekolah Kebangsaan''' (singkatan: '''SK'''), atau nama penuhnya '''Sekolah Rendah Kebangsaan''', ialah institusi pendidikan rendah kerajaan di Malaysia yang berada di bawah kendalian [[Kerajaan Malaysia]] melalui [[Kementerian Pendidikan Malaysia]]. Sekolah ini menggunakan [[Bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar utama dan melaksanakan '''Kurikulum Kebangsaan Malaysia'''. Sekolah ini juga merupakan jenis sekolah yang paling banyak terdapat di seluruh negara. Sekolah rendah kebangsaan turut merupakan langkah pertama persekolahan bagi pelajar berusia 7 tahun di '''Tahun 1''' dan berakhir di '''Tahun 6''' pada usia mereka 12 tahun sebelum melangkah ke peringkat persekolahan baru, iaitu [[Sekolah menengah kebangsaan]]. e3ooofe3y1815twvnah7zv3tjv5h0co 6844525 6844520 2026-05-09T06:06:34Z Afzan.azam.98 378300 /* */ 6844525 wikitext text/x-wiki '''Sekolah Kebangsaan''' (singkatan: '''SK'''), atau nama penuhnya '''Sekolah Rendah Kebangsaan''', ialah institusi pendidikan rendah kerajaan di Malaysia yang berada di bawah kendalian [[Kerajaan Malaysia]] melalui [[Kementerian Pendidikan Malaysia]]. Sekolah ini menggunakan [[Bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar utama dan melaksanakan '''Kurikulum Kebangsaan Malaysia'''. Sekolah ini juga merupakan jenis sekolah yang paling banyak terdapat di seluruh negara. Sekolah rendah kebangsaan turut merupakan langkah pertama persekolahan bagi pelajar berusia 7 tahun di '''Tahun 1''' dan berakhir di '''Tahun 6''' pada usia mereka 12 tahun sebelum melangkah ke peringkat persekolahan baru, iaitu [[Sekolah menengah kebangsaan]]. ==Sejarah== ==Subjek yang ditawarkan== ==Lihat lagi== ==Rujukan== dytzn9211k7et8dwlnfz6ajnjk1at34 6844526 6844525 2026-05-09T06:07:26Z Afzan.azam.98 378300 /* Lihat lagi */ 6844526 wikitext text/x-wiki '''Sekolah Kebangsaan''' (singkatan: '''SK'''), atau nama penuhnya '''Sekolah Rendah Kebangsaan''', ialah institusi pendidikan rendah kerajaan di Malaysia yang berada di bawah kendalian [[Kerajaan Malaysia]] melalui [[Kementerian Pendidikan Malaysia]]. Sekolah ini menggunakan [[Bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar utama dan melaksanakan '''Kurikulum Kebangsaan Malaysia'''. Sekolah ini juga merupakan jenis sekolah yang paling banyak terdapat di seluruh negara. Sekolah rendah kebangsaan turut merupakan langkah pertama persekolahan bagi pelajar berusia 7 tahun di '''Tahun 1''' dan berakhir di '''Tahun 6''' pada usia mereka 12 tahun sebelum melangkah ke peringkat persekolahan baru, iaitu [[Sekolah menengah kebangsaan]]. ==Sejarah== ==Subjek yang ditawarkan== ==Lihat lagi== * [[Sekolah menengah kebangsaan]] * [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] * [[Sekolah jenis kebangsaan]] ==Rujukan== 3bezrvy2pljv0wl6g28fu9vhhz0jpa2 6844528 6844526 2026-05-09T06:12:26Z Afzan.azam.98 378300 /* Subjek yang ditawarkan */ 6844528 wikitext text/x-wiki '''Sekolah Kebangsaan''' (singkatan: '''SK'''), atau nama penuhnya '''Sekolah Rendah Kebangsaan''', ialah institusi pendidikan rendah kerajaan di Malaysia yang berada di bawah kendalian [[Kerajaan Malaysia]] melalui [[Kementerian Pendidikan Malaysia]]. Sekolah ini menggunakan [[Bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar utama dan melaksanakan '''Kurikulum Kebangsaan Malaysia'''. Sekolah ini juga merupakan jenis sekolah yang paling banyak terdapat di seluruh negara. Sekolah rendah kebangsaan turut merupakan langkah pertama persekolahan bagi pelajar berusia 7 tahun di '''Tahun 1''' dan berakhir di '''Tahun 6''' pada usia mereka 12 tahun sebelum melangkah ke peringkat persekolahan baru, iaitu [[Sekolah menengah kebangsaan]]. ==Sejarah== ==Subjek yang ditawarkan== === Tahap 1 (Tahun 1 – 3) === {| class="wikitable" |- ! Bil !! Mata Pelajaran !! Jenis |- | 1 || Bahasa Malaysia || Teras |- | 2 || Bahasa Inggeris || Teras |- | 3 || Matematik || Teras |- | 4 || Sains || Teras |- | 5 || Pendidikan Islam / Pendidikan Moral || Teras |- | 6 || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan || Teras |- | 7 || Pendidikan Seni Visual || Teras |- | 8 || Pendidikan Muzik || Teras |- | 9 || Bahasa Arab || Tambahan |- | 10 || Bahasa Cina (SK) || Tambahan |- | 11 || Bahasa Tamil (SK) || Tambahan |- | 12 || Bahasa Iban || Tambahan |- | 13 || Bahasa Kadazandusun || Tambahan |- | 14 || Bahasa Semai || Tambahan |} === Tahap 2 (Tahun 4 – 6) === {| class="wikitable" |- ! Bil !! Mata Pelajaran !! Jenis |- | 1 || Bahasa Malaysia || Teras |- | 2 || Bahasa Inggeris || Teras |- | 3 || Matematik || Teras |- | 4 || Sains || Teras |- | 5 || '''Sejarah''' || Teras |- | 6 || Pendidikan Islam / Pendidikan Moral || Teras |- | 7 || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan || Teras |- | 8 || Pendidikan Seni Visual || Teras |- | 9 || Pendidikan Muzik || Teras |- | 10 || '''Reka Bentuk dan Teknologi''' || Teras |- | 11 || Bahasa Arab || Tambahan |- | 12 || Bahasa Cina (SK) || Tambahan |- | 13 || Bahasa Tamil (SK) || Tambahan |- | 14 || Bahasa Iban || Tambahan |- | 15 || Bahasa Kadazandusun || Tambahan |- | 16 || Bahasa Semai || Tambahan |} ==Lihat lagi== * [[Sekolah menengah kebangsaan]] * [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] * [[Sekolah jenis kebangsaan]] ==Rujukan== pw3v0wrm5t5jtrui3yymrcxpxngsp1q 6844530 6844528 2026-05-09T06:13:51Z Afzan.azam.98 378300 /* Tahap 1 (Tahun 1 – 3) */ 6844530 wikitext text/x-wiki '''Sekolah Kebangsaan''' (singkatan: '''SK'''), atau nama penuhnya '''Sekolah Rendah Kebangsaan''', ialah institusi pendidikan rendah kerajaan di Malaysia yang berada di bawah kendalian [[Kerajaan Malaysia]] melalui [[Kementerian Pendidikan Malaysia]]. Sekolah ini menggunakan [[Bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar utama dan melaksanakan '''Kurikulum Kebangsaan Malaysia'''. Sekolah ini juga merupakan jenis sekolah yang paling banyak terdapat di seluruh negara. Sekolah rendah kebangsaan turut merupakan langkah pertama persekolahan bagi pelajar berusia 7 tahun di '''Tahun 1''' dan berakhir di '''Tahun 6''' pada usia mereka 12 tahun sebelum melangkah ke peringkat persekolahan baru, iaitu [[Sekolah menengah kebangsaan]]. ==Sejarah== ==Subjek yang ditawarkan== === Tahap 1 (Tahun 1 – 3) === {| class="wikitable" |- ! Bil !! Mata Pelajaran !! Jenis |- | 1 || Bahasa Melayu || Teras |- | 2 || Bahasa Inggeris || Teras |- | 3 || Matematik || Teras |- | 4 || Sains || Teras |- | 5 || Pendidikan Islam / Pendidikan Moral || Teras |- | 6 || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan || Teras |- | 7 || Pendidikan Seni Visual || Teras |- | 8 || Pendidikan Muzik || Teras |- | 9 || Bahasa Arab || Tambahan |- | 10 || Bahasa Cina (SK) || Tambahan |- | 11 || Bahasa Tamil (SK) || Tambahan |- | 12 || Bahasa Iban || Tambahan |- | 13 || Bahasa Kadazandusun || Tambahan |- | 14 || Bahasa Semai || Tambahan |} === Tahap 2 (Tahun 4 – 6) === {| class="wikitable" |- ! Bil !! Mata Pelajaran !! Jenis |- | 1 || Bahasa Malaysia || Teras |- | 2 || Bahasa Inggeris || Teras |- | 3 || Matematik || Teras |- | 4 || Sains || Teras |- | 5 || '''Sejarah''' || Teras |- | 6 || Pendidikan Islam / Pendidikan Moral || Teras |- | 7 || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan || Teras |- | 8 || Pendidikan Seni Visual || Teras |- | 9 || Pendidikan Muzik || Teras |- | 10 || '''Reka Bentuk dan Teknologi''' || Teras |- | 11 || Bahasa Arab || Tambahan |- | 12 || Bahasa Cina (SK) || Tambahan |- | 13 || Bahasa Tamil (SK) || Tambahan |- | 14 || Bahasa Iban || Tambahan |- | 15 || Bahasa Kadazandusun || Tambahan |- | 16 || Bahasa Semai || Tambahan |} ==Lihat lagi== * [[Sekolah menengah kebangsaan]] * [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] * [[Sekolah jenis kebangsaan]] ==Rujukan== d6i097qb1xrvuww9tpespwvjeg1dnfo 6844533 6844530 2026-05-09T06:14:07Z Afzan.azam.98 378300 /* Tahap 2 (Tahun 4 – 6) */ 6844533 wikitext text/x-wiki '''Sekolah Kebangsaan''' (singkatan: '''SK'''), atau nama penuhnya '''Sekolah Rendah Kebangsaan''', ialah institusi pendidikan rendah kerajaan di Malaysia yang berada di bawah kendalian [[Kerajaan Malaysia]] melalui [[Kementerian Pendidikan Malaysia]]. Sekolah ini menggunakan [[Bahasa Melayu]] sebagai bahasa pengantar utama dan melaksanakan '''Kurikulum Kebangsaan Malaysia'''. Sekolah ini juga merupakan jenis sekolah yang paling banyak terdapat di seluruh negara. Sekolah rendah kebangsaan turut merupakan langkah pertama persekolahan bagi pelajar berusia 7 tahun di '''Tahun 1''' dan berakhir di '''Tahun 6''' pada usia mereka 12 tahun sebelum melangkah ke peringkat persekolahan baru, iaitu [[Sekolah menengah kebangsaan]]. ==Sejarah== ==Subjek yang ditawarkan== === Tahap 1 (Tahun 1 – 3) === {| class="wikitable" |- ! Bil !! Mata Pelajaran !! Jenis |- | 1 || Bahasa Melayu || Teras |- | 2 || Bahasa Inggeris || Teras |- | 3 || Matematik || Teras |- | 4 || Sains || Teras |- | 5 || Pendidikan Islam / Pendidikan Moral || Teras |- | 6 || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan || Teras |- | 7 || Pendidikan Seni Visual || Teras |- | 8 || Pendidikan Muzik || Teras |- | 9 || Bahasa Arab || Tambahan |- | 10 || Bahasa Cina (SK) || Tambahan |- | 11 || Bahasa Tamil (SK) || Tambahan |- | 12 || Bahasa Iban || Tambahan |- | 13 || Bahasa Kadazandusun || Tambahan |- | 14 || Bahasa Semai || Tambahan |} === Tahap 2 (Tahun 4 – 6) === {| class="wikitable" |- ! Bil !! Mata Pelajaran !! Jenis |- | 1 || Bahasa Melayu || Teras |- | 2 || Bahasa Inggeris || Teras |- | 3 || Matematik || Teras |- | 4 || Sains || Teras |- | 5 || '''Sejarah''' || Teras |- | 6 || Pendidikan Islam / Pendidikan Moral || Teras |- | 7 || Pendidikan Jasmani dan Pendidikan Kesihatan || Teras |- | 8 || Pendidikan Seni Visual || Teras |- | 9 || Pendidikan Muzik || Teras |- | 10 || '''Reka Bentuk dan Teknologi''' || Teras |- | 11 || Bahasa Arab || Tambahan |- | 12 || Bahasa Cina (SK) || Tambahan |- | 13 || Bahasa Tamil (SK) || Tambahan |- | 14 || Bahasa Iban || Tambahan |- | 15 || Bahasa Kadazandusun || Tambahan |- | 16 || Bahasa Semai || Tambahan |} ==Lihat lagi== * [[Sekolah menengah kebangsaan]] * [[Kementerian Pendidikan Malaysia]] * [[Sekolah jenis kebangsaan]] ==Rujukan== h88ioct72e3qxyy9idvkncgme4wp7ja 0 1289409 6844541 2026-05-09T06:26:31Z PSC2000 359232 PSC2000 telah memindahkan laman [[Isteri Rahsia Ungku Jaabar]] ke [[Isteri Rahsia Ungku Jabbar]] 6844541 wikitext text/x-wiki #LENCONG [[Isteri Rahsia Ungku Jabbar]] {{R from move}} dihpnfmdfj2kvla9m1i1f0u59vy5c42 1728 1289410 6844565 2026-05-09T07:06:28Z Zahirul Nukman-WMMY 353029 create 6844565 wikitext text/x-wiki __NOTOC__ <div style="border: 2px solid #D47E2B; border-radius: 6px;"> </div> {{WAM | header = Marasunting Hari Ibu 2026 <div style="marginK-right:1em; float:right;"></div> |subheader='''Marasunting Hari Ibu 2026''' ialah sebuah marasunting yang bertujuan untuk memperbanyakkan lagi suntingan dalam Wikipedia sempena Hari Ibu. |body = == Kegiatan == * Tarikh: 10 Mei 2026 (Ahad) * Masa: Bermula pada [https://zonestamp.toolforge.org/1778378400 10:00 UTC+08:00] * Tempat: Balai Wikimedia Malaysia, Kuala Lumpur * Tema: Hari Ibu |footer = == Hasil == ; [https://eventmetrics.wmcloud.org/programs/1220/events/5554 Metrik Acara] * Jumlah peserta: * Jumlah suntingan: * Rencana dicipta: * Rencana disunting: == Anjuran == * [[Wikipedia:Kumpulan Komuniti Pengguna Wikimedia Malaysia|Kumpulan Komuniti Pengguna Wikimedia Malaysia]] }} {{clear}} [[Kategori:Acara Wikipedia pada 2026]] jqetf6ont5o41ips93nt0f3wml6c1p8 0 1289412 6844625 2026-05-09T09:51:02Z Tok Ayoh 371205 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Short description|Asal-usul dan naratif keturunan Long Yunus dalam sejarah Kelantan}} {{Draft}} = Long Yunus – Asal Usul dan Naratif Keturunan = == Pengenalan == [[File:Placeholder.png|thumb|upright|[[Long Yunus]]]] '''[[Long Yunus]]''' ialah tokoh penting dalam sejarah politik Kelantan pada abad ke-18 dan sering dianggap sebagai pengasas kepada Dinasti Long di Kelantan. Baginda memainkan peranan utama dalam penyusunan semula kuasa politik di Kel...' 6844625 wikitext text/x-wiki {{Short description|Asal-usul dan naratif keturunan Long Yunus dalam sejarah Kelantan}} {{Draft}} = Long Yunus – Asal Usul dan Naratif Keturunan = == Pengenalan == [[File:Placeholder.png|thumb|upright|[[Long Yunus]]]] '''[[Long Yunus]]''' ialah tokoh penting dalam sejarah politik Kelantan pada abad ke-18 dan sering dianggap sebagai pengasas kepada Dinasti Long di Kelantan. Baginda memainkan peranan utama dalam penyusunan semula kuasa politik di Kelantan sebelum terbentuknya struktur kesultanan moden. Asal-usul keturunan Long Yunus telah menjadi perbahasan dalam kajian sejarah dan tradisi lisan, dengan sekurang-kurangnya dua naratif utama yang berbeza, iaitu hubungan dengan Champa dan hubungan dengan struktur politik tempatan seperti Kerajaan Legeh. Artikel ini membentangkan kedua-dua naratif secara neutral berdasarkan tradisi sejarah dan kajian sedia ada. == Naratif Keturunan Champa == Menurut sebahagian tradisi lisan Melayu–Patani, Long Yunus dikaitkan dengan keturunan diraja Champa di Indochina. === Asal usul === * Keturunan ini dikaitkan dengan kerajaan Champa di Vietnam moden. * Tokoh seperti Po Rome sering disebut dalam naratif sebagai simbol keturunan diraja Champa. * Selepas kejatuhan Champa, sebahagian keturunan diraja dipercayai berhijrah ke Patani dan seterusnya ke Kelantan. === Ciri naratif === * Menekankan hubungan migrasi antara Champa, Patani dan Kelantan. * Digunakan sebagai legitimasi politik dalam sistem Melayu tradisional. * Menunjukkan pengaruh luar dalam pembentukan elit politik tempatan. === Status akademik === Naratif ini umumnya dianggap sebagai tradisi lisan dan simbolik. Tiada bukti bertulis kontemporari yang mengesahkan hubungan silsilah secara langsung antara Champa dan Long Yunus secara muktamad. == Naratif Kerajaan Legeh == Naratif kedua berasal daripada tradisi tempatan Kelantan yang mengaitkan Long Yunus dengan struktur politik awal di utara Kelantan yang dikenali sebagai Kerajaan Legeh. === Asal usul === * Kerajaan Legeh dianggap sebagai entiti politik awal di kawasan Kelantan. * Naratif ini mengaitkan Long Yunus dengan tokoh tempatan seperti [[Raja Ali]] (Tuan Nik Dah). * Struktur keluarga pembesar tempatan dikatakan membentuk asas kuasa politik sebelum penyatuan Kelantan. === Ciri naratif === * Menekankan kesinambungan kuasa politik tempatan. * Berasaskan salasilah keluarga pembesar dan tradisi lisan setempat. * Menggambarkan Long Yunus sebagai kesinambungan evolusi politik tempatan. === Status akademik === Seperti naratif Champa, versi ini juga bergantung kepada tradisi lisan dan salasilah keluarga. Dokumentasi bertulis awal adalah terhad dan masih memerlukan kajian lanjut. == Perbandingan dua naratif == {| class="wikitable" |- ! Aspek !! Naratif Champa !! Naratif Kerajaan Legeh |- | Asal keturunan || Champa (Indochina) || Kelantan (Legeh ) |- | Sifat naratif || Migrasi dan diaspora || Kesinambungan tempatan |- | Sumber || Tradisi lisan serantau || Salasilah tempatan |- | Fokus || Legitimasi diraja luar || Struktur kuasa tempatan |- | Bukti bertulis || Terhad || Terhad |} == Analisis sejarah == Kajian historiografi moden tidak mengesahkan secara muktamad mana-mana satu naratif sebagai benar secara eksklusif. Sebaliknya, kedua-duanya mungkin mencerminkan lapisan sejarah yang berbeza: # Lapisan simbolik (Champa) – digunakan sebagai legitimasi politik dan hubungan serantau. # Lapisan tempatan (Legeh) – mencerminkan struktur kuasa sebenar masyarakat Kelantan awal. Gabungan kedua-dua unsur ini dianggap lazim dalam pembentukan dinasti Melayu tradisional. == Kesimpulan == Asal-usul [[Long Yunus]] masih menjadi subjek kajian sejarah dan perbahasan akademik. Naratif Champa dan naratif Kerajaan Legeh masing-masing memberikan perspektif berbeza mengenai pembentukan identiti dan legitimasi politik baginda. Kajian lanjut berasaskan sumber bertulis, manuskrip, arkeologi dan analisis historiografi masih diperlukan. == Rujukan == * Andaya, Barbara Watson & Leonard Y. Andaya. ''A History of Malaysia''. Palgrave Macmillan. * Winstedt, R. O. ''A History of Malaya''. * Nik Hassan Shuhaimi Nik Abdul Rahman (ed.). ''Early History of the Malay Peninsula''. * Tregonning, K. G. ''A History of Modern Malaya''. * Tradisi lisan Kelantan dan Patani (kajian etnografi). * Manuskrip salasilah diraja Kelantan (sumber arkib tempatan). 7h3aug5sazs2f6eax5oadjmbhgyypdp 0 1289413 6844631 2026-05-09T10:43:14Z Mashkhal Ibrahym 398973 https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2023/may/%D8%B1%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/ 6844631 wikitext text/x-wiki = Maktab Turus (Kurdistan) = [[Fail:ICON_Staffa.png|thumb|200x200px|Lambang Kolej Perintah Kurdistan]] '''Maktab Turus (Staff College)''' ialah sebuah institusi sains ketenteraan di Wilayah Kurdistan, Iraq, di bawah seliaan Kementerian Hal Ehwal Peshmerga Kerajaan Wilayah Kurdistan (KRG), dan terletak dalam wilayah Sulaymaniyah. Di negara Iraq, hanya terdapat dua Maktab Turus sahaja: yang pertama di bandar Sulaymaniyah, ibu kota kebudayaan, dan yang kedua di ibu kota persekutuan Baghdad. Hanya kedua-dua institusi ini yang mempunyai kuasa undang-undang untuk menganugerahkan gelaran "Rukn" (Sarjana dalam Sains Ketenteraan) dan sijil kepimpinan (Qiyada) kepada pegawai pelajar.<ref>{{Citation|title=کۆلێژی ئەرکان|url=https://ckb.wikipedia.org/w/index.php?title=%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C_%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86&oldid=1582312|date=2026-05-08|accessdate=2026-05-09}}</ref> == Sejarah Penubuhan == Maktab Turus Wilayah Kurdistan telah ditubuhkan pada 8 November 2003 di Sulaymaniyah atas cadangan Mam Jalal Talabani, Presiden Kurdi pertama Iraq. Penubuhannya diformalkan melalui perintah tentera sulit no. (10) bertarikh 8 November 2003. Penubuhan ini dilaksanakan oleh Mejar Jeneral (Rukn) Jalal Mahmoud Mohammed Ali, bersama sekumpulan pegawai daripada kedua-dua etnik Kurdi dan Arab yang memiliki ijazah akademik tinggi dalam bidang darat, laut, dan udara.<ref>{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|title=ڕاگری کۆلێژی ئەرکان پێشوازی لە شاندێکی ڕاوێژکارانی هێزەکانی هاوپەیمانان کرد|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref> == Lokasi == [[Fail:بارەگای_کۆلێژی_ئەرکان.jpg|thumb|300x300px|Ibu pejabat Kolej Perintah Kurdistan]] Pada asalnya, maktab ini ditubuhkan di dalam Ibu Pejabat Staf Am Perintah Tertinggi Pasukan Peshmerga di bandar Sulaymaniyah. Kemudian, sebagai penghormatan kepada pengorbanan rakyat di kawasan pentadbiran Raperin, ibu pejabatnya telah dipindahkan ke Chwarqurna yang terletak di selatan bandar Ranya dan utara Empangan Dukan. Di sebelah timur terdapat bandar Qaladze dan di sebelah barat pula ialah pekan Hajiawa.<ref>{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/march/%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%D9%BE%DB%86%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%95%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%84%DB%8E%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D9%84%DB%8E%DA%A9%D8%AA%DB%8E%DA%AF%DB%95%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D8%A8%DB%95%D8%B4-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%88%D9%88-%D8%AF%DB%95%DA%A9%DB%95%D9%86/|title=کولێژی ئەرکانی سەربازی و زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی یاداشتی لێکتێگەیشتنی ئەکادیمی هاوبەش واژوو دەکەن.|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref> == Struktur Organisasi == Maktab ini terdiri daripada empat sayap utama: * '''Sayap Pentadbiran:''' Menguruskan semua hal ehwal dalaman harian, organisasi, keselamatan maktab, logistik, dan unit pertahanan. * '''Sayap Staf:''' Menjalankan pelbagai kursus sains ketenteraan peringkat tinggi; selepas menamatkan kursus staf, pelajar memperoleh gelaran "Rukn" (Sarjana Ketenteraan). * '''Sayap Kepimpinan:''' Menawarkan pelbagai kursus sains ketenteraan, termasuk kursus kepimpinan (Qiyada) di mana graduan akan menerima sijil kepimpinan. * '''Sayap Latihan dan Penyelarasan:''' Bertanggungjawab menyediakan sumber saintifik, pembangunan pengajaran dan penyelidikan, perpustakaan, bilik komputer, dan dewan peta fizikal 3D. == Kursus dan Latihan == Selain kursus staf dan kepimpinan, maktab ini juga mengadakan kursus khas dalam pentadbiran, pertahanan awam, program komputer, teknologi GPS, dan kedudukan fizikal pada peta. Latihan fizikal dijalankan secara berterusan sepanjang tahun. Ribuan pegawai telah menamatkan pengajian dari maktab ini dan sebahagian daripada mereka kini berkhidmat dalam jawatan tinggi dalam pasukan Peshmerga. Pada Julai 2024, majlis graduasi kursus kelapan bagi pegawai telah diadakan.<ref>{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/march/%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%D9%BE%DB%86%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%95%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%84%DB%8E%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D9%84%DB%8E%DA%A9%D8%AA%DB%8E%DA%AF%DB%95%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D8%A8%DB%95%D8%B4-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%88%D9%88-%D8%AF%DB%95%DA%A9%DB%95%D9%86/|title=کولێژی ئەرکانی سەربازی و زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی یاداشتی لێکتێگەیشتنی ئەکادیمی هاوبەش واژوو دەکەن.|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref> == Sistem Dalaman Maktab == Bagi menyediakan sistem dalaman maktab, sebuah jawatankuasa telah dibentuk yang dipengerusikan oleh Dekan pertama maktab, Mejar Jeneral (Rukn) Jalal Mahmoud Mohammed Ali. Hasil kerja jawatankuasa tersebut ialah penggubalan "Sistem Maktab Turus Wilayah Kurdistan No. (1) Tahun 2003", yang diluluskan untuk pelaksanaan pada 4 Januari 2004. Bahasa pengantar ialah bahasa Kurdi, Arab, dan Inggeris.<ref>{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/march/%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%D9%BE%DB%86%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%95%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%84%DB%8E%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D9%84%DB%8E%DA%A9%D8%AA%DB%8E%DA%AF%DB%95%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D8%A8%DB%95%D8%B4-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%88%D9%88-%D8%AF%DB%95%DA%A9%DB%95%D9%86/|title=کولێژی ئەرکانی سەربازی و زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی یاداشتی لێکتێگەیشتنی ئەکادیمی هاوبەش واژوو دەکەن.|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref> == Pengesahan Ijazah Luar == Mana-mana pegawai Peshmerga yang dihantar oleh kementerian ke Baghdad, negara-negara NATO, atau mana-mana negara lain untuk memperoleh ijazah Sarjana (Rukn), mestilah menghantar ijazah tersebut ke Maktab Turus untuk penilaian dan pengesahan berdasarkan sistem dalaman maktab. Jika waktu pengajian kurang daripada yang diperlukan oleh maktab, ijazah tersebut mungkin tidak diiktiraf sepenuhnya.<ref>{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2023/december/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D9%85%DB%95%D8%B4%D9%82-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/|title=لە کۆلێژی ئەرکان خولێکی مەشق و راهێنان کۆتایی هات|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref> == Lambang Maktab == Lambang maktab terdiri daripada bulatan merah yang dikelilingi oleh garis hijau. Di bahagian atas terdapat matahari dengan 21 sinar, sama seperti matahari pada bendera Kurdistan. Di tengah-tengah terdapat sebatang pen sejarah (mewakili sains) dan sebilah keris (daga) tradisional Kurdi (mewakili kekuatan) yang bersilang. Di bahagian bawah tertulis tarikh penubuhan dalam bahasa Kurdi.<ref>{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2023/december/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D9%85%DB%95%D8%B4%D9%82-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/|title=لە کۆلێژی ئەرکان خولێکی مەشق و راهێنان کۆتایی هات|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref> '''Maksud warna dan elemen:''' * '''Hijau:''' Melambangkan kebangkitan dan "musim bunga ketenteraan" rakyat Kurdi. * '''Merah:''' Melambangkan darah para syuhada yang terkorban demi kebebasan Kurdistan. * '''Kuning:''' Matahari mewakili Newroz (Tahun Baru Kurdi) dan identiti nasional. * '''Hitam (Hulu keris):''' Melambangkan perkabungan dan pengorbanan sejarah rakyat Kurdi (Anfal, Halabja, Qaladze). * '''Putih (Mata keris):''' Melambangkan sifat cintakan keamanan rakyat Kurdi. == Infrastruktur dan Teknologi == * '''Sistem IT:''' Maktab memiliki sistem elektronik tempatan yang canggih untuk pengarsipan dan pengurusan harian, dengan rancangan untuk mengintegrasikan Kecerdasan Buatan (AI) Luar Talian sendiri. * '''Perpustakaan:''' Mempunyai perpustakaan fizikal yang besar dengan ribuan sumber sains ketenteraan dan tesis sarjana, serta perpustakaan digital yang sedang dibangunkan. * '''Kemudahan:''' Makmal komputer, dewan peta 3D, dua padang sukan, lapang sasar (Midan Rami), dan muzium ketenteraan. == Hubungan Luar == Maktab Turus telah menarik perhatian negara-negara NATO dan gabungan antarabangsa kerana kepentingan saintifik ketenteraannya. Delegasi antarabangsa melawat maktab ini secara berkala. Pada Jun 2023, komandan baharu maktab telah memulakan tugas.<ref>{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2023/june/%D9%81%DB%95%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%95%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8E%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D9%88%D8%A7%DB%8C-%D9%A1%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D8%AF%DB%95-%D9%88-%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%86%D9%88%DB%8E%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%A8%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D9%88%D9%86/|title=فەرماندەی نوێی لیوای ١ی پیادە و ڕاگری نوێی کۆلێژی ئەرکان دەسبەکار بوون|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|language=en|access-date=2026-05-09}}</ref> ----'''Rujukan:''' # Sistem Maktab Turus Wilayah Kurdistan No. (1), 2003. # Perintah Tentera Sulit No. (10), Ibu Pejabat Staf Am (Q.B.K.), 08/11/2003. # Laman web rasmi Kementerian Hal Ehwal Peshmerga (gov.krd). ---- 1p1tuihev0jgs9lfvawhf181j71emmg 0 1289414 6844633 2026-05-09T10:45:21Z Zayn al aziz 117578 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalleutnant]]'' | name = Gerhard von Scharnhorst | office1 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | term_start1 = 1 Mac 1808 | term_end1 = 17 Jun 1810 | predecessor1 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor1 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | office2 = Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia...' 6844633 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalleutnant]]'' | name = Gerhard von Scharnhorst | office1 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | term_start1 = 1 Mac 1808 | term_end1 = 17 Jun 1810 | predecessor1 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor1 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] | term_start2 = 1 Mac 1808 | term_end2 = 17 Jun 1810 | predecessor2 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor2 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | term_start3 = Mac 1813 | term_end3 = 28 Jun 1813 | predecessor3 = [[Gustav von Rauch]] | successor3 = [[August Neidhardt von Gneisenau|August von Gneisenau]] | honorific_suffix = | birth_name = Gerhard Johann David von Scharnhorst | birth_date = {{Birth date|1755|11|12|df=yes}} | birth_place = [[Neustadt am Rübenberge|Bordenau]], [[Elektorat Hanover]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1813|6|28|1755|11|12|df=yes}} | death_place = [[Prague]], [[Kerajaan Bohemia]], [[Empayar Austria]] | resting_place = [[Invalidenfriedhof]] | image = Friedrich Bury - Bildnis des Generals von Scharnhorst.jpg | signature = Signatur Gerhard von Scharnhorst.PNG | caption = Potret oleh [[Friedrich Bury]], {{circa}} 1810an | nickname = | allegiance = {{flagicon|Prussia|1803}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]] | branch = {{army|Kingdom of Prussia}} | serviceyears = 1778–1813 | rank = ''[[Generalleutnant]]'' | commands = | unit = | battles = {{tree list}} * '''[[Perang Napoleon]]''' ** '''[[Perang Campuran Keempat]]''' *** [[Pertempuran Jena–Auerstedt]] *** [[Pertempuran Eylau]] ** '''[[Perang Campuran Keenam]]''' *** [[Pertempuran Lützen (1813)|Pertempuran Lützen]]{{DOW}} {{tree list/end}} | awards = ''[[Pour le Mérite]]'' | relations = | laterwork = | spouse = | children = }} '''Gerhard Johann David von Scharnhorst''' (12 November 1755 – 28 Jun 1813) ialah seorang [[jeneral]] kelahiran Hanover yang berkhidmat dalam perkhidmatan tentera [[Prusia]] bermula pada tahun 1801. Sebagai Ketua pertama [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Staf Am Prusia]], beliau terkenal kerana teori ketenteraannya, reformasi beliau terhadap tentera Prusia, serta [[kepimpinan]]nya semasa [[Perang Napoleon]]. Scharnhorst mengehadkan penggunaan [[hukuman dera]], memperkenalkan kenaikan pangkat berdasarkan merit, menghapuskan pengambilan askar asing, memulakan organisasi tentera simpanan, serta menyusun dan mempermudah pentadbiran ketenteraan. == Legasi == Scharnhorst menjadi nama sebutan bagi beberapa objek, tempat dan kumpulan: *[[SMS Scharnhorst|SMS ''Scharnhorst'']], sebuah [[kruiser berperisai]] Jerman tahun 1906 semasa [[Perang Dunia Pertama]]. *[[Kapal tempur Jerman Scharnhorst|''Scharnhorst'']], sebuah [[kapal tempur]] Jerman tahun 1936 semasa [[Perang Dunia Kedua]] dan kapal utama bagi {{sclass|Scharnhorst|battleship|4}}, yang turut merangkumi ''Gneisenau''. *[[Divisyen Infantri Scharnhorst]], sebuah [[Divisyen Infantri|divisyen infantri]] Jerman tahun 1945 dan salah satu formasi baharu terakhir [[Wehrmacht]] dalam Perang Dunia Kedua. *[[Scharnhorst Order]], anugerah ketenteraan tertinggi bekas [[Jerman Timur]] [[Tentera Rakyat Nasional]] (NVA). *[[HMS Mermaid (U30)|''Scharnhorst'' (F 213)]], sebuah [[bot ronda]] British tahun 1943, pada asalnya dikenali sebagai HMS ''Mermaid'', dipindahkan kepada [[Jerman Barat]] pada tahun 1959. *Banyak jalan di bandar-bandar Jerman, termasuk Berlin, Hamburg, Munich dan Cologne. [[Hans von Seeckt|Jeneral Hans von Seeckt]] sering dibandingkan dengan Scharnhorst, terutamanya kerana peranannya dalam mempersiapkan [[Reichswehr|Tentera Jerman]] [[Republik Weimar]], yang sangat dibatasi oleh [[Perjanjian Versailles]], untuk persenjataan semula pada masa hadapan, menyesuaikan doktrin rahsia, dan menyediakan sebuah [[Staf Am Jerman|Staf Am]]. Beliau dikreditkan atas kejayaan luar biasa mereka dalam kempen tahun [[Perang Dunia Kedua|1939–1940]]. Selepas kebangkitan [[Jerman Nazi|Nazi]] di Jerman, Fil Marsyal [[August von Mackensen]] membandingkan von Seeckt dengan Scharnhorst dengan berkata, “Api lama itu masih menyala, dan Kawalan Bersekutu tidak memusnahkan mana-mana unsur kekal kekuatan Jerman.” [[Winston Churchill]] juga mempercayai teori ini, dengan beranggapan bahawa von Seeckt sangat penting dalam mengembalikan Jerman ke kedudukannya dalam dunia ketenteraan secepat yang berlaku.<ref>Churchill, Winston S. 'The Gathering Storm' pg. 44-46</ref> == Rujukan == '''Nota''' {{reflist}} '''Bibliografi''' * {{cite book|editor1-last=Tucker|editor1-first=Spencer C.|editor-link1=Spencer C. Tucker|title=A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East|date=2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1851096725}} *{{Cite NIE|wstitle=Scharnhorst, Gerhard Johann David von|year=1905}} *{{EB1911|wstitle=Scharnhorst, Gerhard Johann David von|volume=24|pp=313–314}} ni7wfy7i7ivhw3vvvkcnz96tf5pznms 6844637 6844633 2026-05-09T10:54:28Z Zayn al aziz 117578 /* Rujukan */ 6844637 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalleutnant]]'' | name = Gerhard von Scharnhorst | office1 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | term_start1 = 1 Mac 1808 | term_end1 = 17 Jun 1810 | predecessor1 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor1 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] | term_start2 = 1 Mac 1808 | term_end2 = 17 Jun 1810 | predecessor2 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor2 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | term_start3 = Mac 1813 | term_end3 = 28 Jun 1813 | predecessor3 = [[Gustav von Rauch]] | successor3 = [[August Neidhardt von Gneisenau|August von Gneisenau]] | honorific_suffix = | birth_name = Gerhard Johann David von Scharnhorst | birth_date = {{Birth date|1755|11|12|df=yes}} | birth_place = [[Neustadt am Rübenberge|Bordenau]], [[Elektorat Hanover]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1813|6|28|1755|11|12|df=yes}} | death_place = [[Prague]], [[Kerajaan Bohemia]], [[Empayar Austria]] | resting_place = [[Invalidenfriedhof]] | image = Friedrich Bury - Bildnis des Generals von Scharnhorst.jpg | signature = Signatur Gerhard von Scharnhorst.PNG | caption = Potret oleh [[Friedrich Bury]], {{circa}} 1810an | nickname = | allegiance = {{flagicon|Prussia|1803}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]] | branch = {{army|Kingdom of Prussia}} | serviceyears = 1778–1813 | rank = ''[[Generalleutnant]]'' | commands = | unit = | battles = {{tree list}} * '''[[Perang Napoleon]]''' ** '''[[Perang Campuran Keempat]]''' *** [[Pertempuran Jena–Auerstedt]] *** [[Pertempuran Eylau]] ** '''[[Perang Campuran Keenam]]''' *** [[Pertempuran Lützen (1813)|Pertempuran Lützen]]{{DOW}} {{tree list/end}} | awards = ''[[Pour le Mérite]]'' | relations = | laterwork = | spouse = | children = }} '''Gerhard Johann David von Scharnhorst''' (12 November 1755 – 28 Jun 1813) ialah seorang [[jeneral]] kelahiran Hanover yang berkhidmat dalam perkhidmatan tentera [[Prusia]] bermula pada tahun 1801. Sebagai Ketua pertama [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Staf Am Prusia]], beliau terkenal kerana teori ketenteraannya, reformasi beliau terhadap tentera Prusia, serta [[kepimpinan]]nya semasa [[Perang Napoleon]]. Scharnhorst mengehadkan penggunaan [[hukuman dera]], memperkenalkan kenaikan pangkat berdasarkan merit, menghapuskan pengambilan askar asing, memulakan organisasi tentera simpanan, serta menyusun dan mempermudah pentadbiran ketenteraan. == Legasi == Scharnhorst menjadi nama sebutan bagi beberapa objek, tempat dan kumpulan: *[[SMS Scharnhorst|SMS ''Scharnhorst'']], sebuah [[kruiser berperisai]] Jerman tahun 1906 semasa [[Perang Dunia Pertama]]. *[[Kapal tempur Jerman Scharnhorst|''Scharnhorst'']], sebuah [[kapal tempur]] Jerman tahun 1936 semasa [[Perang Dunia Kedua]] dan kapal utama bagi {{sclass|Scharnhorst|battleship|4}}, yang turut merangkumi ''Gneisenau''. *[[Divisyen Infantri Scharnhorst]], sebuah [[Divisyen Infantri|divisyen infantri]] Jerman tahun 1945 dan salah satu formasi baharu terakhir [[Wehrmacht]] dalam Perang Dunia Kedua. *[[Scharnhorst Order]], anugerah ketenteraan tertinggi bekas [[Jerman Timur]] [[Tentera Rakyat Nasional]] (NVA). *[[HMS Mermaid (U30)|''Scharnhorst'' (F 213)]], sebuah [[bot ronda]] British tahun 1943, pada asalnya dikenali sebagai HMS ''Mermaid'', dipindahkan kepada [[Jerman Barat]] pada tahun 1959. *Banyak jalan di bandar-bandar Jerman, termasuk Berlin, Hamburg, Munich dan Cologne. [[Hans von Seeckt|Jeneral Hans von Seeckt]] sering dibandingkan dengan Scharnhorst, terutamanya kerana peranannya dalam mempersiapkan [[Reichswehr|Tentera Jerman]] [[Republik Weimar]], yang sangat dibatasi oleh [[Perjanjian Versailles]], untuk persenjataan semula pada masa hadapan, menyesuaikan doktrin rahsia, dan menyediakan sebuah [[Staf Am Jerman|Staf Am]]. Beliau dikreditkan atas kejayaan luar biasa mereka dalam kempen tahun [[Perang Dunia Kedua|1939–1940]]. Selepas kebangkitan [[Jerman Nazi|Nazi]] di Jerman, Fil Marsyal [[August von Mackensen]] membandingkan von Seeckt dengan Scharnhorst dengan berkata, “Api lama itu masih menyala, dan Kawalan Bersekutu tidak memusnahkan mana-mana unsur kekal kekuatan Jerman.” [[Winston Churchill]] juga mempercayai teori ini, dengan beranggapan bahawa von Seeckt sangat penting dalam mengembalikan Jerman ke kedudukannya dalam dunia ketenteraan secepat yang berlaku.<ref>Churchill, Winston S. 'The Gathering Storm' pg. 44-46</ref> == Rujukan == '''Nota''' {{reflist}} '''Bibliografi''' * {{cite book|editor1-last=Tucker|editor1-first=Spencer C.|editor-link1=Spencer C. Tucker|title=A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East|date=2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1851096725}} *{{Cite NIE|wstitle=Scharnhorst, Gerhard Johann David von|year=1905}} *{{EB1911|wstitle=Scharnhorst, Gerhard Johann David von|volume=24|pp=313–314}} == Pautan luar == {{Commons category}} * {{Britannica|527047|Gerhard Johann David von Scharnhorst}} {{s-start}} {{s-off}} {{succession box | before = Kementerian baharu| years = 1808–1810 | title = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]]<br> [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | after = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] }} {{s-end}} {{Prussian Ministers of War}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Scharnhorst, Gerhard Von}} [[Category:Kelahiran 1755]] [[Category:Kematian 1813]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Napoleon]] eey4w5ymlzgy3gbjicj82af9gb6rwxx 6844653 6844637 2026-05-09T11:30:40Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844653 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalleutnant]]'' | name = Gerhard von Scharnhorst | office1 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | term_start1 = 1 Mac 1808 | term_end1 = 17 Jun 1810 | predecessor1 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor1 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] | term_start2 = 1 Mac 1808 | term_end2 = 17 Jun 1810 | predecessor2 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor2 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | term_start3 = Mac 1813 | term_end3 = 28 Jun 1813 | predecessor3 = [[Gustav von Rauch]] | successor3 = [[August Neidhardt von Gneisenau|August von Gneisenau]] | honorific_suffix = | birth_name = Gerhard Johann David von Scharnhorst | birth_date = {{Birth date|1755|11|12|df=yes}} | birth_place = [[Neustadt am Rübenberge|Bordenau]], [[Elektorat Hanover]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1813|6|28|1755|11|12|df=yes}} | death_place = [[Prague]], [[Kerajaan Bohemia]], [[Empayar Austria]] | resting_place = [[Invalidenfriedhof]] | image = Friedrich Bury - Bildnis des Generals von Scharnhorst.jpg | signature = Signatur Gerhard von Scharnhorst.PNG | caption = Potret oleh [[Friedrich Bury]], {{circa}} 1810an | nickname = | allegiance = {{flagicon|Prussia|1803}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]] | branch = {{army|Kingdom of Prussia}} | serviceyears = 1778–1813 | rank = ''[[Generalleutnant]]'' | commands = | unit = | battles = {{tree list}} * '''[[Perang Napoleon]]''' ** '''[[Perang Campuran Keempat]]''' *** [[Pertempuran Jena–Auerstedt]] *** [[Pertempuran Eylau]] ** '''[[Perang Campuran Keenam]]''' *** [[Pertempuran Lützen (1813)|Pertempuran Lützen]]{{DOW}} {{tree list/end}} | awards = ''[[Pour le Mérite]]'' | relations = | laterwork = | spouse = | children = }} '''Gerhard Johann David von Scharnhorst''' (12 November 1755 – 28 Jun 1813) ialah seorang [[jeneral]] kelahiran Hanover yang berkhidmat dalam perkhidmatan tentera [[Prusia]] bermula pada tahun 1801. Sebagai Ketua pertama [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Staf Am Prusia]], beliau terkenal kerana teori ketenteraannya, reformasi beliau terhadap tentera Prusia, serta [[kepimpinan]]nya semasa [[Perang Napoleon]]. Scharnhorst mengehadkan penggunaan [[hukuman dera]], memperkenalkan kenaikan pangkat berdasarkan merit, menghapuskan pengambilan askar asing, memulakan organisasi tentera simpanan, serta menyusun dan mempermudah pentadbiran ketenteraan. == Legasi == Scharnhorst menjadi nama sebutan bagi beberapa objek, tempat dan kumpulan: *[[SMS Scharnhorst|SMS ''Scharnhorst'']], sebuah [[kruiser berperisai]] Jerman tahun 1906 semasa [[Perang Dunia Pertama]]. *[[Kapal tempur Jerman Scharnhorst|''Scharnhorst'']], sebuah [[kapal tempur]] Jerman tahun 1936 semasa [[Perang Dunia Kedua]] dan kapal utama bagi {{sclass|Scharnhorst|battleship|4}}, yang turut merangkumi ''Gneisenau''. *[[Divisyen Infantri Scharnhorst]], sebuah [[Divisyen Infantri|divisyen infantri]] Jerman tahun 1945 dan salah satu formasi baharu terakhir [[Wehrmacht]] dalam Perang Dunia Kedua. *[[Scharnhorst Order]], anugerah ketenteraan tertinggi bekas [[Jerman Timur]] [[Tentera Rakyat Nasional]] (NVA). *[[HMS Mermaid (U30)|''Scharnhorst'' (F 213)]], sebuah [[bot ronda]] British tahun 1943, pada asalnya dikenali sebagai HMS ''Mermaid'', dipindahkan kepada [[Jerman Barat]] pada tahun 1959. *Banyak jalan di bandar-bandar Jerman, termasuk Berlin, Hamburg, Munich dan Cologne. [[Hans von Seeckt|Jeneral Hans von Seeckt]] sering dibandingkan dengan Scharnhorst, terutamanya kerana peranannya dalam mempersiapkan [[Reichswehr|Tentera Jerman]] [[Republik Weimar]], yang sangat dibatasi oleh [[Perjanjian Versailles]], untuk persenjataan semula pada masa hadapan, menyesuaikan doktrin rahsia, dan menyediakan sebuah [[Staf Am Jerman|Staf Am]]. Beliau dikreditkan atas kejayaan luar biasa mereka dalam kempen tahun [[Perang Dunia Kedua|1939–1940]]. Selepas kebangkitan [[Jerman Nazi|Nazi]] di Jerman, Fil Marsyal [[August von Mackensen]] membandingkan von Seeckt dengan Scharnhorst dengan berkata, “Api lama itu masih menyala, dan Kawalan Bersekutu tidak memusnahkan mana-mana unsur kekal kekuatan Jerman.” [[Winston Churchill]] juga mempercayai teori ini, dengan beranggapan bahawa von Seeckt sangat penting dalam mengembalikan Jerman ke kedudukannya dalam dunia ketenteraan secepat yang berlaku.<ref>Churchill, Winston S. 'The Gathering Storm' pg. 44-46</ref> ==Tarikh kenaikkan pangkat== *1778 - Ditauliahkan sebagai pegawai dalam Tentera Hanover *1794 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Major]]'' *Januari 1797 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Oberstleutnant]]'' dalam perkhidmatan Hanover *1801 - Memasuki perkhidmatan Prusia dengan pangkat [[Oberstleutnant]] *Julai 1807 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Generalmajor]]'' *11 Mac 1813 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Generalleutnant]]'' sejurus sebelum kematiannya Beberapa tarikh kenaikan pangkat pertengahan tidak didokumentasikan dengan jelas dalam sumber sejarah utama. == Rujukan == '''Nota''' {{reflist}} '''Bibliografi''' * {{cite book|editor1-last=Tucker|editor1-first=Spencer C.|editor-link1=Spencer C. Tucker|title=A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East|date=2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1851096725}} *{{Cite NIE|wstitle=Scharnhorst, Gerhard Johann David von|year=1905}} *{{EB1911|wstitle=Scharnhorst, Gerhard Johann David von|volume=24|pp=313–314}} == Pautan luar == {{Commons category}} * {{Britannica|527047|Gerhard Johann David von Scharnhorst}} {{s-start}} {{s-off}} {{succession box | before = Kementerian baharu| years = 1808–1810 | title = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]]<br> [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | after = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] }} {{s-end}} {{Prussian Ministers of War}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Scharnhorst, Gerhard Von}} [[Category:Kelahiran 1755]] [[Category:Kematian 1813]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Napoleon]] lqdzonqnls837rmjdtz3sjtq3zho1bs 6844658 6844653 2026-05-09T11:44:45Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844658 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalleutnant]]'' | name = Gerhard von Scharnhorst | office1 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | term_start1 = 1 Mac 1808 | term_end1 = 17 Jun 1810 | predecessor1 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor1 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] | term_start2 = 1 Mac 1808 | term_end2 = 17 Jun 1810 | predecessor2 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor2 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | term_start3 = Mac 1813 | term_end3 = 28 Jun 1813 | predecessor3 = [[Gustav von Rauch]] | successor3 = [[August Neidhardt von Gneisenau|August von Gneisenau]] | honorific_suffix = | birth_name = Gerhard Johann David von Scharnhorst | birth_date = {{Birth date|1755|11|12|df=yes}} | birth_place = [[Neustadt am Rübenberge|Bordenau]], [[Elektorat Hanover]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1813|6|28|1755|11|12|df=yes}} | death_place = [[Prague]], [[Kerajaan Bohemia]], [[Empayar Austria]] | resting_place = [[Invalidenfriedhof]] | image = Friedrich Bury - Bildnis des Generals von Scharnhorst.jpg | signature = Signatur Gerhard von Scharnhorst.PNG | caption = Potret oleh [[Friedrich Bury]], {{circa}} 1810an | nickname = | allegiance = {{flagicon|Prussia|1803}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]] | branch = {{army|Kingdom of Prussia}} | serviceyears = 1778–1813 | rank = ''[[Generalleutnant]]'' | commands = | unit = | battles = {{tree list}} * '''[[Perang Napoleon]]''' ** '''[[Perang Campuran Keempat]]''' *** [[Pertempuran Jena–Auerstedt]] *** [[Pertempuran Eylau]] ** '''[[Perang Campuran Keenam]]''' *** [[Pertempuran Lützen (1813)|Pertempuran Lützen]]{{DOW}} {{tree list/end}} | awards = ''[[Pour le Mérite]]'' | relations = | laterwork = | spouse = | children = }} '''Gerhard Johann David von Scharnhorst''' (12 November 1755 – 28 Jun 1813) ialah seorang [[jeneral]] kelahiran Hanover yang berkhidmat dalam perkhidmatan tentera [[Prusia]] bermula pada tahun 1801. Sebagai Ketua pertama [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Staf Am Prusia]], beliau terkenal kerana teori ketenteraannya, reformasi beliau terhadap tentera Prusia, serta [[kepimpinan]]nya semasa [[Perang Napoleon]]. Scharnhorst mengehadkan penggunaan [[hukuman dera]], memperkenalkan kenaikan pangkat berdasarkan merit, menghapuskan pengambilan askar asing, memulakan organisasi tentera simpanan, serta menyusun dan mempermudah pentadbiran ketenteraan. == Legasi == Scharnhorst menjadi nama sebutan bagi beberapa objek, tempat dan kumpulan: *[[SMS Scharnhorst|SMS ''Scharnhorst'']], sebuah [[kruiser berperisai]] Jerman tahun 1906 semasa [[Perang Dunia Pertama]]. *[[Kapal tempur Jerman Scharnhorst|''Scharnhorst'']], sebuah [[kapal tempur]] Jerman tahun 1936 semasa [[Perang Dunia Kedua]] dan kapal utama bagi {{sclass|Scharnhorst|battleship|4}}, yang turut merangkumi ''Gneisenau''. *[[Divisyen Infantri Scharnhorst]], sebuah [[Divisyen Infantri|divisyen infantri]] Jerman tahun 1945 dan salah satu formasi baharu terakhir [[Wehrmacht]] dalam Perang Dunia Kedua. *[[Scharnhorst Order]], anugerah ketenteraan tertinggi bekas [[Jerman Timur]] [[Tentera Rakyat Nasional]] (NVA). *[[HMS Mermaid (U30)|''Scharnhorst'' (F 213)]], sebuah [[bot ronda]] British tahun 1943, pada asalnya dikenali sebagai HMS ''Mermaid'', dipindahkan kepada [[Jerman Barat]] pada tahun 1959. *Banyak jalan di bandar-bandar Jerman, termasuk Berlin, Hamburg, Munich dan Cologne. [[Hans von Seeckt|Jeneral Hans von Seeckt]] sering dibandingkan dengan Scharnhorst, terutamanya kerana peranannya dalam mempersiapkan [[Reichswehr|Tentera Jerman]] [[Republik Weimar]], yang sangat dibatasi oleh [[Perjanjian Versailles]], untuk persenjataan semula pada masa hadapan, menyesuaikan doktrin rahsia, dan menyediakan sebuah [[Staf Am Jerman|Staf Am]]. Beliau dikreditkan atas kejayaan luar biasa mereka dalam kempen tahun [[Perang Dunia Kedua|1939–1940]]. Selepas kebangkitan [[Jerman Nazi|Nazi]] di Jerman, Fil Marsyal [[August von Mackensen]] membandingkan von Seeckt dengan Scharnhorst dengan berkata, “Api lama itu masih menyala, dan Kawalan Bersekutu tidak memusnahkan mana-mana unsur kekal kekuatan Jerman.” [[Winston Churchill]] juga mempercayai teori ini, dengan beranggapan bahawa von Seeckt sangat penting dalam mengembalikan Jerman ke kedudukannya dalam dunia ketenteraan secepat yang berlaku.<ref>Churchill, Winston S. 'The Gathering Storm' pg. 44-46</ref> ==Tarikh kenaikkan pangkat== *1778 - Ditauliahkan sebagai pegawai kadet dalam Tentera Hanover *1782 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Leutnant]]'' dalam pasukan artileri *1792 - ''[[Stabskapitän]]'' di sekolah perang *1794 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Major]]'' *Januari 1797 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Oberstleutnant]]'' dalam perkhidmatan Hanover *1801 - Memasuki perkhidmatan Prusia dengan pangkat [[Oberstleutnant]] *Julai 1807 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Generalmajor]]'' *11 Mac 1813 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Generalleutnant]]'' sejurus sebelum kematiannya Beberapa tarikh kenaikan pangkat pertengahan tidak didokumentasikan dengan jelas dalam sumber sejarah utama. == Rujukan == '''Nota''' {{reflist}} '''Bibliografi''' * {{cite book|editor1-last=Tucker|editor1-first=Spencer C.|editor-link1=Spencer C. Tucker|title=A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East|date=2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1851096725}} *{{Cite NIE|wstitle=Scharnhorst, Gerhard Johann David von|year=1905}} *{{EB1911|wstitle=Scharnhorst, Gerhard Johann David von|volume=24|pp=313–314}} == Pautan luar == {{Commons category}} * {{Britannica|527047|Gerhard Johann David von Scharnhorst}} {{s-start}} {{s-off}} {{succession box | before = Kementerian baharu| years = 1808–1810 | title = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]]<br> [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | after = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] }} {{s-end}} {{Prussian Ministers of War}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Scharnhorst, Gerhard Von}} [[Category:Kelahiran 1755]] [[Category:Kematian 1813]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Napoleon]] jp0rn8esd96r7qr4w82fdyldr6hc7ns 6844664 6844658 2026-05-09T11:56:05Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844664 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalleutnant]]'' | name = Gerhard von Scharnhorst | office1 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | term_start1 = 1 Mac 1808 | term_end1 = 17 Jun 1810 | predecessor1 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor1 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] | term_start2 = 1 Mac 1808 | term_end2 = 17 Jun 1810 | predecessor2 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor2 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | term_start3 = Mac 1813 | term_end3 = 28 Jun 1813 | predecessor3 = [[Gustav von Rauch]] | successor3 = [[August Neidhardt von Gneisenau|August von Gneisenau]] | honorific_suffix = | birth_name = Gerhard Johann David von Scharnhorst | birth_date = {{Birth date|1755|11|12|df=yes}} | birth_place = [[Neustadt am Rübenberge|Bordenau]], [[Elektorat Hanover]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1813|6|28|1755|11|12|df=yes}} | death_place = [[Prague]], [[Kerajaan Bohemia]], [[Empayar Austria]] | resting_place = [[Invalidenfriedhof]] | image = Friedrich Bury - Bildnis des Generals von Scharnhorst.jpg | signature = Signatur Gerhard von Scharnhorst.PNG | caption = Potret oleh [[Friedrich Bury]], {{circa}} 1810an | nickname = | allegiance = {{flagicon|Prussia|1803}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]] | branch = {{army|Kingdom of Prussia}} | serviceyears = 1778–1813 | rank = ''[[Generalleutnant]]'' | commands = | unit = | battles = {{tree list}} * '''[[Perang Napoleon]]''' ** '''[[Perang Campuran Keempat]]''' *** [[Pertempuran Jena–Auerstedt]] *** [[Pertempuran Eylau]] ** '''[[Perang Campuran Keenam]]''' *** [[Pertempuran Lützen (1813)|Pertempuran Lützen]]{{DOW}} {{tree list/end}} | awards = ''[[Pour le Mérite]]'' | relations = | laterwork = | spouse = | children = }} '''Gerhard Johann David von Scharnhorst''' (12 November 1755 – 28 Jun 1813) ialah seorang [[jeneral]] kelahiran Hanover yang berkhidmat dalam perkhidmatan tentera [[Prusia]] bermula pada tahun 1801. Sebagai Ketua pertama [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Staf Am Prusia]], beliau terkenal kerana teori ketenteraannya, reformasi beliau terhadap tentera Prusia, serta [[kepimpinan]]nya semasa [[Perang Napoleon]]. Scharnhorst mengehadkan penggunaan [[hukuman dera]], memperkenalkan kenaikan pangkat berdasarkan merit, menghapuskan pengambilan askar asing, memulakan organisasi tentera simpanan, serta menyusun dan mempermudah pentadbiran ketenteraan. == Legasi == Scharnhorst menjadi nama sebutan bagi beberapa objek, tempat dan kumpulan: *[[SMS Scharnhorst|SMS ''Scharnhorst'']], sebuah [[kruiser berperisai]] Jerman tahun 1906 semasa [[Perang Dunia Pertama]]. *[[Kapal tempur Jerman Scharnhorst|''Scharnhorst'']], sebuah [[kapal tempur]] Jerman tahun 1936 semasa [[Perang Dunia Kedua]] dan kapal utama bagi {{sclass|Scharnhorst|battleship|4}}, yang turut merangkumi ''Gneisenau''. *[[Divisyen Infantri Scharnhorst]], sebuah [[Divisyen Infantri|divisyen infantri]] Jerman tahun 1945 dan salah satu formasi baharu terakhir [[Wehrmacht]] dalam Perang Dunia Kedua. *[[Scharnhorst Order]], anugerah ketenteraan tertinggi bekas [[Jerman Timur]] [[Tentera Rakyat Nasional]] (NVA). *[[HMS Mermaid (U30)|''Scharnhorst'' (F 213)]], sebuah [[bot ronda]] British tahun 1943, pada asalnya dikenali sebagai HMS ''Mermaid'', dipindahkan kepada [[Jerman Barat]] pada tahun 1959. *Banyak jalan di bandar-bandar Jerman, termasuk Berlin, Hamburg, Munich dan Cologne. [[Hans von Seeckt|Jeneral Hans von Seeckt]] sering dibandingkan dengan Scharnhorst, terutamanya kerana peranannya dalam mempersiapkan [[Reichswehr|Tentera Jerman]] [[Republik Weimar]], yang sangat dibatasi oleh [[Perjanjian Versailles]], untuk persenjataan semula pada masa hadapan, menyesuaikan doktrin rahsia, dan menyediakan sebuah [[Staf Am Jerman|Staf Am]]. Beliau dikreditkan atas kejayaan luar biasa mereka dalam kempen tahun [[Perang Dunia Kedua|1939–1940]]. Selepas kebangkitan [[Jerman Nazi|Nazi]] di Jerman, Fil Marsyal [[August von Mackensen]] membandingkan von Seeckt dengan Scharnhorst dengan berkata, “Api lama itu masih menyala, dan Kawalan Bersekutu tidak memusnahkan mana-mana unsur kekal kekuatan Jerman.” [[Winston Churchill]] juga mempercayai teori ini, dengan beranggapan bahawa von Seeckt sangat penting dalam mengembalikan Jerman ke kedudukannya dalam dunia ketenteraan secepat yang berlaku.<ref>Churchill, Winston S. 'The Gathering Storm' pg. 44-46</ref> ==Tarikh kenaikkan pangkat== *1778 - Ditauliahkan sebagai pegawai kadet dalam Tentera Hanover *1782 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Leutnant]]'' dalam pasukan artileri *1792 - ''[[Stabskapitän]]'' di sekolah perang *1794 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Major]]'' merangkap ketua pasukan meriam *Januari 1797 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Oberstleutnant]]'' dalam perkhidmatan Hanover *1801 - Memasuki perkhidmatan Tentera Prusia dengan pangkat [[Oberstleutnant]] *17 Julai 1807 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Generalmajor]]'' merangkap Menteri Perang *11 Mac 1813 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Generalleutnant]]'' merangkap Ketua Staf Am sejurus sebelum kematiannya Beberapa tarikh kenaikan pangkat pertengahan tidak didokumentasikan dengan jelas dalam sumber sejarah utama. == Rujukan == '''Nota''' {{reflist}} '''Bibliografi''' * {{cite book|editor1-last=Tucker|editor1-first=Spencer C.|editor-link1=Spencer C. Tucker|title=A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East|date=2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1851096725}} *{{Cite NIE|wstitle=Scharnhorst, Gerhard Johann David von|year=1905}} *{{EB1911|wstitle=Scharnhorst, Gerhard Johann David von|volume=24|pp=313–314}} == Pautan luar == {{Commons category}} * {{Britannica|527047|Gerhard Johann David von Scharnhorst}} {{s-start}} {{s-off}} {{succession box | before = Kementerian baharu| years = 1808–1810 | title = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]]<br> [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | after = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] }} {{s-end}} {{Prussian Ministers of War}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Scharnhorst, Gerhard Von}} [[Category:Kelahiran 1755]] [[Category:Kematian 1813]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Napoleon]] nxjh77p60r5bb09hjh7cvuwjnbe9jps 6844665 6844664 2026-05-09T11:58:48Z Zayn al aziz 117578 /* Tarikh kenaikkan pangkat */ 6844665 wikitext text/x-wiki {{Infobox officeholder | honorific_prefix = ''[[Generalleutnant]]'' | name = Gerhard von Scharnhorst | office1 = [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | term_start1 = 1 Mac 1808 | term_end1 = 17 Jun 1810 | predecessor1 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor1 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | office2 = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]] | term_start2 = 1 Mac 1808 | term_end2 = 17 Jun 1810 | predecessor2 = ''Jawatan diwujudkan'' | successor2 = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] | term_start3 = Mac 1813 | term_end3 = 28 Jun 1813 | predecessor3 = [[Gustav von Rauch]] | successor3 = [[August Neidhardt von Gneisenau|August von Gneisenau]] | honorific_suffix = | birth_name = Gerhard Johann David von Scharnhorst | birth_date = {{Birth date|1755|11|12|df=yes}} | birth_place = [[Neustadt am Rübenberge|Bordenau]], [[Elektorat Hanover]], [[Empayar Rom Suci]] | death_date = {{Death date and age|1813|6|28|1755|11|12|df=yes}} | death_place = [[Prague]], [[Kerajaan Bohemia]], [[Empayar Austria]] | resting_place = [[Invalidenfriedhof]] | image = Friedrich Bury - Bildnis des Generals von Scharnhorst.jpg | signature = Signatur Gerhard von Scharnhorst.PNG | caption = Potret oleh [[Friedrich Bury]], {{circa}} 1810an | nickname = | allegiance = {{flagicon|Prussia|1803}} [[Kerajaan Prusia|Prusia]] | branch = {{army|Kingdom of Prussia}} | serviceyears = 1778–1813 | rank = ''[[Generalleutnant]]'' | commands = | unit = | battles = {{tree list}} * '''[[Perang Napoleon]]''' ** '''[[Perang Campuran Keempat]]''' *** [[Pertempuran Jena–Auerstedt]] *** [[Pertempuran Eylau]] ** '''[[Perang Campuran Keenam]]''' *** [[Pertempuran Lützen (1813)|Pertempuran Lützen]]{{DOW}} {{tree list/end}} | awards = ''[[Pour le Mérite]]'' | relations = | laterwork = | spouse = | children = }} '''Gerhard Johann David von Scharnhorst''' (12 November 1755 – 28 Jun 1813) ialah seorang [[jeneral]] kelahiran Hanover yang berkhidmat dalam perkhidmatan tentera [[Prusia]] bermula pada tahun 1801. Sebagai Ketua pertama [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Staf Am Prusia]], beliau terkenal kerana teori ketenteraannya, reformasi beliau terhadap tentera Prusia, serta [[kepimpinan]]nya semasa [[Perang Napoleon]]. Scharnhorst mengehadkan penggunaan [[hukuman dera]], memperkenalkan kenaikan pangkat berdasarkan merit, menghapuskan pengambilan askar asing, memulakan organisasi tentera simpanan, serta menyusun dan mempermudah pentadbiran ketenteraan. == Legasi == Scharnhorst menjadi nama sebutan bagi beberapa objek, tempat dan kumpulan: *[[SMS Scharnhorst|SMS ''Scharnhorst'']], sebuah [[kruiser berperisai]] Jerman tahun 1906 semasa [[Perang Dunia Pertama]]. *[[Kapal tempur Jerman Scharnhorst|''Scharnhorst'']], sebuah [[kapal tempur]] Jerman tahun 1936 semasa [[Perang Dunia Kedua]] dan kapal utama bagi {{sclass|Scharnhorst|battleship|4}}, yang turut merangkumi ''Gneisenau''. *[[Divisyen Infantri Scharnhorst]], sebuah [[Divisyen Infantri|divisyen infantri]] Jerman tahun 1945 dan salah satu formasi baharu terakhir [[Wehrmacht]] dalam Perang Dunia Kedua. *[[Scharnhorst Order]], anugerah ketenteraan tertinggi bekas [[Jerman Timur]] [[Tentera Rakyat Nasional]] (NVA). *[[HMS Mermaid (U30)|''Scharnhorst'' (F 213)]], sebuah [[bot ronda]] British tahun 1943, pada asalnya dikenali sebagai HMS ''Mermaid'', dipindahkan kepada [[Jerman Barat]] pada tahun 1959. *Banyak jalan di bandar-bandar Jerman, termasuk Berlin, Hamburg, Munich dan Cologne. [[Hans von Seeckt|Jeneral Hans von Seeckt]] sering dibandingkan dengan Scharnhorst, terutamanya kerana peranannya dalam mempersiapkan [[Reichswehr|Tentera Jerman]] [[Republik Weimar]], yang sangat dibatasi oleh [[Perjanjian Versailles]], untuk persenjataan semula pada masa hadapan, menyesuaikan doktrin rahsia, dan menyediakan sebuah [[Staf Am Jerman|Staf Am]]. Beliau dikreditkan atas kejayaan luar biasa mereka dalam kempen tahun [[Perang Dunia Kedua|1939–1940]]. Selepas kebangkitan [[Jerman Nazi|Nazi]] di Jerman, Fil Marsyal [[August von Mackensen]] membandingkan von Seeckt dengan Scharnhorst dengan berkata, “Api lama itu masih menyala, dan Kawalan Bersekutu tidak memusnahkan mana-mana unsur kekal kekuatan Jerman.” [[Winston Churchill]] juga mempercayai teori ini, dengan beranggapan bahawa von Seeckt sangat penting dalam mengembalikan Jerman ke kedudukannya dalam dunia ketenteraan secepat yang berlaku.<ref>Churchill, Winston S. 'The Gathering Storm' pg. 44-46</ref> ==Tarikh kenaikkan pangkat== *1778 - Ditauliahkan sebagai pegawai kadet dalam Tentera Hanover *1782 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Leutnant]]'' dalam pasukan artileri *1792 - ''[[Stabskapitän]]'' di sekolah perang *1794 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Major]]'' merangkap ketua pasukan meriam *Januari 1797 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Oberstleutnant]]'' dalam perkhidmatan Hanover *1801 - Memasuki perkhidmatan Tentera Prusia dengan pangkat [[Oberstleutnant]] *17 Julai 1807 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Generalmajor]]'' merangkap Menteri Perang *11 Mac 1813 - Dinaikkan pangkat ke ''[[Generalleutnant]]'' merangkap Ketua Staf Am sejurus sebelum kematiannya Beberapa tarikh kenaikan pangkat pertengahan tidak didokumentasikan dengan jelas dalam sumber sejarah utama. ===Pingat=== [[Pour le Mérite]] - 21 Februari 1807 == Rujukan == '''Nota''' {{reflist}} '''Bibliografi''' * {{cite book|editor1-last=Tucker|editor1-first=Spencer C.|editor-link1=Spencer C. Tucker|title=A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East|date=2010|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-1851096725}} *{{Cite NIE|wstitle=Scharnhorst, Gerhard Johann David von|year=1905}} *{{EB1911|wstitle=Scharnhorst, Gerhard Johann David von|volume=24|pp=313–314}} == Pautan luar == {{Commons category}} * {{Britannica|527047|Gerhard Johann David von Scharnhorst}} {{s-start}} {{s-off}} {{succession box | before = Kementerian baharu| years = 1808–1810 | title = [[Staf Am Jerman#Ketua-Ketua Staf Am Prusia|Ketua Staf Am Prusia]]<br> [[Kementerian Perang (Prusia)|Menteri Perang Prusia]] | after = [[Karl Georg Albrecht Ernst von Hake|Karl von Hake]] }} {{s-end}} {{Prussian Ministers of War}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Scharnhorst, Gerhard Von}} [[Category:Kelahiran 1755]] [[Category:Kematian 1813]] [[Category:Prusia]] [[Category:Orang Jerman]] [[Category:Jeneral Tentera Jerman]] [[Category:Perang Napoleon]] rxdp3kh9c58dg0zcnm9wns9lisxqosw 0 1289415 6844638 2026-05-09T10:57:54Z ~2026-28035-13 398963 Mencipta laman baru dengan kandungan '{{Infobox person | name = Ammar Haikal | image = | caption = | birth_name = Wan Ammar Haikal bin Wan Aminuddin | birth_date = {{Birth date and age|2007|10|23}} | birth_place = [[Besut, Terengganu|Besut]], {{flag|Terengganu}}, {{flag|Malaysia}} | nationality = {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Ammar | occupation = Penyanyi | years_active = 2025–kini | education = | al...' 6844638 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Ammar Haikal | image = | caption = | birth_name = Wan Ammar Haikal bin Wan Aminuddin | birth_date = {{Birth date and age|2007|10|23}} | birth_place = [[Besut, Terengganu|Besut]], {{flag|Terengganu}}, {{flag|Malaysia}} | nationality = {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Ammar | occupation = Penyanyi | years_active = 2025–kini | education = | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | father = [[Ameng Spring]] | parents = | relatives = | family = [[Azeva Natassha]] (kakak sebapa) }} '''Wan Ammar Haikal bin Wan Aminuddin''' atau lebih dikenali sebagai '''Ammar Haikal''' (lahir 23 Oktober 2007) ialah seorang penyanyi lelaki [[Malaysia]]. tknjwb4znb9skmv7knz0osujup5iiqf 6844640 6844638 2026-05-09T11:00:23Z ~2026-28035-13 398963 6844640 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Ammar Haikal | image = | caption = | birth_name = Wan Ammar Haikal bin Wan Aminuddin | birth_date = {{Birth date and age|2007|10|23}} | birth_place = [[Besut, Terengganu|Besut]], {{flag|Terengganu}}, {{flag|Malaysia}} | nationality = {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Ammar | occupation = Penyanyi | years_active = 2025–kini | education = | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | father = [[Ameng Spring]] | parents = | relatives = | family = [[Azeva Natassha]] (kakak sebapa) }} '''Wan Ammar Haikal bin Wan Aminuddin''' atau lebih dikenali sebagai '''Ammar Haikal''' (lahir 23 Oktober 2007) ialah seorang penyanyi lelaki [[Malaysia]]. ==Kehidupan awal== Beliau dilahirkan pada 23 Oktober 2007 di [[Besut, Terengganu|Besut]], [[Terengganu]]. 1hfbpxr7766e1gsa7b9822aqun9bx2u 6844641 6844640 2026-05-09T11:01:11Z ~2026-28035-13 398963 6844641 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Ammar Haikal | image = | caption = | birth_name = Wan Ammar Haikal bin Wan Aminuddin | birth_date = {{Birth date and age|2007|10|23}} | birth_place = [[Besut, Terengganu|Besut]], {{flag|Terengganu}}, {{flag|Malaysia}} | nationality = {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Ammar | occupation = Penyanyi | years_active = 2025–kini | education = | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | father = [[Ameng Spring]] | parents = | relatives = | family = [[Azeva Natassha]] (kakak sebapa) }} '''Wan Ammar Haikal bin Wan Aminuddin''' atau lebih dikenali sebagai '''Ammar Haikal''' (lahir 23 Oktober 2007) ialah seorang penyanyi lelaki [[Malaysia]]. ==Kehidupan awal== Beliau dilahirkan pada 23 Oktober 2007 di [[Besut, Terengganu|Besut]], [[Terengganu]]. === Televisyen === {| class="wikitable" ! Tahun !! Tajuk !! Watak !!Stesen TV !! Catatan |- | 2025 ! ''[[Talk To My Manager (musim 1)]]'' | Peserta | [[Astro Ria]] | Bersama ayahnya |} bvkkzxun4mdb1032mcpyjz8u4mu4bn9 6844643 6844641 2026-05-09T11:04:39Z ~2026-28035-13 398963 6844643 wikitext text/x-wiki {{Infobox person | name = Ammar Haikal | image = | caption = | birth_name = Wan Ammar Haikal bin Wan Aminuddin | birth_date = {{Birth date and age|2007|10|23}} | birth_place = [[Besut, Terengganu|Besut]], {{flag|Terengganu}}, {{flag|Malaysia}} | nationality = {{flag|Malaysia}} | death_date = | death_place = | restingplace = | restingplacecoordinates = | other_names = Ammar | occupation = Penyanyi | years_active = 2025–kini | education = | alma_mater = | height = | spouse = | domesticpartner = | children = | father = [[Ameng Spring]] | parents = | relatives = | family = [[Azeva Natassha]] (kakak sebapa) }} '''Wan Ammar Haikal bin Wan Aminuddin''' atau lebih dikenali sebagai '''Ammar Haikal''' (lahir 23 Oktober 2007) ialah seorang penyanyi lelaki [[Malaysia]]. ==Kehidupan awal== Beliau dilahirkan pada 23 Oktober 2007 di [[Besut, Terengganu|Besut]], [[Terengganu]]. === Televisyen === {| class="wikitable" ! Tahun !! Tajuk !! Watak !!Stesen TV !! Catatan |- | 2025 ! ''[[Talk To My Manager (musim 1)]]'' | Peserta | [[Astro Ria]] | Bersama ayahnya |} ==Pautan luar== * {{Instagram|ammarhaikall._}} * {{TikTok|ammarhaikall}} [[Kategori:Kelahiran 2007]] [[Kategori:Penyanyi lelaki Malaysia]] [[Kategori:Muslim Malaysia]] [[Kategori:Orang Malaysia berketurunan Melayu]] [[Kategori:Orang dari Terengganu]] 439vuogg7ctsz4shogqma59b7oxo4xh