Wikipedija mtwiki https://mt.wikipedia.org/wiki/Il-Pa%C4%A1na_prin%C4%8Bipali MediaWiki 1.46.0-wmf.24 first-letter Medja Speċjali Diskussjoni Utent Diskussjoni utent Wikipedija Diskussjoni Wikipedija Stampa Diskussjoni stampa MediaWiki Diskussjoni MediaWiki Mudell Diskussjoni mudell Għajnuna Diskussjoni għajnuna Kategorija Diskussjoni kategorija Portal Diskussjoni portal TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk 0 25438 329561 327886 2026-04-28T08:12:05Z Kewkbet is-Safar 17607 329561 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Yana Psaila''' (xebba '''Kirienko'''), twieldet fit-8 ta’ Mejju tal-1979 fis-Siberja, [[Russja]]. Hija poetessa Russa-Maltija (bl-għeruq etniċi Russi, Ukreni u Pollakki), lingwista u traduttriċi, membru tal-[[Akkademja tal-Malti]], tal-Għaqda Poeti Maltin, tal-[[Għaqda tal-Malti – Università]] u tal-Għaqda Qarrejja tal-Provi tal-Malti, Dottoressa tax-Xjenza Honoris Causa. Fl-10 ta’ April tal-2026 ingħatat iċ-Ċittadinanza Onorarja tal-Furjana<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Ellul|isem=James Aaron|data=14/04/2026|titlu=Imtellgħa s-serata tal-premjijiet ta’ Jum il-Floriana 2026|url=https://www.florianalocalcouncil.com/2026/04/14/imtella-s-serata-tal-premijiet-ta-jum-il-floriana-2026/|pubblikazzjoni=Il-Kunsill Lokali tal-Furjana|data-aċċess=}}</ref> == Bijografija == Yana twieldet fit-8 ta’ Mejju fl-1979 fil-belt ta’ Tomsk fil-familja tal-impjegati tal-Istitut Politekniku ta’ Tomsk u tal-Università Statali ta’ Tomsk. Missierha l-Prof. Vladislav Evghenievich Kirienko huwa speċjalista fil-qasam taċ-ċibernetika; ommha Olga Nikolaevna Kirienko hija  filologa; ħuha Felix Vladislavovich Kirienko huwa lingwista. Yana kitbet l-ewwel poeżija meta kellha ħames snin, u fis-sena 1991 dehret l-ewwel pubblikazzjoni tagħha<ref>{{Ċita rivista |skript-titlu=ru:Плачет маленький котенок...|kunjom=Кириенко|isem=Яна|volum=47|numru=371|paġni=8|sena=1991|rivista=Еженедельный вестник всесоюзного общества защиты животных «Зов» |lingwa=ru}}</ref>. Iggradwat mill-Università Statali ta’ Tomsk b’Master’s bħala Lingwista-Lettriċi fit-Teorija u l-Metodoloġija tat-Tagħlim tal-Lingwi u l-Kulturi Barranin bis-speċjalizazzjoni fit-tagħlim tal-Ingliż fil-livell terzjarju<ref>{{Ċita web |url=http://www.tsu.ru/news/tomskiy-portal-zapustil-proekt-o-vypusknikakh-tgu-/?sphrase_id=262318 |skript-titlu=ru:Томский портал запустил проект о выпускниках ТГУ за рубежом |data=2019-08-16 |sit=Национа́льный иссле́довательский То́мский госуда́рственный университе́т |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200621175434/http://www.tsu.ru/news/tomskiy-portal-zapustil-proekt-o-vypusknikakh-tgu-/?sphrase_id=262318 |arkivju-data=2020-06-21 |url-status=dead }}</ref>. === Perjodu Malti === Yana Psaila tgħix u taħdem f'Malta mis-sena 2004. Tgħallmet l-ilsien Malti waħidha u fis-snin 2012-2013 saħansitra għaddiet mill-eżamijiet tal-Malti (bħala lsien nattiv) fil-livell Ordinarju u dak Avvanzat. Fis-sena 2010 ċ-Ċentru Malti għar-Rikonoxximent ta’ Kwalifiki u ta’ Informazzjoni rrikonoxxa l-lawrea tagħha li kisbet fir-Russja bħala ekwivalenti għal-livell ta’ Master’s<ref>Malta Qualifications Recognition Information Centre, Ref No: MQRIC 299/4 JSU/RD, 16 September 2010.</ref>. Fis-sena 2013 Yana Psaila saret membru tal-Għaqda Poeti Maltin. Fis-sena 2014 saret membru tal-Għaqda tal-Malti - Università. Fis-sena 2015 saret membru tal-Akkademja Tal-Malti. Fis-sena 2025 Psaila temmiet b'suċċess il-kors universitarju fil-Qari tal-Provi tal-Malti u fl-istess sena saret membru tal-Għaqda Qarrejja tal-Provi tal-Malti. ===== Xogħlijiet poetiċi tagħha bil-Malti ===== Fl-ewwel snin tal-ħajja tagħha f’Malta Yana kienet tikteb poeżiji bl-Ingliż. Fis-snin 2006-2007  bdiet tesprimi ruħha bil-Malti. Il-poeżiji tagħha jiġu pubblikati f’diversi rivisti u gazzetti. Fis-sena 2013 ħarġet l-ewwel ġabra tal-poeżiji tagħha bil-Malti 'L-Imħabba tal-Istilla Polari'<ref>{{Ċita ktieb|titlu=L-Imħabba tal-Istilla Polari |isem=Yana |kunjom=Psaila |data=2013 |pubblikatur=Printwell |lingwa=mt}}</ref>, iffinanzjata mill-awtriċi stess, u li minnufih attirat attenzjoni ta’ kritiċi letterarji<ref>{{Ċita magażin |url=https://issuu.com/patrickj.sammut/docs/il-pont_marzu_2014 |titlu=Minn Fuq l-Ixkaffa |data=2014-03-18 |magażin=il-pont |numru=18 |paġna=8 |editur-kunjom=Sammut |editur-isem=Patrick |lingwa=mt}}</ref>. Il-poetessa ġiet mistiedna għall-intervisti f’diversi programmi tar-radju u t-televizjoni kif ukoll biex tipparteċipa fl-avvenimenti kulturali bil-qari tal-poeżiji fosthom iċ-ċelebrazjonijiet ta’ Jum il-Furjana, Jum Tas-Sliema u oħrajn. Xi wħud mill-poeżiji tagħha nqraw mill-atturi waqt il-Festival tal-Arti ta’ Malta<ref>{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/emerging-artists-malta-arts-festival-2013/ |titlu=Emerging Artists – Malta Arts Festival 2013 |data=2014-07-16 |sit=Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=en |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200622134925/https://ktieb.org.mt/emerging-artists-malta-arts-festival-2013/ |arkivju-data=2020-06-22 |url-status=dead }}</ref>. Fis-sena 2019 bl-għajnuna tal-Aġenzija Nazzjonali tal-Litteriżmu fi ħdan il-Ministeru għall-Edukazzjoni u Xogħol ħareġ it-tieni volum tal-antoloġija 'Il-Poezija Maltija'<ref>{{Ċita ktieb |titlu=Il-Poeżija Maltija - It-Tieni Volum |editur-kunjom=Sciberras |editur-isem=Andrew |data=2019 |pubblikatur=Merlin Publishers |isbn=9789990917840 |lingwa=mt}}</ref>, immirata għall-istudenti li qed jippreparaw għall-eżami tal-Malti fil-livell Avvanzat. Fiha dehru x-xogħlijiet tal-poeti kontemporanji Maltin fosthom żewġ poeżiji ta’ Yana Psaila 'Int Kollox Għalija' u 'Min Inti?'<ref>{{Ċita web |url=http://viu.tsu.ru/news/6016/ |skript-titlu=ru:Стихи выпускницы ТГУ вошли в мальтийский учебник для колледжей |data=2019-04-12 |sit=Программа повышения конкурентоспособности ТГУ |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200622114837/http://viu.tsu.ru/news/6016/ |arkivju-data=2020-06-22 |url-status=dead }}</ref>. ===== Traduzzjonijiet tal-poeżiji ===== Fis-sena 2014 Yana Psaila ġiet mistiedna mill-fundatriċi u direttriċi tal-Mużew u l-Istitut ta’ Vladimir Vysotsky fil-[[Polonja]] (Muzeum Wlodzimierza Wysockiego w Koszalinie) [[Зимна, Марлена|Marlena Zimna]] biex tipparteċipa fil-proġett poetiku internazzjonali li kkonsista fit-traduzzjonijiet tax-xogħlijiet poetiċi tal-kantawtur Vladimir Vysotsky f’bosta ilsna tad-dinja<ref>{{Ċita web |url=https://wysotsky.com/Koszalin/12-02.htm |skript-titlu=ru:Международный поэтический проект: Владимир Высоцкий. Новые переводы |data=2014 |kunjom=Zimna |isem=Marlena |sit=Владимир Высоцкий |lingwa=ru}}</ref>. ’Il fuq minn sittin studjuż, poeta u artist ta’ diversi pajjiżi qalbu l-kanzunetti tiegħu, fosthom Yana Psaila li ttraduċiet numru kbir ta’ xogħlijiet tiegħu għall-Malti. Dawn it-traduzzjonijiet ġew ippubblikati f’żewġ kotba ta’ Marlena Żimna 'Vladimir Vysotsky in New Translations: International poetic project'<ref>{{Ċita ktieb |titlu=Vladimir Vysotsky in New Translations. International Poetic Project |kunjom=Zimna |isem=Marlena |data=2014 |pubblikatur=CreateSpace Independent Publishing Platform |isbn=978-1505418583 |lingwa=ru}}</ref> u 'Vladimir Vysotsky in various languages: International poetic project'<ref>{{Ċita ktieb |titlu=Vladimir Vysotsky in various languages: International poetic project |kunjom=Zimna |isem=Marlena |data=2015 |pubblikatur=CreateSpace Independent Publishing Platform |isbn=978-1517091910 |lingwa=ru}}</ref>. It-traduzzjonijiet ta’ Yana għal dan il-proġett ħarġu wkoll fis-sena 2015 fil-ktieb ippubblikat għalih fl-[[Iżrael]] bl-isem 'Fil-Baħar tad-Dmugħ' («В море слёз»)<ref>{{Ċita ktieb |titlu=Fil-Baħar Tad-Dmugħ |kunjom=Vysotsky |isem=Vladimir |traduttur-kunjom=Psaila |traduttur-isem=Yana |sena=2015 |pubblikatur= |isbn= |lingwa=mt}}</ref>. B'kollox Yana Psaila qalbet għall-Malti 36 kanzunetta ta' Vladimir Vysotsky<ref>{{Ċita web|url=https://wysotsky.com/1082.htm|titlu=Vladimir Vysotsky}}</ref>. It-traduzzjonijiet ta’ Yana Psaila dehru wkoll fir-rivista tal-Akkademja tal-Malti 'Il-Malti'<ref>{{Ċita web |url=https://akkademjatalmalti.org/2020/06/04/harga-gdida-ta-il-malti/ |titlu=Ħarġa ġdida ta' Il-Malti |data=2020-06-04 |sit=L-Akkademja tal-Malti |lingwa=mt}}</ref> u fir-rivista tal-Għaqda tal-Malti - Università 'Leħen il-Malti'<ref>{{Ċita web|url=https://www.facebook.com/ghaqdamalti/photos/gm.1793546474366687/4643913879006044/|titlu=LEĦEN IL-MALTI għadd 40}}</ref>. Fil-librerija tal-Akkademja tal-Malti hemm numru ta’ kotba tagħha<ref>{{Ċita web |url=https://akkademjatalmalti.files.wordpress.com/2020/07/librerija-tal-akkademja-tal-malti.pdf |titlu=Il-Librerija tal-Akkademja tal-Malti |data-aċċess=2021-04-16 |lingwa=mt}}</ref>. Fil-perjodu bejn is-snin 2014-2020 Yana qalbet mir-Russu għall-Malti x-xogħlijiet tal-poeti Russi tas-sekli XIX u XX, fosthom [[Alexander Pushkin]], [[Mikhail Lermontov]], [[Pyotr Vyazemsky]], [[Fyodor Tyutchev]], [[Afanasy Fet]], [[Alexander Blok]], [[Igor Severyanin]], [[Andrey Bely]], [[Nikolay Gumilyov]], [[Boris Pasternak]], [[Evgeny Evtushenko]], [[Vladimir Vysotsky]], [[Bella Akhmadulina]], [[Novella Matvyeyeva]], [[Nikolay Rubtsov]], [[Sergei Yesenin]]. Għamlet ukoll it-traduzzjonijiet tal-kanzunetti popolari taż-żmien tat-Tieni Gwerra Dinjija bħal 'Rożinjoli' («Соловьи»), 'Ġox-Xelter għas-Suldati' («В землянке») u ta’ dawk miktubin wara iżda li xorta jirriferu għat-tema tal-gwerra: 'Ir-Russi Jridu l-Gwerra?' («Хотят ли русские войны»), 'Oqbra tal-Massa' («Братские могилы») eċċ. Ta’ min jinnota li t-traduzzjoni għall-Malti tal-kanzunetta 'Ġox-xelter għas-Suldati' ħarġet awtentika għall-kanzunetta oriġinali fir-rigward tat-test, ir-rima, ir-ritmu u l-melodija u saħansitra kienet kantata b’mod eċċellenti mill-Baritonu Malti Joseph Lia fil-jiem taċ-ċelebrazzjoni tal-75 Anniversarju mir-rebħa, kemm bir-Russu kif ukoll bil-Malti<ref>{{Ċita aħbar |url=https://www.tvm.com.mt/mt/news/il-covid-19-tharbat-il-pjanijiet-tal-artisti-artisti-bgejjieni-incert/ |titlu=Il-COVID-19 tħarbat il-pjanijiet tal-artisti – artisti b'ġejjieni inċert |data=2020-06-02 |data-aċċess=2021-04-16 |kunjom=Cassar |isem=Daphne |pubblikazzjoni=TVM.com.mt |lingwa=mt}}</ref>. Bejn is-snin 2023-2025 Psaila qalbet għall-Malti numru ta' xogħlijiet tal-poeti Belarussi wkoll, fosthom [[Yakub Kolas]], [[Yanka Kupala]], [[Yevgenia Yanishchits]], [[Ales Badak]], [[Victor Shnip]], [[Ryhor Baradulin]], [[Maksim Bahdanovich]], li dehru fir-rivisti 'Il-Malti' u 'Leħen il-Malti', il-gazzetta 'It-Torċa' u r-rivista letterarja online 'Il-Pont'<ref>{{Ċita web|url=https://mega.nz/file/wdYgAJDI#DpGzzWgX6emI-XZN1I15dvHMW_03XqP1QHHigMiRVDc|titlu='Il-Pont', ħarġa nru. 074|lingwa=mt}}</ref>. Fil-ktieb ‘L-Ilsien Malti għal Qalbi’<ref>{{Ċita ktieb|sena=2024|titlu='L-Ilsien Malti għal Qalbi'|post=Malta|pubblikatur=Klabb Kotba Maltin|paġni=47-53|isbn=978-99932-7-992-1}}</ref> li huwa frott il-kampanja nazzjonali bl-istess isem li saret bejn l-2022 u l-2024, imtellgħa mill-Uffiċċju tal-President ta’ Malta u l-għaqdiet ewlenin tal-Malti, deher l-artiklu ta' Yana Psaila 'Poeżija Slavonika bil-Malti fit-traduzzjoni mill-ilsna oriġinali' bit-traduzzjonijiet tagħha tal-poeżiji li saru għall-ewwel darba direttament mill-Belarussu ta' [[Yakub Kolas]], l-Ukren ta' [[Taras Shevchenko]] u l-Pollakk ta' [[Adam Mickiewicz]] għall-Malti. Fis-sena 2019 Yana ġiet mistiedna tipparteċipa fil-proġett internazzjonali tat-traduzzjoni organizzat mid-Dar tal-Pubblikazzjoni ŻVEŻDA fir-[[Bjelorussja|Repubblika tal-Belarussja]], iddedikat għall-pijunier fit-tipografija u edukatur Belarussu [[Francysk Skaryna]]. Hi għamlet traduzzjoni tad-daħla ta’ Francysk Skaryna għall-Ktieb ta’ Ġuditta għall-Malti għall-pubblikazzjoni li jmiss fis-sena 2020 tal-ktieb FRANCYSK SKARYNA F’DIVERSI ILSNA TAD-DINJA<ref>{{Ċita aħbar |url=http://zviazda.by/ru/news/20160913/1473717151-proekt-francisk-skorina-na-yazykah-narodov-mira-predstavili-v-moskve |titlu=Проект «Франциск Скорина на языках народов мира» представили в Москве |data=2016-09-13 |kunjom=Шычко |isem=Сяргей |pubblikazzjoni=Звязда |lingwa=be |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20201128205925/http://zviazda.by/ru/news/20160913/1473717151-proekt-francisk-skorina-na-yazykah-narodov-mira-predstavili-v-moskve |arkivju-data=2020-11-28 |url-status=dead }}</ref>. Bejn is-snin 2019 u 2020 Yana Psaila ħadet sehem fil-proġett tat-traduzzjoni organizzat mill-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb<ref>{{Ċita web|url=https://ktieb.org.mt/mt/|titlu=il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb}}</ref> bil-għan li l-poeżiji ta’ [[Dun Karm Psaila]] jiġu maqlubin għall-ħames ilsna prinċipali tad-dinja<ref>{{Ċita web|url=https://ktieb.org.mt/mt/news/happy-easter-from-the-national-book-council/|titlu=L-Għid it-Tajjeb mill-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb|data-aċċess=2021-11-25|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20211125113357/https://ktieb.org.mt/mt/news/happy-easter-from-the-national-book-council/|arkivju-data=2021-11-25|url-status=dead}}</ref>, fejn Yana qalbet mill-Malti għar-Russu 40 xogħol poetiku ta’ Dun Karm: 'L-Arloġġ', 'Il-Wegħda', 'Id-Dar', 'Il-Qalb tal-Bniedem', 'Il-Għira', 'Omm', 'Ħerba', 'Il-Jien u lil Hinn Minnu', 'Ħajr u Talb', 'Il-Għodwa', 'Lid-Dielja', 'It-Tifla tar-Raba’', 'L-Ewwel Xita', 'Lil Malta', 'Paċi u Gwerra', 'Lil Marija Immakulata', 'Illum', 'Warda li Tgħid Ġrajjietha', 'Quddiem Xbieha tal-Madonna', 'Waħdi', 'Żjara lil Ġesù', 'Nofs il-Lejl Sajfi', 'Kewkbet is-Safar', 'Il-Għanja tal-Imħabba', 'U Jiena Fraħt ...', 'Int Ma Tarġax', 'Lampa Ċkejkna', 'Alla', 'L-Għid il-Kbir', 'Innu lill-Madonna', 'Alla Mhux Hekk', 'L-Id tal-Imgħallem', 'Missjunarju', 'L-Għanja Moħbija', 'Lill-Poeżija Tiegħi', 'Trid Taf?', 'Il-Kelma', 'Dell u Dija', 'Ward', 'Lill-Muża'. Poeti Maltin oħra li xogħlijiet tagħhom Yana qalbet għar-Russu huma [[Oliver Friggieri]] ('U l-Friegħi Imxewkin'), [[Louis Briffa]] ('Il-Ħolma tal-Brimba s-Safra'), [[Omar Seguna]] ('Frustrat' u 'Qaluli'), [[Immanuel Mifsud]] ('Aqta' Fjura U Ibni Kamra, Jew iċ-Ċajta tad-Dollaru'), [[Adrian Grima]] ('Todo Relaciòn'), [[Ġorġ Peresso]] ('Untouched by light' u 'Poeżija hi...') u [[Charles Coleiro]] ('Oħroġ Qamar'). Dawn it-traduzzjonijiet dehru fl-almanakk letterarju «Созвучие» <ref>{{Ċita web|url=https://adriangrima.org/2023/04/03/todo-relacion-ippubblikata-l-belarussja/|titlu=“Todo Relacion” ippubblikata l-Belarussja|lingwa=mt}}</ref>('Sożvuċie') maħruġ għat-XXX Fiera Internazzjonali tal-Ktieb li saret fl-2023 f’[[Minsk]]. Imbagħad sena wara l-istess kitbiet ġew maqluba did-darba għal-lingwa Belarussa u ħarġu fil-gazzetta letterarja popolari tal-Belarussja “Літаратура і мастацтва” ('Il-Letteratura u l-Arti')<ref>{{Ċita web|url=https://omarseguna.com/2024/08/04/il-poeti-tamalta-jitkellmu-bil-lingwa-belarussa-kitba-ta-yana-psaila/|titlu=IL-POETI TA’ MALTA JITKELLMU BIL-LINGWA BELARUSSA|lingwa=mt}}</ref>. ===== Traduzzjonijiet tal-proża ===== Fis-snin 2016 u 2018 id-Dar tal-Pubblikazzjoni Russa Khudozhestvennaya Literatura ħarġet żewġ kotba ta’ [[Trevor Żahra|Trevor Zahra]] bit-traduzzjoni ta’ Yana Psaila. F’Ġunju 2016 l-Aġenzija tal-Aħbarijiet Russa TASS ħabbret li ħareġ l-ewwel ktieb tal-awtur Malti fir-Russja<ref>{{Ċita aħbar |url=https://tass.ru/kultura/3373874 |skript-titlu=ru:Мальтийский роман был впервые переведен на русский язык |data=2016-06-17 |pubblikazzjoni=Информацио́нное аге́нтство Росси́и ТАСС |lingwa=ru}}</ref>, li kien ir-rumanzett 'Il-Ħajja Sigrieta tan-Nanna Ġenoveffa'<ref>{{Ċita ktieb |skript-titlu=ru:Тайная жизнь бабушки Женовеффы |kunjom=Зара |isem=Тревор |awtur-ħolqa=Trevor Zahra |editur-kunjom=Гришанов |editur-isem=А. А. |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |data=2016 |pubblikatur=Художественная литература |isbn=978-5-280-03781-6 |lingwa=ru}}</ref>, ir-rebbieħ tal-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fis-sena 2008<ref>{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/ |titlu=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |sit=Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=mt}}</ref>. Il-qarrejja Russi laqqgħuh tajjeb ħafna<ref>{{Ċita web |titlu=Немного о жизни на Мальте |kunjom=Приходько |isem=Диана |data=2016-11-01 |sit=Эстезис: Журнал о литературе |url=https://aesthesis.ru/news/malta-zara |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200622043712/https://aesthesis.ru/news/malta-zara |arkivju-data=2020-06-22 |url-status=dead }}</ref>. Ktieb ieħor, tradott minn Psaila, ir-rumanz 'Sfidi'<ref>{{Ċita ktieb |skript-titlu=ru:Вызовы |kunjom=Зара |isem=Тревор |awtur-ħolqa=Trevor Zahra |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |data=2018 |pubblikatur=Художественная литература |isbn=978-5-280-03830-1 |lingwa=ru}}</ref>, ir-rebbieħ tal-Kategorija 'Kotba għall-Adoloxxenti', il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb 2005, ħareġ fir-Russja fil-ħarifa tal-2018. Yana Psaila teqleb ukoll ix-xogħlijiet letterarji tal-kittieba Maltin fil-ġeneru tan-novella. L-għażla tagħhom hi tispjega hekk<ref name="secondmothertongue">{{Ċita magażin|skript-titlu=ru:«Мальтийский язык стал для меня вторым родным…» |data=2019 |numru=30 |paġni=40-42 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-30_web.pdf |lingwa=ru}}</ref>:<blockquote>''Dawn l-istejjer ivarjaw ħafna minn xulxin ... L-awturi tagħhom – irġiel u nisa – ġejjin mill-ġenerazzjonijiet differenti, ikollhom professjonijiet u oqsma ta’ interess diversi kif ukoll il-pożizzjoni fis-soċjetà. L-idea hi li l-qarrej Russu jifforma f’moħħu stampa dettaljata tal-ħajja tal-Maltin, jaraha mill-angoli differenti.''</blockquote>Diġà ġew ippubblikati bl-ilsien Russu novelli ta’ [[Joe Friggieri]]<ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Дерево |kunjom=Фриджиери |isem=Джо |awtur-ħolqa=Joe Friggieri |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=21 |paġna=44 |sena=2019 |rivista=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-21_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Дерево |kunjom=Фриджиери |isem=Джо |awtur-ħolqa=Joe Friggieri |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=22 |paġna=60 |sena=2019 |rivista=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-22_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Дерево |kunjom=Фриджиери |isem=Джо |awtur-ħolqa=Joe Friggieri |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=23|paġna=58 |sena=2019 |rivista=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-23_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Дерево |kunjom=Фриджиери |isem=Джо |awtur-ħolqa=Joe Friggieri |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=24 |paġna=58 |sena=2019 |rivista=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-24_web.pdf |lingwa=ru}}</ref>, [[Trevor Żahra|Trevor Zahra]]<ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Любовь во время чумы |kunjom=Зара |isem=Тревор |awtur-ħolqa=Trevor Zahra |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=25 |paġna=48 |data=2019 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-25_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Любовь во время чумы |kunjom=Зара |isem=Тревор |awtur-ħolqa=Trevor Zahra |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=26-27 |paġna=36 |data=2019 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/mv-26-27_web.pdf |lingwa=ru}}</ref> <ref>{{Ċita web |skript-titlu=ru:Исповедь |kunjom=Зара |isem=Тревор |awtur-ħolqa=Trevor Zahra |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |data=2020-11-09 |sit=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/publikaczii/ispoved.html |lingwa=ru}}</ref>, Rita Saliba<ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Идол |kunjom=Салиба |isem=Рита |awtur-ħolqa=Rita Saliba |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=28 |data=2019 |paġna=42 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-28_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Идол |kunjom=Салиба |isem=Рита |awtur-ħolqa=Rita Saliba |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=29 |data=2019 |paġna=43 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-29s.pdf |lingwa=ru}}</ref>, Amanda Busuttil<ref>{{Ċita magażin ||skript-titlu=ru:Девочка в красном |kunjom=Бузуттил |isem=Аманда |awtur-ħolqa=Amanda Busuttil |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=30 |paġna=43 |data=2019 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-30_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Глубокий0 вдох |kunjom=Бузуттил |isem=Аманда |awtur-ħolqa=Amanda Busuttil |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=31 |paġna=41 |data=2020 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2020/MV-31_web.pdf |lingwa=ru}}</ref>, Victor Fenech<ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Американский дядя |kunjom=Фенек |isem=Виктор |awtur-ħolqa=Victor Fenech |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=32 |paġna=35 |data=2020 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2020/MV-32_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Американский дядя |kunjom=Фенек |isem=Виктор |awtur-ħolqa=Victor Fenech |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=33 |paġna=37 |data=2020 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2020/MV-33_web.pdf |lingwa=ru}}</ref>, [[Oliver Friggieri]]<ref>{{Ċita web |skript-titlu=ru:Субботний врач |kunjom=Фриджиери |isem=Оливер |awtur-ħolqa=Oliver Friggieri |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |data=2020-10-03 |sit=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/publikaczii/subbotnij-vrach.html |lingwa=ru}}</ref>, [[Immanuel Mifsud]]<ref>{{Ċita magażin |titlu=Happy weekend |kunjom=Мифсуд |isem=Иммануэль |awtur-ħolqa=Immanuel Mifsud |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=35 |paġni=44-45 |data=2021 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2021/MV-35_web.pdf |lingwa=ru}}</ref>. Mis-sena 2022 Psaila bdiet taqleb għall-Malti stejjer tal-kittieba Belarussi bħal [[Yury Pelyshonok]]<ref>{{Ċita rivista|sena=2022|titlu='Il-Malti'|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1204571501698403&set=a.561467582675468&type=3|rivista='Ħrafa dwar Kittieb Brikkun'|post=Malta|pubblikatur=L-Akkademja tal-Malti, Klabb Kotba Maltin|paġni=79-80}}</ref>, [[Ales Karlyukevich]] u [[Ekaterina Khadasevich-Lisovaja]]. Ix-xogħlijiet tradotti tal-aħħar żewġ kittieba jidhru b'mod regolari fir-rivista 'Sagħtar'<ref>{{Ċita web|url=https://saghtar.org.mt/product-category/saghtar-mt/|titlu='Sagħtar'|lingwa=mt}}</ref>. ===== Proġetti u riċerki ===== Fis-sena 2014 ħarġu l-ewwel ta-xorta tagħhom <ref>{{Ċita aħbar |skript-titlu=ru:Выпускница ТГУ выпустила первый в мире русско-мальтийский и мальтийско-русский разговорники |data=2014-01-04 |pubblikazzjoni=Томские новости |url=http://tomsk-novosti.ru/vy-pusknitsa-tgu-vy-pustila-pervy-j-v-mire-russko-mal-tijskij-i-mal-tijsko-russkij-razgovorniki/ |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20230410203101/https://tomsk-novosti.ru/vy-pusknitsa-tgu-vy-pustila-pervy-j-v-mire-russko-mal-tijskij-i-mal-tijsko-russkij-razgovorniki/ |arkivju-data=2023-04-10 |url-status=dead }}</ref>«РУССКО-МАЛЬТИЙСКИЙ СЛОВАРЬ-РАЗГОВОРНИК»<ref>{{Ċita ktieb |titlu=Frażarju Russu-Malti / Русско-мальтийский словарь-разговорник |kunjom=Psaila |isem=Yana |data=2014 |isbn= 978-99957-0-654-8 |lingwa=ru, mt}}</ref> (Frażarju Russu-Malti) u 'Frażarju Malti-Russu'<ref>{{Ċita ktieb |titlu=Frażarju Malti-Russu |kunjom=Psaila |isem=Yana |data=2014 |isbn=978-99957-0-655-5 |lingwa=mt, ru}}</ref>, iffinanzjati mill-awtriċi stess. Fl-intervista għall-gazzetta tal-Università Statali ta’ Tomsk 'Alma Mater' għall-mistoqsija kif ġietha l-idea toħloq dawn il-frażarji, Yana wieġbet hekk<ref>{{Ċita web |titlu=Тыткеллем биль-мальти? |kunjom=Сёнинг |isem=Марина |numru=2558 |data=2014-01-04 |sit=Alma Mater: Газета Томского государственного университета |url=http://www.almamater.tsu.ru/show_story.phtml?nom=2558&s=6392 |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200218193531/http://www.almamater.tsu.ru/show_story.phtml?nom=2558&s=6392 |arkivju-data=2020-02-18 |url-status=dead }}</ref>:<blockquote>''Meta ħassejt li kelli biżżejjed għarfien tal-Malti xtaqt naqsmu man-nies Russi oħra li bħali jinteressaw ruħhom f’dan l-ilsien sabiħ. Bdejt naħseb x’l-aħjar li nikteb: dizzjunarju, ktieb biex wieħed jistudja permezz tiegħu s-sisien tal-grammatika u l-vokabularju bażiku tal-Malti jew frażarju. Bdejt  nifli l-kontenut tas-siti elettroniċi ddedikati għall-mistoqsijiet tan-nies mir-Russja dwar Malta u skoprejt li l-aktar imfittex kien il-frażarju Russu-Malti li kien għadu ma jeżistix. Dan il-fatt kien kruċjali għall-għażla tiegħi.''</blockquote>Waqt it-tnedija ta’ dawn il-frażarji fl-Università ta’ Malta tkellem dwarhom l-eks Ambaxxatur Straordinarju u Plenipotenzjarju tar-Repubblika ta’ Malta fl-Unjoni Sovjetika Maurice Lubrano<ref>{{Ċita web |skript-titlu=ru:Вручение верительных грамот послом Мальты в СССР |url=http://visualrian.ru/media/5653634.html |sit=visualrian.ru |lingwa=ru}}</ref> li nnota li<ref>{{Ċita magażin |titlu=Frażarju Malti-Russu |editur-kunjom=Vella |editur-isem=Paul |numru=232 |paġna=1 |data=2015 |magażin=Folju t'Aħbarijiet |pubblikatur=Maltese Literature Group |url=https://mccv.org.au/wp-content/uploads/sites/16/2015/08/mlg-folju-settembru-2015.pdf |lingwa=mt}}</ref>:<blockquote>''Ir-relazzjoni dejjem tikber bejn il-popli ta’ Malta u tar-Russja tagħmel parti mill-progress tal-lum il-ġurnata fl-oqsma soċjali, kulturali u ekonomiċi taż-żewġ pajjiżi. Qed jiżdied ukoll in-numru tal-Maltin li jixtiequ jikkomunikaw mal-ħbieb Russi bil-lingwa nattiva tagħhom hawn f’Malta jew waqt il-vjaġġ lejn il-pajjiżi li jitkellmu bl-ilsien Russu. Meta Yana Psaila wrietni x-xogħol irfinut tagħha - 'Frażarju Malti-Russu', jien bqajt għalkollox imgħaġġeb bl-approċċ studjat li mxiet bih f’dan ix-xogħol.''</blockquote>Ir-rilevanza tal-ħolqien tal-frażarji ġiet innotata wkoll waqt il-konferenza internazzjonali online 'Il-Lingwa Russa fid-Djalogu tal-Kulturi' li saret f’Ġunju tal-2014<ref>{{Ċita web |url=http://www.rusinkg.ru/article/3-russkij-mir/2684-mezhdunarodnaya-internet-konferentsiya-russkij-yazyk-v-dialoge-kultur |sit=Россия в Кыргызстане |titlu=Международная интернет-конференция «Русский язык в диалоге культур» |data=2014-06-09 |lingwa=ru}}</ref>, fejn Psaila ppreżentat ir-rapport min-naħa taċ-Ċentru Russu għax-Xjenza u l-Kultura f’Malta. Minn Ġunju 2017 Yana għandha l-kolonna tagħha ddedikata għal-lingwa u l-letteratura Maltija kif ukoll poeżija Russa tradotta għall-Malti fir-rivista kulturali Russa 'L-Araldu Malti', fejn hi tippubblika regolarment frammenti minn 'Frażarju Russu-Malti' u l-poeżiji tal-poeti Russi fl-oriġinal u t-traduzzjonijiet tagħhom għall-Malti. Yana għandha wkoll il-kanal ta' YouTube għall-qari ta’ dawn il-poeżiji biex il-qarrej Russu jkollu l-opportunità permezz tal-filmati jisma’ l-ħoss tat-test poetiku tradott u l-mużikalità tal-ilsien Malti. Minn Marzu 2019 Psaila bdiet tippubblika wkoll f’din ir-rivista novelli tal-kittieba Maltin maqluba għar-Russu. It-traduzzjonijiet tal-poeżiji Russi, akkumulati matul bosta snin, saru l-bażi tal-ġabra ta’ Yana Psaila 'Antoloġija tal-Poeżija Russa'<ref name="antologijapoezija">{{Ċita ktieb |titlu=Antoloġija tal-poeżija Russa XIX-XX |editur-kunjom=Psaila |editur-isem=Yana |traduttur-kunjom=Psaila |traduttur-isem=Yana |data=2020 |isbn=978-99957-1-746-9 |lingwa=mt}}</ref> li ħarġet f’Malta f’Ġunju 2020<ref>{{Ċita web |url=https://mlt.rs.gov.ru/en/news/71057 |titlu="Anthology of Russian poetry" translated into Maltese by Yana Psaila |sit=Russian Centre for Science and Culture in Malta |lingwa=en |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200706175546/http://mlt.rs.gov.ru/en/news/71057 |arkivju-data=2020-07-06 |url-status=dead }}</ref>. Fil-Kelmtejn Qabel l-Ambaxxatur Straordinarju u Plenipotenzjarju tal-Federazzjoni Russa għar-Repubblika ta’ Malta Vladimir Ardalionovich Malygin<ref>{{Ċita web |url=https://malta.mid.ru/en_GB/ambassador |titlu=Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of the Russian Federation to the Republic of Malta Vladimir Malygin |sit=Embassy of the Russian Federation to the Republic of Malta |data-aċċess=2021-04-17 |lingwa=en}}</ref> qal li<ref name="antologijapoezija"/>:<blockquote>''The poetic collection I am happy to introduce to the Maltese readers includes 30 works of the 15 greatest Russian authors. Some of them, like Alexander Pushkin and Boris Pasternak, belong to'' ''the Golden and Silver Age of Poetry in Russia of the 19th and early 20th century, the others, like Yevgeny Yevtushenko and Vladimir Vysotsky, form part of the Sixtiers artistic movement. All of them'' ''are Russian classic poets and their masterpieces form part of the Russian culture code.''</blockquote>u l-kittieb, illustratur, poeta u rumanzier Trevor Żahra qal hekk:<blockquote>''Meta bdejt naqra dawn il-poeżiji li ttraduċiet Yana Psaila, flimkien mal-kummenti bijografiċi, ħassejt bħal għafsa ta’ qalb, għax jekkt tneħħi ilil Pushkin u ’l Pasternak, tista’ tgħid li ma kont naf xejn'' ''dwar'' ''il-poeti l-oħra li semmiet. U għalhekk'' ''inħoss li aħna'' ''xxurtjati li għandna'' ''fostna'' ''traduttriċi'' ''unika, li waqt li twieldet u'' ''trabbiet fil-kultura'' ''Russa, illum'' ''xorbot sew dik'' ''Maltija u għandha'' ''ħakma mill-aqwa ta’ lsienna. Din hija'' ''verament'' ''sitwazzjoni'' ''ideali.''</blockquote>Fir-reviżjini dwar dan il-ktieb il-kritiku letterarju u edukatur Tarcisio Zarb kiteb hekk<ref>{{Ċita magażin |titlu=Poetiċità bla fruntieri – Antoloġija tal-poeżija Russa XIX-XX, traduzzjoni u edizzjoni ta' Yana Psaila |kunjom=Zarb |isem=Tarcisio |editur-kunjom=Sammut |editur-isem=Patrick |numru=58 |paġna=19 |data=2020 |magażin=il-pont |url=https://issuu.com/patrickj.sammut/docs/il-pont_settembru_2020 |lingwa=mt}}</ref>:<blockquote>''… nissuġġerixxi, li dawn il-poeżiji li issa nqalbu għal ilsienna, jintiegħmu mill-poplu Malti, b’mod speċjali l-istudenti, u b’hekk jagħrfu kemm il-poeżija ma tafx fruntieri, u dan minħabba l-fatt, li s-sentimenti, l-emozzjonijiet u l-konjizzjonijiet huma tal-bniedem, indipendentement minn fejn jgħix.''</blockquote>Il-proġetti tagħha Yana Psaila kważi dejjem takkumpanjahom bir-riċerka. Waqt it-tagħlim tal-Malti hi ħarġet bl-idea kif l-għaxar forom tal-verb trilitteru jistgħu jiġu mmemorizzati bl-għajnuna tal-iskema viżiva li ġiet ippubblikata fir-rivista edukattiva 'Sagħtar' fl-2014<ref>{{Ċita magażin |titlu=Il-Forom tal-Verb Trilitteru |kunjom=Psaila |isem=Yana |numru=344 |paġna=11 |data=2015 |magażin=Sagħtar |lingwa=mt}}</ref>. Il-parteċipazzjoni fil-proġett poetiku internazzjonali tal-Mużew u l-Istitut ta’ Vladimir Vysotsky f’Koszalin biex ix-xogħlijiet ta’ dan il-poeta jiġu maqluba fil-lingwi tal-popli tad-dinja kkontribwiet għall-analiżi tal-perċezzjoni tal-poeżija ta’ Vysotsky mill-udjenza Maltija. L-esperjenza tat-traduzzjoni ta’ għexieren ta’ testi mir-Russu għall-Malti<ref>{{Ċita web |url=https://wysotsky.com/1082.htm |titlu=Vladimir Vysotsky - Malti |data-aċċess=2021-04-17 |sit=Владимир Высоцкий |lingwa=mt, ru}}</ref>, fejn ġew ikkunsidrati l-opinjonijiet tal-kollegi fil-qasam tal-istudji ta’ Vysotsky li kienu jaħdmu ma’ ilsna oħra, ġiet riflessa fl-artikli ppubblikati fir-rivisti xjentifiċi Russi riveduti mill-pari<ref>{{Ċita rivista |skript-titlu=ru:Поэзия В. Высоцкого в имагологическом контексте: тенденции переводческого восприятия |kunjom=Псайла |isem=Яна |numru=15 |paġni=56—71 |sena=2017 |rivista=Текст. Книга. Книгоиздание. |doi=10.17223/23062061/15/4 |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita rivista |skript-titlu=ru:Образы Зимы В Мальтийских Переводах Поэзии В. Высоцкого: Опыт Передачи Культуроспецифичных Концептов |titlu=Images of Winter in the Maltese Translations of V. Vysotsky's Poetry: The Experience of the Transfer of Culture-Specific Concepts |kunjom=Psaila |isem=Yana |numru=78 |paġni=163—167 |data=2018 |rivista=Ученые Записки: Орловского Государственного Университета |url=http://oreluniver.ru/public/file/archive/1-78.pdf |lingwa=ru |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210417135717/http://oreluniver.ru/public/file/archive/1-78.pdf |arkivju-data=2021-04-17 |access-date=2021-04-17 |url-status=dead }}</ref><ref name="translatorsnotes">{{Ċita rivista |titlu=Заметки переводчика: поэзия В.С. Высоцкого на мальтийском языке |kunjom=Псайла |isem=Яна |numru=10 |paġni=82—92 |data=2018 |rivista=Имагология и компаративистика |doi=10.17223/24099554/10/4 |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita rivista |skript-titlu=ru:Особенности лингвокультурной адаптации стихов В. Высоцкого при переводе на мальтийский язык |kunjom=Псайла |isem=Яна |numru=445 |paġni=39—47 |data=2019 |rivista=Вестник Томского государственного университета |doi=10.17223/15617793/445/5 |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita rivista|kunjom1=Псайла Яна|isem1=Эйдриан Грима|sena=2024|titlu=Современные проблемы науки и образования|url=https://s.rae-mail.ru/2025/01/10/file.6780c8f55a8e3.pdf|rivista=Мальтийская новелла на русском языке|lingwa=ru|volum=XXV|post=Москва|pubblikatur=Издательский дом Академии Естествознания|paġni=73-77|isbn=978-5-91327-807-4}}</ref><ref>{{Ċita rivista|kunjom1=Psaila|isem1=Yana|sena=2025|titlu=European Journal of Natural History|url=https://world-science.ru/en/article/view?id=34409|rivista=EXPERTISE OF VLADIMIR VYSOTSKY’S POETRY TRANSLATIONS|lingwa=en|volum=Issue №1|post=Moscow|pubblikatur=International Academy of Natural History|paġni=4–9}}</ref>. ==== Midja ==== Fis-snin 2007—2008 Yana Psaila ħadet sehem fit-teledramm popolari 'Gizelle'. F’Ottubru 2014 ġiet mistiedna għall-edizzjoni tas-sensiela “Niltaqgħu mal-Awtur”<ref>{{Ċita web |url=http://patrickjsammut.blogspot.com/2014/10/laqga-mal-kittieba-yana-psaila-fir.html |titlu=Laqgħa mal-kittieba Yana Psaila fir-Razzett tal-Markiż fil-Mosta |data=2014-10-03 |data-aċċess=2021-04-17 |kunjom=Sammut |isem=Patrick J. |sit=PJS |lingwa=mt}}</ref>, imtellgħa mill-Għaqda Filantropika Talent Mosti'. Diversi stazzjonijiet tat-televiżjoni u tar-radju, pubblikazzjonijiet stampati u online jagħmlulha intervisti u jistidnuha għall-programmi ddedikati għall-kultura, lingwa u letteratura<ref>{{Ċita media AV |url=https://www.youtube.com/watch?v=TpqCOalYS5U |titlu=Mir-Russu għall-Malti {{!}}{{!}} Yana Psaila |data=2019-06-18 |data-aċċess=2021-04-17 |pubblikatur=YouTube |lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web |url=https://www.youtube.com/watch?v=b1iJnbLp32k |titlu=Yana Psaila, il-mistiedna fil-programm Inwar |data=2015-10-23 |pubblikatur=Radju Malta 1 |mezz=Programm tar-radju |lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita aħbar |url=https://www.tvm.com.mt/mt/news/ir-russa-li-tghallmet-il-malti-mill-fuljetti-li-kienet-tircievi-mal-posta/ |titlu=Ir-Russa li tgħallmet il-Malti mill-fuljetti li kienet tirċievi mal-posta |data=2017-06-15 |kunjom=Falzon |isem=Glen |pubblikazzjoni=TVM.com.mt |lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita media AV |url=https://www.thetvdb.com/series/ilsienna/episodes/7431036 |titlu=Il-Malti u l-Barranin ta' Ġewwa |data=2019-01-07 |mezz=Programm televiżiv |pubblikatur=TVM |lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita aħbar |url=https://inewsmalta.com/dart/20140107-ir-russa-msa-ra-mill-malti |titlu=Ir-Russa Msaħħra mill-Malti |data=2014-01-08 |kunjom=Attard Bezzina |isem=Daniela |pubblikazzjoni=iNews Malta |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20140220031518/https://www.inewsmalta.com/dart/20140107-ir-russa-msa-ra-mill-malti |arkivju-data=2014-02-20 |lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.youtube.com/watch?v=YGeRgcrZa0c|titlu='Ħajjitna Ktieb', programm 39, Yana Psaila|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmi.mt/episode/128443|titlu=Saru Maltin, episodju 1|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita rivista|kunjom1=Bonello|isem1=Tonio|sena=2021|titlu=Familja, nru. 17|url=https://issuu.com/msfc.../docs/familja_nru._17_xitwa_2021|rivista=Niltaqgħu ma' Yana Psaila|lingwa=mt|post=Malta|pubblikatur=Ministeru għall-Politika Soċjali u d-Drittijiet tat-Tfal|paġni=38-40}}</ref><ref>{{Ċita rivista|kunjom1=Camilleri|isem1=Catherine|sena=2023|titlu=THINK 42|url=https://www.um.edu.mt/library/oar/bitstream/123456789/133620/1/THINK42-From%20Russian.pdf|rivista=From Russian to Maltese: Lessons in Linguistics with Yana Psaila|lingwa=en|volum=|post=Malta|pubblikatur=University of Malta|paġni=67-68}}</ref>, isemmuha fir-reviżjonijiet tal-letteratura<ref>{{Ċita aħbar |titlu=A literary melange |kunjom=Scerri |isem=Louis J. |data=2020-09-06 |pubblikazzjoni=Times of Malta |url=https://timesofmalta.com/articles/view/a-literary-melange.816342 |lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita magażin |titlu=Creative Evening of Vladimir Vysotsky's Poetry in Interpretation of the Russian-Maltese Poetess Yana Psaila |editur-kunjom=Scicluna |editur-isem=Frank L. |numru=325 |paġna=14 |data=2020 |magażin=Maltese e-Newsletter: The Journal of Maltese Living Abroad |url=https://foreignandeu.gov.mt/en/Government/MLA/Documents/E-Newsletters/Adelaide/NEWS325.pdf |lingwa=en}}</ref>. Jikkuntattjawha wkoll rivisti Russi bbażati f’Malta<ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Творческий вечер Евгения Евтушенко в Русской часовне. Интервью с Яной Псайлой |kunjom=Псайла |isem=Яна |numru=51 |paġna=9 |data=2014 |magażin=Моя Мальта |url=https://drive.google.com/file/d/0B-T8iH7Q9-BlT1piaFRGV1VtYkk/view |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:«Вернусь к тебе, как корабли из песни...» |kunjom=Сазонова |isem=Татьяна |numru=57 |paġna=4 |data=2015 |magażin=Моя Мальта |url=https://drive.google.com/file/d/0B-T8iH7Q9-BlOVUtdzNiZmdMaVU/view |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |titlu=«Я куплет допою»: поэтический вечер памяти В. Высоцкого на Мальте |numru=11 |paġna=23 |data=2018 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2018/MV-3_(11)_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:«Вызовы», с которыми справилась Яна Псайла |kunjom=Ермаченко |isem=Мария |numru=20 |paġna=17 |data=2019 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-20_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref name="secondmothertongue"/>. Psaila tagħmel taħditiet għall-istudenti tal-iskejjel, kulleġġi u l-Università ta’ Malta dwar temi relatati mal-impenn tagħha.  Id-delegazzjoni tad-Dar – Mużew  tal-Poeta Lermontov “Tarkhany” iddiskreviet iż-żjara tagħha f’Malta hekk<ref>{{Ċita web |url=http://tarhany.ru/events/news/664 |skript-titlu=ru:На Мальте любят Лермонтова |data=2018-04-20 |sit=Тарханы: Государственный Лермонтовский музей-заповедник |lingwa=ru}}</ref>:<blockquote>''Is-serata “Iċ-Ċirku tal-Interessi Mużikali ta’ Michail Lermontov” li saret fl-Iskola tal-Mużika ta’ Malta, kienet unika bil-mod tagħha. Il-Maltin taw il-prestazzjoni tar-rumanzi miktubin mill-poeżiji tal-poeta tagħna bir-Russu! U l-poetessa u filologa Russa-Maltija Yana Psaila ttraduċiet tnejn mill-poeżiji ta’ Lermontov fil-lingwa Maltija - din hija l-ewwel esperjenza tax-xorta tagħha fil-pajjiż.''</blockquote>Fi Frar 2018 fiċ-Ċentru Russu għax-Xjenza u l-Kultura f’Malta saret is-serata mmexxija minn Yana Psaila ddedikata għall-anniversarju ta’ Vladimir Vysotsky li matulha ġew moqrija t-traduzzjonijiet tagħha tal-poeżiji ta’ dan il-kantawtur mir-Russu għall-Malti<ref>{{Ċita web |url=https://mlt.rs.gov.ru/en/news/26127 |titlu=Creative Evening of Vladimir Vysotsky's Poetry in Interpretation of the Russian-Maltese Poetess Yana Psaila |data-aċċess=2021-04-17 |sit=Russian Centre for Science and Culture in Malta |lingwa=ru |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200623093100/http://mlt.rs.gov.ru/en/news/26127 |arkivju-data=2020-06-23 |url-status=dead }}</ref>. Għal dan l-avveniment attendew nies mill-qasam tal-kultura u l-arti ta’ Malta, membri tal-Akkademja tal-Malti u tal-Għaqda Poeti Maltin, studenti tal-korsijiet tal-lingwa Russa. L-udjenza wriet ix-xewqa li titgħallem aktar dwar ix-xogħlijiet ta’ Vysotsky u talbet biex isiru iżjed traduzzjonijiet għall-Malti<ref name="translatorsnotes" />. Fis-snin 2024-2025 Yana tat lekċers online imtellgħa mill-Ambaxxata Maltija f’Moska għall-okkażjoni tal-Jum Ewropew tal-Lingwi li jiġi organizzat kull Settembru mill-Istituti Nazzjonali tal-Kultura tal-Unjoni Ewropea (EUNIC), fejn tat it-tagħrif dwar l-istorja tal-ilsien Malti, il-letteratura Maltija, il-Poeta Nazzjonali Dun Karm Psaila u l-kontribut kbir tiegħu għall-prosperità tal-lingwa Maltija <ref>{{Ċita aħbar|titlu=Malta Participates in the European Day of Languages 2024 held in Moscow Russia|url=https://missions.foreign.gov.mt/press/malta-participates-in-the-european-day-of-languages-2024-held-in-moscow-russia/}}</ref> <ref>{{Ċita aħbar|titlu=Malta Participates in the European Day of Languages 2025 held in Moscow, Russia|url=https://missions.foreign.gov.mt/press/malta-participates-in-the-european-day-of-languages-2025-held-in-moscow-russia/}}</ref>. Yana ħadet sehem ukoll fil-podcast dwar ilsna Ewropej rari għal "Euro-pulse", il-pjattaforma multimedjali mnedija mid-Delegazzjoni tal-UE dwar l-Ewropa, il-kultura u n-nies tagħha, l-edukazzjoni, ix-xjenza u l-ekoloġija, fejn tat intervista għall-artiklu dwar l-ilsien Malti kif ukoll għadditilhom għall-pubblikazzjoni fil-portal tagħhom mikrostorja li kitbet fuq l-ittra storika l-“Għ”, ibbażata fuq ir-rakkont ta’ Dr Olvin Vella, il-lettur tad-Dipartiment tal-Malti fl-Università ta’ Malta <ref>{{Ċita aħbar|titlu=Maltese Features on Podcast for Euro Pulse in Moscow|url=https://missions.foreign.gov.mt/press/maltese-features-on-podcast-for-euro-pulse-in-moscow/}}</ref>. === Rikonoxximent tar-riżultati tal-ħidma === • F’Ġunju 2014 fiċ-Ċentru Russu għax-Xjenza u l-Kultura f’Malta Yana Psaila ngħatat iċ-ċertifikat ta’ Rossotrudnichestvo għall-ħolqien tal-ewwel tax-xorta tagħhom frażarji Russu-Malti u Malti-Russu. • F’Novembru 2016 fil-Palazz tal-President saret ċerimonja tal-għoti tal-Midalja tad-Deheb tal-Akkademja tal-Malti taħt il-patroċinju tal-President tar-Repubblika ta’ Malta [[Marie Louise Coleiro Preca|Marie-Louise Coleiro Preca]]. Fl-aħħar tas-serata l-membri tal-Akkademja għaddew l-pubblikazzjonijiet tagħhom lil-librerija tal-President, fosthom kien hemm kotba ta’ Psaila: 'Frażarju Russu-Malti', 'Frażarju Malti-Russu', il-ġabra poetika 'L-Imħabba tal-Istilla Polari' u l-ewwel ktieb tal-awtur Malti tradott għar-Russu 'Il-ħajja Sigrieta tan-Nanna Ġenoveffa' ta’ Trevor Żahra<ref>{{Ċita web |url=http://www.tsu.ru/news/knigi-vypusknitsy-tgu-voshli-v-fond-luchshikh-proi/ |skript-titlu=ru:Книги выпускницы ТГУ вошли в фонд лучших произведений Мальты |data=2016-12-09 |sit=Национа́льный иссле́довательский То́мский госуда́рственный университе́т |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-21 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200622145856/http://www.tsu.ru/news/knigi-vypusknitsy-tgu-voshli-v-fond-luchshikh-proi/ |arkivju-data=2020-06-22 |url-status=dead }}</ref>. • F'Awwissu 2017 ir-Rappreżentanza tal-Kummissjoni Ewropea f'Malta semmiet lil Yana Psaila fost nisa tradutturi Maltin oħra u enfasizzat il-kontribuzzjoni enormi tan-nisa għall-qasam tat-traduzzjoni letterarja<ref>{{Ċita web |url=https://ec.europa.eu/malta/news/august-month-celebrate-womenintranslation_en |titlu=August: the month to celebrate #WomenInTranslation |data=2017-08-24 |sit=European Commission |lingwa=en}}</ref>. • F'Jannar 2019 waqt it-tnedija tal-ktieb ta’ Trevor Żahra 'Sfidi' tradott minn Psaila u ppublikat fir-Russja li saret fil-Palazz San Anton, fid-diskorsi tal-President tar-Repubblika ta' Malta Marie-Louise Coleiro Preca u l-Ambaxxatur Straordinarju u Plenipotenzjarju tal-Federazzjoni Russa għar-Repubblika ta’ Malta Vladimir Ardalionovich Malygin ġie nnutat l-iżvilupp attiv tar-rabtiet kulturali fil-qasam tal-letteratura, skambju reċiproku tax-xogħlijiet tal-poeżija u l-proża bejn ir-Russja u Malta fit-tieni deċennju tas-seklu XXI<ref>{{Ċita web |url=https://malta.mid.ru/en_GB/web/malta/press-service-en/-/asset_publisher/ThwJuaSWCFQj/content/o-prezentacii-rossijskogo-izdania-knigi-mal-tijskogo-pisatela |titlu=Russian edition of a Maltese writer’s book presented at President's Palace |data=2019-01-23 |sit=Embassy of the Russian Federation to the Republic of Malta |lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web |url=https://mlt.rs.gov.ru/en/news/41066 |titlu=A book of Maltese author translated into the Russian language was presented at San Anton Palace |sit=Russian Centre for Science and Culture in Malta |lingwa=en |data-aċċess=2020-11-21 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200623063249/http://mlt.rs.gov.ru/en/news/41066 |arkivju-data=2020-06-23 |url-status=dead }}</ref>. • F’Marzu 2019 ħarġet 'Antoloġija tal-Poeżija Maltija. It-Tieni Volum', immirata għall-istudenti li qed jippreparaw għall-eżami tal-Malti fil-livell Avvanzat. Fiha ġew inklużi żewġ poeżiji ta’ Yana Psaila. • F'Ġunju 2020 Yana ngħatat iċ-ċertifikat tar-rebbieħa bħala traduttriċi bit-traduzzjoni tal-poeżija tal-Imħallef Emeritu [[Philip Sciberras]] 'Lil Pushkin' fil-Konkors Internazzjonali Pushkinjan X fil-kategorija 'Pushkin f'Ħajti', organizzat mill-Istitut Statali tal-Ilsien Russu ta’ Pushkin f’[[Moska]]<ref>{{Ċita web |url=https://pushkonkurs.pushkininstitute.ru/X/results.php?locale=ru |titlu=X Международный Пушкинский конкурс «Что в имени тебе моём?» |sit=Образование на русском |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-21 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200625011717/https://pushkonkurs.pushkininstitute.ru/X/results.php?locale=ru |arkivju-data=2020-06-25 |url-status=dead }}</ref>. • F'April 2021 fis-sit elettroniku tal-Ministeru tal-Affarijiet Barranin tal-Federazzjoni Russa ġie ppubblikat tagħrif dwar il-premjazzjoni ta’ kompatrijotti fis-sena 2020<ref>{{Ċita web|url=https://www.mid.ru/ru/activity/compatriots/nagrady/-/asset_publisher/1ywcoGbua44w/content/id/4692836|titlu=Premjazzjoni ta’ kompatrijotti fis-sena 2020}}</ref>. Yana Psaila ngħatat Ċertifikat tal-Unur bħala rikonoxximent għall-kontribut tagħha fil-qasam tal-kultura u t-tradizzjonijiet lingwistiċi tal-popli. • F’April 2024 ingħatat mill-assoċċjazzjoni internazzjonali tax-xjentisti, akkademiċi u speċjalisti ''International Academy of Natural History'' Lawrea tad-Duttur tax-Xjenza (Honoris Causa) fit-translotoloġija għall-ħidma tagħha fil-qasam tat-teorija u l-prattika tat-traduzzjoni letterarja bejn is-snin 2013-2023. S’issa Psaila qalbet mir-Russu (kif ukoll mill-Belarussu, l-Ukren u l-Pollakk) għall-Malti madwar 200 test letterarju u ppubblikat numru ta' artikli akkademiċi (double blind peer reviewed) dwar aspetti differenti tat-traduzzjoni poetika għall-Malti fir-rivisti xjentifiċi ewlenin (indexed by Web of Science, Scopus eċċ.) • F'Marzu 2025 il-Konsorzju Xjentifiku u Industrijali Ewroasjatiku li jgħaqqad għadd ta’ komunitajiet akkademiċi u edukattivi ta lil Psaila l-Midalja tad-Deheb ‘Kwalità Ewropea’ għar-riżultati tal-ħidma tagħha fil-qasam tat-translotoloġija (it-teorija u l-prattika tat-traduzzjoni letterarja mill-Malti għar-Russu u viċe versa) li saret bejn is-snin 2013-2025. ==Referenzi== {{Referenzi}} ==Ħoloq Esterni== {{Commonscat}} * [https://www.youtube.com/watch?v=TpqCOalYS5U Mir-Russu għall-Malti - Yana Psaila] *[https://www.tvm.com.mt/mt/news/hawn-certu-bizgha-mill-ilsien-malti-russa-li-tghallmet-il-lingwa-taghna/?fbclid=IwAR3qU92kDXSWF7Wyt0G3QjCxO27OzIGBuEGiAiDCYJsiw6U4V-uKEQyIu38 Russa li titkellem u tikteb bil-Malti] *[https://www.inewsmalta.com/2021/06/yana-psaila-mwielda-fis-siberja-bimhabba-kbira-ghall-ilsien-malti/ Yana Psaila mwielda fis-Siberja b’imħabba kbira għall-ilsien Malti] * [https://timesofmalta.com/articles/view/russian-poetry-in-maltese.864084 Russian poetry in Maltese] * [https://tpu.ru/en Tal-Istitut Politekniku ta’ Tomsk] * [http://en.tsu.ru/ Tal-Università Statali ta’ Tomsk] * [http://www.pushkin.institute/en/ Tal-Istitut Statali tal-Ilsien Russu ta’ Pushkin f’Moska] * [https://www.facebook.com/maltamoscow/posts/766166307297841 Sergei Yesenin] * [https://timesofmalta.com/articles/view/fostering-russian-maltese-cultural-ties.841640 Fostering Russian-Maltese cultural ties] * [https://www.youtube.com/channel/UCZnFwR6Vj-hJIVhFmevU0Ag Yana Psaila - You Tube Channel] {{Awtorità}} {{DEFAULTSORT:Psaila, Yana}} [[Kategorija:Poeti Maltin]] [[Kategorija:Tradutturi Maltin]] [[Kategorija:Lingwisti Maltin]] [[Kategorija:Kittieba Maltin]] 3vuhtcwb6tzmnd7ygwk5f0ss8rtklln 329562 329561 2026-04-28T08:15:50Z Kewkbet is-Safar 17607 329562 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Yana Psaila''' (xebba '''Kirienko'''), twieldet fit-8 ta’ Mejju tal-1979 fis-Siberja, [[Russja]]. Hija poetessa Russa-Maltija (bl-għeruq etniċi Russi, Ukreni u Pollakki), lingwista u traduttriċi, membru tal-[[Akkademja tal-Malti]], tal-Għaqda Poeti Maltin, tal-[[Għaqda tal-Malti – Università]] u tal-Għaqda Qarrejja tal-Provi tal-Malti, Dottoressa tax-Xjenza Honoris Causa. Fl-10 ta’ April tal-2026 ingħatat iċ-Ċittadinanza Onorarja tal-Furjana<ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Ellul|isem=James Aaron|data=2026-04-14|titlu=Imtellgħa s-serata tal-premjijiet ta’ Jum il-Floriana 2026|url=https://www.florianalocalcouncil.com/2026/04/14/imtella-s-serata-tal-premijiet-ta-jum-il-floriana-2026/|pubblikazzjoni=Il-Kunsill Lokali tal-Furjana|data-aċċess=}}</ref> == Bijografija == Yana twieldet fit-8 ta’ Mejju fl-1979 fil-belt ta’ Tomsk fil-familja tal-impjegati tal-Istitut Politekniku ta’ Tomsk u tal-Università Statali ta’ Tomsk. Missierha l-Prof. Vladislav Evghenievich Kirienko huwa speċjalista fil-qasam taċ-ċibernetika; ommha Olga Nikolaevna Kirienko hija  filologa; ħuha Felix Vladislavovich Kirienko huwa lingwista. Yana kitbet l-ewwel poeżija meta kellha ħames snin, u fis-sena 1991 dehret l-ewwel pubblikazzjoni tagħha<ref>{{Ċita rivista |skript-titlu=ru:Плачет маленький котенок...|kunjom=Кириенко|isem=Яна|volum=47|numru=371|paġni=8|sena=1991|rivista=Еженедельный вестник всесоюзного общества защиты животных «Зов» |lingwa=ru}}</ref>. Iggradwat mill-Università Statali ta’ Tomsk b’Master’s bħala Lingwista-Lettriċi fit-Teorija u l-Metodoloġija tat-Tagħlim tal-Lingwi u l-Kulturi Barranin bis-speċjalizazzjoni fit-tagħlim tal-Ingliż fil-livell terzjarju<ref>{{Ċita web |url=http://www.tsu.ru/news/tomskiy-portal-zapustil-proekt-o-vypusknikakh-tgu-/?sphrase_id=262318 |skript-titlu=ru:Томский портал запустил проект о выпускниках ТГУ за рубежом |data=2019-08-16 |sit=Национа́льный иссле́довательский То́мский госуда́рственный университе́т |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200621175434/http://www.tsu.ru/news/tomskiy-portal-zapustil-proekt-o-vypusknikakh-tgu-/?sphrase_id=262318 |arkivju-data=2020-06-21 |url-status=dead }}</ref>. === Perjodu Malti === Yana Psaila tgħix u taħdem f'Malta mis-sena 2004. Tgħallmet l-ilsien Malti waħidha u fis-snin 2012-2013 saħansitra għaddiet mill-eżamijiet tal-Malti (bħala lsien nattiv) fil-livell Ordinarju u dak Avvanzat. Fis-sena 2010 ċ-Ċentru Malti għar-Rikonoxximent ta’ Kwalifiki u ta’ Informazzjoni rrikonoxxa l-lawrea tagħha li kisbet fir-Russja bħala ekwivalenti għal-livell ta’ Master’s<ref>Malta Qualifications Recognition Information Centre, Ref No: MQRIC 299/4 JSU/RD, 16 September 2010.</ref>. Fis-sena 2013 Yana Psaila saret membru tal-Għaqda Poeti Maltin. Fis-sena 2014 saret membru tal-Għaqda tal-Malti - Università. Fis-sena 2015 saret membru tal-Akkademja Tal-Malti. Fis-sena 2025 Psaila temmiet b'suċċess il-kors universitarju fil-Qari tal-Provi tal-Malti u fl-istess sena saret membru tal-Għaqda Qarrejja tal-Provi tal-Malti. ===== Xogħlijiet poetiċi tagħha bil-Malti ===== Fl-ewwel snin tal-ħajja tagħha f’Malta Yana kienet tikteb poeżiji bl-Ingliż. Fis-snin 2006-2007  bdiet tesprimi ruħha bil-Malti. Il-poeżiji tagħha jiġu pubblikati f’diversi rivisti u gazzetti. Fis-sena 2013 ħarġet l-ewwel ġabra tal-poeżiji tagħha bil-Malti 'L-Imħabba tal-Istilla Polari'<ref>{{Ċita ktieb|titlu=L-Imħabba tal-Istilla Polari |isem=Yana |kunjom=Psaila |data=2013 |pubblikatur=Printwell |lingwa=mt}}</ref>, iffinanzjata mill-awtriċi stess, u li minnufih attirat attenzjoni ta’ kritiċi letterarji<ref>{{Ċita magażin |url=https://issuu.com/patrickj.sammut/docs/il-pont_marzu_2014 |titlu=Minn Fuq l-Ixkaffa |data=2014-03-18 |magażin=il-pont |numru=18 |paġna=8 |editur-kunjom=Sammut |editur-isem=Patrick |lingwa=mt}}</ref>. Il-poetessa ġiet mistiedna għall-intervisti f’diversi programmi tar-radju u t-televizjoni kif ukoll biex tipparteċipa fl-avvenimenti kulturali bil-qari tal-poeżiji fosthom iċ-ċelebrazjonijiet ta’ Jum il-Furjana, Jum Tas-Sliema u oħrajn. Xi wħud mill-poeżiji tagħha nqraw mill-atturi waqt il-Festival tal-Arti ta’ Malta<ref>{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/emerging-artists-malta-arts-festival-2013/ |titlu=Emerging Artists – Malta Arts Festival 2013 |data=2014-07-16 |sit=Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=en |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200622134925/https://ktieb.org.mt/emerging-artists-malta-arts-festival-2013/ |arkivju-data=2020-06-22 |url-status=dead }}</ref>. Fis-sena 2019 bl-għajnuna tal-Aġenzija Nazzjonali tal-Litteriżmu fi ħdan il-Ministeru għall-Edukazzjoni u Xogħol ħareġ it-tieni volum tal-antoloġija 'Il-Poezija Maltija'<ref>{{Ċita ktieb |titlu=Il-Poeżija Maltija - It-Tieni Volum |editur-kunjom=Sciberras |editur-isem=Andrew |data=2019 |pubblikatur=Merlin Publishers |isbn=9789990917840 |lingwa=mt}}</ref>, immirata għall-istudenti li qed jippreparaw għall-eżami tal-Malti fil-livell Avvanzat. Fiha dehru x-xogħlijiet tal-poeti kontemporanji Maltin fosthom żewġ poeżiji ta’ Yana Psaila 'Int Kollox Għalija' u 'Min Inti?'<ref>{{Ċita web |url=http://viu.tsu.ru/news/6016/ |skript-titlu=ru:Стихи выпускницы ТГУ вошли в мальтийский учебник для колледжей |data=2019-04-12 |sit=Программа повышения конкурентоспособности ТГУ |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200622114837/http://viu.tsu.ru/news/6016/ |arkivju-data=2020-06-22 |url-status=dead }}</ref>. ===== Traduzzjonijiet tal-poeżiji ===== Fis-sena 2014 Yana Psaila ġiet mistiedna mill-fundatriċi u direttriċi tal-Mużew u l-Istitut ta’ Vladimir Vysotsky fil-[[Polonja]] (Muzeum Wlodzimierza Wysockiego w Koszalinie) [[Зимна, Марлена|Marlena Zimna]] biex tipparteċipa fil-proġett poetiku internazzjonali li kkonsista fit-traduzzjonijiet tax-xogħlijiet poetiċi tal-kantawtur Vladimir Vysotsky f’bosta ilsna tad-dinja<ref>{{Ċita web |url=https://wysotsky.com/Koszalin/12-02.htm |skript-titlu=ru:Международный поэтический проект: Владимир Высоцкий. Новые переводы |data=2014 |kunjom=Zimna |isem=Marlena |sit=Владимир Высоцкий |lingwa=ru}}</ref>. ’Il fuq minn sittin studjuż, poeta u artist ta’ diversi pajjiżi qalbu l-kanzunetti tiegħu, fosthom Yana Psaila li ttraduċiet numru kbir ta’ xogħlijiet tiegħu għall-Malti. Dawn it-traduzzjonijiet ġew ippubblikati f’żewġ kotba ta’ Marlena Żimna 'Vladimir Vysotsky in New Translations: International poetic project'<ref>{{Ċita ktieb |titlu=Vladimir Vysotsky in New Translations. International Poetic Project |kunjom=Zimna |isem=Marlena |data=2014 |pubblikatur=CreateSpace Independent Publishing Platform |isbn=978-1505418583 |lingwa=ru}}</ref> u 'Vladimir Vysotsky in various languages: International poetic project'<ref>{{Ċita ktieb |titlu=Vladimir Vysotsky in various languages: International poetic project |kunjom=Zimna |isem=Marlena |data=2015 |pubblikatur=CreateSpace Independent Publishing Platform |isbn=978-1517091910 |lingwa=ru}}</ref>. It-traduzzjonijiet ta’ Yana għal dan il-proġett ħarġu wkoll fis-sena 2015 fil-ktieb ippubblikat għalih fl-[[Iżrael]] bl-isem 'Fil-Baħar tad-Dmugħ' («В море слёз»)<ref>{{Ċita ktieb |titlu=Fil-Baħar Tad-Dmugħ |kunjom=Vysotsky |isem=Vladimir |traduttur-kunjom=Psaila |traduttur-isem=Yana |sena=2015 |pubblikatur= |isbn= |lingwa=mt}}</ref>. B'kollox Yana Psaila qalbet għall-Malti 36 kanzunetta ta' Vladimir Vysotsky<ref>{{Ċita web|url=https://wysotsky.com/1082.htm|titlu=Vladimir Vysotsky}}</ref>. It-traduzzjonijiet ta’ Yana Psaila dehru wkoll fir-rivista tal-Akkademja tal-Malti 'Il-Malti'<ref>{{Ċita web |url=https://akkademjatalmalti.org/2020/06/04/harga-gdida-ta-il-malti/ |titlu=Ħarġa ġdida ta' Il-Malti |data=2020-06-04 |sit=L-Akkademja tal-Malti |lingwa=mt}}</ref> u fir-rivista tal-Għaqda tal-Malti - Università 'Leħen il-Malti'<ref>{{Ċita web|url=https://www.facebook.com/ghaqdamalti/photos/gm.1793546474366687/4643913879006044/|titlu=LEĦEN IL-MALTI għadd 40}}</ref>. Fil-librerija tal-Akkademja tal-Malti hemm numru ta’ kotba tagħha<ref>{{Ċita web |url=https://akkademjatalmalti.files.wordpress.com/2020/07/librerija-tal-akkademja-tal-malti.pdf |titlu=Il-Librerija tal-Akkademja tal-Malti |data-aċċess=2021-04-16 |lingwa=mt}}</ref>. Fil-perjodu bejn is-snin 2014-2020 Yana qalbet mir-Russu għall-Malti x-xogħlijiet tal-poeti Russi tas-sekli XIX u XX, fosthom [[Alexander Pushkin]], [[Mikhail Lermontov]], [[Pyotr Vyazemsky]], [[Fyodor Tyutchev]], [[Afanasy Fet]], [[Alexander Blok]], [[Igor Severyanin]], [[Andrey Bely]], [[Nikolay Gumilyov]], [[Boris Pasternak]], [[Evgeny Evtushenko]], [[Vladimir Vysotsky]], [[Bella Akhmadulina]], [[Novella Matvyeyeva]], [[Nikolay Rubtsov]], [[Sergei Yesenin]]. Għamlet ukoll it-traduzzjonijiet tal-kanzunetti popolari taż-żmien tat-Tieni Gwerra Dinjija bħal 'Rożinjoli' («Соловьи»), 'Ġox-Xelter għas-Suldati' («В землянке») u ta’ dawk miktubin wara iżda li xorta jirriferu għat-tema tal-gwerra: 'Ir-Russi Jridu l-Gwerra?' («Хотят ли русские войны»), 'Oqbra tal-Massa' («Братские могилы») eċċ. Ta’ min jinnota li t-traduzzjoni għall-Malti tal-kanzunetta 'Ġox-xelter għas-Suldati' ħarġet awtentika għall-kanzunetta oriġinali fir-rigward tat-test, ir-rima, ir-ritmu u l-melodija u saħansitra kienet kantata b’mod eċċellenti mill-Baritonu Malti Joseph Lia fil-jiem taċ-ċelebrazzjoni tal-75 Anniversarju mir-rebħa, kemm bir-Russu kif ukoll bil-Malti<ref>{{Ċita aħbar |url=https://www.tvm.com.mt/mt/news/il-covid-19-tharbat-il-pjanijiet-tal-artisti-artisti-bgejjieni-incert/ |titlu=Il-COVID-19 tħarbat il-pjanijiet tal-artisti – artisti b'ġejjieni inċert |data=2020-06-02 |data-aċċess=2021-04-16 |kunjom=Cassar |isem=Daphne |pubblikazzjoni=TVM.com.mt |lingwa=mt}}</ref>. Bejn is-snin 2023-2025 Psaila qalbet għall-Malti numru ta' xogħlijiet tal-poeti Belarussi wkoll, fosthom [[Yakub Kolas]], [[Yanka Kupala]], [[Yevgenia Yanishchits]], [[Ales Badak]], [[Victor Shnip]], [[Ryhor Baradulin]], [[Maksim Bahdanovich]], li dehru fir-rivisti 'Il-Malti' u 'Leħen il-Malti', il-gazzetta 'It-Torċa' u r-rivista letterarja online 'Il-Pont'<ref>{{Ċita web|url=https://mega.nz/file/wdYgAJDI#DpGzzWgX6emI-XZN1I15dvHMW_03XqP1QHHigMiRVDc|titlu='Il-Pont', ħarġa nru. 074|lingwa=mt}}</ref>. Fil-ktieb ‘L-Ilsien Malti għal Qalbi’<ref>{{Ċita ktieb|sena=2024|titlu='L-Ilsien Malti għal Qalbi'|post=Malta|pubblikatur=Klabb Kotba Maltin|paġni=47-53|isbn=978-99932-7-992-1}}</ref> li huwa frott il-kampanja nazzjonali bl-istess isem li saret bejn l-2022 u l-2024, imtellgħa mill-Uffiċċju tal-President ta’ Malta u l-għaqdiet ewlenin tal-Malti, deher l-artiklu ta' Yana Psaila 'Poeżija Slavonika bil-Malti fit-traduzzjoni mill-ilsna oriġinali' bit-traduzzjonijiet tagħha tal-poeżiji li saru għall-ewwel darba direttament mill-Belarussu ta' [[Yakub Kolas]], l-Ukren ta' [[Taras Shevchenko]] u l-Pollakk ta' [[Adam Mickiewicz]] għall-Malti. Fis-sena 2019 Yana ġiet mistiedna tipparteċipa fil-proġett internazzjonali tat-traduzzjoni organizzat mid-Dar tal-Pubblikazzjoni ŻVEŻDA fir-[[Bjelorussja|Repubblika tal-Belarussja]], iddedikat għall-pijunier fit-tipografija u edukatur Belarussu [[Francysk Skaryna]]. Hi għamlet traduzzjoni tad-daħla ta’ Francysk Skaryna għall-Ktieb ta’ Ġuditta għall-Malti għall-pubblikazzjoni li jmiss fis-sena 2020 tal-ktieb FRANCYSK SKARYNA F’DIVERSI ILSNA TAD-DINJA<ref>{{Ċita aħbar |url=http://zviazda.by/ru/news/20160913/1473717151-proekt-francisk-skorina-na-yazykah-narodov-mira-predstavili-v-moskve |titlu=Проект «Франциск Скорина на языках народов мира» представили в Москве |data=2016-09-13 |kunjom=Шычко |isem=Сяргей |pubblikazzjoni=Звязда |lingwa=be |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20201128205925/http://zviazda.by/ru/news/20160913/1473717151-proekt-francisk-skorina-na-yazykah-narodov-mira-predstavili-v-moskve |arkivju-data=2020-11-28 |url-status=dead }}</ref>. Bejn is-snin 2019 u 2020 Yana Psaila ħadet sehem fil-proġett tat-traduzzjoni organizzat mill-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb<ref>{{Ċita web|url=https://ktieb.org.mt/mt/|titlu=il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb}}</ref> bil-għan li l-poeżiji ta’ [[Dun Karm Psaila]] jiġu maqlubin għall-ħames ilsna prinċipali tad-dinja<ref>{{Ċita web|url=https://ktieb.org.mt/mt/news/happy-easter-from-the-national-book-council/|titlu=L-Għid it-Tajjeb mill-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb|data-aċċess=2021-11-25|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20211125113357/https://ktieb.org.mt/mt/news/happy-easter-from-the-national-book-council/|arkivju-data=2021-11-25|url-status=dead}}</ref>, fejn Yana qalbet mill-Malti għar-Russu 40 xogħol poetiku ta’ Dun Karm: 'L-Arloġġ', 'Il-Wegħda', 'Id-Dar', 'Il-Qalb tal-Bniedem', 'Il-Għira', 'Omm', 'Ħerba', 'Il-Jien u lil Hinn Minnu', 'Ħajr u Talb', 'Il-Għodwa', 'Lid-Dielja', 'It-Tifla tar-Raba’', 'L-Ewwel Xita', 'Lil Malta', 'Paċi u Gwerra', 'Lil Marija Immakulata', 'Illum', 'Warda li Tgħid Ġrajjietha', 'Quddiem Xbieha tal-Madonna', 'Waħdi', 'Żjara lil Ġesù', 'Nofs il-Lejl Sajfi', 'Kewkbet is-Safar', 'Il-Għanja tal-Imħabba', 'U Jiena Fraħt ...', 'Int Ma Tarġax', 'Lampa Ċkejkna', 'Alla', 'L-Għid il-Kbir', 'Innu lill-Madonna', 'Alla Mhux Hekk', 'L-Id tal-Imgħallem', 'Missjunarju', 'L-Għanja Moħbija', 'Lill-Poeżija Tiegħi', 'Trid Taf?', 'Il-Kelma', 'Dell u Dija', 'Ward', 'Lill-Muża'. Poeti Maltin oħra li xogħlijiet tagħhom Yana qalbet għar-Russu huma [[Oliver Friggieri]] ('U l-Friegħi Imxewkin'), [[Louis Briffa]] ('Il-Ħolma tal-Brimba s-Safra'), [[Omar Seguna]] ('Frustrat' u 'Qaluli'), [[Immanuel Mifsud]] ('Aqta' Fjura U Ibni Kamra, Jew iċ-Ċajta tad-Dollaru'), [[Adrian Grima]] ('Todo Relaciòn'), [[Ġorġ Peresso]] ('Untouched by light' u 'Poeżija hi...') u [[Charles Coleiro]] ('Oħroġ Qamar'). Dawn it-traduzzjonijiet dehru fl-almanakk letterarju «Созвучие» <ref>{{Ċita web|url=https://adriangrima.org/2023/04/03/todo-relacion-ippubblikata-l-belarussja/|titlu=“Todo Relacion” ippubblikata l-Belarussja|lingwa=mt}}</ref>('Sożvuċie') maħruġ għat-XXX Fiera Internazzjonali tal-Ktieb li saret fl-2023 f’[[Minsk]]. Imbagħad sena wara l-istess kitbiet ġew maqluba did-darba għal-lingwa Belarussa u ħarġu fil-gazzetta letterarja popolari tal-Belarussja “Літаратура і мастацтва” ('Il-Letteratura u l-Arti')<ref>{{Ċita web|url=https://omarseguna.com/2024/08/04/il-poeti-tamalta-jitkellmu-bil-lingwa-belarussa-kitba-ta-yana-psaila/|titlu=IL-POETI TA’ MALTA JITKELLMU BIL-LINGWA BELARUSSA|lingwa=mt}}</ref>. ===== Traduzzjonijiet tal-proża ===== Fis-snin 2016 u 2018 id-Dar tal-Pubblikazzjoni Russa Khudozhestvennaya Literatura ħarġet żewġ kotba ta’ [[Trevor Żahra|Trevor Zahra]] bit-traduzzjoni ta’ Yana Psaila. F’Ġunju 2016 l-Aġenzija tal-Aħbarijiet Russa TASS ħabbret li ħareġ l-ewwel ktieb tal-awtur Malti fir-Russja<ref>{{Ċita aħbar |url=https://tass.ru/kultura/3373874 |skript-titlu=ru:Мальтийский роман был впервые переведен на русский язык |data=2016-06-17 |pubblikazzjoni=Информацио́нное аге́нтство Росси́и ТАСС |lingwa=ru}}</ref>, li kien ir-rumanzett 'Il-Ħajja Sigrieta tan-Nanna Ġenoveffa'<ref>{{Ċita ktieb |skript-titlu=ru:Тайная жизнь бабушки Женовеффы |kunjom=Зара |isem=Тревор |awtur-ħolqa=Trevor Zahra |editur-kunjom=Гришанов |editur-isem=А. А. |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |data=2016 |pubblikatur=Художественная литература |isbn=978-5-280-03781-6 |lingwa=ru}}</ref>, ir-rebbieħ tal-Premju Nazzjonali tal-Ktieb fis-sena 2008<ref>{{Ċita web |url=https://ktieb.org.mt/ |titlu=Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |sit=Il-Kunsill Nazzjonali tal-Ktieb |lingwa=mt}}</ref>. Il-qarrejja Russi laqqgħuh tajjeb ħafna<ref>{{Ċita web |titlu=Немного о жизни на Мальте |kunjom=Приходько |isem=Диана |data=2016-11-01 |sit=Эстезис: Журнал о литературе |url=https://aesthesis.ru/news/malta-zara |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200622043712/https://aesthesis.ru/news/malta-zara |arkivju-data=2020-06-22 |url-status=dead }}</ref>. Ktieb ieħor, tradott minn Psaila, ir-rumanz 'Sfidi'<ref>{{Ċita ktieb |skript-titlu=ru:Вызовы |kunjom=Зара |isem=Тревор |awtur-ħolqa=Trevor Zahra |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |data=2018 |pubblikatur=Художественная литература |isbn=978-5-280-03830-1 |lingwa=ru}}</ref>, ir-rebbieħ tal-Kategorija 'Kotba għall-Adoloxxenti', il-Premju Nazzjonali tal-Ktieb 2005, ħareġ fir-Russja fil-ħarifa tal-2018. Yana Psaila teqleb ukoll ix-xogħlijiet letterarji tal-kittieba Maltin fil-ġeneru tan-novella. L-għażla tagħhom hi tispjega hekk<ref name="secondmothertongue">{{Ċita magażin|skript-titlu=ru:«Мальтийский язык стал для меня вторым родным…» |data=2019 |numru=30 |paġni=40-42 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-30_web.pdf |lingwa=ru}}</ref>:<blockquote>''Dawn l-istejjer ivarjaw ħafna minn xulxin ... L-awturi tagħhom – irġiel u nisa – ġejjin mill-ġenerazzjonijiet differenti, ikollhom professjonijiet u oqsma ta’ interess diversi kif ukoll il-pożizzjoni fis-soċjetà. L-idea hi li l-qarrej Russu jifforma f’moħħu stampa dettaljata tal-ħajja tal-Maltin, jaraha mill-angoli differenti.''</blockquote>Diġà ġew ippubblikati bl-ilsien Russu novelli ta’ [[Joe Friggieri]]<ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Дерево |kunjom=Фриджиери |isem=Джо |awtur-ħolqa=Joe Friggieri |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=21 |paġna=44 |sena=2019 |rivista=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-21_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Дерево |kunjom=Фриджиери |isem=Джо |awtur-ħolqa=Joe Friggieri |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=22 |paġna=60 |sena=2019 |rivista=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-22_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Дерево |kunjom=Фриджиери |isem=Джо |awtur-ħolqa=Joe Friggieri |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=23|paġna=58 |sena=2019 |rivista=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-23_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Дерево |kunjom=Фриджиери |isem=Джо |awtur-ħolqa=Joe Friggieri |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=24 |paġna=58 |sena=2019 |rivista=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-24_web.pdf |lingwa=ru}}</ref>, [[Trevor Żahra|Trevor Zahra]]<ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Любовь во время чумы |kunjom=Зара |isem=Тревор |awtur-ħolqa=Trevor Zahra |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=25 |paġna=48 |data=2019 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-25_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Любовь во время чумы |kunjom=Зара |isem=Тревор |awtur-ħolqa=Trevor Zahra |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=26-27 |paġna=36 |data=2019 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/mv-26-27_web.pdf |lingwa=ru}}</ref> <ref>{{Ċita web |skript-titlu=ru:Исповедь |kunjom=Зара |isem=Тревор |awtur-ħolqa=Trevor Zahra |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |data=2020-11-09 |sit=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/publikaczii/ispoved.html |lingwa=ru}}</ref>, Rita Saliba<ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Идол |kunjom=Салиба |isem=Рита |awtur-ħolqa=Rita Saliba |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=28 |data=2019 |paġna=42 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-28_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Идол |kunjom=Салиба |isem=Рита |awtur-ħolqa=Rita Saliba |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=29 |data=2019 |paġna=43 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-29s.pdf |lingwa=ru}}</ref>, Amanda Busuttil<ref>{{Ċita magażin ||skript-titlu=ru:Девочка в красном |kunjom=Бузуттил |isem=Аманда |awtur-ħolqa=Amanda Busuttil |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=30 |paġna=43 |data=2019 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-30_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Глубокий0 вдох |kunjom=Бузуттил |isem=Аманда |awtur-ħolqa=Amanda Busuttil |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=31 |paġna=41 |data=2020 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2020/MV-31_web.pdf |lingwa=ru}}</ref>, Victor Fenech<ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Американский дядя |kunjom=Фенек |isem=Виктор |awtur-ħolqa=Victor Fenech |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=32 |paġna=35 |data=2020 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2020/MV-32_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Американский дядя |kunjom=Фенек |isem=Виктор |awtur-ħolqa=Victor Fenech |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=33 |paġna=37 |data=2020 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2020/MV-33_web.pdf |lingwa=ru}}</ref>, [[Oliver Friggieri]]<ref>{{Ċita web |skript-titlu=ru:Субботний врач |kunjom=Фриджиери |isem=Оливер |awtur-ħolqa=Oliver Friggieri |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |data=2020-10-03 |sit=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/publikaczii/subbotnij-vrach.html |lingwa=ru}}</ref>, [[Immanuel Mifsud]]<ref>{{Ċita magażin |titlu=Happy weekend |kunjom=Мифсуд |isem=Иммануэль |awtur-ħolqa=Immanuel Mifsud |traduttur-kunjom=Псайла |traduttur-isem=Яна |numru=35 |paġni=44-45 |data=2021 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2021/MV-35_web.pdf |lingwa=ru}}</ref>. Mis-sena 2022 Psaila bdiet taqleb għall-Malti stejjer tal-kittieba Belarussi bħal [[Yury Pelyshonok]]<ref>{{Ċita rivista|sena=2022|titlu='Il-Malti'|url=https://www.facebook.com/photo.php?fbid=1204571501698403&set=a.561467582675468&type=3|rivista='Ħrafa dwar Kittieb Brikkun'|post=Malta|pubblikatur=L-Akkademja tal-Malti, Klabb Kotba Maltin|paġni=79-80}}</ref>, [[Ales Karlyukevich]] u [[Ekaterina Khadasevich-Lisovaja]]. Ix-xogħlijiet tradotti tal-aħħar żewġ kittieba jidhru b'mod regolari fir-rivista 'Sagħtar'<ref>{{Ċita web|url=https://saghtar.org.mt/product-category/saghtar-mt/|titlu='Sagħtar'|lingwa=mt}}</ref>. ===== Proġetti u riċerki ===== Fis-sena 2014 ħarġu l-ewwel ta-xorta tagħhom <ref>{{Ċita aħbar |skript-titlu=ru:Выпускница ТГУ выпустила первый в мире русско-мальтийский и мальтийско-русский разговорники |data=2014-01-04 |pubblikazzjoni=Томские новости |url=http://tomsk-novosti.ru/vy-pusknitsa-tgu-vy-pustila-pervy-j-v-mire-russko-mal-tijskij-i-mal-tijsko-russkij-razgovorniki/ |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20230410203101/https://tomsk-novosti.ru/vy-pusknitsa-tgu-vy-pustila-pervy-j-v-mire-russko-mal-tijskij-i-mal-tijsko-russkij-razgovorniki/ |arkivju-data=2023-04-10 |url-status=dead }}</ref>«РУССКО-МАЛЬТИЙСКИЙ СЛОВАРЬ-РАЗГОВОРНИК»<ref>{{Ċita ktieb |titlu=Frażarju Russu-Malti / Русско-мальтийский словарь-разговорник |kunjom=Psaila |isem=Yana |data=2014 |isbn= 978-99957-0-654-8 |lingwa=ru, mt}}</ref> (Frażarju Russu-Malti) u 'Frażarju Malti-Russu'<ref>{{Ċita ktieb |titlu=Frażarju Malti-Russu |kunjom=Psaila |isem=Yana |data=2014 |isbn=978-99957-0-655-5 |lingwa=mt, ru}}</ref>, iffinanzjati mill-awtriċi stess. Fl-intervista għall-gazzetta tal-Università Statali ta’ Tomsk 'Alma Mater' għall-mistoqsija kif ġietha l-idea toħloq dawn il-frażarji, Yana wieġbet hekk<ref>{{Ċita web |titlu=Тыткеллем биль-мальти? |kunjom=Сёнинг |isem=Марина |numru=2558 |data=2014-01-04 |sit=Alma Mater: Газета Томского государственного университета |url=http://www.almamater.tsu.ru/show_story.phtml?nom=2558&s=6392 |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200218193531/http://www.almamater.tsu.ru/show_story.phtml?nom=2558&s=6392 |arkivju-data=2020-02-18 |url-status=dead }}</ref>:<blockquote>''Meta ħassejt li kelli biżżejjed għarfien tal-Malti xtaqt naqsmu man-nies Russi oħra li bħali jinteressaw ruħhom f’dan l-ilsien sabiħ. Bdejt naħseb x’l-aħjar li nikteb: dizzjunarju, ktieb biex wieħed jistudja permezz tiegħu s-sisien tal-grammatika u l-vokabularju bażiku tal-Malti jew frażarju. Bdejt  nifli l-kontenut tas-siti elettroniċi ddedikati għall-mistoqsijiet tan-nies mir-Russja dwar Malta u skoprejt li l-aktar imfittex kien il-frażarju Russu-Malti li kien għadu ma jeżistix. Dan il-fatt kien kruċjali għall-għażla tiegħi.''</blockquote>Waqt it-tnedija ta’ dawn il-frażarji fl-Università ta’ Malta tkellem dwarhom l-eks Ambaxxatur Straordinarju u Plenipotenzjarju tar-Repubblika ta’ Malta fl-Unjoni Sovjetika Maurice Lubrano<ref>{{Ċita web |skript-titlu=ru:Вручение верительных грамот послом Мальты в СССР |url=http://visualrian.ru/media/5653634.html |sit=visualrian.ru |lingwa=ru}}</ref> li nnota li<ref>{{Ċita magażin |titlu=Frażarju Malti-Russu |editur-kunjom=Vella |editur-isem=Paul |numru=232 |paġna=1 |data=2015 |magażin=Folju t'Aħbarijiet |pubblikatur=Maltese Literature Group |url=https://mccv.org.au/wp-content/uploads/sites/16/2015/08/mlg-folju-settembru-2015.pdf |lingwa=mt}}</ref>:<blockquote>''Ir-relazzjoni dejjem tikber bejn il-popli ta’ Malta u tar-Russja tagħmel parti mill-progress tal-lum il-ġurnata fl-oqsma soċjali, kulturali u ekonomiċi taż-żewġ pajjiżi. Qed jiżdied ukoll in-numru tal-Maltin li jixtiequ jikkomunikaw mal-ħbieb Russi bil-lingwa nattiva tagħhom hawn f’Malta jew waqt il-vjaġġ lejn il-pajjiżi li jitkellmu bl-ilsien Russu. Meta Yana Psaila wrietni x-xogħol irfinut tagħha - 'Frażarju Malti-Russu', jien bqajt għalkollox imgħaġġeb bl-approċċ studjat li mxiet bih f’dan ix-xogħol.''</blockquote>Ir-rilevanza tal-ħolqien tal-frażarji ġiet innotata wkoll waqt il-konferenza internazzjonali online 'Il-Lingwa Russa fid-Djalogu tal-Kulturi' li saret f’Ġunju tal-2014<ref>{{Ċita web |url=http://www.rusinkg.ru/article/3-russkij-mir/2684-mezhdunarodnaya-internet-konferentsiya-russkij-yazyk-v-dialoge-kultur |sit=Россия в Кыргызстане |titlu=Международная интернет-конференция «Русский язык в диалоге культур» |data=2014-06-09 |lingwa=ru}}</ref>, fejn Psaila ppreżentat ir-rapport min-naħa taċ-Ċentru Russu għax-Xjenza u l-Kultura f’Malta. Minn Ġunju 2017 Yana għandha l-kolonna tagħha ddedikata għal-lingwa u l-letteratura Maltija kif ukoll poeżija Russa tradotta għall-Malti fir-rivista kulturali Russa 'L-Araldu Malti', fejn hi tippubblika regolarment frammenti minn 'Frażarju Russu-Malti' u l-poeżiji tal-poeti Russi fl-oriġinal u t-traduzzjonijiet tagħhom għall-Malti. Yana għandha wkoll il-kanal ta' YouTube għall-qari ta’ dawn il-poeżiji biex il-qarrej Russu jkollu l-opportunità permezz tal-filmati jisma’ l-ħoss tat-test poetiku tradott u l-mużikalità tal-ilsien Malti. Minn Marzu 2019 Psaila bdiet tippubblika wkoll f’din ir-rivista novelli tal-kittieba Maltin maqluba għar-Russu. It-traduzzjonijiet tal-poeżiji Russi, akkumulati matul bosta snin, saru l-bażi tal-ġabra ta’ Yana Psaila 'Antoloġija tal-Poeżija Russa'<ref name="antologijapoezija">{{Ċita ktieb |titlu=Antoloġija tal-poeżija Russa XIX-XX |editur-kunjom=Psaila |editur-isem=Yana |traduttur-kunjom=Psaila |traduttur-isem=Yana |data=2020 |isbn=978-99957-1-746-9 |lingwa=mt}}</ref> li ħarġet f’Malta f’Ġunju 2020<ref>{{Ċita web |url=https://mlt.rs.gov.ru/en/news/71057 |titlu="Anthology of Russian poetry" translated into Maltese by Yana Psaila |sit=Russian Centre for Science and Culture in Malta |lingwa=en |data-aċċess=2020-11-20 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200706175546/http://mlt.rs.gov.ru/en/news/71057 |arkivju-data=2020-07-06 |url-status=dead }}</ref>. Fil-Kelmtejn Qabel l-Ambaxxatur Straordinarju u Plenipotenzjarju tal-Federazzjoni Russa għar-Repubblika ta’ Malta Vladimir Ardalionovich Malygin<ref>{{Ċita web |url=https://malta.mid.ru/en_GB/ambassador |titlu=Ambassador Extraordinary and Plenipotentiary of the Russian Federation to the Republic of Malta Vladimir Malygin |sit=Embassy of the Russian Federation to the Republic of Malta |data-aċċess=2021-04-17 |lingwa=en}}</ref> qal li<ref name="antologijapoezija"/>:<blockquote>''The poetic collection I am happy to introduce to the Maltese readers includes 30 works of the 15 greatest Russian authors. Some of them, like Alexander Pushkin and Boris Pasternak, belong to'' ''the Golden and Silver Age of Poetry in Russia of the 19th and early 20th century, the others, like Yevgeny Yevtushenko and Vladimir Vysotsky, form part of the Sixtiers artistic movement. All of them'' ''are Russian classic poets and their masterpieces form part of the Russian culture code.''</blockquote>u l-kittieb, illustratur, poeta u rumanzier Trevor Żahra qal hekk:<blockquote>''Meta bdejt naqra dawn il-poeżiji li ttraduċiet Yana Psaila, flimkien mal-kummenti bijografiċi, ħassejt bħal għafsa ta’ qalb, għax jekkt tneħħi ilil Pushkin u ’l Pasternak, tista’ tgħid li ma kont naf xejn'' ''dwar'' ''il-poeti l-oħra li semmiet. U għalhekk'' ''inħoss li aħna'' ''xxurtjati li għandna'' ''fostna'' ''traduttriċi'' ''unika, li waqt li twieldet u'' ''trabbiet fil-kultura'' ''Russa, illum'' ''xorbot sew dik'' ''Maltija u għandha'' ''ħakma mill-aqwa ta’ lsienna. Din hija'' ''verament'' ''sitwazzjoni'' ''ideali.''</blockquote>Fir-reviżjini dwar dan il-ktieb il-kritiku letterarju u edukatur Tarcisio Zarb kiteb hekk<ref>{{Ċita magażin |titlu=Poetiċità bla fruntieri – Antoloġija tal-poeżija Russa XIX-XX, traduzzjoni u edizzjoni ta' Yana Psaila |kunjom=Zarb |isem=Tarcisio |editur-kunjom=Sammut |editur-isem=Patrick |numru=58 |paġna=19 |data=2020 |magażin=il-pont |url=https://issuu.com/patrickj.sammut/docs/il-pont_settembru_2020 |lingwa=mt}}</ref>:<blockquote>''… nissuġġerixxi, li dawn il-poeżiji li issa nqalbu għal ilsienna, jintiegħmu mill-poplu Malti, b’mod speċjali l-istudenti, u b’hekk jagħrfu kemm il-poeżija ma tafx fruntieri, u dan minħabba l-fatt, li s-sentimenti, l-emozzjonijiet u l-konjizzjonijiet huma tal-bniedem, indipendentement minn fejn jgħix.''</blockquote>Il-proġetti tagħha Yana Psaila kważi dejjem takkumpanjahom bir-riċerka. Waqt it-tagħlim tal-Malti hi ħarġet bl-idea kif l-għaxar forom tal-verb trilitteru jistgħu jiġu mmemorizzati bl-għajnuna tal-iskema viżiva li ġiet ippubblikata fir-rivista edukattiva 'Sagħtar' fl-2014<ref>{{Ċita magażin |titlu=Il-Forom tal-Verb Trilitteru |kunjom=Psaila |isem=Yana |numru=344 |paġna=11 |data=2015 |magażin=Sagħtar |lingwa=mt}}</ref>. Il-parteċipazzjoni fil-proġett poetiku internazzjonali tal-Mużew u l-Istitut ta’ Vladimir Vysotsky f’Koszalin biex ix-xogħlijiet ta’ dan il-poeta jiġu maqluba fil-lingwi tal-popli tad-dinja kkontribwiet għall-analiżi tal-perċezzjoni tal-poeżija ta’ Vysotsky mill-udjenza Maltija. L-esperjenza tat-traduzzjoni ta’ għexieren ta’ testi mir-Russu għall-Malti<ref>{{Ċita web |url=https://wysotsky.com/1082.htm |titlu=Vladimir Vysotsky - Malti |data-aċċess=2021-04-17 |sit=Владимир Высоцкий |lingwa=mt, ru}}</ref>, fejn ġew ikkunsidrati l-opinjonijiet tal-kollegi fil-qasam tal-istudji ta’ Vysotsky li kienu jaħdmu ma’ ilsna oħra, ġiet riflessa fl-artikli ppubblikati fir-rivisti xjentifiċi Russi riveduti mill-pari<ref>{{Ċita rivista |skript-titlu=ru:Поэзия В. Высоцкого в имагологическом контексте: тенденции переводческого восприятия |kunjom=Псайла |isem=Яна |numru=15 |paġni=56—71 |sena=2017 |rivista=Текст. Книга. Книгоиздание. |doi=10.17223/23062061/15/4 |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita rivista |skript-titlu=ru:Образы Зимы В Мальтийских Переводах Поэзии В. Высоцкого: Опыт Передачи Культуроспецифичных Концептов |titlu=Images of Winter in the Maltese Translations of V. Vysotsky's Poetry: The Experience of the Transfer of Culture-Specific Concepts |kunjom=Psaila |isem=Yana |numru=78 |paġni=163—167 |data=2018 |rivista=Ученые Записки: Орловского Государственного Университета |url=http://oreluniver.ru/public/file/archive/1-78.pdf |lingwa=ru |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210417135717/http://oreluniver.ru/public/file/archive/1-78.pdf |arkivju-data=2021-04-17 |access-date=2021-04-17 |url-status=dead }}</ref><ref name="translatorsnotes">{{Ċita rivista |titlu=Заметки переводчика: поэзия В.С. Высоцкого на мальтийском языке |kunjom=Псайла |isem=Яна |numru=10 |paġni=82—92 |data=2018 |rivista=Имагология и компаративистика |doi=10.17223/24099554/10/4 |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita rivista |skript-titlu=ru:Особенности лингвокультурной адаптации стихов В. Высоцкого при переводе на мальтийский язык |kunjom=Псайла |isem=Яна |numru=445 |paġni=39—47 |data=2019 |rivista=Вестник Томского государственного университета |doi=10.17223/15617793/445/5 |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita rivista|kunjom1=Псайла Яна|isem1=Эйдриан Грима|sena=2024|titlu=Современные проблемы науки и образования|url=https://s.rae-mail.ru/2025/01/10/file.6780c8f55a8e3.pdf|rivista=Мальтийская новелла на русском языке|lingwa=ru|volum=XXV|post=Москва|pubblikatur=Издательский дом Академии Естествознания|paġni=73-77|isbn=978-5-91327-807-4}}</ref><ref>{{Ċita rivista|kunjom1=Psaila|isem1=Yana|sena=2025|titlu=European Journal of Natural History|url=https://world-science.ru/en/article/view?id=34409|rivista=EXPERTISE OF VLADIMIR VYSOTSKY’S POETRY TRANSLATIONS|lingwa=en|volum=Issue №1|post=Moscow|pubblikatur=International Academy of Natural History|paġni=4–9}}</ref>. ==== Midja ==== Fis-snin 2007—2008 Yana Psaila ħadet sehem fit-teledramm popolari 'Gizelle'. F’Ottubru 2014 ġiet mistiedna għall-edizzjoni tas-sensiela “Niltaqgħu mal-Awtur”<ref>{{Ċita web |url=http://patrickjsammut.blogspot.com/2014/10/laqga-mal-kittieba-yana-psaila-fir.html |titlu=Laqgħa mal-kittieba Yana Psaila fir-Razzett tal-Markiż fil-Mosta |data=2014-10-03 |data-aċċess=2021-04-17 |kunjom=Sammut |isem=Patrick J. |sit=PJS |lingwa=mt}}</ref>, imtellgħa mill-Għaqda Filantropika Talent Mosti'. Diversi stazzjonijiet tat-televiżjoni u tar-radju, pubblikazzjonijiet stampati u online jagħmlulha intervisti u jistidnuha għall-programmi ddedikati għall-kultura, lingwa u letteratura<ref>{{Ċita media AV |url=https://www.youtube.com/watch?v=TpqCOalYS5U |titlu=Mir-Russu għall-Malti {{!}}{{!}} Yana Psaila |data=2019-06-18 |data-aċċess=2021-04-17 |pubblikatur=YouTube |lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web |url=https://www.youtube.com/watch?v=b1iJnbLp32k |titlu=Yana Psaila, il-mistiedna fil-programm Inwar |data=2015-10-23 |pubblikatur=Radju Malta 1 |mezz=Programm tar-radju |lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita aħbar |url=https://www.tvm.com.mt/mt/news/ir-russa-li-tghallmet-il-malti-mill-fuljetti-li-kienet-tircievi-mal-posta/ |titlu=Ir-Russa li tgħallmet il-Malti mill-fuljetti li kienet tirċievi mal-posta |data=2017-06-15 |kunjom=Falzon |isem=Glen |pubblikazzjoni=TVM.com.mt |lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita media AV |url=https://www.thetvdb.com/series/ilsienna/episodes/7431036 |titlu=Il-Malti u l-Barranin ta' Ġewwa |data=2019-01-07 |mezz=Programm televiżiv |pubblikatur=TVM |lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita aħbar |url=https://inewsmalta.com/dart/20140107-ir-russa-msa-ra-mill-malti |titlu=Ir-Russa Msaħħra mill-Malti |data=2014-01-08 |kunjom=Attard Bezzina |isem=Daniela |pubblikazzjoni=iNews Malta |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20140220031518/https://www.inewsmalta.com/dart/20140107-ir-russa-msa-ra-mill-malti |arkivju-data=2014-02-20 |lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.youtube.com/watch?v=YGeRgcrZa0c|titlu='Ħajjitna Ktieb', programm 39, Yana Psaila|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmi.mt/episode/128443|titlu=Saru Maltin, episodju 1|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita rivista|kunjom1=Bonello|isem1=Tonio|sena=2021|titlu=Familja, nru. 17|url=https://issuu.com/msfc.../docs/familja_nru._17_xitwa_2021|rivista=Niltaqgħu ma' Yana Psaila|lingwa=mt|post=Malta|pubblikatur=Ministeru għall-Politika Soċjali u d-Drittijiet tat-Tfal|paġni=38-40}}</ref><ref>{{Ċita rivista|kunjom1=Camilleri|isem1=Catherine|sena=2023|titlu=THINK 42|url=https://www.um.edu.mt/library/oar/bitstream/123456789/133620/1/THINK42-From%20Russian.pdf|rivista=From Russian to Maltese: Lessons in Linguistics with Yana Psaila|lingwa=en|volum=|post=Malta|pubblikatur=University of Malta|paġni=67-68}}</ref>, isemmuha fir-reviżjonijiet tal-letteratura<ref>{{Ċita aħbar |titlu=A literary melange |kunjom=Scerri |isem=Louis J. |data=2020-09-06 |pubblikazzjoni=Times of Malta |url=https://timesofmalta.com/articles/view/a-literary-melange.816342 |lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita magażin |titlu=Creative Evening of Vladimir Vysotsky's Poetry in Interpretation of the Russian-Maltese Poetess Yana Psaila |editur-kunjom=Scicluna |editur-isem=Frank L. |numru=325 |paġna=14 |data=2020 |magażin=Maltese e-Newsletter: The Journal of Maltese Living Abroad |url=https://foreignandeu.gov.mt/en/Government/MLA/Documents/E-Newsletters/Adelaide/NEWS325.pdf |lingwa=en}}</ref>. Jikkuntattjawha wkoll rivisti Russi bbażati f’Malta<ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:Творческий вечер Евгения Евтушенко в Русской часовне. Интервью с Яной Псайлой |kunjom=Псайла |isem=Яна |numru=51 |paġna=9 |data=2014 |magażin=Моя Мальта |url=https://drive.google.com/file/d/0B-T8iH7Q9-BlT1piaFRGV1VtYkk/view |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:«Вернусь к тебе, как корабли из песни...» |kunjom=Сазонова |isem=Татьяна |numru=57 |paġna=4 |data=2015 |magażin=Моя Мальта |url=https://drive.google.com/file/d/0B-T8iH7Q9-BlOVUtdzNiZmdMaVU/view |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |titlu=«Я куплет допою»: поэтический вечер памяти В. Высоцкого на Мальте |numru=11 |paġna=23 |data=2018 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2018/MV-3_(11)_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref>{{Ċita magażin |skript-titlu=ru:«Вызовы», с которыми справилась Яна Псайла |kunjom=Ермаченко |isem=Мария |numru=20 |paġna=17 |data=2019 |magażin=Мальтийский вестник |url=https://maltavest.com/archive/2019/MV-20_web.pdf |lingwa=ru}}</ref><ref name="secondmothertongue"/>. Psaila tagħmel taħditiet għall-istudenti tal-iskejjel, kulleġġi u l-Università ta’ Malta dwar temi relatati mal-impenn tagħha.  Id-delegazzjoni tad-Dar – Mużew  tal-Poeta Lermontov “Tarkhany” iddiskreviet iż-żjara tagħha f’Malta hekk<ref>{{Ċita web |url=http://tarhany.ru/events/news/664 |skript-titlu=ru:На Мальте любят Лермонтова |data=2018-04-20 |sit=Тарханы: Государственный Лермонтовский музей-заповедник |lingwa=ru}}</ref>:<blockquote>''Is-serata “Iċ-Ċirku tal-Interessi Mużikali ta’ Michail Lermontov” li saret fl-Iskola tal-Mużika ta’ Malta, kienet unika bil-mod tagħha. Il-Maltin taw il-prestazzjoni tar-rumanzi miktubin mill-poeżiji tal-poeta tagħna bir-Russu! U l-poetessa u filologa Russa-Maltija Yana Psaila ttraduċiet tnejn mill-poeżiji ta’ Lermontov fil-lingwa Maltija - din hija l-ewwel esperjenza tax-xorta tagħha fil-pajjiż.''</blockquote>Fi Frar 2018 fiċ-Ċentru Russu għax-Xjenza u l-Kultura f’Malta saret is-serata mmexxija minn Yana Psaila ddedikata għall-anniversarju ta’ Vladimir Vysotsky li matulha ġew moqrija t-traduzzjonijiet tagħha tal-poeżiji ta’ dan il-kantawtur mir-Russu għall-Malti<ref>{{Ċita web |url=https://mlt.rs.gov.ru/en/news/26127 |titlu=Creative Evening of Vladimir Vysotsky's Poetry in Interpretation of the Russian-Maltese Poetess Yana Psaila |data-aċċess=2021-04-17 |sit=Russian Centre for Science and Culture in Malta |lingwa=ru |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200623093100/http://mlt.rs.gov.ru/en/news/26127 |arkivju-data=2020-06-23 |url-status=dead }}</ref>. Għal dan l-avveniment attendew nies mill-qasam tal-kultura u l-arti ta’ Malta, membri tal-Akkademja tal-Malti u tal-Għaqda Poeti Maltin, studenti tal-korsijiet tal-lingwa Russa. L-udjenza wriet ix-xewqa li titgħallem aktar dwar ix-xogħlijiet ta’ Vysotsky u talbet biex isiru iżjed traduzzjonijiet għall-Malti<ref name="translatorsnotes" />. Fis-snin 2024-2025 Yana tat lekċers online imtellgħa mill-Ambaxxata Maltija f’Moska għall-okkażjoni tal-Jum Ewropew tal-Lingwi li jiġi organizzat kull Settembru mill-Istituti Nazzjonali tal-Kultura tal-Unjoni Ewropea (EUNIC), fejn tat it-tagħrif dwar l-istorja tal-ilsien Malti, il-letteratura Maltija, il-Poeta Nazzjonali Dun Karm Psaila u l-kontribut kbir tiegħu għall-prosperità tal-lingwa Maltija <ref>{{Ċita aħbar|titlu=Malta Participates in the European Day of Languages 2024 held in Moscow Russia|url=https://missions.foreign.gov.mt/press/malta-participates-in-the-european-day-of-languages-2024-held-in-moscow-russia/}}</ref> <ref>{{Ċita aħbar|titlu=Malta Participates in the European Day of Languages 2025 held in Moscow, Russia|url=https://missions.foreign.gov.mt/press/malta-participates-in-the-european-day-of-languages-2025-held-in-moscow-russia/}}</ref>. Yana ħadet sehem ukoll fil-podcast dwar ilsna Ewropej rari għal "Euro-pulse", il-pjattaforma multimedjali mnedija mid-Delegazzjoni tal-UE dwar l-Ewropa, il-kultura u n-nies tagħha, l-edukazzjoni, ix-xjenza u l-ekoloġija, fejn tat intervista għall-artiklu dwar l-ilsien Malti kif ukoll għadditilhom għall-pubblikazzjoni fil-portal tagħhom mikrostorja li kitbet fuq l-ittra storika l-“Għ”, ibbażata fuq ir-rakkont ta’ Dr Olvin Vella, il-lettur tad-Dipartiment tal-Malti fl-Università ta’ Malta <ref>{{Ċita aħbar|titlu=Maltese Features on Podcast for Euro Pulse in Moscow|url=https://missions.foreign.gov.mt/press/maltese-features-on-podcast-for-euro-pulse-in-moscow/}}</ref>. === Rikonoxximent tar-riżultati tal-ħidma === • F’Ġunju 2014 fiċ-Ċentru Russu għax-Xjenza u l-Kultura f’Malta Yana Psaila ngħatat iċ-ċertifikat ta’ Rossotrudnichestvo għall-ħolqien tal-ewwel tax-xorta tagħhom frażarji Russu-Malti u Malti-Russu. • F’Novembru 2016 fil-Palazz tal-President saret ċerimonja tal-għoti tal-Midalja tad-Deheb tal-Akkademja tal-Malti taħt il-patroċinju tal-President tar-Repubblika ta’ Malta [[Marie Louise Coleiro Preca|Marie-Louise Coleiro Preca]]. Fl-aħħar tas-serata l-membri tal-Akkademja għaddew l-pubblikazzjonijiet tagħhom lil-librerija tal-President, fosthom kien hemm kotba ta’ Psaila: 'Frażarju Russu-Malti', 'Frażarju Malti-Russu', il-ġabra poetika 'L-Imħabba tal-Istilla Polari' u l-ewwel ktieb tal-awtur Malti tradott għar-Russu 'Il-ħajja Sigrieta tan-Nanna Ġenoveffa' ta’ Trevor Żahra<ref>{{Ċita web |url=http://www.tsu.ru/news/knigi-vypusknitsy-tgu-voshli-v-fond-luchshikh-proi/ |skript-titlu=ru:Книги выпускницы ТГУ вошли в фонд лучших произведений Мальты |data=2016-12-09 |sit=Национа́льный иссле́довательский То́мский госуда́рственный университе́т |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-21 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200622145856/http://www.tsu.ru/news/knigi-vypusknitsy-tgu-voshli-v-fond-luchshikh-proi/ |arkivju-data=2020-06-22 |url-status=dead }}</ref>. • F'Awwissu 2017 ir-Rappreżentanza tal-Kummissjoni Ewropea f'Malta semmiet lil Yana Psaila fost nisa tradutturi Maltin oħra u enfasizzat il-kontribuzzjoni enormi tan-nisa għall-qasam tat-traduzzjoni letterarja<ref>{{Ċita web |url=https://ec.europa.eu/malta/news/august-month-celebrate-womenintranslation_en |titlu=August: the month to celebrate #WomenInTranslation |data=2017-08-24 |sit=European Commission |lingwa=en}}</ref>. • F'Jannar 2019 waqt it-tnedija tal-ktieb ta’ Trevor Żahra 'Sfidi' tradott minn Psaila u ppublikat fir-Russja li saret fil-Palazz San Anton, fid-diskorsi tal-President tar-Repubblika ta' Malta Marie-Louise Coleiro Preca u l-Ambaxxatur Straordinarju u Plenipotenzjarju tal-Federazzjoni Russa għar-Repubblika ta’ Malta Vladimir Ardalionovich Malygin ġie nnutat l-iżvilupp attiv tar-rabtiet kulturali fil-qasam tal-letteratura, skambju reċiproku tax-xogħlijiet tal-poeżija u l-proża bejn ir-Russja u Malta fit-tieni deċennju tas-seklu XXI<ref>{{Ċita web |url=https://malta.mid.ru/en_GB/web/malta/press-service-en/-/asset_publisher/ThwJuaSWCFQj/content/o-prezentacii-rossijskogo-izdania-knigi-mal-tijskogo-pisatela |titlu=Russian edition of a Maltese writer’s book presented at President's Palace |data=2019-01-23 |sit=Embassy of the Russian Federation to the Republic of Malta |lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web |url=https://mlt.rs.gov.ru/en/news/41066 |titlu=A book of Maltese author translated into the Russian language was presented at San Anton Palace |sit=Russian Centre for Science and Culture in Malta |lingwa=en |data-aċċess=2020-11-21 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200623063249/http://mlt.rs.gov.ru/en/news/41066 |arkivju-data=2020-06-23 |url-status=dead }}</ref>. • F’Marzu 2019 ħarġet 'Antoloġija tal-Poeżija Maltija. It-Tieni Volum', immirata għall-istudenti li qed jippreparaw għall-eżami tal-Malti fil-livell Avvanzat. Fiha ġew inklużi żewġ poeżiji ta’ Yana Psaila. • F'Ġunju 2020 Yana ngħatat iċ-ċertifikat tar-rebbieħa bħala traduttriċi bit-traduzzjoni tal-poeżija tal-Imħallef Emeritu [[Philip Sciberras]] 'Lil Pushkin' fil-Konkors Internazzjonali Pushkinjan X fil-kategorija 'Pushkin f'Ħajti', organizzat mill-Istitut Statali tal-Ilsien Russu ta’ Pushkin f’[[Moska]]<ref>{{Ċita web |url=https://pushkonkurs.pushkininstitute.ru/X/results.php?locale=ru |titlu=X Международный Пушкинский конкурс «Что в имени тебе моём?» |sit=Образование на русском |lingwa=ru |data-aċċess=2020-11-21 |arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200625011717/https://pushkonkurs.pushkininstitute.ru/X/results.php?locale=ru |arkivju-data=2020-06-25 |url-status=dead }}</ref>. • F'April 2021 fis-sit elettroniku tal-Ministeru tal-Affarijiet Barranin tal-Federazzjoni Russa ġie ppubblikat tagħrif dwar il-premjazzjoni ta’ kompatrijotti fis-sena 2020<ref>{{Ċita web|url=https://www.mid.ru/ru/activity/compatriots/nagrady/-/asset_publisher/1ywcoGbua44w/content/id/4692836|titlu=Premjazzjoni ta’ kompatrijotti fis-sena 2020}}</ref>. Yana Psaila ngħatat Ċertifikat tal-Unur bħala rikonoxximent għall-kontribut tagħha fil-qasam tal-kultura u t-tradizzjonijiet lingwistiċi tal-popli. • F’April 2024 ingħatat mill-assoċċjazzjoni internazzjonali tax-xjentisti, akkademiċi u speċjalisti ''International Academy of Natural History'' Lawrea tad-Duttur tax-Xjenza (Honoris Causa) fit-translotoloġija għall-ħidma tagħha fil-qasam tat-teorija u l-prattika tat-traduzzjoni letterarja bejn is-snin 2013-2023. S’issa Psaila qalbet mir-Russu (kif ukoll mill-Belarussu, l-Ukren u l-Pollakk) għall-Malti madwar 200 test letterarju u ppubblikat numru ta' artikli akkademiċi (double blind peer reviewed) dwar aspetti differenti tat-traduzzjoni poetika għall-Malti fir-rivisti xjentifiċi ewlenin (indexed by Web of Science, Scopus eċċ.) • F'Marzu 2025 il-Konsorzju Xjentifiku u Industrijali Ewroasjatiku li jgħaqqad għadd ta’ komunitajiet akkademiċi u edukattivi ta lil Psaila l-Midalja tad-Deheb ‘Kwalità Ewropea’ għar-riżultati tal-ħidma tagħha fil-qasam tat-translotoloġija (it-teorija u l-prattika tat-traduzzjoni letterarja mill-Malti għar-Russu u viċe versa) li saret bejn is-snin 2013-2025. ==Referenzi== {{Referenzi}} ==Ħoloq Esterni== {{Commonscat}} * [https://www.youtube.com/watch?v=TpqCOalYS5U Mir-Russu għall-Malti - Yana Psaila] *[https://www.tvm.com.mt/mt/news/hawn-certu-bizgha-mill-ilsien-malti-russa-li-tghallmet-il-lingwa-taghna/?fbclid=IwAR3qU92kDXSWF7Wyt0G3QjCxO27OzIGBuEGiAiDCYJsiw6U4V-uKEQyIu38 Russa li titkellem u tikteb bil-Malti] *[https://www.inewsmalta.com/2021/06/yana-psaila-mwielda-fis-siberja-bimhabba-kbira-ghall-ilsien-malti/ Yana Psaila mwielda fis-Siberja b’imħabba kbira għall-ilsien Malti] * [https://timesofmalta.com/articles/view/russian-poetry-in-maltese.864084 Russian poetry in Maltese] * [https://tpu.ru/en Tal-Istitut Politekniku ta’ Tomsk] * [http://en.tsu.ru/ Tal-Università Statali ta’ Tomsk] * [http://www.pushkin.institute/en/ Tal-Istitut Statali tal-Ilsien Russu ta’ Pushkin f’Moska] * [https://www.facebook.com/maltamoscow/posts/766166307297841 Sergei Yesenin] * [https://timesofmalta.com/articles/view/fostering-russian-maltese-cultural-ties.841640 Fostering Russian-Maltese cultural ties] * [https://www.youtube.com/channel/UCZnFwR6Vj-hJIVhFmevU0Ag Yana Psaila - You Tube Channel] {{Awtorità}} {{DEFAULTSORT:Psaila, Yana}} [[Kategorija:Poeti Maltin]] [[Kategorija:Tradutturi Maltin]] [[Kategorija:Lingwisti Maltin]] [[Kategorija:Kittieba Maltin]] qdn738kepmoa4ymz82109djts6t6mpk