Wikipedija mtwiki https://mt.wikipedia.org/wiki/Il-Pa%C4%A1na_prin%C4%8Bipali MediaWiki 1.48.0-wmf.3 first-letter Medja Speċjali Diskussjoni Utent Diskussjoni utent Wikipedija Diskussjoni Wikipedija Stampa Diskussjoni stampa MediaWiki Diskussjoni MediaWiki Mudell Diskussjoni mudell Għajnuna Diskussjoni għajnuna Kategorija Diskussjoni kategorija Portal Diskussjoni portal TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Ġużi Grech 0 31748 333882 305389 2026-11-08T12:06:14Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 333882 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Ġużi Grech''' MQR (9 ta’ Lulju 1954 <ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Hayton|isem=Eric Norman|data=September 2004|titlu=Cuesport Book of Professional Snooker: The Complete Record and History|pubblikatur=Rose Villa Publications|paġna=473|isbn=9780954854904}}</ref> – 21 ta’ Awwissu 2021) kien plejer [[Snooker|tal-isnooker]] u [[Billiards|tal-biljards]] Malti.<ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/articles/view/malta-in-the-limelight-once-again-a-satisfying-outcome.152180|titlu=Malta in the limelight once again ... A satisfying outcome|data=13 April 2003|sit=The Times|post=Malta|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210627190119/https://timesofmalta.com/articles/view/malta-in-the-limelight-once-again-a-satisfying-outcome.152180|arkivju-data=27 June 2021}}</ref> Plejer professjonali tas-snooker għal diversi snin mill-1988 sal-2000, rebaħ il- Kampjonat Dinji tal-Billiards IBSF fl-1997. L-ewwel li kkompeti bħala dilettant kien 1979, u kompla jikkompetiet f’kampjonati tad-dilettanti u professjonali tal-isnooker u tal-biljards f’karriera mifruxa fuq kważi 40 sena. Huwa rebaħ il-Kampjonat Malti tal-Billiards Ingliż f'21 okkażjoni fosthom 13-il titlu suċċessiv mill-2003 sal-2015.<ref>{{Ċita web|url=http://mbsa.org.mt/pdf/past_champions/National%20Billiards%20Championship%20-%20Roll%20Of%20Honour.pdf|titlu=Maltese English Billiards Championship|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20191029100341/http://mbsa.org.mt/pdf/past_champions/National%20Billiards%20Championship%20-%20Roll%20Of%20Honour.pdf|arkivju-data=29 October 2019}}</ref> <ref>{{Ċita web|url=http://www.globalsnookercentre.co.uk:80/files/Countries/country_malta.htm|titlu=The Global Snooker Centre|data=15 January 2007|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20070115233421/http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Countries/country_malta.htm|arkivju-data=15 January 2007}}</ref> Grech twieled il- [[Ħamrun]], [[Kolonja ta' Malta|Malta]].<ref name=":0">{{Ċita web|url=http://www.independent.com.mt/articles/2006-01-03/news/guzi-grech-billiards-and-snooker-champion-who-also-won-a-world-title-85584/|titlu=Guzi Grech – Billiards And snooker champion who also won a world title – The Malta Independent|data=3 January 2006|sit=independent.com.mt|data-aċċess=6 May 2018|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20180507085211/http://www.independent.com.mt/articles/2006-01-03/news/guzi-grech-billiards-and-snooker-champion-who-also-won-a-world-title-85584/|arkivju-data=7 May 2018}}</ref> Bħala dilettant, huwa rebaħ ukoll sitt darbiet il-Kampjonat Malti tal-isnooker u darbtejn il-Kampjonat Ewropew tat-Timijiet tal-EBSA tal-irġiel. Irrappreżenta lill-Każin tal-Banda San Ġużepp f’kompetizzjonijiet lokali.<ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2005-07-14/others/billiards-tenth-triumph-for-guzi-grech-77942/|titlu=Billiards: Tenth Triumph for Guzi Grech – The Malta Independent|sit=independent.com.mt|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210822073611/https://www.independent.com.mt/articles/2005-07-14/others/billiards-tenth-triumph-for-guzi-grech-77942/|arkivju-data=22 August 2021}}</ref> == Karriera == Grech ikkompeta fil-Kampjonat Dinji tal-Isnooker tad-Dilettanti tal-1978. Din kienet l-ewwel dehra tiegħu f'kompetizzjoni internazzjonali tal-isnooker, u sussegwentement tilef kontra [[Cliff Wilson]] fil-kwarti tal-finali. <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/articles/view/a-night-of-reckoning.101952|titlu=A night of reckoning|data=16 January 2005|sit=The Times|post=Malta|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210702144916/https://timesofmalta.com/articles/view/a-night-of-reckoning.101952|arkivju-data=2 July 2021}}</ref> L-avveniment ntlagħbet f’Malta, il-partita kienet partikolarment notevoli għal folla kbira ta’ partitarji Maltin li kienu preżenti. Wara 0–4, Wilson rebaħ erba' frames iżda tilef il-qafas deċiżiv f'partita li Wilson qal li dejjem se jibqa' jiftakar.<ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Everton|isem=Clive|data=2011|titlu=Black Farce and Cue Ball Wizards : the Inside Story of the Snooker World|url=https://www.worldcat.org/oclc/1004977797|post=London|isbn=978-1-78057-399-1|oclc=1004977797}}</ref> Grech rebaħ l-ewwel Kampjonat Malti tal-Billiards fl-1978 billi għeleb lil [[Paul Mifsud]] fil-finali b’2307 kontra 1856 punt minkejja li Mifsud kellu vantaġġ b’saħħtu fl-ewwel taqsima.<ref>{{Ċita web|url=http://www.billiardsaustralia.com/1978.html|titlu=1978|sit=Billiards Australia|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210803214826/http://www.billiardsaustralia.com/1978.html|arkivju-data=3 August 2021}}</ref> Huwa rebaħ l-ewwel {{Interlanguage link|Malta Snooker Championship|de|Maltesische Snooker-Meisterschaft}} tiegħu fl-1980 meta għeleb lil Paul Mifsud f’partita stretta 7–6.<ref name="mbsa">{{Ċita web|url=http://mbsa.org.mt/pdf/past_champions/National%20Snooker%20Championship%20-%20Roll%20Of%20Honour.pdf|titlu=National Snooker Championship – Roll of Honour|sit=mbsa.org.mt|pubblikatur=Malta Billiards & Snooker Association|data-aċċess=2021-07-30|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20230424092354/http://mbsa.org.mt/pdf/past_champions/National%20Snooker%20Championship%20-%20Roll%20Of%20Honour.pdf|arkivju-data=24 April 2023}}</ref> Huwa ddefenda t-titlu nazzjonali tiegħu s-sena ta' wara, u għeleb lil Albert Mangion 7–1 fil-finali. Madankollu, tilef iż-żewġ finali tal-Kampjonat ta’ Malta Snooker li jmiss fl-1982 u l-1983 kontra Mifsud.<ref name="mbsa" /> Huwa laħaq is-semi-finali fil- Kampjonat Dinji tal-Isnooker tad-Dilettanti fl-1982 u l-1985. It-tielet titlu nazzjonali intrebaħ fil-Kampjonat ta’ Malta Snooker tal-1987 billi għeleb lil Alex Borg fil-finali.<ref name="mbsa" /> Fil-Kampjonat Dinji tal-Isnooker tad-Dilettanti fl-1987, Grech wasal għall-ewwel finali tiegħu, u tilef kontra Darren Morgan.<ref name="IBSF 1">{{Ċita web|url=http://www.ibsf.info/past-champions.shtml|titlu=Past Champions|sit=IBSF.info|pubblikatur=[[International Billiards and Snooker Federation]]|post=Reims|data-aċċess=22 August 2021|url-status=dead|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20130120002252/http://www.ibsf.info/past-champions.shtml|arkivju-data=20 January 2013}}</ref><ref>{{Ċita aħbar|titlu=Borg, Grech in IBSF world championship|url=https://timesofmalta.com/articles/view/borg-grech-in-ibsf-world-championship.106830|url-status=live|pubblikazzjoni=The Times|post=Malta|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210822073616/https://timesofmalta.com/articles/view/borg-grech-in-ibsf-world-championship.106830|arkivju-data=22 August 2021|data-aċċess=22 August 2021}}</ref> Meta wasal għall-finali tal-Kampjonat Dinji tal-Billiards tad-Dilettanti fl-1987, Grech tilef kontra l-Indjan Geet Sethi.<ref>{{Ċita web|url=http://www.thecueview.com/md-s-blog---a-bright-future-for-maltese-snooker.html|titlu=MD's Blog – A Bright Future For Maltese Snooker|sit=thecueview.com|data-aċċess=6 May 2018|url-status=dead|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20180507003127/http://www.thecueview.com/md-s-blog---a-bright-future-for-maltese-snooker.html|arkivju-data=7 May 2018}}</ref> Grech irreġistra tnejn u erbgħin century breaks matul il-kors tat-tournament. <ref name=":0" /><ref name=":2">{{Ċita web|url=http://www.maltatoday.com.mt/sports/olympics/82753/maltese_olympic_committee_announces_finalists_for_the_16th_moc_sports_awards|titlu=Maltese Olympic Committee announces finalists for the 16th MOC Sports Awards|sit=MaltaToday.com.mt|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210822141054/https://www.maltatoday.com.mt/sports/olympics/82753/maltese_olympic_committee_announces_finalists_for_the_16th_moc_sports_awards|arkivju-data=22 August 2021}}</ref> L-ewwel turnament professjonali tiegħu kien il-[[Kampjonat Dinji tal-isnooker tal-1989|Kampjonat Dinji tal-iSnooker tal-1989]]. Huwa rċieva appoġġ ġeneruż miż-Żmerc Pub u l-plejer Ingliż tas-snooker [[Carm Zerafa]] li għenu finanzjarjament biex jikkompeti f’tournaments professjonali.<ref name=":0" /> Grech wasal sal-round tas-16 tad-Dubai Classic tal-1989 iżda ġie megħlub minn [[Alex Higgins]].<ref>{{Ċita web|url=http://www.snookerdatabase.co.uk/EventResults.aspx?EventKey=360|titlu=1989 Dubai Classic Results|pubblikatur=Snooker Database|data-aċċess=22 August 2021|url-status=dead|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210728051157/https://www.snookerdatabase.co.uk/EventResults.aspx?EventKey=360|arkivju-data=28 July 2021}}</ref> Grech ingħata post fil-Grand Prix ta' Malta, fejn tilef kontra sieħbu [[Tony Drago]] fil-kwarti tal-finali tal-1996.<ref>{{Ċita web|url=http://www.snooker.org/trn/9697/mg_res.shtml|titlu=Rothmans Malta Grand Prix 1996|pubblikatur=snooker.org|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20100115063800/http://www.snooker.org/trn/9697/mg_res.shtml|arkivju-data=15 January 2010}}</ref> Bil-World Snooker Tour ippermetta biss lill-aqwa 64 plejer li jżommu post fit-tour professjonali għall-1997,<ref>{{Ċita aħbar|data=12 Apr 1996|titlu=Snooker aims to close ranks|url=https://www.newspapers.com/article/the-guardian-snooker-aims-to-close-ranks/125615253/|url-status=live|pubblikazzjoni=The Guardian|paġna=21|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20230807082710/https://www.newspapers.com/article/the-guardian-snooker-aims-to-close-ranks/125615253/|arkivju-data=7 August 2023|data-aċċess=12 June 2023}}</ref> Grech tilef postu jilgħab fl-kwalifikazzjoni u UK Tour.<ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Hayton|isem=Eric Norman|data=September 2004|titlu=Cuesport Book of Professional Snooker: The Complete Record and History|pubblikatur=Rose Villa Publications|paġni=473–474|isbn=9780954854904}}</ref> Fil-Kampjonat Dinji tal-Billiards tal-IBSF tal-1997, Grech għeleb lill-Indjan Ashok Shandilya minn 2895 kontra 2836 biex rebaħ l-uniku Kampjonat Dinji tiegħu.<ref name=":0" /> Fl-istess sena, huwa laħaq il-kwarti tal-finali fil-Kampjonat Ewropew tas-Snooker tal-EBSA, fejn tilef 2-5 kontra Graham Horne.<ref>{{Ċita web|url=https://www.snooker.org/trn/9697/ec97_res.shtml|titlu=snooker.org: European Championships 1997|sit=snooker.org|data-aċċess=7 August 2023|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20230528231801/https://www.snooker.org/trn/9697/ec97_res.shtml|arkivju-data=28 May 2023}}</ref> Fil- Grand Prix ta' Malta tal-1997, huwa tilef kontra Ken Doherty fil-kwarti tal-finali.<ref>{{Ċita web|url=http://www.snooker.org/trn/9798/mg97_res.shtml|titlu=Rothmans Grand Prix 1997|pubblikatur=snooker.org|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20111012214507/http://snooker.org/trn/9798/mg97_res.shtml|arkivju-data=12 October 2011}}</ref> Huwa ingħaqad ma' Alex Borg biex rebaħ it-Tazza tat-Timijiet Kontinentali Ewropej tal-1997, l-ewwel rebħa ta’ Malta.<ref>{{Ċita web|url=http://snooker.blog.nl/snooker-in-nederland/2014/08/16/hoe-het-toch-met-rolf-de-jong|titlu=Hoe is het toch met Rolf de Jong? Deel I {{!}} Snooker|data=7 September 2015|lingwa=Dutch|data-aċċess=22 August 2021|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20150907061553/http://snooker.blog.nl/snooker-in-nederland/2014/08/16/hoe-het-toch-met-rolf-de-jong|arkivju-data=7 September 2015}}</ref> Grech wasal sas-semifinali tal-Kampjonat Dinji tal-Isnooker tad-Dilettanti fl-1998, tilef 7-8 kontra Ryan Day.<ref>{{Ċita web|url=https://www.snooker.org/trn/9899/am_wc98_res.shtml|titlu=Shender IBSF World Championship 1998|isem=Hermund|awtur=Årdalen|sit=snooker.org|data-aċċess=2023-04-24|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20230419183214/https://www.snooker.org/trn/9899/am_wc98_res.shtml|arkivju-data=19 April 2023}}</ref> Irritorna għall-World Snooker Tour fl-istess sena, tilef kontra Stephen Hendry fil-kwarti tal-finali tal-Grand Prix ta' Malta tal-1998.<ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.co.uk/sport/snooker-decline-fall-or-hiccup-1088086.html|titlu=Snooker: Decline, fall or hiccup?|data=17 April 1999|sit=The Independent|data-aċċess=19 April 2023|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20171005190457/http://www.independent.co.uk/sport/snooker-decline-fall-or-hiccup-1088086.html|arkivju-data=5 October 2017}}</ref> Reġa’ sar champion nazzjonali għal sentejn suċċessivi fl-1999 u fl-2000 fil-Kampjonat ta’ Malta Snooker.<ref name="mbsa" /> Reġa’ kkollabora ma’ Alex Borg biex rebaħ il-{{Interlanguage link|EBSA European Team Championship|de}} fl-1999 u fl-2000.<ref>{{Ċita web|url=https://mbsa.org.mt/pdf/mbsa_memorable_results/MBSA_memorable%20results.pdf|titlu=Memorable moments MBSA|sit=mbsa.org.mt|data-aċċess=24 April 2023|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20230424081021/https://mbsa.org.mt/pdf/mbsa_memorable_results/MBSA_memorable%20results.pdf|arkivju-data=24 April 2023}}</ref> Flimkien ma’ Alex Borg u [[Somin Zammitt]], Grech rebaħ il-Kampjonat Ewropew tat-Timijiet tal-EBSA għat-tielet darba fl-2005.<ref>{{Ċita web|url=http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/EBSA/05EBSA/05ETCresults.htm|titlu=The Global Snooker Centre|data=19 November 2005|data-aċċess=22 August 2021|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20051119181732/http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/EBSA/05EBSA/05ETCresults.htm|arkivju-data=19 November 2005}}</ref> Grech laħaq ukoll il-kwarti tal-finali fil-Kampjonat Dinji tal-Billiards 2005 wara li għeleb lill-kompatrijotta tiegħu Paul Mifsud fl-aħħar 16.<ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2005-03-15/others/billiards-world-championship-joe-grech-in-quarter-finals-after-beating-paul-mifsud-73166/|titlu=Billiards – World championship: Joe Grech in quarter-finals after beating Paul Mifsud – The Malta Independent|sit=independent.com.mt|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20230419172240/https://www.independent.com.mt/articles/2005-03-15/others/billiards-world-championship-joe-grech-in-quarter-finals-after-beating-paul-mifsud-73166/|arkivju-data=19 April 2023}}</ref> Fit- Tazza ta' Malta tal-2005, huwa tilef kontra Tom Ford fir-rawnd tal-wildcard u ġie eliminat mill-kompetizzjoni.<ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/articles/view/ford-books-drago-clash-after-beating-grech-5-1.100419.amp|titlu=Ford books Drago clash after beating Grech 5–1|data=February 2005|sit=The Times|post=Malta|data-aċċess=22 August 2021|url-status=dead|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210822134757/https://timesofmalta.com/articles/view/ford-books-drago-clash-after-beating-grech-5-1.100419.amp|arkivju-data=22 August 2021}}</ref><ref name="Snooker.org">{{Ċita web|url=http://www.snooker.org/trn/0405/mc2005_res.shtml|titlu=Malta Cup 2005|pubblikatur=Snooker.org|data-aċċess=13 March 2011|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20160404195136/http://www.snooker.org/trn/0405/mc2005_res.shtml|arkivju-data=4 April 2016}}</ref><ref>{{Ċita web|url=http://globalsnookercentre.co.uk/files/Results/res04_5/04-5Malta.htm|titlu=2004-5 Malta Cup|pubblikatur=Global Snooker Centre|data-aċċess=7 August 2023|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20060217094045/http://globalsnookercentre.co.uk/files/Results/res04_5/04-5Malta.htm|arkivju-data=17 February 2006}}</ref><ref name="WPBSA draw">{{Ċita web|url=http://www.worldsnooker.com/latest_drawsheet-14.htm|titlu=2005 Malta Cup results|sit=worldsnooker.com|pubblikatur=[[World Professional Billiards and Snooker Association]]|data-aċċess=22 August 2021|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20050212132331/http://www.worldsnooker.com/latest_drawsheet-14.htm|arkivju-data=12 February 2005}}</ref> Huwa tilef kontra Mark Allen fir-rawnd tal-wildcard fit-Tazza ta' Malta tal-2006.<ref>{{Ċita web|url=http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Results/res05_6/05Malta.htm|titlu=2006 Malta Cup|pubblikatur=Global Snooker Centre|data-aċċess=7 August 2023|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20060212095155/http://www.globalsnookercentre.co.uk/files/Results/res05_6/05Malta.htm|arkivju-data=12 February 2006}}</ref><ref>{{Ċita web|url=http://www.worldsnooker.com/latest_drawsheet-50.htm|titlu=2006 Malta Cup results|sit=worldsnooker.com|pubblikatur=[[World Professional Billiards and Snooker Association]]|data-aċċess=22 August 2021|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20060207020254/http://www.worldsnooker.com/latest_drawsheet-50.htm|arkivju-data=7 February 2006}}</ref> Ħareġ ukoll bħala r-rebbieħ tat-tournament tar-ranking Snooker Open fl-2006 organizzat mill-Malta Billiards and Snooker Association.<ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/articles/view/grech-beats-zammit-5-1-in-final.64410.amp|titlu=Grech beats Zammit 5–1 in final|data=3 February 2006|sit=The Times|post=Malta|data-aċċess=22 August 2021|url-status=dead|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210822134759/https://timesofmalta.com/articles/view/grech-beats-zammit-5-1-in-final.64410.amp|arkivju-data=22 August 2021}}</ref> Wara li ħalla t-Tour professjonali, Grech ikkompeta bħala veteran. Huwa rċieva dħul wild card biex jipparteċipa fit- Tazza ta’ Malta tal-2007 iżda tilef f'knock out kontra David Roe tal-Ingilterra.<ref>{{Ċita web|url=http://www.snooker.org/trn/0607/mc2007_res.shtml|titlu=Malta Cup 2007|pubblikatur=Snooker.org|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20110718203037/http://www.snooker.org/trn/0607/mc2007_res.shtml|arkivju-data=18 July 2011}}</ref><ref name="GSC">{{Ċita web|url=http://globalsnookercentre.co.uk/files/Results/res06-7/06-7Malta.htm|titlu=2006-7 Malta Cup|pubblikatur=Global Snooker Centre|data-aċċess=7 August 2023|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20070607083729/http://globalsnookercentre.co.uk/files/Results/res06-7/06-7Malta.htm|arkivju-data=7 June 2007}}</ref><ref name="BBC">{{Ċita web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/6305805.stm|titlu=Malta Cup 2007 Results|data=27 January 2007|sit=BBC Sport|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20121111155000/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/snooker/6305805.stm|arkivju-data=11 November 2012}}</ref> Huwa kien parti mit-tim li rebaħ it-tournament tal-anzjani tal-Kampjonat Ewropew tat-Timijiet tal-EBSA fl-2011.<ref name=":1">{{Ċita web|url=https://sportsdesk.com.mt/2021/08/21/former-world-amateur-billiards-champion-joe-grech-dies-aged-66/|titlu=Former world amateur billiards champion Joe Grech dies aged 66|data=21 August 2021|sit=SportsDesk|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210821203755/https://sportsdesk.com.mt/2021/08/21/former-world-amateur-billiards-champion-joe-grech-dies-aged-66/|arkivju-data=21 August 2021}}</ref> Grech miet fil-21 ta’ Awwissu 2021, ta’ 66 sena <ref name=":1" /> == Unuri == Grech ingħata l-[[Midalja għall-Qadi tar-Repubblika]] fl-1997 wara li sar iċ-champion tad-dinja.<ref>{{Ċita web|url=https://www.tvm.com.mt/en/news/video-death-announced-of-guzi-grech-who-did-malta-proud/|titlu=Video: Death announced of Ġużi Grech who did Malta proud – TVM News|data=21 August 2021|sit=TVM English|data-aċċess=29 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210829233307/https://www.tvm.com.mt/en/news/video-death-announced-of-guzi-grech-who-did-malta-proud/|arkivju-data=29 August 2021}}</ref> Huwa rebaħ il-Kampjonat Malti tal-Billiards Ingliż fi 13-il okkażjoni konsekuttiva bejn l-2003 u l-2015.<ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/articles/view/joe-grech-makes-it-six-in-a-row.210994|titlu=Joe Grech makes it six in a row|data=5 June 2008|sit=The Times|post=Malta|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210729173803/https://timesofmalta.com/articles/view/joe-grech-makes-it-six-in-a-row.210994|arkivju-data=29 July 2021}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/articles/view/Grech-makes-it-11.471034|titlu=Grech makes it 11|data=24 May 2013|sit=The Times|post=Malta|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210729191359/https://timesofmalta.com/articles/view/Grech-makes-it-11.471034|arkivju-data=29 July 2021}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/articles/view/grech-champion.49392|titlu=Grech champion|data=27 June 2006|sit=The Times|post=Malta|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210729152100/https://timesofmalta.com/articles/view/grech-champion.49392|arkivju-data=29 July 2021}}</ref> Fl-2017, Grech iddaħħal fis-Sala tal-Fama tal-Kumitat Olimpiku Malti, it-tieni plejer tal-biljards wara Paul Mifsud.<ref name=":2" /><ref>{{Ċita web|url=https://nocmalta.org/hall-of-fame/|titlu=Hall of Fame|sit=Maltese Olympic Committee|data-aċċess=22 August 2021|url-status=live|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20210805143213/https://nocmalta.org/hall-of-fame/|arkivju-data=5 August 2021}}</ref> == Referenzi == {{Referenzi}} {{Awtorità}} {{DEFAULTSORT:Grech, Ġużi}} [[Kategorija:Nies mill-Ħamrun]] [[Kategorija:Mietu fl-2021]] [[Kategorija:Twieldu fl-1954]] [[Kategorija:Sportivi Maltin]] c838yq05b3q7cnmazxzao68d07cq1dh ŽKK RMU Banovići 0 33783 333883 324558 2026-11-08T12:18:25Z InternetArchiveBot 18288 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7) 333883 wikitext text/x-wiki '''ŽKK RMU Banovići''' huwa klabb professjonali tal-basketball għan-nisa, ibbażat f’[[Banovići]], fil-[[Bożnija u Ħerżegovina]]. Il-klabb twaqqaf oriġinarjament fl-[[1974]] u ġie rreġistrat uffiċjalment mill-ġdid fl-[[1996]].<ref>{{ċita web|url=https://rtvtk.ba/obiljezena-50-godisnjica-zkk-rmu-banovici/|titlu=Obilježena 50. godišnjica ŽKK RMU Banovići|pubblikatur=rtvtk.ba|data=|data-aċċess=2025-08-06 |lingwa=Bożnijak}}</ref> It-tim jikkompeti fil-Kampjonat tal-Basketball tan-Nisa tal-Bożnija u Ħerżegovina, l-ogħla diviżjoni tal-pajjiż għall-basketball tan-nisa. ŽKK RMU Banovići jilgħab il-logħob tad-dar fiċ-''Ċentru Sportiv u Kulturali (SKC) Banovići'', arena sportiva fuq ġewwa li sservi bħala l-bażi tal-klabb kemm għal kompetizzjonijiet domestiċi kif ukoll għal tournaments reġjonali.<ref>{{ċita web|url=https://bgbasket.com/en/hall.php?id=909|titlu=SKC Banovici|pubblikatur=bgbasket.com|data=|data-aċċess=2025-08-06 |lingwa=Ingliż}}</ref> Il-klabb kiseb suċċess sinifikanti f’dawn l-aħħar snin, u stabbilixxa ruħu bħala wieħed mit-timijiet ewlenin tal-basketball tan-nisa fil-pajjiż. Fost l-aktar kisbiet notevoli tiegħu hemm '''tliet titli ta’ kampjonat nazzjonali''' u '''żewġ rebħiet fit-Tazza tal-Bożnija u Ħerżegovina'''. Punt ewlieni fl-istorja tal-klabb seħħ fl-istaġun 2017–18, meta t-tim temm il-kampanja mingħajr telfa u rebaħ kemm il-kampjonat kif ukoll it-tazza nazzjonali — kisba li wasslet biex il-klabb jingħata t-titlu ta’ ''Klabb Sportiv tas-Sena fil-Bożnija u Ħerżegovina fl-[[2018]]''.<ref>{{ċita web|url=https://waba-league.com/rmu-banovici-klub-godine/|titlu=RMU BANOVIĆI KLUB GODINE BIH|pubblikatur=waba-league.com|data=|data-aċċess=2025-08-06 |lingwa=Bożnijak}}</ref> ŽKK RMU Banovići pparteċipa wkoll fil-'''Lega Adrijatika tan-nisa (WABA)''', fejn ikkompeta kontra timijiet ewlenin mir-reġjun, fosthom klabbs mis-[[Serbja]], il-[[Montenegro]], is-[[Slovenja]] u l-[[Kroazja]]. Il-klabb laħaq l-istadju tas-''SuperLeague tal-WABA'' fl-istaġun 2021–22, u dan l-aħħar ħa sehem fl-''ewwel edizzjoni tal-WABA League 2'' matul l-istaġun 2024–25.<ref>{{ċita web|url=https://waba-league.com/waba-2/|titlu=WABA 2|pubblikatur=waba-league.com|data=|data-aċċess=2025-08-06 |lingwa=Bożnijak}}</ref> Fl-[[2022]], ''Meridianbet'' sar is-sieħeb uffiċjali ta’ ŽKK RMU Banovići, u minn dak iż-żmien ilu jipprovdi sponsorizzazzjoni lill-klabb.<ref>{{ċita web|url=https://waba-league.com/waba-2/|titlu=WABA 2|pubblikatur=waba-league.com|data=|data-aċċess=2025-08-06 |lingwa=Bożnijak}}</ref> ==Rekord ta’Kisbiet== ;Il-Kampjonat tal-Bożnija u Ħerżegovina *''ċampjin (3):'' 2017-18, 2018-19, 2019-20 *''it-tieni post (1):'' 2015-16 ;It-Tazza tal-Bożnija u Ħerżegovina *''ċampjin (2):'' 2018, 2020 *''it-tieni post (1):'' 2023 ==Klassifika Staġjonali== {| |- style="vertical-align: top;" | *'''2005-06:''' Il-5 *'''2006-07:''' Is-7 *'''2007-08:''' Is-7 *'''2008-09:''' It-8 | *'''2009-10:''' Is-7 *'''2010-11:''' It-8 *'''2011-12:''' It-8 *'''2012-13:''' Id-9 | *'''2013-14:''' l-10 *'''2014-15:''' Id-9 *'''2015-16:''' It-tieni post *'''2016-17:''' ? | *'''2017-18:''' ''ċampjin'' *'''2018-19:''' ''ċampjin'' *'''2019-20:''' ''ċampjin'' *'''2020-21:''' ? | *'''2021-22:''' it-3 *'''2022-23:''' ? *'''2023-24:''' Is-7 *'''2024-25:''' Is-6 |} ==Plejers Notevoli tan-Nisa== {| |- style="vertical-align: top;" | *{{flagicon|BIH}} [[Merjema Bučuk]] *{{flagicon|BIH}} [[Marica Gajić]] *{{flagicon|BIH}} [[Ajla Ikanović]] *{{flagicon|BIH}} [[Dženita Ikanović]] *{{flagicon|BIH}} [[Elma Mujezinović]] *{{flagicon|BIH}} [[Melika Mujkić]] *{{flagicon|BIH}} [[Danira Musić]] *{{flagicon|BIH}} [[Maida Rahmanović-Lačić]] *{{flagicon|BIH}} [[Leona Simić]] | *{{flagicon|BIH}} [[Irena Vrančić]] *{{flagicon|BIH}} [[Dragana Zubac]] *{{flagicon|BIH}} [[Nikolina Zubac]] *{{flagicon|BUL}} [[Iolanda Cossa]] *{{flagicon|MNE}} [[Milena Vujačić]] *{{flagicon|MKD}} [[Andželika Mitrašinoviḱ]] *{{flagicon|SRB}} [[Milica Dragičević]] *{{flagicon|SRB}} [[Latinka Dušanić]] *{{flagicon|SRB}} [[Žaklina Janković]] | *{{flagicon|SRB}} [[Jelena Jozić]] *{{flagicon|SRB}} [[Ivana Marković]] *{{flagicon|SRB}} [[Čarna Prokić]] *{{flagicon|SRB}} [[Marina Ristić]] *{{flagicon|SRB}} [[Maja Šćekić]] *{{flagicon|USA}} [[Eden Billups-Campbell]] *{{flagicon|USA}} [[Destiny Bohanon]] *{{flagicon|USA}} [[Quin Byrd]] *{{flagicon|USA}} [[Aaliyah Dunham]] | *{{flagicon|USA}} [[Alexxus Gilbert]] *{{flagicon|USA}} [[Caitlin Jenkins]] *{{flagicon|USA}} [[Hailey Jordan]] *{{flagicon|USA}} [[Halie Matthews]] *{{flagicon|USA}} [[Antoinette Thompson]] *{{flagicon|USA}} [[Nadia Thorman-McKey]] *{{flagicon|USA}} [[Brianna Wilson]] *{{flagicon|ISV}} [[Taylor Jones]] |} ==Ara aktar== *[[ŽKK Mladi Krajišnik]] *[[ŽKK Play Off Sarajevo]] ==Referenzi== {{referenzi}} == Ħoloq Esterni == * [https://basketball.eurobasket.com/team/ZKK-RMU-Banovici/7986?Women=1 Il-profil fuq eurobasket.com] * [https://web.archive.org/web/20230928235258/https://basket.ba/prvenstvo/banovici/ Il-profil fuq KSBIH] * [https://sportdc.net/club/6783-rmu-banovici/results Il-profil fuq sportdc.net] * [https://www.youthbasket.com/team/ZKK-RMU-Banovici/7986/Home?Women=1 Il-profil fuq youthbasket.com] [[Kategorija:Bożnija u Ħerżegovina]] tshbzuqlvtfwvwy1co62vj9oir5p4pi Nies Maltin li mietu fl-2026 0 34089 333884 333840 2026-11-08T13:12:35Z ToniSant 4257 /* Novembru */ + 333884 wikitext text/x-wiki '''Din hija lista ta' nies notevoli Maltin li mietu fl-2026.''' F'din il-lista jidhru biss ismijiet ta' nies li l-mewt tagħhom hija kkonfermata peremezz ta' rapport/i minn sorsi verifikabbli. Żidiet bla referenza għal sors verifikabbli jitneħħew minn hawn u jitpoġġew fil-[[Diskussjoni:Nies Maltin li mietu fl-2026|paġna ta' diskussjoni]] sakemm jiġu verifikati sew. Dwar kull persuna jinġabru biss dawn id-dettalji hawn: * Data: Isem u Kunjom, età (jew "??" meta din mhux magħrufa), għal xiex inhi magħrufa l-persuna, kawża tal-mewt (m'għandu jiddaħħal xejn meta mhux magħrufa uffiċjalment) - tagħrif ieħor f'każ ta' persuna li mhux inkluża f'Wikidata (eż. data tat-twelid), referenzi (għandu jkun hemm aktar minn waħda f'każ ta' nies aktar notevoli) '''''Nota:''' id-data tal-mewt m'għandix tkun dik ta' meta tħabbret imma ta' meta seħħet.'' ---- == Jannar == * 2: [[Tony Carr]], 98, mużiċist <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tony-carr-pioneering-maltese-jazz-drummer-dies.1121949|titlu=Tony Carr, Maltese jazz drummer to the stars, dies|kunjom=Borg|isem=Emma|data=2026-01-02|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-perkussjonist-tony-carr-george-caruana-jmut-fl-eta-ta-98-sena/|titlu=Il-perkussjonist Tony Carr (George Caruana) jmut fl-età ta’ 98 sena|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=2 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/01/02/tony-carr-passes-away/|titlu=Renowned Maltese drummer, Tony Carr, passes away aged 98|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2026-01-02|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/138938/maltese_jazz_great_tony_carr_dies_aged_98|titlu=Maltese jazz great Tony Carr dies aged 98|kunjom=Meilak|isem=Nicole|data=2 Jannar 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-01-02/local-news/Maltese-jazz-legend-Tony-Carr-passes-away-aged-98-6736286044|titlu=Maltese jazz legend, Tony Carr, passes away aged 98 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-01-03}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-ta-98-sena-d-drummer-malti-tony-carr/|titlu=Imut ta' 98 sena d-drummer Malti Tony Carr|data=2026-01-02|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-01-03}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/imut-ta-98-sena-d-drummer-famuz-malti-tony-carr-li-daqq-mal-akbar-stilel-muzikali/|titlu=Imut ta’ 98 sena d-drummer famuż Malti Tony Carr li daqq mal-akbar stilel mużikali|kunjom=Caruana|isem=Josef|data=3 Jannar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.melodija.eu/post/tony-carr-george-caruana-maltese-jazz-pioneer-dies-at-98|titlu=Tony Carr (George Caruana): Maltese Jazz Pioneer Dies at 98|kunjom=Mifsud|isem=Noel|data=2026-01-05|sit=Melodija|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.sussexexpress.co.uk/news/fond-tribute-on-death-of-drummer-who-played-with-the-greats-5465983|titlu=Fond tribute on death of drummer who played with the greats|kunjom=Hewitt|isem=Phil|data=2026-01-10|sit=SussexWorld|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-10}}</ref> * 5: [[George Spiteri]], 90, mużiċist u l-ewwel leader tal-[[Orkestra Filarmonika ta' Malta]] (twieled: 20 ta’ Lulju 1935) <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-6-2026.1122080|titlu=Announcements − January 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-george-spiteri-l-ewwel-leader-tal-orkestra-filarmonika-ta-malta/|titlu=Imut George Spiteri, l-ewwel leader tal-Orkestra Filarmonika ta’ Malta|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=6 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.facebook.com/reel/1540894257190704/?t=49|titlu=MPO: Protagonisti - George Spiteri|kunjom=Farrugia|isem=Joe Julian|data=6 Jannar 2026|sit=Facebook}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/a-real-gentleman-good-musician-violinist-george-spiteri-dies-aged-90.1122103|titlu='A real gentleman': trailblazing violinist George Spiteri dies at 90|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-01-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-06}}</ref> * 6: [[Thomas Farrell]], 89, għalliem u l-ewwel sindku ta' Ħaż Żabbar <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/thomas-farrell-first-mayor-zabbar-dies-aged-89.1122141|titlu=Thomas Farrell, first mayor of Żabbar, dies aged 89|kunjom=|isem=|data=2026-01-07|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-07}}</ref> * 14: [[Paul Chetcuti Caruana]], 77, tabib u politiku <ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-deputat-laburista-t-tabib-paul-chetcuti-caruana/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Deputat Laburista t-Tabib Paul Chetcuti Caruana|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=14 Jannar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-mp-paul-chetcuti-caruana-dies.1122497|titlu=Mosta doctor Paul Chetcuti Caruana, targeted by 1977 letter bomb, dies aged 77|kunjom=Calleja|isem=Claudia|data=2026-01-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-01-14/local-news/Paul-Chetcuti-Caruana-who-survived-letter-bomb-attempt-in-1977-dies-6736286334|titlu=Paul Chetcuti Caruana, who survived letter-bomb attempt in 1977, dies - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-01-15}}</ref> <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/parliament-pays-tribute-mosta-doctor-pl-mp-paul-chetcuti-caruana.1123482|titlu=Parliament pays tribute to Mosta doctor and PL MP Paul Chetcuti Caruana|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-02-02|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-02}}</ref> * 20: [[Matthew Wismayer]], 53, fundatur ta' Schools for Africa (Malta) Foundation <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/matthew-wismayer-schools-africa-foundation-entrepreneur-dies.1122791|titlu=Matthew Wismayer, who turned a cancer diagnosis into inspiration, dies aged 53|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-01-20|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-matthew-wismayer-il-mohh-wara-progett-biex-jigu-meghjuna-tfal-fl-afrika/|titlu=Imut Matthew Wismayer, il-moħħ wara proġett biex jiġu megħjuna tfal fl-Afrika|kunjom=|isem=|data=2026-01-20|lingwa=mt|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://lovinmalta.com/malta/founder-of-prince-princess-malta-matthew-wismayer-passes-away/|titlu=Founder Of 'Prince & Princess Malta' Matthew Wismayer Passes Away|kunjom=Spiteri|isem=Rebecca Scalvini|data=2026-01-20|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/matthew-wismayer-passes-away-aged-53|titlu=Maltese Entrepreneur Matthew Wismayer passes away at 53|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-21-2026.1122811|titlu=Announcements – January 21, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-22}}</ref> * 20: [[George Callus]], 88, ko-fundatur tal-Comtec (twieled: 8 ta' Settembru 1937) <ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/comtec-co-founder-george-callus-has-passed-away|titlu=Comtec Co-Founder George Callus has passed away|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-ir-ragel-ta-amy-callus-orlando-mrs-axiak-ta-simpatici/|titlu=Imut ir-raġel ta’ Amy Callus Orlando, Mrs Axiak ta’ Simpatiċi|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=21 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/nimmissjak-immens-ghaziz-l-attrici-amy-callus-thabbar-it-telfa-ta-zewgha-george/|titlu="Nimmissjak Immens, Għażiż" - L-Attriċi Amy Callus Tħabbar It-Telfa Ta' Żewġha George|kunjom=Zarb|isem=Kyle|data=2026-01-22|lingwa=mt|data-aċċess=2026-01-22}}</ref> <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-23-2026.1122923|titlu=Announcements – January 23, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-23|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-29}}</ref> == Frar == * 4: [[Alfred Abela]], 80, eks-assistent kummissarju tal-pulizija <ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-assistent-kummissarju-tal-pulizija-alfred-abela/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Assistent Kummissarju tal-Pulizija Alfred Abela|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=4 Frar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> * 5: [[Philip Farrugia Randon]], 76, avukat u kittieb li ħoloq il-karattru ta' Puttinu <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/dedicated-patriot-philip-farrugia-randon-dies.1123612|titlu='Dedicated patriot' Philip Farrugia Randon dies|kunjom=|isem=|data=2026-02-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-6-2026.1123652|titlu=Announcements − February 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-dr-philip-farrugia-randon-avukat-u-awtur-li-holoq-il-karattru-puttinu/|titlu=Imut Dr Philip Farrugia Randon, avukat u awtur li ħoloq il-karattru Puttinu|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-02-05|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-philip-farrugia-randon.1124083|titlu=Appreciation: Philip Farrugia Randon|kunjom=De Bono|isem=Anthony|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref> * 5: [[Helen Micallef]], 75, kantanta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/helen-micallef-eurovision-1972-singer-dies-aged-75.1123643|titlu=Helen Micallef, Eurovision 1972 singer, dies aged 75|kunjom=Bonanno|isem=Matthew|data=2026-02-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-helen-micallef-l-ewwel-maltija-fil-eurovision/|titlu=Tmut Helen Micallef, l-ewwel kantanta Maltija fil-Eurovision|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=5 Frar 2025|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/139589/veteran_singer_helen_micallef_dies_aged_75|titlu=Veteran singer Helen Micallef dies aged 75|kunjom=Meilak|isem=Nicole|data=5 Frar 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/helen-micallef-tinghata-l-ahhar-tislima-ghada-s-sibt/|titlu=Helen Micallef tingħata l-aħħar tislima għada s-Sibt|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=6 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-02-05/local-news/Helen-Micallef-first-Maltese-woman-at-Eurovision-dies-at-75-6736286990|titlu=Helen Micallef, first Maltese woman at Eurovision, dies at 75 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/iccelebrata-l-hajja-tal-kantanta-helen-micallef/|titlu=Iċċelebrata l-ħajja tal-kantanta Helen Micallef|kunjom=Falzon|isem=Anton|data=7 Frar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> * 8: [[Paul Aquilina]], 94, Ġiżwita Malti bbażat fl-Indja <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tithabbar-il-mewt-ta-fr-paul-aquilina-l-ahhar-patri-gizwita-malti-fl-indja/|titlu=Imut Fr Paul Aquilina – l-aħħar Ġiżwita Malti fl-Indja|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=8 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/l-ahhar-patri-gizwita-malti-fl-indja-jkanta-l-ghanjiet-tal-milied/|titlu=L-aħħar Patri Ġiżwita Malti fl-Indja jkanta l-Għanjiet tal-Milied|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=25 Diċembru 2025|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/mort-l-indja-biex-narah-jordna-sacerdot-u-kantajt-bil-malti-waqt-il-funeral-ta-fr-aquilina/|titlu=“Mort l-Indja nara żagħżugħ jiġi ordnat qassis, u spiċċajt inkanta bil-Malti fil-funeral ta’ Fr Aquilina”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-15-2026.1124084|titlu=Announcements – February 15, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref> * 10: [[Lina Brockdorff|Lina Brockdorff,]] 95, kittieba <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/awardwinning-writer-lina-brockdorff-dies-aged-96.1123850|titlu=Novelist and playwright Lina Brockdorff dies aged 95|kunjom=Borg|isem=Emma|data=2026-02-10|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-10}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-l-awtrici-lina-brockdorff-fl-eta-ta-95-sena/|titlu=Tmut l-awtriċi Lina Brockdorff fl-età ta' 95 sena|data=2026-02-10|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-10}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbret-il-mewt-tax-xandara-u-l-kittieba-lina-brockdorff/|titlu=Tħabbret il-mewt tax-xandara u l-kittieba Lina Brockdorff|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=10 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-02-10/local-news/Maltese-novelist-and-playwright-Lina-Brockdorff-dies-aged-95-6736287109|titlu=Maltese novelist and playwright Lina Brockdorff dies aged 95 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-10}}</ref> * 10: [[Achille Cauchi]], 86, monsinjur Għawdxi, ħu l-Isqof [[Nikol Cauchi]] <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-monsinjur-achille-cauchi/|titlu=Imut Monsinjur Achille Cauchi|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/mons-achille-cauchi-10-02-2026|titlu=Mons. Achille Cauchi - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-16}}</ref> * 15: [[Laurence Grech]], 77, ġurnalist u eks-editur tas-Sunday Times of Malta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-times-malta-editor-laurence-grech-dies-aged-77.1124107|titlu=Former Times of Malta editor Laurence Grech dies, aged 77|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-laurence-grech-il-ggant-tal-gurnalizmu-l-eks-editur-tat-times-of-malta/|titlu=Imut Laurence Grech, “il-ġgant tal-ġurnaliżmu”, l-eks-editur tat-Times of Malta|data=15 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-16-2026.1124125|titlu=Announcements – February 16, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-16|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-16}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/laurence-grech-15-02-2026|titlu=Laurence Grech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-16}}</ref> * 15: [[Esmeralda Galea Camilleri]], 37, mużiċista <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/hafna-mahsuda-bil-mewt-tal-muzicista-brava-esmeralda-galea-camilleri/|titlu=Ħafna Maħsuda Bil-Mewt Tal-Mużiċista Brava Esmeralda Galea Camilleri|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-02-16|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-16}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/kont-titpaxxa-tismaghha-tmut-il-muzicista-esmeralda-galea-camilleri/|titlu=“Kont titpaxxa tismagħha” – tmut il-mużiċista Esmeralda Galea Camilleri|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=16 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 16: [[Mario Bonnici]], 76, kantant <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-kanzunetta-li-kont-iddedikaktli-se-tibqa-fqalbi-imut-il-kantant-mario-bonnici/|titlu=“Il-kanzunetta li kont iddedikajtli se tibqa’ f’qalbi” – imut il-kantant Mario Bonnici|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=17 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 18: [[Julian Attard]], 44, amministratur tal-futbol ma' [[Marsaxlokk FC]] u [[Floriana FC]] (twieled fis-27 ta' Novembru 1981) <ref>{{Ċita web|url=https://sport.timesofmalta.com/2026/02/18/former-marsaxlokk-and-floriana-fc-administrator-julian-attard-dies/|titlu=Former Marsaxlokk and Floriana FC administrator Julian Attard dies|kunjom=Lia|isem=Gianluca|data=2026-02-18|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-02-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/hallejtna-kmieni-wisq-habib-imut-julian-attard-tat-tim-tal-futbol-ta-marsaxlokk/|titlu=“Ħallejtna kmieni wisq ħabib” – imut Julian Attard, tat-tim tal-futbol ta’ Marsaxlokk|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=18 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 23: [[Manuel Casha]], 81, mużiċist, kittieb, u folklorista <ref> {{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kittieb-u-muzicist-manuel-casha-fl-awstralja/ |sit=ONEnews|data=24 Frar 2026|isem=Josef|kunjom=Caruana|lingwa=mt|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kittieb u mużiċist Manuel Casha fl-Awstralja}}</ref> * 28: [[Mario Buhagiar]], 81 professur tal-istorja tal-arti <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/mario-buhagiar-founder-art-history-department-dies-aged-81.1124795|titlu=Mario Buhagiar, founder of art history department dies aged 81|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-03-01|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-01}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/03/02/prof-mario-buhagiar/|titlu=Founder of the arts History Department – Professor Mario Buhagiar passes away|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2 Marzu 2026|sit=The Maltese Herald|lingwa=en}}</ref> == Marzu == * 8: [[Joseph Gatt (Caritas)|Joseph Gatt]], 81, pijunier fir-riabilitazzjoni tad-drogati f'Malta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/joseph-gatt-drug-rehabilitation-pioneer-dies-aged-81.1125168|titlu=Joseph Gatt, drug rehabilitation pioneer, dies aged 81|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-03-08|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/segwi-meta-konna-fl-infern-habba-d-droga-joe-kien-anglu-kustodju/|titlu=Segwi: “Meta konna fl-infern ħabba d-droga Joe kien anġlu kustodju”|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=9 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 13: [[Luciano Bonello Bianco]], 72, propjetarju ta' Luciano Restaurant <ref>{{Ċita web|url= https://timesofmalta.com/article/announcements-march-15-2026.1125478 |titlu=Announcements|sit=Times of Malta|data-aċċess=2026-03-15}}</ref> * 21: [[Charles Micallef St John]], 81, kittieb u eks-kunsillier tal-Gżira <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-awtur-charles-micallef-st-john/|titlu=Imut l-awtur Charles Micallef St John|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=21 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/03/21/imut-l-awtur-chaf-st-john/|titlu=Imut l-awtur Charles Micallef St. John|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-03-21|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-23}}</ref> * 22: [[Calvin Brincat]], 32, parteċipant fil-programm tat-television ''Hazzzard'', kanċer <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-calvin-brincat-li-ggieled-2-tipi-ta-kancer-u-kien-ippartecipa-fhazzzard/|titlu=Imut Calvin Brincat li ġġieled 2 tipi ta' kanċer u kien ipparteċipa f'HazZzard|data=2026-03-23|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-23}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-iz-zaghzugh-calvin-brincat-ta-hazzzard/|titlu=Imut iż-żagħżugħ Calvin Brincat ta’ HazZzard|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=23 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tributes-paid-truly-sensitive-soul-cancer-patient-calvin-brincat.1125893|titlu=Tributes paid to 'truly sensitive soul', cancer victim Calvin Brincat|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-03-23|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-23}}</ref> * 29: [[Elio Lombardi]], 92, kittieb u direttur tal-films <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/prolific-filmmaker-author-elio-lombardi-dies-aged-92.1126197|titlu=Prolific film-maker, author Elio Lombardi dies aged 92|kunjom=|isem=|data=2026-03-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-awtur-tal-kotba-u-direttur-tal-films-elio-lombardi/|titlu=Imut l-awtur tal-kotba u direttur tal-films Elio Lombardi|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-03-29|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/03/29/tithabbar-il-mewt-ta-elio-lombardi-fl-eta-ta-92-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Elio Lombardi fl-età ta' 92 sena|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-03-29|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kittieb-u-attur-elio-lombardi-fl-eta-ta-92-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kittieb u attur Elio Lombardi fl-età ta’ 92 Sena|kunjom=Farrugia|isem=Shanaya|data=29 Marzu 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-elio-lombardi-figura-prominenti-fil-films-u-l-letteratura-maltija/|titlu=Imut Elio Lombardi, figura prominenti fil-films u l-letteratura Maltija|kunjom=Cachia|isem=Paul|data=29 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-03-29/local-news/Maltese-author-and-film-director-Elio-Lombardi-dies-aged-92-6736288379|titlu=Maltese author and film director Elio Lombardi dies aged 92 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbar-meta-se-jinghata-l-ahhar-tislima-elio-lombardi/|titlu=Tħabbar meta se jingħata l-aħħar tislima Elio Lombardi|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=1 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/ara-elio-dejjem-gharaf-li-kien-mimli-doni-minn-alla/|titlu=Ara: “Elio dejjem għaraf li kien mimli doni minn Alla”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=8 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tinghata-l-ahhar-tislima-lil-elio-lombardi-ikona-fid-drama-maltija/|titlu=Tingħata l-aħħar tislima lil Elio Lombardi … ikona fid-drama Maltija|kunjom=Camilleri|isem=Enrique|data=8 April 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> == April == * 2: [[Edmond Zarb]], 81, kittieb u mużiċist <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/02/tithabbar-il-mewt-tal-muzicist-u-awtur-edmond-zarb/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-mużiċist u awtur Edmond Zarb|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-04-02|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tajt-kontribut-lill-kultura-maltija-imut-l-awtur-u-pjanist-edmond-zarb|titlu=“Tajt kontribut lill-kultura Maltija” – imut l-awtur u pjanist Edmond Zarb|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=2 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 6: [[Graziella Castillo]], 47, direttur tal-Aġenzija Appoġġ <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/graziella-castillo-director-agenzija-appogg-dies-aged-47.1126547|titlu=Graziella Castillo, director of Agenzija Appoġġ, dies aged 47|kunjom=|isem=|data=2026-04-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-graziella-castillo-direttrici-tal-agenzija-appogg/|titlu=Tmut Graziella Castillo – Direttriċi tal-Aġenzija Appoġġ|data=6 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 11: [[Colin Willis]], 81, eks-kummissajru Awstraljan għal Malta u attur <ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-04-13/local-news/Well-known-actor-Colin-Willis-passes-away-aged-81-6736288759|titlu=Well-known actor Colin Willis passes away aged 81 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-04-13}}</ref> * 12: [[Aurelio Belli]], 49, mużiċist u arranġatur <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/musician-mpo-manager-aurelio-belli-dies-aged-49.1126829|titlu=Musician and MPO manager Aurelio Belli dies, aged 49|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-04-12|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://slippedisc.com/2026/04/malta-mourns-maestro-49/|titlu=Malta mourns maestro, 49|kunjom=lebrecht|isem=Norman|data=12 April 2026|sit=Slipped Disc|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-04-12/local-news/Maestro-Aurelio-Belli-dies-aged-49-6736288731|titlu=Maestro Aurelio Belli dies, aged 49 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/140933/maestro_aurelio_belli_dies_at_49_|titlu=Maestro Aurelio Belli dies at 49|kunjom=Zammit|isem=Juliana|data=12 April 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-il-maestro-aurelio-belli/|titlu=Imut il-Maestro Aurelio Belli|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=12 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-is-surmast-aurelio-belli/|titlu=Imut is-Surmast Aurelio Belli|kunjom=|isem=|data=2026-04-12|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-maestro-aurelio-belli-fl-eta-ta-49-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-Maestro Aurelio Belli fl-età ta’ 49 sena|kunjom=Sacco Baldacchino|isem=Kimberley|data=12 April 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/12/tithabbar-il-mewt-tas-surmast-aurelio-belli/|titlu=Titħabbar il-mewt tas-Surmast Aurelio Belli|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-04-12|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-maestro-aurelio-belli-jinghata-l-ahhar-tislima|titlu=Tislima lill-Maestro Aurelio Belli: “Mela s-silenzju b’ħajja ta’ noti”|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=18 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 19: [[Desmond Morris]], 98, etoloġista Ingliż li għex f'Malta (1968–1974) <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/desmond-morris-famous-zoologist-author-painter-malta-past-dies-98.1127264|titlu=Desmond Morris, famous zoologist, author and painter with Malta past, dies at 98|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-04-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-21}}</ref> * 24: [[Mary Grech]], 88, attriċi u xandara <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/veteran-actress-mary-grech-dies-aged-88.1127413|titlu=Veteran actress Mary Grech dies aged 88|kunjom=|isem=|data=2026-04-24|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-24}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-l-attrici-u-prezentatrici-mary-grech/|titlu=Tmut l-attriċi u preżentatriċi Mary Grech|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=24 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-l-eks-prezentattrici-televiziva-mary-grech/|titlu=Tmut l-eks preżentattriċi televiżiva Mary Grech|kunjom=Attard|isem=Francesca|data=2026-04-24|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-24}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/24/tmut-mary-grech-pijufniera-tax-xandir-u-fost-l-ewwel-ucuh-tat-televizjoni-maltija/|titlu=Tmut Mary Grech, attriċi, pijuniera tax-xandir u fost l-ewwel uċuħ tat-televiżjoni Maltija|kunjom=Abdilla|isem=Raymond|data=2026-04-24|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-24}}</ref> == Mejju == * 1: [[Dolindo Cassar]], 83, xandar u eks-president tas-[[Soċjetà Filarmonika La Stella]] u tat-[[Teatru Astra]] <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/tislima-lil-dolindo-cassar-li-ghadda-ghall-hajja-ta-dejjem-figura-li-halliet-marka-kbira-fil-kultura-ghawdxija/|titlu=Tislima Lil Dolindo Cassar Li Għadda Għall-Ħajja Ta’ Dejjem - Figura Li Ħalliet Marka Kbira Fil-Kultura Għawdxija|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-05-05|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.stgeorge.org.mt/events/funeral-of-dolindo-cassar/|titlu=Funeral of DOLINDO CASSAR|data=2026-05-03|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-05-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-dolindo-cassar.1129615|titlu=Appreciation: Dolindo Cassar|kunjom=Spiteri|isem=Charles|data=2026-06-08|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-08}}</ref> * 14: [[Noel Galea Bason]], 71, skultur <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/05/15/imut-l-artist-noel-galea-bason/|titlu=Imut l-artist Noel Galea Bason|kunjom=|isem=|data=2026-05-15|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/artist-noel-galea-bason-dies-aged-71.1128464|titlu=Artist Noel Galea Bason dies aged 71|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-05-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-noel-galea-bason-furjaniz-moghni-btalenti-artistici-varji/|titlu=Imut Noel Galea Bason, Furjaniż mogħni b’talenti artistiċi varji|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=15 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 19: [[Norbert Ellul Vincenti]], 88, patri Franġiskan, għalliem u kittieb <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/05/19/imut-p-norbert-ellul-vincenti-ofm/|titlu=Imut P. Norbert Ellul Vincenti OFM|kunjom=|isem=|data=2026-05-19|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-patri-norbert-ellul-vincenti/|titlu=Imut Patri Norbert Ellul Vincenti|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=19 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 22: [[Franco Fenech]], 47, ko-eredi ta' Tumas Group <ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/franco-fenech-22-05-2026|titlu=Franco Fenech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|data=22 Mejju 2026|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-07-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tumas-group-director-franco-fenech-dies.1128869|titlu=Tumas Group heir Franco Fenech dies|kunjom=|isem=|data=2026-05-22|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/142011/franco_fenech_yorgen_fenechs_older_brother_passes_away|titlu=Franco Fenech, Yorgen Fenech's older brother, passes away|kunjom=Farrugia|isem=Matthew|data=22 Mejju 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-07-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/05/22/franco-fenech-dies-with-drug-overdose/|titlu=Franco Fenech dies by drug overdose|kunjom=Camilleri|isem=Mark|data=2026-05-22|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-07-07}}</ref> * 26: [[Benny Muscat]], 86, sid ta' diversi ristorant <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/goodbye-nonno-renowned-restaurateur-benny-muscat-dies.1129052|titlu='Goodbye Nonno' – renowned restaurateur Benny Muscat dies|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-05-26|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-benny-muscat-il-qalb-wara-ta-marija-palazzo-pescatore-u-trattoria-del-nonno/|titlu=Imut Benny Muscat, il-qalb wara Ta’ Marija, Palazzo Pescatore u Trattoria del Nonno|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=26 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/benny-muscat-26-05-2026|titlu=Benny Muscat - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-05-28}}</ref> * 28: [[Rose Riolo]], 90, attriċi <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-l-eks-attrici-rose-riolo/|titlu=Tmut l-eks attriċi Rose Riolo|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=28 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-29-2026.1129195|titlu=Announcements – May 29, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-05-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-29}}</ref> * 28: [[Ray Ghigo Laferla]], ??, imprenditur u DJ <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-ray-ghigo-laferla-eks-dj-tal-griffin-u-fundatur-tal-ghigos-disco/|titlu=Imut Ray Ghigo Laferla, eks DJ tal-Griffin u fundatur tal-Ghigos Disco|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=29 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> == Ġunju == * 4: [[Jonathan Cardona]], 47, eks-CEO tal-[[Enemalta]] <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-enemalta-ceo-residency-malta-head-jonathan-cardona-dies.1129476|titlu=Former Enemalta CEO, Residency Malta head Jonathan Cardona dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-04|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-kap-ezekuttiv-tal-enemalta-u-residenza-malta-jonathan-cardona/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Kap Eżekuttiv tal-Enemalta u Residenza Malta Jonathan Cardona|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=4 Ġunju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/142318/former_joseph_muscat_aide_jonathan_cardona_passes_away_|titlu=Former Joseph Muscat aide Jonathan Cardona passes away|kunjom=Azzopardi|isem=Karl|data=4 Ġunju 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-eks-kap-tal-enemalta-u-tal-programm-tac-cittadinanza-jonathan-cardona/|titlu=Imut l-eks kap tal-Enemalta u tal-programm taċ-ċittadinanza Jonathan Cardona|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=4 Ġunju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/ara-il-pm-jinhasad-bil-mewt-ta-jonathan-cardona-waqt-il-gurament-tal-hatra-tal-membri-tal-kabinett/|titlu=ARA: il-PM jinħasad bil-mewt ta' Jonathan Cardona waqt il-ġurament tal-ħatra tal-membri tal-Kabinett|data=2026-06-04|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-04/local-news/CEO-of-Residency-Malta-Agency-Jonathan-Cardona-dies-6736290235|titlu=CEO of Residency Malta Agency, Jonathan Cardona, passes away - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-04}}</ref> * 5: [[Olivia Dow]]: ??, żeffiena u għalliema tal-ballet <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/renowned-ballet-teacher-olivia-dow-dies.1129558|titlu=Renowned ballet teacher Olivia Dow dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-olivia-dow.1129901|titlu=Appreciation: Olivia Dow|kunjom=Chetcuti|isem=Kristina|data=2026-06-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-21}}</ref> * 8: [[Antonio Briguglio]], 91, referee tal-futbol <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/sport/imut-l-ex-referee-internazzjonali-tonio-briguglio/|titlu=Imut l-ex-referee internazzjonali Tonio Briguglio|kunjom=Cossai|isem=Peter|data=2026-06-08|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/sports/football/142408/former_referee_antonio_briguglio_dies_|titlu=Former referee Antonio Briguglio dies|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://sport.timesofmalta.com/2026/06/08/maltese-legendary-referee-tonio-briguglio-dies-aged-91/|titlu=Maltese legendary referee Tonio Briguglio dies, aged 91|kunjom=Camilleri|isem=Valhmor|data=2026-06-08|sit=SportsDesk|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-08}}</ref> * 14: [[Josephine Xuereb]], ??, attivita u politiku <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-pn-election-candidate-dies.1129912|titlu=Former PN election candidate dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-14}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/14/tithabbar-il-mewt-ta-josephine-xuereb/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Josephine Xuereb|kunjom=|isem=|data=2026-06-14|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-14}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-14/local-news/Former-PN-candidate-Josephine-Xuereb-dies-6736290504|titlu=Former PN candidate Josephine Xuereb dies|data=14 Ġunju 2026|sit=The Malta Independent|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/17/josephine-xuereb-kienet-mara-li-uzat-it-talenti-taghha-biex-tkattar-il-gid/|titlu="Josephine Xuereb kienet mara li użat it-talenti tagħha biex tkattar il-ġid"|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-06-17|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-06-21}}</ref> * 18: [[Helen Borg]], ??, eks President tal-Kunsill tal-Iskola għat-Tagħlim Tul il-Ħajja u eks Kap tal-Iskola Vincenzo Borg Brared, marda tal-Parkinson's <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/riptmut-helen-borg-eks-president-tal-kunsill-tal-iskola-ghat-taghlim-tul-il-hajja-u-eks-headteacher-ta-birkirkara/|titlu=Tmut Helen Borg, Eks President Tal-Kunsill Tal-Iskola Għat-Tagħlim Tul Il-Ħajja U Eks Headteacher Ta’ Birkirkara|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-06-19|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-21}}</ref> * 21: [[Żeppi l-Ħafi|Joseph Fenech]], 71, kriminal magħruf bħala Żeppi l-Ħafi <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/joseph-fenech-known-zeppi-lhafi-dies-aged-71.1130234|titlu=Joseph Fenech, known as Żeppi l-Ħafi, dies aged 71|kunjom=|isem=|data=2026-06-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-21}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-joseph-fenech-maghruf-bhal-zeppi-l-hafi/|titlu=Imut Joseph Fenech, magħruf bħal Żeppi l-Ħafi|kunjom=Cachia|isem=Paul|data=21 Ġunju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-joseph-fenech-maghruf-bhala-zeppi-l-hafi/|titlu=Imut Joseph Fenech magħruf bħala Żeppi l-Ħafi|data=2026-06-21|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-21}}</ref> * 22: [[Paul Fenech (kunsilleri)|Paul Fenech]], 79, kunsillier tas-Swieqi, artist u kowċ tal-basketball <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-swieqi-councillor-artist-basketball-coach-paul-fenech-dies.1130293|titlu=Former Swieqi councillor, artist and basketball coach, Paul Fenech dies aged 79|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-06-22|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/22/il-pn-isellem-il-memorja-ta-paul-fenech-li-serva-ghal-snin-twal-bhala-kunsillier-lokali-tal-pn-fi-swieqi/|titlu=Il-PN isellem il-memorja ta' Paul Fenech li serva għal snin twal bħala kunsillier lokali tal-PN fi Swieqi|kunjom=Borg|isem=Maria|data=2026-06-22|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/paul-fenech-22-06-2026|titlu=Paul Fenech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-25}}</ref> * 29: [[Antoinette Miggiani]], 88, sopran u għalliema tal-kant <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-is-sopran-u-ghallieam-tal-kant-antoinette-miggiani/|titlu=Tmut is-sopran u għalliema tal-kant Antoinette Miggiani|kunjom=|isem=|data=2026-06-29|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/29/thabbret-il-mewt-tas-sopran-u-ghalliema-tal-kant-antoinette-miggiani/|titlu=Tħabbret il-mewt tas-sopran u għalliema tal-kant Antoinette Miggiani|kunjom=|isem=|data=2026-06-29|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/antoinette-miggiani-soprano-teacher-dies-aged-88.1130669|titlu=Antoinette Miggiani, soprano, teacher dies aged 88|kunjom=|isem=|data=2026-06-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-29/local-news/Renowned-Maltese-soprano-and-vocal-teacher-Antoinette-Miggiani-dies-aged-88-6736290961|titlu=Renowned Maltese soprano and vocal teacher Antoinette Miggiani dies aged 88|data=29 June 2026|sit=The Malta Independent|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/antoinette-miggiani-29-06-2026|titlu=Antoinette Miggiani|kunjom=Gatt|isem=Thomas|data=30 Ġunju 2026|sit=RIP.com.mt|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-antoinette-miggiani-19372026.1130913|titlu=Appreciation: Antoinette Miggiani (1937-2026)|kunjom=Said|isem=Mark|data=2026-07-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-05}}</ref> == Lulju == * 1: [[John Ripard Snr]], 96, baħħar Olimpiku <ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-07-01/local-news/Sailing-icon-and-RMYC-Honorary-President-John-Ripard-Snr-Passes-Away-6736291009|titlu=Sailing icon and RMYC Honorary President John Ripard Snr dies, aged 96 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-07-01}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/john-ripard-snr-cofounder-rolex-middle-sea-race-dies-aged-96.1130762|titlu=John Ripard Snr, Olympian and co-founder of Rolex Middle Sea Race, dies aged 96|kunjom=Bonanno|isem=Matthew|data=2026-07-01|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-01}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/07/01/tithabbar-il-mewt-ta-john-ripard-pijunier-tal-ibburdjar-fmalta/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' John Ripard...pijunier tal-ibburdjar f'Malta|kunjom=|isem=|data=2026-07-01|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-01}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-july-3-2026.1130831|titlu=Announcements – July 3, 2026|data=3 Lulju 2026|sit=Times of Malta|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/john-c-ripard-01-07-2026|titlu=John C Ripard|kunjom=Gatt|isem=Thomas|data=3 Lulju 2026|sit=RIP.com.mt|lingwa=en}}</ref> * 3: [[Carmen Vella]], 79, kantanta u xandara <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-carmen-vella-li-kienet-kantanta-u-xandara-ma-radju-malta/|titlu=Tmut Carmen Vella li kienet kantanta u xandara ma’ Radju Malta|data=3 Lulju 2026|sit=TVMnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kantanta-u-xandara-carmen-vella/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kantanta u xandara Carmen Vella|kunjom=Cini|isem=Luana|data=3 Lulju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-il-kantanta-carmen-vella/|titlu=Tmut il-kantanta Carmen Vella|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=3 Lulju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/kelli-x-xorti-nipprezenta-maghha-ghal-diversi-snin-il-programm-tar-radju-maltin-biss-in-neputija-bmessagg-lil-carmen-vella-li-hallietna/|titlu=“Kelli X-Xorti Nippreżenta Magħha Għal Diversi Snin Il-Programm Tar-Radju Maltin Biss” – In-Neputija B’Messaġġ Lil Carmen Vella Li Ħallietna|kunjom=Grech|isem=Matthea|data=3 Lulju 2026|sit=Gwida|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/07/04/farewell-carmen-vella-another-icon-of-the-maltese-song-scene-passes-away/|titlu=Farewell Carmen Vella - another icon of the Maltese song scene passes away|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2026-07-04|sit=The Maltese Herald|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-07-04|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20260704130639/https://themalteseherald.com/2026/07/04/farewell-carmen-vella-another-icon-of-the-maltese-song-scene-passes-away/|arkivju-data=2026-07-04|url-status=dead}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://sliema.news/local/carmen-vella-sliema-cabaret-legend-dies-at-79/|titlu=Carmen Vella, Sliema Cabaret Legend, Dies at 79|kunjom=Camilleri|isem=Paul|data=2026-07-04|sit=sliema.news|lingwa=en-MT|data-aċċess=2026-07-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-july-6-2026.1130957|titlu=Announcements – July 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-07-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.mt/obituary/carmen-portanier-03-07-2026|titlu=Carmen Portanier - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=www.rip.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-07-08}}</ref> * 14: [[Ryan Spiteri]], 47, DJ, avvelenament aċċidentali mill-monossidu tal-karbonju <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/two-found-dead-parked-car-marsascala.1131404|titlu=Two found dead in parked car in Marsascala|kunjom=|isem=|data=2026-07-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/dj-woman-died-accidental-carbon-monoxide-poisoning-probe-indicates.1131419|titlu=DJ and woman died of accidental carbon monoxide poisoning|kunjom=Zammit|isem=Mark Laurence|data=2026-07-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tributes-dj-ryan-spiteri-following-sudden-death.1131405|titlu=Tributes to DJ Ryan Spiteri after he is found dead in car with woman|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-07-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://lovinmalta.com/news/local/ryan-spiteri-and-woman-believed-to-have-died-from-carbon-monoxide-poisoning/|titlu=Ryan Spiteri And Woman Believed To Have Died From Carbon Monoxide Poisoning|kunjom=Falzon|isem=Gabriel|data=2026-07-15|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://lovinmalta.com/news/local/police-confirm-ryan-spiteri-and-woman-died-from-accidental-carbon-monoxide-poisoning/|titlu=Police Confirm Ryan Spiteri And Woman Died From Accidental Carbon Monoxide Poisoning|kunjom=Falzon|isem=Gabriel|data=2026-07-15|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/l-investigazzjoni-fil-mewt-taz-zewg-persuni-fkarozza-tindika-li-sehh-b-avvelenament-accidentali/|titlu=L-awtopsja turi li ż-żewġ persuni f'karozza f'Wied il-Għajn mietu b' avvelenament aċċidentali|kunjom=|isem=|data=2026-07-15|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/ragel-u-mara-jinstabu-mejta-fgaraxx-fwied-il-ghajn-eskluz-omicidju/|titlu=AĠĠORNAT: DJ Ryan Spiteri u mara ta' 41 sena jinstabu mejta f'garaxx f'Wied il-Għajn – eskluż omiċidju|data=2026-07-14|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tad-dj-mahbub-ryan-spiteri/|titlu=Titħabbar il-mewt tad-DJ maħbub Ryan Spiteri|kunjom=Farrugia|isem=Shanaya|data=15 Lulju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/il-prim-ministru-jsellem-il-memorja-ta-ryan-spiteri/|titlu=Il-Prim Ministru jsellem il-memorja ta’ Ryan Spiteri|kunjom=Farrugia|isem=Shanaya|data=15 Lulju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/07/15/ragel-umara-jinstabu-mejta-fkarozza/|titlu="Mhu se ninsewk qatt" - qraba u ħbieb isellmu lil Ryan Spiteri wara l-mewt tiegħu|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-07-15|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/07/15/l-investigaturi-jemmnu-li-mietu-avvelenati-bil-carbon-monoxide-mill-ac-tal-karozza/|titlu=L-investigaturi jemmnu li mietu avvelenati bil-carbon monoxide mill-AC tal-karozza|kunjom=|isem=|data=2026-07-15|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/eluf-ixxukkjati-bil-mewt-tad-dj-ryan-spiteri/|titlu=Eluf ixxukkjati bil-mewt tad-DJ Ryan Spiteri|kunjom=Gauci|isem=Francesca|data=15 Lulju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/mara-u-ragel-jinstabu-mejta-fkarozza-pparkjata-fmarsaskala/|titlu=DJ u mara jmutu “b’avvelenament tal-monossidu tal-karbonju b’mod aċċidentali”|kunjom=Attard|isem=Charmaine|data=15 Lulju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/hafna-mbikkma-u-mahsuda-bil-mewt-tad-dj-mahbub-ryan-spiteri-strieh-fis-sliem/|titlu=Ħafna Mbikkma U Maħsuda Bil-Mewt Tad-DJ Maħbub Ryan Spiteri - Strieħ Fis-Sliem|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-07-14|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/court_and_police/143172/two_found_dead_in_car_in_marsaskala1|titlu=DJ Ryan Spiteri and woman died from carbon monoxide poisoning, death considered accidental|kunjom=Sansone|isem=Kurt|data=15 July 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/ara-id-dj-ryan-spiteri-jinghata-l-ahhar-tislima/|titlu=Ara: Id-DJ Ryan Spiteri jingħata l-aħħar tislima|kunjom=Gauci|isem=Francesca|data=18 July 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 28: [[Anthony Spiteri]], ??, eks-membru tas-sigurtà tal-MFA <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/07/28/imut-anthony-spiteri-imlaqqam-bhala-jerry-lewis-li-ghal-snin-twal-hadem-bhala-membru-tas-sigurta-tal-mfa/|titlu=Imut Anthony Spiteri, imlaqqam bħala 'Jerry Lewis', li għal snin twal ħadem bħala membru tas-sigurtà tal-MFA|kunjom=Micallef|isem=Christian|data=2026-07-28|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-28}}</ref> == Awwissu == * 11: [[Norman Hamilton]], 85, xandar u negozjant <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/veteran-broadcaster-norman-hamilton-dies-aged-85.1132535|titlu=Veteran broadcaster Norman Hamilton dies aged 85|kunjom=|isem=|data=2026-08-11|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-11}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/kien-pedament-tax-xandir-fpajjizna-l-ewwel-reazzjonijiet-wara-l-mewt-tax-xandar-veteran-norman-hamilton/|titlu=“Kien pedament tax-xandir f’pajjiżna” – l-ewwel reazzjonijiet wara l-mewt tax-xandar veteran Norman Hamilton|data=11 Awwissu 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/il-prim-ministru-u-l-partit-laburista-jsellmu-l-memorja-ta-norman-hamilton/|titlu=Il-Prim Ministru u l-Partit Laburista jsellmu l-memorja ta’ Norman Hamilton|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=11 Awwissu 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-norman-hamilton-pijunier-tax-xandir-fmalta/|titlu=Imut Norman Hamilton, pijunier tax-xandir f’Malta|kunjom=|isem=|data=2026-08-11|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-11}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/norman-hamilton-imut-fl-eta-ta-85-sena/|titlu=Norman Hamilton imut fl-età ta’ 85 sena|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-08-11/local-news/Veteran-broadcaster-Norman-Hamilton-dies-aged-85-6736292052|titlu=Veteran broadcaster Norman Hamilton dies aged 85 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-08-11}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/08/11/thabbret-il-mewt-tal-eks-prezentatur-televiziv-norman-hamilton-fl-eta-ta-85-sena/|titlu=Tħabbret il-mewt tal-eks preżentatur televiżiv Norman Hamilton fl-età ta' 85 sena|kunjom=|isem=|data=2026-08-11|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-11}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/143727/veteran_broadcaster_and_former_ambassador_norman_hamilton_dead_at_85|titlu=Veteran broadcaster and former ambassador Norman Hamilton dead at 85|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-11}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-august-13-2026.1132660|titlu=Announcements – August 13, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-08-13|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-14}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/l-ikbar-vokazzjoni-ta-norman-kienet-il-familja/|titlu=Ara: “L-ikbar vokazzjoni ta’ Norman kienet il-familja”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=14 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 12: [[Nazju Cassar]], 74, Kunsillier f'isem il-Partit Nazzjonalista fir-Rabat sa mit-twaqqif tal-Kunsilli Lokali <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/08/12/tithabbar-il-mewt-tal-kunsillier-tal-pn-fir-rabat-nazju-cassar/}}</ref> * 13: [[Raymond Chetcuti]], 66, eks-Direttur Ġenerali fil-qasam soċjali <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-raymond-chetcuti-ex-direttur-generali-fil-qasam-socjali-fl-eta-ta-66-sena/|titlu=Imut Raymond Chetcuti, ex Direttur Ġenerali fil-qasam soċjali fl-età ta' 66 sena|data=2026-08-13|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-13}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/ragel-umli-ta-qalb-kbira-u-bgentilezza-li-ma-tinsa-qatt-imut-raymond-chetcuti/|titlu=“Raġel umli, ta’ qalb kbira u b’ġentilezza li ma tinsa qatt”: imut Raymond Chetcuti|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=13 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 16: [[Charles Demicoli]], 80, eks-spettur tal-pulizija u attivist politiku <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/ex-police-inspector-pn-activist-charles-demicoli-dies-aged-80.1132824|titlu=Ex police inspector and PN activist Charles Demicoli dies aged 80|kunjom=|isem=|data=2026-08-16|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-16}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/08/16/il-pn-isellem-il-memorja-ta-charles-demicoli/|titlu=Il-PN isellem il-memorja ta’ Charles Demicoli|kunjom=|isem=|data=2026-08-16|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-16}}</ref> * 17: [[Lino Cauchi (mużiċist)|Lino Cauchi]], 76, mużiċist (twieled fit-30 ta' Novembru 1949) <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-lino-cauchi-wiehed-mill-pijunieri-tal-jazz-malti/|titlu=Imut Lino Cauchi, wieħed mill-pijunieri tal-jazz Malti|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=17 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/muzicist-rispettat-li-tani-kompozizzjonijiet-mill-isbah-paul-giordimaina-isellem-lil-lino-cauchi/|titlu="Mużiċist Rispettat Li Tani Kompożizzjonijiet Mill-Isbaħ" – Paul Giordimaina Isellem Lil Lino Cauchi|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-08-17|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-17}}</ref> * 17: [[John Lowell]], 90, bankier, eks-chairman tat-Teatru Manoel u ambaxxatur <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-manoel-theatre-chairman-ambassador-john-lowell-dies.1132874|titlu=Former Manoel Theatre chairman, ambassador John Lowell dies|kunjom=|isem=|data=2026-08-17|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-17}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-august-19-2026.1132911|titlu=Announcements – August 19, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-08-19|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-19}}</ref> * 19: [[Ġorġ Mallia]], 68, akkademiku, karikaturist u kittieb <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/cartoonist-author-gorg-mallia-dies-aged-68.1132924|titlu=Academic, cartoonist and author Ġorġ Mallia dies aged 68|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-08-19|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-prof-gorg-mallia/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-Prof. Ġorġ Mallia|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=19 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-akkademiku-gorg-mallia-fl-eta-ta-68-sena/|titlu=Imut l-akkademiku Ġorġ Mallia fl-età ta' 68 sena|data=2026-08-19|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://maltadaily.mt/articles/author-trevor-zahra-pays-tribute-to-late-or-mallia|titlu=Trevor Zahra’s Tribute To Late Ġorġ Mallia|data=2026-08-19|sit=MaltaDaily|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/143846/cartoonist_or_mallia_draws_his_last_smile_at_68|titlu=Cartoonist Ġorġ Mallia draws his last smile at 68|kunjom=Sansone|isem=Kurt|data=19 Awwissu 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/gorg-mallia-jhalli-warajh-wirt-fl-arti-il-komunikazzjoni-u-l-edukazzjoni/|titlu=Ġorġ Mallia jħalli warajh wirt fl-arti, il-komunikazzjoni u l-edukazzjoni|kunjom=Mallia|isem=Maria Christina|data=2026-08-20|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-20}}</ref> * 20: [[Charles J. Falzon]], 87, akkademiku u ekonomista <ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/former-university-lecturer-charles-j-falzon-passes-away|titlu=Former university lecturer Charles J Falzon passes away|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-21}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-eks-lettur-universitarju-charles-j-falzon|titlu=Imut l-eks lettur universitarju Charles J. Falzon|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=21 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-august-21-2026.1133004|titlu=Announcements – August 21, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-08-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-21}}</ref> * 26: Mons. [[Lawrenz Zammit]], 75, eks-Arċipriet tal-Furjana <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tithabbar-il-mewt-ta-mons-lawrenz-zammit/|titlu=Titħabbar il-mewt ta’ Mons. Lawrenz Zammit|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=27 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> == Settembru == * 4: [[Bro. Edward Galea]], 102, edukatur Lasaljan <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/bro-edward-galea-icon-de-la-salle-brothers-dies-aged-102.1133704|titlu=Bro. Edward Galea, icon of De La Salle Brothers, dies, aged 102|kunjom=Grech|isem=Herman|data=2026-09-04|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-09-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-br-edward/|titlu=Imut Br Edward|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=4 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-bro-edward-galea-fl-eta-ta-102/|titlu=Imut Bro. Edward Galea fl-età ta' 102|kunjom=|isem=|data=2026-09-05|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-09-04/local-news/De-La-Salle-s-Brother-Edward-dies-aged-102-6736292676|titlu=De La Salle's Brother Edward dies, aged 102|data=4 Settembru 2026|sit=The Malta Independent|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/br-edward-anton-galea-fsc-04-09-2026|titlu=Br Edward (Anton) Galea FSC - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|data=7 Settembru 2026|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-brother-edward-galea.1135056|titlu=Appreciation: Brother Edward Galea|kunjom=Xuereb|isem=Mark|data=2026-10-04|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-10-04}}</ref> * 7: [[Silvio Meli]], 72, eks-imħallef <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/retired-judge-silvio-meli-dies-aged-72.1133779|titlu=Retired judge Silvio Meli dies aged 72|kunjom=|isem=|data=2026-09-07|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-09-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-imhallef-emeritu-silvio-meli-fl-ghomor-ta-72-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-Imħallef Emeritu Silvio Meli fl-għomor ta’ 72 sena|kunjom=Caruana|isem=Josef|data=7 Settembru 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/144233/retired_judge_silvio_meli_dies_aged_72|titlu=Retired judge Silvio Meli dies aged 72|kunjom=Zammit|isem=Juliana|data=7 Settembru 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbret-il-mewt-tal-imhallef-irtirat-silvio-meli/|titlu=Tħabbret il-mewt tal-Imħallef irtirat Silvio Meli|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=7 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-imhallef-emeritu-silvio-meli/|titlu=Imut l-Imħallef irtirat Silvio Meli|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-09-07|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/09/07/imut-l-eks-imhallef-silvio-meli/|titlu=AĠĠORNATA: Imut l-eks Imħallef Silvio Meli|kunjom=Cassar|isem=Joe|data=2026-09-07|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-07}}</ref> * 7: [[Spiru Cauchi]], 90, mużiċist <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-spiru-cauchi-il-muzicist-veteran-minn-ghajnsielem/|titlu=Imut Spiru Cauchi, il-mużiċist veteran minn Għajnsielem|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=7 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/sal-ahhar-gimgha-bqajt-tferrah-lin-nies-anke-fl-isptar-bit-talent-u-s-simpatija-tieghek-l-mep-peter-agius-isellem-lil-spiru-cauchi/|titlu="Sal-Aħħar Ġimgħa Bqajt Tferraħ Lin-Nies Anke Fl-Isptar Bit-Talent U S-Simpatija Tiegħek" - L-MEP Peter Agius Isellem Lil Spiru Cauchi|kunjom=Zarb|isem=Kyle|data=2026-09-07|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-08}}</ref> * 10: [[Lawrence V. Zrinzo]], 81, newrokirurgu <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-lawrence-v-zrinzo-il-pijunier-li-introduca-n-newrokirurgija-fmalta|titlu=Imut Lawrence V. Zrinzo, il-pijunier li introduċa n-newrokirurġija f’Malta|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=10 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/neurosurgeon-removed-bullet-wound-hijack-survivor-head-dies.1133950|titlu=Neurosurgeon who removed bullet from hijack victim’s head dies|kunjom=Ellul|isem=Daniel|data=2026-09-10|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-09-10}}</ref> * 15: [[Paul Cuschieri]], 78, professur tal-mikrobijoloġija <ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/microbiologist-professor-paul-cuschieri-passes-away-aged-78|titlu=Microbiologist Professor Paul Cuschieri passes away aged 78|kunjom=Falzon|isem=Julia|data=16 Settembru 2026|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-september-17-2026.1134217|titlu=Announcements – September 17, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-09-17|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-09-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/prof-paul-cuschieri-15-09-2026|titlu=Prof Paul Cuschieri - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-18}}</ref> * 17: [[Joe Attard (GreenMT)|Joe Attard]], ??, negozjant <ref>{{Ċita web|url=https://talk.mt/tithabbar-il-mewt-ta-joe-attard-kap-ezekuttiv-ta-greenmt/|titlu=Titħabbar il-mewt ta’ Joe Attard - Kap Eżekuttiv ta’ GreenMT|kunjom=|data=2026-09-17|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-09-18}}</ref> * 18: [[Joe Gatt (attur)|Joe Gatt]], 86, attur <ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/lifestyle/television/144476/actor_joe_gatt_dies_aged_86|titlu=Actor Joe Gatt dies aged 86|kunjom=Zammit|isem=Juliana|data=18 Settembru 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-attur-joe-gatt-fl-eta-ta-86-sena/|titlu=Imut l-attur Joe Gatt fl-età ta' 86 sena|data=2026-09-18|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/09/18/imut-l-attur-joe-gatt-fl-eta-ta-86-sena/|titlu=Imut l-attur Joe Gatt fl-età ta' 86 sena|kunjom=|isem=|data=2026-09-18|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-09-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-attur-awtur-u-kantant-joe-gatt/|titlu=Imut l-attur, awtur u kantant Joe Gatt|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=18 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/imut-l-attur-joe-gatt-fl-eta-ta-86-sena/|titlu=Imut l-attur Joe Gatt fl-età ta’ 86 sena|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=18 Settembru 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> * 25: [[Godfrey Gatt]], 63, żeffien u għalliem taż-żfin <ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-ta-godfrey-gatt-kontributur-ta-one-ghal-diversi-snin/|titlu=Titħabbar il-mewt ta’ Godfrey Gatt kontributur ta’ ONE għal diversi snin|kunjom=Caruana|isem=Josef|data=25 Settembru 2025|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.facebook.com/godfrey.gatt|titlu=Godfrey Gatt|sit=Facebook}}</ref> == Ottubru == * 7: [[Giovann Attard]], 59, kittieb u edukatur <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/ihalli-din-id-dinja-l-awtur-lokali-giovann-attard-fl-eta-ta-59-sena/|titlu=Iħalli Din Id-Dinja L-Awtur Lokali Giovann Attard Fl-Età Ta' 59 Sena|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-10-07|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/ihalli-din-id-dinja-giovann-attard/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-awtur u edukatur Giovann Attard|kunjom=Grech Pace|isem=Aymen|data=7 Ottubru 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/artist-gentlom-tithabbar-il-mewt-ta-giovann-attard/|titlu=“Artist ġentlom” – titħabbar il-mewt ta’ Giovann Attard|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=7 Ottubru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/10/07/tithabbar-il-mewt-ta-giovann-attard/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Giovann Attard|kunjom=|isem=|data=2026-10-07|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/10/07/drama-educator-and-theatre-artist-giovann-attard-passes-away/|titlu=Drama educator and theatre artist Giovann Attard passes away|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2026-10-07|sit=The Maltese Herald|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-14|arkivju-data=2026-10-07|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20261007174303/https://themalteseherald.com/2026/10/07/drama-educator-and-theatre-artist-giovann-attard-passes-away/|url-status=dead}}</ref> * 19: [[Carmelo Borg Bonaci]], 84, dulċier kreattiv ma' [[Elia Caterers]] <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/l-imhabba-il-valuri-u-l-prezenza-tieghu-se-jibqghu-ghal-dejjem-parti-minn-dak-li-ahna-llum-pawlu-borg-bonaci-ihabbar-il-mewt-tal-ghaziz-missieru-carmelo/|titlu=“L-Imħabba, Il-Valuri U L-Preżenza Tiegħu Se Jibqgħu Għal Dejjem Parti Minn Dak Li Aħna Llum” - Pawlu Borg Bonaci Iħabbar Il-Mewt Tal-Għażiż Missieru Carmelo|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-10-19|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-21}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://maltadaily.mt/articles/rest-peacefully-dad-pawlu-borg-bonaci-announces-the-death-of-his-father-carmelo|titlu=Pawlu Borg Bonaci Announces Father Carmelo’s Death|data=2026-10-19|sit=MaltaDaily|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-21}}</ref> * 22: [[Lorry Borg]], 88, mużiċist u surmast tal-banda <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/10/22/imut-is-surmast-lorry-borg/|titlu=Imut is-surmast Lorry Borg|kunjom=|isem=|data=2026-10-22|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-22|arkivju-data=2026-10-22|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20261022160656/https://netnews.com.mt/2026/10/22/imut-is-surmast-lorry-borg/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/grazzi-mast-grazzi-fuq-kollox-tat-taghlim-siewi-li-ghallimtni-mark-spiteri-lucas-isellem-il-memorja-ta-mro-lorry-borg/|titlu="Grazzi Mast... Grazzi Fuq Kollox Tat-Tagħlim Siewi Li Għallimtni" – Mark Spiteri Lucas Isellem Il-Memorja Ta’ Mro. Lorry Borg|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-10-22|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-maestro-lorry-borg-halla-warajh-wirt-importanti-fil-muzika-maltija/|titlu=Imut Maestro Lorry Borg – ħalla warajh wirt importanti fil-mużika Maltija|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=23 Ottubru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/mro-lawrence-borg-passes-away-aged-88|titlu=Mro Lawrence Borg passes away aged 88|kunjom=Zammit|isem=Nicole|data=23 Ottubru 2026|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-23}}</ref> * 26: [[Frank Portelli]], 82, tabib u politiku <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-it-tabib-u-eks-deputat-parlamentari-frank-portelli/|titlu=Imut it-tabib u eks deputat parlamentari Frank Portelli|kunjom=|isem=|data=2026-10-26|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/10/26/imut-it-tabib-frank-portelli/|titlu=Imut it-tabib Frank Portelli|kunjom=Cremona|isem=Robert|data=2026-10-26|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://simonmercieca.com/2026/10/26/frank-portelli-farewell-to-a-gentleman-a-politician-and-a-pioneer-in-healthcare/|titlu=Frank Portelli: Farewell to a Gentleman, a Politician and a Pioneer in Healthcare|kunjom=Mercieca|isem=Simon|data=2026-10-26|sit=Simon Mercieca's Free Press|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-surgeon-mp-frank-portelli-dies.1136194|titlu=Former surgeon and MP Frank Portelli dies|kunjom=|isem=|data=2026-10-26|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-10-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-10-26/local-news/Former-PN-MP-and-doctor-Frank-Portelli-dies-aged-82-6736294109|titlu=Former PN MP and doctor Frank Portelli dies aged 82 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-10-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-it-tabib-u-eks-mp-dr-frank-portelli/|titlu=Imut it-tabib u eks MP Dr Frank Portelli|kunjom=Teuma|isem=Owen|data=26 Ottiubru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/145311/frank_portelli_passes_away_at_82|titlu=Frank Portelli passes away at 82|kunjom=Sansone|isem=Kurt|data=27 Ottubru 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-27}}</ref><ref> https://gwida.mt/hu-qalilna-li-xtaq-li-ma-jkollux-funeral-u-li-xtaq-biss-li-jindifen-iben-dr-frank-portelli/?fbclid=IwZnRzaAVPNXtleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBWZkaWQWURJeaqRnmks5SELvGmdHRM8VI2TN1XNydGMGYXBwX2lkCjY2Mjg1NjgzNzkAAR8e8WUChR85QH7zhQU4lexFNCzCmUKCaiB50nj-zuE4NLOb2vvpFxfHrd1tHQ_aem_Ao9zdu5uvie7W1o2OjNeUA</ref> == Novembru == * 5: [[Adrijanu Cachia]], 80, eks-patri Franġiskan <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tributes-pour-fr-adrijanu-cachia.1136788|titlu=Tributes pour in for Fr Adrijanu Cachia|kunjom=|isem=|data=2026-11-07|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-11-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-fr-adrijanu-cachia-maghruf-ghall-hidma-socjali-u-involviment-fil-festi/|titlu=Imut Fr Adrijanu Cachia – magħruf għall-ħidma soċjali u involviment fil-festi|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-11-07|lingwa=mt|data-aċċess=2026-11-08}}</ref> == Ara aktar == * [[:Kategorija:Mietu fl-2026]] - tinkludi ħoloq għal artikli fil-Wikipedija dwar nies li mietu fl-2026 == Referenzi == {{Referenzi}} [[Kategorija:Nies Maltin]] [[Kategorija:2026 f'Malta]] [[Kategorija:Imwiet f'Malta]] [[Kategorija:Mietu fl-2026|*]] [[Kategorija:Listi ta' mwiet bis-sena]] 73gf3os7ex3c7ou1ccbbjt7lh9bmiox 333885 333884 2026-11-08T16:11:16Z ToniSant 4257 /* Awwissu */ +wikilink 333885 wikitext text/x-wiki '''Din hija lista ta' nies notevoli Maltin li mietu fl-2026.''' F'din il-lista jidhru biss ismijiet ta' nies li l-mewt tagħhom hija kkonfermata peremezz ta' rapport/i minn sorsi verifikabbli. Żidiet bla referenza għal sors verifikabbli jitneħħew minn hawn u jitpoġġew fil-[[Diskussjoni:Nies Maltin li mietu fl-2026|paġna ta' diskussjoni]] sakemm jiġu verifikati sew. Dwar kull persuna jinġabru biss dawn id-dettalji hawn: * Data: Isem u Kunjom, età (jew "??" meta din mhux magħrufa), għal xiex inhi magħrufa l-persuna, kawża tal-mewt (m'għandu jiddaħħal xejn meta mhux magħrufa uffiċjalment) - tagħrif ieħor f'każ ta' persuna li mhux inkluża f'Wikidata (eż. data tat-twelid), referenzi (għandu jkun hemm aktar minn waħda f'każ ta' nies aktar notevoli) '''''Nota:''' id-data tal-mewt m'għandix tkun dik ta' meta tħabbret imma ta' meta seħħet.'' ---- == Jannar == * 2: [[Tony Carr]], 98, mużiċist <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tony-carr-pioneering-maltese-jazz-drummer-dies.1121949|titlu=Tony Carr, Maltese jazz drummer to the stars, dies|kunjom=Borg|isem=Emma|data=2026-01-02|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-perkussjonist-tony-carr-george-caruana-jmut-fl-eta-ta-98-sena/|titlu=Il-perkussjonist Tony Carr (George Caruana) jmut fl-età ta’ 98 sena|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=2 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/01/02/tony-carr-passes-away/|titlu=Renowned Maltese drummer, Tony Carr, passes away aged 98|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2026-01-02|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/138938/maltese_jazz_great_tony_carr_dies_aged_98|titlu=Maltese jazz great Tony Carr dies aged 98|kunjom=Meilak|isem=Nicole|data=2 Jannar 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-01-02/local-news/Maltese-jazz-legend-Tony-Carr-passes-away-aged-98-6736286044|titlu=Maltese jazz legend, Tony Carr, passes away aged 98 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-01-03}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-ta-98-sena-d-drummer-malti-tony-carr/|titlu=Imut ta' 98 sena d-drummer Malti Tony Carr|data=2026-01-02|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-01-03}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/imut-ta-98-sena-d-drummer-famuz-malti-tony-carr-li-daqq-mal-akbar-stilel-muzikali/|titlu=Imut ta’ 98 sena d-drummer famuż Malti Tony Carr li daqq mal-akbar stilel mużikali|kunjom=Caruana|isem=Josef|data=3 Jannar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.melodija.eu/post/tony-carr-george-caruana-maltese-jazz-pioneer-dies-at-98|titlu=Tony Carr (George Caruana): Maltese Jazz Pioneer Dies at 98|kunjom=Mifsud|isem=Noel|data=2026-01-05|sit=Melodija|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.sussexexpress.co.uk/news/fond-tribute-on-death-of-drummer-who-played-with-the-greats-5465983|titlu=Fond tribute on death of drummer who played with the greats|kunjom=Hewitt|isem=Phil|data=2026-01-10|sit=SussexWorld|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-10}}</ref> * 5: [[George Spiteri]], 90, mużiċist u l-ewwel leader tal-[[Orkestra Filarmonika ta' Malta]] (twieled: 20 ta’ Lulju 1935) <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-6-2026.1122080|titlu=Announcements − January 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-george-spiteri-l-ewwel-leader-tal-orkestra-filarmonika-ta-malta/|titlu=Imut George Spiteri, l-ewwel leader tal-Orkestra Filarmonika ta’ Malta|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=6 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.facebook.com/reel/1540894257190704/?t=49|titlu=MPO: Protagonisti - George Spiteri|kunjom=Farrugia|isem=Joe Julian|data=6 Jannar 2026|sit=Facebook}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/a-real-gentleman-good-musician-violinist-george-spiteri-dies-aged-90.1122103|titlu='A real gentleman': trailblazing violinist George Spiteri dies at 90|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-01-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-06}}</ref> * 6: [[Thomas Farrell]], 89, għalliem u l-ewwel sindku ta' Ħaż Żabbar <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/thomas-farrell-first-mayor-zabbar-dies-aged-89.1122141|titlu=Thomas Farrell, first mayor of Żabbar, dies aged 89|kunjom=|isem=|data=2026-01-07|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-07}}</ref> * 14: [[Paul Chetcuti Caruana]], 77, tabib u politiku <ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-deputat-laburista-t-tabib-paul-chetcuti-caruana/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Deputat Laburista t-Tabib Paul Chetcuti Caruana|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=14 Jannar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-mp-paul-chetcuti-caruana-dies.1122497|titlu=Mosta doctor Paul Chetcuti Caruana, targeted by 1977 letter bomb, dies aged 77|kunjom=Calleja|isem=Claudia|data=2026-01-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-01-14/local-news/Paul-Chetcuti-Caruana-who-survived-letter-bomb-attempt-in-1977-dies-6736286334|titlu=Paul Chetcuti Caruana, who survived letter-bomb attempt in 1977, dies - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-01-15}}</ref> <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/parliament-pays-tribute-mosta-doctor-pl-mp-paul-chetcuti-caruana.1123482|titlu=Parliament pays tribute to Mosta doctor and PL MP Paul Chetcuti Caruana|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-02-02|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-02}}</ref> * 20: [[Matthew Wismayer]], 53, fundatur ta' Schools for Africa (Malta) Foundation <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/matthew-wismayer-schools-africa-foundation-entrepreneur-dies.1122791|titlu=Matthew Wismayer, who turned a cancer diagnosis into inspiration, dies aged 53|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-01-20|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-matthew-wismayer-il-mohh-wara-progett-biex-jigu-meghjuna-tfal-fl-afrika/|titlu=Imut Matthew Wismayer, il-moħħ wara proġett biex jiġu megħjuna tfal fl-Afrika|kunjom=|isem=|data=2026-01-20|lingwa=mt|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://lovinmalta.com/malta/founder-of-prince-princess-malta-matthew-wismayer-passes-away/|titlu=Founder Of 'Prince & Princess Malta' Matthew Wismayer Passes Away|kunjom=Spiteri|isem=Rebecca Scalvini|data=2026-01-20|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/matthew-wismayer-passes-away-aged-53|titlu=Maltese Entrepreneur Matthew Wismayer passes away at 53|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-21-2026.1122811|titlu=Announcements – January 21, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-01-22}}</ref> * 20: [[George Callus]], 88, ko-fundatur tal-Comtec (twieled: 8 ta' Settembru 1937) <ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/comtec-co-founder-george-callus-has-passed-away|titlu=Comtec Co-Founder George Callus has passed away|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-01-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-ir-ragel-ta-amy-callus-orlando-mrs-axiak-ta-simpatici/|titlu=Imut ir-raġel ta’ Amy Callus Orlando, Mrs Axiak ta’ Simpatiċi|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=21 Jannar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/nimmissjak-immens-ghaziz-l-attrici-amy-callus-thabbar-it-telfa-ta-zewgha-george/|titlu="Nimmissjak Immens, Għażiż" - L-Attriċi Amy Callus Tħabbar It-Telfa Ta' Żewġha George|kunjom=Zarb|isem=Kyle|data=2026-01-22|lingwa=mt|data-aċċess=2026-01-22}}</ref> <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-january-23-2026.1122923|titlu=Announcements – January 23, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-01-23|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-29}}</ref> == Frar == * 4: [[Alfred Abela]], 80, eks-assistent kummissarju tal-pulizija <ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-assistent-kummissarju-tal-pulizija-alfred-abela/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Assistent Kummissarju tal-Pulizija Alfred Abela|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=4 Frar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> * 5: [[Philip Farrugia Randon]], 76, avukat u kittieb li ħoloq il-karattru ta' Puttinu <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/dedicated-patriot-philip-farrugia-randon-dies.1123612|titlu='Dedicated patriot' Philip Farrugia Randon dies|kunjom=|isem=|data=2026-02-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-6-2026.1123652|titlu=Announcements − February 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-dr-philip-farrugia-randon-avukat-u-awtur-li-holoq-il-karattru-puttinu/|titlu=Imut Dr Philip Farrugia Randon, avukat u awtur li ħoloq il-karattru Puttinu|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-02-05|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-philip-farrugia-randon.1124083|titlu=Appreciation: Philip Farrugia Randon|kunjom=De Bono|isem=Anthony|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref> * 5: [[Helen Micallef]], 75, kantanta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/helen-micallef-eurovision-1972-singer-dies-aged-75.1123643|titlu=Helen Micallef, Eurovision 1972 singer, dies aged 75|kunjom=Bonanno|isem=Matthew|data=2026-02-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-helen-micallef-l-ewwel-maltija-fil-eurovision/|titlu=Tmut Helen Micallef, l-ewwel kantanta Maltija fil-Eurovision|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=5 Frar 2025|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/139589/veteran_singer_helen_micallef_dies_aged_75|titlu=Veteran singer Helen Micallef dies aged 75|kunjom=Meilak|isem=Nicole|data=5 Frar 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/helen-micallef-tinghata-l-ahhar-tislima-ghada-s-sibt/|titlu=Helen Micallef tingħata l-aħħar tislima għada s-Sibt|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=6 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-02-05/local-news/Helen-Micallef-first-Maltese-woman-at-Eurovision-dies-at-75-6736286990|titlu=Helen Micallef, first Maltese woman at Eurovision, dies at 75 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-02-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/iccelebrata-l-hajja-tal-kantanta-helen-micallef/|titlu=Iċċelebrata l-ħajja tal-kantanta Helen Micallef|kunjom=Falzon|isem=Anton|data=7 Frar 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> * 8: [[Paul Aquilina]], 94, Ġiżwita Malti bbażat fl-Indja <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tithabbar-il-mewt-ta-fr-paul-aquilina-l-ahhar-patri-gizwita-malti-fl-indja/|titlu=Imut Fr Paul Aquilina – l-aħħar Ġiżwita Malti fl-Indja|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=8 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/l-ahhar-patri-gizwita-malti-fl-indja-jkanta-l-ghanjiet-tal-milied/|titlu=L-aħħar Patri Ġiżwita Malti fl-Indja jkanta l-Għanjiet tal-Milied|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=25 Diċembru 2025|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/mort-l-indja-biex-narah-jordna-sacerdot-u-kantajt-bil-malti-waqt-il-funeral-ta-fr-aquilina/|titlu=“Mort l-Indja nara żagħżugħ jiġi ordnat qassis, u spiċċajt inkanta bil-Malti fil-funeral ta’ Fr Aquilina”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-15-2026.1124084|titlu=Announcements – February 15, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref> * 10: [[Lina Brockdorff|Lina Brockdorff,]] 95, kittieba <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/awardwinning-writer-lina-brockdorff-dies-aged-96.1123850|titlu=Novelist and playwright Lina Brockdorff dies aged 95|kunjom=Borg|isem=Emma|data=2026-02-10|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-10}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-l-awtrici-lina-brockdorff-fl-eta-ta-95-sena/|titlu=Tmut l-awtriċi Lina Brockdorff fl-età ta' 95 sena|data=2026-02-10|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-10}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbret-il-mewt-tax-xandara-u-l-kittieba-lina-brockdorff/|titlu=Tħabbret il-mewt tax-xandara u l-kittieba Lina Brockdorff|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=10 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-02-10/local-news/Maltese-novelist-and-playwright-Lina-Brockdorff-dies-aged-95-6736287109|titlu=Maltese novelist and playwright Lina Brockdorff dies aged 95 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-10}}</ref> * 10: [[Achille Cauchi]], 86, monsinjur Għawdxi, ħu l-Isqof [[Nikol Cauchi]] <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-monsinjur-achille-cauchi/|titlu=Imut Monsinjur Achille Cauchi|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/mons-achille-cauchi-10-02-2026|titlu=Mons. Achille Cauchi - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-16}}</ref> * 15: [[Laurence Grech]], 77, ġurnalist u eks-editur tas-Sunday Times of Malta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-times-malta-editor-laurence-grech-dies-aged-77.1124107|titlu=Former Times of Malta editor Laurence Grech dies, aged 77|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-02-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-laurence-grech-il-ggant-tal-gurnalizmu-l-eks-editur-tat-times-of-malta/|titlu=Imut Laurence Grech, “il-ġgant tal-ġurnaliżmu”, l-eks-editur tat-Times of Malta|data=15 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-february-16-2026.1124125|titlu=Announcements – February 16, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-02-16|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-02-16}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/laurence-grech-15-02-2026|titlu=Laurence Grech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-02-16}}</ref> * 15: [[Esmeralda Galea Camilleri]], 37, mużiċista <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/hafna-mahsuda-bil-mewt-tal-muzicista-brava-esmeralda-galea-camilleri/|titlu=Ħafna Maħsuda Bil-Mewt Tal-Mużiċista Brava Esmeralda Galea Camilleri|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-02-16|lingwa=mt|data-aċċess=2026-02-16}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/kont-titpaxxa-tismaghha-tmut-il-muzicista-esmeralda-galea-camilleri/|titlu=“Kont titpaxxa tismagħha” – tmut il-mużiċista Esmeralda Galea Camilleri|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=16 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 16: [[Mario Bonnici]], 76, kantant <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-kanzunetta-li-kont-iddedikaktli-se-tibqa-fqalbi-imut-il-kantant-mario-bonnici/|titlu=“Il-kanzunetta li kont iddedikajtli se tibqa’ f’qalbi” – imut il-kantant Mario Bonnici|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=17 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 18: [[Julian Attard]], 44, amministratur tal-futbol ma' [[Marsaxlokk FC]] u [[Floriana FC]] (twieled fis-27 ta' Novembru 1981) <ref>{{Ċita web|url=https://sport.timesofmalta.com/2026/02/18/former-marsaxlokk-and-floriana-fc-administrator-julian-attard-dies/|titlu=Former Marsaxlokk and Floriana FC administrator Julian Attard dies|kunjom=Lia|isem=Gianluca|data=2026-02-18|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-02-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/hallejtna-kmieni-wisq-habib-imut-julian-attard-tat-tim-tal-futbol-ta-marsaxlokk/|titlu=“Ħallejtna kmieni wisq ħabib” – imut Julian Attard, tat-tim tal-futbol ta’ Marsaxlokk|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=18 Frar 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 23: [[Manuel Casha]], 81, mużiċist, kittieb, u folklorista <ref> {{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kittieb-u-muzicist-manuel-casha-fl-awstralja/ |sit=ONEnews|data=24 Frar 2026|isem=Josef|kunjom=Caruana|lingwa=mt|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kittieb u mużiċist Manuel Casha fl-Awstralja}}</ref> * 28: [[Mario Buhagiar]], 81 professur tal-istorja tal-arti <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/mario-buhagiar-founder-art-history-department-dies-aged-81.1124795|titlu=Mario Buhagiar, founder of art history department dies aged 81|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-03-01|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-01}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/03/02/prof-mario-buhagiar/|titlu=Founder of the arts History Department – Professor Mario Buhagiar passes away|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2 Marzu 2026|sit=The Maltese Herald|lingwa=en}}</ref> == Marzu == * 8: [[Joseph Gatt (Caritas)|Joseph Gatt]], 81, pijunier fir-riabilitazzjoni tad-drogati f'Malta <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/joseph-gatt-drug-rehabilitation-pioneer-dies-aged-81.1125168|titlu=Joseph Gatt, drug rehabilitation pioneer, dies aged 81|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-03-08|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/segwi-meta-konna-fl-infern-habba-d-droga-joe-kien-anglu-kustodju/|titlu=Segwi: “Meta konna fl-infern ħabba d-droga Joe kien anġlu kustodju”|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=9 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 13: [[Luciano Bonello Bianco]], 72, propjetarju ta' Luciano Restaurant <ref>{{Ċita web|url= https://timesofmalta.com/article/announcements-march-15-2026.1125478 |titlu=Announcements|sit=Times of Malta|data-aċċess=2026-03-15}}</ref> * 21: [[Charles Micallef St John]], 81, kittieb u eks-kunsillier tal-Gżira <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-awtur-charles-micallef-st-john/|titlu=Imut l-awtur Charles Micallef St John|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=21 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/03/21/imut-l-awtur-chaf-st-john/|titlu=Imut l-awtur Charles Micallef St. John|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-03-21|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-23}}</ref> * 22: [[Calvin Brincat]], 32, parteċipant fil-programm tat-television ''Hazzzard'', kanċer <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-calvin-brincat-li-ggieled-2-tipi-ta-kancer-u-kien-ippartecipa-fhazzzard/|titlu=Imut Calvin Brincat li ġġieled 2 tipi ta' kanċer u kien ipparteċipa f'HazZzard|data=2026-03-23|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-23}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-iz-zaghzugh-calvin-brincat-ta-hazzzard/|titlu=Imut iż-żagħżugħ Calvin Brincat ta’ HazZzard|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=23 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tributes-paid-truly-sensitive-soul-cancer-patient-calvin-brincat.1125893|titlu=Tributes paid to 'truly sensitive soul', cancer victim Calvin Brincat|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-03-23|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-23}}</ref> * 29: [[Elio Lombardi]], 92, kittieb u direttur tal-films <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/prolific-filmmaker-author-elio-lombardi-dies-aged-92.1126197|titlu=Prolific film-maker, author Elio Lombardi dies aged 92|kunjom=|isem=|data=2026-03-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-awtur-tal-kotba-u-direttur-tal-films-elio-lombardi/|titlu=Imut l-awtur tal-kotba u direttur tal-films Elio Lombardi|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-03-29|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/03/29/tithabbar-il-mewt-ta-elio-lombardi-fl-eta-ta-92-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Elio Lombardi fl-età ta' 92 sena|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-03-29|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kittieb-u-attur-elio-lombardi-fl-eta-ta-92-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kittieb u attur Elio Lombardi fl-età ta’ 92 Sena|kunjom=Farrugia|isem=Shanaya|data=29 Marzu 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-elio-lombardi-figura-prominenti-fil-films-u-l-letteratura-maltija/|titlu=Imut Elio Lombardi, figura prominenti fil-films u l-letteratura Maltija|kunjom=Cachia|isem=Paul|data=29 Marzu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-03-29/local-news/Maltese-author-and-film-director-Elio-Lombardi-dies-aged-92-6736288379|titlu=Maltese author and film director Elio Lombardi dies aged 92 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-03-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbar-meta-se-jinghata-l-ahhar-tislima-elio-lombardi/|titlu=Tħabbar meta se jingħata l-aħħar tislima Elio Lombardi|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=1 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/ara-elio-dejjem-gharaf-li-kien-mimli-doni-minn-alla/|titlu=Ara: “Elio dejjem għaraf li kien mimli doni minn Alla”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=8 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tinghata-l-ahhar-tislima-lil-elio-lombardi-ikona-fid-drama-maltija/|titlu=Tingħata l-aħħar tislima lil Elio Lombardi … ikona fid-drama Maltija|kunjom=Camilleri|isem=Enrique|data=8 April 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> == April == * 2: [[Edmond Zarb]], 81, kittieb u mużiċist <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/02/tithabbar-il-mewt-tal-muzicist-u-awtur-edmond-zarb/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-mużiċist u awtur Edmond Zarb|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-04-02|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-02}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tajt-kontribut-lill-kultura-maltija-imut-l-awtur-u-pjanist-edmond-zarb|titlu=“Tajt kontribut lill-kultura Maltija” – imut l-awtur u pjanist Edmond Zarb|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=2 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 6: [[Graziella Castillo]], 47, direttur tal-Aġenzija Appoġġ <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/graziella-castillo-director-agenzija-appogg-dies-aged-47.1126547|titlu=Graziella Castillo, director of Agenzija Appoġġ, dies aged 47|kunjom=|isem=|data=2026-04-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-graziella-castillo-direttrici-tal-agenzija-appogg/|titlu=Tmut Graziella Castillo – Direttriċi tal-Aġenzija Appoġġ|data=6 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 11: [[Colin Willis]], 81, eks-kummissajru Awstraljan għal Malta u attur <ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-04-13/local-news/Well-known-actor-Colin-Willis-passes-away-aged-81-6736288759|titlu=Well-known actor Colin Willis passes away aged 81 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-04-13}}</ref> * 12: [[Aurelio Belli]], 49, mużiċist u arranġatur <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/musician-mpo-manager-aurelio-belli-dies-aged-49.1126829|titlu=Musician and MPO manager Aurelio Belli dies, aged 49|kunjom=Cummings|isem=James|data=2026-04-12|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://slippedisc.com/2026/04/malta-mourns-maestro-49/|titlu=Malta mourns maestro, 49|kunjom=lebrecht|isem=Norman|data=12 April 2026|sit=Slipped Disc|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-04-12/local-news/Maestro-Aurelio-Belli-dies-aged-49-6736288731|titlu=Maestro Aurelio Belli dies, aged 49 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/140933/maestro_aurelio_belli_dies_at_49_|titlu=Maestro Aurelio Belli dies at 49|kunjom=Zammit|isem=Juliana|data=12 April 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-il-maestro-aurelio-belli/|titlu=Imut il-Maestro Aurelio Belli|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=12 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-is-surmast-aurelio-belli/|titlu=Imut is-Surmast Aurelio Belli|kunjom=|isem=|data=2026-04-12|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-maestro-aurelio-belli-fl-eta-ta-49-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-Maestro Aurelio Belli fl-età ta’ 49 sena|kunjom=Sacco Baldacchino|isem=Kimberley|data=12 April 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/12/tithabbar-il-mewt-tas-surmast-aurelio-belli/|titlu=Titħabbar il-mewt tas-Surmast Aurelio Belli|kunjom=Catania|isem=Francesco|data=2026-04-12|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-12}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/il-maestro-aurelio-belli-jinghata-l-ahhar-tislima|titlu=Tislima lill-Maestro Aurelio Belli: “Mela s-silenzju b’ħajja ta’ noti”|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=18 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 19: [[Desmond Morris]], 98, etoloġista Ingliż li għex f'Malta (1968–1974) <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/desmond-morris-famous-zoologist-author-painter-malta-past-dies-98.1127264|titlu=Desmond Morris, famous zoologist, author and painter with Malta past, dies at 98|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-04-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-21}}</ref> * 24: [[Mary Grech]], 88, attriċi u xandara <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/veteran-actress-mary-grech-dies-aged-88.1127413|titlu=Veteran actress Mary Grech dies aged 88|kunjom=|isem=|data=2026-04-24|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-04-24}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-l-attrici-u-prezentatrici-mary-grech/|titlu=Tmut l-attriċi u preżentatriċi Mary Grech|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=24 April 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-l-eks-prezentattrici-televiziva-mary-grech/|titlu=Tmut l-eks preżentattriċi televiżiva Mary Grech|kunjom=Attard|isem=Francesca|data=2026-04-24|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-24}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/04/24/tmut-mary-grech-pijufniera-tax-xandir-u-fost-l-ewwel-ucuh-tat-televizjoni-maltija/|titlu=Tmut Mary Grech, attriċi, pijuniera tax-xandir u fost l-ewwel uċuħ tat-televiżjoni Maltija|kunjom=Abdilla|isem=Raymond|data=2026-04-24|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-04-24}}</ref> == Mejju == * 1: [[Dolindo Cassar]], 83, xandar u eks-president tas-[[Soċjetà Filarmonika La Stella]] u tat-[[Teatru Astra]] <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/tislima-lil-dolindo-cassar-li-ghadda-ghall-hajja-ta-dejjem-figura-li-halliet-marka-kbira-fil-kultura-ghawdxija/|titlu=Tislima Lil Dolindo Cassar Li Għadda Għall-Ħajja Ta’ Dejjem - Figura Li Ħalliet Marka Kbira Fil-Kultura Għawdxija|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-05-05|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.stgeorge.org.mt/events/funeral-of-dolindo-cassar/|titlu=Funeral of DOLINDO CASSAR|data=2026-05-03|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-05-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-dolindo-cassar.1129615|titlu=Appreciation: Dolindo Cassar|kunjom=Spiteri|isem=Charles|data=2026-06-08|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-08}}</ref> * 14: [[Noel Galea Bason]], 71, skultur <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/05/15/imut-l-artist-noel-galea-bason/|titlu=Imut l-artist Noel Galea Bason|kunjom=|isem=|data=2026-05-15|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/artist-noel-galea-bason-dies-aged-71.1128464|titlu=Artist Noel Galea Bason dies aged 71|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-05-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-noel-galea-bason-furjaniz-moghni-btalenti-artistici-varji/|titlu=Imut Noel Galea Bason, Furjaniż mogħni b’talenti artistiċi varji|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=15 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 19: [[Norbert Ellul Vincenti]], 88, patri Franġiskan, għalliem u kittieb <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/05/19/imut-p-norbert-ellul-vincenti-ofm/|titlu=Imut P. Norbert Ellul Vincenti OFM|kunjom=|isem=|data=2026-05-19|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-05-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-patri-norbert-ellul-vincenti/|titlu=Imut Patri Norbert Ellul Vincenti|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=19 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 22: [[Franco Fenech]], 47, ko-eredi ta' Tumas Group <ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/franco-fenech-22-05-2026|titlu=Franco Fenech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|data=22 Mejju 2026|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-07-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tumas-group-director-franco-fenech-dies.1128869|titlu=Tumas Group heir Franco Fenech dies|kunjom=|isem=|data=2026-05-22|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/142011/franco_fenech_yorgen_fenechs_older_brother_passes_away|titlu=Franco Fenech, Yorgen Fenech's older brother, passes away|kunjom=Farrugia|isem=Matthew|data=22 Mejju 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-07-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/05/22/franco-fenech-dies-with-drug-overdose/|titlu=Franco Fenech dies by drug overdose|kunjom=Camilleri|isem=Mark|data=2026-05-22|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-07-07}}</ref> * 26: [[Benny Muscat]], 86, sid ta' diversi ristorant <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/goodbye-nonno-renowned-restaurateur-benny-muscat-dies.1129052|titlu='Goodbye Nonno' – renowned restaurateur Benny Muscat dies|kunjom=Debono|isem=Fiona Galea|data=2026-05-26|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-benny-muscat-il-qalb-wara-ta-marija-palazzo-pescatore-u-trattoria-del-nonno/|titlu=Imut Benny Muscat, il-qalb wara Ta’ Marija, Palazzo Pescatore u Trattoria del Nonno|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=26 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://rip.com.mt/obituary/benny-muscat-26-05-2026|titlu=Benny Muscat - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-05-28}}</ref> * 28: [[Rose Riolo]], 90, attriċi <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-l-eks-attrici-rose-riolo/|titlu=Tmut l-eks attriċi Rose Riolo|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=28 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-29-2026.1129195|titlu=Announcements – May 29, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-05-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-05-29}}</ref> * 28: [[Ray Ghigo Laferla]], ??, imprenditur u DJ <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-ray-ghigo-laferla-eks-dj-tal-griffin-u-fundatur-tal-ghigos-disco/|titlu=Imut Ray Ghigo Laferla, eks DJ tal-Griffin u fundatur tal-Ghigos Disco|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=29 Mejju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> == Ġunju == * 4: [[Jonathan Cardona]], 47, eks-CEO tal-[[Enemalta]] <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-enemalta-ceo-residency-malta-head-jonathan-cardona-dies.1129476|titlu=Former Enemalta CEO, Residency Malta head Jonathan Cardona dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-04|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-eks-kap-ezekuttiv-tal-enemalta-u-residenza-malta-jonathan-cardona/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-eks Kap Eżekuttiv tal-Enemalta u Residenza Malta Jonathan Cardona|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=4 Ġunju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/142318/former_joseph_muscat_aide_jonathan_cardona_passes_away_|titlu=Former Joseph Muscat aide Jonathan Cardona passes away|kunjom=Azzopardi|isem=Karl|data=4 Ġunju 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-eks-kap-tal-enemalta-u-tal-programm-tac-cittadinanza-jonathan-cardona/|titlu=Imut l-eks kap tal-Enemalta u tal-programm taċ-ċittadinanza Jonathan Cardona|kunjom=Camilleri|isem=Neil|data=4 Ġunju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/ara-il-pm-jinhasad-bil-mewt-ta-jonathan-cardona-waqt-il-gurament-tal-hatra-tal-membri-tal-kabinett/|titlu=ARA: il-PM jinħasad bil-mewt ta' Jonathan Cardona waqt il-ġurament tal-ħatra tal-membri tal-Kabinett|data=2026-06-04|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-04}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-04/local-news/CEO-of-Residency-Malta-Agency-Jonathan-Cardona-dies-6736290235|titlu=CEO of Residency Malta Agency, Jonathan Cardona, passes away - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-04}}</ref> * 5: [[Olivia Dow]]: ??, żeffiena u għalliema tal-ballet <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/renowned-ballet-teacher-olivia-dow-dies.1129558|titlu=Renowned ballet teacher Olivia Dow dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-06}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-olivia-dow.1129901|titlu=Appreciation: Olivia Dow|kunjom=Chetcuti|isem=Kristina|data=2026-06-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-21}}</ref> * 8: [[Antonio Briguglio]], 91, referee tal-futbol <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/sport/imut-l-ex-referee-internazzjonali-tonio-briguglio/|titlu=Imut l-ex-referee internazzjonali Tonio Briguglio|kunjom=Cossai|isem=Peter|data=2026-06-08|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/sports/football/142408/former_referee_antonio_briguglio_dies_|titlu=Former referee Antonio Briguglio dies|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://sport.timesofmalta.com/2026/06/08/maltese-legendary-referee-tonio-briguglio-dies-aged-91/|titlu=Maltese legendary referee Tonio Briguglio dies, aged 91|kunjom=Camilleri|isem=Valhmor|data=2026-06-08|sit=SportsDesk|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-06-08}}</ref> * 14: [[Josephine Xuereb]], ??, attivita u politiku <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-pn-election-candidate-dies.1129912|titlu=Former PN election candidate dies|kunjom=|isem=|data=2026-06-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-14}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/14/tithabbar-il-mewt-ta-josephine-xuereb/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Josephine Xuereb|kunjom=|isem=|data=2026-06-14|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-14}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-14/local-news/Former-PN-candidate-Josephine-Xuereb-dies-6736290504|titlu=Former PN candidate Josephine Xuereb dies|data=14 Ġunju 2026|sit=The Malta Independent|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/17/josephine-xuereb-kienet-mara-li-uzat-it-talenti-taghha-biex-tkattar-il-gid/|titlu="Josephine Xuereb kienet mara li użat it-talenti tagħha biex tkattar il-ġid"|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-06-17|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-06-21}}</ref> * 18: [[Helen Borg]], ??, eks President tal-Kunsill tal-Iskola għat-Tagħlim Tul il-Ħajja u eks Kap tal-Iskola Vincenzo Borg Brared, marda tal-Parkinson's <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/riptmut-helen-borg-eks-president-tal-kunsill-tal-iskola-ghat-taghlim-tul-il-hajja-u-eks-headteacher-ta-birkirkara/|titlu=Tmut Helen Borg, Eks President Tal-Kunsill Tal-Iskola Għat-Tagħlim Tul Il-Ħajja U Eks Headteacher Ta’ Birkirkara|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-06-19|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-21}}</ref> * 21: [[Żeppi l-Ħafi|Joseph Fenech]], 71, kriminal magħruf bħala Żeppi l-Ħafi <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/joseph-fenech-known-zeppi-lhafi-dies-aged-71.1130234|titlu=Joseph Fenech, known as Żeppi l-Ħafi, dies aged 71|kunjom=|isem=|data=2026-06-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-21}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-joseph-fenech-maghruf-bhal-zeppi-l-hafi/|titlu=Imut Joseph Fenech, magħruf bħal Żeppi l-Ħafi|kunjom=Cachia|isem=Paul|data=21 Ġunju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-joseph-fenech-maghruf-bhala-zeppi-l-hafi/|titlu=Imut Joseph Fenech magħruf bħala Żeppi l-Ħafi|data=2026-06-21|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-21}}</ref> * 22: [[Paul Fenech (kunsilleri)|Paul Fenech]], 79, kunsillier tas-Swieqi, artist u kowċ tal-basketball <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-swieqi-councillor-artist-basketball-coach-paul-fenech-dies.1130293|titlu=Former Swieqi councillor, artist and basketball coach, Paul Fenech dies aged 79|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-06-22|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/22/il-pn-isellem-il-memorja-ta-paul-fenech-li-serva-ghal-snin-twal-bhala-kunsillier-lokali-tal-pn-fi-swieqi/|titlu=Il-PN isellem il-memorja ta' Paul Fenech li serva għal snin twal bħala kunsillier lokali tal-PN fi Swieqi|kunjom=Borg|isem=Maria|data=2026-06-22|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/paul-fenech-22-06-2026|titlu=Paul Fenech - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-06-25}}</ref> * 29: [[Antoinette Miggiani]], 88, sopran u għalliema tal-kant <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-is-sopran-u-ghallieam-tal-kant-antoinette-miggiani/|titlu=Tmut is-sopran u għalliema tal-kant Antoinette Miggiani|kunjom=|isem=|data=2026-06-29|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/06/29/thabbret-il-mewt-tas-sopran-u-ghalliema-tal-kant-antoinette-miggiani/|titlu=Tħabbret il-mewt tas-sopran u għalliema tal-kant Antoinette Miggiani|kunjom=|isem=|data=2026-06-29|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-06-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/antoinette-miggiani-soprano-teacher-dies-aged-88.1130669|titlu=Antoinette Miggiani, soprano, teacher dies aged 88|kunjom=|isem=|data=2026-06-29|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-06-29}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-06-29/local-news/Renowned-Maltese-soprano-and-vocal-teacher-Antoinette-Miggiani-dies-aged-88-6736290961|titlu=Renowned Maltese soprano and vocal teacher Antoinette Miggiani dies aged 88|data=29 June 2026|sit=The Malta Independent|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/antoinette-miggiani-29-06-2026|titlu=Antoinette Miggiani|kunjom=Gatt|isem=Thomas|data=30 Ġunju 2026|sit=RIP.com.mt|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-antoinette-miggiani-19372026.1130913|titlu=Appreciation: Antoinette Miggiani (1937-2026)|kunjom=Said|isem=Mark|data=2026-07-05|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-05}}</ref> == Lulju == * 1: [[John Ripard Snr]], 96, baħħar Olimpiku <ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-07-01/local-news/Sailing-icon-and-RMYC-Honorary-President-John-Ripard-Snr-Passes-Away-6736291009|titlu=Sailing icon and RMYC Honorary President John Ripard Snr dies, aged 96 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-07-01}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/john-ripard-snr-cofounder-rolex-middle-sea-race-dies-aged-96.1130762|titlu=John Ripard Snr, Olympian and co-founder of Rolex Middle Sea Race, dies aged 96|kunjom=Bonanno|isem=Matthew|data=2026-07-01|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-01}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/07/01/tithabbar-il-mewt-ta-john-ripard-pijunier-tal-ibburdjar-fmalta/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' John Ripard...pijunier tal-ibburdjar f'Malta|kunjom=|isem=|data=2026-07-01|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-01}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-july-3-2026.1130831|titlu=Announcements – July 3, 2026|data=3 Lulju 2026|sit=Times of Malta|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/john-c-ripard-01-07-2026|titlu=John C Ripard|kunjom=Gatt|isem=Thomas|data=3 Lulju 2026|sit=RIP.com.mt|lingwa=en}}</ref> * 3: [[Carmen Vella]], 79, kantanta u xandara <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/tmut-carmen-vella-li-kienet-kantanta-u-xandara-ma-radju-malta/|titlu=Tmut Carmen Vella li kienet kantanta u xandara ma’ Radju Malta|data=3 Lulju 2026|sit=TVMnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-kantanta-u-xandara-carmen-vella/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-kantanta u xandara Carmen Vella|kunjom=Cini|isem=Luana|data=3 Lulju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tmut-il-kantanta-carmen-vella/|titlu=Tmut il-kantanta Carmen Vella|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=3 Lulju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/kelli-x-xorti-nipprezenta-maghha-ghal-diversi-snin-il-programm-tar-radju-maltin-biss-in-neputija-bmessagg-lil-carmen-vella-li-hallietna/|titlu=“Kelli X-Xorti Nippreżenta Magħha Għal Diversi Snin Il-Programm Tar-Radju Maltin Biss” – In-Neputija B’Messaġġ Lil Carmen Vella Li Ħallietna|kunjom=Grech|isem=Matthea|data=3 Lulju 2026|sit=Gwida|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/07/04/farewell-carmen-vella-another-icon-of-the-maltese-song-scene-passes-away/|titlu=Farewell Carmen Vella - another icon of the Maltese song scene passes away|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2026-07-04|sit=The Maltese Herald|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-07-04|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20260704130639/https://themalteseherald.com/2026/07/04/farewell-carmen-vella-another-icon-of-the-maltese-song-scene-passes-away/|arkivju-data=2026-07-04|url-status=dead}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://sliema.news/local/carmen-vella-sliema-cabaret-legend-dies-at-79/|titlu=Carmen Vella, Sliema Cabaret Legend, Dies at 79|kunjom=Camilleri|isem=Paul|data=2026-07-04|sit=sliema.news|lingwa=en-MT|data-aċċess=2026-07-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-july-6-2026.1130957|titlu=Announcements – July 6, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-07-06|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.mt/obituary/carmen-portanier-03-07-2026|titlu=Carmen Portanier - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=www.rip.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-07-08}}</ref> * 14: [[Ryan Spiteri]], 47, DJ, avvelenament aċċidentali mill-monossidu tal-karbonju <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/two-found-dead-parked-car-marsascala.1131404|titlu=Two found dead in parked car in Marsascala|kunjom=|isem=|data=2026-07-14|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/dj-woman-died-accidental-carbon-monoxide-poisoning-probe-indicates.1131419|titlu=DJ and woman died of accidental carbon monoxide poisoning|kunjom=Zammit|isem=Mark Laurence|data=2026-07-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tributes-dj-ryan-spiteri-following-sudden-death.1131405|titlu=Tributes to DJ Ryan Spiteri after he is found dead in car with woman|kunjom=Magri|isem=Giulia|data=2026-07-15|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://lovinmalta.com/news/local/ryan-spiteri-and-woman-believed-to-have-died-from-carbon-monoxide-poisoning/|titlu=Ryan Spiteri And Woman Believed To Have Died From Carbon Monoxide Poisoning|kunjom=Falzon|isem=Gabriel|data=2026-07-15|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://lovinmalta.com/news/local/police-confirm-ryan-spiteri-and-woman-died-from-accidental-carbon-monoxide-poisoning/|titlu=Police Confirm Ryan Spiteri And Woman Died From Accidental Carbon Monoxide Poisoning|kunjom=Falzon|isem=Gabriel|data=2026-07-15|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/l-investigazzjoni-fil-mewt-taz-zewg-persuni-fkarozza-tindika-li-sehh-b-avvelenament-accidentali/|titlu=L-awtopsja turi li ż-żewġ persuni f'karozza f'Wied il-Għajn mietu b' avvelenament aċċidentali|kunjom=|isem=|data=2026-07-15|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/ragel-u-mara-jinstabu-mejta-fgaraxx-fwied-il-ghajn-eskluz-omicidju/|titlu=AĠĠORNAT: DJ Ryan Spiteri u mara ta' 41 sena jinstabu mejta f'garaxx f'Wied il-Għajn – eskluż omiċidju|data=2026-07-14|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tad-dj-mahbub-ryan-spiteri/|titlu=Titħabbar il-mewt tad-DJ maħbub Ryan Spiteri|kunjom=Farrugia|isem=Shanaya|data=15 Lulju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/il-prim-ministru-jsellem-il-memorja-ta-ryan-spiteri/|titlu=Il-Prim Ministru jsellem il-memorja ta’ Ryan Spiteri|kunjom=Farrugia|isem=Shanaya|data=15 Lulju 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/07/15/ragel-umara-jinstabu-mejta-fkarozza/|titlu="Mhu se ninsewk qatt" - qraba u ħbieb isellmu lil Ryan Spiteri wara l-mewt tiegħu|kunjom=Balbi|isem=Nicole Sciberras|data=2026-07-15|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/07/15/l-investigaturi-jemmnu-li-mietu-avvelenati-bil-carbon-monoxide-mill-ac-tal-karozza/|titlu=L-investigaturi jemmnu li mietu avvelenati bil-carbon monoxide mill-AC tal-karozza|kunjom=|isem=|data=2026-07-15|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/eluf-ixxukkjati-bil-mewt-tad-dj-ryan-spiteri/|titlu=Eluf ixxukkjati bil-mewt tad-DJ Ryan Spiteri|kunjom=Gauci|isem=Francesca|data=15 Lulju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/mara-u-ragel-jinstabu-mejta-fkarozza-pparkjata-fmarsaskala/|titlu=DJ u mara jmutu “b’avvelenament tal-monossidu tal-karbonju b’mod aċċidentali”|kunjom=Attard|isem=Charmaine|data=15 Lulju 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/hafna-mbikkma-u-mahsuda-bil-mewt-tad-dj-mahbub-ryan-spiteri-strieh-fis-sliem/|titlu=Ħafna Mbikkma U Maħsuda Bil-Mewt Tad-DJ Maħbub Ryan Spiteri - Strieħ Fis-Sliem|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-07-14|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/court_and_police/143172/two_found_dead_in_car_in_marsaskala1|titlu=DJ Ryan Spiteri and woman died from carbon monoxide poisoning, death considered accidental|kunjom=Sansone|isem=Kurt|data=15 July 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-07-15}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/ara-id-dj-ryan-spiteri-jinghata-l-ahhar-tislima/|titlu=Ara: Id-DJ Ryan Spiteri jingħata l-aħħar tislima|kunjom=Gauci|isem=Francesca|data=18 July 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 28: [[Anthony Spiteri]], ??, eks-membru tas-sigurtà tal-MFA <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/07/28/imut-anthony-spiteri-imlaqqam-bhala-jerry-lewis-li-ghal-snin-twal-hadem-bhala-membru-tas-sigurta-tal-mfa/|titlu=Imut Anthony Spiteri, imlaqqam bħala 'Jerry Lewis', li għal snin twal ħadem bħala membru tas-sigurtà tal-MFA|kunjom=Micallef|isem=Christian|data=2026-07-28|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-07-28}}</ref> == Awwissu == * 11: [[Norman Hamilton]], 85, xandar u negozjant <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/veteran-broadcaster-norman-hamilton-dies-aged-85.1132535|titlu=Veteran broadcaster Norman Hamilton dies aged 85|kunjom=|isem=|data=2026-08-11|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-11}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/kien-pedament-tax-xandir-fpajjizna-l-ewwel-reazzjonijiet-wara-l-mewt-tax-xandar-veteran-norman-hamilton/|titlu=“Kien pedament tax-xandir f’pajjiżna” – l-ewwel reazzjonijiet wara l-mewt tax-xandar veteran Norman Hamilton|data=11 Awwissu 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/il-prim-ministru-u-l-partit-laburista-jsellmu-l-memorja-ta-norman-hamilton/|titlu=Il-Prim Ministru u l-Partit Laburista jsellmu l-memorja ta’ Norman Hamilton|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=11 Awwissu 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-norman-hamilton-pijunier-tax-xandir-fmalta/|titlu=Imut Norman Hamilton, pijunier tax-xandir f’Malta|kunjom=|isem=|data=2026-08-11|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-11}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/norman-hamilton-imut-fl-eta-ta-85-sena/|titlu=Norman Hamilton imut fl-età ta’ 85 sena|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=11 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-08-11/local-news/Veteran-broadcaster-Norman-Hamilton-dies-aged-85-6736292052|titlu=Veteran broadcaster Norman Hamilton dies aged 85 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-08-11}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/08/11/thabbret-il-mewt-tal-eks-prezentatur-televiziv-norman-hamilton-fl-eta-ta-85-sena/|titlu=Tħabbret il-mewt tal-eks preżentatur televiżiv Norman Hamilton fl-età ta' 85 sena|kunjom=|isem=|data=2026-08-11|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-11}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/143727/veteran_broadcaster_and_former_ambassador_norman_hamilton_dead_at_85|titlu=Veteran broadcaster and former ambassador Norman Hamilton dead at 85|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-11}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-august-13-2026.1132660|titlu=Announcements – August 13, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-08-13|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-14}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/l-ikbar-vokazzjoni-ta-norman-kienet-il-familja/|titlu=Ara: “L-ikbar vokazzjoni ta’ Norman kienet il-familja”|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=14 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 12: [[Nazju Cassar]], 74, Kunsillier f'isem il-Partit Nazzjonalista fir-Rabat sa mit-twaqqif tal-Kunsilli Lokali <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/08/12/tithabbar-il-mewt-tal-kunsillier-tal-pn-fir-rabat-nazju-cassar/}}</ref> * 13: [[Raymond Chetcuti]], 66, eks-Direttur Ġenerali fil-qasam soċjali <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-raymond-chetcuti-ex-direttur-generali-fil-qasam-socjali-fl-eta-ta-66-sena/|titlu=Imut Raymond Chetcuti, ex Direttur Ġenerali fil-qasam soċjali fl-età ta' 66 sena|data=2026-08-13|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-13}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/ragel-umli-ta-qalb-kbira-u-bgentilezza-li-ma-tinsa-qatt-imut-raymond-chetcuti/|titlu=“Raġel umli, ta’ qalb kbira u b’ġentilezza li ma tinsa qatt”: imut Raymond Chetcuti|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=13 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> * 16: [[Charles Demicoli]], 80, eks-spettur tal-pulizija u attivist politiku <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/ex-police-inspector-pn-activist-charles-demicoli-dies-aged-80.1132824|titlu=Ex police inspector and PN activist Charles Demicoli dies aged 80|kunjom=|isem=|data=2026-08-16|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-16}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/08/16/il-pn-isellem-il-memorja-ta-charles-demicoli/|titlu=Il-PN isellem il-memorja ta’ Charles Demicoli|kunjom=|isem=|data=2026-08-16|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-16}}</ref> * 17: [[Lino Cauchi (mużiċist)|Lino Cauchi]], 76, mużiċist (twieled fit-30 ta' Novembru 1949) <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-lino-cauchi-wiehed-mill-pijunieri-tal-jazz-malti/|titlu=Imut Lino Cauchi, wieħed mill-pijunieri tal-jazz Malti|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=17 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/muzicist-rispettat-li-tani-kompozizzjonijiet-mill-isbah-paul-giordimaina-isellem-lil-lino-cauchi/|titlu="Mużiċist Rispettat Li Tani Kompożizzjonijiet Mill-Isbaħ" – Paul Giordimaina Isellem Lil Lino Cauchi|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-08-17|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-17}}</ref> * 17: [[John Lowell]], 90, bankier, eks-chairman tat-Teatru Manoel u ambaxxatur <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-manoel-theatre-chairman-ambassador-john-lowell-dies.1132874|titlu=Former Manoel Theatre chairman, ambassador John Lowell dies|kunjom=|isem=|data=2026-08-17|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-17}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-august-19-2026.1132911|titlu=Announcements – August 19, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-08-19|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-19}}</ref> * 19: [[Ġorġ Mallia]], 68, akkademiku, karikaturist u kittieb <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/cartoonist-author-gorg-mallia-dies-aged-68.1132924|titlu=Academic, cartoonist and author Ġorġ Mallia dies aged 68|kunjom=Carabott|isem=Sarah|data=2026-08-19|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-prof-gorg-mallia/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-Prof. Ġorġ Mallia|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=19 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-akkademiku-gorg-mallia-fl-eta-ta-68-sena/|titlu=Imut l-akkademiku Ġorġ Mallia fl-età ta' 68 sena|data=2026-08-19|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://maltadaily.mt/articles/author-trevor-zahra-pays-tribute-to-late-or-mallia|titlu=Trevor Zahra’s Tribute To Late Ġorġ Mallia|data=2026-08-19|sit=MaltaDaily|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/143846/cartoonist_or_mallia_draws_his_last_smile_at_68|titlu=Cartoonist Ġorġ Mallia draws his last smile at 68|kunjom=Sansone|isem=Kurt|data=19 Awwissu 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-19}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/gorg-mallia-jhalli-warajh-wirt-fl-arti-il-komunikazzjoni-u-l-edukazzjoni/|titlu=Ġorġ Mallia jħalli warajh wirt fl-arti, il-komunikazzjoni u l-edukazzjoni|kunjom=Mallia|isem=Maria Christina|data=2026-08-20|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-08-20}}</ref> * 20: [[Charles J. Falzon]], 87, akkademiku u ekonomista <ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/former-university-lecturer-charles-j-falzon-passes-away|titlu=Former university lecturer Charles J Falzon passes away|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-08-21}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-eks-lettur-universitarju-charles-j-falzon|titlu=Imut l-eks lettur universitarju Charles J. Falzon|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=21 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-august-21-2026.1133004|titlu=Announcements – August 21, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-08-21|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-08-21}}</ref> * 26: Mons. [[Lawrenz Zammit]], 75, eks-Arċipriet tal-[[Furjana]] <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/tithabbar-il-mewt-ta-mons-lawrenz-zammit/|titlu=Titħabbar il-mewt ta’ Mons. Lawrenz Zammit|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=27 Awwissu 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref> == Settembru == * 4: [[Bro. Edward Galea]], 102, edukatur Lasaljan <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/bro-edward-galea-icon-de-la-salle-brothers-dies-aged-102.1133704|titlu=Bro. Edward Galea, icon of De La Salle Brothers, dies, aged 102|kunjom=Grech|isem=Herman|data=2026-09-04|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-09-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-br-edward/|titlu=Imut Br Edward|kunjom=Mamo|isem=Christine|data=4 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-bro-edward-galea-fl-eta-ta-102/|titlu=Imut Bro. Edward Galea fl-età ta' 102|kunjom=|isem=|data=2026-09-05|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-05}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-09-04/local-news/De-La-Salle-s-Brother-Edward-dies-aged-102-6736292676|titlu=De La Salle's Brother Edward dies, aged 102|data=4 Settembru 2026|sit=The Malta Independent|lingwa=en}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/br-edward-anton-galea-fsc-04-09-2026|titlu=Br Edward (Anton) Galea FSC - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|data=7 Settembru 2026|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/appreciation-brother-edward-galea.1135056|titlu=Appreciation: Brother Edward Galea|kunjom=Xuereb|isem=Mark|data=2026-10-04|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-10-04}}</ref> * 7: [[Silvio Meli]], 72, eks-imħallef <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/retired-judge-silvio-meli-dies-aged-72.1133779|titlu=Retired judge Silvio Meli dies aged 72|kunjom=|isem=|data=2026-09-07|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-09-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-tal-imhallef-emeritu-silvio-meli-fl-ghomor-ta-72-sena/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-Imħallef Emeritu Silvio Meli fl-għomor ta’ 72 sena|kunjom=Caruana|isem=Josef|data=7 Settembru 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/144233/retired_judge_silvio_meli_dies_aged_72|titlu=Retired judge Silvio Meli dies aged 72|kunjom=Zammit|isem=Juliana|data=7 Settembru 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/thabbret-il-mewt-tal-imhallef-irtirat-silvio-meli/|titlu=Tħabbret il-mewt tal-Imħallef irtirat Silvio Meli|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=7 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-imhallef-emeritu-silvio-meli/|titlu=Imut l-Imħallef irtirat Silvio Meli|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-09-07|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/09/07/imut-l-eks-imhallef-silvio-meli/|titlu=AĠĠORNATA: Imut l-eks Imħallef Silvio Meli|kunjom=Cassar|isem=Joe|data=2026-09-07|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-07}}</ref> * 7: [[Spiru Cauchi]], 90, mużiċist <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-spiru-cauchi-il-muzicist-veteran-minn-ghajnsielem/|titlu=Imut Spiru Cauchi, il-mużiċist veteran minn Għajnsielem|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=7 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/sal-ahhar-gimgha-bqajt-tferrah-lin-nies-anke-fl-isptar-bit-talent-u-s-simpatija-tieghek-l-mep-peter-agius-isellem-lil-spiru-cauchi/|titlu="Sal-Aħħar Ġimgħa Bqajt Tferraħ Lin-Nies Anke Fl-Isptar Bit-Talent U S-Simpatija Tiegħek" - L-MEP Peter Agius Isellem Lil Spiru Cauchi|kunjom=Zarb|isem=Kyle|data=2026-09-07|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-08}}</ref> * 10: [[Lawrence V. Zrinzo]], 81, newrokirurgu <ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-lawrence-v-zrinzo-il-pijunier-li-introduca-n-newrokirurgija-fmalta|titlu=Imut Lawrence V. Zrinzo, il-pijunier li introduċa n-newrokirurġija f’Malta|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=10 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/neurosurgeon-removed-bullet-wound-hijack-survivor-head-dies.1133950|titlu=Neurosurgeon who removed bullet from hijack victim’s head dies|kunjom=Ellul|isem=Daniel|data=2026-09-10|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-09-10}}</ref> * 15: [[Paul Cuschieri]], 78, professur tal-mikrobijoloġija <ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/microbiologist-professor-paul-cuschieri-passes-away-aged-78|titlu=Microbiologist Professor Paul Cuschieri passes away aged 78|kunjom=Falzon|isem=Julia|data=16 Settembru 2026|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/announcements-september-17-2026.1134217|titlu=Announcements – September 17, 2026|kunjom=|isem=|data=2026-09-17|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-09-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.rip.com.mt/obituary/prof-paul-cuschieri-15-09-2026|titlu=Prof Paul Cuschieri - RIP.com.mt|kunjom=Gatt|isem=Thomas|sit=www.rip.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-18}}</ref> * 17: [[Joe Attard (GreenMT)|Joe Attard]], ??, negozjant <ref>{{Ċita web|url=https://talk.mt/tithabbar-il-mewt-ta-joe-attard-kap-ezekuttiv-ta-greenmt/|titlu=Titħabbar il-mewt ta’ Joe Attard - Kap Eżekuttiv ta’ GreenMT|kunjom=|data=2026-09-17|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-09-18}}</ref> * 18: [[Joe Gatt (attur)|Joe Gatt]], 86, attur <ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/lifestyle/television/144476/actor_joe_gatt_dies_aged_86|titlu=Actor Joe Gatt dies aged 86|kunjom=Zammit|isem=Juliana|data=18 Settembru 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-09-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-l-attur-joe-gatt-fl-eta-ta-86-sena/|titlu=Imut l-attur Joe Gatt fl-età ta' 86 sena|data=2026-09-18|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-09-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/09/18/imut-l-attur-joe-gatt-fl-eta-ta-86-sena/|titlu=Imut l-attur Joe Gatt fl-età ta' 86 sena|kunjom=|isem=|data=2026-09-18|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-09-18}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-l-attur-awtur-u-kantant-joe-gatt/|titlu=Imut l-attur, awtur u kantant Joe Gatt|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=18 Settembru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/imut-l-attur-joe-gatt-fl-eta-ta-86-sena/|titlu=Imut l-attur Joe Gatt fl-età ta’ 86 sena|kunjom=Portelli|isem=Eman|data=18 Settembru 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref> * 25: [[Godfrey Gatt]], 63, żeffien u għalliem taż-żfin <ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/tithabbar-il-mewt-ta-godfrey-gatt-kontributur-ta-one-ghal-diversi-snin/|titlu=Titħabbar il-mewt ta’ Godfrey Gatt kontributur ta’ ONE għal diversi snin|kunjom=Caruana|isem=Josef|data=25 Settembru 2025|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.facebook.com/godfrey.gatt|titlu=Godfrey Gatt|sit=Facebook}}</ref> == Ottubru == * 7: [[Giovann Attard]], 59, kittieb u edukatur <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/ihalli-din-id-dinja-l-awtur-lokali-giovann-attard-fl-eta-ta-59-sena/|titlu=Iħalli Din Id-Dinja L-Awtur Lokali Giovann Attard Fl-Età Ta' 59 Sena|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-10-07|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://one.com.mt/ihalli-din-id-dinja-giovann-attard/|titlu=Titħabbar il-mewt tal-awtur u edukatur Giovann Attard|kunjom=Grech Pace|isem=Aymen|data=7 Ottubru 2026|sit=ONEnews|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/artist-gentlom-tithabbar-il-mewt-ta-giovann-attard/|titlu=“Artist ġentlom” – titħabbar il-mewt ta’ Giovann Attard|kunjom=Lia|isem=Gabriel|data=7 Ottubru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/10/07/tithabbar-il-mewt-ta-giovann-attard/|titlu=Titħabbar il-mewt ta' Giovann Attard|kunjom=|isem=|data=2026-10-07|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-07}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://themalteseherald.com/2026/10/07/drama-educator-and-theatre-artist-giovann-attard-passes-away/|titlu=Drama educator and theatre artist Giovann Attard passes away|kunjom=Fenech|isem=Gerald|data=2026-10-07|sit=The Maltese Herald|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-14|arkivju-data=2026-10-07|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20261007174303/https://themalteseherald.com/2026/10/07/drama-educator-and-theatre-artist-giovann-attard-passes-away/|url-status=dead}}</ref> * 19: [[Carmelo Borg Bonaci]], 84, dulċier kreattiv ma' [[Elia Caterers]] <ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/l-imhabba-il-valuri-u-l-prezenza-tieghu-se-jibqghu-ghal-dejjem-parti-minn-dak-li-ahna-llum-pawlu-borg-bonaci-ihabbar-il-mewt-tal-ghaziz-missieru-carmelo/|titlu=“L-Imħabba, Il-Valuri U L-Preżenza Tiegħu Se Jibqgħu Għal Dejjem Parti Minn Dak Li Aħna Llum” - Pawlu Borg Bonaci Iħabbar Il-Mewt Tal-Għażiż Missieru Carmelo|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-10-19|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-21}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://maltadaily.mt/articles/rest-peacefully-dad-pawlu-borg-bonaci-announces-the-death-of-his-father-carmelo|titlu=Pawlu Borg Bonaci Announces Father Carmelo’s Death|data=2026-10-19|sit=MaltaDaily|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-21}}</ref> * 22: [[Lorry Borg]], 88, mużiċist u surmast tal-banda <ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/10/22/imut-is-surmast-lorry-borg/|titlu=Imut is-surmast Lorry Borg|kunjom=|isem=|data=2026-10-22|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-22|arkivju-data=2026-10-22|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20261022160656/https://netnews.com.mt/2026/10/22/imut-is-surmast-lorry-borg/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://gwida.mt/grazzi-mast-grazzi-fuq-kollox-tat-taghlim-siewi-li-ghallimtni-mark-spiteri-lucas-isellem-il-memorja-ta-mro-lorry-borg/|titlu="Grazzi Mast... Grazzi Fuq Kollox Tat-Tagħlim Siewi Li Għallimtni" – Mark Spiteri Lucas Isellem Il-Memorja Ta’ Mro. Lorry Borg|kunjom=Bayliss|isem=Emil Calleja|data=2026-10-22|sit=Gwida|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-22}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-maestro-lorry-borg-halla-warajh-wirt-importanti-fil-muzika-maltija/|titlu=Imut Maestro Lorry Borg – ħalla warajh wirt importanti fil-mużika Maltija|kunjom=Zammit|isem=Frederick|data=23 Ottubru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://whoswho.mt/en/mro-lawrence-borg-passes-away-aged-88|titlu=Mro Lawrence Borg passes away aged 88|kunjom=Zammit|isem=Nicole|data=23 Ottubru 2026|sit=whoswho.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-23}}</ref> * 26: [[Frank Portelli]], 82, tabib u politiku <ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-it-tabib-u-eks-deputat-parlamentari-frank-portelli/|titlu=Imut it-tabib u eks deputat parlamentari Frank Portelli|kunjom=|isem=|data=2026-10-26|sit=TVMnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://netnews.com.mt/2026/10/26/imut-it-tabib-frank-portelli/|titlu=Imut it-tabib Frank Portelli|kunjom=Cremona|isem=Robert|data=2026-10-26|sit=NETnews|lingwa=mt|data-aċċess=2026-10-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://simonmercieca.com/2026/10/26/frank-portelli-farewell-to-a-gentleman-a-politician-and-a-pioneer-in-healthcare/|titlu=Frank Portelli: Farewell to a Gentleman, a Politician and a Pioneer in Healthcare|kunjom=Mercieca|isem=Simon|data=2026-10-26|sit=Simon Mercieca's Free Press|lingwa=en-GB|data-aċċess=2026-10-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/former-surgeon-mp-frank-portelli-dies.1136194|titlu=Former surgeon and MP Frank Portelli dies|kunjom=|isem=|data=2026-10-26|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-10-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.independent.com.mt/articles/2026-10-26/local-news/Former-PN-MP-and-doctor-Frank-Portelli-dies-aged-82-6736294109|titlu=Former PN MP and doctor Frank Portelli dies aged 82 - The Malta Independent|sit=www.independent.com.mt|data-aċċess=2026-10-26}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://newsbook.com.mt/imut-it-tabib-u-eks-mp-dr-frank-portelli/|titlu=Imut it-tabib u eks MP Dr Frank Portelli|kunjom=Teuma|isem=Owen|data=26 Ottiubru 2026|sit=Newsbook|lingwa=mt}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.maltatoday.com.mt/news/national/145311/frank_portelli_passes_away_at_82|titlu=Frank Portelli passes away at 82|kunjom=Sansone|isem=Kurt|data=27 Ottubru 2026|sit=MaltaToday.com.mt|lingwa=en|data-aċċess=2026-10-27}}</ref><ref> https://gwida.mt/hu-qalilna-li-xtaq-li-ma-jkollux-funeral-u-li-xtaq-biss-li-jindifen-iben-dr-frank-portelli/?fbclid=IwZnRzaAVPNXtleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBWZkaWQWURJeaqRnmks5SELvGmdHRM8VI2TN1XNydGMGYXBwX2lkCjY2Mjg1NjgzNzkAAR8e8WUChR85QH7zhQU4lexFNCzCmUKCaiB50nj-zuE4NLOb2vvpFxfHrd1tHQ_aem_Ao9zdu5uvie7W1o2OjNeUA</ref> == Novembru == * 5: [[Adrijanu Cachia]], 80, eks-patri Franġiskan <ref>{{Ċita web|url=https://timesofmalta.com/article/tributes-pour-fr-adrijanu-cachia.1136788|titlu=Tributes pour in for Fr Adrijanu Cachia|kunjom=|isem=|data=2026-11-07|sit=Times of Malta|lingwa=en-gb|data-aċċess=2026-11-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://tvmnews.mt/news/imut-fr-adrijanu-cachia-maghruf-ghall-hidma-socjali-u-involviment-fil-festi/|titlu=Imut Fr Adrijanu Cachia – magħruf għall-ħidma soċjali u involviment fil-festi|kunjom=Micallef|isem=Gaetano|data=2026-11-07|lingwa=mt|data-aċċess=2026-11-08}}</ref> == Ara aktar == * [[:Kategorija:Mietu fl-2026]] - tinkludi ħoloq għal artikli fil-Wikipedija dwar nies li mietu fl-2026 == Referenzi == {{Referenzi}} [[Kategorija:Nies Maltin]] [[Kategorija:2026 f'Malta]] [[Kategorija:Imwiet f'Malta]] [[Kategorija:Mietu fl-2026|*]] [[Kategorija:Listi ta' mwiet bis-sena]] g7cm43agnd215ru4nn272ylldfhv2qx Clermont-Ferrand 0 34717 333887 333011 2026-11-08T16:28:07Z JovalQC 21720 Infobox city create. 333887 wikitext text/x-wiki {{Infobox city|coatofarms=Coat of Arms of Clermont-Ferrand.svg}} '''Clermont-Ferrand''' (ippronunzjata {{MSAPI|/klɛʁ.mɔ̃ fe.ʁɑ̃/}} {{Awdjo|Fr-Paris--Clermont-Ferrand.ogg}} li tinsab [[Franza|fil]] - Massif Central fir -reġjun ta' [[Auvergne-Rhône-Alpes]] . Hija l- kapitali storika ta' Auvergne u l- belt ewlenija tad -dipartiment ta' Puy-de-Dôme . Il-belt moderna twieldet mill-għaqda {{s-|XVII}} ta' żewġ bliet rivali antiki, Clermont u Montferrand . Il-belt Gallo-Rumana ta' Augustonemetum dehret wara l-għejbien tal-metropoli Arvernjana Nemossos . Imbagħad ħadet l-isem Arvernis u aktar tard Clermont . Fil-bidu tas- {{s-|XII}}, il -konti ta' Auvergne waqqfu l-belt rivali ta' Montferrand . Fl -1630, {{Souverain2|Louis XIII}} impona l-unifikazzjoni taż-żewġ bliet ġirien permezz tal- Editt ta' Troyes . Din l-għaqda ġiet affermata mill-ġdid minn {{Souverain2|Louis XV}} fl- 1731 . Clermont-Ferrand hija l {{24e|commune}}l-aktar popolata fi Franza {{unité|{{Population de France/dernière pop}}|habitants}} fl- {{Population de France/dernière année}} . L-unità urbana tagħha kellha {{unité|{{Population Unité urbaine de Clermont-Ferrand}}|habitants}} fl- {{Population de France/dernière année}} u ż-żona tal-ġbir tal-ilma tagħha {{unité|{{Population Aire d'attraction de Clermont-Ferrand}}|habitants}} fl-istess sena.<ref group="INS2" name="POP-AU">{{Ċita web|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/1405599?geo=AAV2020-022|titlu=Chiffres-clés de l'aire d'attraction des villes 2020 de Clermont-Ferrand (022)|sit=[[Institut national de la statistique et des études économiques|Insee]]|data-aċċess=24 février 2023}}.</ref> L-awtorità intermuniċipali kisbet l-istatus ta ’ metropoli fi{{Data|1 janvier 2018}} taħt l-isem Clermont Auvergne Métropole . Bħala università u ċentru ta' riċerka Franċiż ewlieni,<ref name="letudiant">{{Ċita web|url=https://www.letudiant.fr/palmares/palmares-des-villes-etudiantes/clermont-ferrand.html|titlu=Palmarès général des villes étudiantes 2021-2022 : Clermont-Ferrand|sit=letudiant.fr|data-aċċess=21 janvier 2022}}.</ref>,<ref>{{Ċita web|url=https://www.enseignementsup-recherche.gouv.fr/pid24778/atlas-regional-les-effectifs-d-etudiants.html|titlu=Atlas régional : les effectifs d'étudiants|sit=enseignementsup-recherche.gouv.fr|pubblikatur=Ministère de l'enseignement supérieur et de la recherche|data-aċċess=3 août 2017}}.</ref> il-belt iżżomm funzjonijiet amministrattivi u ta' servizz intermedjarju importanti. B'aktar minn {{unité|40000|étudiants}},<ref>{{Ċita web|url=https://www.sigma-clermont.fr/fr/vie-du-campus/clermont-ferrand-une-ville-sportive-culturelle-et-étudiante|titlu=Clermont Ferrand, une ville sportive, culturelle et étudiante|data=25-04-2024|sit=sigma-clermont.fr|data-aċċess=21 janvier 2022}}.</ref> li jirrappreżentaw kwart tal-popolazzjoni muniċipali,<ref>{{Ċita web|url=https://www.francetvinfo.fr/france/rentree/clermont-ferrand-eldorado-des-etudiants_1076885.html|titlu=Clermont-Ferrand, Eldorado des étudiants|data=9 septembre 2015|sit=France TV info|data-aċċess=21 janvier 2022}}.</ref> u {{unité|6000|chercheurs}}, hija l-ewwel belt fi Franza li ngħaqdet man-netwerk ''tal-bliet tat-tagħlim'' [[UNESCO|tal-UNESCO]].<ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last=Adrien de Tricornot |date=26 janvier 2017 |title=Clermont-Ferrand devient la première « ville apprenante » de l'Unesco en France |url=https://www.lemonde.fr/campus/article/2017/01/26/clermont-ferrand-devient-la-premiere-ville-apprenante-de-l-unesco-en-france_5069318_4401467.html |journal=[[Le Monde]] |issn=0395-2037 |access-date=21 janvier 2022}}.</ref> Belt bi tradizzjoni industrijali, fejn tinsab Michelin, wieħed miż-żewġ l-akbar manifatturi tat-tajers fid-dinja,<ref>{{Ċita web|url=https://www.capital.fr/entreprises-marches/michelin-tendance-mitigee-du-marche-du-pneumatique-au-deuxieme-trimestre-1138090|titlu=Michelin : tendance mitigée du marché du pneumatique au deuxième trimestre|data=15-06-2016|sena=2016|sit=capital.fr|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20180725033150/http://www.capital.fr/entreprises-marches/michelin-tendance-mitigee-du-marche-du-pneumatique-au-deuxieme-trimestre-1138090|arkivju-data=25 juillet 2018}}.</ref> Clermont-Ferrand hija wkoll pożizzjonata tajjeb fl-industriji farmaċewtiċi, tal-ikel u tal-ajrunawtika. Jospita tliet gruppi ta' kompetittività.<ref>{{Ċita web|url=http://competitivite.gouv.fr/identifier-un-pole/cartes-des-poles-468.html|titlu=Carte des pôles de compétitivité|awtur=Les pôles de Compétitivité|sit=competitivite.gouv.fr|data-aċċess=|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20140328171903/http://competitivite.gouv.fr/identifier-un-pole/cartes-des-poles-468.html|arkivju-data=28 mars 2014}} sur le site ''competitivite.gouv.fr''.</ref> Il-belt tinsab f’riġlejn il-ħsara ta’ Limagne u l- [[Chaîne des Puys]], sit naturali elenkat mill-{{Data|2 juillet 2018}} bħala " post għoli tettoniku » għall- [[Sit ta' Wirt Dinji|Wirt Dinji]] tal-UNESCO.<ref>{{Ċita web|url=https://www.culture.gouv.fr/Actualites/Patrimoine-mondial-de-l-Unesco-une-victoire-volcanique|titlu=Patrimoine mondial de l'Unesco : une victoire volcanique|sit=culture.gouv.fr|pubblikatur=Ministère de la Culture|data-aċċess=21 janvier 2022}}.</ref> == Ġeografija == Clermont-Ferrand tinsab fit-tarf tal-pjanura fertili ħafna ta' Limagne, baċir sedimentarju li jgħaddi minnu x-Xmara Allier, f'altitudni medja ta' 386 m. Lejn il-punent, hija mdawra mill-plateau tal-granit tal-Combrailles (altitudni medja ta' 800 m). It-tarf tal-plateau jifforma t-tort ta' Limagne. Fil-bidu tal-plateau, u viżibbli mill-belt, iċ-Chaîne des Puys, l-akbar katina ta' vulkani fl-[[Ewropa]], hija ddominata mill-[[Puy de Dôme]]. Clermont-Ferrand tinsab fit-triq bejn l-awtostrada tat-tramuntana-nofsinhar ta' [[Pariġi]] (420 km) – [[Béziers]] (340 km) ([[A71 (Franza)|A71]] u [[A75 (Franza)|A75]]) u l-awtostrada tal-lvant-punent ta' [[Lyon]] (165 km) – [[Bordeaux]] (370 km) ([[A89 (Franza)|A89]]). == Klima == Għall-perjodu 1971-2000, it-temperatura medja annwali kienet ta' 11.1°C, b'medda ta' temperatura annwali ta' 16.5°C. Ix-xita medja annwali kienet ta' 636 mm, bi 8.5 ijiem ta' preċipitazzjoni f'Jannar u 6.7 ijiem f'Lulju. Għall-perjodu 1991-2020, it-temperatura medja annwali osservata fl-istazzjon tat-temp li jinsab fil-muniċipalità kienet ta' 12.1°C, u x-xita medja annwali kienet ta' 563.4 mm. L-ogħla temperatura rreġistrata f'dan l-istazzjon kienet ta' 40.9°C, li ntlaħqet fis-26 ta' Ġunju 2019; it-temperatura minima kienet ta' -29°C, li ntlaħqet fl-14 ta' Frar 1929<ref>{{Ċita web|url=https://meteofrance.com/previsions-meteo-france/clermont-ferrand/63000|titlu=METEO CLERMONT-FERRAND par Météo-France - Prévisions Météo gratuites pour aujourd’hui, demain et à 15 jours.|sit=meteofrance.com|data-aċċess=2026-11-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://en.climate-data.org/europe/france/auvergne/clermont-ferrand-336/|titlu=Clermont-Ferrand climate: Weather Clermont-Ferrand & temperature by month|sit=en.climate-data.org|data-aċċess=2026-11-08}}</ref>. == Storja == '''<big>Preistorja u protostorja</big>''' L-okkupazzjoni taż-żona fil-komun hija attestata sa mill-perjodu Neolitiku, kif jidher mill-bini ta’ diversi menhirs (Brézet, Sainte-Anne, u Puy-de-la-Poix) u d-dolmen ta’ Puy-de-Crouël. Il-kultura Cardial (Neolitiku Bikri), tipika tan-nofsinhar ta’ Franza iżda preżenti wkoll f’Auvergne u fir-reġjun ta’ Lyon, hija attestata fis-siti ta’ Brézet u Rue des Quatre Passeports<ref>{{Ċita enċiklopedija|titlu=Histoire de Clermont-Ferrand|url=https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=Histoire_de_Clermont-Ferrand&oldid=240121781|data-aċċess=2026-11-08|lingwa=fr|data=2026-10-06|iktar=Page Version ID: 240121781}}</ref>. Hemm ukoll xi sinjali ta’ okkupazzjoni protostorika f’riġlejn l-għolja li fuqha aktar tard inbniet il-belt antika. '''<big>Bikri tal-Medju Evu</big>''' Il-belt saret is-sede ta’ isqof fis-seklu 5, fi żmien l-isqof Namatius, li bena katidral hawn deskritt minn Gregory ta’ Tours. Clermont għaddiet minn perjodu mudlam wara l-għajbien tal-Imperu Ruman u matul il-Medju Evu Għoli ġiet misruqa mill-popli li invadew il-Gallja. Bejn l-471 u l-475, Auvergne kienet spiss il-mira tal-espansjoni Visigota, u l-belt kienet assedjata ta’ spiss, inkluż darba minn Euric. Għalkemm difiża minn Sidonius Apollinaris, fil-kap tad-djoċesi mill-468 sal-486, u l-patriċjan Ecdicius, il-belt ġiet ċeduta lill-Visigoti mill-imperatur Julius Nepos fl-475 u baqgħet parti mir-renju Visigota sal-507. Ġenerazzjoni wara, saret parti mir-Renju tal-Franki. Fit-8 ta’ Novembru 535, infetaħ l-ewwel Konċilju ta’ Clermont f’Arvernis (Clermont), b’ħmistax-il isqof jipparteċipaw, fosthom Caesarius ta’ Arles, Nizier ta’ Lyons, l-Isqof ta’ Trier, u San Ilarju, Isqof ta’ Mende. Il-Konċilju ħareġ 16-il digriet. It-tieni kanun tenna l-prinċipju li l-għoti tad-dinjità episkopali għandu jsir skont il-mertu u mhux bħala riżultat ta’ intriċċi. Fl-570, l-Isqof Avitus ordna lill-Lhud tal-belt, li kienu jgħoddu aktar minn 500, biex jaċċettaw il-magħmudija Kristjana jew jiġu mkeċċija. Fit-848, il-belt ingħatat l-isem ġdid ta’ Clairmont, għall-kastell Clarus Mons. Matul din l-era, kienet belt episkopali mmexxija mill-isqof tagħha. Clermont ma ġietx meħlusa mill-Vikingi fi żmien id-dgħufija tal-Imperu Karolinġju: ġiet imħarbta min-Normanni taħt Hastein fit-862 u t-864 u, waqt li l-isqof tagħha Sigon wettaq xogħol ta’ rikostruzzjoni, għal darb’oħra fit-898 (jew fid-910, skont xi sorsi). L-Isqof Étienne II bena katidral Rumanesk ġdid li ġie kkonsagrat fid-946. Ġie kważi kompletament sostitwit mill-katidral Gotiku attwali, għalkemm il-kripta għadha teżisti u t-torrijiet ġew sostitwiti biss fis-seklu 19<ref>{{Ċita web|url=https://www.unicem.fr/article/la-vie-en-pierre/la-construction-de-la-ville-de-clermont-ferrand-a-travers-les-siecles-grandes-etapes-et-monuments/|titlu=}}</ref>. '''<big>Medjuevu</big>''' Clermont kien il-punt tat-tluq tal-Ewwel Kruċjata, li fiha l-Kristjaneżmu fittex li jieħu lura Ġerusalemm immexxija mill-Musulmani. Il-[[Papa Urban II]] sejjaħ għall-kruċjata fl-1095 fit-Tieni Konċilju ta' Clermont. Fl-1120, wara kriżijiet ripetuti bejn il-konti ta' Auvergne u l-isqfijiet ta' Clermont u sabiex jikkontrobattu l-poter tal-kleru, il-konti waqqfu l-belt rivali ta' Montferrand fuq għolja ħdejn il-fortifikazzjonijiet ta' Clermont, fuq il-mudell tal-bliet ġodda tal-Midi li dehru fis-sekli 12 u 13. Sal-bidu tal-perjodu modern, iż-żewġ bliet baqgħu separati: Clermont, belt episkopali; Montferrand, waħda komitali<ref>{{Ċita enċiklopedija|titlu=Histoire de Clermont-Ferrand|url=https://fr.wikipedia.org/w/index.php?title=Histoire_de_Clermont-Ferrand&oldid=240121781|data-aċċess=2026-11-08|lingwa=fr|data=2026-10-06|iktar=Page Version ID: 240121781}}</ref>. '''<big>Epoki bikrija moderna u moderna</big>''' Clermont saret belt rjali fl-1551, u fl-1610, proprjetà inseparabbli tal-Kuruna Franċiża. Fil-15 ta' April 1630, l-Editt ta' Troyes (l-Ewwel Editt tal-Unjoni) għaqqad iż-żewġ bliet ta' Clermont u Montferrand. Din l-għaqda ġiet ikkonfermata fl-1731 minn Louis XV bit-Tieni Editt tal-Unjoni. Dak iż-żmien, Montferrand ma kinitx aktar minn belt satellita ta' Clermont, u baqgħet hekk sal-bidu tas-seklu 20. Billi xtaqet iżżomm l-indipendenza tagħha, Montferrand għamlet tliet talbiet għall-indipendenza, fl-1789, fl-1848, u fl-1863. L-''Hôtel de Ville'' (il-Muniċipju) tlesta fl-1844<ref>{{Ċita web|url=https://clermont-ferrand.fr/un-lieu-une-histoire-0|titlu=Un lieu, une histoire {{!}} Ville de Clermont-Ferrand|sit=clermont-ferrand.fr|data-aċċess=2026-11-08}}</ref>. Fis-seklu 20, il-kostruzzjoni tal-fabbriki [[Michelin]] u tal-ġonna tal-belt, li sawru l-Clermont-Ferrand moderna, għaqqdu ż-żewġ bliet, għalkemm żewġ ċentri urbani distinti għadhom jeżistu u Montferrand iżżomm identità qawwija. == Ekonomija == Minn nofs is-seklu 20 'l hawn, l-ekonomija ta' Clermont kienet marbuta mill-qrib mal-manifattur Franċiż tat-tajers [[Michelin]], li influwenza b'mod sinifikanti l-iżvilupp tal-belt. Il-familja Michelin, magħrufa għall-approċċ paternalistiku tagħhom, bniet bosta bini pubbliku (skejjel, nurseries, stadium, eċċ.). Mill-1910 'l hawn, il-kumpanija kienet waħda mill-ewwel li ħallset allowances tal-familja lill-impjegati tagħha, imlaqqma "Bibs" (għal Bibendum, il-maskot tal-kumpanija). Fl-1970, [[Michelin]] impjegat sa 30,000 ruħ. Minn mindu tkeċċew ħafna ħaddiema fl-aħħar tas-seklu 20, l-influwenza tagħha fil-belt naqset, għalkemm l-għadd ta' impjegati baqa' madwar 10,000, primarjament f'rwoli amministrattivi, fil-bidu tas-seklu 21<ref>{{Ċita web|url=https://laventure.michelin.com/|titlu=Accueil - L'Aventure Michelin|sit=L'Aventure Michelin|lingwa=fr-FR|data-aċċess=2026-11-08}}</ref>. Clermont u ż-żona tal-madwar huma ċentru amministrattiv importanti. Ħafna impjiegi huma marbuta mal-awtoritajiet lokali (reġjun, kunsill dipartimentali, belt, eċċ.), mas-settur tal-isptarijiet jew tal-edukazzjoni jew ma’ servizzi statali deċentralizzati bħall-Iskola Nazzjonali tat-Taxxa, l-Istitut Nazzjonali għat-Taħriġ tal-Pulizija Nazzjonali jew l-Uffiċċju Nazzjonali tal-Istamperija tal-Bank ta’ Franza (Chamalières)<ref>{{Ċita web|url=https://www.insee.fr/fr/statistiques/8382807|titlu=Le Grand Clermont : une économie spécialisée en voie de diversification - Insee Analyses Auvergne-Rhône-Alpes - 195|sit=www.insee.fr|data-aċċess=2026-11-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.clermontmetropole.eu/les-grands-projets/dossier-developpement-economique-une-energie-positive/|titlu=Dossier : Développement économique, une énergie positive|kunjom=Métropole|isem=Clermont Auvergne|data=2026-01-09|sit=www.clermontmetropole.eu|lingwa=fr|data-aċċess=2026-11-08}}</ref>. == Ġemellaġġ == * {{Flagicon|ENG}} [[Salford]] ([[Ingilterra]]) ; * {{Flagicon|SCO}} [[Aberdeen]] ([[Skozja]]) ; * {{Flagicon|BLR}} [[Gomel]] ([[Belarussja]]) ; * {{Flagicon|GER}} [[Regensburg]] ([[Ġermanja]]) ; * {{Flagicon|ESP}} [[Oviedo]] ([[Spanja]]) ; * {{Flagicon|USA}} [[Norman (Oklahoma)|Norman]] ([[Stati Uniti]]) ; * {{Flagicon|TUN}} [[Bizerta]] ([[Tuneżija]]) ; * {{Flagicon|MAR}} [[Marrakesh]] ([[Marokk]]) ; * {{Flagicon|POR}} [[Braga]] ([[Portugall]]) ; * {{Flagicon|UKR}} [[Kremenchouk]] ([[Ukrajna]]) ; * {{Flagicon|GAB}} [[Oyem]] ([[Gabon]]) ; * {{Flagicon|CHN}} [[Anshan]] ([[Ċina]]). == Referenzi == mxnaiznbmvklnm1hqobkl16xmlmptuj Anthony Bonanno 0 34784 333886 333797 2026-11-08T16:13:14Z ToniSant 4257 rm sp 333886 wikitext text/x-wiki {{Infobox bijografija}} '''Anthony Bonanno''' (imwieled fl-4 ta' Ġunju 1947 f'Ħaż-Żejtun) huwa arkeologu u akkademiku Malti, magħruf għall-kontribut tiegħu fl-istudju tal-arkeoloġija Maltija, il-preistorja tal-Mediterran u l-arti Rumana. Huwa Professur tal-Arkeoloġija fl-Università ta' Malta u wieħed mill-akkademiċi li kkontribwixxew għall-iżvilupp tal-istudji arkeoloġiċi f'Malta. <ref name="UM">Università ta' Malta, [https://www.um.edu.mt/profile/anthonybonanno Prof. Anthony Bonanno – Profil akkademiku].</ref> == Edukazzjoni == Bonanno twieled u trabba f'[[Żejtun|Ħaż-Żejtun]]. Huwa kompla l-istudji universitarji tiegħu fl-[[Università ta' Malta]], fejn kiseb il-lawrja fl-istudji klassiċi. Sussegwentement kompla l-istudji tiegħu fl-[[Università ta' Palermo]], fejn kiseb dottorat fil-qasam tal-istudji klassiċi u l-arkeoloġija, u fl-Università ta' Londra, fejn kiseb Ph.D. fl-[[arkeoloġija]].<ref>{{Ċita web|url=https://www.um.edu.mt/|titlu=L-Università ta' Malta|kunjom=Malta|isem=L.-Università ta'|sit=L-Università ta' Malta|lingwa=en|data-aċċess=2026-11-04}}</ref><ref name="CV">Anthony Bonanno, [https://malta.academia.edu/AnthonyBonanno/CurriculumVitae Curriculum Vitae].</ref> == Karriera akkademika == Fl-1971 beda jgħallem l-arkeoloġija u l-istudji klassiċi fl-Università ta' Malta. Matul il-karriera tiegħu okkupa diversi karigi akkademiċi, fosthom dik ta' kap tad-Dipartiment tal-Istudji Klassiċi u l-Arkeoloġija. Għal diversi snin kien involut fit-tagħlim, fir-riċerka u fl-iżvilupp tal-arkeoloġija bħala dixxiplina akkademika f'Malta.<ref name="UM"/> Huwa għamel ukoll żjarat akkademiċi u ta lekċers f'universitajiet f'diversi pajjiżi [[Ewropa|Ewropej]], fl-[[Stati Uniti|Istati Uniti]], fiż-[[Żimbabwe]] u fl-[[Eġittu]].<ref name="MICAS">MICAS, [https://micas.art/anthony-bonanno/ Anthony Bonanno – Bijografija].</ref> ==Riċerka arkeoloġika== L-interessi ewlenin tar-riċerka tiegħu jinkludu l-preistorja Maltija, l-arkeoloġija tal-Mediterran ċentrali, il-perjodu klassiku f'Malta u l-[[arti Griega]] u Rumana.<ref name="UM"/> Huwa kien involut f'riċerka u xogħol arkeoloġiku fuq siti storiċi f'Malta, fosthom [[Ħal Millieri]] u t-tempji preistoriċi. Il-pubblikazzjonijiet tiegħu kkontribwew għall-istudju tal-wirt arkeoloġiku tal-Gżejjer Maltin u r-rabta tagħhom maċ-ċiviltajiet tal-Mediterran. Bonanno kellu wkoll sehem fl-organizzazzjoni ta' konferenzi internazzjonali dwar l-arkeoloġija tal-Mediterran, fosthom dawk li saru f'Malta fl-1985, fl-1988 u fl-2007.<ref name="MICAS"/> ==Ħidma fil-qasam tal-wirt kulturali== Minbarra l-karriera akkademika tiegħu, Bonanno serva fuq diversi bordijiet u kumitati nazzjonali marbuta mal-wirt kulturali u l-arkeoloġija. Fost dawn kien hemm il-Planning Authority u [[Heritage Malta]]. Huwa serva wkoll bħala president ta' [[Din l-Art Ħelwa]] u tas-Soċjetà Arkeoloġika ta' Malta.<ref name="MICAS"/> Huwa Fellow tas-Society of Antiquaries of London u membru korrispondenti ta' istituzzjonijiet akkademiċi internazzjonali, fosthom l-Archaeological Institute of America u d-Deutsches Archäologisches Institut.<ref name="UM"/> == Rikonoxximent == Fl-2018 ġie ppubblikat il-ktieb ''The Lure of the Antique: Essays on Malta and Mediterranean Archaeology in Honour of Anthony Bonanno'', editjat minn Nicholas C. Vella, Anthony J. Frendo u Horatio C. R. Vella. Din il-pubblikazzjoni akkademika nħolqot bħala ġieħ għall-ħidma u l-kontribut tiegħu għall-arkeoloġija Maltija u tal-Mediterran.<ref name="Lure">Università ta' Malta, [https://www.um.edu.mt/library/oar/handle/123456789/98105 The Lure of the Antique: Essays on Malta and Mediterranean Archaeology in Honour of Anthony Bonanno], 2018.</ref> Fl-2002, il-ktieb tiegħu ''Il-Preistorja'' rebaħ l-ewwel premju fil-kategorija tar-Riċerka fil-[[Premju Nazzjonali tal-Ktieb]], għall-kotba ppubblikati fl-2001.<ref>{{Ċita aħbar|data=2016-08-05|titlu=The History of the National Book Prize - Ktieb.org.mt|url=https://ktieb.org.mt/news-en/the-history-of-the-national-book-prize/|lingwa=en-US|data-aċċess=2026-11-04|arkivju-data=2026-03-10|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20260310095959/https://ktieb.org.mt/news-en/the-history-of-the-national-book-prize/|url-status=dead}}</ref> == Referenzi == <references /> [[Kategorija:Nies Maltin]] 350d40kij6scz7p1uvl1e9c7t7ak3za Dunkirk 0 34796 333888 2026-11-08T23:13:39Z JovalQC 21720 Maħluqa bit-traduzzjoni tal-paġna "[[:en:Special:Redirect/revision/1384148646|Dunkirk]]" 333888 wikitext text/x-wiki '''Dunkirk''' ( == Storja == === Medju Evu === Raħal tas-sajd qam tard fis-seklu għaxar, fiż-żona kostali li oriġinarjament kienet mgħarrqa tal -Kanal Ingliż fin-nofsinhar tax -Scheldt tal-Punent, meta ż-żona kienet miżmuma mill- Konti ta' Flanders, vassalli tal-Kuruna Franċiża . Madwar is-sena 960 WK, il-Konti Baldwin III waqqaf sur tal-belt sabiex jipproteġi l-insedjament kontra l-attakki [[Vikingi|tal-Vikingi]] . L-artijiet mistagħdra tal-madwar ġew imsaffija u kkultivati mill-patrijiet tal-Abbazija ta' Bergues fil-qrib. L-isem ''Dunkirka'' ssemma għall-ewwel darba fi privileġġ tad-dieċmi tas-27 ta' Mejju 1067, maħruġ mill-Konti Baldwin V ta' Flanders .{{Bżonn refererenza|date=January 2011}} Il-Konti Filippu I (1157–1191) ġab aktar meded kbar ta’ art mistagħdra taħt il-kultivazzjoni, fassal l-ewwel pjanijiet biex jinbena Kanal minn Dunkirk sa Bergues u ta lid-Dunkirkers drittijiet tas-suq. Lejn l-aħħar tas-seklu 13, meta l-Konti Guy ta’ Flandra, mid-dar ta’ Dampierre, daħal fil-Gwerra Franċiża-Fjamminga kontra s-sovran tiegħu, ir-Re [[Filippu IV ta’ Franza]], iċ-ċittadini ta’ Dunkirk ħadu n-naħa tal-Franċiżi kontra l-Konti tagħhom. Għalkemm inizjalment il-Konti ġie megħlub fil-Battalja ta’ Furnes fl-1297, ħames snin wara, wara r-rebħa fil-Battalja tax-Xpruni tad-Deheb, huwa kiseb awtonomija *de facto* u ħa l-vendetta tiegħu. Madankollu, bin Guy, il-Konti Robert III (1305–1322), ta aktar drittijiet urbani lil Dunkirk; is-suċċessur tiegħu, il-Konti Lwiġi I (1322–1346), kellu jiffaċċja r-rewwixta tal-bdiewa tal-1323–1328. Din ir-rewwixta ġiet imrażżna mir-Re [[Filippu VI ta’ Franza]] fil-Battalja ta’ Cassel fl-1328, u wara dan, l-abitanti ta’ Dunkirk reġgħu sfaw affettwati mill-miżuri repressivi tar-re Franċiż. Il-Konti Louis baqa' vassall leali tar-re Franċiż malli faqqgħet il- Gwerra tal-Mitt Sena mal- Ingilterra fl-1337, u pprojbixxa l-kummerċ marittimu, li wassal għal rewwixta oħra miċ-ċittadini ta' Dunkirk. Wara li l-konti nqatel fil- Battalja ta' Crécy tal-1346, ibnu u s-suċċessur tiegħu l-Konti Louis II ta' Flanders (1346–1384) iffirmaw trewka mal-Ingliżi; il-kummerċ reġa' ffjorixxa u l-port tkabbar b'mod sinifikanti. Madankollu, matul ix- Xiżmu tal-Punent mill-1378, partitarji Ingliżi tal- Papa Urbanu VI (ir-ritenent Ruman) niżlu f'Dunkirk, ħatfu l-belt u għarrqu l-proprjetajiet tal-madwar. Huma tkeċċew mir-Re Karlu VI ta' Franza, iżda ħallew ħerba kbira fil-belt u madwarha. Mal-estinzjoni tal-Konti ta' Flanders bil-mewt ta' Louis II fl-1384, Flanders ġiet akkwistata mid-Duka Burgundjana Filippu l-Kuraġġuż . Il-fortifikazzjonijiet reġgħu tkabbru, inkluż il-kostruzzjoni ta' marka ta' matul il-jum fuq il-kampnar (għajnuna għan-navigazzjoni simili għal fanal mhux imdawwal). Bħala punt strateġiku, Dunkirk minn dejjem kienet esposta għar-regħba politika, mid-Duka Robert I ta' Bar fl-1395, minn Louis de Luxembourg fl-1435 u finalment mill-arċiduka Awstrijak Massimiljanu I ta' Habsburg, li fl-1477 iżżewweġ lil Marija ta' Burgundy, l-unika werrieta tad-Duka Karlu l-Bravu . Billi Massimiljanu kien iben l-Imperatur Federiku III, il-Flanders kollha ġew immedjatament maħtufa mir-Re Louis XI . Madankollu, l-arċiduka għeleb lit-truppi Franċiżi fl-1479 fil- Battalja ta' Guinegate . Meta Marija mietet fl-1482, Massimiljanu żamm il-Flanders skont it-termini tat- Trattat ta' Arras tal-1482. Dunkirk, flimkien mal-bqija tal-Flanders, ġiet inkorporata fl- Olanda Habsburgika u mal-firda tal-1581 tas- Seba' Olanda Uniti, baqgħet parti mill- Olanda tan-Nofsinhar, li kienet miżmuma minn Spanja Habsburgika (l-Olanda Spanjola) bħala fiefs Imperjali . === Bażi tal-Corsair === Iż-żona baqgħet ħafna kkontestata bejn [[Spanja]], l- Olanda, l-Ingilterra u Franza . Fil-bidu tal- Gwerra ta' Tmenin Sena, Dunkirk kienet għal żmien qasir f'idejn ir-ribelli Olandiżi, mill-1577. Il-forzi Spanjoli taħt id-Duka Alessandru Farnese ta' Parma reġgħu stabbilew il-ħakma Spanjola fl-1583 u saret bażi għad- ''Dunkirkjani'' notorji. Id-Dunkirkjani tilfu l-port tad-dar tagħhom għal żmien qasir meta l-belt intrebħet mill-Franċiżi fl-1646 iżda l-forzi Spanjoli reġgħu ħatfu l-belt fl-1652. Fl-1658, bħala riżultat tal- gwerra twila bejn Franza u Spanja, inħatfet wara assedju mill-forzi Franko-Ingliżi wara l- battalja tad-Duni . Il-belt flimkien ma' Fort-Mardyck ingħatat lill-Ingilterra fil-paċi s-sena ta' wara kif miftiehem fl-alleanza Franko-Ingliża kontra Spanja. Il-gvernaturi Ingliżi kienu Sir William Lockhart (1658–60), Sir Edward Harley (1660–61) u Lord Rutherford (1661–62). Fis-17 ta' Ottubru 1662, Dunkirk inbiegħet lil Franza minn Karlu II tal-Ingilterra għal £320,000. Il-gvern Franċiż żviluppa l-belt bħala port fortifikat. Id-difiżi eżistenti tal-belt ġew adattati biex jinħolqu għaxar bastioni. Il-port ġie estiż fis-snin 1670 bil-bini ta' baċir li seta' jżomm sa tletin vapur tal-gwerra b'sistema ta' serraturi doppji biex jinżammu l-livelli tal-ilma fil-marea baxxa. Il-baċir kien konness mal-baħar permezz ta' kanal imħaffer f'banek tar-ramel kostali massigurat minn żewġ mollijiet. Dan ix-xogħol tlesta sal-1678. Il-mollijiet ġew difiżi ftit snin wara bil-bini ta' ħames fortizzi, Château d'Espérance, Château Vert, Grand Risban, Château Gaillard, u Fort de Revers. Forti addizzjonali nbniet fl-1701 imsejjaħ Fort Blanc. Matul ir-renju ta’ [[Luwiġi XIV ta' Franza|Lwiġi XIV]], għadd kbir ta’ attakkanti tal-vapuri kummerċjali u pirati reġgħu stabbilew il-bażi tagħhom f’Dunkirk; fosthom, l-aktar wieħed famuż kien Jean Bart. Il-karattru prinċipali (u possibbilment priġunier reali) fir-rumanz famuż *L-Bniedem bil-Maskra tal-Ħadid* ta’ Alexandre Dumas ġie arrestat f’Dunkirk. Huwa magħruf ukoll li l-pirati u l-korsari Żvediżi tas-seklu tmintax, Lars Gathenhielm u martu Ingela Hammar, kienu jbigħu l-oġġetti li kienu jaħtfu f’Dunkirk. Hekk kif Franza u l-Gran Brittanja saru rivali kummerċjali u militari, il-Brittaniċi bdew jitħassbu dwar li Dunkirk kienet qed tintuża bħala bażi ta' invażjoni biex jaqsmu l-Kanal Ingliż. Il-mollijiet, il-fortizzi tagħhom, u l-faċilitajiet tal-port twaqqgħu fl-1713 skont it-termini tat- Trattat ta' Utrecht . <ref>{{Ċita web|url=http://www.fortified-places.com/dunkirk/|titlu=Dunkirk|sit=Fortified Places|data-aċċess=2013-03-26|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20130615080118/http://www.fortified-places.com/dunkirk/|arkivju-data=2013-06-15}}</ref> It- Trattat ta' Pariġi tal-1763, li kkonkluda l- Gwerra ta' Seba' Snin, inkluda klawżola li tirrestrinġi d-drittijiet Franċiżi biex jiffortifikaw Dunkirk. Din il-klawżola ġiet imħassra fit- Trattat sussegwenti ta’ Versailles tal-1783. <ref>{{Ċita web|url=https://books.google.com/books?id=TzULAAAAYAAJ&q=1783+dunkirk+fortifications&pg=PA50|titlu=1783–1815|isem=Sir Adolphus William|awtur=Ward|sena=1922}}</ref> === Dunkirk fl-Ewwel Gwerra Dinjija === Il-port ta’ Dunkirk intuża ħafna matul il-gwerra mill-forzi Brittaniċi li ġabu ħaddiema tal-baċiri minn, fost postijiet oħra, l-Eġittu u ċ-Ċina. <ref name="Guerre">{{Ċita web|url=https://www.ville-dunkerque.fr/decouvrir-sortir-bouger/histoire-patrimoine/lhistoire-de-dunkerque/la-grande-guerre/|titlu=La Grande Guerre (fr)|sit=Dunkerque & vous|data-aċċess=9 November 2018|url-status=dead|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200729024600/https://www.ville-dunkerque.fr/decouvrir-sortir-bouger/histoire-patrimoine/lhistoire-de-dunkerque/la-grande-guerre/|arkivju-data=29 July 2020}}</ref> Mill-1915 'il quddiem, il-belt esperjenzat bumbardament qawwi, inkluż mill-akbar kanun fid-dinja fl-1917, il- 'Lange Max ' Ġermaniż. Fuq bażi regolari, qxur tqal li jiżnu madwar 750&nbsp;kg (1700 lb) ġew sparati minn Koekelare, madwar 45–50&nbsp;km (30 mil) 'il bogħod. <ref>{{Ċita web|url=https://langemaxmuseum.be/|titlu=Lange Max Museum|data=27 October 2023|sit=Lange Max Museum}}</ref> Il-bumbardament qatel kważi 600 ruħ u feriet 1,100 oħra, kemm ċivili kif ukoll militari, filwaqt li 400 bini nqerdu u 2,400 oħra ġarrbu ħsara. Il-popolazzjoni tal-belt, li kienet ta’ 39,000 fl-1914, naqset għal inqas minn 15,000 f’Lulju 1916 u 7,000 fil-ħarifa tal-1917. <ref name="Guerre" /> F’Jannar tal-1916, f’Dunkirk inqala’ allarm dwar il-preżenza ta’ spiji. Il-kittieb Robert W. Service, li dak iż-żmien kien korrispondent tal-gwerra għat-Toronto Star, ġie arrestat bi żball bħala spija u ftit naqas li jiġi eżegwit fuq il-post. Fl-1 ta’ Jannar tal-1918, in-Navy tal-Istati Uniti waqqfet stazzjon tal-ajru navali biex jopera ajruplani tal-baħar. Il-bażi ngħalqet ftit wara l-Armistizju tal-11 ta’ Novembru tal-1918. F'Ottubru 1917, biex tfakkar l-imġieba galanti tal-abitanti tagħha matul il-gwerra, il-Belt ta' Dunkirk ingħatat il- {{Lang|fr|[[Croix de Guerre]]}} u, fl-1919, il- Leġjun tal-Unur u s-Salib tas-Servizz Distint Brittaniku. <ref name="Guerre" /> <ref>{{Ċita web|url=https://www.tracesofwar.com/awards/3/Distinguished-Service-Cross-DSC.htm?c=aw|titlu=Traces of War|sit=TracesOfWar|data-aċċess=8 November 2018}}</ref> Dawn id-dekorazzjonijiet issa jidhru fl-istemma araldika tal-belt. <ref name="Arms">{{Ċita web|url=https://www.ville-dunkerque.fr/decouvrir-sortir-bouger/histoire-patrimoine/dunkerque-aujourdhui/les-armoiries-de-la-ville/|titlu=Les Armoiries de la Ville (fr)|sit=Dunkerque & vous|data-aċċess=9 November 2018}}</ref> === Dunkirk fit-Tieni Gwerra Dinjija === Matul il-Battalja ta' Franza tal-1940 fit- [[It-Tieni Gwerra Dinjija|Tieni Gwerra Dinjija]], il- Forza Spedizzjonarja Brittanika (BEF), filwaqt li kienet qed tgħin lill-armati Franċiża u Belġjana, kienet imġiegħla tirtira minħabba attakki qawwija ħafna mill-Panzers Ġermaniżi. Waqt li kienu qed jiġġieldu fil-Belġju u fi Franza, il-BEF u porzjon tal-Armata Franċiża ġew megħluba mill-Ġermaniżi u rtiraw lejn iż-żona madwar il-port ta' Dunkirk. Aktar minn 400,000 suldat kienu maqbuda fil-but hekk kif l -Armata Ġermaniża resqet lejn il-qtil. Mhux mistenni, l-attakk tal-Panzer Ġermaniż waqaf għal diversi jiem f'mument kritiku. Għal snin sħaħ, kien preżunt li [[Adolf Hitler]] ordna lill-Armata Ġermaniża biex tissospendi l-attakk, u ffavorixxa l-bumbardament mil- Luftwaffe . Madankollu, skont id-Djarju Uffiċjali tal-Gwerra tal -Grupp tal-Armata A, il-kmandant tiegħu, ''il-Generaloberst'' Gerd von Rundstedt, ordna l-waqfien biex jippermetti l-manutenzjoni fuq it-tankijiet tiegħu, li nofshom ma kinux qed jintużaw, u biex jipproteġi l-ġnub tiegħu li kienu esposti u, ħaseb hu, vulnerabbli. Hitler sempliċement ivvalida l-ordni diversi sigħat wara. <ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Lord|isem=Walter|data=1982|kapitlu=2: No. 17 Turns Up|titlu=The Miracle of Dunkirk|lingwa=en|post=New York City|pubblikatur=Open Road Integrated Media, Inc.|paġni=28–35|isbn=978-1-5040-4754-8}}</ref> Din il-kalma tat lill-Brittaniċi u lill-Franċiżi ftit jiem biex isaħħu d-difiżi tagħhom. Il-pożizzjoni tal-Alleati kienet ikkumplikata minħabba l-kapitolazzjoni tar-Re Belġjan Leopold III fis-27 ta' Mejju, li ġiet posposta sat-28 ta' Mejju. Il-vojt li ħalliet l-Armata Belġjana kien jestendi minn Ypres sa Dixmude. Madankollu, il-kollass ġie evitat, u b'hekk kien possibbli li titnieda evakwazzjoni bil-baħar, tul il- Kanal Ingliż, bl-isem tal-kodiċi Operazzjoni Dynamo. Il-prim ministru Brittaniku [[Winston Churchill]] ordna lil kwalunkwe vapur jew dgħajsa disponibbli, kbira jew żgħira, biex tiġbor lis-suldati mitlufin. 338,226 raġel (inklużi 123,000 suldat Franċiż) ġew evakwati – il- ''miraklu ta’ Dunkirk'', kif sejjaħlu Churchill. Kien hemm bżonn ta’ aktar minn 900 bastiment biex jiġi evakwat il-BEF, b’żewġ terzi ta’ dawk salvati jitilgħu abbord mill-port, u aktar minn 100,000 tneħħew mill-bajjiet. Aktar minn 40,000 vettura kif ukoll ammonti massivi ta' tagħmir u provvisti militari oħra tħallew warajhom. Erbgħin elf suldat Alleat (li wħud minnhom komplew jiġġieldu wara l-evakwazzjoni uffiċjali) inqabdu jew intbagħtu lura d-dar minn diversi rotot, inkluż permezz ta’ Spanja newtrali. Ħafna midruba li ma setgħux jimxu ġew abbandunati. ==== Liberazzjoni ==== Il-belt ta' Dunkirk reġgħet ġiet ikkontestata fl-1944, bit- 2 Diviżjoni tal-Infanterija Kanadiża tipprova teħles il-belt f'Settembru, hekk kif il-forzi Alleati żdiedu lejn il-grigal wara r-rebħa tagħhom fil- Battalja ta' Normandija . Madankollu, il-forzi Ġermaniżi rrifjutaw li jċedu l-kontroll tagħhom tal-belt, li kienet ġiet konvertita f'fortizza. Li jaħtfu l-belt li issa hija strateġikament insinifikanti kien ikun jikkonsma wisq riżorsi Alleati li kienu meħtieġa x'imkien ieħor. Il-belt ġiet injorata billi ħbiet il-gwarniġjon Ġermaniż bit-truppi Alleati, b'mod partikolari l- 1 Brigata Armata Ċekoslovakka . Matul l- okkupazzjoni Ġermaniża, Dunkirk inqerdet fil-parti l-kbira mill-bumbardament tal-Alleati. L-assedju tal-artillerija ta' Dunkirk kien immexxi fl-aħħar jum tal-gwerra minn piloti mill -Iskwadra Nru. 652 tal-RAF, u l-Iskwadra Nru. 665 tal-RCAF .  Il-fortizza, taħt il-kmand tal-Ammirall Ġermaniż Friedrich Frisius, eventwalment ċediet mingħajr kundizzjonijiet lill-kmandant tal-forzi Ċekoslovakkji, il-Ġeneral tal-Brigata Alois Liška, fid-9 ta' Mejju 1945. === Dunkirk ta' wara l-gwerra === Fl-14 ta’ Diċembru 2002, it- trasportatur tal-karozzi Norveġiż MV It-Tricolor ħabtet mal ''-Kariba,'' irreġistrata [[Baħamas|fil-Baħamas]], u għerqet 'il barra mill-Port ta' Dunkirk, u kkawża periklu għan-navigazzjoni fil -Kanal Ingliż . <ref>{{Ċita web|url=http://www.professionalmariner.com/March-2008/The-Tricolor-Kariba-Clary-Incident/|titlu=The Tricolor/Kariba/Clary Incident|data=21 March 2008}}</ref> == Ekonomija == Dunkirk għandha t-tielet l-akbar port fi Franza, wara dawk ta [[Le Havre|’ Le Havre]] u [[Marsilja|Marseille]] . <ref>{{Ċita web|url=http://www.worldshipping.org/about-the-industry/global-trade/ports|titlu=About The Industry : Ports|data-aċċess=3 June 2026|url-status=dead|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200503161337/http://www.worldshipping.org/about-the-industry/global-trade/ports|arkivju-data=3 May 2020}}</ref> Bħala belt industrijali, tiddependi ħafna fuq l- industriji tal-azzar, tal-ipproċessar tal-ikel, tar-raffinar taż-żejt, tal-bini tal-vapuri u tal-kimiċi . == Kċina == Il-kċina ta’ Dunkirk tixbaħ ħafna l-kċina Fjamminga; forsi wieħed mill-aktar platti magħrufa huwa ''{{Interlanguage link|coq à la bière|fr}}'' – tiġieġ f’zalza kremuża tal-birra. == Attrazzjonijiet turistiċi == Żewġ kampnari f'Dunkirk (il-kampnar ħdejn il- Knisja ta' Saint-Éloi u dak fl- Hôtel de Ville ) huma parti minn grupp ta' [[Kampnari tal-Belġju u ta' Franza|kampnari tal-Belġju u Franza]], imniżżla fil-Lista tal-Wirt Dinji tal-[[UNESCO]] fl-2005 bħala rikonoxximent tal-arkitettura ċivika tagħhom u l-importanza tagħhom fiż-żieda tal-poter muniċipali fl-[[Ewropa]]. <ref name="unesco">{{Ċita web|url=http://whc.unesco.org/en/list/943|titlu=Belfries of Belgium and France|sit=UNESCO World Heritage Centre|pubblikatur=United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization|data-aċċess=5 November 2021}}</ref> Il-Fanal ta’ Dunkirk, li huwa għoli 63 metru u magħruf ukoll bħala r-Risban Light, inbena bejn l-1838 u l-1843 bħala parti minn sforzi bikrin biex jitpoġġew fanali madwar il-kosta ta’ [[Franza]]. Fiż-żmien tal-kostruzzjoni tiegħu, kien wieħed minn żewġ fanali biss tal-ewwel klassi (l-ieħor kien dak ta’ Calais) li nbnew f’port. Minn mindu ġie awtomatizzat fl-1985, id-dawl tiegħu jista’ jidher minn distanza ta’ 48 km. Fl-2010, ġie elenkat bħala monument storiku. == Trasport == Dunkirk għandha rotta tal-lanċa lejn Dover li hija mmexxija minn DFDS, li sservi bħala alternattiva għar-rotta għas-servizz lejn Calais fil-qrib. Ir-rotta tal-lanċa minn Dover għal Dunkirk tieħu sagħtejn meta mqabbla mas-siegħa u 30 minuta ta' Dover għal Calais, titħaddem minn tliet bastimenti u titlaq kull sagħtejn minn Dunkirk. Rotta oħra tad-DFDS tgħaqqad lil Dunkirk ma’ Rosslare Europort fir- [[Repubblika tal-Irlanda]] u ġġorr merkanzija bit-trakkijiet kif ukoll numru limitat ta’ passiġġieri minn karozzi privati. Ir-rotta Dunkirk-Rosslare tieħu 24 siegħa u hija mmexxija mill-MF ''Regina Seaways'' . Il-belt hija servuta mill- Ajruport ta' Calais-Dunkerque . Madankollu, m'hemm l-ebda titjiriet skedati lejn u mill-ajruport. L-eqreb ajruporti huma l-Ajruport Internazzjonali ta' Ostend-Bruges, li jinsab {{Convert|54|km|mi}} lejn il-lvant, l-Ajruport ta' Lille, li jinsab {{Convert|83|km|mi}} fin-nofsinhar u l-Ajruport ta' Brussell, li jinsab {{Convert|167|km|mi}} lejn il-grigal ta' Dunkrik. L-istazzjon tal-ferrovija ta' Gare de Dunkerque joffri konnessjonijiet ma' Gare de Calais-Ville, Gare de Lille Flandres, Arras u Pariġi, u diversi destinazzjonijiet reġjonali fi Franza. Il-linja ferrovjarja minn Dunkirk sa De Panne u Adinkerke, il-Belġju, hija magħluqa u ġiet żarmata f'xi postijiet. F'Settembru 2018, is-servizz tat-trasport pubbliku ta' Dunkirk introduċa trasport pubbliku b'xejn, u b'hekk saret l-akbar belt fl-Ewropa li għamlet dan. Diversi ġimgħat wara li ġiet introdotta l-iskema, is-sindku tal-belt, Patrice Vergriete, irrapporta li kien hemm żieda ta' 50% fl-għadd ta' passiġġieri fuq xi rotot, u sa 85% fuq oħrajn. Bħala parti mit-tranżizzjoni lejn l-offerta ta' servizzi tal-karozzi tal-linja b'xejn, il-flotta tal-belt ġiet estiża minn 100 għal 140 karozza tal-linja, inklużi vetturi ġodda li jaħdmu bil-gass naturali. L-inizjattiva tat-trasport pubbliku b'xejn ta' Dunkirk, li inizjalment ġiet imfaħħra għall-ambizzjoni qawwija tagħha, rat tnaqqis sinifikanti fl-użu tal-passiġġieri wara ż-żieda inizjali. Filwaqt li l-ewwel tliet xhur wara t-tnedija wrew żieda drammatika fl-użu, b'xi linji jesperjenzaw domanda sa 120% ogħla fi tmiem il-ġimgħa, is-sistema ffaċċjat sfidi sostanzjali. Sa tmiem l-ewwel tliet xhur, l-għadd ta’ passiġġieri naqas b’73% mill-ogħla livell tiegħu, u eventwalment stabbilizza ruħu għal 12% biss aktar mil-livelli ta’ qabel il-pandemija (2019-2020). Dan it-tnaqqis kien primarjament dovut għall-inkapaċità tal-infrastruttura tat-trasport pubbliku li tlaħħaq mad-domanda kbira, u dan wassal għal iffullar żejjed, dewmien, u kwalità mnaqqsa tas-servizz. Minkejja dawn il-kwistjonijiet, il-programm tat-trasport bla ħlas ta' Dunkirk għadu operattiv, għalkemm limitat għal tmiem il-ġimgħa, tnaqqis qawwi mis-servizz full-time oriġinali tiegħu. Dan it-tnaqqis jenfasizza d-diffikultajiet biex jinżamm proġett daqshekk ambizzjuż, b'restrizzjonijiet finanzjarji u ineffiċjenzi loġistiċi li jikkontribwixxu għat-tnaqqis parzjali tiegħu. Filwaqt li l-programm irnexxielu jżid il-mobilità għar-residenti bi dħul baxx u jnaqqas l-użu tal-karozzi inizjalment, is-sostenibbiltà fit-tul tiegħu ġiet ikkontestata, u dan qajjem dubji dwar il-vijabbiltà tiegħu bħala mudell għal bliet oħra. <ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Willsher|isem=Kim|data=15 October 2018|titlu='I leave the car at home': how free buses are revolutionising one French city|url=https://www.theguardian.com/cities/2018/oct/15/i-leave-the-car-at-home-how-free-buses-are-revolutionising-one-french-city|pubblikazzjoni=[[The Guardian]]|lingwa=en|data-aċċess=15 October 2018}}</ref> Sa Awwissu 2019, madwar 5% minn 2000 persuna mistħarrġa kienu użaw is-servizz tal-karozzi tal-linja b'xejn biex jissostitwixxu l-karozzi tagħhom kompletament. <ref>{{Ċita aħbar|data=31 August 2019|titlu=French city of Dunkirk tests out free transport – and it works|url=https://www.france24.com/en/20190831-france-dunkirk-free-transportation-bus-success-climate-cities|pubblikazzjoni=France24.com|data-aċċess=17 September 2019}}</ref> == L-isports == * USL Dunkerque, klabb [[Futbol|tal-futbol]] Franċiż, li bħalissa jilgħab fil- Ligue 2 . * L- Erba' Jiem ta' Dunkirk (jew ''Quatre Jours de Dunkerque'' ) huwa avveniment importanti tat-tlielaq taċ-ċikliżmu fit-toroq professjonali tal-elit. * It-Tieni Stadju tat-Tour de France tal-2007 telaq minn Dunkirk. == Residenti notevoli == * Jean Bart (1650—1702), kmandant navali u pirat * Eugène Chigot, pittur post-impressjonista tas-seklu 19 * Marvin Gakpa (imwieled fl-1993), plejer tal-futbol * Louise Lavoye (1823—1897), soprana tas-seklu 19 * Robert Malm (imwieled fl-1973), plejer tal-futbol * Pierre Denys de Montfort (1766–1820), malakologu * Jean-Paul Rouve (imwieled fl-1967), attur * François Rozenthal (imwieled fl-1975), plejer tal-hockey fuq is-silġ * Maurice Rozenthal (imwieled fl-1975), plejer tal-hockey fuq is-silġ * Djoumin Sangaré (imwieled fl-1983), futboler * Tancrède Vallerey (imwieled fl-1892, data tal-mewt mhux magħrufa), kittieb == Referenzi == [[Kategorija:Sorsi CS1 bil-Franċiż (fr)]] [[Kategorija:Artikoli b'koordinati minn Wikidata]] [[Kategorija:Pages with unreviewed translations]] qnkxeaakjn240kxsxt7xhp3id1gbrya 333889 333888 2026-11-08T23:31:34Z JovalQC 21720 Infobox city create 333889 wikitext text/x-wiki {{Infobox city}} '''Dunkirk''' ([[Lingwa Franċiża|Franċiż]]: Dunkerque [dœ̃kɛʁk]; Picard: Dunkèke; Fjamming tal-Punent: Duunkerke; [[Lingwa Olandiża|Olandiż]]: Duinkerke jew Duinkerken) hija belt portwarja ewlenija fid-dipartiment ta' [[Nord (dipartiment)|Nord]], fir-reġjun ta' [[Hauts-de-France]], fit-tramuntana ta' [[Franza]]. Hija tinsab fuq il-Baħar tat-Tramuntana, 10 kilometri 'l bogħod mill-fruntiera [[Belġju|Belġjana]]. Għandha t-tielet l-akbar port fi [[Franza]]. Il-popolazzjoni tal-komun hija ta' madwar 86,000 ruħ. == Ġeografija == Dunkirk hija s-subprefettura l-aktar fit-tramuntana ta’ [[Franza]], li tinsab fid-dipartiment [[Nord (dipartiment)|Nord]], 65 km fil-majjistral ta’ [[Lille]] u 241 km fit-tramuntana ta’ [[Pariġi]] f’linja dritta. Barra minn hekk, Dunkirk hija inqas minn 300 km minn tliet kapitali Ewropej oħra: [[Amsterdam]], [[Brussell]], u Londra. Il-belt tinsab ukoll fuq il-Meridjan ta’ [[Pariġi]] u, mill-2000, fuq il-Meridjan Aħdar. Fl-aħħar nett, Dunkirk hija mdawra mal-[[Baħar tat-Tramuntana]]<ref>{{Ċita web|url=https://www.britannica.com/place/Dunkirk-France|titlu=Dunkirk {{!}} History, Map, Evacuation, World War II, & Battle {{!}} Britannica|sit=www.britannica.com|lingwa=en|data-aċċess=2026-11-08}}</ref>. Dunkirk hija eqreb f’linja dritta lejn il-kosta tan-nofsinhar tan-[[Norveġja]] milli lejn [[Bayonne]] fi [[Franza]]. Il-belt tkopri erja ta’ 43.89 km², u dan jagħmel lil Dunkirk l-akbar belt fid-dipartiment [[Nord (dipartiment)|Nord]] b’popolazzjoni ta’ aktar minn 20,000, u tisboq lil [[Lille]] f’ċerti aspetti. == Klima == Dunkirk għandha klima oċeanika, bi xtiewi friski u sjuf sħan. Skont is-sistema ta' Klassifikazzjoni tal-Klima ta' Köppen, Dunkirk għandha klima marittima tal-kosta tal-punent, immarkata bħala "Cfb" fuq il-mapep klimatiċi. Fis-sajf, it-temperaturi massimi medji huma ta' madwar 20 sa 21 °C, u huma influwenzati b'mod sinifikanti mill-kurrenti tal-baħar<ref>{{Ċita web|url=https://www.bbc.com/weather/3020686|titlu=Dunkerque|sit=BBC Weather|lingwa=en|data-aċċess=2026-11-08}}</ref><ref>{{Ċita web|url=https://www.accuweather.com/en/fr/dunkirk/135631/weather-forecast/135631|titlu=Dunkirk, Nord, France Weather Forecast {{!}} AccuWeather|sit=www.accuweather.com|lingwa=en-us|data-aċċess=2026-11-08}}</ref>. == Storja == === Medju Evu === Raħal tas-sajd qam tard fis-seklu għaxar, fiż-żona kostali li oriġinarjament kienet mgħarrqa tal -Kanal Ingliż fin-nofsinhar tax -Scheldt tal-Punent, meta ż-żona kienet miżmuma mill- Konti ta' Flanders, vassalli tal-Kuruna Franċiża . Madwar is-sena 960 WK, il-Konti Baldwin III waqqaf sur tal-belt sabiex jipproteġi l-insedjament kontra l-attakki [[Vikingi|tal-Vikingi]] . L-artijiet mistagħdra tal-madwar ġew imsaffija u kkultivati mill-patrijiet tal-Abbazija ta' Bergues fil-qrib. L-isem ''Dunkirka'' ssemma għall-ewwel darba fi privileġġ tad-dieċmi tas-27 ta' Mejju 1067, maħruġ mill-Konti Baldwin V ta' Flanders .{{Bżonn refererenza|date=January 2011}} Il-Konti Filippu I (1157–1191) ġab aktar meded kbar ta’ art mistagħdra taħt il-kultivazzjoni, fassal l-ewwel pjanijiet biex jinbena Kanal minn Dunkirk sa Bergues u ta lid-Dunkirkers drittijiet tas-suq. Lejn l-aħħar tas-seklu 13, meta l-Konti Guy ta’ Flandra, mid-dar ta’ Dampierre, daħal fil-Gwerra Franċiża-Fjamminga kontra s-sovran tiegħu, ir-Re [[Filippu IV ta’ Franza]], iċ-ċittadini ta’ Dunkirk ħadu n-naħa tal-Franċiżi kontra l-Konti tagħhom. Għalkemm inizjalment il-Konti ġie megħlub fil-Battalja ta’ Furnes fl-1297, ħames snin wara, wara r-rebħa fil-Battalja tax-Xpruni tad-Deheb, huwa kiseb awtonomija *de facto* u ħa l-vendetta tiegħu. Madankollu, bin Guy, il-Konti Robert III (1305–1322), ta aktar drittijiet urbani lil Dunkirk; is-suċċessur tiegħu, il-Konti Lwiġi I (1322–1346), kellu jiffaċċja r-rewwixta tal-bdiewa tal-1323–1328. Din ir-rewwixta ġiet imrażżna mir-Re [[Filippu VI ta’ Franza]] fil-Battalja ta’ Cassel fl-1328, u wara dan, l-abitanti ta’ Dunkirk reġgħu sfaw affettwati mill-miżuri repressivi tar-re Franċiż. Il-Konti Louis baqa' vassall leali tar-re Franċiż malli faqqgħet il- Gwerra tal-Mitt Sena mal- Ingilterra fl-1337, u pprojbixxa l-kummerċ marittimu, li wassal għal rewwixta oħra miċ-ċittadini ta' Dunkirk. Wara li l-konti nqatel fil- Battalja ta' Crécy tal-1346, ibnu u s-suċċessur tiegħu l-Konti Louis II ta' Flanders (1346–1384) iffirmaw trewka mal-Ingliżi; il-kummerċ reġa' ffjorixxa u l-port tkabbar b'mod sinifikanti. Madankollu, matul ix- Xiżmu tal-Punent mill-1378, partitarji Ingliżi tal- Papa Urbanu VI (ir-ritenent Ruman) niżlu f'Dunkirk, ħatfu l-belt u għarrqu l-proprjetajiet tal-madwar. Huma tkeċċew mir-Re Karlu VI ta' Franza, iżda ħallew ħerba kbira fil-belt u madwarha. Mal-estinzjoni tal-Konti ta' Flanders bil-mewt ta' Louis II fl-1384, Flanders ġiet akkwistata mid-Duka Burgundjana Filippu l-Kuraġġuż . Il-fortifikazzjonijiet reġgħu tkabbru, inkluż il-kostruzzjoni ta' marka ta' matul il-jum fuq il-kampnar (għajnuna għan-navigazzjoni simili għal fanal mhux imdawwal). Bħala punt strateġiku, Dunkirk minn dejjem kienet esposta għar-regħba politika, mid-Duka Robert I ta' Bar fl-1395, minn Louis de Luxembourg fl-1435 u finalment mill-arċiduka Awstrijak Massimiljanu I ta' Habsburg, li fl-1477 iżżewweġ lil Marija ta' Burgundy, l-unika werrieta tad-Duka Karlu l-Bravu . Billi Massimiljanu kien iben l-Imperatur Federiku III, il-Flanders kollha ġew immedjatament maħtufa mir-Re Louis XI . Madankollu, l-arċiduka għeleb lit-truppi Franċiżi fl-1479 fil- Battalja ta' Guinegate . Meta Marija mietet fl-1482, Massimiljanu żamm il-Flanders skont it-termini tat- Trattat ta' Arras tal-1482. Dunkirk, flimkien mal-bqija tal-Flanders, ġiet inkorporata fl- Olanda Habsburgika u mal-firda tal-1581 tas- Seba' Olanda Uniti, baqgħet parti mill- Olanda tan-Nofsinhar, li kienet miżmuma minn Spanja Habsburgika (l-Olanda Spanjola) bħala fiefs Imperjali . === Bażi tal-Corsair === Iż-żona baqgħet ħafna kkontestata bejn [[Spanja]], l- Olanda, l-Ingilterra u Franza . Fil-bidu tal- Gwerra ta' Tmenin Sena, Dunkirk kienet għal żmien qasir f'idejn ir-ribelli Olandiżi, mill-1577. Il-forzi Spanjoli taħt id-Duka Alessandru Farnese ta' Parma reġgħu stabbilew il-ħakma Spanjola fl-1583 u saret bażi għad- ''Dunkirkjani'' notorji. Id-Dunkirkjani tilfu l-port tad-dar tagħhom għal żmien qasir meta l-belt intrebħet mill-Franċiżi fl-1646 iżda l-forzi Spanjoli reġgħu ħatfu l-belt fl-1652. Fl-1658, bħala riżultat tal- gwerra twila bejn Franza u Spanja, inħatfet wara assedju mill-forzi Franko-Ingliżi wara l- battalja tad-Duni . Il-belt flimkien ma' Fort-Mardyck ingħatat lill-Ingilterra fil-paċi s-sena ta' wara kif miftiehem fl-alleanza Franko-Ingliża kontra Spanja. Il-gvernaturi Ingliżi kienu Sir William Lockhart (1658–60), Sir Edward Harley (1660–61) u Lord Rutherford (1661–62). Fis-17 ta' Ottubru 1662, Dunkirk inbiegħet lil Franza minn Karlu II tal-Ingilterra għal £320,000. Il-gvern Franċiż żviluppa l-belt bħala port fortifikat. Id-difiżi eżistenti tal-belt ġew adattati biex jinħolqu għaxar bastioni. Il-port ġie estiż fis-snin 1670 bil-bini ta' baċir li seta' jżomm sa tletin vapur tal-gwerra b'sistema ta' serraturi doppji biex jinżammu l-livelli tal-ilma fil-marea baxxa. Il-baċir kien konness mal-baħar permezz ta' kanal imħaffer f'banek tar-ramel kostali massigurat minn żewġ mollijiet. Dan ix-xogħol tlesta sal-1678. Il-mollijiet ġew difiżi ftit snin wara bil-bini ta' ħames fortizzi, Château d'Espérance, Château Vert, Grand Risban, Château Gaillard, u Fort de Revers. Forti addizzjonali nbniet fl-1701 imsejjaħ Fort Blanc. [[Stampa:Map of Dunkerque.tif|nofs|daqsminuri|Mappa ta' Dunkirk (1700)]] Matul ir-renju ta’ [[Luwiġi XIV ta' Franza|Lwiġi XIV]], għadd kbir ta’ attakkanti tal-vapuri kummerċjali u pirati reġgħu stabbilew il-bażi tagħhom f’Dunkirk; fosthom, l-aktar wieħed famuż kien Jean Bart. Il-karattru prinċipali (u possibbilment priġunier reali) fir-rumanz famuż *L-Bniedem bil-Maskra tal-Ħadid* ta’ Alexandre Dumas ġie arrestat f’Dunkirk. Huwa magħruf ukoll li l-pirati u l-korsari Żvediżi tas-seklu tmintax, Lars Gathenhielm u martu Ingela Hammar, kienu jbigħu l-oġġetti li kienu jaħtfu f’Dunkirk. Hekk kif Franza u l-Gran Brittanja saru rivali kummerċjali u militari, il-Brittaniċi bdew jitħassbu dwar li Dunkirk kienet qed tintuża bħala bażi ta' invażjoni biex jaqsmu l-Kanal Ingliż. Il-mollijiet, il-fortizzi tagħhom, u l-faċilitajiet tal-port twaqqgħu fl-1713 skont it-termini tat- Trattat ta' Utrecht . <ref>{{Ċita web|url=http://www.fortified-places.com/dunkirk/|titlu=Dunkirk|sit=Fortified Places|data-aċċess=2013-03-26|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20130615080118/http://www.fortified-places.com/dunkirk/|arkivju-data=2013-06-15}}</ref> It- Trattat ta' Pariġi tal-1763, li kkonkluda l- Gwerra ta' Seba' Snin, inkluda klawżola li tirrestrinġi d-drittijiet Franċiżi biex jiffortifikaw Dunkirk. Din il-klawżola ġiet imħassra fit- Trattat sussegwenti ta’ Versailles tal-1783. <ref>{{Ċita web|url=https://books.google.com/books?id=TzULAAAAYAAJ&q=1783+dunkirk+fortifications&pg=PA50|titlu=1783–1815|isem=Sir Adolphus William|awtur=Ward|sena=1922}}</ref> === Dunkirk fl-Ewwel Gwerra Dinjija === Il-port ta’ Dunkirk intuża ħafna matul il-gwerra mill-forzi Brittaniċi li ġabu ħaddiema tal-baċiri minn, fost postijiet oħra, l-[[Eġittu]] u ċ-[[Ċina]]. <ref name="Guerre">{{Ċita web|url=https://www.ville-dunkerque.fr/decouvrir-sortir-bouger/histoire-patrimoine/lhistoire-de-dunkerque/la-grande-guerre/|titlu=La Grande Guerre (fr)|sit=Dunkerque & vous|data-aċċess=9 November 2018|url-status=dead|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200729024600/https://www.ville-dunkerque.fr/decouvrir-sortir-bouger/histoire-patrimoine/lhistoire-de-dunkerque/la-grande-guerre/|arkivju-data=29 July 2020}}</ref> Mill-1915 'il quddiem, il-belt esperjenzat bumbardament qawwi, inkluż mill-akbar kanun fid-dinja fl-1917, il- 'Lange Max ' Ġermaniż. Fuq bażi regolari, qxur tqal li jiżnu madwar 750&nbsp;kg (1700 lb) ġew sparati minn Koekelare, madwar 45–50&nbsp;km (30 mil) 'il bogħod. <ref>{{Ċita web|url=https://langemaxmuseum.be/|titlu=Lange Max Museum|data=27 October 2023|sit=Lange Max Museum}}</ref> Il-bumbardament qatel kważi 600 ruħ u feriet 1,100 oħra, kemm ċivili kif ukoll militari, filwaqt li 400 bini nqerdu u 2,400 oħra ġarrbu ħsara. Il-popolazzjoni tal-belt, li kienet ta’ 39,000 fl-1914, naqset għal inqas minn 15,000 f’Lulju 1916 u 7,000 fil-ħarifa tal-1917. <ref name="Guerre" /> [[Stampa:Dunkerque Belfort.JPG|xellug|daqsminuri|Il-kampnar ta' Dunkirk]] F’Jannar tal-1916, f’Dunkirk inqala’ allarm dwar il-preżenza ta’ spiji. Il-kittieb Robert W. Service, li dak iż-żmien kien korrispondent tal-gwerra għat-Toronto Star, ġie arrestat bi żball bħala spija u ftit naqas li jiġi eżegwit fuq il-post. Fl-1 ta’ Jannar tal-1918, in-Navy tal-Istati Uniti waqqfet stazzjon tal-ajru navali biex jopera ajruplani tal-baħar. Il-bażi ngħalqet ftit wara l-Armistizju tal-11 ta’ Novembru tal-1918. F'Ottubru 1917, biex tfakkar l-imġieba galanti tal-abitanti tagħha matul il-gwerra, il-Belt ta' Dunkirk ingħatat il- {{Lang|fr|[[Croix de Guerre]]}} u, fl-1919, il- Leġjun tal-Unur u s-Salib tas-Servizz Distint Brittaniku. <ref name="Guerre" /> <ref>{{Ċita web|url=https://www.tracesofwar.com/awards/3/Distinguished-Service-Cross-DSC.htm?c=aw|titlu=Traces of War|sit=TracesOfWar|data-aċċess=8 November 2018}}</ref> Dawn id-dekorazzjonijiet issa jidhru fl-istemma araldika tal-belt. <ref name="Arms">{{Ċita web|url=https://www.ville-dunkerque.fr/decouvrir-sortir-bouger/histoire-patrimoine/dunkerque-aujourdhui/les-armoiries-de-la-ville/|titlu=Les Armoiries de la Ville (fr)|sit=Dunkerque & vous|data-aċċess=9 November 2018}}</ref> === Dunkirk fit-Tieni Gwerra Dinjija === Matul il-Battalja ta' Franza tal-1940 fit- [[It-Tieni Gwerra Dinjija|Tieni Gwerra Dinjija]], il- Forza Spedizzjonarja Brittanika (BEF), filwaqt li kienet qed tgħin lill-armati Franċiża u Belġjana, kienet imġiegħla tirtira minħabba attakki qawwija ħafna mill-Panzers Ġermaniżi. Waqt li kienu qed jiġġieldu fil-Belġju u fi Franza, il-BEF u porzjon tal-Armata Franċiża ġew megħluba mill-Ġermaniżi u rtiraw lejn iż-żona madwar il-port ta' Dunkirk. Aktar minn 400,000 suldat kienu maqbuda fil-but hekk kif l -Armata Ġermaniża resqet lejn il-qtil. Mhux mistenni, l-attakk tal-Panzer Ġermaniż waqaf għal diversi jiem f'mument kritiku. Għal snin sħaħ, kien preżunt li [[Adolf Hitler]] ordna lill-Armata Ġermaniża biex tissospendi l-attakk, u ffavorixxa l-bumbardament mil- Luftwaffe . Madankollu, skont id-Djarju Uffiċjali tal-Gwerra tal -Grupp tal-Armata A, il-kmandant tiegħu, ''il-Generaloberst'' Gerd von Rundstedt, ordna l-waqfien biex jippermetti l-manutenzjoni fuq it-tankijiet tiegħu, li nofshom ma kinux qed jintużaw, u biex jipproteġi l-ġnub tiegħu li kienu esposti u, ħaseb hu, vulnerabbli. Hitler sempliċement ivvalida l-ordni diversi sigħat wara. <ref>{{Ċita ktieb|kunjom=Lord|isem=Walter|data=1982|kapitlu=2: No. 17 Turns Up|titlu=The Miracle of Dunkirk|lingwa=en|post=New York City|pubblikatur=Open Road Integrated Media, Inc.|paġni=28–35|isbn=978-1-5040-4754-8}}</ref> Din il-kalma tat lill-Brittaniċi u lill-Franċiżi ftit jiem biex isaħħu d-difiżi tagħhom. Il-pożizzjoni tal-Alleati kienet ikkumplikata minħabba l-kapitolazzjoni tar-Re Belġjan Leopold III fis-27 ta' Mejju, li ġiet posposta sat-28 ta' Mejju. Il-vojt li ħalliet l-Armata Belġjana kien jestendi minn Ypres sa Dixmude. Madankollu, il-kollass ġie evitat, u b'hekk kien possibbli li titnieda evakwazzjoni bil-baħar, tul il- Kanal Ingliż, bl-isem tal-kodiċi Operazzjoni Dynamo. Il-prim ministru Brittaniku [[Winston Churchill]] ordna lil kwalunkwe vapur jew dgħajsa disponibbli, kbira jew żgħira, biex tiġbor lis-suldati mitlufin. 338,226 raġel (inklużi 123,000 suldat Franċiż) ġew evakwati – il- ''miraklu ta’ Dunkirk'', kif sejjaħlu Churchill. Kien hemm bżonn ta’ aktar minn 900 bastiment biex jiġi evakwat il-BEF, b’żewġ terzi ta’ dawk salvati jitilgħu abbord mill-port, u aktar minn 100,000 tneħħew mill-bajjiet. Aktar minn 40,000 vettura kif ukoll ammonti massivi ta' tagħmir u provvisti militari oħra tħallew warajhom. Erbgħin elf suldat Alleat (li wħud minnhom komplew jiġġieldu wara l-evakwazzjoni uffiċjali) inqabdu jew intbagħtu lura d-dar minn diversi rotot, inkluż permezz ta’ Spanja newtrali. Ħafna midruba li ma setgħux jimxu ġew abbandunati. ==== Liberazzjoni ==== Il-belt ta' Dunkirk reġgħet ġiet ikkontestata fl-1944, bit- 2 Diviżjoni tal-Infanterija Kanadiża tipprova teħles il-belt f'Settembru, hekk kif il-forzi Alleati żdiedu lejn il-grigal wara r-rebħa tagħhom fil- Battalja ta' Normandija . Madankollu, il-forzi Ġermaniżi rrifjutaw li jċedu l-kontroll tagħhom tal-belt, li kienet ġiet konvertita f'fortizza. Li jaħtfu l-belt li issa hija strateġikament insinifikanti kien ikun jikkonsma wisq riżorsi Alleati li kienu meħtieġa x'imkien ieħor. Il-belt ġiet injorata billi ħbiet il-gwarniġjon Ġermaniż bit-truppi Alleati, b'mod partikolari l- 1 Brigata Armata Ċekoslovakka . Matul l- okkupazzjoni Ġermaniża, Dunkirk inqerdet fil-parti l-kbira mill-bumbardament tal-Alleati. L-assedju tal-artillerija ta' Dunkirk kien immexxi fl-aħħar jum tal-gwerra minn piloti mill -Iskwadra Nru. 652 tal-RAF, u l-Iskwadra Nru. 665 tal-RCAF .  Il-fortizza, taħt il-kmand tal-Ammirall Ġermaniż Friedrich Frisius, eventwalment ċediet mingħajr kundizzjonijiet lill-kmandant tal-forzi Ċekoslovakkji, il-Ġeneral tal-Brigata Alois Liška, fid-9 ta' Mejju 1945. === Dunkirk ta' wara l-gwerra === Fl-14 ta’ Diċembru 2002, it- trasportatur tal-karozzi Norveġiż MV It-Tricolor ħabtet mal ''-Kariba,'' irreġistrata [[Baħamas|fil-Baħamas]], u għerqet 'il barra mill-Port ta' Dunkirk, u kkawża periklu għan-navigazzjoni fil -Kanal Ingliż . <ref>{{Ċita web|url=http://www.professionalmariner.com/March-2008/The-Tricolor-Kariba-Clary-Incident/|titlu=The Tricolor/Kariba/Clary Incident|data=21 March 2008}}</ref> == Ekonomija == Dunkirk għandha t-tielet l-akbar port fi [[Franza]], wara dawk ta [[Le Havre|’ Le Havre]] u [[Marsilja|Marseille]] . <ref>{{Ċita web|url=http://www.worldshipping.org/about-the-industry/global-trade/ports|titlu=About The Industry : Ports|data-aċċess=3 June 2026|url-status=dead|arkivju-url=https://web.archive.org/web/20200503161337/http://www.worldshipping.org/about-the-industry/global-trade/ports|arkivju-data=3 May 2020}}</ref> Bħala belt industrijali, tiddependi ħafna fuq l- industriji tal-azzar, tal-ipproċessar tal-ikel, tar-raffinar taż-żejt, tal-bini tal-vapuri u tal-kimiċi. == Kċina == Il-kċina ta’ Dunkirk tixbaħ ħafna l-kċina Fjamminga; forsi wieħed mill-aktar platti magħrufa huwa ''{{Interlanguage link|coq à la bière|fr}}'' – tiġieġ f’zalza kremuża tal-birra. == Attrazzjonijiet turistiċi == [[Stampa:Sinteligiuskerkduinkerke 11-03-2009 13-59-42.JPG|daqsminuri|Knisja ta' San Eloi]] Żewġ kampnari f'Dunkirk (il-kampnar ħdejn il- Knisja ta' Saint-Éloi u dak fl- Hôtel de Ville ) huma parti minn grupp ta' [[Kampnari tal-Belġju u ta' Franza|kampnari tal-Belġju u Franza]], imniżżla fil-Lista tal-Wirt Dinji tal-[[UNESCO]] fl-2005 bħala rikonoxximent tal-arkitettura ċivika tagħhom u l-importanza tagħhom fiż-żieda tal-poter muniċipali fl-[[Ewropa]]. <ref name="unesco">{{Ċita web|url=http://whc.unesco.org/en/list/943|titlu=Belfries of Belgium and France|sit=UNESCO World Heritage Centre|pubblikatur=United Nations Educational, Scientific, and Cultural Organization|data-aċċess=5 November 2021}}</ref> Il-Fanal ta’ Dunkirk, li huwa għoli 63 metru u magħruf ukoll bħala r-Risban Light, inbena bejn l-1838 u l-1843 bħala parti minn sforzi bikrin biex jitpoġġew fanali madwar il-kosta ta’ [[Franza]]. Fiż-żmien tal-kostruzzjoni tiegħu, kien wieħed minn żewġ fanali biss tal-ewwel klassi (l-ieħor kien dak ta’ Calais) li nbnew f’port. Minn mindu ġie awtomatizzat fl-1985, id-dawl tiegħu jista’ jidher minn distanza ta’ 48 km. Fl-2010, ġie elenkat bħala monument storiku. == Trasport == Dunkirk għandha rotta tal-lanċa lejn Dover li hija mmexxija minn DFDS, li sservi bħala alternattiva għar-rotta għas-servizz lejn Calais fil-qrib. Ir-rotta tal-lanċa minn Dover għal Dunkirk tieħu sagħtejn meta mqabbla mas-siegħa u 30 minuta ta' Dover għal Calais, titħaddem minn tliet bastimenti u titlaq kull sagħtejn minn Dunkirk. Rotta oħra tad-DFDS tgħaqqad lil Dunkirk ma’ Rosslare Europort fir- [[Repubblika tal-Irlanda]] u ġġorr merkanzija bit-trakkijiet kif ukoll numru limitat ta’ passiġġieri minn karozzi privati. Ir-rotta Dunkirk-Rosslare tieħu 24 siegħa u hija mmexxija mill-MF ''Regina Seaways'' . [[Stampa:Bassindecommercedk.jpg|daqsminuri|Il-marina tal-baċir kummerċjali]] Il-belt hija servuta mill- Ajruport ta' Calais-Dunkerque . Madankollu, m'hemm l-ebda titjiriet skedati lejn u mill-ajruport. L-eqreb ajruporti huma l-Ajruport Internazzjonali ta' Ostend-Bruges, li jinsab {{Convert|54|km|mi}} lejn il-lvant, l-[[Ajruport ta' Lille]], li jinsab 83 kilometru fin-nofsinhar u l-Ajruport ta' Brussell, li jinsab 167 kilometru lejn il-grigal ta' Dunkrik. L-istazzjon tal-ferrovija ta' Gare de Dunkerque joffri konnessjonijiet ma' Gare de Calais-Ville, Gare de Lille Flandres, [[Arras]] u [[Pariġi]], u diversi destinazzjonijiet reġjonali fi Franza. Il-linja ferrovjarja minn Dunkirk sa De Panne u [[Adinkerke]], il-[[Belġju]], hija magħluqa u ġiet żarmata f'xi postijiet. F'Settembru 2018, is-servizz tat-trasport pubbliku ta' Dunkirk introduċa trasport pubbliku b'xejn, u b'hekk saret l-akbar belt fl-Ewropa li għamlet dan. Diversi ġimgħat wara li ġiet introdotta l-iskema, is-sindku tal-belt, Patrice Vergriete, irrapporta li kien hemm żieda ta' 50% fl-għadd ta' passiġġieri fuq xi rotot, u sa 85% fuq oħrajn. Bħala parti mit-tranżizzjoni lejn l-offerta ta' servizzi tal-karozzi tal-linja b'xejn, il-flotta tal-belt ġiet estiża minn 100 għal 140 karozza tal-linja, inklużi vetturi ġodda li jaħdmu bil-gass naturali. L-inizjattiva tat-trasport pubbliku b'xejn ta' Dunkirk, li inizjalment ġiet imfaħħra għall-ambizzjoni qawwija tagħha, rat tnaqqis sinifikanti fl-użu tal-passiġġieri wara ż-żieda inizjali. Filwaqt li l-ewwel tliet xhur wara t-tnedija wrew żieda drammatika fl-użu, b'xi linji jesperjenzaw domanda sa 120% ogħla fi tmiem il-ġimgħa, is-sistema ffaċċjat sfidi sostanzjali. Sa tmiem l-ewwel tliet xhur, l-għadd ta’ passiġġieri naqas b’73% mill-ogħla livell tiegħu, u eventwalment stabbilizza ruħu għal 12% biss aktar mil-livelli ta’ qabel il-pandemija (2019-2020). Dan it-tnaqqis kien primarjament dovut għall-inkapaċità tal-infrastruttura tat-trasport pubbliku li tlaħħaq mad-domanda kbira, u dan wassal għal iffullar żejjed, dewmien, u kwalità mnaqqsa tas-servizz. Minkejja dawn il-kwistjonijiet, il-programm tat-trasport bla ħlas ta' Dunkirk għadu operattiv, għalkemm limitat għal tmiem il-ġimgħa, tnaqqis qawwi mis-servizz full-time oriġinali tiegħu. Dan it-tnaqqis jenfasizza d-diffikultajiet biex jinżamm proġett daqshekk ambizzjuż, b'restrizzjonijiet finanzjarji u ineffiċjenzi loġistiċi li jikkontribwixxu għat-tnaqqis parzjali tiegħu. Filwaqt li l-programm irnexxielu jżid il-mobilità għar-residenti bi dħul baxx u jnaqqas l-użu tal-karozzi inizjalment, is-sostenibbiltà fit-tul tiegħu ġiet ikkontestata, u dan qajjem dubji dwar il-vijabbiltà tiegħu bħala mudell għal bliet oħra. <ref>{{Ċita aħbar|kunjom=Willsher|isem=Kim|data=15 October 2018|titlu='I leave the car at home': how free buses are revolutionising one French city|url=https://www.theguardian.com/cities/2018/oct/15/i-leave-the-car-at-home-how-free-buses-are-revolutionising-one-french-city|pubblikazzjoni=[[The Guardian]]|lingwa=en|data-aċċess=15 October 2018}}</ref> Sa Awwissu 2019, madwar 5% minn 2000 persuna mistħarrġa kienu użaw is-servizz tal-karozzi tal-linja b'xejn biex jissostitwixxu l-karozzi tagħhom kompletament. <ref>{{Ċita aħbar|data=31 August 2019|titlu=French city of Dunkirk tests out free transport – and it works|url=https://www.france24.com/en/20190831-france-dunkirk-free-transportation-bus-success-climate-cities|pubblikazzjoni=France24.com|data-aċċess=17 September 2019}}</ref> == Sport == * USL Dunkerque, klabb [[Futbol|tal-futbol]] Franċiż, li bħalissa jilgħab fil- Ligue 2 . * L- Erba' Jiem ta' Dunkirk (jew ''Quatre Jours de Dunkerque'' ) huwa avveniment importanti tat-tlielaq taċ-ċikliżmu fit-toroq professjonali tal-elit. * It-Tieni Stadju tat-Tour de France tal-2007 telaq minn Dunkirk. == Residenti notevoli == * Jean Bart (1650—1702), kmandant navali u pirat * Eugène Chigot, pittur post-impressjonista tas-seklu 19 * Marvin Gakpa (imwieled fl-1993), plejer tal-futbol * Louise Lavoye (1823—1897), soprana tas-seklu 19 * Robert Malm (imwieled fl-1973), plejer tal-futbol * Pierre Denys de Montfort (1766–1820), malakologu * Jean-Paul Rouve (imwieled fl-1967), attur * François Rozenthal (imwieled fl-1975), plejer tal-hockey fuq is-silġ * Maurice Rozenthal (imwieled fl-1975), plejer tal-hockey fuq is-silġ * Djoumin Sangaré (imwieled fl-1983), futboler * Tancrède Vallerey (imwieled fl-1892, data tal-mewt mhux magħrufa), kittieb == Ġemellaġġ == * [[Gaża]] ([[Palestina]]) ; * {{Flagicon|GER}} [[Krefeld]] ([[Ġermanja]]) ; * {{Flagicon|GER}} [[Rostock]] ([[Ġermanja]]) ; * {{Flagicon|TCH}} [[Liberec]] ([[Ċekja]]) ; * {{Flagicon|UK}} [[Middlesbrough]] ([[Renju Unit]]) ; * {{Flagicon|ISR}} [[Ramat Ha-Sharon]] ([[Iżrael]]) ; * {{Flagicon|LVA}} [[Riga]] ([[Latvja]]). == Referenzi == [[Kategorija:Sorsi CS1 bil-Franċiż (fr)]] [[Kategorija:Artikoli b'koordinati minn Wikidata]] [[Kategorija:Pages with unreviewed translations]] 6zfjziqgly2kl57rvapwgbq7fheblq1 Deutsche Bahn 0 34797 333890 2026-11-08T23:35:32Z JovalQC 21720 Maħluqa bit-traduzzjoni tal-paġna "[[:fr:Special:Redirect/revision/240546633|Deutsche Bahn]]" 333890 wikitext text/x-wiki '''{{Lang|de|Deutsche Bahn Aktiengesellschaft}}''', '''DB''' kultant '''DB AG''' (" ''Kumpanija Konġunta tal-Ferroviji Ġermaniżi'' "), hija l- kumpanija ferrovjarja pubblika [[Ġermanja|Ġermaniża]] li rriżultat mill-għaqda bejn {{Lang|de|[[Deutsche Bundesbahn]]}} u <nowiki><span about="#mwt5" class="lang-de" data-cx="[{&amp;quot;adapted&amp;quot;:true,&amp;quot;partial&amp;quot;:false,&amp;quot;targetExists&amp;quot;:true,&amp;quot;mandatoryTargetParams&amp;quot;:[],&amp;quot;optionalTargetParams&amp;quot;:[]}]" data-mw="{&amp;quot;parts&amp;quot;:[{&amp;quot;template&amp;quot;:{&amp;quot;target&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;Lang&amp;quot;,&amp;quot;href&amp;quot;:&amp;quot;./Mudell:Lang&amp;quot;},&amp;quot;params&amp;quot;:{&amp;quot;1&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;de&amp;quot;},&amp;quot;2&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;Deutsche Reichsbahn&amp;quot;}},&amp;quot;i&amp;quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwDw" lang="de" typeof="mw:Transclusion">Deutsche Reichsbahn</span></nowiki> fl -1994 . Hija preżenti b'mod notevoli fl-oqsma tat-trasport tal-passiġġieri, it-trasport tal-merkanzija, u timmaniġġja u topera n- netwerk ferrovjarju Ġermaniż . Bil-volum ta' attività tagħha u d-daqs tan-netwerk tagħha, hija l-kumpanija ferrovjarja ewlenija fl- [[Unjoni Ewropea]] u t-tieni l-akbar [[Ewropa|fl-Ewropa]] wara l-Ferroviji Russi. DB hija kumpanija pubblika limitata li l-kapital azzjonarju tagħha huwa 100% proprjetà tal-gvern federali Ġermaniż. Taġixxi bħala kumpanija holding li tissorvelja l-attivitajiet ewlenin tal-grupp, li jikkonsistu f'sussidjarji ddedikati għal kull segment tas-suq. Minn perspettiva kummerċjali, adottat il-marka '''{{Lang|de|Die Bahn}}''' (“ ''Ferroviji'' "biex tnaqqas l-enfasi fuq l-oriġini nazzjonali tagħha." Il-kumpanija tippossjedi d -DB Cargo France kollha, id-DB Cargo UK, u l-maġġoranza tal-kapital tal-kumpanija [[Spanja|Spanjola]] Transfesa . Minħabba d-dejn kbir, il-malfunzjonamenti frekwenti tagħha (infrastruttura skaduta, problemi ta' puntwalità u ħsarat, veloċità ta' xi linji, vaguni mgħobbija żżejjed) kienu s-suġġett ta' dibattitu intens fl-opinjoni pubblika Ġermaniża għal diversi snin,<ref name="courrierinternational">{{Ċita web|url=https://www.courrierinternational.com/une/la-une-du-jour-les-trains-de-la-deutsche-bahn-symboles-de-ce-qui-ne-tourne-plus-rond-en-allemagne|titlu=Les trains de la Deutsche Bahn, symboles de “ce qui ne tourne plus rond” en Allemagne|data=2023-03-14|sit=[[Courrier international|courrierinternational.com]]|data-aċċess=2025-01-19}}.</ref>,,. == Storja == Id-Deutsche Bahn inħolqot fi{{Data|1|janvier|1994|dans les chemins de fer}} L-akronimu DB mill-eks Deutsche Bundesbahn inżamm. Madankollu, biex tiddistingwi l-" ġdid "L-eks kumpanija tuża wkoll l-akronimu DBAG." It-tagħmir u l-infrastruttura tal-eks kumpanija statali komunista huma skaduti: "fl-1990, 30% biss tan-netwerk żgħir tal-Ġermanja tal-Lvant kien elettrifikat, meta mqabbel ma' 45% tan-netwerk ferm akbar tal-Ġermanja tal-Punent; il-vjadotti, il-pontijiet, u s-sistemi tas-sinjalar jinsabu fi stat avvanzat ta' telqa." {{Data|décembre 1993}}, il-Bundestag adotta riforma fundamentali, li fetħet it-trasport ferrovjarju għall-kompetizzjoni billi pprivatizzat parzjalment in-netwerk tiegħu. Tinħoloq Deutsche Bahn AG. Id-Deutsche Bahn iżżomm kważi monopolju fuq il-linji ewlenin, iżda ċċedi numru kbir ta’ linji reġjonali żgħar lil operaturi privati. Fl-2018, kien hemm 450 kumpanija tat-trasport ferrovjarju fil-Ġermanja. Fl-1994, il-kumpanija kellha madwar 35 biljun f'dejn. L-istat qed inaddaf il-finanzi billi jassorbihom għalkollox. Bi tpattija, id-DB hija mġiegħla tagħmel tnaqqis drastiku fil-forza tax-xogħol tagħha, li tinżel minn 350 000 għal 220 000 . L-istatus ta' ħaddiema tal-ferrovija bħala impjegati ċivili jitneħħa wkoll hekk kif jiġu impjegati impjegati ġodda. Il-gvern ta' Schröder nieda ristrutturar tad-DB sabiex jagħmilha pubblika. L-għadd tal-persunal tnaqqas u d-dividendi ma ġewx investiti mill-ġdid fin-netwerk jew fit-tagħmir. Skont l-akkademiku Heiner Monheim, " Biex jiġi żgurat li l-ishma tad-DB jinbiegħu bi prezz tajjeb, kien essenzjali li l-profittabilità massima tkun massima. Il-kumpanija kellha objettiv wieħed biss f'moħħha. Biex tiffranka l-flus. Din l-istrateġija wasslitha għad-diżastru. ».<ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last= |date=14 août 2013 |title=La privatisation du rail allemand est aujourd’hui en accusation |url=https://www.letemps.ch/economie/privatisation-rail-allemand-aujourdhui-accusation |journal=Le Temps |language=fr |page= |access-date=2018-04-08}}</ref> Fl- 2002, E. ON qed tbigħ l-attivitajiet loġistiċi tagħha, permezz tal-bejgħ ta’ 65.4 % li għandha fis-sussidjarja tagħha Stinnes, lil Deutsche Bahn għal madwar 1.6 biljun ewro. Sussegwentement, Deutsche Bahn kompliet tiżviluppa l-attivitajiet loġistiċi tagħha li kienu profittabbli ħafna. Il-kwartieri ġenerali tad-DB jinsabu f'Berlin. Fi tmiem l-2005, il-gvern federali oppona t-trasferiment tal-kwartieri ġenerali lejn [[Amburgu|Hamburg]] sabiex jinżammu l-impjiegi ( 20 000 f'Berlin) fil-parti tal-lvant tal-pajjiż. IL-{{Data|19 ta' Ottubru, 2010|dans les chemins de fer}} Il-liberalizzazzjoni tat-traffiku ferrovjarju tal-passiġġieri fl-Unjoni Ewropea tiftaħ il-linja trans-Kanal għall-kompetizzjoni, iżda Deutsche Bahn qed tiffaċċja standards tekniċi restrittivi ħafna imposti minn Franza u r-Renju Unit, kif ukoll l-obbligu li timplimenta kontrolli tal-passiġġieri u tal-bagalji fl-istazzjonijiet Ġermaniżi. Madankollu, Deutsche Bahn qed tikkunsidra li toffri tliet vjaġġi bir-ritorn kuljum bejn Frankfurt u Londra. In-netwerk ferrovjarju Ġermaniż imħaddem mid-DB jinkludi 33 448 kilomètres ta’ linji fis-servizz (2013).<ref>{{Ċita web|url=https://web.archive.org/web/20141203010850/http://www.bahn.com:80/i/view/FRA/fr/about/overview/le_groupe_db_2.shtml|titlu=Le groupe Deutsche Bahn en un clin d’œil, chiffres et données de la DB en 2013 : Réseau ferré : longueur 33448 km|sit=bahn.com via [[Internet Archive]]|data-aċċess=15 avril 2014|arkivju-data=3 décembre 2014}}.</ref> L-2014 kienet is-sena tal-itwal strajk fl-istorja tal-ferroviji Ġermaniżi. Dan l-istrajk irriżulta f’dan li ġej: Malajr ħafna, il-passiġġieri eżasperati daru kontra l-unjoni tas-sewwieqa tal-ferroviji, li kienet qed tmexxi r-ribelljoni. ». Fl-2017, id-DB irreġistrat numru rekord ta’ passiġġieri. Fl-2018, minħabba biljuni ta’ ewro ta’ investiment biex tiġi mmodernizzata l-infrastruttura u biex tiġi affrontata l-kompetizzjoni Ewropea, l-istazzjonijiet u l-ferroviji qed jiġu rrinovati. Il-qsim manwali tal-linji tal-ferrovija m'għadhomx jeżistu fil-Ġermanja u s-swiċċijiet ġew awtomatizzati kompletament. {{Data|mai 2020}}, l-istat Ġermaniż ikkunsidra li jinjetta bejn 6.9 u 8.4 biljun ewro fid-Deutsche Bahn biex jegħleb id-diffikultajiet ikkawżati mit-tnaqqis fl-għadd ta' passiġġieri fuq il-ferroviji tiegħu.<ref>{{Ċita web|url=https://www.latribune.fr/entreprises-finance/services/transport-logistique/rail-pour-sauver-la-deutsche-bahn-l-etat-allemand-va-injecter-des-milliards-d-euros-au-capital-847442.html|titlu=Rail : pour sauver la Deutsche Bahn, l'État allemand va injecter des milliards d'euros au capital|sit=La Tribune|lingwa=fr|data-aċċess=2020-05-11}}</ref> Fil-bidu ta {{Data|août 2024}}, id-Deutsche Bahn kienet fil-mira ta' sensiela ta' attakki ta' sabotaġġ ferrovjarju li kienu ddikjarati minn moviment tax-xellug estrem . Sensiela ta’ nirien li ħakmu l-linji tal-ferrovija fi Bremen, [[Amburgu|Hamburg]] u Berlin ħarbtu t-traffiku serjament. {{Data|septembre 2024}}, DSV ħabbret l-akkwist ta' Schenker, is-sussidjarja tat-trasport bit-triq ta' Deutsche Bahn, għal 14.3 biljun ewro.<ref>{{Ċita web|url=https://www.lesechos.fr/industrie-services/tourisme-transport/lallemagne-et-la-danemark-font-naitre-un-nouveau-geant-mondial-de-la-logistique-2118759|titlu=L'Allemagne et la Danemark font naître un nouveau géant mondial de la logistique|awtur=Emmanuel Grasland|data=13 septembre 2024|sit=Les Echos}}</ref> Fit {{Data|22 septembre 2025}}, u għall-ewwel darba fl-istorja tagħha, mara ħadet it-tmexxija tal-kumpanija. Isimha huwa Evelyn Palla . Sa dakinhar, hija kienet inkarigata mis-sussidjarja tad-DB Regio. DB Regio kienet dak iż-żmien l-unika sussidjarja tad-DB li kienet tagħmel profitt, u dan huwa sorprendenti għaliex it-traffiku reġjonali rarament ikun jagħmel profitt,<ref>{{Ċita web|url=https://fr.railmarket.com/news/business/39635-evelyn-palla-to-lead-deutsche-bahn|titlu=Evelyn Palla à la tête de la Deutsche Bahn|kunjom=Novak|isem=Karel|data=2025-09-22|sit=RAILMARKET.com|lingwa=fr|data-aċċess=2025-11-14}}</ref>.<ref>{{Ċita web|url=https://www.lefigaro.fr/societes/allemagne-une-femme-a-la-tete-de-deutsche-bahn-en-pleine-crise-20250922|titlu=Allemagne : une femme à la tête d’une Deutsche Bahn en pleine crise|kunjom=Lagarde|isem=Aude Bariéty de|data=2025-09-22|sit=Le Figaro|lingwa=fr|data-aċċess=2025-11-14}}</ref> == Organizzazzjoni == Deutsche Bahn hija kumpanija ferrovjarja integrat » iwettaq kemm ix-xogħol ta' operatur (passiġġieri u merkanzija) kif ukoll dak ta' maniġer tal-infrastruttura ferrovjarja . L-attivitajiet tagħha huma maqsuma bejn ħames sussidjarji ewlenin : * DB InfraGO (qabel DB Netz ) : ġestjoni tan-netwerk ferrovjarju Ġermaniż ; * DB InfraGO (li qabel kienet DB Station & Service) : ġestjoni tal-istazzjonijiet tal-passiġġieri ; * DB Fernverkehr (qabel DB Reise & Touristik) trasport tal-passiġġieri fuq distanzi twal (linji ewlenin) ; * Reġjun tad-DB trasport lokali u reġjonali tal-passiġġieri ; * DB Cargo (li qabel kienet DB Schenker u Railion) trasport tal-merkanzija, loġistika. Mill- 1996, il-Bejgħ Internazzjonali tad-DB fi [[Franza]] ġie mmexxi minn Deutsche Bahn France Voyages & Tourisme SAS. [[DB Schenker Joyau]] hija kumpanija tat-trasport bit-triq fi Franza. F'Settembru 2023, il-bord superviżorju ta' Deutsche Bahn AG iddeċieda li jgħaqqad lil DB Netz u DB Station & Service f'entità waħda, '''DB InfraGO''', effettiva mill-1 ta' Jannar 2024. Skont Werner Gatzer, President tal-Bord Superviżorju ta' Deutsche Bahn AG, dan huwa pass ewlieni fir-riforma tal-ferroviji Ġermaniżi. Din l-entità l-ġdida tissodisfa r-rekwiżiti legali għat-trasparenza u t-trattament ugwali fir-rigward tal-aċċess għan-netwerk u l-prezzijiet tal-biljetti. L-għan ta' '''DB InfraGO''' huwa li timplimenta programm komprensiv ta' modernizzazzjoni għan-netwerk ferrovjarju u l-istazzjonijiet. Biex tikseb dan, il-kumpanija tindika li se teħtieġ madwar €45 biljun għall-investimenti tagħha sal-2027. Mill-2023 'l hawn, terz tal-ferroviji damu fuq in-netwerk, u dan huwa marbut man-nuqqas ta' fondi għall-infrastruttura fil-Ġermanja, kif fakkar l-ekonomista Jacques Sapir u r-rivista Ġermaniża ''Cicero'',.<ref name="courrierinternational" /> === Bord tad-Diretturi === * Richard Lutz, CEO . * Berthold Huber, Direttur tat-Trasport tal-Passiġġieri . * Sabina Jeschke, Uffiċjal Kap tat-Teknoloġija . * Ronald Pofalla, Direttur tal -Infrastruttura . * Martin Seiler, Direttur tar-Riżorsi Umani . * Alexander Doll, Uffiċjal Finanzjarju Ewlieni . === Staff === Mill-1994, l-istatus ta' impjegat ċivili tal-ħaddiema tal-ferrovija ġie abolit għal impjegati ġodda. Il-pagi huma stabbiliti minn ftehimiet tat-trejdjunjins fl-industrija kollha. Bejn l-1994 u l-2018, il-forza tax-xogħol niżlet minn 352 000 impjegat – inklużi 100 000 impjegat ċivili – għal 306 000 impjegat (iżda 195 000 biss fil-Ġermanja), inklużi 39 000 impjegat ċivili – status destinat li jisparixxi sal-2043. == Vetturi ferrovjarji == Il-biċċa l-kbira tal-ferroviji tad-DB għandhom livrea ħamra, filwaqt li l-ferroviji Intercity-Express (ICE) u Intercity 2 (IC2) għandhom livrea bajda bi strixxa ħamra orizzontali. Xi vetturi mill-eks Deutsche Bundesbahn għadhom iġorru l-livrea blu u bajda antika tagħhom.<gallery> Fichier:ICE_1_in_Augsburg-Hochzoll.jpg|alt=ICE 1| SILĠ 1 Fichier:ICE3-Einfahrt-Dortmund.jpg| ICE 3 Fichier:Baureihe_101_089-1_(9280111608).jpg|alt=DB série 101| Serje DB 101 Fichier:DB_BR_440_002-4_&_502-3,_DB_regio_"Fugger-Express"_-_(DE)_Möhren-Gundelsheim_-_20.04.2014_(13966046397).jpg|alt=DB série 440| Serje DB 440 Fichier:GTW_2-6_der_DB_Regio_(3738548773).jpg|alt=DB série 646| Serje DB 646 Fichier:DB_Cargo_155_043_Gz_Leinefelde.jpg|alt=DB série 155| Serje DB 155 Fichier:Pociag_z_ropa_w_Gemmenich.JPG|alt=DB série 232| Serje DB 232 Fichier:Tunnelrettungszug_NBS.jpg|alt=DB série 294| Serje DB 294 </gallery> [[Kategorija:Artikli tal-Wikipedija b'informazzjoni għall-kontroll tal-awtorità]] [[Kategorija:Pages with unreviewed translations]] dncd1ymludrezrr7fc2gv9imq0ceivl 333891 333890 2026-11-08T23:54:09Z JovalQC 21720 Infobox create 333891 wikitext text/x-wiki {{Infobox|titlestyle=background:#E80206|title={{abjad|Deutsche Bahn}}|headerstyle=background:#E80206|labelstyle=background:#E80206|image1=[[File:Deutsche Bahn AG-Logo.svg|100px]]|caption1=Il-logo tad-Deutsche Bahn|image2=[[File:16199 dbtower duhanic.jpg|300px]]|caption2=Kwartieri ġenerali tad-Deutsche Bahn, f'[[Berlin]]|data1=1 ta' Jannar, 1994|label1={{abjad|Data tal-ħolqien}}|label2={{abjad|Tip ta' negozju}}|data2=Aktiengesellschaft|label3={{abjad|Slogan}}|data3=« ''Die Bahn macht mobil'' »|data4=[[Berlin]] ({{Flagicon|GER}} [[Ġermanja]])|label4={{abjad|Headquarters}}|data5=Stat Ġermaniż|label5={{abjad|Azzjonist}}|data6=Evelyn Palla|label6={{abjad|Direzzjoni}}|label7={{abjad|Staff}}|data7=306,919 impjegat (2013), inklużi ~195,000 fil-Ġermanja|data8=https://www.bahn.de|label8={{abjad|Websajt}}|header9={{abjad|Ekonomija}}|label10={{abjad|Fatturat}}|data10={{profitt}} €40.6 biljun (2016)|header11={{abjad|Mappa}}|header12=[[File:Bahnstrecken Deutschland Karte.svg|300px]]}} '''{{Lang|de|Deutsche Bahn Aktiengesellschaft}}''', '''DB''' kultant '''DB AG''' (" ''Kumpanija Konġunta tal-Ferroviji Ġermaniżi'' "), hija l- kumpanija ferrovjarja pubblika [[Ġermanja|Ġermaniża]] li rriżultat mill-għaqda bejn {{Lang|de|[[Deutsche Bundesbahn]]}} u <nowiki><span about="#mwt5" class="lang-de" data-cx="[{&amp;quot;adapted&amp;quot;:true,&amp;quot;partial&amp;quot;:false,&amp;quot;targetExists&amp;quot;:true,&amp;quot;mandatoryTargetParams&amp;quot;:[],&amp;quot;optionalTargetParams&amp;quot;:[]}]" data-mw="{&amp;quot;parts&amp;quot;:[{&amp;quot;template&amp;quot;:{&amp;quot;target&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;Lang&amp;quot;,&amp;quot;href&amp;quot;:&amp;quot;./Mudell:Lang&amp;quot;},&amp;quot;params&amp;quot;:{&amp;quot;1&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;de&amp;quot;},&amp;quot;2&amp;quot;:{&amp;quot;wt&amp;quot;:&amp;quot;Deutsche Reichsbahn&amp;quot;}},&amp;quot;i&amp;quot;:0}}]}" data-ve-no-generated-contents="true" id="mwDw" lang="de" typeof="mw:Transclusion">Deutsche Reichsbahn</span></nowiki> fl -1994 . Hija preżenti b'mod notevoli fl-oqsma tat-trasport tal-passiġġieri, it-trasport tal-merkanzija, u timmaniġġja u topera n- netwerk ferrovjarju Ġermaniż . Bil-volum ta' attività tagħha u d-daqs tan-netwerk tagħha, hija l-kumpanija ferrovjarja ewlenija fl- [[Unjoni Ewropea]] u t-tieni l-akbar [[Ewropa|fl-Ewropa]] wara l-Ferroviji Russi. DB hija kumpanija pubblika limitata li l-kapital azzjonarju tagħha huwa 100% proprjetà tal-gvern federali Ġermaniż. Taġixxi bħala kumpanija holding li tissorvelja l-attivitajiet ewlenin tal-grupp, li jikkonsistu f'sussidjarji ddedikati għal kull segment tas-suq. Minn perspettiva kummerċjali, adottat il-marka '''{{Lang|de|Die Bahn}}''' (“ ''Ferroviji'' "biex tnaqqas l-enfasi fuq l-oriġini nazzjonali tagħha." Il-kumpanija tippossjedi d -DB Cargo France kollha, id-DB Cargo UK, u l-maġġoranza tal-kapital tal-kumpanija [[Spanja|Spanjola]] Transfesa . Minħabba d-dejn kbir, il-malfunzjonamenti frekwenti tagħha (infrastruttura skaduta, problemi ta' puntwalità u ħsarat, veloċità ta' xi linji, vaguni mgħobbija żżejjed) kienu s-suġġett ta' dibattitu intens fl-opinjoni pubblika Ġermaniża għal diversi snin,<ref name="courrierinternational">{{Ċita web|url=https://www.courrierinternational.com/une/la-une-du-jour-les-trains-de-la-deutsche-bahn-symboles-de-ce-qui-ne-tourne-plus-rond-en-allemagne|titlu=Les trains de la Deutsche Bahn, symboles de “ce qui ne tourne plus rond” en Allemagne|data=2023-03-14|sit=[[Courrier international|courrierinternational.com]]|data-aċċess=2025-01-19}}.</ref>,,. == Storja == Id-Deutsche Bahn inħolqot fi{{Data|1|janvier|1994|dans les chemins de fer}} L-akronimu DB mill-eks Deutsche Bundesbahn inżamm. Madankollu, biex tiddistingwi l-" ġdid "L-eks kumpanija tuża wkoll l-akronimu DBAG." It-tagħmir u l-infrastruttura tal-eks kumpanija statali komunista huma skaduti: "fl-1990, 30% biss tan-netwerk żgħir tal-Ġermanja tal-Lvant kien elettrifikat, meta mqabbel ma' 45% tan-netwerk ferm akbar tal-Ġermanja tal-Punent; il-vjadotti, il-pontijiet, u s-sistemi tas-sinjalar jinsabu fi stat avvanzat ta' telqa." {{Data|décembre 1993}}, il-Bundestag adotta riforma fundamentali, li fetħet it-trasport ferrovjarju għall-kompetizzjoni billi pprivatizzat parzjalment in-netwerk tiegħu. Tinħoloq Deutsche Bahn AG. Id-Deutsche Bahn iżżomm kważi monopolju fuq il-linji ewlenin, iżda ċċedi numru kbir ta’ linji reġjonali żgħar lil operaturi privati. Fl-2018, kien hemm 450 kumpanija tat-trasport ferrovjarju fil-Ġermanja. Fl-1994, il-kumpanija kellha madwar 35 biljun f'dejn. L-istat qed inaddaf il-finanzi billi jassorbihom għalkollox. Bi tpattija, id-DB hija mġiegħla tagħmel tnaqqis drastiku fil-forza tax-xogħol tagħha, li tinżel minn 350 000 għal 220 000 . L-istatus ta' ħaddiema tal-ferrovija bħala impjegati ċivili jitneħħa wkoll hekk kif jiġu impjegati impjegati ġodda. Il-gvern ta' Schröder nieda ristrutturar tad-DB sabiex jagħmilha pubblika. L-għadd tal-persunal tnaqqas u d-dividendi ma ġewx investiti mill-ġdid fin-netwerk jew fit-tagħmir. Skont l-akkademiku Heiner Monheim, " Biex jiġi żgurat li l-ishma tad-DB jinbiegħu bi prezz tajjeb, kien essenzjali li l-profittabilità massima tkun massima. Il-kumpanija kellha objettiv wieħed biss f'moħħha. Biex tiffranka l-flus. Din l-istrateġija wasslitha għad-diżastru. ».<ref>{{Ċita pubblikazzjoni |last= |date=14 août 2013 |title=La privatisation du rail allemand est aujourd’hui en accusation |url=https://www.letemps.ch/economie/privatisation-rail-allemand-aujourdhui-accusation |journal=Le Temps |language=fr |page= |access-date=2018-04-08}}</ref> Fl- 2002, E. ON qed tbigħ l-attivitajiet loġistiċi tagħha, permezz tal-bejgħ ta’ 65.4 % li għandha fis-sussidjarja tagħha Stinnes, lil Deutsche Bahn għal madwar 1.6 biljun ewro. Sussegwentement, Deutsche Bahn kompliet tiżviluppa l-attivitajiet loġistiċi tagħha li kienu profittabbli ħafna. Il-kwartieri ġenerali tad-DB jinsabu f'Berlin. Fi tmiem l-2005, il-gvern federali oppona t-trasferiment tal-kwartieri ġenerali lejn [[Amburgu|Hamburg]] sabiex jinżammu l-impjiegi ( 20 000 f'Berlin) fil-parti tal-lvant tal-pajjiż. IL-{{Data|19 ta' Ottubru, 2010|dans les chemins de fer}} Il-liberalizzazzjoni tat-traffiku ferrovjarju tal-passiġġieri fl-Unjoni Ewropea tiftaħ il-linja trans-Kanal għall-kompetizzjoni, iżda Deutsche Bahn qed tiffaċċja standards tekniċi restrittivi ħafna imposti minn Franza u r-Renju Unit, kif ukoll l-obbligu li timplimenta kontrolli tal-passiġġieri u tal-bagalji fl-istazzjonijiet Ġermaniżi. Madankollu, Deutsche Bahn qed tikkunsidra li toffri tliet vjaġġi bir-ritorn kuljum bejn Frankfurt u Londra. In-netwerk ferrovjarju Ġermaniż imħaddem mid-DB jinkludi 33 448 kilomètres ta’ linji fis-servizz (2013).<ref>{{Ċita web|url=https://web.archive.org/web/20141203010850/http://www.bahn.com:80/i/view/FRA/fr/about/overview/le_groupe_db_2.shtml|titlu=Le groupe Deutsche Bahn en un clin d’œil, chiffres et données de la DB en 2013 : Réseau ferré : longueur 33448 km|sit=bahn.com via [[Internet Archive]]|data-aċċess=15 avril 2014|arkivju-data=3 décembre 2014}}.</ref> L-2014 kienet is-sena tal-itwal strajk fl-istorja tal-ferroviji Ġermaniżi. Dan l-istrajk irriżulta f’dan li ġej: Malajr ħafna, il-passiġġieri eżasperati daru kontra l-unjoni tas-sewwieqa tal-ferroviji, li kienet qed tmexxi r-ribelljoni. ». Fl-2017, id-DB irreġistrat numru rekord ta’ passiġġieri. Fl-2018, minħabba biljuni ta’ ewro ta’ investiment biex tiġi mmodernizzata l-infrastruttura u biex tiġi affrontata l-kompetizzjoni Ewropea, l-istazzjonijiet u l-ferroviji qed jiġu rrinovati. Il-qsim manwali tal-linji tal-ferrovija m'għadhomx jeżistu fil-Ġermanja u s-swiċċijiet ġew awtomatizzati kompletament. {{Data|mai 2020}}, l-istat Ġermaniż ikkunsidra li jinjetta bejn 6.9 u 8.4 biljun ewro fid-Deutsche Bahn biex jegħleb id-diffikultajiet ikkawżati mit-tnaqqis fl-għadd ta' passiġġieri fuq il-ferroviji tiegħu.<ref>{{Ċita web|url=https://www.latribune.fr/entreprises-finance/services/transport-logistique/rail-pour-sauver-la-deutsche-bahn-l-etat-allemand-va-injecter-des-milliards-d-euros-au-capital-847442.html|titlu=Rail : pour sauver la Deutsche Bahn, l'État allemand va injecter des milliards d'euros au capital|sit=La Tribune|lingwa=fr|data-aċċess=2020-05-11}}</ref> Fil-bidu ta {{Data|août 2024}}, id-Deutsche Bahn kienet fil-mira ta' sensiela ta' attakki ta' sabotaġġ ferrovjarju li kienu ddikjarati minn moviment tax-xellug estrem . Sensiela ta’ nirien li ħakmu l-linji tal-ferrovija fi Bremen, [[Amburgu|Hamburg]] u Berlin ħarbtu t-traffiku serjament. {{Data|septembre 2024}}, DSV ħabbret l-akkwist ta' Schenker, is-sussidjarja tat-trasport bit-triq ta' Deutsche Bahn, għal 14.3 biljun ewro.<ref>{{Ċita web|url=https://www.lesechos.fr/industrie-services/tourisme-transport/lallemagne-et-la-danemark-font-naitre-un-nouveau-geant-mondial-de-la-logistique-2118759|titlu=L'Allemagne et la Danemark font naître un nouveau géant mondial de la logistique|awtur=Emmanuel Grasland|data=13 septembre 2024|sit=Les Echos}}</ref> Fit {{Data|22 septembre 2025}}, u għall-ewwel darba fl-istorja tagħha, mara ħadet it-tmexxija tal-kumpanija. Isimha huwa Evelyn Palla . Sa dakinhar, hija kienet inkarigata mis-sussidjarja tad-DB Regio. DB Regio kienet dak iż-żmien l-unika sussidjarja tad-DB li kienet tagħmel profitt, u dan huwa sorprendenti għaliex it-traffiku reġjonali rarament ikun jagħmel profitt,<ref>{{Ċita web|url=https://fr.railmarket.com/news/business/39635-evelyn-palla-to-lead-deutsche-bahn|titlu=Evelyn Palla à la tête de la Deutsche Bahn|kunjom=Novak|isem=Karel|data=2025-09-22|sit=RAILMARKET.com|lingwa=fr|data-aċċess=2025-11-14}}</ref>.<ref>{{Ċita web|url=https://www.lefigaro.fr/societes/allemagne-une-femme-a-la-tete-de-deutsche-bahn-en-pleine-crise-20250922|titlu=Allemagne : une femme à la tête d’une Deutsche Bahn en pleine crise|kunjom=Lagarde|isem=Aude Bariéty de|data=2025-09-22|sit=Le Figaro|lingwa=fr|data-aċċess=2025-11-14}}</ref> == Organizzazzjoni == Deutsche Bahn hija kumpanija ferrovjarja integrat » iwettaq kemm ix-xogħol ta' operatur (passiġġieri u merkanzija) kif ukoll dak ta' maniġer tal-infrastruttura ferrovjarja . L-attivitajiet tagħha huma maqsuma bejn ħames sussidjarji ewlenin : * DB InfraGO (qabel DB Netz ) : ġestjoni tan-netwerk ferrovjarju Ġermaniż ; * DB InfraGO (li qabel kienet DB Station & Service) : ġestjoni tal-istazzjonijiet tal-passiġġieri ; * DB Fernverkehr (qabel DB Reise & Touristik) trasport tal-passiġġieri fuq distanzi twal (linji ewlenin) ; * Reġjun tad-DB trasport lokali u reġjonali tal-passiġġieri ; * DB Cargo (li qabel kienet DB Schenker u Railion) trasport tal-merkanzija, loġistika. Mill- 1996, il-Bejgħ Internazzjonali tad-DB fi [[Franza]] ġie mmexxi minn Deutsche Bahn France Voyages & Tourisme SAS. [[DB Schenker Joyau]] hija kumpanija tat-trasport bit-triq fi Franza. F'Settembru 2023, il-bord superviżorju ta' Deutsche Bahn AG iddeċieda li jgħaqqad lil DB Netz u DB Station & Service f'entità waħda, '''DB InfraGO''', effettiva mill-1 ta' Jannar 2024. Skont Werner Gatzer, President tal-Bord Superviżorju ta' Deutsche Bahn AG, dan huwa pass ewlieni fir-riforma tal-ferroviji Ġermaniżi. Din l-entità l-ġdida tissodisfa r-rekwiżiti legali għat-trasparenza u t-trattament ugwali fir-rigward tal-aċċess għan-netwerk u l-prezzijiet tal-biljetti. L-għan ta' '''DB InfraGO''' huwa li timplimenta programm komprensiv ta' modernizzazzjoni għan-netwerk ferrovjarju u l-istazzjonijiet. Biex tikseb dan, il-kumpanija tindika li se teħtieġ madwar €45 biljun għall-investimenti tagħha sal-2027. Mill-2023 'l hawn, terz tal-ferroviji damu fuq in-netwerk, u dan huwa marbut man-nuqqas ta' fondi għall-infrastruttura fil-Ġermanja, kif fakkar l-ekonomista Jacques Sapir u r-rivista Ġermaniża ''Cicero'',.<ref name="courrierinternational" /> === Bord tad-Diretturi === * Richard Lutz, CEO . * Berthold Huber, Direttur tat-Trasport tal-Passiġġieri . * Sabina Jeschke, Uffiċjal Kap tat-Teknoloġija . * Ronald Pofalla, Direttur tal -Infrastruttura . * Martin Seiler, Direttur tar-Riżorsi Umani . * Alexander Doll, Uffiċjal Finanzjarju Ewlieni . === Staff === Mill-1994, l-istatus ta' impjegat ċivili tal-ħaddiema tal-ferrovija ġie abolit għal impjegati ġodda. Il-pagi huma stabbiliti minn ftehimiet tat-trejdjunjins fl-industrija kollha. Bejn l-1994 u l-2018, il-forza tax-xogħol niżlet minn 352 000 impjegat – inklużi 100 000 impjegat ċivili – għal 306 000 impjegat (iżda 195 000 biss fil-Ġermanja), inklużi 39 000 impjegat ċivili – status destinat li jisparixxi sal-2043. == Vetturi ferrovjarji == Il-biċċa l-kbira tal-ferroviji tad-DB għandhom livrea ħamra, filwaqt li l-ferroviji Intercity-Express (ICE) u Intercity 2 (IC2) għandhom livrea bajda bi strixxa ħamra orizzontali. Xi vetturi mill-eks Deutsche Bundesbahn għadhom iġorru l-livrea blu u bajda antika tagħhom.<gallery> Stampa:ICE 1 in Augsburg-Hochzoll.jpg|ICE 1 Stampa:ICE3-Einfahrt-Dortmund.jpg|ICE 3 Stampa:Baureihe 101 089-1 (9280111608).jpg|Serje DB 101 Stampa:DB BR 440 002-4 & 502-3, DB regio "Fugger-Express" - (DE) Möhren-Gundelsheim - 20.04.2014 (13966046397).jpg|Serje DB 440 Stampa:GTW 2-6 der DB Regio (3738548773).jpg|Serje DB 646 Stampa:DB Cargo 155 043 Gz Leinefelde.jpg|Serje DB 155 Stampa:Pociag z ropa w Gemmenich.JPG|Serje DB 232 Stampa:Tunnelrettungszug NBS.jpg|Serje DB 294 </gallery> [[Kategorija:Artikli tal-Wikipedija b'informazzjoni għall-kontroll tal-awtorità]] [[Kategorija:Pages with unreviewed translations]] tw6ajcnqcy2ubyew59021fbqgmxilvf