Modelo:Portada/Quemunidade

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="mwl">
  <siteinfo>
    <sitename>Biquipédia</sitename>
    <dbname>mwlwiki</dbname>
    <base>https://mwl.wikipedia.org/wiki/Biquip%C3%A9dia:P%C3%A1igina_percipal</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.9</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Multimédia</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Special</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Cumbersa</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Outelizador(a)</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Cumbersa outelizador(a)</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Biquipédia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Cumbersa Biquipédia</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fexeiro</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Cumbersa fexeiro</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Biqui</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Cumbersa Biqui</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Modelo</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Cumbersa modelo</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Ajuda</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Cumbersa ajuda</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Catadorie</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Cumbersa catadorie</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Cumbersa portal</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Módulo</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Cumbersa módulo</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Evento</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Evento Discussão</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Modelo:Portada/Quemunidade</title>
    <ns>10</ns>
    <id>236</id>
    <revision>
      <id>107070</id>
      <parentid>92125</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:30:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38659-99</username>
        <id>15379</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>107070</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1737" sha1="4u6hzpk1j7446hecopozcr0pj9uqak1" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;BG_comunidat&quot; style=&quot;background-repeat:no-repeat; background-position:right center&quot;&gt;
*''mwl-0? '''Não fala mirandês?''' [[Biquipédia:Ambaixada|Clique aqui]]!''' [[Biquipédia:Ambaixada|Hagan clic aquí]]! '''Don't speak Mirandese?''' [[Biquipédia:Ambaixada|Click here]]!''&lt;br&gt;''You can also visit our [[Biquipédia:Help for non-Mirandese speakers|guestbook and help page]]''.
*Se tubires preguntas subre questones lhenguísticas, puoden ser puostas an '''[[Biquipédia:Uso de la lhéngua|uso de la lhéngua]]''' ó ne ls cachos d’'''[[Biquipédia:Ourtografie|ourtografie]]''', '''[[Biquipédia:Uso de la lhéngua/Lhéxico|lhéxico]]''' i '''[[Biquipédia:Uso de la lhéngua/Gramática|gramática]]'''.
*Bei tamien la portalada de la [[Biquipédia:Portal de la quemunidade|quemunidade]] i la '''[[Biquipédia:Taberna|taberna]]''' para çcutir las cousas cul restro de la quemunidade.
*&lt;span style=&quot;cursor:help; color:#006400&quot;&gt;'''Nun sabes por adonde ampeçar?''' &lt;/span&gt;Bei la '''[[Biquipédia:1000 artigos bitales|lhista d'artigos que toda Biquipédia deberie tener]]''', traduç-los i ampeça a eiditar ls artigos nas lhigaçones que stan a burmeilho. Se quieres saber mais, puodes bejitar la páigina d’'''[[Ajuda:Páigina percipal|ajuda]]'''.
* Bejita las '''[[Portal:Portalada|portaladas]]''' temáticas.
*Se quejires fazer testes para daprender l funcionamiento de la Biquipédia, puodes fazer na '''[[Biquipédia:Páigina de testes|páigina de testes]]'''.
*Se quejires ber las statísticas atualizadas de la Biquipédia, puodes fazer &lt;span class=plainlinks&gt;[https://stats.wikimedia.org/PT/TablesWikipediaMWL.htm eiqui]&lt;/span&gt;.
&lt;noinclude&gt;
[[Catadorie:!Modelos de la páigina percipal|Quemunidade]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>4u6hzpk1j7446hecopozcr0pj9uqak1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>107071</id>
      <parentid>107070</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:31:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38659-99</username>
        <id>15379</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>107071</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1730" sha1="o46o6950ii4pobv16eoqi51jrhce5w5" xml:space="preserve">&lt;div class=&quot;BG_comunidat&quot; style=&quot;background-repeat:no-repeat; background-position:right center&quot;&gt;
*''mwl-0? '''Não fala mirandês?''' [[Biquipédia:Ambaixada|Clique aqui]]!''' [[Biquipédia:Ambaixada|Ambaixada]]! '''Don't speak Mirandese?''' [[Biquipédia:Ambaixada|Click here]]!''&lt;br&gt;''You can also visit our [[Biquipédia:Help for non-Mirandese speakers|guestbook and help page]]''.
*Se tubires preguntas subre questones lhenguísticas, puoden ser puostas an '''[[Biquipédia:Uso de la lhéngua|uso de la lhéngua]]''' ó ne ls cachos d’'''[[Biquipédia:Ourtografie|ourtografie]]''', '''[[Biquipédia:Uso de la lhéngua/Lhéxico|lhéxico]]''' i '''[[Biquipédia:Uso de la lhéngua/Gramática|gramática]]'''.
*Bei tamien la portalada de la [[Biquipédia:Portal de la quemunidade|quemunidade]] i la '''[[Biquipédia:Taberna|taberna]]''' para çcutir las cousas cul restro de la quemunidade.
*&lt;span style=&quot;cursor:help; color:#006400&quot;&gt;'''Nun sabes por adonde ampeçar?''' &lt;/span&gt;Bei la '''[[Biquipédia:1000 artigos bitales|lhista d'artigos que toda Biquipédia deberie tener]]''', traduç-los i ampeça a eiditar ls artigos nas lhigaçones que stan a burmeilho. Se quieres saber mais, puodes bejitar la páigina d’'''[[Ajuda:Páigina percipal|ajuda]]'''.
* Bejita las '''[[Portal:Portalada|portaladas]]''' temáticas.
*Se quejires fazer testes para daprender l funcionamiento de la Biquipédia, puodes fazer na '''[[Biquipédia:Páigina de testes|páigina de testes]]'''.
*Se quejires ber las statísticas atualizadas de la Biquipédia, puodes fazer &lt;span class=plainlinks&gt;[https://stats.wikimedia.org/PT/TablesWikipediaMWL.htm eiqui]&lt;/span&gt;.
&lt;noinclude&gt;
[[Catadorie:!Modelos de la páigina percipal|Quemunidade]]
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>o46o6950ii4pobv16eoqi51jrhce5w5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lhista de paízes</title>
    <ns>0</ns>
    <id>709</id>
    <revision>
      <id>107056</id>
      <parentid>106991</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:17:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38659-99</username>
        <id>15379</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>107056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51231" sha1="09mrs9vv57b4606tz3pupc1ejfn5ze8" xml:space="preserve">[[Fexeiro:CIA Political World Map 2002.jpg|400px|thumb|right|Debison política de l mundo (2002)]]
Este artigo ye ua '''lista de stados soberanos''' de l mundo, ancluindo ls stados andependientes ''[[de jure]]'' i ''[[de fato]]''. 

De modo a aparecer na lista cumo un paíç ''de fato'' andependiente, l stado ten de oubedecer al artigo 1º de la [[Cumbençon de Montebideu]] de [[1933]], l que quier dezir que la antidade ten de apersentar las seguintes qualificaçones:
:la) ua populaçon permaniente;
:b) un território definido;
:c) gobierno;
:d) capacidade para antrar an relaçones culs outros stados.

Culas [[#notas|notas]], algua anformaçon ye dada:

* La rezon por que un stado nó-''de jure'' ye listado &lt;sup&gt;[[#Notes|1]]&lt;/sup&gt;
* Las dependéncias &lt;sup&gt;[[#Notes|2]]&lt;/sup&gt;
* Las struturas federales, quando aplicable &lt;sup&gt;[[#Notes|3]]&lt;/sup&gt;
* Las antidades outónomas andrento de l território de l stado soberano &lt;sup&gt;[[#Notes|4]]&lt;/sup&gt;
* Outras ouserbaçones

Ls nomes son apersentados ne ls padrones de [[Lhéngua mirandesa|mirandés]] de [[Pertual]] (i outros países); habendo defrenças andrento de l própios padrones, eilhas son tamien apersentadas. Para alhá desso, tamien aparécen ls nomes na(s) lhéngua(s) ouficial(ales) de l paíç.
* An Mirandés, l nome de l paíç ye apersentado na forma cúrtia (s: Afeganistan) i na forma ouficial (s: República Eislámica de l Afeganistan).
* Na lhéngua oufecial, l nome de l paíç ye apersentado na forma cúrtia i na forma oufecial. Quando neçairo, la [[traslhiteraçon]] para l [[abc lhatino]] ye apersentada a la par de l carateres screbidos oureginales ([[cerílico]], [[lhéngua china|lhetras chinas]], etc.). Quando possible, la ''lhatinizaçon'' perferida pul paíç fui ousada.
La ancluson de qualquiera nome i/ó paíç neste artigo nun debe de pressuponer la aporfilhaçon dua posiçon oufecial nalgua çputa subre esse nome i/ó paíç. Antidades cunsideradas [[micronaçon]]es nun recoincidas anternacionalmente nun fúrun ancluídas.

== Stados soberanos ==
{| border=&quot;1&quot; style=&quot;border-collapse: collapse;&quot;
!bgcolor=#ccc|Nome cúrtio an Mirandés
!bgcolor=#ccc|Nome cúrtio i oufecial na(s) lhéngua(s) de l paíç
|- valign=topf
|[[Fexeiro:Flag of Abkhazia.svg|25px]] ''[[Abecásia]]''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de la Abecásia
|
* ''Abecásio'': Laṗsny / Аҧсны
* ''Russo'': Abchazija / Абхазия
* ''Georgiano'': Laṗẖazeṭi / აფხაზეთი
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Afghanistan.svg|25px]] '''[[Afeganistan]]''' - República Eislámica de l Afeganistan
|
* ''Persa (Dari-Persa)'': Afġānestān / افغانستان - Jomhūrī-ye Slānī-ye Afġānestān / جمهوری اسلامی افغانستان
* ''Pashto'': Afġānistān / افغانستان - də Afġānistān Islānī Jumhūriyat / افغانستان اسلامي جمهوريت
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of South Africa.svg|25px]] '''[[África de l Sul]]''' - República de la África de l Sul
|
* ''Anglés'': South Africa - Republic of South Africa
* ''Africáner'': Suid-Afrika - Republiek ban Suid-Afrika
* ''Xhosa'': uMzantsi Afrika - iRiphabliki yaseMzantsi Afrika
* ''Zulu'': iNingizimu Afrika / iSotafilika - iRiphabliki yaseNingizimu Afrika
* ''Ndebele'': iSewula Afrika - iRiphabliki yeSewula Afrika
* ''Sotho'': Afrika-Borwa - Rephaboliki ya Afrika-Borwa
* ''Swati'': iNingizimu Afrika / iNyonyana - iRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika
* ''Tsonga'': Afrika Dzonga - Riphabliki ra Afrika Dzonga
* ''Tswana'': Aforika Borwa / Aferika Borwa - Rephaboliki ya Aforika Borwa
* ''Benda'': Afurika Tshipembe - Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Albania.svg|25px]] '''[[Albánia]]''' - República de la Albánia
|
* ''Albanés'': Shqipëria - Republika i Shqipërisë
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Germany.svg|25px]] '''[[Almanha]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - República Federal de la Almanha
|
* ''Alman'': Deutschland - Bundesrepublik Deutschland
* ''Dinamarqués'': Tyskland - Forbundsrepublikken Tyskland
* ''Frísio oucidental'': Dútslán - Bûnsrepublyk Dútslán
* ''Baixo alman'': Duutschland - Bundsrepublik Duutschland
* ''Romani Kalderash'': Jermaniya / जेर्मानिया - Federalni Republika Jermaniya / क़ेदेराल्नी रेपुब्लिका जेर्मानिया
* ''Sórbio superior'': Němska - Zwjazkowa republika Němska
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Andorra.svg|25px]] '''[[Andorra]]''' - Prencipado de Andorra
|
* ''Catalan'': Andorra - Principat d’Andorra
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Angola.svg|25px]] '''[[Angola]]''': República de Angola
|
* ''Pertués'': Angola - República de Angola
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Antigua and Barbuda.svg|25px]] '''[[Antígua i Barbuda]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; ó '''Antiga i Barbuda'''&lt;/sup&gt;
|
* ''Anglés'': Antigua and Barbuda
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Saudi Arabia.svg|25px]] '''[[Arábia Saudita]]''' - Reino de la Arábia Saudita
|
* ''Árabe'': al-ʿArabiyyátu ex- Suʿūdiyyá / اَلْعَرَبِيَّةُ ٱلسُّعُودِيَّة ; las-Suʿūdiyyá / السعودية - al-Mamlakátu l-ʿArabiyyátu ex- Suʿūdiyyá / المملكة العربية السعودية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Algeria.svg|25px]] '''[[Argélia]]''' - República Popular Democrática de la Argélia
|
* ''Árabe'': al-Ǧaçā'ir / اَلْجَزَائِر - al-Ǧumhūriyyátu l-Ǧaçā'iriyyáti d-Dīmuqrāṭiyyáti š-Šlaʿbiyyá  / الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية
* ''Tamazight'': Ldzayer / ⵍⴷⵣⴰⵢⴻⵔ - Tamurt n Ldzayer / ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵍⴷⵣⴰⵢⴻⵔ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Armenia.svg|25px]] '''[[Arménia]]''':  República de la Arménia/Arménia
|
* ''Arménio'': Hayastan / Հայաստան  ; Hayḳ / Հայք - Hayastani Hanrapetouṭyoun / Հայաստանի Հանրապետություն
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Australia.svg|25px]] '''[[Oustrália]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Quemunidade de la Oustrália
|
* ''Anglés'': Australia - Commonwealth of Australia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Austria.svg|25px]] '''[[Áustria]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de la Áustria
|
* ''Alman'': Österreich -  Republik Österreich
* ''Croata'': Austrija - Republika Austrija
* ''Checo'': Rakousko - Rakouská republika
* ''Húngaro'': Ausztria - Osztrák Köztársaság
* ''Romani Kalderash'': Strexa / एस्त्रेख़ा - Republika Estrexa / रेपुब्लिका एस्त्रेख़ा
* ''Slobaco'': Rakúsko - Rakúska republika
* ''Slobeno'': Abstrija - Republika Abstrija
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Azerbaijan.svg|25px]] '''[[Azerbaijon]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;, '''Azerbaidjon''' ó '''Azerbeijan''' - República de l Azerbeijan
|
* ''Azeri'': Açərbaycan / Азәрбајҹан - Açərbaycan Respublikası / Азәрбајҹан Республикасы
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Bahamas.svg|25px]] '''[[Bahamas]]''', '''Baamas''' ó '''Barramas''' - Quemunidade de las Baamas
|
* ''Anglés'': The Bahamas - Commonwealth of The Bahamas
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bangladesh.svg|25px]] '''[[Bangladexe]]''' ó '''Bangladesh''' - República Popular de l Bangladesh
|
* ''Bengali'': Bāṁlādeš / বাংলাদেশ - Góṇ Prójātóntrī Bāṁlādeš - গণ প্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Barbados.svg|25px]] '''[[Barbados]]'''
|
* ''Anglés'': Barbados
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bahrain.svg|25px]] '''[[Bahrein|Barén]]' '', '''Bahrain''', '''Bahrein''', '''Barain''', '''Barein''', '''Bareine''' ó '''Baraine''' - Reino de l Barén
|
* ''Árabe'': al-Baḥrayn / اَلْبَحْرَيْن - Mamlakátu l-Baḥrayn / مملكة البحرين
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Belgium.svg|25px]] '''[[Bélgica]]''' - Reino de la Bélgica
|
* ''Flamengo'': België - Koninkrijk België
* ''Francés'': Belgique - Royaume de Belgique
* ''Alman'': Belgien - Königreich Belgien
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Belize.svg|25px]] '''[[Belize]]'''
|
* ''Anglés'': Belize
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Benin.svg|25px]] '''[[Benin]]''' ó '''Benin''' - República de l Benin
|
* ''Francés'': Bénin - République du Bénin
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Belarus.svg|25px]] '''[[Bielorrússia]]''', '''Bielo-Rússia''' ó '''Belarus''' - República de la Bielorrússia&lt;br /&gt;
|
* ''Bielorrusso'': Biełaruś / Беларусь - Respublika Biełaruś / Рэспубліка Беларусь
* ''Russo'': Belarus' / Беларусь ; Belorussija / Белоруссия - Respublika Belarus' / Республика Беларусь
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|25px]] '''[[Bósnia i Heirzegobina]]''', '''Bósnia i Heirzegobina''', '''Bósnia-Heirzegobina''' ó '''Bósnia-Heirzegobina'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Bósnio'': Bosna i Heircegobina 
* ''Sérbio'': Bosna i Heircegobina / Босна и Херцеговина
* ''Croata'': Bosna i Heircegobina
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Botswana.svg|25px]] '''[[Zabotsuana]]''' ó '''Botswana''' - República de l Botsuana
|
* ''Tsuana'': Botswana - Lefatshe la Botswana
* ''Anglés'': Botswana - Republic of Botswana
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Brazil.svg|25px]] '''[[Brasil]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - República Federatiba de l Brasil
|
* ''Pertués'': Brasil - República Federatiba do Brasil
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Brunei.svg|25px]] '''[[Brunei]]''' - Stado de l Brunei Darussalan
|
* ''Malaio'': Brunei Darussalan / بروني دارالسلام - Negara Brunei Darussalan / نڬارا بروني دارالسلام
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bulgaria.svg|25px]] '''[[Bulgária]]''' - República de la Bulgária
|
* ''Búlgaro'': Bŭlgarija / България - Republika Bŭlgarija / Република България
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] '''[[Burkina Faso]]''', '''Burquina Faso'''
|
* ''Francés'': Burkina Faso
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Burundi.svg|25px]] '''[[Burundi]]''' ó '''Burúndi''' - República de l Burundi
|
* ''Rundi'': Uburundi - Republika y'Uburundi
* ''Francés'': Burundi -  République du Burundi
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bhutan.svg|25px]] '''[[Buton]]''' - Reino de l Buton
|
* ''Jonghka'': 'Brug.yul. / འབྲུག་ཡུལ་ - 'Brug.rGyal.kʰab / འབྲུག་ཡུལ་
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cape Verde.svg|25px]] '''[[Cabo Berde]]''' - República de Cabo Berde
|
* ''Pertués'': Cabo Berde - República de Cabo Verde
* ''Crioulo cabo-berdiano'': Kabu Berdi - Republika di Kabu Berdi
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cameroon.svg|25px]] '''[[Camarones]]''' - República de ls Camarones
|
* ''Francés'': Cameroun - République du Cameroun
* ''Anglés'': Cameron - Republic of Cameron
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cambodia.svg|25px]] '''[[Camboja]]''' - Reino de l Camboja
|
* ''Cambojano'': Kampučā / កម្ពុជា - Praḥrāčāṇāčak[r] Kampučā / ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Canada.svg|25px]] '''[[Canadá]]''' - Reino de l Canadá &lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Anglés'': Canada
* ''Francés'': Canada
* ''Inuktitut'': Kanata / ᑲᓇᑕ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kazakhstan.svg|25px]] '''[[Cazaquistan]]''' - República de l Cazaquistan
|
* ''Cazaque'': Qazaqstan / Қазақстан - Qazaqstan Respublikasy / Қазақстан Республикасы
* ''Russo'': Kazaĥstan / Казахстан - Respublika Kazaĥstan / Республика Казахстан
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Central African Republic.svg|25px]] '''[[República Centro-Africana]]'''
|
* ''Francés'': République Centrafricaine
* ''Sango'': Ködörösése tî Béafrîka
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Chad.svg|25px]] '''[[Xade]]''', '''Chad''', '''Tchade''' ó '''Tchad''' - República de l Chade
|
* ''Francés'': Tchad - République du Tchad
* ''Árabe'': Tašād / تشاد - Ǧumhūriyyátu Tašād /جمهورية تشاد
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Czech Republic.svg|25px]] '''[[República Checa]]''', '''Chéquia'''&lt;sup&gt;[[#Notas|12]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Checo'': Čsko - Česká republika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] '''RP [[República Popular de la China|China]]' ''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República Popular de la China
|
* ''Mandarin'': Zhōngguó / 中國 / 中国 - Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó / 中華人民共和國 / 中华人民共和国
* ''Anglés'': China - People’s Republic of China
* ''Cazaque'': Qytaj / Қытай - Jûṅĥua Ĥalıq Respublikası / جۇڭحۋا حالىق ره‌سپۋبليكاسى
* ''Mungol'': Ĥjatad / Хятад ; Dundad uls / Дундад улс - Buġuḍi Nayiranḍlaĥu Dunḍlaḍu Arad Ulus / ????? ??????????? ??????? ?????? ?????
* ''Pertués'': China - República Popular da China
* ''Tibetano'': rGya.nag. / རྒྱ་ནག་; Kruṅ.go. / ཀྲུང་གོ་ ; Kruṅ.hwa. / ཀྲུང་ཧྭ་ - Kruṅ.hwa Mi.dmaṅs sPyi.mtʰun rGyal.kʰab. / ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་
* ''Uigur'': Hitay / ھىتاي ; Junggo / جۇڭگو ; Jungxua Xelq Jumhuriyiti / جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cyprus.svg|25px]] '''[[Xipre]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de Xipre
|
* ''Griego'': Kýpros / Κύπρος - Kypriakī́ Dīmokratía / Κυπριακή Δημοκρατία
* ''Turco'': Kıbrıs - Kıbrıs Cumhuriyeti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|25px]] ''[[Chipre de l Norte]]''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República Turca de l Xipre de l Norte
|
* ''Turco'': Kuzey Kıbrıs - Kuzey Kıbrıs Turk Cumhuriyeti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Comoros.svg|25px]] '''[[Quemores]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Ounion de las Comores
|
* ''Francés'': Comores - Union ç Comores
* ''Comorano'': Komori / قُمُرِ - Udzima wa Komori / وُدْزِمَ وَ قُمُرِ
* ''Árabe'': Ǧuzuru l-Qumur / جزر القمر ; Ǧuzuru Kūnūrū / جزر كومورو ; Ǧaçā'iru l-Qumur / جزائر القمر ; Ǧaçā'iru Kūnūrū / جزائر كومورو - Ittiḥādu l-Qumur / اتحاد القمر
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[República Democrática de l Congo]]''', '''Congo-Quinxasa''' ó '''Congo-Kinxasa'''
|
* ''Francés'': Congo - République Démocratique du Congo
* ''Kikongo'': Kongo - Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
* ''Lingala'': Kɔ́ngɔ - Republiki ya Kɔ́ngɔ Demokratiki
* ''Suaili'': Kongo - Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
* ''Tshiluba'': Kongu - Ditunga die Kongu wa Mungalaata
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[República de l Congo]]''', '''Congo-Brazabile'''
|
* ''Francés'': Congo - République du Congo
* ''Kituba'': Kongo - Repubilika ya Kongo
* ''Lingala'': Kɔ́ngɔ - Republiki ya Kɔ́ngɔ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of North Korea.svg|25px]] '''[[Coreia de l Norte]]''' - República Popular Democrática de la Coreia
|
* ''Coreano'': Chosŏn / 조선 / 朝鮮 - Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk / 조선민주주의인민공화국 / 朝鮮民主主義人民共和國
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of South Korea.svg|25px]] '''[[Coreia de l Sul]]''' - República de la Coreia / Coréia
|
* ''Coreano'': Hanguk / 한국 / 韓國 - Daehan Minguk / 대한민국 / 大韓民國
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cote d'Ivoire.svg|25px]] '''[[Cuosta de l Marfin]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|10]]&lt;/sup&gt; - República de la Cuosta de l Marfil
|
* ''Francés'': Cóte d'Ivoire - République de Cóte d'Ivoire
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Croatia.svg|25px]] '''[[Croácia]]''' - República de la Croácia
|
* ''Croata'': Hrbatska - Republika Hrbatska
* ''Húngaro'': Horbátország - Horbát Köztársaság
* ''Eitaliano'': Croazia - Repubblica Croata
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Denmark.svg|25px]] '''[[Dinamarca]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt; - Reino de la Dinamarca
|
* ''Dinamarqués'': Danmark - Kongeriget Danmark
* ''Faroés'': Danmark - Kongsríkið Danmark
* ''Alman'': Dänemark - Königreich Dänemark
* ''Groenlandés'': Danmarki ; Qallunaat Nunaat - Kunngeqarfik Danmarki
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Djibouti.svg|25px]] '''[[Djibuti]]''', '''Jibúti''' - República de Jibúti
|
* ''Árabe'': Ǧībūtī / جيبوتي ; Dǧībūtī / دجيبوتي - Ǧumhūriyyátu Ǧībūtī / جمهورية جيبوتي
* ''Francés'': Djibouti - République de Djibouti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Dominica.svg|25px]] '''[[Dominica]]''' ó '''Domínica''' - Quemunidade de la Dominica
|
* ''Anglés'': Dominica - Commonwealth of Dominica
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Egypt.svg|25px]] '''[[Eigito]]''' - República Árabe de l Eigito
|
* ''Árabe'': Miṣr / مِصْر - Ǧumhūriyyátu Miṣra l-ʿArabiyyá / جمهورية مصر العربية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the United Arab Emirates.svg|25px]] '''[[Eimirados Árabes Ounidos]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Árabe'': al-Einārātu l-ʿArabiyyátu l-Muttaḥidá / اَلْٳمَارَاتُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْمُتَّحِدَة
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Eritrea.svg|25px]] '''[[Eritréia]]''' - Stado de la Eritréia
|
* ''Tigrina'': Ertra / ኤርትራ - Hagəre Ertra / ሃግሬ ኤርትራ
* ''Árabe'': Iritriyā / ٳرِتْرِيَّا ; Aritriyā / أرتريا ; Irītriyā / إريتريا ; Aireītriyā / أريتريا ; Irtīriyā / إرتيريا ; Artīriyā / أرتيريا - Dawlátu Iritriyā / دولة إرتريا
* ''Anglés'': Eritrea - State of Eritrea
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Slovakia.svg|25px]] '''[[Slobáquia]]''' - República Slobaca
|
* ''Slobaco'': Eslobensko - Slobenská republika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Slovenia.svg|25px]] '''[[Slobénia]]''' - República de la Slobénia
|
* ''Slobénio'': Slobenija - Republika Slobenija
* ''Húngaro'': Szlobénia - Szlobén Köztársaság
* ''Eitaliano'': Slobenia - Repubblica Slobena
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Spain.svg|25px]] '''[[Spanha]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Reino de Spanha
|
*
* ''Basco'': Spainia - Espainiako Erresuma
* ''Catalan'': Espanya - Regne d'Espanya
* ''Galego'': España - Reino de España
* ''Sturiano'': España - Reinu d’España
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the United States.svg|25px]] '''[[Stados Ounidos de la América|Stados Ounidos]]' ''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]], [[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Stados Ounidos de la América
|
* ''Anglés'': United States - United States of America
* ''Francés'': États-Ounis - États-Ounis d’Amérique
* ''Habaiano'': ʻAmelika Huipūʻiba - ʻAmelika Huipūʻiba
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Estonia.svg|25px]] '''[[Stónia]]''' - República de la Stónia
|
* ''Stónio'': Eesti - Eesti Babariik
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Ethiopia.svg|25px]] '''[[Etiópia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - República Democrática Federal de la Eitiópia
|
* ''Amárico'': Ityop̣ya / ኢትዮጵያ - yä-Ityop̣ya Federalawi Dimokrasiyawi Ripäblik / የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ
* ''Anglés'': Ethiopia - Federal Democratic Republic of Ethiopia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Fiji.svg|25px]] [[Ilhas Fiji|Fiji]] ó '''Fidji''' - República de las Ilhas Fiji
|
* ''Anglés'': Fiji - Republic of the Fiji Islands
* ''Fijiano'': Biti - Matanitu Tu-Baka-i-koya ko Biti
* ''Hindustani'': Fijī / फ़िजी / فیجی - Fijī Ripablik / फ़िजी रिपब्लिक / فیجی رپبلک
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Philippines.svg|25px]] '''[[Felipinas]]''' - República de las Felipinas
|
* ''Felipino'': Pilipinas - Republika ng Pilipinas
* ''Anglés'': Philippines - Republic of the Philippines
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Finland.svg|25px]] '''[[Finlándia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de la Finlándia
|
* ''Finlandés'': Suomi - Suomen tasavalta
* ''Sueco'': Finland - Republiken Finland
* ''Lapon setentrional'': Suopma - Suoma republihkka
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of France.svg|25px]] '''[[Fráncia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt; - República Francesa
|
* ''Francés'': France - République française
* ''Alsaciano'': Frankreich - Republik Frankriich
* ''Basco'': Frantzia - Frantziako Errepublika
* ''Breton'': Bro-C’hall ; Frañs - Republik C’hall
* ''Catalan'': Fráncia - República Francesa
* ''Corso'': Francia - Repubblica Francesa
* ''Houlandés'': Frankrijk - Franse Republiek
* ''Oucitano'': Fráncia - República francesa
* ''Taitiano'': Farāni - Repupirita farāni
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Gabon.svg|25px]] '''[[Gabon]]''' - República de l Gabon
|
* ''Francés'': Gabon - République Gabonaise
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of The Gambia.svg|25px]] '''[[Gámbia]]''' - República de la Gámbia
|
* ''Anglés'': The Gambia - Republic of the Gambia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Ghana.svg|25px]] '''[[Gana]]''' - República de l Gana
|
* ''Anglés'': Ghana - Republic of Ghana
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Georgia.svg|25px]] '''[[Geórgia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de la Geórgia 
|
* ''Geórgio'': Saḳaireṭbelo / საქართველო - Saḳaireṭbelos Respublika / საქართველოს რესპუბლიკა
* ''Abecásio'': Ḳərṭtʷəla / Қырҭтәыла - Arespublika Ḳərṭtʷəla / Ареспублика Қырҭтәыла
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Grenada.svg|25px]] '''[[Granada]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - Stado de Granada
|
* ''Anglés'': Grenada - State of Grenada
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Greece.svg|25px]] '''[[Grécia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República Griega 
|
* ''Griego'': Eilláda - Ελλάδα ; Heillás / Ελλάς - Eillīnikī́ Dīmokratía / Ελληνική Δημοκρατία
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Guyana.svg|25px]] '''[[Guiana]]''' - República Co-ouperatiba de la Guiana
|
* ''Anglés'': Guyana - Co-ouperatibe Republic of Guyana
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Guinea.svg|25px]] '''[[Guiné]]''', '''Guiné-Conacri''' - República de la Guiné
|
* ''Francés'': Guinée - République de Guinée
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Guinea-Bissau.svg|25px]] '''[[Guiné-Bissau]]''' - República de la Guiné-Bissau
|
* ''Pertués'': Guiné-Bissau - República da Guiné-Bissau
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Equatorial Guinea.svg|25px]] '''[[Guiné Equatorial]]''' - República de la Guiné Eiquatorial
|
*
* ''Francés'': Guinée équatoriale - République de Guinée équatoriale
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Haiti.svg|25px]] '''[[Haiti]]''' - República de l Haiti
|
* ''Francés'': Haïti - République d'Haïti
* ''Crioulo Haitiano'': Ayiti - Repiblik dAyiti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Hungary.svg|25px]] '''[[Hungrie]]''' - República de la Hungrie
|
* ''Húngaro'': Magyarország - Magyar Köztársaság
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Yemen.svg|25px]] '''[[Iémen]]''' - República de l Iémen
|
* ''Árabe'': al-Yaman / اليمن - al-Ǧumhūriyyátu l-Yamaniyyá / الجمهورية اليمنية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of India.svg|25px]] '''[[Índia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - República de la Índia
|
* ''Hindi'': Bharat / भारत - Bʰārat Gaṇaireājya / भारत गणराज्य
* ''Anglés'': Andia - Republic of Andia
* ''Bengali'': Bʰārót / ভারত - Bʰārót Góṇórājÿó / ভারত গণরাজ্য
* ''Gujarati'': Bʰārat / ભારત ; Īnḍiyā / ઈન્ડિયા ; Hiṁd / હિંદ - Bʰārat Gaṇaireājya / ભારત ગણરાજ્ય
* ''Kanada'': Bʰārata / ಭಾರತ - Bʰārata Gaṇaireājya / ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ
* ''Marati'': Bʰāratīy / भारतीय - Bʰāratīy Praǳāsattāk / भारतीय प्रजासत्ताक
* ''Nepali'': Bʰārat / भारत ; Hindustān / हिन्दुस्तान  - Bʰārat Gaṇaireāǳya / भारत गणराज्य
* ''Sánscrito'': Bʰāratan / भारतम् - Bʰārat Gaṇaireājya / भारत गणराज्य
* ''Tamil'': Antiyā / இந்தியா ; Pārata / பாரத - Antiyak Kuṭiyaraču / இந்தியக் குடியரசு
* ''Telugu'': Bʰārata Dēšlaṁ / భారత దేశం ; Iṁḍiyā / ఇండియా - Bʰārata Gaṇla Rājyamu / భారత గణ రాజ్యము
* ''Urdu'': Hindūstān / ہندوستان ; Bʰārat / بھارت ; Inḋiyā / انڈیا - Jumhūrīyat-i Hindūstān / جمہوریت ہندوستان
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Indonesia.svg|25px]] '''[[Andonésia]]''' - República de la Andonésia
|
* ''Andonésio'': Indonesie / ايندونيسيا - Republik Andonesie / ريڤوبليك ايندونيسيا
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Iran.svg|25px]]' ''[[Eiran]]''' - República Eislámica de l Eiran
|
* ''Persa'': Īrān / ایران - Jomhūrī-ye Slānī-ye Īrān - جمهوری اسلامی ایران
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Iraq.svg|25px]] '''[[Eiraque]]''' - República de l Eiraque
|
* ''Árabe'': al-ʿIrāq / اَلْعِرَاق - al-Ǧumhūriyyátu l-ʿIrāqiyyá / الجمهورية العراقية
* ''Curdo'': ʿÎraq / عیراق ; Îraq / ئیراق ; Iraq / ئراق - Komara ʿÎraqé / کۆمارا عیراقێ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Ireland.svg|25px]] '''[[Eirlanda]]' '' - República de la Eirlanda
|
* ''Anglés'': Ireland - Republic of Ireland
* ''Eirlandés'': Éire - Poblacht na hÉireann
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Iceland.svg|25px]] '''[[Eislándia]]''' - República de la Eislándia
|
* ''Eislandés'': Ísland - Lýðbeldið Ísland
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Israel.svg|25px]] '''[[Eisrael]]''' - Stado de Eirael
|
* ''Heibraico'': Yiśra'el / יִשְׂרָאֵל - Mədînat Yiśra'el / מדינת ישראל 
* ''Árabe'': Isrā'īl / ٳسْرَائِيل - Dawlátu Isrā'īl / دولة إسرائيل
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Italy.svg|25px]] '''[[Eitália]]''' - República Eitaliana
|
* ''Eitaliano'': Italia - Repubblica Italiana
* ''Francés'': Italie - République italienne
* ''Friulano'': Italie - Republiche Taliane
* ''Alman'': Italien - Italienische Republik
* ''Lhadino'': Talia ; Italia - República Taliana
* ''Sardo'': Itàlia - Repùbrica Italiana
* ''Slobeno'': Italija - Italijanska republika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Jamaica.svg|25px]] '''[[Jamaica]]'''
|
* ''Anglish'': Jamaica
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Japan.svg|25px]] '''[[Japon]]''' - [[Ampério de l Japon]]  
|
* ''Japonés'': Nihon / 日本 - Nihon-koku / 日本国
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Jordan.svg|25px]] '''[[Jordánia]]''' - Reino Hashemita de la Jordánia
|
* ''Árabe'': Al-Urdun / الاردن - Al Mamlakah al Urduniyah al Hashimiyah / المملكة الأردنّيّة الهاشميّة
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kiribati.svg|25px]] '''[[Kiribati]]''', '''Quiribati''' - República de l Quiribati
|
* ''Gilbertés:'' Kiribati - Ribaberikin Kiribati
* ''Anglés'': Kiribati - Republic of Kiribati
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kosovo.svg|25px]] '''[[Kosobo]]&lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|8]]&lt;/sup&gt; ''','''Kosobo''' - República de l Kosobo
|
* ''Albanés'': Kosobë
* ''Serbo-Croata'': Косово, Kosobo
* ''Turco'': Kosoba
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kuwait.svg|25px]] '''[[Kuwait]]''', '''Kuaite''', - Stado de l Kuaite
|
* ''Árabe'': al-Kuwayt / الكويت - Dawlátu l-Kuwayt / دولة الكويت
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Laos.svg|25px]] '''[[Laos]]''' - República Popular Democrática de Laos
|
* ''Laociano'': Lao / ນລາວ - Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao / ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Lesotho.svg|25px]] '''[[Lesoto]]''' - Reino de l Lesoto
|
* ''Anglés'': Lesotho - Kingdon of Lesotho
* ''Soto'': Lesotho - Mmuso wa Lesotho
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Latvia.svg|25px]] '''[[Letónia]]''' - República de la Letónia
|
* ''Leton'': Latbija - Latbijas Republika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Lebanon.svg|25px]] '''[[Líbano]]''' - República de l Líbano
|
* ''Árabe'': Lubnān / لبنان - Al Jumhuriyah al Lubnaniyah / الجمهوريّة البنانيّة
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Liberia.svg|25px]] '''[[Libéria]]''' - República de la Libéria
|
* ''Anglés'': Liberie - Republic of Liberie
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Libya.svg|25px]] '''[[Líbia]]''' - Grande Jamahiriya Socialista Popular Árabe de la Líbia
|
* ''Árabe'': Lībiyah / ليبية - al-Janāhīrīyah al-‘Arabīya al-Lībīyah ash-Sha‘bīyah al-Ishtirākīyah al-Uzma / الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية العظمى
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Liechtenstein.svg|25px]] '''[[Liechtenstein]]''', - Percipado de Liechtenstein
|
* ''Alman'': Liechtenstein - Furstentun Liechtenstein
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Lithuania.svg|25px]] '''[[Lituánia]]''' - República de la Lituánia
|
* ''Lituano'': Lietuba - Lietubos Respublika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Luxembourg.svg|25px]] '''[[Luxemburgo]]''' - Gran-Ducado de l Luxemburgo
|
* ''Luxemburgués'': Lëtzebuerg - Groussherzogden Lëtzebuerg
* ''Francés'': Luxembourg - Grand-Duché de Luxembourg
* ''Alman'': Luxemburg - Großheirzogtun Luxemburg
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Republic of Macedonia.svg|25px]] '''[[República de la Macedónia de l Norte|Macedónia (ARJM)]]''' &lt;sup&gt;[[#Notas|5]]&lt;/sup&gt; - República de la Macedónia de l Norte
|
* ''Macedónio'': Makedonija / Македонија - Republika Makedonija / Република Македонија
* ''Albanés (nun ye ua léngua nacional)'': Maqedoni
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Madagascar.svg|25px]] '''[[Madagáscar]]''' - República de Madagáscar
|
* ''Malgaxe'': Madagasikara - Repoblikan'i Madagasikara
* ''Francés'': Madagascar - Republique de Madagascar
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Malaysia.svg|25px]] '''[[Malásia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt;  - Federaçon de la Malásia
|
* ''Malaio'': Malaysia - Persekutuan Malaysia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Malawi.svg|25px]] '''[[Malaui]]''', '''Maláui''', - República de l Mal´sui
|
* ''Anglés'': Malawi - Republic of Malawi
* ''Chewa'': Malaŵi - Mfuko la Malaŵi
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Maldives.svg|25px]] '''[[Maldibas]]''' - República de las Maldibas
|
* ''Dibehi'': Dibehi Rājje / ގުޖޭއްރާ ޔާއްރިހޫމްޖު - Dibehi Rājje ge Jumhuriyyā / ހިވެދި ގުޖޭއްރާ ޔާއްރިހޫމްޖު
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mali.svg|25px]] '''[[Mali]]''' - República de l Mali
|
* ''Francés'': Mali - République de Mali
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Malta.svg|25px]] '''[[Malta]]''' - República de Malta
|
* ''Maltés'': Malta - Repubblika ta' Malta
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Marshall Islands.svg|25px]] '''[[Ilhas Marshall]]''' - República de las Ilhas Marshall
|
* ''Anglés'': Marshall Islands - Republic of the Marshall Islands
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Morocco.svg|25px]] '''[[Marrocos]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|6]]&lt;/sup&gt; - Reino de Marrocos
|
* ''Árabe'': al-Maġrib / مغرب - Al Mamlakah al-Maghribiyah / المملكة المغربية
* ''Francés'': Maroc - Royaume du Maroc
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mauritius.svg|25px]] '''[[Mourícias]]''' - República de la Mourícia
|
* ''Anglés'': Mauritius - Republic of Mauritius 
* ''Francés'': Maurice - République de Maurice
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mauritania.svg|25px]] '''[[Mauritánia|Mouritánia]]''' - República Eislámica de la Mouritánia
|
* ''Árabe'': Mūrītāniyyah / موريتانية - Al-Jumhuriyah al-Islamiyah al-Mūrītāniyah / الجمهورية الإسلامية الموريتانية
* ''Francés'': Mauritanie - République Islamique de la Mauritanie
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Myanmar.svg|25px]] '''Birmánia''' &lt;sup&gt;[[#Notas|11]]&lt;/sup&gt; - Ounion de Birmánia
|
* ''Birmanés'': Myanma - Pyidaungzu Myanma Naingngandaw
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag_of_Federated_States_of_Micronesia.svg|25px]] '''[[Micronésia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Stados Federados de la Micronésia
|
* ''Anglés'': Micronesie - Federates States of Micronesie
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mozambique.svg|25px]] '''[[Moçambique]]''' - República de Moçambique
|
* ''Pertués'' - República de Moçambique
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Moldova.svg|25px]] '''[[Moldábia]]''' &lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de la Moldábia
|
* ''Romeno/Moldabo'': Moldoba - República Moldoba
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Monaco.svg|25px]] '''[[Mónaco]]''' - Percipado de Mónaco 
|
* ''Francés'': Monaco - Principauté de Monaco
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mongolia.svg|25px]] '''[[Mongólia]]'''
|
* ''Mongol'': Mongol Uls / Монгол Улс
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Montenegro.svg|25px]] '''[[Montenegro]]''' - República de Montenegro
|
* ''Sérbio'': Crna Gora / Црна Гора - Republika Crna Gora / Република Црна Гора
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Nagorno-Karabakh.svg|25px]] ''[[Ñagorno-Karabakh]]'' &lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de Nagorno-Carabaque 
|
* ''Arménio'': Lernayin Gharabagh / Լեռնային Ղարաբաղ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Namibia.svg|25px]] '''[[Namíbia]]''' - República de la Namíbia
|
* ''Anglés'': Namibia - Republic of Namibia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Nauru.svg|25px]] '''[[Ñaouru]]'''
|
* ''Naurano'': Naoero
* ''Anglés'': Nauru
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Nepal.svg|18px]] '''[[Nepal]]''' - República de l Nepal
|
* ''Nepalés'': Nepāl / नेपाल - Nepal Adhirajya / नेपाल अधिराज्य 
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Niger.svg|25px]] '''[[Níger]]''' - República de l Níger
|
* ''Francés'': Niger - République du Niger
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Nigeria.svg|25px]] '''[[Nigéria]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt;  - República Federal de la Nigéria
|
* ''Anglés'': Nigerie - Federal Republic of Nigerie
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Norway.svg|25px]] '''[[Noruega]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt; - Reino de la Noruega
|
* ''Noruegués (bokmål)'': Norge - Kongeriket Norge
* ''Noruegués (nynorsk)'': Noreg - Kongeriket Noreg
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of New Zealand.svg|25px]] '''[[Nuoba Zelándia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Anglés'': New Zealand
* ''Maori'': Aotearoa
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Oman.svg|25px]] '''[[Ouman]]''' - Sultanato de l Ouman
|
* ''Árabe'': ʿUmnān / عمان - Saltanat Uman / سلطنة عُمان
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of South Ossetia.svg|25px]] ''[[Oussécie de l Sul]]''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de la Oussécie de l Sul
|
* ''Oussécio'': Xussar Iryston / Хуссар Ирыстон - Respublikae Xussar Iryston / Республикӕ Хуссар Ирыстон
* ''Russo'': Južnaja Osetie / Южная Осетия - Respublika Južnaja Osetija/ Республика Южная Осетия
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Netherlands.svg|25px]] '''[[Países Baixos]]''' ó '''Houlanda'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt; - Reino de ls Países Baixos
|
* ''Flamengo'', ''nerlandés'' ó ''holandés'': Nederland - Koninkrijk dar Nederlanden
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Palau.svg|25px]] '''[[Palau]]''' - República de Palau
|
* ''Palauano'': Belau - Beluu er la Belau
* ''Anglés'': Palau - Republic of Palau
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Palestine.svg|25px]] ''[[Outoridade Nacional Palestiniana|Palestina]]' '&lt;sup&gt;[[#Notas|7]]&lt;/sup&gt; - Stado de la Palestina
|
* ''Árabe'': Filastīn / فلسطين - Daulat Filastin / دولةفلسطين
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Papua New Guinea.svg|25px]] '''[[Papua-Nuoba Guiné]]''', '''Papuásia-Nuoba Guiné''' ó '''Papua Nuoba Guiné'''
|
* ''Anglés'': Papua New Guinea
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Pakistan.svg|25px]] '''[[Paquiston]]''' - República Eislámica de l Paquistan
|
* ''Urdu'': Pākistān / پاکستان - Islami Jamhuria Pākistān / اسلامی جمہوریت پاکستان
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Paraguay.svg|25px]] '''[[Paraguai]]''' - República de l Paraguai
|
* ''Guarani'': Paraguái - Téta Paraguái
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Poland.svg|25px]] '''[[Polónia]]''' - República de la Polónia 
|
* ''Polaco'': Polska - Rzeczpospolita Polska
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Portugal.svg|25px]] '''[[Pertual]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;  - República Pertuesa
|
* ''Pertués'': Portugal - República Portuguesa
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Qatar.svg|25px]] '''[[Qatar]]''', '''Qatar''' ó '''Katar''' - Stado de l Qatar
|
* ''Árabe'': Qaṭaire / قَطَر - Dawlátu Qaṭaire / دولة قطر
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kenya.svg|25px]] '''[[Quénia]]''' - República de l Quénia/Quénia
|
* ''Anglés'': Kenya - Republic of Kenya
* ''Suaili'': Kenya - Jamhuri ya Kenya
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kyrgyzstan.svg|25px]] '''[[Quirguiston]]''', '''Quirguizistan''' ó '''Quirguízia''' - República Quirguiç
|
* ''Quirguiç'': Kyrgyzstan / Кыргызстан - Kyrgyç Respublikasy / Кыргыз Республикасы
* ''Russo'': Kyrgyzstan / Кыргызстан - Kyrgyzskaya respublika - Кыргызская республика
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] '''[[Reino Ounido]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]], [[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Reino Ounido de la Gran Bretanha i Eirlanda de l Norte
|
* ''Anglés'': United Kingdon - United Kingdon of Great Britain and Northern Ireland
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Romania.svg|25px]] '''[[Roménia]]''' 
|
* ''Romeno'': Románia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Rwanda.svg|25px]] '''[[Ruanda]]''' - República de l Ruanda
|
* ''Ruandés'': Rwanda - Repubulika y'u Rwanda 
* ''Francés'': Rwanda - République du Rwanda
* ''Anglés'': Rwanda - Republic of Rwanda
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Russia.svg|25px]] '''[[Rússia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Federaçon Russa
|
* ''Russo'': Rossija / Россия - Rossijskaja Federacija / Российская Федерация 
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Solomon Islands.svg|25px]] '''[[Eilhas Salomon]]'''
|
* ''Anglés'': Tierramon Islands
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Samoa.svg|25px]] '''[[Samoa]]''' - Stado Andependiente de la Samoa
|
* ''Anglés'': Samoa -  Andependent State of Samoa
* ''Samoano'': Samoa - Malo Sa'oloto Tuto'atasi l Samoa
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Saint Lucia.svg|25px]] '''[[Santa Lúcia]]'''
|
* ''Anglés'': Saint Lucia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|25px]] '''[[San Cristobo i Nebis]]''', '''Saint Kitts i Nebis''', '''San Cristobo i Nebis''', '''Saint Kitts i Nébis''', '''San Cristófe i Nébis'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;  - Federaçon de San Cristobo i Nebis
|
* ''Anglés'': Saint Kitts and Nebis - Federation of Saint Kitts and Nebis
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of San Marino.svg|25px]] '''[[San Marino]]''' ó '''San Marinho''' - República Sereníssema de San Marino
|
* ''Eitaliano'': San Marino - Serenissima Repubblica di San Marino
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sao Tome and Principe.svg|25px]] '''[[San Tomé i Príncepe]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República Democrática de San Tomé i Príncepe
|
* ''Pertués'' - República Democrática de São Tomé i Príncepe
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|25px]] '''[[San Bicente i Granadinas]]''' 
|
* ''Anglés'': Saint Bincent and the Grenadines
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Western Sahara.svg|25px]]'''[[Sara Oucidental]]''', '''Saara Oucidental''' ó '''Sahara Oucidental'''&lt;sup&gt;[[#Notas|6]]&lt;/sup&gt; - República Democrática Árabe de l Sara / Saara / Sahara
|
* ''Árabe'': Al-Saḥrāwiyyah / صحراوية - Al-Jumhūrīyá al-Arabīyá las-Sahrāwīyá ad-Dīmuqrātīyá / الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Seychelles.svg|25px]] '''[[Seixeles]]''' - República de las Seixeles
|
* ''Anglés'': Seychelles - Republic of Seychelles
* ''Francés'': Seychelles - République ç Seychelles
* ''Seselwa'': Sesel - Repiblik Sesel
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Senegal.svg|25px]] '''[[Senegal]]''' - República de l Senegal
|
* ''Francés'': Sénégal - République du Sénégal
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sri Lanka.svg|25px]]'''[[Sri Lanka]]''' ó '''Seilon''' - República Democrática Socialista de l Sri Lanca
|
* ''Sinhala'': Sri Lanka - Sri Lankā Prajathanthrika Samajabadi Janarajaya
* ''Tamil'': Llankai / இலங்கை - Eillankai Chananaayaka Chosalisa Kudiyarasu
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sierra Leone.svg|25px]] '''[[Serra Lhiona]]''' - República de la Sierra Lhiona
|
* ''Anglés'': Sierra Leone - Republic of Sierra Leone
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Serbia.svg|25px]] '''[[Sérbia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]], [[#Notas|4]], [[#Notas|8]]&lt;/sup&gt; - República de la Sérbia
|
* ''Sérbio'': Srbija / Србија - Republika Srbija / Република Србија
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Singapore.svg|25px]] '''[[Singapura]]''' - República de Singapura
|
* ''Malaio'': Singapura - Republik Singapura
* ''Chino'': Xinjiapo / 新加坡 - Xīnjīapō Gònghéguó / 新加坡共和国
* ''Tamil'': Čiṅkappūr / சிங்கப்பூர் - Cingkappūr Kudiyarasu / சிங்கப்பூர் குடியரசு
* ''Anglés'': Singapore - Republic of Singapore
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Syria.svg|25px]]' ''[[Síria]]''' - República Árabe Síria
|
* ''Árabe'': Sūriyyah / سورية - Al-Jumhuriyah al-'Arabiyah al-Suriyah / الجمهوريّة العربيّة السّوريّة
* Síriaco:ܘܩ݂ܥܠ ܐܩ ܵܥܘܥܲ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Somalia.svg|25px]] '''[[Somália]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|9]]&lt;/sup&gt; 
|
* ''Somali'': Somaaliya
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Somaliland.svg|25px]] ''[[Somalilándia]]''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt;  - República de la Somalilándia
|
* ''Somali'': Somaliland
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Swaziland.svg|25px]] '''[[Suazilándia]]''' - Reino de la Suazilándia
|
* ''Anglés'': Swaziland - Kingdon of Swaziland
* ''Suazi'': eSwatini - Umbuso weSwatini
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sudan.svg|25px]] '''[[Sudan]]''' - República de l Sudan
|
* ''Árabe'': Las-Sūdān / السودان - Jumhuriyat las-Sudan / جمهورية السودان
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of South Sudan.svg|25px]] '''[[Sudan de l Sul]]''' - República de l Sudan de l Sul
|
* ''Angles'': Republic of South Sudan
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sweden.svg|25px]] '''[[Suécia]]''' - Reino de la Suécia
|
* ''Sueco'': Sberige - Konungariket Sberige
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Switzerland.svg|18px]] '''[[Suíça]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Cunfederaçon Suíça
|
* ''Alman'': Schweiç - Schweizerische Eidgenossenschaft
* ''Francés'': Suisse - Cunfédération suisse
* ''Eitaliano'': Sbizzera - Cunfederazione Sbizzera
* ''Reto-Romano'': Sbizra - Cunfederaziun Sbizra
* ''Lhatin'': Cunfœderatio Heilbetica
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Suriname.svg|25px]] '''[[Suriname]]''' - República de l Surinan
|
* ''Flamengo'': Suriname - Republiek Suriname
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Thailand.svg|25px]] '''[[Tailándia]]''' - Reino de la Tailándia
|
* ''Tailandés'': Prathēt Thai / ราชอาณาจักรไทย - Ratcha Anachak Thai
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Republic of China.svg|25px]] '''[[Taiwan]]' '', '''Fermosa''',  ó '''China-Taipé'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de la China / Fermosa
|
* ''Chino'': Táiwān / 臺灣 / 台湾 - Zhōnghuá Mínguó / 中華民國 / 中华民国
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tajikistan.svg|25px]] '''[[Tadjiquiston|Tajiquiston]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]  - República de l Tajiquistan
|
* ''Persa (Tajique-Persa)'': Tojikistan / Тоҷикистон - Jumhurii Tojikiston
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tanzania.svg|25px]] '''[[Tanzánia]]''' ó '''Tanzania''' - República Ounida de la Tanzánia
|
* ''Suaili'': Tanzania - Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of East Timor.svg|25px]] '''[[Timor-Leste]]''' - República Democrática de Timor-Leste
|
* ''Tétun'': Timór Lorosa'i - Repúblika Demokrátika Timór Lorosa'i
* ''Pertués'': Timor-Leste - República Democrática de Timor-Leste
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Togo (3-2).svg|25px]] '''[[Togo]]''' - República de l Togo
|
* ''Francés'': Togo - République Togolaise
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tonga.svg|25px]] '''[[Tonga]]''' - Reino de Tonga
|
* ''Tonganés'': Tonga - Pule'anga Fakatu'i 'l Tonga
* ''Anglés'': Tonga - Kingdon of Tonga
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Transnistria.svg|25px]] ''[[Transnístria]]'', ''Transdniestre'', ''Transdniéstria'' ó ''Pridnestróbia'' - República de la Transnístria
|
* ''Russo'': Pridnestrobje / приднестрові - Приднестровская Молдавская Республика
* ''Romeno/Moldabo (ouficiosa)'': Stînga Nistrului - República Moldobenească Nistreană / Република Молдовеняскэ Нистрянэ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Trinidad and Tobago.svg|25px]] '''[[Trindade i Tobago]]''', &lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de Trindade i Tobago
|
* ''Anglés'': Trinidad and Tobago - Republic of Trinidad and Tobago
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tunisia.svg|25px]] '''[[Tunísia]]''' - República de la Tunísia
|
* ''Árabe'': Tūnis / تونس - Al Jumhuriyya at-Tūsiyya / الجمهرية التونسية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Turkmenistan.svg|25px]] '''[[Turcomeniston|Turquemeniston]]'''
|
* ''Turqueménio'': Turkmenistan
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Turkey.svg|25px]] '''[[Turquie]]''' - República de la Turquie
|
* ''Turco'': Turkiye - Turkiye Cumhuriyeti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tuvalu.svg|25px]] '''[[Tubalu]]'''
|
* ''Tubaluano'': Tuvalu
* ''Anglés'': Tuvalu
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Ukraine.svg|25px]] '''[[Oucránia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Oucraniano'': Ukrajina / Україна
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Uganda.svg|25px]] '''[[Uganda|Ouganda]]''' - República de l Ouganda
|
* ''Anglés'': Uganda - Republic of Uganda
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Uzbekistan.svg|25px]] '''[[Uzbequiston]]''' ó '''Ouzbequistan'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de l Ouzbequistan
|
* ''Ouzbeque'': L'zbekiston - L‘zbekiston Respublikasi
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Vanuatu.svg|25px]] '''[[Banuatu]]''' - República de l Banuatu
|
* ''Bislama'': vanuatu - Ripablik blong Banuatu
* ''Anglés'': vanuatu - Republic of Banuatu
* ''Francés'': vanuatu - République du Banuatu
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Vatican City.svg|18px]] '''[[Cidade de l Baticano]]''' - Stado de la Cidade de l Baticano
|
* ''Eitaliano'': Città del Baticano - Stato della Città del Vaticano 
* ''Lhatin'': Baticanus - Status Urbis Baticani
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Vietnam.svg|25px]] '''[[Bietname]]''' 
|
* ''Bietnamita'': Biệt Nan - Cộng Hòa Xana Hội Chủ Nghĩla Biệt Nan
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Zambia.svg|25px]] '''[[Zámbia]]''' - República de la Zámbia
|
* ''Anglés'': Zambia - Republic of Zambia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Zimbabwe.svg|25px]] '''[[Zimbabué]]''' ó '''Zimbaué'''- República de l Zimbabué
|
* ''Anglés'': Zimbabwe -  Republic of Zimbabwe
|}

An [[Febreiro]] de [[2008]], eisistien 203 países na lista arriba, correspundendo a:
* 195 países andependientes:
** 192 Stados nembros de las [[Naciones Ounidas]]
** [[Kosobo]] ''(Andepéndencia ounilateral)''
** [[Taiwan|República de la China]] (Fermosa/Taiwan)
** [[Cidade de l Baticano]]
* 8 países andependientes, mas nun recoincidos: ([[Abecásia]], [[Nagorno-Karabakh|Alto Carabaque]], [[Xipre de l Norte]], [[Palestina]], [[Saara Oucidental]], [[Somalilándia]], [[Ossétia de l Sul]] i [[Transnístria]])

== Notas ==
* &lt;sup&gt;1&lt;/sub&gt;: Esta lista anclui países andependientes ''de-fato''. mais anformaçon puode ser ancontrada na [[Aneixo:Lista de cunflitos territoriales|Lista de países nó-recoincidos]].
* &lt;sup&gt;2&lt;/sub&gt;: Alguns stados soberanos ténen dependéncias oultramarinas que nun fázen parte de l sous territórios. mais anformaçon puode ser ancuntrada an [[Aneixo:Lista de territórios dependientes|Lista de territórios dependientes]]. 
* &lt;sup&gt;3&lt;/sub&gt;: Alguns stados soberanos ténen struturas [[Federaçon|federales]] an grau mais ó menos bariable. mais anformaçon puode ser bista an [[Aneixo:Lista de federaçones|Lista de federaçones]]. 
* &lt;sup&gt;4&lt;/sub&gt;: Alguns stados soberanos ténen antidades outónomas que fázen parte de ls sous territórios. mais anformaçon puode ser ancuntrada an [[Aneixo:Lista de antidades outónomas|Lista de antidades outónomas]]. 
* &lt;sup&gt;5&lt;/sub&gt;: La República de la [[República de la Macedónia|Macedónia]] ye tamien coincida cumo &quot;Antiga República Jugoslaba/Iugoslaba de la Macedónia/Macedónia&quot;.
* &lt;sup&gt;6&lt;/sub&gt;: Saara: ber [[Política de l Saara Oucidental]]
* &lt;sup&gt;7&lt;/sub&gt;: Palestina: L &quot;Stado de la [[Palestina]]&quot; fui declarado an [[1988]] i recoincido por bários países árabes i muçulmanos. Ls artigos [[Faixa de Gaza]], [[Cisjordánia]] i [[Eirael]] ténen refréncias subre árias na region de la Palestina.
* &lt;sup&gt;8&lt;/sub&gt;: Kosobo (Kosoba - Kosobo i Metohija / Косово и Метохија) declarou ounilateralmente la andependéncia de la Sérbia an [[2008]], que fui recoinciida por países cumo ls [[Stados Ounidos]], mas nó pula [[Sérbia]] i outros países cumo [[Rússia]] i [[Spanha]]. Até ende era ua porbíncia outónoma sérbia ambaixo admenistraçon de la [[ONU]] zde [[1999]].
* &lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;: La Somália ye un paíç que atualmente eisiste cun statuto ''de-jure''.
* &lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt;: La Cuosta de l Marfil determinou spressamente a la quemunidade anternacional para ser tratada por '''Cóte d'Ivoire'''.
* &lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt;: Mianmar ó l Myanmar (Bras.) ye inda coincido pul nome antigo Birmánia ó Burma (Bras.).
* &lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt;: La República Xeca puode tamien ser dezida cumo '''Xéquia''' (nome cúrtio ancorajado pulas outoridades Xecas).

== Outras listaiges ==
* [[Critarquie|Lista de países que yá nun eisisten]]
* [[Lista simples de países|Lista de países (semplificada)]]
* [[Lista de países nun-recoincidos]]
* [[Lista de antidades outónomas]]
* [[Lista de territórios dependientes]]
* [[Lista de árias çputadas ó acupadas]]
* [[Lista de países i territórios por ária]]
* [[Países eimaginários]]
* [[Micro-stados]]
* [[Lista de capitales]]
* [[lista de países ansulares]]
* [[Lista de países por data de criaçon]] 
* [[Fuso hourário]]

Para mais recursos, ber [[Refréncias geográficas]].

== {{Ber tamien}} ==
* [[Eitimologie de ls nomes de ls países]]
* [[Geografie]]
* [[Tierra]]
* [[Cuntinente]]
* [[Micronaçon]]es

[[Catadorie:!Lhistas]]</text>
      <sha1>09mrs9vv57b4606tz3pupc1ejfn5ze8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>107059</id>
      <parentid>107056</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:36:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38659-99</username>
        <id>15379</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ 1</comment>
      <origin>107059</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51214" sha1="dfz78cxli1q5h8giumghsa9jjtrryip" xml:space="preserve">[[Fexeiro:CIA Political World Map 2002.jpg|400px|thumb|right|Debison política de l mundo (2002)]]
Este artigo ye ua '''lista de stados soberanos''' de l mundo, ancluindo ls stados andependientes ''[[de jure]]'' i ''[[de fato]]''. 

De modo a aparecer na lista cumo un paíç ''de fato'' andependiente, l stado ten de oubedecer al artigo 1º de la [[Cumbençon de Montebideu]] de [[1933]], l que quier dezir que la antidade ten de apersentar las seguintes qualificaçones:
:la) ua populaçon permaniente;
:b) un território definido;
:c) gobierno;
:d) capacidade para antrar an relaçones culs outros stados.

Culas [[#notas|notas]], algua anformaçon ye dada:

* La rezon por que un stado nó-''de jure'' ye listado &lt;sup&gt;[[#Notes|1]]&lt;/sup&gt;
* Las dependéncias &lt;sup&gt;[[#Notes|2]]&lt;/sup&gt;
* Las struturas federales, quando aplicable &lt;sup&gt;[[#Notes|3]]&lt;/sup&gt;
* Las antidades outónomas andrento de l território de l stado soberano &lt;sup&gt;[[#Notes|4]]&lt;/sup&gt;
* Outras ouserbaçones

Ls nomes son apersentados ne ls padrones de [[Lhéngua mirandesa|mirandés]] de [[Pertual]] (i outros países); habendo defrenças andrento de l própios padrones, eilhas son tamien apersentadas. Para alhá desso, tamien aparécen ls nomes na(s) lhéngua(s) ouficial(ales) de l paíç.
* An Mirandés, l nome de l paíç ye apersentado na forma cúrtia (s: Afeganistan) i na forma ouficial (s: República Eislámica de l Afeganistan).
* Na lhéngua oufecial, l nome de l paíç ye apersentado na forma cúrtia i na forma oufecial. Quando neçairo, la [[traslhiteraçon]] para l [[abc lhatino]] ye apersentada a la par de l carateres screbidos oureginales ([[cerílico]], [[lhéngua china|lhetras chinas]], etc.). Quando possible, la ''lhatinizaçon'' perferida pul paíç fui ousada.
La ancluson de qualquiera nome i/ó paíç neste artigo nun debe de pressuponer la aporfilhaçon dua posiçon oufecial nalgua çputa subre esse nome i/ó paíç. Antidades cunsideradas [[micronaçon]]es nun recoincidas anternacionalmente nun fúrun ancluídas.

== Stados soberanos ==
{| border=&quot;1&quot; style=&quot;border-collapse: collapse;&quot;
!bgcolor=#ccc|Nome cúrtio an Mirandés
!bgcolor=#ccc|Nome cúrtio i oufecial na(s) lhéngua(s) de l paíç
|- valign=topf
|[[Fexeiro:Flag of Abkhazia.svg|25px]] ''[[Abecásia]]''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de la Abecásia
|
* ''Abecásio'': Laṗsny / Аҧсны
* ''Russo'': Abchazija / Абхазия
* ''Georgiano'': Laṗẖazeṭi / აფხაზეთი
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Afghanistan.svg|25px]] '''[[Afeganistan]]''' - República Eislámica de l Afeganistan
|
* ''Persa (Dari-Persa)'': Afġānestān / افغانستان - Jomhūrī-ye Slānī-ye Afġānestān / جمهوری اسلامی افغانستان
* ''Pashto'': Afġānistān / افغانستان - də Afġānistān Islānī Jumhūriyat / افغانستان اسلامي جمهوريت
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of South Africa.svg|25px]] '''[[África de l Sul]]''' - República de la África de l Sul
|
* ''Anglés'': South Africa - Republic of South Africa
* ''Africáner'': Suid-Afrika - Republiek ban Suid-Afrika
* ''Xhosa'': uMzantsi Afrika - iRiphabliki yaseMzantsi Afrika
* ''Zulu'': iNingizimu Afrika / iSotafilika - iRiphabliki yaseNingizimu Afrika
* ''Ndebele'': iSewula Afrika - iRiphabliki yeSewula Afrika
* ''Sotho'': Afrika-Borwa - Rephaboliki ya Afrika-Borwa
* ''Swati'': iNingizimu Afrika / iNyonyana - iRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika
* ''Tsonga'': Afrika Dzonga - Riphabliki ra Afrika Dzonga
* ''Tswana'': Aforika Borwa / Aferika Borwa - Rephaboliki ya Aforika Borwa
* ''Benda'': Afurika Tshipembe - Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Albania.svg|25px]] '''[[Albánia]]''' - República de la Albánia
|
* ''Albanés'': Shqipëria - Republika i Shqipërisë
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Germany.svg|25px]] '''[[Almanha]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - República Federal de la Almanha
|
* ''Alman'': Deutschland - Bundesrepublik Deutschland
* ''Dinamarqués'': Tyskland - Forbundsrepublikken Tyskland
* ''Frísio oucidental'': Dútslán - Bûnsrepublyk Dútslán
* ''Baixo alman'': Duutschland - Bundsrepublik Duutschland
* ''Romani Kalderash'': Jermaniya / जेर्मानिया - Federalni Republika Jermaniya / क़ेदेराल्नी रेपुब्लिका जेर्मानिया
* ''Sórbio superior'': Němska - Zwjazkowa republika Němska
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Andorra.svg|25px]] '''[[Andorra]]''' - Prencipado de Andorra
|
* ''Catalan'': Andorra - Principat d’Andorra
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Angola.svg|25px]] '''[[Angola]]''': República de Angola
|
* ''Pertués'': Angola - República de Angola
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Antigua and Barbuda.svg|25px]] '''[[Antígua i Barbuda]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; ó '''Antiga i Barbuda'''&lt;/sup&gt;
|
* ''Anglés'': Antigua and Barbuda
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Saudi Arabia.svg|25px]] '''[[Arábia Saudita]]''' - Reino de la Arábia Saudita
|
* ''Árabe'': al-ʿArabiyyátu ex- Suʿūdiyyá / اَلْعَرَبِيَّةُ ٱلسُّعُودِيَّة ; las-Suʿūdiyyá / السعودية - al-Mamlakátu l-ʿArabiyyátu ex- Suʿūdiyyá / المملكة العربية السعودية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Algeria.svg|25px]] '''[[Argélia]]''' - República Popular Democrática de la Argélia
|
* ''Árabe'': al-Ǧaçā'ir / اَلْجَزَائِر - al-Ǧumhūriyyátu l-Ǧaçā'iriyyáti d-Dīmuqrāṭiyyáti š-Šlaʿbiyyá  / الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية
* ''Tamazight'': Ldzayer / ⵍⴷⵣⴰⵢⴻⵔ - Tamurt n Ldzayer / ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵍⴷⵣⴰⵢⴻⵔ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Armenia.svg|25px]] '''[[Arménia]]''':  República de la Arménia/Arménia
|
* ''Arménio'': Hayastan / Հայաստան  ; Hayḳ / Հայք - Hayastani Hanrapetouṭyoun / Հայաստանի Հանրապետություն
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Australia.svg|25px]] '''[[Oustrália]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Quemunidade de la Oustrália
|
* ''Anglés'': Australia - Commonwealth of Australia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Austria.svg|25px]] '''[[Áustria]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de la Áustria
|
* ''Alman'': Österreich -  Republik Österreich
* ''Croata'': Austrija - Republika Austrija
* ''Checo'': Rakousko - Rakouská republika
* ''Húngaro'': Ausztria - Osztrák Köztársaság
* ''Romani Kalderash'': Strexa / एस्त्रेख़ा - Republika Estrexa / रेपुब्लिका एस्त्रेख़ा
* ''Slobaco'': Rakúsko - Rakúska republika
* ''Slobeno'': Abstrija - Republika Abstrija
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Azerbaijan.svg|25px]] '''[[Azerbaijon]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;, '''Azerbaidjon''' ó '''Azerbeijan''' - República de l Azerbeijan
|
* ''Azeri'': Açərbaycan / Азәрбајҹан - Açərbaycan Respublikası / Азәрбајҹан Республикасы
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Bahamas.svg|25px]] '''[[Bahamas]]''', '''Baamas''' ó '''Barramas''' - Quemunidade de las Baamas
|
* ''Anglés'': The Bahamas - Commonwealth of The Bahamas
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bangladesh.svg|25px]] '''[[Bangladexe]]''' ó '''Bangladesh''' - República Popular de l Bangladesh
|
* ''Bengali'': Bāṁlādeš / বাংলাদেশ - Góṇ Prójātóntrī Bāṁlādeš - গণ প্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Barbados.svg|25px]] '''[[Barbados]]'''
|
* ''Anglés'': Barbados
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bahrain.svg|25px]] '''[[Bahrein|Barén]]' '', '''Bahrain''', '''Bahrein''', '''Barain''', '''Barein''', '''Bareine''' ó '''Baraine''' - Reino de l Barén
|
* ''Árabe'': al-Baḥrayn / اَلْبَحْرَيْن - Mamlakátu l-Baḥrayn / مملكة البحرين
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Belgium.svg|25px]] '''[[Bélgica]]''' - Reino de la Bélgica
|
* ''Flamengo'': België - Koninkrijk België
* ''Francés'': Belgique - Royaume de Belgique
* ''Alman'': Belgien - Königreich Belgien
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Belize.svg|25px]] '''[[Belize]]'''
|
* ''Anglés'': Belize
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Benin.svg|25px]] '''[[Benin]]''' ó '''Benin''' - República de l Benin
|
* ''Francés'': Bénin - République du Bénin
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Belarus.svg|25px]] '''[[Bielorrússia]]''', '''Bielo-Rússia''' ó '''Belarus''' - República de la Bielorrússia&lt;br /&gt;
|
* ''Bielorrusso'': Biełaruś / Беларусь - Respublika Biełaruś / Рэспубліка Беларусь
* ''Russo'': Belarus' / Беларусь ; Belorussija / Белоруссия - Respublika Belarus' / Республика Беларусь
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|25px]] '''[[Bósnia i Heirzegobina]]''', '''Bósnia i Heirzegobina''', '''Bósnia-Heirzegobina''' ó '''Bósnia-Heirzegobina'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Bósnio'': Bosna i Heircegobina 
* ''Sérbio'': Bosna i Heircegobina / Босна и Херцеговина
* ''Croata'': Bosna i Heircegobina
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Botswana.svg|25px]] '''[[Zabotsuana]]''' ó '''Botswana''' - República de l Botsuana
|
* ''Tsuana'': Botswana - Lefatshe la Botswana
* ''Anglés'': Botswana - Republic of Botswana
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Brazil.svg|25px]] '''[[Brasil]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - República Federatiba de l Brasil
|
* ''Pertués'': Brasil - República Federatiba do Brasil
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Brunei.svg|25px]] '''[[Brunei]]''' - Stado de l Brunei Darussalan
|
* ''Malaio'': Brunei Darussalan / بروني دارالسلام - Negara Brunei Darussalan / نڬارا بروني دارالسلام
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bulgaria.svg|25px]] '''[[Bulgária]]''' - República de la Bulgária
|
* ''Búlgaro'': Bŭlgarija / България - Republika Bŭlgarija / Република България
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] '''[[Burkina Faso]]''', '''Burquina Faso'''
|
* ''Francés'': Burkina Faso
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Burundi.svg|25px]] '''[[Burundi]]''' ó '''Burúndi''' - República de l Burundi
|
* ''Rundi'': Uburundi - Republika y'Uburundi
* ''Francés'': Burundi -  République du Burundi
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bhutan.svg|25px]] '''[[Buton]]''' - Reino de l Buton
|
* ''Jonghka'': 'Brug.yul. / འབྲུག་ཡུལ་ - 'Brug.rGyal.kʰab / འབྲུག་ཡུལ་
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cape Verde.svg|25px]] '''[[Cabo Berde]]''' - República de Cabo Berde
|
* ''Pertués'': Cabo Berde - República de Cabo Verde
* ''Crioulo cabo-berdiano'': Kabu Berdi - Republika di Kabu Berdi
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cameroon.svg|25px]] '''[[Camarones]]''' - República de ls Camarones
|
* ''Francés'': Cameroun - République du Cameroun
* ''Anglés'': Cameron - Republic of Cameron
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cambodia.svg|25px]] '''[[Camboja]]''' - Reino de l Camboja
|
* ''Cambojano'': Kampučā / កម្ពុជា - Praḥrāčāṇāčak[r] Kampučā / ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Canada.svg|25px]] '''[[Canadá]]''' - Reino de l Canadá &lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Anglés'': Canada
* ''Francés'': Canada
* ''Inuktitut'': Kanata / ᑲᓇᑕ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kazakhstan.svg|25px]] '''[[Cazaquistan]]''' - República de l Cazaquistan
|
* ''Cazaque'': Qazaqstan / Қазақстан - Qazaqstan Respublikasy / Қазақстан Республикасы
* ''Russo'': Kazaĥstan / Казахстан - Respublika Kazaĥstan / Республика Казахстан
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Central African Republic.svg|25px]] '''[[República Centro-Africana]]'''
|
* ''Francés'': République Centrafricaine
* ''Sango'': Ködörösése tî Béafrîka
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Chad.svg|25px]] '''[[Xade]]''', '''Chad''', '''Tchade''' ó '''Tchad''' - República de l Chade
|
* ''Francés'': Tchad - République du Tchad
* ''Árabe'': Tašād / تشاد - Ǧumhūriyyátu Tašād /جمهورية تشاد
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Czech Republic.svg|25px]] '''[[República Checa]]''', '''Chéquia'''&lt;sup&gt;[[#Notas|12]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Checo'': Čsko - Česká republika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] '''RP [[República Popular de la China|China]]' ''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República Popular de la China
|
* ''Mandarin'': Zhōngguó / 中國 / 中国 - Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó / 中華人民共和國 / 中华人民共和国
* ''Anglés'': China - People’s Republic of China
* ''Cazaque'': Qytaj / Қытай - Jûṅĥua Ĥalıq Respublikası / جۇڭحۋا حالىق ره‌سپۋبليكاسى
* ''Mungol'': Ĥjatad / Хятад ; Dundad uls / Дундад улс - Buġuḍi Nayiranḍlaĥu Dunḍlaḍu Arad Ulus / ????? ??????????? ??????? ?????? ?????
* ''Pertués'': China - República Popular da China
* ''Tibetano'': rGya.nag. / རྒྱ་ནག་; Kruṅ.go. / ཀྲུང་གོ་ ; Kruṅ.hwa. / ཀྲུང་ཧྭ་ - Kruṅ.hwa Mi.dmaṅs sPyi.mtʰun rGyal.kʰab. / ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་
* ''Uigur'': Hitay / ھىتاي ; Junggo / جۇڭگو ; Jungxua Xelq Jumhuriyiti / جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cyprus.svg|25px]] '''[[Xipre]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de Xipre
|
* ''Griego'': Kýpros / Κύπρος - Kypriakī́ Dīmokratía / Κυπριακή Δημοκρατία
* ''Turco'': Kıbrıs - Kıbrıs Cumhuriyeti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|25px]] ''[[Chipre de l Norte]]''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República Turca de l Xipre de l Norte
|
* ''Turco'': Kuzey Kıbrıs - Kuzey Kıbrıs Turk Cumhuriyeti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Comoros.svg|25px]] '''[[Quemores]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Ounion de las Comores
|
* ''Francés'': Comores - Union ç Comores
* ''Comorano'': Komori / قُمُرِ - Udzima wa Komori / وُدْزِمَ وَ قُمُرِ
* ''Árabe'': Ǧuzuru l-Qumur / جزر القمر ; Ǧuzuru Kūnūrū / جزر كومورو ; Ǧaçā'iru l-Qumur / جزائر القمر ; Ǧaçā'iru Kūnūrū / جزائر كومورو - Ittiḥādu l-Qumur / اتحاد القمر
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[República Democrática de l Congo]]''', '''Congo-Quinxasa''' ó '''Congo-Kinxasa'''
|
* ''Francés'': Congo - République Démocratique du Congo
* ''Kikongo'': Kongo - Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
* ''Lingala'': Kɔ́ngɔ - Republiki ya Kɔ́ngɔ Demokratiki
* ''Suaili'': Kongo - Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
* ''Tshiluba'': Kongu - Ditunga die Kongu wa Mungalaata
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[República de l Congo]]''', '''Congo-Brazabile'''
|
* ''Francés'': Congo - République du Congo
* ''Kituba'': Kongo - Repubilika ya Kongo
* ''Lingala'': Kɔ́ngɔ - Republiki ya Kɔ́ngɔ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of North Korea.svg|25px]] '''[[Coreia de l Norte]]''' - República Popular Democrática de la Coreia
|
* ''Coreano'': Chosŏn / 조선 / 朝鮮 - Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk / 조선민주주의인민공화국 / 朝鮮民主主義人民共和國
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of South Korea.svg|25px]] '''[[Coreia de l Sul]]''' - República de la Coreia / Coréia
|
* ''Coreano'': Hanguk / 한국 / 韓國 - Daehan Minguk / 대한민국 / 大韓民國
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cote d'Ivoire.svg|25px]] '''[[Cuosta de l Marfin]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|10]]&lt;/sup&gt; - República de la Cuosta de l Marfil
|
* ''Francés'': Cóte d'Ivoire - République de Cóte d'Ivoire
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Croatia.svg|25px]] '''[[Croácia]]''' - República de la Croácia
|
* ''Croata'': Hrbatska - Republika Hrbatska
* ''Húngaro'': Horbátország - Horbát Köztársaság
* ''Eitaliano'': Croazia - Repubblica Croata
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Denmark.svg|25px]] '''[[Dinamarca]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt; - Reino de la Dinamarca
|
* ''Dinamarqués'': Danmark - Kongeriget Danmark
* ''Faroés'': Danmark - Kongsríkið Danmark
* ''Alman'': Dänemark - Königreich Dänemark
* ''Groenlandés'': Danmarki ; Qallunaat Nunaat - Kunngeqarfik Danmarki
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Djibouti.svg|25px]] '''[[Djibuti]]''', '''Jibúti''' - República de Jibúti
|
* ''Árabe'': Ǧībūtī / جيبوتي ; Dǧībūtī / دجيبوتي - Ǧumhūriyyátu Ǧībūtī / جمهورية جيبوتي
* ''Francés'': Djibouti - République de Djibouti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Dominica.svg|25px]] '''[[Dominica]]''' ó '''Domínica''' - Quemunidade de la Dominica
|
* ''Anglés'': Dominica - Commonwealth of Dominica
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Egypt.svg|25px]] '''[[Eigito]]''' - República Árabe de l Eigito
|
* ''Árabe'': Miṣr / مِصْر - Ǧumhūriyyátu Miṣra l-ʿArabiyyá / جمهورية مصر العربية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the United Arab Emirates.svg|25px]] '''[[Eimirados Árabes Ounidos]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Árabe'': al-Einārātu l-ʿArabiyyátu l-Muttaḥidá / اَلْٳمَارَاتُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْمُتَّحِدَة
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Eritrea.svg|25px]] '''[[Eritréia]]''' - Stado de la Eritréia
|
* ''Tigrina'': Ertra / ኤርትራ - Hagəre Ertra / ሃግሬ ኤርትራ
* ''Árabe'': Iritriyā / ٳرِتْرِيَّا ; Aritriyā / أرتريا ; Irītriyā / إريتريا ; Aireītriyā / أريتريا ; Irtīriyā / إرتيريا ; Artīriyā / أرتيريا - Dawlátu Iritriyā / دولة إرتريا
* ''Anglés'': Eritrea - State of Eritrea
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Slovakia.svg|25px]] '''[[Slobáquia]]''' - República Slobaca
|
* ''Slobaco'': Eslobensko - Slobenská republika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Slovenia.svg|25px]] '''[[Slobénia]]''' - República de la Slobénia
|
* ''Slobénio'': Slobenija - Republika Slobenija
* ''Húngaro'': Szlobénia - Szlobén Köztársaság
* ''Eitaliano'': Slobenia - Repubblica Slobena
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Spain.svg|25px]] '''[[Spanha]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Reino de Spanha
|
*
* ''Basco'': Spainia - Espainiako Erresuma
* ''Catalan'': Espanya - Regne d'Espanya
* ''Galego'': España - Reino de España
* ''Sturiano'': España - Reinu d’España
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the United States.svg|25px]] '''[[Stados Ounidos de la América|Stados Ounidos]]' ''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]], [[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Stados Ounidos de la América
|
* ''Anglés'': United States - United States of America
* ''Francés'': États-Ounis - États-Ounis d’Amérique
* ''Habaiano'': ʻAmelika Huipūʻiba - ʻAmelika Huipūʻiba
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Estonia.svg|25px]] '''[[Stónia]]''' - República de la Stónia
|
* ''Stónio'': Eesti - Eesti Babariik
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Ethiopia.svg|25px]] '''[[Etiópia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - República Democrática Federal de la Eitiópia
|
* ''Amárico'': Ityop̣ya / ኢትዮጵያ - yä-Ityop̣ya Federalawi Dimokrasiyawi Ripäblik / የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ
* ''Anglés'': Ethiopia - Federal Democratic Republic of Ethiopia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Fiji.svg|25px]] [[Ilhas Fiji|Fiji]] ó '''Fidji''' - República de las Ilhas Fiji
|
* ''Anglés'': Fiji - Republic of the Fiji Islands
* ''Fijiano'': Biti - Matanitu Tu-Baka-i-koya ko Biti
* ''Hindustani'': Fijī / फ़िजी / فیجی - Fijī Ripablik / फ़िजी रिपब्लिक / فیجی رپبلک
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Philippines.svg|25px]] '''[[Felipinas]]''' - República de las Felipinas
|
* ''Felipino'': Pilipinas - Republika ng Pilipinas
* ''Anglés'': Philippines - Republic of the Philippines
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Finland.svg|25px]] '''[[Finlándia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de la Finlándia
|
* ''Finlandés'': Suomi - Suomen tasavalta
* ''Sueco'': Finland - Republiken Finland
* ''Lapon setentrional'': Suopma - Suoma republihkka
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of France.svg|25px]] '''[[Fráncia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt; - República Francesa
|
* ''Francés'': France - République française
* ''Alsaciano'': Frankreich - Republik Frankriich
* ''Basco'': Frantzia - Frantziako Errepublika
* ''Breton'': Bro-C’hall ; Frañs - Republik C’hall
* ''Catalan'': Fráncia - República Francesa
* ''Corso'': Francia - Repubblica Francesa
* ''Houlandés'': Frankrijk - Franse Republiek
* ''Oucitano'': Fráncia - República francesa
* ''Taitiano'': Farāni - Repupirita farāni
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Gabon.svg|25px]] '''[[Gabon]]''' - República de l Gabon
|
* ''Francés'': Gabon - République Gabonaise
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of The Gambia.svg|25px]] '''[[Gámbia]]''' - República de la Gámbia
|
* ''Anglés'': The Gambia - Republic of the Gambia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Ghana.svg|25px]] '''[[Gana]]''' - República de l Gana
|
* ''Anglés'': Ghana - Republic of Ghana
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Georgia.svg|25px]] '''[[Geórgia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de la Geórgia 
|
* ''Geórgio'': Saḳaireṭbelo / საქართველო - Saḳaireṭbelos Respublika / საქართველოს რესპუბლიკა
* ''Abecásio'': Ḳərṭtʷəla / Қырҭтәыла - Arespublika Ḳərṭtʷəla / Ареспублика Қырҭтәыла
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Grenada.svg|25px]] '''[[Granada]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - Stado de Granada
|
* ''Anglés'': Grenada - State of Grenada
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Greece.svg|25px]] '''[[Grécia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República Griega 
|
* ''Griego'': Eilláda - Ελλάδα ; Heillás / Ελλάς - Eillīnikī́ Dīmokratía / Ελληνική Δημοκρατία
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Guyana.svg|25px]] '''[[Guiana]]''' - República Co-ouperatiba de la Guiana
|
* ''Anglés'': Guyana - Co-ouperatibe Republic of Guyana
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Guinea.svg|25px]] '''[[Guiné]]''', '''Guiné-Conacri''' - República de la Guiné
|
* ''Francés'': Guinée - République de Guinée
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Guinea-Bissau.svg|25px]] '''[[Guiné-Bissau]]''' - República de la Guiné-Bissau
|
* ''Pertués'': Guiné-Bissau - República da Guiné-Bissau
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Equatorial Guinea.svg|25px]] '''[[Guiné Equatorial]]''' - República de la Guiné Eiquatorial
|
*
* ''Francés'': Guinée équatoriale - République de Guinée équatoriale
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Haiti.svg|25px]] '''[[Haiti]]''' - República de l Haiti
|
* ''Francés'': Haïti - République d'Haïti
* ''Crioulo Haitiano'': Ayiti - Repiblik dAyiti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Hungary.svg|25px]] '''[[Hungrie]]''' - República de la Hungrie
|
* ''Húngaro'': Magyarország - Magyar Köztársaság
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Yemen.svg|25px]] '''[[Iémen]]''' - República de l Iémen
|
* ''Árabe'': al-Yaman / اليمن - al-Ǧumhūriyyátu l-Yamaniyyá / الجمهورية اليمنية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of India.svg|25px]] '''[[Índia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - República de la Índia
|
* ''Hindi'': Bharat / भारत - Bʰārat Gaṇaireājya / भारत गणराज्य
* ''Anglés'': Andia - Republic of Andia
* ''Bengali'': Bʰārót / ভারত - Bʰārót Góṇórājÿó / ভারত গণরাজ্য
* ''Gujarati'': Bʰārat / ભારત ; Īnḍiyā / ઈન્ડિયા ; Hiṁd / હિંદ - Bʰārat Gaṇaireājya / ભારત ગણરાજ્ય
* ''Kanada'': Bʰārata / ಭಾರತ - Bʰārata Gaṇaireājya / ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ
* ''Marati'': Bʰāratīy / भारतीय - Bʰāratīy Praǳāsattāk / भारतीय प्रजासत्ताक
* ''Nepali'': Bʰārat / भारत ; Hindustān / हिन्दुस्तान  - Bʰārat Gaṇaireāǳya / भारत गणराज्य
* ''Sánscrito'': Bʰāratan / भारतम् - Bʰārat Gaṇaireājya / भारत गणराज्य
* ''Tamil'': Antiyā / இந்தியா ; Pārata / பாரத - Antiyak Kuṭiyaraču / இந்தியக் குடியரசு
* ''Telugu'': Bʰārata Dēšlaṁ / భారత దేశం ; Iṁḍiyā / ఇండియా - Bʰārata Gaṇla Rājyamu / భారత గణ రాజ్యము
* ''Urdu'': Hindūstān / ہندوستان ; Bʰārat / بھارت ; Inḋiyā / انڈیا - Jumhūrīyat-i Hindūstān / جمہوریت ہندوستان
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Indonesia.svg|25px]] '''[[Andonésia]]''' - República de la Andonésia
|
* ''Andonésio'': Indonesie / ايندونيسيا - Republik Andonesie / ريڤوبليك ايندونيسيا
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Iran.svg|25px]]' ''[[Eiran]]''' - República Eislámica de l Eiran
|
* ''Persa'': Īrān / ایران - Jomhūrī-ye Slānī-ye Īrān - جمهوری اسلامی ایران
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Iraq.svg|25px]] '''[[Eiraque]]''' - República de l Eiraque
|
* ''Árabe'': al-ʿIrāq / اَلْعِرَاق - al-Ǧumhūriyyátu l-ʿIrāqiyyá / الجمهورية العراقية
* ''Curdo'': ʿÎraq / عیراق ; Îraq / ئیراق ; Iraq / ئراق - Komara ʿÎraqé / کۆمارا عیراقێ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Ireland.svg|25px]] '''[[Eirlanda]]' '' - República de la Eirlanda
|
* ''Anglés'': Ireland - Republic of Ireland
* ''Eirlandés'': Éire - Poblacht na hÉireann
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Iceland.svg|25px]] '''[[Eislándia]]''' - República de la Eislándia
|
* ''Eislandés'': Ísland - Lýðbeldið Ísland
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Israel.svg|25px]] '''[[Eisrael]]''' - Stado de Eirael
|
* ''Heibraico'': Yiśra'el / יִשְׂרָאֵל - Mədînat Yiśra'el / מדינת ישראל 
* ''Árabe'': Isrā'īl / ٳسْرَائِيل - Dawlátu Isrā'īl / دولة إسرائيل
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Italy.svg|25px]] '''[[Eitália]]''' - República Eitaliana
|
* ''Eitaliano'': Italia - Repubblica Italiana
* ''Francés'': Italie - République italienne
* ''Friulano'': Italie - Republiche Taliane
* ''Alman'': Italien - Italienische Republik
* ''Lhadino'': Talia ; Italia - República Taliana
* ''Sardo'': Itàlia - Repùbrica Italiana
* ''Slobeno'': Italija - Italijanska republika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Jamaica.svg|25px]] '''[[Jamaica]]'''
|
* ''Anglish'': Jamaica
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Japan.svg|25px]] '''[[Japon]]''' - [[Ampério de l Japon]]  
|
* ''Japonés'': Nihon / 日本 - Nihon-koku / 日本国
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Jordan.svg|25px]] '''[[Jordánia]]''' - Reino Hashemita de la Jordánia
|
* ''Árabe'': Al-Urdun / الاردن - Al Mamlakah al Urduniyah al Hashimiyah / المملكة الأردنّيّة الهاشميّة
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kiribati.svg|25px]] '''[[Kiribati]]''', '''Quiribati''' - República de l Quiribati
|
* ''Gilbertés:'' Kiribati - Ribaberikin Kiribati
* ''Anglés'': Kiribati - Republic of Kiribati
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kosovo.svg|25px]] '''[[Kosobo]]&lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|8]]&lt;/sup&gt; ''','''Kosobo''' - República de l Kosobo
|
* ''Albanés'': Kosobë
* ''Serbo-Croata'': Косово, Kosobo
* ''Turco'': Kosoba
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kuwait.svg|25px]] '''[[Kuwait]]''', '''Kuaite''', - Stado de l Kuaite
|
* ''Árabe'': al-Kuwayt / الكويت - Dawlátu l-Kuwayt / دولة الكويت
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Laos.svg|25px]] '''[[Laos]]''' - República Popular Democrática de Laos
|
* ''Laociano'': Lao / ນລາວ - Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao / ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Lesotho.svg|25px]] '''[[Lesoto]]''' - Reino de l Lesoto
|
* ''Anglés'': Lesotho - Kingdon of Lesotho
* ''Soto'': Lesotho - Mmuso wa Lesotho
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Latvia.svg|25px]] '''[[Letónia]]''' - República de la Letónia
|
* ''Leton'': Latbija - Latbijas Republika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Lebanon.svg|25px]] '''[[Líbano]]''' - República de l Líbano
|
* ''Árabe'': Lubnān / لبنان - Al Jumhuriyah al Lubnaniyah / الجمهوريّة البنانيّة
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Liberia.svg|25px]] '''[[Libéria]]''' - República de la Libéria
|
* ''Anglés'': Liberie - Republic of Liberie
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Libya.svg|25px]] '''[[Líbia]]''' - Grande Jamahiriya Socialista Popular Árabe de la Líbia
|
* ''Árabe'': Lībiyah / ليبية - al-Janāhīrīyah al-‘Arabīya al-Lībīyah ash-Sha‘bīyah al-Ishtirākīyah al-Uzma / الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية العظمى
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Liechtenstein.svg|25px]] '''[[Liechtenstein]]''', - Percipado de Liechtenstein
|
* ''Alman'': Liechtenstein - Furstentun Liechtenstein
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Lithuania.svg|25px]] '''[[Lituánia]]''' - República de la Lituánia
|
* ''Lituano'': Lietuba - Lietubos Respublika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Luxembourg.svg|25px]] '''[[Luxemburgo]]''' - Gran-Ducado de l Luxemburgo
|
* ''Luxemburgués'': Lëtzebuerg - Groussherzogden Lëtzebuerg
* ''Francés'': Luxembourg - Grand-Duché de Luxembourg
* ''Alman'': Luxemburg - Großheirzogtun Luxemburg
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Republic of Macedonia.svg|25px]] '''[[Macedónia de l Norte|Macedónia (ARJM)]]''' &lt;sup&gt;[[#Notas|5]]&lt;/sup&gt; - República de la Macedónia de l Norte
|
* ''Macedónio'': Makedonija / Македонија - Republika Makedonija / Република Македонија
* ''Albanés (nun ye ua léngua nacional)'': Maqedoni
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Madagascar.svg|25px]] '''[[Madagáscar]]''' - República de Madagáscar
|
* ''Malgaxe'': Madagasikara - Repoblikan'i Madagasikara
* ''Francés'': Madagascar - Republique de Madagascar
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Malaysia.svg|25px]] '''[[Malásia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt;  - Federaçon de la Malásia
|
* ''Malaio'': Malaysia - Persekutuan Malaysia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Malawi.svg|25px]] '''[[Malaui]]''', '''Maláui''', - República de l Mal´sui
|
* ''Anglés'': Malawi - Republic of Malawi
* ''Chewa'': Malaŵi - Mfuko la Malaŵi
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Maldives.svg|25px]] '''[[Maldibas]]''' - República de las Maldibas
|
* ''Dibehi'': Dibehi Rājje / ގުޖޭއްރާ ޔާއްރިހޫމްޖު - Dibehi Rājje ge Jumhuriyyā / ހިވެދި ގުޖޭއްރާ ޔާއްރިހޫމްޖު
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mali.svg|25px]] '''[[Mali]]''' - República de l Mali
|
* ''Francés'': Mali - République de Mali
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Malta.svg|25px]] '''[[Malta]]''' - República de Malta
|
* ''Maltés'': Malta - Repubblika ta' Malta
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Marshall Islands.svg|25px]] '''[[Ilhas Marshall]]''' - República de las Ilhas Marshall
|
* ''Anglés'': Marshall Islands - Republic of the Marshall Islands
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Morocco.svg|25px]] '''[[Marrocos]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|6]]&lt;/sup&gt; - Reino de Marrocos
|
* ''Árabe'': al-Maġrib / مغرب - Al Mamlakah al-Maghribiyah / المملكة المغربية
* ''Francés'': Maroc - Royaume du Maroc
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mauritius.svg|25px]] '''[[Mourícias]]''' - República de la Mourícia
|
* ''Anglés'': Mauritius - Republic of Mauritius 
* ''Francés'': Maurice - République de Maurice
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mauritania.svg|25px]] '''[[Mauritánia|Mouritánia]]''' - República Eislámica de la Mouritánia
|
* ''Árabe'': Mūrītāniyyah / موريتانية - Al-Jumhuriyah al-Islamiyah al-Mūrītāniyah / الجمهورية الإسلامية الموريتانية
* ''Francés'': Mauritanie - République Islamique de la Mauritanie
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Myanmar.svg|25px]] '''Birmánia''' &lt;sup&gt;[[#Notas|11]]&lt;/sup&gt; - Ounion de Birmánia
|
* ''Birmanés'': Myanma - Pyidaungzu Myanma Naingngandaw
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag_of_Federated_States_of_Micronesia.svg|25px]] '''[[Micronésia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Stados Federados de la Micronésia
|
* ''Anglés'': Micronesie - Federates States of Micronesie
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mozambique.svg|25px]] '''[[Moçambique]]''' - República de Moçambique
|
* ''Pertués'' - República de Moçambique
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Moldova.svg|25px]] '''[[Moldábia]]''' &lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de la Moldábia
|
* ''Romeno/Moldabo'': Moldoba - República Moldoba
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Monaco.svg|25px]] '''[[Mónaco]]''' - Percipado de Mónaco 
|
* ''Francés'': Monaco - Principauté de Monaco
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mongolia.svg|25px]] '''[[Mongólia]]'''
|
* ''Mongol'': Mongol Uls / Монгол Улс
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Montenegro.svg|25px]] '''[[Montenegro]]''' - República de Montenegro
|
* ''Sérbio'': Crna Gora / Црна Гора - Republika Crna Gora / Република Црна Гора
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Nagorno-Karabakh.svg|25px]] ''[[Ñagorno-Karabakh]]'' &lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de Nagorno-Carabaque 
|
* ''Arménio'': Lernayin Gharabagh / Լեռնային Ղարաբաղ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Namibia.svg|25px]] '''[[Namíbia]]''' - República de la Namíbia
|
* ''Anglés'': Namibia - Republic of Namibia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Nauru.svg|25px]] '''[[Ñaouru]]'''
|
* ''Naurano'': Naoero
* ''Anglés'': Nauru
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Nepal.svg|18px]] '''[[Nepal]]''' - República de l Nepal
|
* ''Nepalés'': Nepāl / नेपाल - Nepal Adhirajya / नेपाल अधिराज्य 
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Niger.svg|25px]] '''[[Níger]]''' - República de l Níger
|
* ''Francés'': Niger - République du Niger
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Nigeria.svg|25px]] '''[[Nigéria]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt;  - República Federal de la Nigéria
|
* ''Anglés'': Nigerie - Federal Republic of Nigerie
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Norway.svg|25px]] '''[[Noruega]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt; - Reino de la Noruega
|
* ''Noruegués (bokmål)'': Norge - Kongeriket Norge
* ''Noruegués (nynorsk)'': Noreg - Kongeriket Noreg
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of New Zealand.svg|25px]] '''[[Nuoba Zelándia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Anglés'': New Zealand
* ''Maori'': Aotearoa
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Oman.svg|25px]] '''[[Ouman]]''' - Sultanato de l Ouman
|
* ''Árabe'': ʿUmnān / عمان - Saltanat Uman / سلطنة عُمان
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of South Ossetia.svg|25px]] ''[[Oussécie de l Sul]]''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de la Oussécie de l Sul
|
* ''Oussécio'': Xussar Iryston / Хуссар Ирыстон - Respublikae Xussar Iryston / Республикӕ Хуссар Ирыстон
* ''Russo'': Južnaja Osetie / Южная Осетия - Respublika Južnaja Osetija/ Республика Южная Осетия
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Netherlands.svg|25px]] '''[[Países Baixos]]''' ó '''Houlanda'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt; - Reino de ls Países Baixos
|
* ''Flamengo'', ''nerlandés'' ó ''holandés'': Nederland - Koninkrijk dar Nederlanden
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Palau.svg|25px]] '''[[Palau]]''' - República de Palau
|
* ''Palauano'': Belau - Beluu er la Belau
* ''Anglés'': Palau - Republic of Palau
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Palestine.svg|25px]] ''[[Outoridade Nacional Palestiniana|Palestina]]' '&lt;sup&gt;[[#Notas|7]]&lt;/sup&gt; - Stado de la Palestina
|
* ''Árabe'': Filastīn / فلسطين - Daulat Filastin / دولةفلسطين
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Papua New Guinea.svg|25px]] '''[[Papua-Nuoba Guiné]]''', '''Papuásia-Nuoba Guiné''' ó '''Papua Nuoba Guiné'''
|
* ''Anglés'': Papua New Guinea
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Pakistan.svg|25px]] '''[[Paquiston]]''' - República Eislámica de l Paquistan
|
* ''Urdu'': Pākistān / پاکستان - Islami Jamhuria Pākistān / اسلامی جمہوریت پاکستان
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Paraguay.svg|25px]] '''[[Paraguai]]''' - República de l Paraguai
|
* ''Guarani'': Paraguái - Téta Paraguái
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Poland.svg|25px]] '''[[Polónia]]''' - República de la Polónia 
|
* ''Polaco'': Polska - Rzeczpospolita Polska
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Portugal.svg|25px]] '''[[Pertual]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;  - República Pertuesa
|
* ''Pertués'': Portugal - República Portuguesa
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Qatar.svg|25px]] '''[[Qatar]]''', '''Qatar''' ó '''Katar''' - Stado de l Qatar
|
* ''Árabe'': Qaṭaire / قَطَر - Dawlátu Qaṭaire / دولة قطر
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kenya.svg|25px]] '''[[Quénia]]''' - República de l Quénia/Quénia
|
* ''Anglés'': Kenya - Republic of Kenya
* ''Suaili'': Kenya - Jamhuri ya Kenya
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kyrgyzstan.svg|25px]] '''[[Quirguiston]]''', '''Quirguizistan''' ó '''Quirguízia''' - República Quirguiç
|
* ''Quirguiç'': Kyrgyzstan / Кыргызстан - Kyrgyç Respublikasy / Кыргыз Республикасы
* ''Russo'': Kyrgyzstan / Кыргызстан - Kyrgyzskaya respublika - Кыргызская республика
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] '''[[Reino Ounido]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]], [[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Reino Ounido de la Gran Bretanha i Eirlanda de l Norte
|
* ''Anglés'': United Kingdon - United Kingdon of Great Britain and Northern Ireland
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Romania.svg|25px]] '''[[Roménia]]''' 
|
* ''Romeno'': Románia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Rwanda.svg|25px]] '''[[Ruanda]]''' - República de l Ruanda
|
* ''Ruandés'': Rwanda - Repubulika y'u Rwanda 
* ''Francés'': Rwanda - République du Rwanda
* ''Anglés'': Rwanda - Republic of Rwanda
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Russia.svg|25px]] '''[[Rússia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Federaçon Russa
|
* ''Russo'': Rossija / Россия - Rossijskaja Federacija / Российская Федерация 
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Solomon Islands.svg|25px]] '''[[Eilhas Salomon]]'''
|
* ''Anglés'': Tierramon Islands
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Samoa.svg|25px]] '''[[Samoa]]''' - Stado Andependiente de la Samoa
|
* ''Anglés'': Samoa -  Andependent State of Samoa
* ''Samoano'': Samoa - Malo Sa'oloto Tuto'atasi l Samoa
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Saint Lucia.svg|25px]] '''[[Santa Lúcia]]'''
|
* ''Anglés'': Saint Lucia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|25px]] '''[[San Cristobo i Nebis]]''', '''Saint Kitts i Nebis''', '''San Cristobo i Nebis''', '''Saint Kitts i Nébis''', '''San Cristófe i Nébis'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;  - Federaçon de San Cristobo i Nebis
|
* ''Anglés'': Saint Kitts and Nebis - Federation of Saint Kitts and Nebis
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of San Marino.svg|25px]] '''[[San Marino]]''' ó '''San Marinho''' - República Sereníssema de San Marino
|
* ''Eitaliano'': San Marino - Serenissima Repubblica di San Marino
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sao Tome and Principe.svg|25px]] '''[[San Tomé i Príncepe]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República Democrática de San Tomé i Príncepe
|
* ''Pertués'' - República Democrática de São Tomé i Príncepe
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|25px]] '''[[San Bicente i Granadinas]]''' 
|
* ''Anglés'': Saint Bincent and the Grenadines
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Western Sahara.svg|25px]]'''[[Sara Oucidental]]''', '''Saara Oucidental''' ó '''Sahara Oucidental'''&lt;sup&gt;[[#Notas|6]]&lt;/sup&gt; - República Democrática Árabe de l Sara / Saara / Sahara
|
* ''Árabe'': Al-Saḥrāwiyyah / صحراوية - Al-Jumhūrīyá al-Arabīyá las-Sahrāwīyá ad-Dīmuqrātīyá / الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Seychelles.svg|25px]] '''[[Seixeles]]''' - República de las Seixeles
|
* ''Anglés'': Seychelles - Republic of Seychelles
* ''Francés'': Seychelles - République ç Seychelles
* ''Seselwa'': Sesel - Repiblik Sesel
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Senegal.svg|25px]] '''[[Senegal]]''' - República de l Senegal
|
* ''Francés'': Sénégal - République du Sénégal
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sri Lanka.svg|25px]]'''[[Sri Lanka]]''' ó '''Seilon''' - República Democrática Socialista de l Sri Lanca
|
* ''Sinhala'': Sri Lanka - Sri Lankā Prajathanthrika Samajabadi Janarajaya
* ''Tamil'': Llankai / இலங்கை - Eillankai Chananaayaka Chosalisa Kudiyarasu
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sierra Leone.svg|25px]] '''[[Serra Lhiona]]''' - República de la Sierra Lhiona
|
* ''Anglés'': Sierra Leone - Republic of Sierra Leone
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Serbia.svg|25px]] '''[[Sérbia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]], [[#Notas|4]], [[#Notas|8]]&lt;/sup&gt; - República de la Sérbia
|
* ''Sérbio'': Srbija / Србија - Republika Srbija / Република Србија
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Singapore.svg|25px]] '''[[Singapura]]''' - República de Singapura
|
* ''Malaio'': Singapura - Republik Singapura
* ''Chino'': Xinjiapo / 新加坡 - Xīnjīapō Gònghéguó / 新加坡共和国
* ''Tamil'': Čiṅkappūr / சிங்கப்பூர் - Cingkappūr Kudiyarasu / சிங்கப்பூர் குடியரசு
* ''Anglés'': Singapore - Republic of Singapore
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Syria.svg|25px]]' ''[[Síria]]''' - República Árabe Síria
|
* ''Árabe'': Sūriyyah / سورية - Al-Jumhuriyah al-'Arabiyah al-Suriyah / الجمهوريّة العربيّة السّوريّة
* Síriaco:ܘܩ݂ܥܠ ܐܩ ܵܥܘܥܲ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Somalia.svg|25px]] '''[[Somália]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|9]]&lt;/sup&gt; 
|
* ''Somali'': Somaaliya
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Somaliland.svg|25px]] ''[[Somalilándia]]''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt;  - República de la Somalilándia
|
* ''Somali'': Somaliland
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Swaziland.svg|25px]] '''[[Suazilándia]]''' - Reino de la Suazilándia
|
* ''Anglés'': Swaziland - Kingdon of Swaziland
* ''Suazi'': eSwatini - Umbuso weSwatini
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sudan.svg|25px]] '''[[Sudan]]''' - República de l Sudan
|
* ''Árabe'': Las-Sūdān / السودان - Jumhuriyat las-Sudan / جمهورية السودان
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of South Sudan.svg|25px]] '''[[Sudan de l Sul]]''' - República de l Sudan de l Sul
|
* ''Angles'': Republic of South Sudan
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sweden.svg|25px]] '''[[Suécia]]''' - Reino de la Suécia
|
* ''Sueco'': Sberige - Konungariket Sberige
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Switzerland.svg|18px]] '''[[Suíça]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Cunfederaçon Suíça
|
* ''Alman'': Schweiç - Schweizerische Eidgenossenschaft
* ''Francés'': Suisse - Cunfédération suisse
* ''Eitaliano'': Sbizzera - Cunfederazione Sbizzera
* ''Reto-Romano'': Sbizra - Cunfederaziun Sbizra
* ''Lhatin'': Cunfœderatio Heilbetica
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Suriname.svg|25px]] '''[[Suriname]]''' - República de l Surinan
|
* ''Flamengo'': Suriname - Republiek Suriname
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Thailand.svg|25px]] '''[[Tailándia]]''' - Reino de la Tailándia
|
* ''Tailandés'': Prathēt Thai / ราชอาณาจักรไทย - Ratcha Anachak Thai
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Republic of China.svg|25px]] '''[[Taiwan]]' '', '''Fermosa''',  ó '''China-Taipé'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de la China / Fermosa
|
* ''Chino'': Táiwān / 臺灣 / 台湾 - Zhōnghuá Mínguó / 中華民國 / 中华民国
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tajikistan.svg|25px]] '''[[Tadjiquiston|Tajiquiston]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]  - República de l Tajiquistan
|
* ''Persa (Tajique-Persa)'': Tojikistan / Тоҷикистон - Jumhurii Tojikiston
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tanzania.svg|25px]] '''[[Tanzánia]]''' ó '''Tanzania''' - República Ounida de la Tanzánia
|
* ''Suaili'': Tanzania - Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of East Timor.svg|25px]] '''[[Timor-Leste]]''' - República Democrática de Timor-Leste
|
* ''Tétun'': Timór Lorosa'i - Repúblika Demokrátika Timór Lorosa'i
* ''Pertués'': Timor-Leste - República Democrática de Timor-Leste
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Togo (3-2).svg|25px]] '''[[Togo]]''' - República de l Togo
|
* ''Francés'': Togo - République Togolaise
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tonga.svg|25px]] '''[[Tonga]]''' - Reino de Tonga
|
* ''Tonganés'': Tonga - Pule'anga Fakatu'i 'l Tonga
* ''Anglés'': Tonga - Kingdon of Tonga
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Transnistria.svg|25px]] ''[[Transnístria]]'', ''Transdniestre'', ''Transdniéstria'' ó ''Pridnestróbia'' - República de la Transnístria
|
* ''Russo'': Pridnestrobje / приднестрові - Приднестровская Молдавская Республика
* ''Romeno/Moldabo (ouficiosa)'': Stînga Nistrului - República Moldobenească Nistreană / Република Молдовеняскэ Нистрянэ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Trinidad and Tobago.svg|25px]] '''[[Trindade i Tobago]]''', &lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de Trindade i Tobago
|
* ''Anglés'': Trinidad and Tobago - Republic of Trinidad and Tobago
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tunisia.svg|25px]] '''[[Tunísia]]''' - República de la Tunísia
|
* ''Árabe'': Tūnis / تونس - Al Jumhuriyya at-Tūsiyya / الجمهرية التونسية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Turkmenistan.svg|25px]] '''[[Turcomeniston|Turquemeniston]]'''
|
* ''Turqueménio'': Turkmenistan
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Turkey.svg|25px]] '''[[Turquie]]''' - República de la Turquie
|
* ''Turco'': Turkiye - Turkiye Cumhuriyeti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tuvalu.svg|25px]] '''[[Tubalu]]'''
|
* ''Tubaluano'': Tuvalu
* ''Anglés'': Tuvalu
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Ukraine.svg|25px]] '''[[Oucránia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Oucraniano'': Ukrajina / Україна
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Uganda.svg|25px]] '''[[Uganda|Ouganda]]''' - República de l Ouganda
|
* ''Anglés'': Uganda - Republic of Uganda
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Uzbekistan.svg|25px]] '''[[Uzbequiston]]''' ó '''Ouzbequistan'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de l Ouzbequistan
|
* ''Ouzbeque'': L'zbekiston - L‘zbekiston Respublikasi
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Vanuatu.svg|25px]] '''[[Banuatu]]''' - República de l Banuatu
|
* ''Bislama'': vanuatu - Ripablik blong Banuatu
* ''Anglés'': vanuatu - Republic of Banuatu
* ''Francés'': vanuatu - République du Banuatu
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Vatican City.svg|18px]] '''[[Cidade de l Baticano]]''' - Stado de la Cidade de l Baticano
|
* ''Eitaliano'': Città del Baticano - Stato della Città del Vaticano 
* ''Lhatin'': Baticanus - Status Urbis Baticani
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Vietnam.svg|25px]] '''[[Bietname]]''' 
|
* ''Bietnamita'': Biệt Nan - Cộng Hòa Xana Hội Chủ Nghĩla Biệt Nan
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Zambia.svg|25px]] '''[[Zámbia]]''' - República de la Zámbia
|
* ''Anglés'': Zambia - Republic of Zambia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Zimbabwe.svg|25px]] '''[[Zimbabué]]''' ó '''Zimbaué'''- República de l Zimbabué
|
* ''Anglés'': Zimbabwe -  Republic of Zimbabwe
|}

An [[Febreiro]] de [[2008]], eisistien 203 países na lista arriba, correspundendo a:
* 195 países andependientes:
** 192 Stados nembros de las [[Naciones Ounidas]]
** [[Kosobo]] ''(Andepéndencia ounilateral)''
** [[Taiwan|República de la China]] (Fermosa/Taiwan)
** [[Cidade de l Baticano]]
* 8 países andependientes, mas nun recoincidos: ([[Abecásia]], [[Nagorno-Karabakh|Alto Carabaque]], [[Xipre de l Norte]], [[Palestina]], [[Saara Oucidental]], [[Somalilándia]], [[Ossétia de l Sul]] i [[Transnístria]])

== Notas ==
* &lt;sup&gt;1&lt;/sub&gt;: Esta lista anclui países andependientes ''de-fato''. mais anformaçon puode ser ancontrada na [[Aneixo:Lista de cunflitos territoriales|Lista de países nó-recoincidos]].
* &lt;sup&gt;2&lt;/sub&gt;: Alguns stados soberanos ténen dependéncias oultramarinas que nun fázen parte de l sous territórios. mais anformaçon puode ser ancuntrada an [[Aneixo:Lista de territórios dependientes|Lista de territórios dependientes]]. 
* &lt;sup&gt;3&lt;/sub&gt;: Alguns stados soberanos ténen struturas [[Federaçon|federales]] an grau mais ó menos bariable. mais anformaçon puode ser bista an [[Aneixo:Lista de federaçones|Lista de federaçones]]. 
* &lt;sup&gt;4&lt;/sub&gt;: Alguns stados soberanos ténen antidades outónomas que fázen parte de ls sous territórios. mais anformaçon puode ser ancuntrada an [[Aneixo:Lista de antidades outónomas|Lista de antidades outónomas]]. 
* &lt;sup&gt;5&lt;/sub&gt;: La República de la [[República de la Macedónia|Macedónia]] ye tamien coincida cumo &quot;Antiga República Jugoslaba/Iugoslaba de la Macedónia/Macedónia&quot;.
* &lt;sup&gt;6&lt;/sub&gt;: Saara: ber [[Política de l Saara Oucidental]]
* &lt;sup&gt;7&lt;/sub&gt;: Palestina: L &quot;Stado de la [[Palestina]]&quot; fui declarado an [[1988]] i recoincido por bários países árabes i muçulmanos. Ls artigos [[Faixa de Gaza]], [[Cisjordánia]] i [[Eirael]] ténen refréncias subre árias na region de la Palestina.
* &lt;sup&gt;8&lt;/sub&gt;: Kosobo (Kosoba - Kosobo i Metohija / Косово и Метохија) declarou ounilateralmente la andependéncia de la Sérbia an [[2008]], que fui recoinciida por países cumo ls [[Stados Ounidos]], mas nó pula [[Sérbia]] i outros países cumo [[Rússia]] i [[Spanha]]. Até ende era ua porbíncia outónoma sérbia ambaixo admenistraçon de la [[ONU]] zde [[1999]].
* &lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;: La Somália ye un paíç que atualmente eisiste cun statuto ''de-jure''.
* &lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt;: La Cuosta de l Marfil determinou spressamente a la quemunidade anternacional para ser tratada por '''Cóte d'Ivoire'''.
* &lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt;: Mianmar ó l Myanmar (Bras.) ye inda coincido pul nome antigo Birmánia ó Burma (Bras.).
* &lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt;: La República Xeca puode tamien ser dezida cumo '''Xéquia''' (nome cúrtio ancorajado pulas outoridades Xecas).

== Outras listaiges ==
* [[Critarquie|Lista de países que yá nun eisisten]]
* [[Lista simples de países|Lista de países (semplificada)]]
* [[Lista de países nun-recoincidos]]
* [[Lista de antidades outónomas]]
* [[Lista de territórios dependientes]]
* [[Lista de árias çputadas ó acupadas]]
* [[Lista de países i territórios por ária]]
* [[Países eimaginários]]
* [[Micro-stados]]
* [[Lista de capitales]]
* [[lista de países ansulares]]
* [[Lista de países por data de criaçon]] 
* [[Fuso hourário]]

Para mais recursos, ber [[Refréncias geográficas]].

== {{Ber tamien}} ==
* [[Eitimologie de ls nomes de ls países]]
* [[Geografie]]
* [[Tierra]]
* [[Cuntinente]]
* [[Micronaçon]]es

[[Catadorie:!Lhistas]]</text>
      <sha1>dfz78cxli1q5h8giumghsa9jjtrryip</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>107060</id>
      <parentid>107059</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:40:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38659-99</username>
        <id>15379</id>
      </contributor>
      <comment>/* */ u</comment>
      <origin>107060</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51227" sha1="bqvg34wg6v6st6h5cgz7kpwdrtc5dee" xml:space="preserve">[[Fexeiro:CIA Political World Map 2002.jpg|400px|thumb|right|Debison política de l mundo (2002)]]
Este artigo ye ua '''lista de stados soberanos''' de l mundo, ancluindo ls stados andependientes ''[[de jure]]'' i ''[[de fato]]''. 

De modo a aparecer na lista cumo un paíç ''de fato'' andependiente, l stado ten de oubedecer al artigo 1º de la [[Cumbençon de Montebideu]] de [[1933]], l que quier dezir que la antidade ten de apersentar las seguintes qualificaçones:
:la) ua populaçon permaniente;
:b) un território definido;
:c) gobierno;
:d) capacidade para antrar an relaçones culs outros stados.

Culas [[#notas|notas]], algua anformaçon ye dada:

* La rezon por que un stado nó-''de jure'' ye listado &lt;sup&gt;[[#Notes|1]]&lt;/sup&gt;
* Las dependéncias &lt;sup&gt;[[#Notes|2]]&lt;/sup&gt;
* Las struturas federales, quando aplicable &lt;sup&gt;[[#Notes|3]]&lt;/sup&gt;
* Las antidades outónomas andrento de l território de l stado soberano &lt;sup&gt;[[#Notes|4]]&lt;/sup&gt;
* Outras ouserbaçones

Ls nomes son apersentados ne ls padrones de [[Lhéngua mirandesa|mirandés]] de [[Pertual]] (i outros países); habendo defrenças andrento de l própios padrones, eilhas son tamien apersentadas. Para alhá desso, tamien aparécen ls nomes na(s) lhéngua(s) ouficial(ales) de l paíç.
* An Mirandés, l nome de l paíç ye apersentado na forma cúrtia (s: Afeganistan) i na forma ouficial (s: República Eislámica de l Afeganistan).
* Na lhéngua oufecial, l nome de l paíç ye apersentado na forma cúrtia i na forma oufecial. Quando neçairo, la [[traslhiteraçon]] para l [[abc lhatino]] ye apersentada a la par de l carateres screbidos oureginales ([[cerílico]], [[lhéngua china|lhetras chinas]], etc.). Quando possible, la ''lhatinizaçon'' perferida pul paíç fui ousada.
La ancluson de qualquiera nome i/ó paíç neste artigo nun debe de pressuponer la aporfilhaçon dua posiçon oufecial nalgua çputa subre esse nome i/ó paíç. Antidades cunsideradas [[micronaçon]]es nun recoincidas anternacionalmente nun fúrun ancluídas.

== Stados soberanos ==
{| border=&quot;1&quot; style=&quot;border-collapse: collapse;&quot;
!bgcolor=#ccc|Nome cúrtio an Mirandés
!bgcolor=#ccc|Nome cúrtio i oufecial na(s) lhéngua(s) de l paíç
|- valign=topf
|[[Fexeiro:Flag of Abkhazia.svg|25px]] ''[[Abecásia]]''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de la Abecásia
|
* ''Abecásio'': Laṗsny / Аҧсны
* ''Russo'': Abchazija / Абхазия
* ''Georgiano'': Laṗẖazeṭi / აფხაზეთი
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Afghanistan.svg|25px]] '''[[Afeganistan]]''' - República Eislámica de l Afeganistan
|
* ''Persa (Dari-Persa)'': Afġānestān / افغانستان - Jomhūrī-ye Slānī-ye Afġānestān / جمهوری اسلامی افغانستان
* ''Pashto'': Afġānistān / افغانستان - də Afġānistān Islānī Jumhūriyat / افغانستان اسلامي جمهوريت
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of South Africa.svg|25px]] '''[[África de l Sul]]''' - República de la África de l Sul
|
* ''Anglés'': South Africa - Republic of South Africa
* ''Africáner'': Suid-Afrika - Republiek ban Suid-Afrika
* ''Xhosa'': uMzantsi Afrika - iRiphabliki yaseMzantsi Afrika
* ''Zulu'': iNingizimu Afrika / iSotafilika - iRiphabliki yaseNingizimu Afrika
* ''Ndebele'': iSewula Afrika - iRiphabliki yeSewula Afrika
* ''Sotho'': Afrika-Borwa - Rephaboliki ya Afrika-Borwa
* ''Swati'': iNingizimu Afrika / iNyonyana - iRiphabhulikhi yeNingizimu Afrika
* ''Tsonga'': Afrika Dzonga - Riphabliki ra Afrika Dzonga
* ''Tswana'': Aforika Borwa / Aferika Borwa - Rephaboliki ya Aforika Borwa
* ''Benda'': Afurika Tshipembe - Riphabuḽiki ya Afurika Tshipembe
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Albania.svg|25px]] '''[[Albánia]]''' - República de la Albánia
|
* ''Albanés'': Shqipëria - Republika i Shqipërisë
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Germany.svg|25px]] '''[[Almanha]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - República Federal de la Almanha
|
* ''Alman'': Deutschland - Bundesrepublik Deutschland
* ''Dinamarqués'': Tyskland - Forbundsrepublikken Tyskland
* ''Frísio oucidental'': Dútslán - Bûnsrepublyk Dútslán
* ''Baixo alman'': Duutschland - Bundsrepublik Duutschland
* ''Romani Kalderash'': Jermaniya / जेर्मानिया - Federalni Republika Jermaniya / क़ेदेराल्नी रेपुब्लिका जेर्मानिया
* ''Sórbio superior'': Němska - Zwjazkowa republika Němska
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Andorra.svg|25px]] '''[[Andorra]]''' - Prencipado de Andorra
|
* ''Catalan'': Andorra - Principat d’Andorra
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Angola.svg|25px]] '''[[Angola]]''': República de Angola
|
* ''Pertués'': Angola - República de Angola
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Antigua and Barbuda.svg|25px]] '''[[Antígua i Barbuda]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; ó '''Antiga i Barbuda'''&lt;/sup&gt;
|
* ''Anglés'': Antigua and Barbuda
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Saudi Arabia.svg|25px]] '''[[Arábia Saudita]]''' - Reino de la Arábia Saudita
|
* ''Árabe'': al-ʿArabiyyátu ex- Suʿūdiyyá / اَلْعَرَبِيَّةُ ٱلسُّعُودِيَّة ; las-Suʿūdiyyá / السعودية - al-Mamlakátu l-ʿArabiyyátu ex- Suʿūdiyyá / المملكة العربية السعودية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Algeria.svg|25px]] '''[[Argélia]]''' - República Popular Democrática de la Argélia
|
* ''Árabe'': al-Ǧaçā'ir / اَلْجَزَائِر - al-Ǧumhūriyyátu l-Ǧaçā'iriyyáti d-Dīmuqrāṭiyyáti š-Šlaʿbiyyá  / الجمهورية الجزائرية الديمقراطية الشعبية
* ''Tamazight'': Ldzayer / ⵍⴷⵣⴰⵢⴻⵔ - Tamurt n Ldzayer / ⵜⴰⵎⵓⵔⵜ ⵏ ⵍⴷⵣⴰⵢⴻⵔ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Armenia.svg|25px]] '''[[Arménia]]''':  República de la Arménia/Arménia
|
* ''Arménio'': Hayastan / Հայաստան  ; Hayḳ / Հայք - Hayastani Hanrapetouṭyoun / Հայաստանի Հանրապետություն
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Australia.svg|25px]] '''[[Oustrália]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Quemunidade de la Oustrália
|
* ''Anglés'': Australia - Commonwealth of Australia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Austria.svg|25px]] '''[[Áustria]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de la Áustria
|
* ''Alman'': Österreich -  Republik Österreich
* ''Croata'': Austrija - Republika Austrija
* ''Checo'': Rakousko - Rakouská republika
* ''Húngaro'': Ausztria - Osztrák Köztársaság
* ''Romani Kalderash'': Strexa / एस्त्रेख़ा - Republika Estrexa / रेपुब्लिका एस्त्रेख़ा
* ''Slobaco'': Rakúsko - Rakúska republika
* ''Slobeno'': Abstrija - Republika Abstrija
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Azerbaijan.svg|25px]] '''[[Azerbaijon]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;, '''Azerbaidjon''' ó '''Azerbeijan''' - República de l Azerbeijan
|
* ''Azeri'': Açərbaycan / Азәрбајҹан - Açərbaycan Respublikası / Азәрбајҹан Республикасы
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Bahamas.svg|25px]] '''[[Bahamas]]''', '''Baamas''' ó '''Barramas''' - Quemunidade de las Baamas
|
* ''Anglés'': The Bahamas - Commonwealth of The Bahamas
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bangladesh.svg|25px]] '''[[Bangladexe]]''' ó '''Bangladesh''' - República Popular de l Bangladesh
|
* ''Bengali'': Bāṁlādeš / বাংলাদেশ - Góṇ Prójātóntrī Bāṁlādeš - গণ প্রজাতন্ত্রী বাংলাদেশ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Barbados.svg|25px]] '''[[Barbados]]'''
|
* ''Anglés'': Barbados
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bahrain.svg|25px]] '''[[Bahrein|Barén]]' '', '''Bahrain''', '''Bahrein''', '''Barain''', '''Barein''', '''Bareine''' ó '''Baraine''' - Reino de l Barén
|
* ''Árabe'': al-Baḥrayn / اَلْبَحْرَيْن - Mamlakátu l-Baḥrayn / مملكة البحرين
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Belgium.svg|25px]] '''[[Bélgica]]''' - Reino de la Bélgica
|
* ''Flamengo'': België - Koninkrijk België
* ''Francés'': Belgique - Royaume de Belgique
* ''Alman'': Belgien - Königreich Belgien
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Belize.svg|25px]] '''[[Belize]]'''
|
* ''Anglés'': Belize
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Benin.svg|25px]] '''[[Benin]]''' ó '''Benin''' - República de l Benin
|
* ''Francés'': Bénin - République du Bénin
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Belarus.svg|25px]] '''[[Bielorrússia]]''', '''Bielo-Rússia''' ó '''Belarus''' - República de la Bielorrússia&lt;br /&gt;
|
* ''Bielorrusso'': Biełaruś / Беларусь - Respublika Biełaruś / Рэспубліка Беларусь
* ''Russo'': Belarus' / Беларусь ; Belorussija / Белоруссия - Respublika Belarus' / Республика Беларусь
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bosnia and Herzegovina.svg|25px]] '''[[Bósnia i Heirzegobina]]''', '''Bósnia i Heirzegobina''', '''Bósnia-Heirzegobina''' ó '''Bósnia-Heirzegobina'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Bósnio'': Bosna i Heircegobina 
* ''Sérbio'': Bosna i Heircegobina / Босна и Херцеговина
* ''Croata'': Bosna i Heircegobina
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Botswana.svg|25px]] '''[[Zabotsuana]]''' ó '''Botswana''' - República de l Botsuana
|
* ''Tsuana'': Botswana - Lefatshe la Botswana
* ''Anglés'': Botswana - Republic of Botswana
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Brazil.svg|25px]] '''[[Brasil]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - República Federatiba de l Brasil
|
* ''Pertués'': Brasil - República Federatiba do Brasil
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Brunei.svg|25px]] '''[[Brunei]]''' - Stado de l Brunei Darussalan
|
* ''Malaio'': Brunei Darussalan / بروني دارالسلام - Negara Brunei Darussalan / نڬارا بروني دارالسلام
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bulgaria.svg|25px]] '''[[Bulgária]]''' - República de la Bulgária
|
* ''Búlgaro'': Bŭlgarija / България - Republika Bŭlgarija / Република България
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Burkina Faso.svg|25px]] '''[[Burkina Faso]]''', '''Burquina Faso'''
|
* ''Francés'': Burkina Faso
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Burundi.svg|25px]] '''[[Burundi]]''' ó '''Burúndi''' - República de l Burundi
|
* ''Rundi'': Uburundi - Republika y'Uburundi
* ''Francés'': Burundi -  République du Burundi
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Bhutan.svg|25px]] '''[[Buton]]''' - Reino de l Buton
|
* ''Jonghka'': 'Brug.yul. / འབྲུག་ཡུལ་ - 'Brug.rGyal.kʰab / འབྲུག་ཡུལ་
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cape Verde.svg|25px]] '''[[Cabo Berde]]''' - República de Cabo Berde
|
* ''Pertués'': Cabo Berde - República de Cabo Verde
* ''Crioulo cabo-berdiano'': Kabu Berdi - Republika di Kabu Berdi
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cameroon.svg|25px]] '''[[Camarones]]''' - República de ls Camarones
|
* ''Francés'': Cameroun - République du Cameroun
* ''Anglés'': Cameron - Republic of Cameron
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cambodia.svg|25px]] '''[[Camboja]]''' - Reino de l Camboja
|
* ''Cambojano'': Kampučā / កម្ពុជា - Praḥrāčāṇāčak[r] Kampučā / ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Canada.svg|25px]] '''[[Canadá]]''' - Reino de l Canadá &lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Anglés'': Canada
* ''Francés'': Canada
* ''Inuktitut'': Kanata / ᑲᓇᑕ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kazakhstan.svg|25px]] '''[[Cazaquistan]]''' - República de l Cazaquistan
|
* ''Cazaque'': Qazaqstan / Қазақстан - Qazaqstan Respublikasy / Қазақстан Республикасы
* ''Russo'': Kazaĥstan / Казахстан - Respublika Kazaĥstan / Республика Казахстан
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Central African Republic.svg|25px]] '''[[República Centro-Africana]]'''
|
* ''Francés'': République Centrafricaine
* ''Sango'': Ködörösése tî Béafrîka
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Chad.svg|25px]] '''[[Xade]]''', '''Chad''', '''Tchade''' ó '''Tchad''' - República de l Chade
|
* ''Francés'': Tchad - République du Tchad
* ''Árabe'': Tašād / تشاد - Ǧumhūriyyátu Tašād /جمهورية تشاد
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Czech Republic.svg|25px]] '''[[República Checa]]''', '''Chéquia'''&lt;sup&gt;[[#Notas|12]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Checo'': Čsko - Česká republika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the People's Republic of China.svg|25px]] '''RP [[República Popular de la China|China]]' ''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República Popular de la China
|
* ''Mandarin'': Zhōngguó / 中國 / 中国 - Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó / 中華人民共和國 / 中华人民共和国
* ''Anglés'': China - People’s Republic of China
* ''Cazaque'': Qytaj / Қытай - Jûṅĥua Ĥalıq Respublikası / جۇڭحۋا حالىق ره‌سپۋبليكاسى
* ''Mungol'': Ĥjatad / Хятад ; Dundad uls / Дундад улс - Buġuḍi Nayiranḍlaĥu Dunḍlaḍu Arad Ulus / ????? ??????????? ??????? ?????? ?????
* ''Pertués'': China - República Popular da China
* ''Tibetano'': rGya.nag. / རྒྱ་ནག་; Kruṅ.go. / ཀྲུང་གོ་ ; Kruṅ.hwa. / ཀྲུང་ཧྭ་ - Kruṅ.hwa Mi.dmaṅs sPyi.mtʰun rGyal.kʰab. / ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་
* ''Uigur'': Hitay / ھىتاي ; Junggo / جۇڭگو ; Jungxua Xelq Jumhuriyiti / جۇڭخۇا خەلق جۇمھۇرىيىتى
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cyprus.svg|25px]] '''[[Xipre]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de Xipre
|
* ''Griego'': Kýpros / Κύπρος - Kypriakī́ Dīmokratía / Κυπριακή Δημοκρατία
* ''Turco'': Kıbrıs - Kıbrıs Cumhuriyeti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Turkish Republic of Northern Cyprus.svg|25px]] ''[[Chipre de l Norte]]''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República Turca de l Xipre de l Norte
|
* ''Turco'': Kuzey Kıbrıs - Kuzey Kıbrıs Turk Cumhuriyeti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Comoros.svg|25px]] '''[[Quemores]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Ounion de las Comores
|
* ''Francés'': Comores - Union ç Comores
* ''Comorano'': Komori / قُمُرِ - Udzima wa Komori / وُدْزِمَ وَ قُمُرِ
* ''Árabe'': Ǧuzuru l-Qumur / جزر القمر ; Ǧuzuru Kūnūrū / جزر كومورو ; Ǧaçā'iru l-Qumur / جزائر القمر ; Ǧaçā'iru Kūnūrū / جزائر كومورو - Ittiḥādu l-Qumur / اتحاد القمر
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[República Democrática de l Congo]]''', '''Congo-Quinxasa''' ó '''Congo-Kinxasa'''
|
* ''Francés'': Congo - République Démocratique du Congo
* ''Kikongo'': Kongo - Repubilika ya Kongo ya Dimokalasi
* ''Lingala'': Kɔ́ngɔ - Republiki ya Kɔ́ngɔ Demokratiki
* ''Suaili'': Kongo - Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo
* ''Tshiluba'': Kongu - Ditunga die Kongu wa Mungalaata
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Republic of the Congo.svg|25px]] '''[[República de l Congo]]''', '''Congo-Brazabile'''
|
* ''Francés'': Congo - République du Congo
* ''Kituba'': Kongo - Repubilika ya Kongo
* ''Lingala'': Kɔ́ngɔ - Republiki ya Kɔ́ngɔ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of North Korea.svg|25px]] '''[[Coreia de l Norte]]''' - República Popular Democrática de la Coreia
|
* ''Coreano'': Chosŏn / 조선 / 朝鮮 - Chosŏn Minjujuŭi Inmin Konghwaguk / 조선민주주의인민공화국 / 朝鮮民主主義人民共和國
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of South Korea.svg|25px]] '''[[Coreia de l Sul]]''' - República de la Coreia / Coréia
|
* ''Coreano'': Hanguk / 한국 / 韓國 - Daehan Minguk / 대한민국 / 大韓民國
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Cote d'Ivoire.svg|25px]] '''[[Cuosta de l Marfin]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|10]]&lt;/sup&gt; - República de la Cuosta de l Marfil
|
* ''Francés'': Cóte d'Ivoire - République de Cóte d'Ivoire
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Croatia.svg|25px]] '''[[Croácia]]''' - República de la Croácia
|
* ''Croata'': Hrbatska - Republika Hrbatska
* ''Húngaro'': Horbátország - Horbát Köztársaság
* ''Eitaliano'': Croazia - Repubblica Croata
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Denmark.svg|25px]] '''[[Dinamarca]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt; - Reino de la Dinamarca
|
* ''Dinamarqués'': Danmark - Kongeriget Danmark
* ''Faroés'': Danmark - Kongsríkið Danmark
* ''Alman'': Dänemark - Königreich Dänemark
* ''Groenlandés'': Danmarki ; Qallunaat Nunaat - Kunngeqarfik Danmarki
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Djibouti.svg|25px]] '''[[Djibuti]]''', '''Jibúti''' - República de Jibúti
|
* ''Árabe'': Ǧībūtī / جيبوتي ; Dǧībūtī / دجيبوتي - Ǧumhūriyyátu Ǧībūtī / جمهورية جيبوتي
* ''Francés'': Djibouti - République de Djibouti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Dominica.svg|25px]] '''[[Dominica]]''' ó '''Domínica''' - Quemunidade de la Dominica
|
* ''Anglés'': Dominica - Commonwealth of Dominica
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Egypt.svg|25px]] '''[[Eigito]]''' - República Árabe de l Eigito
|
* ''Árabe'': Miṣr / مِصْر - Ǧumhūriyyátu Miṣra l-ʿArabiyyá / جمهورية مصر العربية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the United Arab Emirates.svg|25px]] '''[[Eimirados Árabes Ounidos]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Árabe'': al-Einārātu l-ʿArabiyyátu l-Muttaḥidá / اَلْٳمَارَاتُ ٱلْعَرَبِيَّةُ ٱلْمُتَّحِدَة
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Eritrea.svg|25px]] '''[[Eritréia]]''' - Stado de la Eritréia
|
* ''Tigrina'': Ertra / ኤርትራ - Hagəre Ertra / ሃግሬ ኤርትራ
* ''Árabe'': Iritriyā / ٳرِتْرِيَّا ; Aritriyā / أرتريا ; Irītriyā / إريتريا ; Aireītriyā / أريتريا ; Irtīriyā / إرتيريا ; Artīriyā / أرتيريا - Dawlátu Iritriyā / دولة إرتريا
* ''Anglés'': Eritrea - State of Eritrea
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Slovakia.svg|25px]] '''[[Slobáquia]]''' - República Slobaca
|
* ''Slobaco'': Eslobensko - Slobenská republika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Slovenia.svg|25px]] '''[[Slobénia]]''' - República de la Slobénia
|
* ''Slobénio'': Slobenija - Republika Slobenija
* ''Húngaro'': Szlobénia - Szlobén Köztársaság
* ''Eitaliano'': Slobenia - Repubblica Slobena
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Spain.svg|25px]] '''[[Spanha]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Reino de Spanha
|
*
* ''Basco'': Spainia - Espainiako Erresuma
* ''Catalan'': Espanya - Regne d'Espanya
* ''Galego'': España - Reino de España
* ''Sturiano'': España - Reinu d’España
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the United States.svg|25px]] '''[[Stados Ounidos de la América|Stados Ounidos]]' ''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]], [[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Stados Ounidos de la América
|
* ''Anglés'': United States - United States of America
* ''Francés'': États-Ounis - États-Ounis d’Amérique
* ''Habaiano'': ʻAmelika Huipūʻiba - ʻAmelika Huipūʻiba
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Estonia.svg|25px]] '''[[Stónia]]''' - República de la Stónia
|
* ''Stónio'': Eesti - Eesti Babariik
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Ethiopia.svg|25px]] '''[[Etiópia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - República Democrática Federal de la Eitiópia
|
* ''Amárico'': Ityop̣ya / ኢትዮጵያ - yä-Ityop̣ya Federalawi Dimokrasiyawi Ripäblik / የኢትዮጵያ ፌዴራላዊ ዲሞክራሲያዊ ሪፐብሊክ
* ''Anglés'': Ethiopia - Federal Democratic Republic of Ethiopia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Fiji.svg|25px]] [[Ilhas Fiji|Fiji]] ó '''Fidji''' - República de las Ilhas Fiji
|
* ''Anglés'': Fiji - Republic of the Fiji Islands
* ''Fijiano'': Biti - Matanitu Tu-Baka-i-koya ko Biti
* ''Hindustani'': Fijī / फ़िजी / فیجی - Fijī Ripablik / फ़िजी रिपब्लिक / فیجی رپبلک
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Philippines.svg|25px]] '''[[Felipinas]]''' - República de las Felipinas
|
* ''Felipino'': Pilipinas - Republika ng Pilipinas
* ''Anglés'': Philippines - Republic of the Philippines
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Finland.svg|25px]] '''[[Finlándia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de la Finlándia
|
* ''Finlandés'': Suomi - Suomen tasavalta
* ''Sueco'': Finland - Republiken Finland
* ''Lapon setentrional'': Suopma - Suoma republihkka
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of France.svg|25px]] '''[[Fráncia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt; - República Francesa
|
* ''Francés'': France - République française
* ''Alsaciano'': Frankreich - Republik Frankriich
* ''Basco'': Frantzia - Frantziako Errepublika
* ''Breton'': Bro-C’hall ; Frañs - Republik C’hall
* ''Catalan'': Fráncia - República Francesa
* ''Corso'': Francia - Repubblica Francesa
* ''Houlandés'': Frankrijk - Franse Republiek
* ''Oucitano'': Fráncia - República francesa
* ''Taitiano'': Farāni - Repupirita farāni
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Gabon.svg|25px]] '''[[Gabon]]''' - República de l Gabon
|
* ''Francés'': Gabon - République Gabonaise
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of The Gambia.svg|25px]] '''[[Gámbia]]''' - República de la Gámbia
|
* ''Anglés'': The Gambia - Republic of the Gambia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Ghana.svg|25px]] '''[[Gana]]''' - República de l Gana
|
* ''Anglés'': Ghana - Republic of Ghana
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Georgia.svg|25px]] '''[[Geórgia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de la Geórgia 
|
* ''Geórgio'': Saḳaireṭbelo / საქართველო - Saḳaireṭbelos Respublika / საქართველოს რესპუბლიკა
* ''Abecásio'': Ḳərṭtʷəla / Қырҭтәыла - Arespublika Ḳərṭtʷəla / Ареспублика Қырҭтәыла
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Grenada.svg|25px]] '''[[Granada]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - Stado de Granada
|
* ''Anglés'': Grenada - State of Grenada
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Greece.svg|25px]] '''[[Grécia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República Griega 
|
* ''Griego'': Eilláda - Ελλάδα ; Heillás / Ελλάς - Eillīnikī́ Dīmokratía / Ελληνική Δημοκρατία
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Guyana.svg|25px]] '''[[Guiana]]''' - República Co-ouperatiba de la Guiana
|
* ''Anglés'': Guyana - Co-ouperatibe Republic of Guyana
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Guinea.svg|25px]] '''[[Guiné]]''', '''Guiné-Conacri''' - República de la Guiné
|
* ''Francés'': Guinée - République de Guinée
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Guinea-Bissau.svg|25px]] '''[[Guiné-Bissau]]''' - República de la Guiné-Bissau
|
* ''Pertués'': Guiné-Bissau - República da Guiné-Bissau
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Equatorial Guinea.svg|25px]] '''[[Guiné Equatorial]]''' - República de la Guiné Eiquatorial
|
*
* ''Francés'': Guinée équatoriale - République de Guinée équatoriale
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Haiti.svg|25px]] '''[[Haiti]]''' - República de l Haiti
|
* ''Francés'': Haïti - République d'Haïti
* ''Crioulo Haitiano'': Ayiti - Repiblik dAyiti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Hungary.svg|25px]] '''[[Hungrie]]''' - República de la Hungrie
|
* ''Húngaro'': Magyarország - Magyar Köztársaság
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Yemen.svg|25px]] '''[[Iémen]]''' - República de l Iémen
|
* ''Árabe'': al-Yaman / اليمن - al-Ǧumhūriyyátu l-Yamaniyyá / الجمهورية اليمنية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of India.svg|25px]] '''[[Índia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - República de la Índia
|
* ''Hindi'': Bharat / भारत - Bʰārat Gaṇaireājya / भारत गणराज्य
* ''Anglés'': Andia - Republic of Andia
* ''Bengali'': Bʰārót / ভারত - Bʰārót Góṇórājÿó / ভারত গণরাজ্য
* ''Gujarati'': Bʰārat / ભારત ; Īnḍiyā / ઈન્ડિયા ; Hiṁd / હિંદ - Bʰārat Gaṇaireājya / ભારત ગણરાજ્ય
* ''Kanada'': Bʰārata / ಭಾರತ - Bʰārata Gaṇaireājya / ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ
* ''Marati'': Bʰāratīy / भारतीय - Bʰāratīy Praǳāsattāk / भारतीय प्रजासत्ताक
* ''Nepali'': Bʰārat / भारत ; Hindustān / हिन्दुस्तान  - Bʰārat Gaṇaireāǳya / भारत गणराज्य
* ''Sánscrito'': Bʰāratan / भारतम् - Bʰārat Gaṇaireājya / भारत गणराज्य
* ''Tamil'': Antiyā / இந்தியா ; Pārata / பாரத - Antiyak Kuṭiyaraču / இந்தியக் குடியரசு
* ''Telugu'': Bʰārata Dēšlaṁ / భారత దేశం ; Iṁḍiyā / ఇండియా - Bʰārata Gaṇla Rājyamu / భారత గణ రాజ్యము
* ''Urdu'': Hindūstān / ہندوستان ; Bʰārat / بھارت ; Inḋiyā / انڈیا - Jumhūrīyat-i Hindūstān / جمہوریت ہندوستان
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Indonesia.svg|25px]] '''[[Andonésia]]''' - República de la Andonésia
|
* ''Andonésio'': Indonesie / ايندونيسيا - Republik Andonesie / ريڤوبليك ايندونيسيا
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Iran.svg|25px]]' ''[[Eiran]]''' - República Eislámica de l Eiran
|
* ''Persa'': Īrān / ایران - Jomhūrī-ye Slānī-ye Īrān - جمهوری اسلامی ایران
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Iraq.svg|25px]] '''[[Eiraque]]''' - República de l Eiraque
|
* ''Árabe'': al-ʿIrāq / اَلْعِرَاق - al-Ǧumhūriyyátu l-ʿIrāqiyyá / الجمهورية العراقية
* ''Curdo'': ʿÎraq / عیراق ; Îraq / ئیراق ; Iraq / ئراق - Komara ʿÎraqé / کۆمارا عیراقێ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Ireland.svg|25px]] '''[[Eirlanda]]' '' - República de la Eirlanda
|
* ''Anglés'': Ireland - Republic of Ireland
* ''Eirlandés'': Éire - Poblacht na hÉireann
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Iceland.svg|25px]] '''[[Eislándia]]''' - República de la Eislándia
|
* ''Eislandés'': Ísland - Lýðbeldið Ísland
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Israel.svg|25px]] '''[[Eisrael]]''' - Stado de Eirael
|
* ''Heibraico'': Yiśra'el / יִשְׂרָאֵל - Mədînat Yiśra'el / מדינת ישראל 
* ''Árabe'': Isrā'īl / ٳسْرَائِيل - Dawlátu Isrā'īl / دولة إسرائيل
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Italy.svg|25px]] '''[[Eitália]]''' - República Eitaliana
|
* ''Eitaliano'': Italia - Repubblica Italiana
* ''Francés'': Italie - République italienne
* ''Friulano'': Italie - Republiche Taliane
* ''Alman'': Italien - Italienische Republik
* ''Lhadino'': Talia ; Italia - República Taliana
* ''Sardo'': Itàlia - Repùbrica Italiana
* ''Slobeno'': Italija - Italijanska republika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Jamaica.svg|25px]] '''[[Jamaica]]'''
|
* ''Anglish'': Jamaica
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Japan.svg|25px]] '''[[Japon]]''' - [[Ampério de l Japon]]  
|
* ''Japonés'': Nihon / 日本 - Nihon-koku / 日本国
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Jordan.svg|25px]] '''[[Jordánia]]''' - Reino Hashemita de la Jordánia
|
* ''Árabe'': Al-Urdun / الاردن - Al Mamlakah al Urduniyah al Hashimiyah / المملكة الأردنّيّة الهاشميّة
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kiribati.svg|25px]] '''[[Kiribati]]''', '''Quiribati''' - República de l Quiribati
|
* ''Gilbertés:'' Kiribati - Ribaberikin Kiribati
* ''Anglés'': Kiribati - Republic of Kiribati
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kosovo.svg|25px]] '''[[Kosobo]]&lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|8]]&lt;/sup&gt; ''','''Kosobo''' - República de l Kosobo
|
* ''Albanés'': Kosobë
* ''Serbo-Croata'': Косово, Kosobo
* ''Turco'': Kosoba
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kuwait.svg|25px]] '''[[Kuwait]]''', '''Kuaite''', - Stado de l Kuaite
|
* ''Árabe'': al-Kuwayt / الكويت - Dawlátu l-Kuwayt / دولة الكويت
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Laos.svg|25px]] '''[[Laos]]''' - República Popular Democrática de Laos
|
* ''Laociano'': Lao / ນລາວ - Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao / ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Lesotho.svg|25px]] '''[[Lesoto]]''' - Reino de l Lesoto
|
* ''Anglés'': Lesotho - Kingdon of Lesotho
* ''Soto'': Lesotho - Mmuso wa Lesotho
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Latvia.svg|25px]] '''[[Letónia]]''' - República de la Letónia
|
* ''Leton'': Latbija - Latbijas Republika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Lebanon.svg|25px]] '''[[Líbano]]''' - República de l Líbano
|
* ''Árabe'': Lubnān / لبنان - Al Jumhuriyah al Lubnaniyah / الجمهوريّة البنانيّة
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Liberia.svg|25px]] '''[[Libéria]]''' - República de la Libéria
|
* ''Anglés'': Liberie - Republic of Liberie
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Libya.svg|25px]] '''[[Líbia]]''' - Grande Jamahiriya Socialista Popular Árabe de la Líbia
|
* ''Árabe'': Lībiyah / ليبية - al-Janāhīrīyah al-‘Arabīya al-Lībīyah ash-Sha‘bīyah al-Ishtirākīyah al-Uzma / الجماهيرية العربية الليبية الشعبية الإشتراكية العظمى
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Liechtenstein.svg|25px]] '''[[Liechtenstein]]''', - Percipado de Liechtenstein
|
* ''Alman'': Liechtenstein - Furstentun Liechtenstein
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Lithuania.svg|25px]] '''[[Lituánia]]''' - República de la Lituánia
|
* ''Lituano'': Lietuba - Lietubos Respublika
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Luxembourg.svg|25px]] '''[[Luxemburgo]]''' - Gran-Ducado de l Luxemburgo
|
* ''Luxemburgués'': Lëtzebuerg - Groussherzogden Lëtzebuerg
* ''Francés'': Luxembourg - Grand-Duché de Luxembourg
* ''Alman'': Luxemburg - Großheirzogtun Luxemburg
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Republic of Macedonia.svg|25px]] '''[[Macedónia de l Norte|Macedónia (ARJM)]]''' &lt;sup&gt;[[#Notas|5]]&lt;/sup&gt; - República de la Macedónia de l Norte
|
* ''Macedónio'': Makedonija / Македонија - Republika Makedonija / Република Македонија
* ''Albanés (nun ye ua léngua nacional)'': Maqedoni
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Madagascar.svg|25px]] '''[[Madagáscar]]''' - República de Madagáscar
|
* ''Malgaxe'': Madagasikara - Repoblikan'i Madagasikara
* ''Francés'': Madagascar - Republique de Madagascar
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Malaysia.svg|25px]] '''[[Malásia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt;  - Federaçon de la Malásia
|
* ''Malaio'': Malaysia - Persekutuan Malaysia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Malawi.svg|25px]] '''[[Malaui]]''', '''Maláui''', - República de l Mal´sui
|
* ''Anglés'': Malawi - Republic of Malawi
* ''Chewa'': Malaŵi - Mfuko la Malaŵi
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Maldives.svg|25px]] '''[[Maldibas]]''' - República de las Maldibas
|
* ''Dibehi'': Dibehi Rājje / ގުޖޭއްރާ ޔާއްރިހޫމްޖު - Dibehi Rājje ge Jumhuriyyā / ހިވެދި ގުޖޭއްރާ ޔާއްރިހޫމްޖު
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mali.svg|25px]] '''[[Mali]]''' - República de l Mali
|
* ''Francés'': Mali - République de Mali
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Malta.svg|25px]] '''[[Malta]]''' - República de Malta
|
* ''Maltés'': Malta - Repubblika ta' Malta
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Marshall Islands.svg|25px]] '''[[Ilhas Marshall]]''' - República de las Ilhas Marshall
|
* ''Anglés'': Marshall Islands - Republic of the Marshall Islands
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Morocco.svg|25px]] '''[[Marrocos]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|6]]&lt;/sup&gt; - Reino de Marrocos
|
* ''Árabe'': al-Maġrib / مغرب - Al Mamlakah al-Maghribiyah / المملكة المغربية
* ''Francés'': Maroc - Royaume du Maroc
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mauritius.svg|25px]] '''[[Mourícias]]''' - República de la Mourícia
|
* ''Anglés'': Mauritius - Republic of Mauritius 
* ''Francés'': Maurice - République de Maurice
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mauritania.svg|25px]] '''[[Mauritánia|Mouritánia]]''' - República Eislámica de la Mouritánia
|
* ''Árabe'': Mūrītāniyyah / موريتانية - Al-Jumhuriyah al-Islamiyah al-Mūrītāniyah / الجمهورية الإسلامية الموريتانية
* ''Francés'': Mauritanie - République Islamique de la Mauritanie
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Myanmar.svg|25px]] '''Birmánia''' &lt;sup&gt;[[#Notas|11]]&lt;/sup&gt; - Ounion de Birmánia
|
* ''Birmanés'': Myanma - Pyidaungzu Myanma Naingngandaw
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag_of_Federated_States_of_Micronesia.svg|25px]] '''[[Micronésia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Stados Federados de la Micronésia
|
* ''Anglés'': Micronesie - Federates States of Micronesie
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mozambique.svg|25px]] '''[[Moçambique]]''' - República de Moçambique
|
* ''Pertués'' - República de Moçambique
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Moldova.svg|25px]] '''[[Moldábia]]''' &lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de la Moldábia
|
* ''Romeno/Moldabo'': Moldoba - República Moldoba
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Monaco.svg|25px]] '''[[Mónaco]]''' - Percipado de Mónaco 
|
* ''Francés'': Monaco - Principauté de Monaco
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Mongolia.svg|25px]] '''[[Mongólia]]'''
|
* ''Mongol'': Mongol Uls / Монгол Улс
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Montenegro.svg|25px]] '''[[Montenegro]]''' - República de Montenegro
|
* ''Sérbio'': Crna Gora / Црна Гора - Republika Crna Gora / Република Црна Гора
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Nagorno-Karabakh.svg|25px]] ''[[Ñagorno-Karabakh]]'' &lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de Nagorno-Carabaque 
|
* ''Arménio'': Lernayin Gharabagh / Լեռնային Ղարաբաղ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Namibia.svg|25px]] '''[[Namíbia]]''' - República de la Namíbia
|
* ''Anglés'': Namibia - Republic of Namibia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Nauru.svg|25px]] '''[[Ñaouru]]'''
|
* ''Naurano'': Naoero
* ''Anglés'': Nauru
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Nepal.svg|18px]] '''[[Nepal]]''' - República de l Nepal
|
* ''Nepalés'': Nepāl / नेपाल - Nepal Adhirajya / नेपाल अधिराज्य 
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Niger.svg|25px]] '''[[Níger]]''' - República de l Níger
|
* ''Francés'': Niger - République du Niger
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Nigeria.svg|25px]] '''[[Nigéria]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt;  - República Federal de la Nigéria
|
* ''Anglés'': Nigerie - Federal Republic of Nigerie
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Norway.svg|25px]] '''[[Noruega]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt; - Reino de la Noruega
|
* ''Noruegués (bokmål)'': Norge - Kongeriket Norge
* ''Noruegués (nynorsk)'': Noreg - Kongeriket Noreg
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of New Zealand.svg|25px]] '''[[Nuoba Zelándia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Anglés'': New Zealand
* ''Maori'': Aotearoa
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Oman.svg|25px]] '''[[Ouman]]''' - Sultanato de l Ouman
|
* ''Árabe'': ʿUmnān / عمان - Saltanat Uman / سلطنة عُمان
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of South Ossetia.svg|25px]] ''[[Oussécie de l Sul]]''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de la Oussécie de l Sul
|
* ''Oussécio'': Xussar Iryston / Хуссар Ирыстон - Respublikae Xussar Iryston / Республикӕ Хуссар Ирыстон
* ''Russo'': Južnaja Osetie / Южная Осетия - Respublika Južnaja Osetija/ Республика Южная Осетия
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Netherlands.svg|25px]] '''[[Países Baixos]]''' ó '''Houlanda'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]]&lt;/sup&gt; - Reino de ls Países Baixos
|
* ''Flamengo'', ''nerlandés'' ó ''holandés'': Nederland - Koninkrijk dar Nederlanden
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Palau.svg|25px]] '''[[Palau]]''' - República de Palau
|
* ''Palauano'': Belau - Beluu er la Belau
* ''Anglés'': Palau - Republic of Palau
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Palestine.svg|25px]] ''[[Outoridade Nacional Palestiniana|Palestina]]' '&lt;sup&gt;[[#Notas|7]]&lt;/sup&gt; - Stado de la Palestina
|
* ''Árabe'': Filastīn / فلسطين - Daulat Filastin / دولةفلسطين
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Papua New Guinea.svg|25px]] '''[[Papua-Nuoba Guiné]]''', '''Papuásia-Nuoba Guiné''' ó '''Papua Nuoba Guiné'''
|
* ''Anglés'': Papua New Guinea
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Pakistan.svg|25px]] '''[[Paquiston]]''' - República Eislámica de l Paquistan
|
* ''Urdu'': Pākistān / پاکستان - Islami Jamhuria Pākistān / اسلامی جمہوریت پاکستان
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Paraguay.svg|25px]] '''[[Paraguai]]''' - República de l Paraguai
|
* ''Guarani'': Paraguái - Téta Paraguái
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Poland.svg|25px]] '''[[Polónia]]''' - República de la Polónia 
|
* ''Polaco'': Polska - Rzeczpospolita Polska
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Portugal.svg|25px]] '''[[Pertual]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;  - República Pertuesa
|
* ''Pertués'': Portugal - República Portuguesa
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Qatar.svg|25px]] '''[[Qatar]]''', '''Qatar''' ó '''Katar''' - Stado de l Qatar
|
* ''Árabe'': Qaṭaire / قَطَر - Dawlátu Qaṭaire / دولة قطر
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kenya.svg|25px]] '''[[Quénia]]''' - República de l Quénia/Quénia
|
* ''Anglés'': Kenya - Republic of Kenya
* ''Suaili'': Kenya - Jamhuri ya Kenya
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Kyrgyzstan.svg|25px]] '''[[Quirguiston]]''', '''Quirguizistan''' ó '''Quirguízia''' - República Quirguiç
|
* ''Quirguiç'': Kyrgyzstan / Кыргызстан - Kyrgyç Respublikasy / Кыргыз Республикасы
* ''Russo'': Kyrgyzstan / Кыргызстан - Kyrgyzskaya respublika - Кыргызская республика
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] '''[[Reino Ounido]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|2]], [[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Reino Ounido de la Gran Bretanha i Eirlanda de l Norte
|
* ''Anglés'': United Kingdon - United Kingdon of Great Britain and Northern Ireland
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Romania.svg|25px]] '''[[Roménia]]''' 
|
* ''Romeno'': Románia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Rwanda.svg|25px]] '''[[Ruanda]]''' - República de l Ruanda
|
* ''Ruandés'': Rwanda - Repubulika y'u Rwanda 
* ''Francés'': Rwanda - République du Rwanda
* ''Anglés'': Rwanda - Republic of Rwanda
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Russia.svg|25px]] '''[[Rússia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Federaçon Russa
|
* ''Russo'': Rossija / Россия - Rossijskaja Federacija / Российская Федерация 
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Solomon Islands.svg|25px]] '''[[Eilhas Salomon]]'''
|
* ''Anglés'': Tierramon Islands
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Samoa.svg|25px]] '''[[Samoa]]''' - Stado Andependiente de la Samoa
|
* ''Anglés'': Samoa -  Andependent State of Samoa
* ''Samoano'': Samoa - Malo Sa'oloto Tuto'atasi l Samoa
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Saint Lucia.svg|25px]] '''[[Santa Lúcia]]'''
|
* ''Anglés'': Saint Lucia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|25px]] '''[[San Cristobo i Nebis]]''', '''Saint Kitts i Nebis''', '''San Cristobo i Nebis''', '''Saint Kitts i Nébis''', '''San Cristófe i Nébis'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;  - Federaçon de San Cristobo i Nebis
|
* ''Anglés'': Saint Kitts and Nebis - Federation of Saint Kitts and Nebis
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of San Marino.svg|25px]] '''[[San Marino]]''' ó '''San Marinho''' - República Sereníssema de San Marino
|
* ''Eitaliano'': San Marino - Serenissima Repubblica di San Marino
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sao Tome and Principe.svg|25px]] '''[[San Tomé i Príncepe]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República Democrática de San Tomé i Príncepe
|
* ''Pertués'' - República Democrática de São Tomé i Príncepe
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|25px]] '''[[San Bicente i Granadinas]]''' 
|
* ''Anglés'': Saint Bincent and the Grenadines
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Western Sahara.svg|25px]]'''[[Sara Oucidental]]''', '''Saara Oucidental''' ó '''Sahara Oucidental'''&lt;sup&gt;[[#Notas|6]]&lt;/sup&gt; - República Democrática Árabe de l Sara / Saara / Sahara
|
* ''Árabe'': Al-Saḥrāwiyyah / صحراوية - Al-Jumhūrīyá al-Arabīyá las-Sahrāwīyá ad-Dīmuqrātīyá / الجمهورية العربية الصحراوية الديمقراطية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Seychelles.svg|25px]] '''[[Seixeles]]''' - República de las Seixeles
|
* ''Anglés'': Seychelles - Republic of Seychelles
* ''Francés'': Seychelles - République ç Seychelles
* ''Seselwa'': Sesel - Repiblik Sesel
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Senegal.svg|25px]] '''[[Senegal]]''' - República de l Senegal
|
* ''Francés'': Sénégal - République du Sénégal
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sri Lanka.svg|25px]]'''[[Sri Lanka]]''' ó '''Seilon''' - República Democrática Socialista de l Sri Lanca
|
* ''Sinhala'': Sri Lanka - Sri Lankā Prajathanthrika Samajabadi Janarajaya
* ''Tamil'': Llankai / இலங்கை - Eillankai Chananaayaka Chosalisa Kudiyarasu
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sierra Leone.svg|25px]] '''[[Serra Lhiona]]''' - República de la Sierra Lhiona
|
* ''Anglés'': Sierra Leone - Republic of Sierra Leone
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Serbia.svg|25px]] '''[[Sérbia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]], [[#Notas|4]], [[#Notas|8]]&lt;/sup&gt; - República de la Sérbia
|
* ''Sérbio'': Srbija / Србија - Republika Srbija / Република Србија
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Singapore.svg|25px]] '''[[Singapura]]''' - República de Singapura
|
* ''Malaio'': Singapura - Republik Singapura
* ''Chino'': Xinjiapo / 新加坡 - Xīnjīapō Gònghéguó / 新加坡共和国
* ''Tamil'': Čiṅkappūr / சிங்கப்பூர் - Cingkappūr Kudiyarasu / சிங்கப்பூர் குடியரசு
* ''Anglés'': Singapore - Republic of Singapore
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Syria.svg|25px]]' ''[[Síria]]''' - República Árabe Síria
|
* ''Árabe'': Sūriyyah / سورية - Al-Jumhuriyah al-'Arabiyah al-Suriyah / الجمهوريّة العربيّة السّوريّة
* Síriaco:ܘܩ݂ܥܠ ܐܩ ܵܥܘܥܲ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Somalia.svg|25px]] '''[[Somália]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]], [[#Notas|9]]&lt;/sup&gt; 
|
* ''Somali'': Somaaliya
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Somaliland.svg|25px]] ''[[Somalilándia]]''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt;  - República de la Somalilándia
|
* ''Somali'': Somaliland
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Swaziland.svg|25px]] '''[[Suazilándia]]''' - Reino de la Suazilándia
|
* ''Anglés'': Swaziland - Kingdon of Swaziland
* ''Suazi'': eSwatini - Umbuso weSwatini
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sudan.svg|25px]] '''[[Sudan]]''' - República de l Sudan
|
* ''Árabe'': Las-Sūdān / السودان - Jumhuriyat las-Sudan / جمهورية السودان
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of South Sudan.svg|25px]] '''[[Sudan de l Sul]]''' - República de l Sudan de l Sul
|
* ''Angles'': Republic of South Sudan
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Sweden.svg|25px]] '''[[Suécia]]''' - Reino de la Suécia
|
* ''Sueco'': Sberige - Konungariket Sberige
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Switzerland.svg|18px]] '''[[Suíça]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|3]]&lt;/sup&gt; - Cunfederaçon Suíça
|
* ''Alman'': Schweiç - Schweizerische Eidgenossenschaft
* ''Francés'': Suisse - Cunfédération suisse
* ''Eitaliano'': Sbizzera - Cunfederazione Sbizzera
* ''Reto-Romano'': Sbizra - Cunfederaziun Sbizra
* ''Lhatin'': Cunfœderatio Heilbetica
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Suriname.svg|25px]] '''[[Suriname]]''' - República de l Surinan
|
* ''Flamengo'': Suriname - Republiek Suriname
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Thailand.svg|25px]] '''[[Tailándia]]''' - Reino de la Tailándia
|
* ''Tailandés'': Prathēt Thai / ราชอาณาจักรไทย - Ratcha Anachak Thai
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Republic of China.svg|25px]] '''[[Taiwan]]' '', '''Fermosa''',  ó '''China-Taipé'''&lt;sup&gt;[[#Notas|1]]&lt;/sup&gt; - República de la China / Fermosa
|
* ''Chino'': Táiwān / 臺灣 / 台湾 - Zhōnghuá Mínguó / 中華民國 / 中华民国
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tajikistan.svg|25px]] '''[[Tadjiquiston|Tajiquiston]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]  - República de l Tajiquistan
|
* ''Persa (Tajique-Persa)'': Tojikistan / Тоҷикистон - Jumhurii Tojikiston
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tanzania.svg|25px]] '''[[Tanzánia]]''' ó '''Tanzania''' - República Ounida de la Tanzánia
|
* ''Suaili'': Tanzania - Jamhuri ya Muungano wa Tanzania
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of East Timor.svg|25px]] '''[[Timor-Leste]]''' - República Democrática de Timor-Leste
|
* ''Tétun'': Timór Lorosa'i - Repúblika Demokrátika Timór Lorosa'i
* ''Pertués'': Timor-Leste - República Democrática de Timor-Leste
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Togo (3-2).svg|25px]] '''[[Togo]]''' - República de l Togo
|
* ''Francés'': Togo - République Togolaise
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tonga.svg|25px]] '''[[Tonga]]''' - Reino de Tonga
|
* ''Tonganés'': Tonga - Pule'anga Fakatu'i 'l Tonga
* ''Anglés'': Tonga - Kingdon of Tonga
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Transnistria.svg|25px]] ''[[Transnístria]]'', ''Transdniestre'', ''Transdniéstria'' ó ''Pridnestróbia'' - República de la Transnístria
|
* ''Russo'': Pridnestrobje / приднестрові - Приднестровская Молдавская Республика
* ''Romeno/Moldabo (ouficiosa)'': Stînga Nistrului - República Moldobenească Nistreană / Република Молдовеняскэ Нистрянэ
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Trinidad and Tobago.svg|25px]] '''[[Trindade i Tobago]]''', &lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de Trindade i Tobago
|
* ''Anglés'': Trinidad and Tobago - Republic of Trinidad and Tobago
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tunisia.svg|25px]] '''[[Tunísia]]''' - República de la Tunísia
|
* ''Árabe'': Tūnis / تونس - Al Jumhuriyya at-Tūsiyya / الجمهرية التونسية
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Turkmenistan.svg|25px]] '''[[Turcomeniston|Turquemeniston]]'''
|
* ''Turqueménio'': Turkmenistan
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Turkey.svg|25px]] '''[[Turquie]]''' - República de la Turquie
|
* ''Turco'': Turkiye - Turkiye Cumhuriyeti
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Tuvalu.svg|25px]] '''[[Tubalu]]'''
|
* ''Tubaluano'': Tuvalu
* ''Anglés'': Tuvalu
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Ukraine.svg|25px]] '''[[Oucránia]]'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt;
|
* ''Oucraniano'': Ukrajina / Україна
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Uganda.svg|25px]] '''[[Uganda|Ouganda]]''' - República de l Ouganda
|
* ''Anglés'': Uganda - Republic of Uganda
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Uzbekistan.svg|25px]] '''[[Ousbequsiton|Uzbequiston]]''' ó '''Ouzbequistan'''&lt;sup&gt;[[#Notas|4]]&lt;/sup&gt; - República de l Ouzbequistan
|
* ''Ouzbeque'': L'zbekiston - L‘zbekiston Respublikasi
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Vanuatu.svg|25px]] '''[[Banuatu]]''' - República de l Banuatu
|
* ''Bislama'': vanuatu - Ripablik blong Banuatu
* ''Anglés'': vanuatu - Republic of Banuatu
* ''Francés'': vanuatu - République du Banuatu
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of the Vatican City.svg|18px]] '''[[Cidade de l Baticano]]''' - Stado de la Cidade de l Baticano
|
* ''Eitaliano'': Città del Baticano - Stato della Città del Vaticano 
* ''Lhatin'': Baticanus - Status Urbis Baticani
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Vietnam.svg|25px]] '''[[Bietname]]''' 
|
* ''Bietnamita'': Biệt Nan - Cộng Hòa Xana Hội Chủ Nghĩla Biệt Nan
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Zambia.svg|25px]] '''[[Zámbia]]''' - República de la Zámbia
|
* ''Anglés'': Zambia - Republic of Zambia
|- valign=top
|[[Fexeiro:Flag of Zimbabwe.svg|25px]] '''[[Zimbabué]]''' ó '''Zimbaué'''- República de l Zimbabué
|
* ''Anglés'': Zimbabwe -  Republic of Zimbabwe
|}

An [[Febreiro]] de [[2008]], eisistien 203 países na lista arriba, correspundendo a:
* 195 países andependientes:
** 192 Stados nembros de las [[Naciones Ounidas]]
** [[Kosobo]] ''(Andepéndencia ounilateral)''
** [[Taiwan|República de la China]] (Fermosa/Taiwan)
** [[Cidade de l Baticano]]
* 8 países andependientes, mas nun recoincidos: ([[Abecásia]], [[Nagorno-Karabakh|Alto Carabaque]], [[Xipre de l Norte]], [[Palestina]], [[Saara Oucidental]], [[Somalilándia]], [[Ossétia de l Sul]] i [[Transnístria]])

== Notas ==
* &lt;sup&gt;1&lt;/sub&gt;: Esta lista anclui países andependientes ''de-fato''. mais anformaçon puode ser ancontrada na [[Aneixo:Lista de cunflitos territoriales|Lista de países nó-recoincidos]].
* &lt;sup&gt;2&lt;/sub&gt;: Alguns stados soberanos ténen dependéncias oultramarinas que nun fázen parte de l sous territórios. mais anformaçon puode ser ancuntrada an [[Aneixo:Lista de territórios dependientes|Lista de territórios dependientes]]. 
* &lt;sup&gt;3&lt;/sub&gt;: Alguns stados soberanos ténen struturas [[Federaçon|federales]] an grau mais ó menos bariable. mais anformaçon puode ser bista an [[Aneixo:Lista de federaçones|Lista de federaçones]]. 
* &lt;sup&gt;4&lt;/sub&gt;: Alguns stados soberanos ténen antidades outónomas que fázen parte de ls sous territórios. mais anformaçon puode ser ancuntrada an [[Aneixo:Lista de antidades outónomas|Lista de antidades outónomas]]. 
* &lt;sup&gt;5&lt;/sub&gt;: La República de la [[República de la Macedónia|Macedónia]] ye tamien coincida cumo &quot;Antiga República Jugoslaba/Iugoslaba de la Macedónia/Macedónia&quot;.
* &lt;sup&gt;6&lt;/sub&gt;: Saara: ber [[Política de l Saara Oucidental]]
* &lt;sup&gt;7&lt;/sub&gt;: Palestina: L &quot;Stado de la [[Palestina]]&quot; fui declarado an [[1988]] i recoincido por bários países árabes i muçulmanos. Ls artigos [[Faixa de Gaza]], [[Cisjordánia]] i [[Eirael]] ténen refréncias subre árias na region de la Palestina.
* &lt;sup&gt;8&lt;/sub&gt;: Kosobo (Kosoba - Kosobo i Metohija / Косово и Метохија) declarou ounilateralmente la andependéncia de la Sérbia an [[2008]], que fui recoinciida por países cumo ls [[Stados Ounidos]], mas nó pula [[Sérbia]] i outros países cumo [[Rússia]] i [[Spanha]]. Até ende era ua porbíncia outónoma sérbia ambaixo admenistraçon de la [[ONU]] zde [[1999]].
* &lt;sup&gt;9&lt;/sup&gt;: La Somália ye un paíç que atualmente eisiste cun statuto ''de-jure''.
* &lt;sup&gt;10&lt;/sup&gt;: La Cuosta de l Marfil determinou spressamente a la quemunidade anternacional para ser tratada por '''Cóte d'Ivoire'''.
* &lt;sup&gt;11&lt;/sup&gt;: Mianmar ó l Myanmar (Bras.) ye inda coincido pul nome antigo Birmánia ó Burma (Bras.).
* &lt;sup&gt;12&lt;/sup&gt;: La República Xeca puode tamien ser dezida cumo '''Xéquia''' (nome cúrtio ancorajado pulas outoridades Xecas).

== Outras listaiges ==
* [[Critarquie|Lista de países que yá nun eisisten]]
* [[Lista simples de países|Lista de países (semplificada)]]
* [[Lista de países nun-recoincidos]]
* [[Lista de antidades outónomas]]
* [[Lista de territórios dependientes]]
* [[Lista de árias çputadas ó acupadas]]
* [[Lista de países i territórios por ária]]
* [[Países eimaginários]]
* [[Micro-stados]]
* [[Lista de capitales]]
* [[lista de países ansulares]]
* [[Lista de países por data de criaçon]] 
* [[Fuso hourário]]

Para mais recursos, ber [[Refréncias geográficas]].

== {{Ber tamien}} ==
* [[Eitimologie de ls nomes de ls países]]
* [[Geografie]]
* [[Tierra]]
* [[Cuntinente]]
* [[Micronaçon]]es

[[Catadorie:!Lhistas]]</text>
      <sha1>bqvg34wg6v6st6h5cgz7kpwdrtc5dee</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bahamas</title>
    <ns>0</ns>
    <id>862</id>
    <revision>
      <id>107067</id>
      <parentid>106529</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T08:39:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>tr</comment>
      <origin>107067</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4215" sha1="aqen2umlmoi2y86evl1fhirjcx5rzb9" xml:space="preserve">Las '''Bahamas''' (ó '''Baamas''') son un paíç de las [[Caraíbas]], antre l [[ouceano Atlántico]], a nordeste, i l [[mar de las Caraíbas]], a sudoeste . Ls territórios mais próssimos son la quelónia [[Reino Ounido|británica]] de [[Turks i Caicos]], a sueste, ls [[Stados Ounidos de la América|Stados Ounidos]], a noroeste, [[Cuba]], a sudoeste , i l [[Haiti]], a sudeste. La sue capital ye [[Nassau]].
[[Fexeiro:Flag_of_the_Bahamas.svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]]

== Stória ==
{{Ber artigo percipal|[[Stória de las Bahamas]]}}

L archipélago de Bahamas (nome deribado de l Pertués Baamas ó Bahamas maré baixa&quot;), era habitado por [[índios]] [[arauaques]] antes de la chegada de [[Cristóvão Colombo]], an [[1492]]. Acupadas por [[angleses]] zde l [[seclo XVI]], las Bahamas serbírun de refúgio la [[piratas]]. La lhaboura de algodon entra an declínio cula fin de la [[scrabidon]], an [[1834]]. Passado la [[II Guerra Mundial]], crece l turismo ne l paíç.

[[Lynden Pindling]], de l [[Partido Lhibaral Porgressista]] ([[PLP]]), de maiorie negra, torna-se purmeiro-menistro an [[1967]], depuis de las purmeiras eileiçones lhegislatibas ne l paíç. An [[1973]], las Baamas cunquístan la andependéncia. Nas eileiçones de [[1992]], l [[Mobimiento Nacional Lhibre]] ([[FNM]]) oubtén maiorie. Pindling, denunciado por corrupçon, ye sustituído por [[Hubert Alexander Angraham]] na xefia de gobierno. La bitória de l FNM nas eileiçones de [[1997]] ye atribuída als resultados eiquenómicos positibos, i al ambolbimiento de l PLP an scándalos financeiros. La passaige de l [[ciclone tropical|furacon]] Floyd pul paíç, an [[1998]] faç sérios danos i prejudica l turismo.

== Política ==
{{Ber artigo percipal|[[Política de las Bahamas]]}}

[[Fexeiro:Club-med-beach-governors-harbour-eleuthera-bahamas.jpg|thumb|lheft|300px|Praia de l Club Med]]
 
Las Bahamas son un paíç andependiente i forma parte de la ''[[Commonwealth of Nations]]''. Las políticas i tradiçones jurídicas son aparecidas a las de l [[Reino Ounido]].

La [[Reina Elizabeth II]] comanda l stado, repersentada por gobernadores-gerales. L [[purmeiro-menistro]] ye l comandante de l gobierno i lhíder de l partido cun mais assentos ne l [[parlamento]]. L atual gobernador-giral ye [[Arthur Dion Hanna]] i l atual purmeiro-menistro ye [[Hubert Alexander Angraham]]. Ls [[senador]]s son nomeados. L [[poder eisecutibo]] ye eisercido pul gabinete. L [[poder lhegislatibo]] ye ambestido por dous nembros de l parlamento.

== Subdebisones ==
{{Ber artigo percipal|[[Subdebisones de las Bahamas]]}}
[[Fexeiro:Districts of the Bahamas.png|thumb|right|500px|Mapa de las Bahamas cun ls çtritos numarados. L çtrito de New Providence stá andicado ne l mapa cun '''NP''']]
Las Bahamas ó Baamas stan dibedidas an 32 çtritos:

== Geografie ==
{{Ber artigo percipal|[[Geografie de las Bahamas]]}}

[[Fexeiro:CIA map of the Bahamas.png|frame|lheft|Mapa de las Bahamas]]
 

La maior ilha de las Bahamas ye la ilha de [[Andros (Baamas)|Andros]], ne l oucidente de l arquipélago. La ilha de [[New Probidence]], la lheste de Andros, ye adonde se lhocaliza la capital, [[Nassau]], i adonde mora cerca de dous tércios de to la populaçon de l paíç. Outras ilhas amportantes son la [[Grande Bahama]] ne l norte i [[Inágua]] la sul.

La maior parte de las ilhas — formaçones de [[coral]] — son relatibamente prainas, cun alguas colinas baixas i arredondadas, la mais alta deilhas ye l monte [[Albernia]], na ilha [[Cat]], cun 63 m de altitude. L [[clima]] lhocal ye tropical, moderado pulas augas calientes de la [[corrente de l Golfo]], cun [[ciclone tropical|furacones]] i tormientas tropicales frequentes antre Maio i Outubre.

== Eiquenomie ==
{{Ber artigo percipal|[[Eiquenomie de las Bahamas]]}}
Nas Bahamas l turismo i la andustria pesqueira son mui relebantes pa la eiquenomie habendo minerales cumo sal, i aragonita an sou território.

== Demografie ==
{{Ber artigo percipal|[[Demografie de las Bahamas]]}}
La lhéngua oufecial ye l [[Lhéngua anglesa|anglés]], mas la maiorie de la populaçon fala l [[crioulo]] baamiano, de ourige anglesa.

[[Catadorie:Bahamas]]
[[Catadorie:Paízes de l Caribe]]</text>
      <sha1>aqen2umlmoi2y86evl1fhirjcx5rzb9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>107068</id>
      <parentid>107067</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T08:41:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>dr</comment>
      <origin>107068</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4226" sha1="m6axk3fv750d5pplpif2ywn1pw8njre" xml:space="preserve">Las '''Bahamas''' (ó '''Baamas''') son un paíç de las [[Caraíbas]], antre l [[ouceano Atlántico]], a nordeste, i l [[mar de las Caraíbas]], a sudoeste . Ls territórios mais próssimos son la quelónia [[Reino Ounido|británica]] de las [[Ilhas Turcas i Caicos]], a sueste, ls [[Stados Ounidos de la América|Stados Ounidos]], a noroeste, [[Cuba]], a sudoeste , i l [[Haiti]], a sudeste. La sue capital ye [[Nassau]].
[[Fexeiro:Flag_of_the_Bahamas.svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]]

== Stória ==
{{Ber artigo percipal|[[Stória de las Bahamas]]}}

L archipélago de Bahamas (nome deribado de l Pertués Baamas ó Bahamas maré baixa&quot;), era habitado por [[índios]] [[arauaques]] antes de la chegada de [[Cristóvão Colombo]], an [[1492]]. Acupadas por [[angleses]] zde l [[seclo XVI]], las Bahamas serbírun de refúgio la [[piratas]]. La lhaboura de algodon entra an declínio cula fin de la [[scrabidon]], an [[1834]]. Passado la [[II Guerra Mundial]], crece l turismo ne l paíç.

[[Lynden Pindling]], de l [[Partido Lhibaral Porgressista]] ([[PLP]]), de maiorie negra, torna-se purmeiro-menistro an [[1967]], depuis de las purmeiras eileiçones lhegislatibas ne l paíç. An [[1973]], las Baamas cunquístan la andependéncia. Nas eileiçones de [[1992]], l [[Mobimiento Nacional Lhibre]] ([[FNM]]) oubtén maiorie. Pindling, denunciado por corrupçon, ye sustituído por [[Hubert Alexander Angraham]] na xefia de gobierno. La bitória de l FNM nas eileiçones de [[1997]] ye atribuída als resultados eiquenómicos positibos, i al ambolbimiento de l PLP an scándalos financeiros. La passaige de l [[ciclone tropical|furacon]] Floyd pul paíç, an [[1998]] faç sérios danos i prejudica l turismo.

== Política ==
{{Ber artigo percipal|[[Política de las Bahamas]]}}

[[Fexeiro:Club-med-beach-governors-harbour-eleuthera-bahamas.jpg|thumb|lheft|300px|Praia de l Club Med]]
 
Las Bahamas son un paíç andependiente i forma parte de la ''[[Commonwealth of Nations]]''. Las políticas i tradiçones jurídicas son aparecidas a las de l [[Reino Ounido]].

La [[Reina Elizabeth II]] comanda l stado, repersentada por gobernadores-gerales. L [[purmeiro-menistro]] ye l comandante de l gobierno i lhíder de l partido cun mais assentos ne l [[parlamento]]. L atual gobernador-giral ye [[Arthur Dion Hanna]] i l atual purmeiro-menistro ye [[Hubert Alexander Angraham]]. Ls [[senador]]s son nomeados. L [[poder eisecutibo]] ye eisercido pul gabinete. L [[poder lhegislatibo]] ye ambestido por dous nembros de l parlamento.

== Subdebisones ==
{{Ber artigo percipal|[[Subdebisones de las Bahamas]]}}
[[Fexeiro:Districts of the Bahamas.png|thumb|right|500px|Mapa de las Bahamas cun ls çtritos numarados. L çtrito de New Providence stá andicado ne l mapa cun '''NP''']]
Las Bahamas ó Baamas stan dibedidas an 32 çtritos:

== Geografie ==
{{Ber artigo percipal|[[Geografie de las Bahamas]]}}

[[Fexeiro:CIA map of the Bahamas.png|frame|lheft|Mapa de las Bahamas]]
 

La maior ilha de las Bahamas ye la ilha de [[Andros (Baamas)|Andros]], ne l oucidente de l arquipélago. La ilha de [[New Probidence]], la lheste de Andros, ye adonde se lhocaliza la capital, [[Nassau]], i adonde mora cerca de dous tércios de to la populaçon de l paíç. Outras ilhas amportantes son la [[Grande Bahama]] ne l norte i [[Inágua]] la sul.

La maior parte de las ilhas — formaçones de [[coral]] — son relatibamente prainas, cun alguas colinas baixas i arredondadas, la mais alta deilhas ye l monte [[Albernia]], na ilha [[Cat]], cun 63 m de altitude. L [[clima]] lhocal ye tropical, moderado pulas augas calientes de la [[corrente de l Golfo]], cun [[ciclone tropical|furacones]] i tormientas tropicales frequentes antre Maio i Outubre.

== Eiquenomie ==
{{Ber artigo percipal|[[Eiquenomie de las Bahamas]]}}
Nas Bahamas l turismo i la andustria pesqueira son mui relebantes pa la eiquenomie habendo minerales cumo sal, i aragonita an sou território.

== Demografie ==
{{Ber artigo percipal|[[Demografie de las Bahamas]]}}
La lhéngua oufecial ye l [[Lhéngua anglesa|anglés]], mas la maiorie de la populaçon fala l [[crioulo]] baamiano, de ourige anglesa.

[[Catadorie:Bahamas]]
[[Catadorie:Paízes de l Caribe]]</text>
      <sha1>m6axk3fv750d5pplpif2ywn1pw8njre</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jeobá</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1502</id>
    <revision>
      <id>107050</id>
      <parentid>106891</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:14:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>/* Refréncias */ k</comment>
      <origin>107050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42751" sha1="artgwdcx98zujtjbhdfp57lu9rk1mv3" xml:space="preserve">{{Dius}}L '''Tetragrama YHVH''' ('''&lt;big&gt;יהוה&lt;/big&gt;'''), diç-se al nome de l [[Dius]] de [[Eisrael]] an forma scrita yá [[Trasliteraçon|trasliterada]] i, pus, [[Lhatin|lhatenizada]], cumo d'uso corriente na maiorie de las culturas atuales.

Oureginariamente, an [[aramaico]] i [[heibraico]], ''era scrito i lhido hourizontalmente, de la dreita para squierda''  '''&lt;big&gt;יהוה&lt;/big&gt;'''; ó seia, '''HVHY'''. Formado por quatro [[cunsuantes]] [[Heibraico|heibraicas]] — '''Yud''' י '''Héi''' ה '''Bab''' ו '''Héi''' ה ó '''&lt;big&gt;יהוה&lt;/big&gt;''', l Tetragrama YHVH ten sido lhatenizado para '''JHVH''' yá por muitos seclos.

Las lhetras de la dreita para squierda segundo l [[alfabeto heibraico]] son:
:{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Heibraico !! Pernúncia  !! Lhetra
|-valign=top
| style=&quot;font-family:David,SVL Hebrew, Ezra SIL SR, Ezra SIL, Cardo, Chrysanthi Unicode, TITUS Cyberbit Basic, Arial Unicode MS, Narkesin, Times New Roman;font-size:300%&quot; height=30 valign=top|י
| '''Yodh''' ó '''Yud'''
| &quot;Y&quot;
|-valign=top
| style=&quot;font-family:David,SBL Hebrew, Ezra SIL SR, Ezra SIL, Cardo, Chrysanthi Unicode, TITUS Cyberbit Basic, Arial Unicode MS, Narkesin, Times New Roman;font-size:300%&quot; height=30 valign=top|ה
| '''Hei''' ó '''Héi'''
| &quot;H&quot;
|-valign=top
| style=&quot;font-family:David,SBL Hebrew, Ezra SIL SR, Ezra SIL, Cardo, Chrysanthi Unicode, TITUS Cyberbit Basic, Arial Unicode MS, Narkesin, Times New Roman;font-size:300%&quot; height=30 valign=top|ו
| '''Waw''' ó '''Bab'''
| &quot;B&quot;
|-valign=top
| style=&quot;font-family:David,SBL Hebrew, Ezra SIL SR, Ezra SIL, Cardo, Chrysanthi Unicode, TITUS Cyberbit Basic, Arial Unicode MS, Narkesin, Times New Roman;font-size:300%&quot; height=30 valign=top|ה
| '''Hei''' ó '''Héi'''
| &quot;H&quot;
|-
|}
L [[tetragrama]] aparece mais de 6.800 bezes — solico ó an cunjunçon cun outro &quot;nome&quot; — ne l [[heibraico|testo heibraico]] de l [[Antigo Testamiento]], a andicar, pus, tratar-se de nome mui coincido i que çpensaba la persença de [[Abjad|senhales bocálicos]] auxeliares (las [[bogales]] antercalares).

Ls nomes ''YaHBeH'' (bertido an mirandés para '''Jabé'''),  ó ''YeHoBaH'' (bertido an mirandés para '''Jeobá'''), son [[trasliteraçon|trasliteraçones]] possibles, mas alguns [[eirudito]]s perfíren l'uso mais primetibo de l nome de las quatro [[cunsuante]]s '''YHVH''', yá outros eiruditos faborécen l nome Jabé (''Yahbéh ó JaHWeH''). Inda alguns destes studiosos cuncórdan que la pernúncia Jeobá (''YeHoBaH ó JeHoBáH''), seia correta, sendo esta redadeira, la  [[pernúncia]] mais popular de l Nome de Dius an [[Tetragrama YHVH#Trascriçon an defrentes Lhénguas|bários lhénguas]].
[[Fexeiro:YHWH.svg|300px|thumb|(Lhetras Heibraicas י (yod) ה (heih) ו (bab) ה (heh), ''' ó Tetragrama YHVH''']]
==Na Bíblia Heibraica i Setuaginta Griega==
[[Fexeiro:Lxx Minorprophets.gif|300px|thumb|'''YHWH''' grafado an [[Lhéngua heibraica|páleo-heibraico]], an cacho de la [[Setuaginta]] [[Lhéngua griega|Griega]] inda ousada ne l [[Seclo I]] ]]
L'antiguidade i lhegitimidade de l '''Tetragrama''' cumo '' L Nome de Dius'' pa ls [[judiu]]s puode ser cumprobada na cunceituada traduçon pa l [[griego]] de la [[Bíblia Heibraica]], chamada [[Setuaginta]] [[Lhéngua griega|Griega]], adonde l Tetragrama aparece scrito an [[heibraico]] arcaico ó páleo-heibraico. Fúrun ancuntrados an cachos de cópias primitibas de la [[Setuaginta|LXX]] (Papiro LXX Lheb. b, Caberna m.º 4 de [[Qumran]], datado cumo sendo de l [[Seclo I a.C.]]) adonde l Tetragrama YHWH' ye repersentado an lhetras griegas ([[Lhebítico]] 3:12; 4:27). 

Studos dízen que solo an cópias ''posteriores'' de la [[Setuaginta]] Griega, datadas de l final de l [[Seclo I]] [[d.C.]] an delantre, ls copistas ampeçórun a sustituir l '''Tetragrama YHWH''' por ''Kýrius'', que senefica [[SENHOR]] (an lhetras grandes) i por [[Theós]], que senefica [[Dius]]. Fui debido a esto, la rezon de YHWH tener zaparecido graficamente de l [[testo]] de l [[Nuobo Testamiento]] an alguas [[:Catadorie:Bersones i traduçones de la Bíblia|traduçones bíblicas]].

===Outros cunceitos subre Dius YHWH===
Outros studiosos ancarórun YHWH cumo un dius de la natureza adorado ne l Sul de [[Canaana]] i puls nómadas de ls zertos circundantes, antimamente lhigado al Monte Horebe, na [[Península de l Sinai]]. Segundo l lhibro bíblico de [[Génesis]], fui l Dius '''YHWH''' que se rebelou al semita Abron (depuis chamado de [[Abraon]]) an [[Ur]], na Baixa [[Mesopotámia]]. Storicamente, surge eiqui l percípio de l [[monoteísmo]] heibraico ne l'anterior dua sociadade fuortemente politeísta.

L Dius '''YHWH''' ye deste modo eidantificado cumo la Debindade que causou l [[Dilúbio]] [[Bíblia|Bíblico]]. Ye l Dius de [[Adon]], de [[Abel]], de [[Enoque]] i de [[Noé]]. Ye l Criador de l Ouniberso i de todas las formas de bida na Tierra. Ye tamien chamado por ''Adonaí'' (Soberano Senhor), ''Eilohín'' (Dius, i nun diuses, bisto que trata-se de plural majestático &lt;ref&gt;Pains are taken to refute the arguments based on the grammatical plurals employed in Biblical texts when referring to God. &quot;Elohim&quot; does not designate a plurality of deities. The very context shows this, as the verbs in the predicate are in the singular. The phrase &quot;Let us make man in our image&quot; (Gen. i. 26) is proved by the subsequent statement, &quot;so God created man in his own image&quot; (ib. verse 27), to refer to one God only (Yer. Ber. ix.; Gen. R. viii., xix.). Nor, according to R. Gamaliel, is the use of both &quot;bara&quot; and &quot;yaẓar,&quot; to connote God's creative action, evidence of the existence of two distinct divine powers (Gen. R. i.). The reason why in the beginning one man only was fashioned was to disprove the contention of those that believe in more than one personality in God (Sanh. 38a). God had neither associate nor helper (Sanh. 38b; Yer.Shab. vi. 8d; Eccl. R. iv. 8). The ever-recurrent principle throughout haggadic theological speculations is that there is only one &quot;Reshut&quot; (&quot;Reshut aḥat hu&quot; = &quot;personality&quot;). (http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=282&amp;letter=G#0)&lt;/ref&gt; i crestianos ténen afirmado que la forma plural terie l sentido de ''plural majestático''&lt;ref&gt;http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=52&amp;letter=N&amp;search=God#165&lt;/ref&gt;), ''Ha Adhóhn'' (l [Berdadeiro] Senhor), ''Elyóln'' (Dius Altíssimo) i ''El-Shadai'' (Dius Todo-poderoso).

Assi, l Dius '''YHWH''' se assume cumo un dius fameliar, l &quot;Dius de [[Abraon]], de [[Isaque]] i [[Jacó]]&quot;, protetor de la lhinhaige de l &quot;çcendente&quot; [ó &quot;semiente&quot;] de Abraon. De seguida, torna-se ne l Dius de las [[12 tribos de Eisrael]]. Ye l Dius Lhibertador de l pobo de [[Eisrael]] de la scrabidon ne l [[Eigito]] i quien l faç cunquistar a tierra de [[Canaana]]. Para tal, rebela-se a [[Moisés]], a quien antrega sous dieç Mandamientos ne l [[monte Sinai]]. Para sue adoraçon i cumprimiento de sue Lhei, son custituídos sacerdotes ls de a tribo de Lhebi, ó [[Lhebitas]], debaixo de la lhiderança de l Sumo [[Sacerdote]], de la lhinhaige de [[Aaran]].

Cul stablecimiento de la [[Monarquia]] de l Antigo Eisrael, i mesmo passado la debison de l Reino, eimerge l papel de ls [[profeta]]s de l [[Antigo Testamiento]] cumo puorta-bozes speciales de l Dius YHWH. Tornan-se desse modo figuras-chabe na bida relegiosa, cun ua outoridade única. Tamien cunsulídan l'eideia de la benida de l [[Messias]] cumo l &quot;Ungido&quot; de YHWH, çcendente de la Tribo de [[Judá]] i de la Casa Rial de [[David]].

=== Temerosos an Trasgredir la Lhei de Dius ===
[[Fexeiro:Tetragrammaton scripts.png|thumb|500px|L Tetragrama YHWH ne l'alfabeto [[fenício]], [[aramaico]] i [[heibraico]] moderno.]]

L [[Tetragrama]] qu'aparece miles de bezes nas scrituras sagradas era un nome mui coincido na época de [[Jasus Cristo]], assi i todo cula passar de l tiempo l seneficado [[fonética|fonético]] perdiu-se. Para alguns studiosos de la [[lhiteratura]] [[judaica]], esse que deberie ser l nome de Dius era ampernunciable, i segundo la splicaçon cientifica de ls judius, passórun a nun pernunciar l nome de l Dius Todo Poderoso, porque sentian-se cun grima an trasgredir l terceiro mandamiento de Dius ne l [[Decálogo]].

''Nun tomarás l nome de YHVH, tou Dius, an bano, pus YHVH nun cunsidrá ampune aquel que tomar sou nome an bano.'' 

Assi, an detreminado período, surgiu antre ls [[judiu]]s ua eideia [[superstiçon|supersticiosa]], de qu'era errado até mesmo pernunciar l '''Tetragrama YHWH'''. Nun se sabe eisatamente an que se baseou la çcuntinuidade de l'uso deste nome. Alguns dízen que l nome era cunsidrado demasiado sagrado para ser proferido por lhábios amperfeitos. Mas ua pesquisa ne l [[Bielho Testamiento]] nun diç nanhue eibidéncia de que qualquiera de ls adoradores de YHWH algua beç heisitássen an dezir l nome Del. 

Decumientos heibraicos nó-bíblicos, cumo las chamadas [[Lhaquis#Nabucodonosor i las Cartas de Lhaquis|Cartas de Lhaquis]] (scritas an cachos de cerámica ancuntradas an [[Tell ed-Duweir]] an 1935 i outras trés an 1938), mostran que YHWH era ousado na correspondéncia quemun na [[Palestina]] na redadeira parte de l [[Seclo VII]] [[La.C.]]  An todas las cartas lhegibles ténen spressones cumo:
::&quot;''Que יהוה [Jabé ó Jeobá] faga que miu senhor ouba hoije mesmo amboras de paç.&quot;'' Lhachish Ostracon IV, Ancient Near Eastern Texts, p. 322.&lt;ref&gt;[http://ebibletools.com/israel/lakish/index.html Foto galerie de Laquis (Tell ed-Duweir)]&lt;/ref&gt;.

Outro cunceito sustenta que se pretendie ampedir que pobos nó-judaicos (gentios) coincéssen ''L Nome'' i possiblemente l'ousássen mal. Todabie, l'antigo Testamiento diç que l própio '''YHWH''' fazerie cun que Sou nome &quot;fusse declarado an toda la Tierra&quot;, para ser coincido até mesmo als sous adbersairos. ([[Éisodo]] 9:16; [[Eisaíes]] 64:2; [[Jonas]] 1:1,17) L Nome de l Dius de Eisrael era coincido i ousado por naciones paganas ([[politeísta]]s) tanto antes de la [[Era Crestiana]] cumo ne ls purmeiros seclos deilha.&lt;ref&gt;La Anciclopédia Judaica, 1976, Vol. 12, pág. 119.&lt;/ref&gt;

==L'ourige de la superstiçon==
[[Fexeiro:2nd century Hebrew decalogue.jpg|thumb|right|150px| L [[:en:Nash Papyrus|Nash Papyrus]] ([[Seclo II a.C.]]) cuntén ua parcela de l testo pré-[[Massorético]], specificamente ls [[ dieç Mandamientos]].]]
Nun eisisten certezas de l(s) motibo(s) oureginalmente apersentado(s) para se çcuntinuar la pernúncia correta de l '''Tetragrama YHWH''', assi cumo tamien hai muita ancerteza quanto a la época an que tal cunceito [[superstiçon|supersticioso]] se ampeçou. Alguns dízen qu'ampeçou passado l [[Eisílio Babilónico]]. Mas l profeta [[Malaquias]], fui un de ls redadeiros scritores de l [[Bielho Testamiento]] (na redadeira metade de l [[Seclo B a.C.]], dá grande çtaque al Nome Debino.

Outras obras de refréncia sugíren que '''L Nome''' deixou de ser ousado por buolta de [[300 a.C.]]. Eibidéncia para esta data fui supostamente ancuntrada na auséncia de l tetragrama (ó dua trasliteraçon del) na traduçon [[Setuaginta]] Griega, ampeçada por buolta de [[280 a.C.]]. Ye berdade que las cópias mais cumpletas de ls manuscritos de la Setuaginta Griega agora coincidas síguen uniformemente l questume de sustituir l Tetragrama YHWH por spressones sustitutas. Estes manuscritos percipales, remóntan solo al [[Seclo IB]] i al [[seclo V]] Mas çcubrírun-se recentemente cópias mais antigas de la Setuaginta Griega que cuntenien l Tetragrama YHWH, anque an forma fragmentária.

Ua deilhas, çcubierta ne l [[Eigito]], son ls restros fragmentairos dun rolo de [[papiro]] de la [[Setuaginta|LXX]] cun ua parte de [[Deuteronómio]] (32:3,6) eidantificado cumo [[:en:Chester Beatty Papyri|Papiro Fouad]] Ambentário m.° 266. Apersenta 49 bezes l '''Tetragrama YHWH''', scrito an carateles heibraicos quadrados, an cada oucorréncia ne l testo heibraico traduzido. Registran-se mais trés ocorréncias de '''YHWH''' an cachos nun eidantificados (116, 117 i 123). Ls peritos dátan este papiro cumo de l [[Seclo I a.C.]] , i neste causo, fúrun scritos quatro ó cinco seclos antes de ls [[manuscrito]]s yá dezidos.

Comentando que ls cachos mais antigos de la Setuaginta Griega rialmente cunténen YHWH, l Dr. P. Kahle diç: 

&lt;center&gt;''&quot;Sabemos agora que l testo griego de la Bíblia [la Setuaginta], ne l que tange a tener sido scrito por judius para judius, nun traduziu l nome debino por ''Kýrius'', mas l Tetragrama scrito cun lhetras heibraicas ó griegas fui retido an tales manuscritos. Fúrun ls crestianos que sustituíran l Tetragrama por ''Kýrius'', quando l nome debino an lhetras heibraicas nun era mais antendido'.&quot;''&lt;ref&gt;La Genizá de l Cairo, Oxford, 1959, pág. 222, an anglés.&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;

Assi, pul menos an forma scrita, nun eisiste eibidéncia sólida de qualquiera zaparecimiento ó abandono de la pernúncia de l '''Tetragrama YHWH''' ne l período [[a.C.]].

Ne l [[Seclo I]], aparece pula purmeira beç algua eibidéncia dua atitude supersticiosa para cun esse nome. [[Flábio Josefo]], storiador judiu que çcendia dua família sacerdotal, passado narrar la rebelaçon que Dius dou a [[Moisés]] ne l lhocal de l spinheiro ardiente, al falar subre pernúncia de l Nome de Dius de l tetragrama YHWH menciona solo: 

&lt;center&gt;&quot;''L Nome subre l qual stou proibido de falar.&quot;&lt;ref&gt;''Antiguidades Judaicas''&quot;, Bol. II, pág. 276&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;

Esta mudança acunteciu nas traduçones griegas de la Setuaginta ne ls seclos que se seguírun a la muorte de &quot;[[Jasus Cristo]]&quot; ([[Yeshua]]) i de sous apóstolos. Na berson griega de [[Áquila]], que data de l [[seclo II]] [[d.C.]], i na ''Heixapla'' de [[Orígenes]], que data por buolta de [[245]], [[YHWH]] inda aparecie an carateles heibraicos.&lt;ref&gt;''La Rebista de Studos Teológicos'', Oxford, Vol. XLV, 1944, pág. 158-9, an anglés&lt;/ref&gt;

Inda ne l [[Seclo IB]], [[Jerónimo]], perito bíblico i tradutor de la [[Bulgata]] [[Lhatin]]la, diç ne l sou prólogo de ls lhibros bíblicos de Samuel i de Reis: &lt;center&gt;&quot;I ancuntramos l nome de Dius, l '''Tetragrama''', an ciertos belumes griegos mesmo hoije, spresso an lhetras antigas.&quot;&lt;ref&gt;''Papiros Bíblicos Griegos'', de F. Dunand, Cairo, 1966, pág. 47, m.º 4&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;

== La pernúncia de l Tetragrama YHWH ==
[[Fexeiro:LeningradCodex text.jpg|thumb|left|250px|'''L Códice Leningrado''', de l [[Seclo XI]]]]
Na segunda metade de l purmeiro milénio na nuossa era, ls [[scriba]]s coincido por [[massoretas]] antroduzírun un sistema de [[Abjad|senhales bocálicos]] para facelitar la lheitura de l testo cunsunantal an heibraico que poderie cunduzir a einumaros seneficados i an beç d'anserir ls senhales bocálicos corretos de '''YHWH''', ponírun outros senhales bocálicos para lhembrar al lheitor qu'el debie dezir ''Adhonai'' (&quot;Soberano Senhor&quot;) ó ''Eilohín'' (&quot;Dius&quot;).
 
L [[Códice de Leningrado]], de l [[Seclo XI]], ten ne l '''Tetragrama YHWH''', senhales bocálicos para rezar ''Yehbíh'', ''Yehbáh'' i ''Yehobáh''. L'eidiçon de Ginsburg de l testo [[massoretas|massorético]] ten senhales bocálicos para que reze ''Yehobáh''. (Génenis 3:14) Ls heibraístas an giral son a fabor de ''Yahbéh'' cumo la pernúncia mais probable. Salientan que la forma abrebiada de l nome ye [[Yah]] (ó [[Jah]], na forma lhatenizada), cumo ne l [[Salmo]] 89:8 i na spresson '''HaleluYah''' (que senefica &quot;Lhoubai la Jah!&quot;; an pertués, ye bertida por [[Alaluia]]). Tamien las formas Yehóh, Yoh, Yah i Yáhu, ancuntradas na grafie heibraica de ls nomes [[Jeosafá]], [[Josafá]], Sefaties i outros, puoden todas ser deribadas de Yahwéh. Las trasliteraçones griegas feitas puls primetibos scritores crestianos andícan ua direçon algo aparecida. Inda assi, de modo algun hai ounanemidade subre l'assunto antre ls peritos.

La posiçon atual de las [[Testemunhas de Jeobá]] subre este punto resume-se al seguinte: Bisto que, atualmente, nun se puode tener certeza absoluta de la pernúncia, parece nun haber nanhun motibo para abandonar, an mirandés, la forma bien coincida, [[Jeobá]], an fabor de [[Jabé]]. Se tal mudança fusse feita, anton, la bien de la coeréncia, debian ser feitas altaraçones na grafie i na pernúncia dua anfenidade d'outros nomes ancuntrados na Bíblia. Por eisemplo, [[Jeremias]] serie mudado para ''Yir.meyáh'', [[Isaías]] se tornarie ''Yesha.yá.hu'', i [[Jasus]] serie pernunciado ''Yehoh.shú.la'' an [[heibraico]] ó ''I.i.soús'', ne l [[griego]]. 

Inda assi reconhécen ne l lhibro [[Studo Perspicaç de las Scrituras]]: 

&lt;center&gt;''&quot;Na segunda metade de l purmeiro milénio EC, peritos judius antroduzírun un sistema de senhales para repersentar las bogales ausentes ne l testo cunsunantal heibraico. Cun refréncia al nome de Dius, an beç d'anserir ls senhales bocálicos corretos del, colocórun outros senhales bocálicos para lhembrar al lheitor qu'el debie dezir ’Adho•naí (que senefica “Soberano Senhor”) ó ’Eilo•hín (que senefica “Dius”).&quot;''&lt;ref&gt;[[Studo Perspicaç de las Scrituras]] Belume 2 páigina 495&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt; 

Assi, pa l chamamiento relegiosa Testemunhas de Jeobá, coincer i dibulgar l nome pessonal de Dius ye cunsidrado mui amportante.

==L Seneficado de l Nome==
L seneficado sato de l '''Tetragrama YHVH''' inda ye oubjeto de cuntrobérsia antre ls specialistas.
An [[Éisodo]] 3:14, YHVH dixe la [[Moisés]]: ''“Ehiéh ashér ehiéh.”''  Segundo muitas traduçones de la Bíblia, esta spresson, ancuntrada ne l testo heibraico senefica: ''“You sou l que sou.”'' – [[Almeida Rebista i Atualizada]]. I assi tamien cumprendírun ls tradutores de la [[Berson de ls Setenta]]: ''&quot;Eigo eimi ho ón&quot;''. Dixe Dius la Moisés: ''&quot;You sou Aquel que ye&quot;''. Dixo mais: ''&quot;Assi dezirás als filhos de Eisrael: 'YOU SOU me ambiou até bós.' &quot;'' - [[Bíblia de Jarusalen]]. 

Esta spresson ''“You sou l que sou”'' ye ousada cumo títalo para Dius, para andicar qu'el rialmente eisistie. Esso correspunde a ''&quot;You sou aquel que ye&quot;'', ''&quot;You sou l'eisistente&quot;''. YHVH starie assi cunfirmando sue própia eisisténcia.

[[Fexeiro:2008-09-26 torarolle-jhwh.jpg|thumb|left|300px]]
Outras traduçones berten: ''Serei l que you fur''. La [[Traduçon de ls Binte i Quatro Lhibros de las Scrituras Sagradas]], an anglés, de l Rabino [[Isaac Lheser]], berte cumo sigue: “I Dius dixe la Moisés: '''Serei l que you fur''': i el dixo: Assi dezirás als filhos de Eisrael: '''SEREI''' ambiou-me a bós. -  &lt;ref&gt;The Twenty-Four Books of the Holy Scritures ([[1853]]; ampresson de [[1914]]), (Le). Traduçon anglesa de Isaac Leser.&lt;/ref&gt; 

La [[Bíblia Anfatizada]], de [[Joseph Bryant Rotherhan]], an anglés, scribe Éisodo 3:14 cumo sigue: ''“I Dius dixe la Moisés: Tornar-me-ei aqueilho que me agradar. I el dixo: Assi dezirás als filhos de Eisrael: Tornar-me-ei ambiou-me a bós.”'' La nota al pie de la páigina, subre este bersiclo, diç an parte: ''“Hayah [palabra bertida arriba ‘tornar-se’] nun senefica ‘ser’ eissencial ó ontologicamente, mas fenomenalmente. . . . L qu'el será nun ye spresso — El stará culs, ajudador, fortalecedor, lhibartador.”'' De modo qu'esta refréncia nun ye a la outo-eisisténcia de Dius, mas, antes, al qu'el pensa tornar-se para culs outros.- &lt;ref&gt;The Amphasised Bible (1897), Joseph B. Rotherhan. (Ro)&lt;/ref&gt;;  

Ó: ''Amostrarei ser l que you amostrar ser''. - [[Traduçon de l Nuobo Mundo de las Scrituras Sagradas]].

Para estes studiosos, esto senefica que YHVH podie adatar-se a las circunstáncias, i que, l que quier qu'el percisasse tornar-se ó amostrar ser an harmonia cun sou propósito, el podie tornar-se i se tornarie ó amostrarie ser. Antenden que segundo la [[raiç]] de l Tetragrama na [[lhéngua heibraica]], l Tetragrama puode seneficar ''“El Causa que Benga a Ser ó Amostrar Ser”'', quier dezir, cun respeito a Si mesmo i cun respeito al que El se tornará ó amostrará ser, i nun cun respeito a criar cousas. Para estes tradutores, Dius nun starie solo cunfirmando sue própia eisisténcia, mas ansinando l qu'esse nome amplica. YHVH ‘amostrarie ser’, fazerie cun qu'el mesmo se tornasse l que quier que fusse perciso para cumprir las sues promessas.

Splícan que l berbo heibraico ''ha•yáh'', de l qual deriba la palabra ''Eh•yéh'', nun senefica solo ''“ser”''. Antes, senefica ''“benir a ser; tornar-se”'', ó ''“amostrar ser”''. Bisto que nun se faç eiqui refréncia a la outo-eisisténcia de Dius, mas al qu'el pretende tornar-se para cun outros.

La nota al pie de la páigina subre Éisodo 3:14 de ''“[[L Pentateuco i las Haftorás]]”'', testo heibraico cun traduçon i splanaçon an anglés, eiditado pul Dr. J. H. Heirtç comenta:
''“La maiorie de ls modernos segue Rashi an berter ‘Serei l que you fur’; ó, nanhues palabras puoden resumir todo l que El será pa l Sou pobo, mas la Sue fidelidade eiterna i sue misericórdia eimutable manifestar-se-on cada beç mais na ourientaçon de Eisrael.  La repuosta que Moisés recibe nestas palabras, antoce, ye eiquibalente a: ‘Salbarei de l modo an que you salbar.’ Ye para assegurar als eisraelitas l fato de la lhibertaçon, mas nun rebela la maneira.”'' — &lt;ref&gt;The Pentateuch and Haftorahs, de l Dr. J. H. Heirtç, C. H. Soncino Press, [[Lhondres]], [[1950]] I.C.&lt;/ref&gt;

Antende-se qu'este nome sagrado, na rialidade, ye un [[berbo]], la forma causatiba, andefenida, de l berbo heibraico ''hawáh''. Assi, segundo estes studiosos, l Tetragrama YHVH senefica ''“El Causa que Benga a Ser”''. ''Mostre Ser'' ó: ''Amostrará Ser'', ancorporando an si mesmo un propósito. Assinala l Portador deste nome sclusibo cumo Aquel Que Ten un Perpósito. 

Assi, ls eruditos nun stan totalmente d'acordo a respeito de l seneficado de l nome de Dius. Muitos tradúzen la spresson ancuntrada ne l testo heibraico: ''You sou l que sou''. Outros, depuis de stensas pesquisas subre l'assunto acradítan que l nome ye ua forma de l berbo heibraico hawáh (tornar-se, benir a ser), seneficando ''“El Causa que Benga a Ser”''.

==Frequéncia ne ls scritos oureginales==
[[Fexeiro:Tetragrammaton-related-Masoretic-vowel-points.png|thumb|right|220px|Soletraçon de l '''Tetragrama''' ne l [[testo massorético]] [[Heibraico]] cun puntos bocálicos an burmeilho. (Clicar na eimaige para ampliar.)]]
Muitos eiruditos i tradutores de la Bíblia defénden que se siga la tradiçon d'eiliminar l nome de Dius. Dízen que l'ancerteza a respeito de la pernúncia de l '''Tetragrama YHWH''' justifica l'eiliminaçon, i  tamien sustentan que la supremacie i l'eisisténcia ímpar de l Berdadeiro Dius tórnan znecessairo que El tenga un nome specífico para se eidantificar de ls &quot;outros diuses&quot;. Mas este cunceito nun acha apoio na Bíblia, quier ne l [[Antigo Testamiento]], quier ne l Nuobo Testamiento.

L '''Tetragrama YHWH''' acuntece '''6.828 bezes'''  ne l [[testo]] [[heibraico]] de la [[Bíblia Heibraica|Bíblia Heibraica de Kittel (BHK)]] i de la [[Bíblia Heibraica Stuttgartensia]] ([[BHS]]). La  frequéncia an qu'aparece l Tetragrama amostra la sue amportança. L sou uso an todas las [[Scrituras]] ultrapassa an muito, l de qualquiera nomes-títalos, cumo seia &quot;Soberano Senhor (an heibr. ''Adhonai'')&quot;, &quot;l [Berdadeiro] Senhor&quot; (an heibr. ''Ha Adhóhn''), Altíssemo (an heibr. ''Eilyón'') &quot;l [Berdadeiro] Dius&quot; (an heibr. ''Ha Eilohín'') i &quot;Dius&quot; (an heibr. ''Eilohín'').

Ye dino de nota l'amportança dada als [[nome própio|nomes própios]] antre ls pobos semíticos. 

L Prof. George Thomas Manley andica: 

&lt;center&gt;''&quot;L nome nun ye simples rótulo, mas ye repersentatibo de la berdadeira personalidade daquel a quien pertenece. ... Quando ua pessona pon sou nome nua cousa ó an outra pessona, esta passa a quedar debaixo de sue anfluéncia i porteçon.&quot;''&lt;ref&gt;Nuobo Dicionário de la Bíblia, eiditado por J. D. Douglas, 1985, pág. 430. 
&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;

*Alguns eisemplos de l'uso de ls nomes própios nas Scrituras Heibraicas: 
**[[Génesis]] 27:36;  
**[[I Samuel]] 25:25;
**[[Salmos]] 83:18  
**[[Salmos]] 20:1;  
**[[Probérbios]] 22:1.m.

==Uso Moderno== 
Alguas bersones de la [[Bíblia]], trascríben l Tetragrama cumo '''Yahweh''', '''Yabéh''' ó '''Jabé''' :    
*La [[Bíblia de Jarusalen]] - eidiçon brasileira (1981, cun rebison i atualizaçon na eidiçon de 2002) de l'eidiçon francesa Bible de Jérusalen: 
**Trascribe  l nome pessonal de l Dius cumo '''Yahweh'''.
*BÍBLIA Mensaige de Dius (Eidiçones Lhoyola de 1983):
**Trascribe l nome pessonal de l Dius cumo '''Jabé'''.
  
Outras bersones de la [[Bíblia]], trascríben l Tetragrama cumo '''Jeobá''':     
*La [[King James Bersion]] (outorizada), [[1611]]: 
**Trascribe  quatro bezes cumo l nome pessonal de l Dius (todos an testos cunsidrados d'amportança), por eisemplo, [[Éisodo]] 6:3; [[Salmo]] 83:18; [[Isaías]] 12:2; [[Isaías]] 26:4; i trés bezes junto a nomes de lhugares: [[Génesis]] 22:14; [[Éisodo]] 17:15; i [[Juízes]] 6:24. 
*La [[:en:Amarican Standard Bersion|Berson de Padron Amaricana]], eidiçon [[1901]]:
**Traduç cunsistentemente l Tetragrama cumo Je-ho’bah  an todos ls 6.823 lhugares adonde acuntece nas [[Antigo Testamiento|Scrituras Heibraicas]].    
*La [[:en:New Anglish Bible|Nuoba bíblia Anglesa]]:
**Publicada pula amprensa de la Ounibersidade de Oxford, [[1970]], por eisemplo [[Génesis]] 22:14; [[Éisodo]] 3:15,16; 6:3; 17:15; [[Juízes]] 6:24 ;
*La [[:en:Lhibing Bible|Bíblia Biba]]:
**Publicada por Publishers de Tyndale House, Eillinois 1971, por eisemplo [[Génesis]] 22:14, [[Éisodo]] 4:1 - 27; 17:15;[[Lhebítico]] 19:1 - 36; [[Deuteronómio]] 4:29, 39; 5:5, 6; [[Juízes]] 6:16, 24; [[Salmo]]s 83:18; 110:1; [[Isaías]]  45:1, 18; [[Amós]] 5:8; 6:8; 9:6;
* La Berson de [[João Ferreira de Almeida]], la [[Almeida Rebista i Corrigida]], de [[1693]]:
** Ampregou miles de bezes na forma JEHOVAH, cumo se puode ber na reimpresson, de [[1870]], de l'eidiçon de [[1693]]. La Eidiçon Rebista i Corrigida ([[1954]]) retén l Nome an sue forma moderna (Jeobá) an lhugares cumo [[Salmo]] 83:18; [[Isaías]] 12:2 dentre outros, i  stensibamente, ne l lhibro de [[Eisaíes]], [[Jeremies]] i [[Ezequiel]].&lt;ref&gt;Rebista La BÍBLIA NO BRASIL 2001 N.192 páiginas 13-16; Biblia Sagrada_ eidiçon special eilustrada_2001 Rebista i atualizada ne l Brasil, apersentaçon de la páigina 5; Bíblia de diçncia THOMPSON Suplemiento de la páigina 1377; La Bíblia an pertués João Ferreira de Almeida_ quien era el? Anuário de las testemunhas de Jeobá- 1997, pag.128-129&lt;/ref&gt;
*[http://www.nathan.co.za/biblespa.asp?chater=53 La Santa Bíblia - Bersion Reina-Balera] (1909):
**Traduç quaije todas las bezes antegralmente cumo Jehoba.
*La [[Traduçon de l Nuobo Mundo de las Scrituras Sagradas]]:
**Publicada pula [[Sociadade Torre de Begie de Bíblias i Tratados]], New York, Anc. , [[1961]] i rebisada an [[1984]]. Traduç l Tetragrama quaije 7.000 bezes. 

Bisto que la pernunciaçon oureginal de '''יהוה''' ye çcoincida, i bisto que yá por seclos l'uso de la traduçon ''Jeobá'' passou a ser muito dibulgado i stablecido antre muitos crestianos, tornando-se ua pernúncia fameliar an muitos lhénguas, bários grupos relegiosos, mais notablemente las [[Testemunhas de Jeobá]], cuntínan l'ousá-la, inda que muitos outros grupos relegiosos faboréçan la pernúncia ''Jabé'' ó ''Yahbé'', ó mesmo l títalo ''SENHOR''.

===Baticano===
Nua carta datada de [[29 de júnio]] de [[2008]], l Baticano eimitiu ua nota oufecial, ourientando para que l nome Iabé deixe de ser outelizado ne l serbício lhitúrgico católico romano. La medida nun afetarie seneficatibamente la lhenguaige lhitúrgica, ua beç que l termo nun stá an las traduçones oufeciales de ls missales romanos, mas amplicarie na mudança d'alguns hinairos&lt;ref&gt;[http://www.ewtn .com/bnews/getstory.asp?number=90429 Catholic World News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130726053702/http://ewtn/ |date=2013-07-26 }} (13 d'agosto de 2008)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.christianitytoday .com/t/2008/otober/9.15.html Christianity Today Magazine]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} The Batican gives orders to scise the name from worship. Do Protestants agree?&lt;/ref&gt;.

== Outros usos de YHWH ==
[[Fexeiro:IEHOUAH Geneva Bible 1560 Psalm 83 18.PNG|thumb|280px|[[:en:Geneva Bible|Geneva Bible]], [[1560]]. (Salmo 83:18)]]
Sendo amplamente coincido, durante seclos [[antes de l'era quemun]] nun habie dúbedas quanto la sue pernúncia, l que splica l'ouséncia dun [[abjad]] - un sistema de scrita cun simblos de las lhetras que reperséntan las cunsuantes.

La tradiçon relegiosa de ls judius, specialmente la sue tradiçon sotérica i mística, la [[cabala]], cunsidra l Nome de Dius tan sagrado quanto ampernunciable. Nun se sabe al cierto l'ourige de tal tradiçon, ó cumo eilha se zambolbiu cul tiempo. Cré-se que se tenga oureginado ne l'alegado miedo de zoubedecer l 3º de ls [[ dieç Mandamientos]] dados la [[Moisés]]. &quot;Nun pernunciarás an falso l nome de Yahbé [YHWH] tou Dius, porque Yahbé [YHWH] nun deixará ampune aquel que pernunciar an falso l sou nome.&quot; (Éisodo 20:7, ''VJ'' - La proibiçon serie subre l malo uso de l '''Nome Debino''', nó subre l sou uso.)

De qualquiera maneira, ls judius an algun período pós-eisílico, adotórun la palabra heibraica ''Adhonai'' (que senefica &quot;Soberano Senhor&quot;) al pernunciáren l Tetragrama Sagrado. Assi, YHWH recebiu senhales bocálicos - colocados por copistas judius chamados [[massoretas]] - de forma que fusse pernunciado ''Adonai''. Sendo assi, quedou reserbado solo als copistas i sacerdotes la correta pernúncia de YHWH codeficada nun sistema de senhales bocálicos. 

La pernúncia Jeobá, para alhá d'aparecer an alguas bersones bíblicas, tamien ye ousada puls [[Maçonarie|maçones]], i [[Rosa-cruç|rosacruzes]]. Las corrientes lhigadas al [[Cristandade Sotérico]], cumo la [[Gnose]] i la [[Rosacruç]], eidantifícan esse tetragrama cumo zeignaçon de l [[Sprito Santo]], i nun de l Dius-Pai.

=== Na Cabala judaica ===
Segundo la [[Cabala]] judaica, la [[Torá]] tenerie sido rebelada la [[Moisés]] ne l'alto de l [[Monte Sinai]], i el tenerie registrado de forma scrita aqueilho que solo poderie ser antendido diretamente de Dius, garantindo assi que quede ampernunciable. Afirman ua eibentual relaçon de l Tetragrama cul nome de Adon (''Yode'') i Eiba (''Chabah'') ne l [[Génesis]], yá que '''Y'''ode-c'''H'''la'''B'''la'''H''' ye satamente '''YHWH''', l '''Tetragrama Sagrado''', dando a antender ua relaçon mais perfunda inda antre l &quot;[[Senhor]] [[Dius]]&quot; i sue obra.

Cul passar de l tiempo, ls judius adotórun outras spressones sustitutas para se referir al '''Tetragrama Sagrado''': &quot;L Nome&quot;, &quot;L Bendito&quot; ó &quot;L Cielo&quot;.

Na Cabala, las palabras correspónden a balores que son calculados ousando-se ua atribuiçon de balores a las lhetras de l'alfabeto heibraico. Esto chama-se ''[[gematria]]''. Ye cunsidrado un de ls mais amportantes macanismos d'anterpretaçon de l testo bíblico ousados puls cabalistas i místicos judius. Ousando gematrie, ls cabalistas calcúlan l balor numérico de l Tetragrama Sagrado cumo sendo 26 (Yode = 10, Hé = 5, Bau = 6, Hé = 5; 10 + 5 + 6 + 5 = 26 ), cujo númaro menor ye 8 (2+6). Pa ls [[rabino]]s, l númaro 26 tamien ye sagrado pus eidantifica-se cul [[Tetragrama YHWH]]. Ls oucultistas anterprétan l Tetragrama YHWH i outros simblos cabalisticos cumo signos mágicos poderosos capazes d'abrir las puortas de la cuncéncia houmana.

===“Jeobá” ó “Jabé”?=== 
[[Fexeiro:Sør-Fron church, IEHOVA.jpg|thumb|left|200px|Nome IEHOVAH scrito  nua parede dua eigreija norueguesa. (Fuonte: [http://www.divinename.no/sorfron.htm L Nome Debino na Noruega])]]

Anque de la çcusson subre sue ourige i seneficado, muitos dízen que ls sonidos bocálicos oureginales de l '''Tetragrama YHWH''' jamales seran coincidos, stando perdida la [[pernúncia]] oureginal. Tal posiçon ten lhebado a debates apeixonados subre l'assunto, tanto por parte d'eiruditos cumo de relegiosos, l que ténen perduzido antressantes cunclusones.

Alguns dízen que se l nome de Dius fusse '''Jeobá''', nun se falarie [[alaluia]] (Hallelu Yah), i si ''aleluieo'' ó ''Hallelu Yeho '' - (&quot;Glória la '''Yehowah'''&quot; [[Jeobá]]).
Mas'' Hallelu Yah '' - ([[Jah]] seia lhoubado&quot;). 

Esta cuntrobérsia ben sendo trabada por muitos anhos. Atualmente, muitos [[eirudito]]s parécen faborecer l nome “Jabé” (ó “Iahweh”), de dues sílabas. Mesmo assi, l [[Heibraico]] ó [[Aramaico]], nun se ousaba [[bogal|bogales]], era solo cumpuosta por [[cunsuante]]s.

Mas, cunsidrando  alguns eisemplos de nomes própios ancuntrados na [[Bíblia]], qu'ancluen ua forma abrebiada de l nome de Dius na traduçon ''' Jeobá'''. [[:en:George Wesley Buchanan|George Wesley Buchanan]], [[porsor emérito]] ne l [[:en:Wesley Theological Seminary|Seminário Teológico de Wesley]], [[Washington DC]], [[EUA]], afirma qu'esses nomes própios puoden fornecer andicaçon de cumo se pernunciaba l nome de Dius. 

[[Fexeiro:JEHOVAH William Blake Works.png|thumb|250px| Jehobah an manuscritos de [[Willian Blake]].]]

[[:en:George Wesley Buchanan|George Wesley Buchanan]] splica: 

&lt;center&gt;''&quot;Na antiguidade, ls pais muitas bezes dában als filhos l nome de sues denidades. Esto senefica que pernunciában ls nomes de ls filhos assi cumo se pernunciaba l nome de la denidade. L Tetragrama fui ancluído an nomes de pessonas, i eilhes siempre ousában la bogal de l meio.&quot;''&lt;/center&gt;

Por eisemplo, [[Jonatana]] aparece cumo (Yo•na•thán ó Yeho•na•thán) na [[Bíblia heibraica]], senefica “YHWH dou”. L nome de l [[porfeta]] [[Eilias]] ye ’I•li•yáh ó ’I•li•yá•hu. Segundo l Porsor Buchanan, [[Eilias]] senefica: “Miu Dius ye [YHWH].” De l mesmo modo, l nome heibraico para [[Jeosafá]] (Yeho•sha•phát), senefica “YHWH julgou”.

La pernúncia de l '''Tetragrama''' cun dues sílabas, cumo “[[Jabé]]” (ó “Yahweh”), nun permitirie l'eisisténcia de l sonido de la bogal l cumo parte de l nome de Dius. Mas, nas dezenas de [[:Catadorie:Personaiges bíblicos|nomes bíblicos]] qu'ancorpóran l nome debino, l sonido desta bogal de l meio aparece tanto nas formas oureginales cumo nas abrebiadas, cumo an [[Jeonatana]] i an [[Jonatana]].

L Porsor Buchanan&lt;ref&gt;[[Biblical Archaeology Rebiew]]&lt;/ref&gt; diç a respeito de l '''Nome Debino''':

&lt;center&gt;''&quot;An nanhun causo se omite la bogal o ó oh. La palabra era a las bezes abrebiada cumo ‘Ya’, mas nunca cumo ‘Ya-weh’. . . . Quando l Tetragrama era pernunciado cun ua solo sílaba, era ‘Yah’ ó ‘Yo’. Quando era pernunciado cun trés sílabas, era ‘Yahowah’ ó ‘Yahowah’. Se fusse algua beç abrebiado la dues sílabas, tenerie sido cumo ‘Yaho’.&quot;'' - [[Biblical Archaeology Review]].&lt;/center&gt; 
 
[[Fexeiro:JEHOVA Raymundus Pugio Fidei 1270 a.png|thumb|300px|left|JEHOVA an trechos de [[:en:Raymond Martin|Raymond Martin]] an  ''Pugio Fidei adbersus Mauros eit Judaeos'' de [[1270]] (pag. 559).]]
Segue-se outra declaraçon feita pul heibraísta [[:en:Wilheln Gesenius|Wilheln Gesenius]], ne l [[Dicionário]] [[Heibraico]] i Caldaico de las [[Scrituras]] de l [[Bielho Testamiento]] (an [[Lhéngua almana|alman]]): 

&lt;center&gt;''&quot;Ls que áchan que יהוה [Ye-ho-wah] era la pernúncia rial [de l nome de Dius] nun stan totalmente sin base para defender sue oupenion. Assi se puoden splicar mais sastifatoriamente las sílabas abrebiadas והי [Ye-ho] i יו [Yo], cun qu'ampeçan muitos nomes própios.&quot;''&lt;/center&gt;

Na antroduçon de la traduçon de (Ls Cinco Lhibros de Moisés), [[:en:Eberett Fox|Eberett Fox]] afirma:

&lt;center&gt;''&quot;Tanto las tentatibas antigas cumo las nuobas, para recuparar la pernúncia ‘correta’ de l nome heibraico [de Dius], nun fúrun bien-sucedidas; nun se puode probar cunclusibamente l ‘Jeobá’ que se oube a las bezes, nin l padron eirudito ‘Jabé’ ‘Iahweh’.&quot;''&lt;ref&gt;The Five Books of Moses: A New English Traslation with Commentary and Notes, 1995&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;


Ls studos [[eirudito]]s cuntinórun. Ls judius deixórun de pernunciar l nome de Dius antes de ls [[massoretas]] zambolbíren l sistema de [[Massoreta#L sistema de pernúncia de la lhéngua heibraica|puntos bocálicos]]. Nun hai cumo se probar quales bogales acumpanhában   las cunsuantes [[YHWH]] ([[יהוה]]). 

Inda assi, ls nomes própios de personaiges bíblicos dan feitiços de l'antiga pernúncia de l nome de Dius. Assi, alguns eiruditos cuncórdan que la pernúncia “[[Jeobá]]”, seia correta.

La pernúncia oureginal de '''יהוה''' ye çcoincida, mas por seclos l'uso de la traduçon ''Jeobá''&lt;ref&gt;[http://watchtower.org/pt/20040122/article_02.htm Páigina oufecial de la Torre de Vigie - La batailha contra l nome de Dius]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;, passou a ser amplamente dibulgado i stablecido antre muitos crestianos, tornando-se ua [[pernúncia]] fameliar i [[popular]] an muitos lhénguas, assi bários grupos relegiosos, mais notablemente las Testemunhas de Jeobá, cuntínan l'usá-la, inda que muitos outros grupos relegiosos faboreçan la pernúncia ''Jabé'' ó ''Yahbéh'', ó mesmo l títalo ''SENHOR''. Segundo eilhas, ls dibersos nomes própios eisistentes son muitas bezes pernunciados de maneiras defrentes a la lhéngua oureginal, i assi cumo l nome &quot;Jasus&quot;, trasliterado de l'oureginal ''Ye·shú·la‘ ó [benido de Josué] Yeho·shú·la‘'', nun se deberie abandonar l'uso de l nome &quot;Jeobá&quot; solo por nun se saber la pernúncia eisata deste&lt;ref&gt;Rebista La Sentinela, 1984, 1° de júnio, páiginas 4-7&lt;/ref&gt;.

==Trascriçon an defrentes lhénguas==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Lhéngua !! Nome !! Lhéngua !! Nome
|-
|[[Africáner]] ||'''Jehóba'''|| [[Romeno]]||'''Iehoba'''
|-  
|[[Lhéngua árabe|Árabe]]||'''Eigoba'''/'''Jahoba''' [http://aire.wikipedia.org/wiki/%D9%8A%D9%87%D9%88%D9%87]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;big&gt;يهوه&lt;/big&gt;    
| [[Māouri]] || '''Ihowa'''  
|-  
| [[Aborígene australiano|Awabakal]] || '''Yehóa'''  
| [[Hiri Motu|Motu]] || '''Iehoba'''  
|-  
| [[lhéngua bósnia|Bósnio]] || '''Jehoba'''
| [[Macedónio]] || '''Јахве'''
|-
| [[Bugotu]] ||'''Jihoba'''  
| [[Narrinyeri]] || '''Jehobah'''  
|-  
| [[Búlgaro]] || '''Йехова'''  
| [[Nembe]] || '''Jihoba'''  
|-  
| [[Croata]] ||'''Jehoba / Jahbe'''  
| [[Petats]] ||'''Jihouba'''  
|-  
| [[Lhéngua dinamarquesa|Dinamarqués]] ||'''Jahbe (/ Jehoba)'''|| [[Lhéngua polaca|Polaco]] ||'''Jehowa / Jahwe'''  
|-  
| [[Lhéngua nerlandesa|Nerlandés]] ||'''Jehoba / Jahwe(h) '''|| [[Lhéngua pertuesa|Pertués]] ||''' Iabé (Jabé) Yahweh / Jeobá'''  
|-  
| [[Lhéngua efik|Efik]] ||'''Jehobah'''|| [[Lhéngua ewe|Ewe (Ʋeigbe)]] ||'''Yehowah'''  
|-  
| [[Lhéngua anglesa|Anglés]] ||'''Jehobah / Yahweh'''|| [[Lhéngua russa|Russo]] ||'''Иегова / Яхве'''  
|-  
| [[Lhéngua fiji|Fiji]] ||'''Jioba'''||[[Lhéngua samoa|Samoa]] ||'''Ieoba'''  
|-  
| [[Lhéngua finlandesa|Finlandés]] ||'''Jahbe / Jehoba'''||[[Lhéngua sérbia|Sérbio]] || '''Јехова / Jehoba'''  
|-  
| [[Lhéngua francesa|Francés]] ||'''Yahbé / Jéhobah'''  
| [[SeSotho]] ||'''Jehoba'''  
|-  
| [[Lhéngua futuna|Futuna]] || '''Ihobah'''|| || '''Yara Yahbeh /'''
|-  
| [[Lhéngua almana|Alman]] || '''Jehoba / Jahwe'''  
| [[KiSwaheli]] ||'''Yehoba'''  
|-  
| [[Lhéngua griega|Griego]] || '''Iehoba / Yiahbe''' Ιεχωβά / Γιαχβέ || [[Lhéngua sueca|Sueco]] ||'''Jehoba / Jahbe'''  
|-  
| [[Lhéngua húngara|Húngaro]] ||'''Jahbe / Jehoba'''  
| [[Tagalo]] ||'''Jehoba'''/'''Yahweh'''  
|-  
| [[Lhéngua ibo|Eigbo]] || '''Jehoba '''  
| [[Lhéngua taitiana|Taitiano]] ||'''Jehobah'''  
|-  
| [[Lhéngua andonésia|Andonésio]] ||'''Yehuwa'''  
| [[Lhéngua tonga|Tongan]]&lt;nowiki/&gt;és || '''Jihoba'''  
|-  
| [[Lhéngua eitaliana|Eitaliano]] || '''Geoba / Jahbe'''  
| [[Lhéngua turca|Turco]] || '''Yehoba'''  
|-  
| [[Lhéngua japonesa|Japonés]] || '''EHOVA/YAHAWE  &lt;br&gt;エホバ / ヤハウェ'''  
| [[XiBenda]] || '''Yehoba'''  
|-  
| [[Lhéngua coreana|Coreano]] || '''Yeohowa 여호와''' &lt;br&gt; '''Yahwe 야훼'''  
| [[Xhosa]]||'''u Yehoba'''  
|-  
| [[Mandarin]] [[chinés]] tradecional || Yéhéhuá / Yǎwēi / Yǎwēi &lt;br&gt;耶和華/雅威/雅巍
| [[Yoruba]] || '''Jehofah'''  
|-  
| [[Mandarin]] [[chinés]] simples ||Yéhéhuá / Yǎwēi / Yǎwēi &lt;br&gt;耶和华/雅威/雅巍
| [[Lhéngua zulo|Zulu]] ||'''u Jehoba'''  
|}

== Bei tamien ==
{{commonscat|Tetragrammaton}}
* [[Alaluia]]
* [[Jah]]
*[[Bíblia Heibraica Stuttgartensia]]
* [[Judaísmo]]
* [[Nomes de Dius]]
* [[Testemunhas de Jeobá]]

==Refréncias==
Detesto l spanhol este eidioma ye un lixo
&lt;references/&gt;

==Lhigaçones sternas==
;an pertués
* [http://www.watchtower.org/pt/20040122/article_01.htm Motibos para se ousar l Nome de Dius - watchtower.org]
* [http://www.bibliacatolica.com.br/01/2/3.php Bíblia Sagrada (eiditora Abe Marie) - Éisodo 3:15 - JABÉ]
* [http://www.bibliaonline.net/vol/?accao=por_verso&amp;libro=2&amp;capitulo=6&amp;versao=3&amp;grupos=&amp;agrupar=&amp;lhink=vol&amp;cab=1&amp;lang=BR Traduçon Rebista i Corrigida de João Ferreira de Almeida  - Éisodo 6:2-8 - JEOBÁ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121211104800/http://www.bibliaonline.net/vol/?accao=por_verso&amp;libro=2&amp;capitulo=6&amp;versao=3&amp;grupos=&amp;agrupar=&amp;lhink=vol&amp;cab=1&amp;lang=BR |date=2012-12-11 }}
;an anglés
* [http://www.blabatsky.net/blabatsky/arts/Tetragrammaton.htm Tetragrama Sagrado por H. P. Blabatsky]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.bismikaallahuma.org/archibes/2005/is-yahweh-the-debine-name-for-god/ Ye Jabé l &quot;Nome Debino&quot; de Dius?]
* [http://www.eliyah .com/lxx.html Tetragrama ancuntrado an antigas cópias de la Setuaginta]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.scriture4all.org/OnlineInterlinear/Hebrew_Index.htm Biblia Heibraica Stuttgartensia - L Tetragrama cun trasliteraçon pa l'anglés - JEHOVAH]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.bibliacatolica .com.br/07/21/83.php Berson Rei Jaime - Psalms 83:18 -(JEHOVAH)]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[King James Bersion]]
*[http://www.divinename.no/ L Nome Debino na Noruega]

;an alman
* [http://www.archiv-vegelahn.de/jehoba.html Archib-Begelahn]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Catadorie:Nomes de Dius ne l judaísmo]]

[[es:Yahveh#Escritura]]</text>
      <sha1>artgwdcx98zujtjbhdfp57lu9rk1mv3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>107051</id>
      <parentid>107050</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:15:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>/* Refréncias */ 9</comment>
      <origin>107051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="42708" sha1="dwuhxaocc0eroh0am25ybobdma313fo" xml:space="preserve">{{Dius}}L '''Tetragrama YHVH''' ('''&lt;big&gt;יהוה&lt;/big&gt;'''), diç-se al nome de l [[Dius]] de [[Eisrael]] an forma scrita yá [[Trasliteraçon|trasliterada]] i, pus, [[Lhatin|lhatenizada]], cumo d'uso corriente na maiorie de las culturas atuales.

Oureginariamente, an [[aramaico]] i [[heibraico]], ''era scrito i lhido hourizontalmente, de la dreita para squierda''  '''&lt;big&gt;יהוה&lt;/big&gt;'''; ó seia, '''HVHY'''. Formado por quatro [[cunsuantes]] [[Heibraico|heibraicas]] — '''Yud''' י '''Héi''' ה '''Bab''' ו '''Héi''' ה ó '''&lt;big&gt;יהוה&lt;/big&gt;''', l Tetragrama YHVH ten sido lhatenizado para '''JHVH''' yá por muitos seclos.

Las lhetras de la dreita para squierda segundo l [[alfabeto heibraico]] son:
:{| class=&quot;wikitable&quot;
|-
! Heibraico !! Pernúncia  !! Lhetra
|-valign=top
| style=&quot;font-family:David,SVL Hebrew, Ezra SIL SR, Ezra SIL, Cardo, Chrysanthi Unicode, TITUS Cyberbit Basic, Arial Unicode MS, Narkesin, Times New Roman;font-size:300%&quot; height=30 valign=top|י
| '''Yodh''' ó '''Yud'''
| &quot;Y&quot;
|-valign=top
| style=&quot;font-family:David,SBL Hebrew, Ezra SIL SR, Ezra SIL, Cardo, Chrysanthi Unicode, TITUS Cyberbit Basic, Arial Unicode MS, Narkesin, Times New Roman;font-size:300%&quot; height=30 valign=top|ה
| '''Hei''' ó '''Héi'''
| &quot;H&quot;
|-valign=top
| style=&quot;font-family:David,SBL Hebrew, Ezra SIL SR, Ezra SIL, Cardo, Chrysanthi Unicode, TITUS Cyberbit Basic, Arial Unicode MS, Narkesin, Times New Roman;font-size:300%&quot; height=30 valign=top|ו
| '''Waw''' ó '''Bab'''
| &quot;B&quot;
|-valign=top
| style=&quot;font-family:David,SBL Hebrew, Ezra SIL SR, Ezra SIL, Cardo, Chrysanthi Unicode, TITUS Cyberbit Basic, Arial Unicode MS, Narkesin, Times New Roman;font-size:300%&quot; height=30 valign=top|ה
| '''Hei''' ó '''Héi'''
| &quot;H&quot;
|-
|}
L [[tetragrama]] aparece mais de 6.800 bezes — solico ó an cunjunçon cun outro &quot;nome&quot; — ne l [[heibraico|testo heibraico]] de l [[Antigo Testamiento]], a andicar, pus, tratar-se de nome mui coincido i que çpensaba la persença de [[Abjad|senhales bocálicos]] auxeliares (las [[bogales]] antercalares).

Ls nomes ''YaHBeH'' (bertido an mirandés para '''Jabé'''),  ó ''YeHoBaH'' (bertido an mirandés para '''Jeobá'''), son [[trasliteraçon|trasliteraçones]] possibles, mas alguns [[eirudito]]s perfíren l'uso mais primetibo de l nome de las quatro [[cunsuante]]s '''YHVH''', yá outros eiruditos faborécen l nome Jabé (''Yahbéh ó JaHWeH''). Inda alguns destes studiosos cuncórdan que la pernúncia Jeobá (''YeHoBaH ó JeHoBáH''), seia correta, sendo esta redadeira, la  [[pernúncia]] mais popular de l Nome de Dius an [[Tetragrama YHVH#Trascriçon an defrentes Lhénguas|bários lhénguas]].
[[Fexeiro:YHWH.svg|300px|thumb|(Lhetras Heibraicas י (yod) ה (heih) ו (bab) ה (heh), ''' ó Tetragrama YHVH''']]
==Na Bíblia Heibraica i Setuaginta Griega==
[[Fexeiro:Lxx Minorprophets.gif|300px|thumb|'''YHWH''' grafado an [[Lhéngua heibraica|páleo-heibraico]], an cacho de la [[Setuaginta]] [[Lhéngua griega|Griega]] inda ousada ne l [[Seclo I]] ]]
L'antiguidade i lhegitimidade de l '''Tetragrama''' cumo '' L Nome de Dius'' pa ls [[judiu]]s puode ser cumprobada na cunceituada traduçon pa l [[griego]] de la [[Bíblia Heibraica]], chamada [[Setuaginta]] [[Lhéngua griega|Griega]], adonde l Tetragrama aparece scrito an [[heibraico]] arcaico ó páleo-heibraico. Fúrun ancuntrados an cachos de cópias primitibas de la [[Setuaginta|LXX]] (Papiro LXX Lheb. b, Caberna m.º 4 de [[Qumran]], datado cumo sendo de l [[Seclo I a.C.]]) adonde l Tetragrama YHWH' ye repersentado an lhetras griegas ([[Lhebítico]] 3:12; 4:27). 

Studos dízen que solo an cópias ''posteriores'' de la [[Setuaginta]] Griega, datadas de l final de l [[Seclo I]] [[d.C.]] an delantre, ls copistas ampeçórun a sustituir l '''Tetragrama YHWH''' por ''Kýrius'', que senefica [[SENHOR]] (an lhetras grandes) i por [[Theós]], que senefica [[Dius]]. Fui debido a esto, la rezon de YHWH tener zaparecido graficamente de l [[testo]] de l [[Nuobo Testamiento]] an alguas [[:Catadorie:Bersones i traduçones de la Bíblia|traduçones bíblicas]].

===Outros cunceitos subre Dius YHWH===
Outros studiosos ancarórun YHWH cumo un dius de la natureza adorado ne l Sul de [[Canaana]] i puls nómadas de ls zertos circundantes, antimamente lhigado al Monte Horebe, na [[Península de l Sinai]]. Segundo l lhibro bíblico de [[Génesis]], fui l Dius '''YHWH''' que se rebelou al semita Abron (depuis chamado de [[Abraon]]) an [[Ur]], na Baixa [[Mesopotámia]]. Storicamente, surge eiqui l percípio de l [[monoteísmo]] heibraico ne l'anterior dua sociadade fuortemente politeísta.

L Dius '''YHWH''' ye deste modo eidantificado cumo la Debindade que causou l [[Dilúbio]] [[Bíblia|Bíblico]]. Ye l Dius de [[Adon]], de [[Abel]], de [[Enoque]] i de [[Noé]]. Ye l Criador de l Ouniberso i de todas las formas de bida na Tierra. Ye tamien chamado por ''Adonaí'' (Soberano Senhor), ''Eilohín'' (Dius, i nun diuses, bisto que trata-se de plural majestático &lt;ref&gt;Pains are taken to refute the arguments based on the grammatical plurals employed in Biblical texts when referring to God. &quot;Elohim&quot; does not designate a plurality of deities. The very context shows this, as the verbs in the predicate are in the singular. The phrase &quot;Let us make man in our image&quot; (Gen. i. 26) is proved by the subsequent statement, &quot;so God created man in his own image&quot; (ib. verse 27), to refer to one God only (Yer. Ber. ix.; Gen. R. viii., xix.). Nor, according to R. Gamaliel, is the use of both &quot;bara&quot; and &quot;yaẓar,&quot; to connote God's creative action, evidence of the existence of two distinct divine powers (Gen. R. i.). The reason why in the beginning one man only was fashioned was to disprove the contention of those that believe in more than one personality in God (Sanh. 38a). God had neither associate nor helper (Sanh. 38b; Yer.Shab. vi. 8d; Eccl. R. iv. 8). The ever-recurrent principle throughout haggadic theological speculations is that there is only one &quot;Reshut&quot; (&quot;Reshut aḥat hu&quot; = &quot;personality&quot;). (http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=282&amp;letter=G#0)&lt;/ref&gt; i crestianos ténen afirmado que la forma plural terie l sentido de ''plural majestático''&lt;ref&gt;http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=52&amp;letter=N&amp;search=God#165&lt;/ref&gt;), ''Ha Adhóhn'' (l [Berdadeiro] Senhor), ''Elyóln'' (Dius Altíssimo) i ''El-Shadai'' (Dius Todo-poderoso).

Assi, l Dius '''YHWH''' se assume cumo un dius fameliar, l &quot;Dius de [[Abraon]], de [[Isaque]] i [[Jacó]]&quot;, protetor de la lhinhaige de l &quot;çcendente&quot; [ó &quot;semiente&quot;] de Abraon. De seguida, torna-se ne l Dius de las [[12 tribos de Eisrael]]. Ye l Dius Lhibertador de l pobo de [[Eisrael]] de la scrabidon ne l [[Eigito]] i quien l faç cunquistar a tierra de [[Canaana]]. Para tal, rebela-se a [[Moisés]], a quien antrega sous dieç Mandamientos ne l [[monte Sinai]]. Para sue adoraçon i cumprimiento de sue Lhei, son custituídos sacerdotes ls de a tribo de Lhebi, ó [[Lhebitas]], debaixo de la lhiderança de l Sumo [[Sacerdote]], de la lhinhaige de [[Aaran]].

Cul stablecimiento de la [[Monarquia]] de l Antigo Eisrael, i mesmo passado la debison de l Reino, eimerge l papel de ls [[profeta]]s de l [[Antigo Testamiento]] cumo puorta-bozes speciales de l Dius YHWH. Tornan-se desse modo figuras-chabe na bida relegiosa, cun ua outoridade única. Tamien cunsulídan l'eideia de la benida de l [[Messias]] cumo l &quot;Ungido&quot; de YHWH, çcendente de la Tribo de [[Judá]] i de la Casa Rial de [[David]].

=== Temerosos an Trasgredir la Lhei de Dius ===
[[Fexeiro:Tetragrammaton scripts.png|thumb|500px|L Tetragrama YHWH ne l'alfabeto [[fenício]], [[aramaico]] i [[heibraico]] moderno.]]

L [[Tetragrama]] qu'aparece miles de bezes nas scrituras sagradas era un nome mui coincido na época de [[Jasus Cristo]], assi i todo cula passar de l tiempo l seneficado [[fonética|fonético]] perdiu-se. Para alguns studiosos de la [[lhiteratura]] [[judaica]], esse que deberie ser l nome de Dius era ampernunciable, i segundo la splicaçon cientifica de ls judius, passórun a nun pernunciar l nome de l Dius Todo Poderoso, porque sentian-se cun grima an trasgredir l terceiro mandamiento de Dius ne l [[Decálogo]].

''Nun tomarás l nome de YHVH, tou Dius, an bano, pus YHVH nun cunsidrá ampune aquel que tomar sou nome an bano.'' 

Assi, an detreminado período, surgiu antre ls [[judiu]]s ua eideia [[superstiçon|supersticiosa]], de qu'era errado até mesmo pernunciar l '''Tetragrama YHWH'''. Nun se sabe eisatamente an que se baseou la çcuntinuidade de l'uso deste nome. Alguns dízen que l nome era cunsidrado demasiado sagrado para ser proferido por lhábios amperfeitos. Mas ua pesquisa ne l [[Bielho Testamiento]] nun diç nanhue eibidéncia de que qualquiera de ls adoradores de YHWH algua beç heisitássen an dezir l nome Del. 

Decumientos heibraicos nó-bíblicos, cumo las chamadas [[Lhaquis#Nabucodonosor i las Cartas de Lhaquis|Cartas de Lhaquis]] (scritas an cachos de cerámica ancuntradas an [[Tell ed-Duweir]] an 1935 i outras trés an 1938), mostran que YHWH era ousado na correspondéncia quemun na [[Palestina]] na redadeira parte de l [[Seclo VII]] [[La.C.]]  An todas las cartas lhegibles ténen spressones cumo:
::&quot;''Que יהוה [Jabé ó Jeobá] faga que miu senhor ouba hoije mesmo amboras de paç.&quot;'' Lhachish Ostracon IV, Ancient Near Eastern Texts, p. 322.&lt;ref&gt;[http://ebibletools.com/israel/lakish/index.html Foto galerie de Laquis (Tell ed-Duweir)]&lt;/ref&gt;.

Outro cunceito sustenta que se pretendie ampedir que pobos nó-judaicos (gentios) coincéssen ''L Nome'' i possiblemente l'ousássen mal. Todabie, l'antigo Testamiento diç que l própio '''YHWH''' fazerie cun que Sou nome &quot;fusse declarado an toda la Tierra&quot;, para ser coincido até mesmo als sous adbersairos. ([[Éisodo]] 9:16; [[Eisaíes]] 64:2; [[Jonas]] 1:1,17) L Nome de l Dius de Eisrael era coincido i ousado por naciones paganas ([[politeísta]]s) tanto antes de la [[Era Crestiana]] cumo ne ls purmeiros seclos deilha.&lt;ref&gt;La Anciclopédia Judaica, 1976, Vol. 12, pág. 119.&lt;/ref&gt;

==L'ourige de la superstiçon==
[[Fexeiro:2nd century Hebrew decalogue.jpg|thumb|right|150px| L [[:en:Nash Papyrus|Nash Papyrus]] ([[Seclo II a.C.]]) cuntén ua parcela de l testo pré-[[Massorético]], specificamente ls [[ dieç Mandamientos]].]]
Nun eisisten certezas de l(s) motibo(s) oureginalmente apersentado(s) para se çcuntinuar la pernúncia correta de l '''Tetragrama YHWH''', assi cumo tamien hai muita ancerteza quanto a la época an que tal cunceito [[superstiçon|supersticioso]] se ampeçou. Alguns dízen qu'ampeçou passado l [[Eisílio Babilónico]]. Mas l profeta [[Malaquias]], fui un de ls redadeiros scritores de l [[Bielho Testamiento]] (na redadeira metade de l [[Seclo B a.C.]], dá grande çtaque al Nome Debino.

Outras obras de refréncia sugíren que '''L Nome''' deixou de ser ousado por buolta de [[300 a.C.]]. Eibidéncia para esta data fui supostamente ancuntrada na auséncia de l tetragrama (ó dua trasliteraçon del) na traduçon [[Setuaginta]] Griega, ampeçada por buolta de [[280 a.C.]]. Ye berdade que las cópias mais cumpletas de ls manuscritos de la Setuaginta Griega agora coincidas síguen uniformemente l questume de sustituir l Tetragrama YHWH por spressones sustitutas. Estes manuscritos percipales, remóntan solo al [[Seclo IB]] i al [[seclo V]] Mas çcubrírun-se recentemente cópias mais antigas de la Setuaginta Griega que cuntenien l Tetragrama YHWH, anque an forma fragmentária.

Ua deilhas, çcubierta ne l [[Eigito]], son ls restros fragmentairos dun rolo de [[papiro]] de la [[Setuaginta|LXX]] cun ua parte de [[Deuteronómio]] (32:3,6) eidantificado cumo [[:en:Chester Beatty Papyri|Papiro Fouad]] Ambentário m.° 266. Apersenta 49 bezes l '''Tetragrama YHWH''', scrito an carateles heibraicos quadrados, an cada oucorréncia ne l testo heibraico traduzido. Registran-se mais trés ocorréncias de '''YHWH''' an cachos nun eidantificados (116, 117 i 123). Ls peritos dátan este papiro cumo de l [[Seclo I a.C.]] , i neste causo, fúrun scritos quatro ó cinco seclos antes de ls [[manuscrito]]s yá dezidos.

Comentando que ls cachos mais antigos de la Setuaginta Griega rialmente cunténen YHWH, l Dr. P. Kahle diç: 

&lt;center&gt;''&quot;Sabemos agora que l testo griego de la Bíblia [la Setuaginta], ne l que tange a tener sido scrito por judius para judius, nun traduziu l nome debino por ''Kýrius'', mas l Tetragrama scrito cun lhetras heibraicas ó griegas fui retido an tales manuscritos. Fúrun ls crestianos que sustituíran l Tetragrama por ''Kýrius'', quando l nome debino an lhetras heibraicas nun era mais antendido'.&quot;''&lt;ref&gt;La Genizá de l Cairo, Oxford, 1959, pág. 222, an anglés.&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;

Assi, pul menos an forma scrita, nun eisiste eibidéncia sólida de qualquiera zaparecimiento ó abandono de la pernúncia de l '''Tetragrama YHWH''' ne l período [[a.C.]].

Ne l [[Seclo I]], aparece pula purmeira beç algua eibidéncia dua atitude supersticiosa para cun esse nome. [[Flábio Josefo]], storiador judiu que çcendia dua família sacerdotal, passado narrar la rebelaçon que Dius dou a [[Moisés]] ne l lhocal de l spinheiro ardiente, al falar subre pernúncia de l Nome de Dius de l tetragrama YHWH menciona solo: 

&lt;center&gt;&quot;''L Nome subre l qual stou proibido de falar.&quot;&lt;ref&gt;''Antiguidades Judaicas''&quot;, Bol. II, pág. 276&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;

Esta mudança acunteciu nas traduçones griegas de la Setuaginta ne ls seclos que se seguírun a la muorte de &quot;[[Jasus Cristo]]&quot; ([[Yeshua]]) i de sous apóstolos. Na berson griega de [[Áquila]], que data de l [[seclo II]] [[d.C.]], i na ''Heixapla'' de [[Orígenes]], que data por buolta de [[245]], [[YHWH]] inda aparecie an carateles heibraicos.&lt;ref&gt;''La Rebista de Studos Teológicos'', Oxford, Vol. XLV, 1944, pág. 158-9, an anglés&lt;/ref&gt;

Inda ne l [[Seclo IB]], [[Jerónimo]], perito bíblico i tradutor de la [[Bulgata]] [[Lhatin]]la, diç ne l sou prólogo de ls lhibros bíblicos de Samuel i de Reis: &lt;center&gt;&quot;I ancuntramos l nome de Dius, l '''Tetragrama''', an ciertos belumes griegos mesmo hoije, spresso an lhetras antigas.&quot;&lt;ref&gt;''Papiros Bíblicos Griegos'', de F. Dunand, Cairo, 1966, pág. 47, m.º 4&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;

== La pernúncia de l Tetragrama YHWH ==
[[Fexeiro:LeningradCodex text.jpg|thumb|left|250px|'''L Códice Leningrado''', de l [[Seclo XI]]]]
Na segunda metade de l purmeiro milénio na nuossa era, ls [[scriba]]s coincido por [[massoretas]] antroduzírun un sistema de [[Abjad|senhales bocálicos]] para facelitar la lheitura de l testo cunsunantal an heibraico que poderie cunduzir a einumaros seneficados i an beç d'anserir ls senhales bocálicos corretos de '''YHWH''', ponírun outros senhales bocálicos para lhembrar al lheitor qu'el debie dezir ''Adhonai'' (&quot;Soberano Senhor&quot;) ó ''Eilohín'' (&quot;Dius&quot;).
 
L [[Códice de Leningrado]], de l [[Seclo XI]], ten ne l '''Tetragrama YHWH''', senhales bocálicos para rezar ''Yehbíh'', ''Yehbáh'' i ''Yehobáh''. L'eidiçon de Ginsburg de l testo [[massoretas|massorético]] ten senhales bocálicos para que reze ''Yehobáh''. (Génenis 3:14) Ls heibraístas an giral son a fabor de ''Yahbéh'' cumo la pernúncia mais probable. Salientan que la forma abrebiada de l nome ye [[Yah]] (ó [[Jah]], na forma lhatenizada), cumo ne l [[Salmo]] 89:8 i na spresson '''HaleluYah''' (que senefica &quot;Lhoubai la Jah!&quot;; an pertués, ye bertida por [[Alaluia]]). Tamien las formas Yehóh, Yoh, Yah i Yáhu, ancuntradas na grafie heibraica de ls nomes [[Jeosafá]], [[Josafá]], Sefaties i outros, puoden todas ser deribadas de Yahwéh. Las trasliteraçones griegas feitas puls primetibos scritores crestianos andícan ua direçon algo aparecida. Inda assi, de modo algun hai ounanemidade subre l'assunto antre ls peritos.

La posiçon atual de las [[Testemunhas de Jeobá]] subre este punto resume-se al seguinte: Bisto que, atualmente, nun se puode tener certeza absoluta de la pernúncia, parece nun haber nanhun motibo para abandonar, an mirandés, la forma bien coincida, [[Jeobá]], an fabor de [[Jabé]]. Se tal mudança fusse feita, anton, la bien de la coeréncia, debian ser feitas altaraçones na grafie i na pernúncia dua anfenidade d'outros nomes ancuntrados na Bíblia. Por eisemplo, [[Jeremias]] serie mudado para ''Yir.meyáh'', [[Isaías]] se tornarie ''Yesha.yá.hu'', i [[Jasus]] serie pernunciado ''Yehoh.shú.la'' an [[heibraico]] ó ''I.i.soús'', ne l [[griego]]. 

Inda assi reconhécen ne l lhibro [[Studo Perspicaç de las Scrituras]]: 

&lt;center&gt;''&quot;Na segunda metade de l purmeiro milénio EC, peritos judius antroduzírun un sistema de senhales para repersentar las bogales ausentes ne l testo cunsunantal heibraico. Cun refréncia al nome de Dius, an beç d'anserir ls senhales bocálicos corretos del, colocórun outros senhales bocálicos para lhembrar al lheitor qu'el debie dezir ’Adho•naí (que senefica “Soberano Senhor”) ó ’Eilo•hín (que senefica “Dius”).&quot;''&lt;ref&gt;[[Studo Perspicaç de las Scrituras]] Belume 2 páigina 495&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt; 

Assi, pa l chamamiento relegiosa Testemunhas de Jeobá, coincer i dibulgar l nome pessonal de Dius ye cunsidrado mui amportante.

==L Seneficado de l Nome==
L seneficado sato de l '''Tetragrama YHVH''' inda ye oubjeto de cuntrobérsia antre ls specialistas.
An [[Éisodo]] 3:14, YHVH dixe la [[Moisés]]: ''“Ehiéh ashér ehiéh.”''  Segundo muitas traduçones de la Bíblia, esta spresson, ancuntrada ne l testo heibraico senefica: ''“You sou l que sou.”'' – [[Almeida Rebista i Atualizada]]. I assi tamien cumprendírun ls tradutores de la [[Berson de ls Setenta]]: ''&quot;Eigo eimi ho ón&quot;''. Dixe Dius la Moisés: ''&quot;You sou Aquel que ye&quot;''. Dixo mais: ''&quot;Assi dezirás als filhos de Eisrael: 'YOU SOU me ambiou até bós.' &quot;'' - [[Bíblia de Jarusalen]]. 

Esta spresson ''“You sou l que sou”'' ye ousada cumo títalo para Dius, para andicar qu'el rialmente eisistie. Esso correspunde a ''&quot;You sou aquel que ye&quot;'', ''&quot;You sou l'eisistente&quot;''. YHVH starie assi cunfirmando sue própia eisisténcia.

[[Fexeiro:2008-09-26 torarolle-jhwh.jpg|thumb|left|300px]]
Outras traduçones berten: ''Serei l que you fur''. La [[Traduçon de ls Binte i Quatro Lhibros de las Scrituras Sagradas]], an anglés, de l Rabino [[Isaac Lheser]], berte cumo sigue: “I Dius dixe la Moisés: '''Serei l que you fur''': i el dixo: Assi dezirás als filhos de Eisrael: '''SEREI''' ambiou-me a bós. -  &lt;ref&gt;The Twenty-Four Books of the Holy Scritures ([[1853]]; ampresson de [[1914]]), (Le). Traduçon anglesa de Isaac Leser.&lt;/ref&gt; 

La [[Bíblia Anfatizada]], de [[Joseph Bryant Rotherhan]], an anglés, scribe Éisodo 3:14 cumo sigue: ''“I Dius dixe la Moisés: Tornar-me-ei aqueilho que me agradar. I el dixo: Assi dezirás als filhos de Eisrael: Tornar-me-ei ambiou-me a bós.”'' La nota al pie de la páigina, subre este bersiclo, diç an parte: ''“Hayah [palabra bertida arriba ‘tornar-se’] nun senefica ‘ser’ eissencial ó ontologicamente, mas fenomenalmente. . . . L qu'el será nun ye spresso — El stará culs, ajudador, fortalecedor, lhibartador.”'' De modo qu'esta refréncia nun ye a la outo-eisisténcia de Dius, mas, antes, al qu'el pensa tornar-se para culs outros.- &lt;ref&gt;The Amphasised Bible (1897), Joseph B. Rotherhan. (Ro)&lt;/ref&gt;;  

Ó: ''Amostrarei ser l que you amostrar ser''. - [[Traduçon de l Nuobo Mundo de las Scrituras Sagradas]].

Para estes studiosos, esto senefica que YHVH podie adatar-se a las circunstáncias, i que, l que quier qu'el percisasse tornar-se ó amostrar ser an harmonia cun sou propósito, el podie tornar-se i se tornarie ó amostrarie ser. Antenden que segundo la [[raiç]] de l Tetragrama na [[lhéngua heibraica]], l Tetragrama puode seneficar ''“El Causa que Benga a Ser ó Amostrar Ser”'', quier dezir, cun respeito a Si mesmo i cun respeito al que El se tornará ó amostrará ser, i nun cun respeito a criar cousas. Para estes tradutores, Dius nun starie solo cunfirmando sue própia eisisténcia, mas ansinando l qu'esse nome amplica. YHVH ‘amostrarie ser’, fazerie cun qu'el mesmo se tornasse l que quier que fusse perciso para cumprir las sues promessas.

Splícan que l berbo heibraico ''ha•yáh'', de l qual deriba la palabra ''Eh•yéh'', nun senefica solo ''“ser”''. Antes, senefica ''“benir a ser; tornar-se”'', ó ''“amostrar ser”''. Bisto que nun se faç eiqui refréncia a la outo-eisisténcia de Dius, mas al qu'el pretende tornar-se para cun outros.

La nota al pie de la páigina subre Éisodo 3:14 de ''“[[L Pentateuco i las Haftorás]]”'', testo heibraico cun traduçon i splanaçon an anglés, eiditado pul Dr. J. H. Heirtç comenta:
''“La maiorie de ls modernos segue Rashi an berter ‘Serei l que you fur’; ó, nanhues palabras puoden resumir todo l que El será pa l Sou pobo, mas la Sue fidelidade eiterna i sue misericórdia eimutable manifestar-se-on cada beç mais na ourientaçon de Eisrael.  La repuosta que Moisés recibe nestas palabras, antoce, ye eiquibalente a: ‘Salbarei de l modo an que you salbar.’ Ye para assegurar als eisraelitas l fato de la lhibertaçon, mas nun rebela la maneira.”'' — &lt;ref&gt;The Pentateuch and Haftorahs, de l Dr. J. H. Heirtç, C. H. Soncino Press, [[Lhondres]], [[1950]] I.C.&lt;/ref&gt;

Antende-se qu'este nome sagrado, na rialidade, ye un [[berbo]], la forma causatiba, andefenida, de l berbo heibraico ''hawáh''. Assi, segundo estes studiosos, l Tetragrama YHVH senefica ''“El Causa que Benga a Ser”''. ''Mostre Ser'' ó: ''Amostrará Ser'', ancorporando an si mesmo un propósito. Assinala l Portador deste nome sclusibo cumo Aquel Que Ten un Perpósito. 

Assi, ls eruditos nun stan totalmente d'acordo a respeito de l seneficado de l nome de Dius. Muitos tradúzen la spresson ancuntrada ne l testo heibraico: ''You sou l que sou''. Outros, depuis de stensas pesquisas subre l'assunto acradítan que l nome ye ua forma de l berbo heibraico hawáh (tornar-se, benir a ser), seneficando ''“El Causa que Benga a Ser”''.

==Frequéncia ne ls scritos oureginales==
[[Fexeiro:Tetragrammaton-related-Masoretic-vowel-points.png|thumb|right|220px|Soletraçon de l '''Tetragrama''' ne l [[testo massorético]] [[Heibraico]] cun puntos bocálicos an burmeilho. (Clicar na eimaige para ampliar.)]]
Muitos eiruditos i tradutores de la Bíblia defénden que se siga la tradiçon d'eiliminar l nome de Dius. Dízen que l'ancerteza a respeito de la pernúncia de l '''Tetragrama YHWH''' justifica l'eiliminaçon, i  tamien sustentan que la supremacie i l'eisisténcia ímpar de l Berdadeiro Dius tórnan znecessairo que El tenga un nome specífico para se eidantificar de ls &quot;outros diuses&quot;. Mas este cunceito nun acha apoio na Bíblia, quier ne l [[Antigo Testamiento]], quier ne l Nuobo Testamiento.

L '''Tetragrama YHWH''' acuntece '''6.828 bezes'''  ne l [[testo]] [[heibraico]] de la [[Bíblia Heibraica|Bíblia Heibraica de Kittel (BHK)]] i de la [[Bíblia Heibraica Stuttgartensia]] ([[BHS]]). La  frequéncia an qu'aparece l Tetragrama amostra la sue amportança. L sou uso an todas las [[Scrituras]] ultrapassa an muito, l de qualquiera nomes-títalos, cumo seia &quot;Soberano Senhor (an heibr. ''Adhonai'')&quot;, &quot;l [Berdadeiro] Senhor&quot; (an heibr. ''Ha Adhóhn''), Altíssemo (an heibr. ''Eilyón'') &quot;l [Berdadeiro] Dius&quot; (an heibr. ''Ha Eilohín'') i &quot;Dius&quot; (an heibr. ''Eilohín'').

Ye dino de nota l'amportança dada als [[nome própio|nomes própios]] antre ls pobos semíticos. 

L Prof. George Thomas Manley andica: 

&lt;center&gt;''&quot;L nome nun ye simples rótulo, mas ye repersentatibo de la berdadeira personalidade daquel a quien pertenece. ... Quando ua pessona pon sou nome nua cousa ó an outra pessona, esta passa a quedar debaixo de sue anfluéncia i porteçon.&quot;''&lt;ref&gt;Nuobo Dicionário de la Bíblia, eiditado por J. D. Douglas, 1985, pág. 430. 
&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;

*Alguns eisemplos de l'uso de ls nomes própios nas Scrituras Heibraicas: 
**[[Génesis]] 27:36;  
**[[I Samuel]] 25:25;
**[[Salmos]] 83:18  
**[[Salmos]] 20:1;  
**[[Probérbios]] 22:1.m.

==Uso Moderno== 
Alguas bersones de la [[Bíblia]], trascríben l Tetragrama cumo '''Yahweh''', '''Yabéh''' ó '''Jabé''' :    
*La [[Bíblia de Jarusalen]] - eidiçon brasileira (1981, cun rebison i atualizaçon na eidiçon de 2002) de l'eidiçon francesa Bible de Jérusalen: 
**Trascribe  l nome pessonal de l Dius cumo '''Yahweh'''.
*BÍBLIA Mensaige de Dius (Eidiçones Lhoyola de 1983):
**Trascribe l nome pessonal de l Dius cumo '''Jabé'''.
  
Outras bersones de la [[Bíblia]], trascríben l Tetragrama cumo '''Jeobá''':     
*La [[King James Bersion]] (outorizada), [[1611]]: 
**Trascribe  quatro bezes cumo l nome pessonal de l Dius (todos an testos cunsidrados d'amportança), por eisemplo, [[Éisodo]] 6:3; [[Salmo]] 83:18; [[Isaías]] 12:2; [[Isaías]] 26:4; i trés bezes junto a nomes de lhugares: [[Génesis]] 22:14; [[Éisodo]] 17:15; i [[Juízes]] 6:24. 
*La [[:en:Amarican Standard Bersion|Berson de Padron Amaricana]], eidiçon [[1901]]:
**Traduç cunsistentemente l Tetragrama cumo Je-ho’bah  an todos ls 6.823 lhugares adonde acuntece nas [[Antigo Testamiento|Scrituras Heibraicas]].    
*La [[:en:New Anglish Bible|Nuoba bíblia Anglesa]]:
**Publicada pula amprensa de la Ounibersidade de Oxford, [[1970]], por eisemplo [[Génesis]] 22:14; [[Éisodo]] 3:15,16; 6:3; 17:15; [[Juízes]] 6:24 ;
*La [[:en:Lhibing Bible|Bíblia Biba]]:
**Publicada por Publishers de Tyndale House, Eillinois 1971, por eisemplo [[Génesis]] 22:14, [[Éisodo]] 4:1 - 27; 17:15;[[Lhebítico]] 19:1 - 36; [[Deuteronómio]] 4:29, 39; 5:5, 6; [[Juízes]] 6:16, 24; [[Salmo]]s 83:18; 110:1; [[Isaías]]  45:1, 18; [[Amós]] 5:8; 6:8; 9:6;
* La Berson de [[João Ferreira de Almeida]], la [[Almeida Rebista i Corrigida]], de [[1693]]:
** Ampregou miles de bezes na forma JEHOVAH, cumo se puode ber na reimpresson, de [[1870]], de l'eidiçon de [[1693]]. La Eidiçon Rebista i Corrigida ([[1954]]) retén l Nome an sue forma moderna (Jeobá) an lhugares cumo [[Salmo]] 83:18; [[Isaías]] 12:2 dentre outros, i  stensibamente, ne l lhibro de [[Eisaíes]], [[Jeremies]] i [[Ezequiel]].&lt;ref&gt;Rebista La BÍBLIA NO BRASIL 2001 N.192 páiginas 13-16; Biblia Sagrada_ eidiçon special eilustrada_2001 Rebista i atualizada ne l Brasil, apersentaçon de la páigina 5; Bíblia de diçncia THOMPSON Suplemiento de la páigina 1377; La Bíblia an pertués João Ferreira de Almeida_ quien era el? Anuário de las testemunhas de Jeobá- 1997, pag.128-129&lt;/ref&gt;
*[http://www.nathan.co.za/biblespa.asp?chater=53 La Santa Bíblia - Bersion Reina-Balera] (1909):
**Traduç quaije todas las bezes antegralmente cumo Jehoba.
*La [[Traduçon de l Nuobo Mundo de las Scrituras Sagradas]]:
**Publicada pula [[Sociadade Torre de Begie de Bíblias i Tratados]], New York, Anc. , [[1961]] i rebisada an [[1984]]. Traduç l Tetragrama quaije 7.000 bezes. 

Bisto que la pernunciaçon oureginal de '''יהוה''' ye çcoincida, i bisto que yá por seclos l'uso de la traduçon ''Jeobá'' passou a ser muito dibulgado i stablecido antre muitos crestianos, tornando-se ua pernúncia fameliar an muitos lhénguas, bários grupos relegiosos, mais notablemente las [[Testemunhas de Jeobá]], cuntínan l'ousá-la, inda que muitos outros grupos relegiosos faboréçan la pernúncia ''Jabé'' ó ''Yahbé'', ó mesmo l títalo ''SENHOR''.

===Baticano===
Nua carta datada de [[29 de júnio]] de [[2008]], l Baticano eimitiu ua nota oufecial, ourientando para que l nome Iabé deixe de ser outelizado ne l serbício lhitúrgico católico romano. La medida nun afetarie seneficatibamente la lhenguaige lhitúrgica, ua beç que l termo nun stá an las traduçones oufeciales de ls missales romanos, mas amplicarie na mudança d'alguns hinairos&lt;ref&gt;[http://www.ewtn .com/bnews/getstory.asp?number=90429 Catholic World News] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130726053702/http://ewtn/ |date=2013-07-26 }} (13 d'agosto de 2008)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.christianitytoday .com/t/2008/otober/9.15.html Christianity Today Magazine]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} The Batican gives orders to scise the name from worship. Do Protestants agree?&lt;/ref&gt;.

== Outros usos de YHWH ==
[[Fexeiro:IEHOUAH Geneva Bible 1560 Psalm 83 18.PNG|thumb|280px|[[:en:Geneva Bible|Geneva Bible]], [[1560]]. (Salmo 83:18)]]
Sendo amplamente coincido, durante seclos [[antes de l'era quemun]] nun habie dúbedas quanto la sue pernúncia, l que splica l'ouséncia dun [[abjad]] - un sistema de scrita cun simblos de las lhetras que reperséntan las cunsuantes.

La tradiçon relegiosa de ls judius, specialmente la sue tradiçon sotérica i mística, la [[cabala]], cunsidra l Nome de Dius tan sagrado quanto ampernunciable. Nun se sabe al cierto l'ourige de tal tradiçon, ó cumo eilha se zambolbiu cul tiempo. Cré-se que se tenga oureginado ne l'alegado miedo de zoubedecer l 3º de ls [[ dieç Mandamientos]] dados la [[Moisés]]. &quot;Nun pernunciarás an falso l nome de Yahbé [YHWH] tou Dius, porque Yahbé [YHWH] nun deixará ampune aquel que pernunciar an falso l sou nome.&quot; (Éisodo 20:7, ''VJ'' - La proibiçon serie subre l malo uso de l '''Nome Debino''', nó subre l sou uso.)

De qualquiera maneira, ls judius an algun período pós-eisílico, adotórun la palabra heibraica ''Adhonai'' (que senefica &quot;Soberano Senhor&quot;) al pernunciáren l Tetragrama Sagrado. Assi, YHWH recebiu senhales bocálicos - colocados por copistas judius chamados [[massoretas]] - de forma que fusse pernunciado ''Adonai''. Sendo assi, quedou reserbado solo als copistas i sacerdotes la correta pernúncia de YHWH codeficada nun sistema de senhales bocálicos. 

La pernúncia Jeobá, para alhá d'aparecer an alguas bersones bíblicas, tamien ye ousada puls [[Maçonarie|maçones]], i [[Rosa-cruç|rosacruzes]]. Las corrientes lhigadas al [[Cristandade Sotérico]], cumo la [[Gnose]] i la [[Rosacruç]], eidantifícan esse tetragrama cumo zeignaçon de l [[Sprito Santo]], i nun de l Dius-Pai.

=== Na Cabala judaica ===
Segundo la [[Cabala]] judaica, la [[Torá]] tenerie sido rebelada la [[Moisés]] ne l'alto de l [[Monte Sinai]], i el tenerie registrado de forma scrita aqueilho que solo poderie ser antendido diretamente de Dius, garantindo assi que quede ampernunciable. Afirman ua eibentual relaçon de l Tetragrama cul nome de Adon (''Yode'') i Eiba (''Chabah'') ne l [[Génesis]], yá que '''Y'''ode-c'''H'''la'''B'''la'''H''' ye satamente '''YHWH''', l '''Tetragrama Sagrado''', dando a antender ua relaçon mais perfunda inda antre l &quot;[[Senhor]] [[Dius]]&quot; i sue obra.

Cul passar de l tiempo, ls judius adotórun outras spressones sustitutas para se referir al '''Tetragrama Sagrado''': &quot;L Nome&quot;, &quot;L Bendito&quot; ó &quot;L Cielo&quot;.

Na Cabala, las palabras correspónden a balores que son calculados ousando-se ua atribuiçon de balores a las lhetras de l'alfabeto heibraico. Esto chama-se ''[[gematria]]''. Ye cunsidrado un de ls mais amportantes macanismos d'anterpretaçon de l testo bíblico ousados puls cabalistas i místicos judius. Ousando gematrie, ls cabalistas calcúlan l balor numérico de l Tetragrama Sagrado cumo sendo 26 (Yode = 10, Hé = 5, Bau = 6, Hé = 5; 10 + 5 + 6 + 5 = 26 ), cujo númaro menor ye 8 (2+6). Pa ls [[rabino]]s, l númaro 26 tamien ye sagrado pus eidantifica-se cul [[Tetragrama YHWH]]. Ls oucultistas anterprétan l Tetragrama YHWH i outros simblos cabalisticos cumo signos mágicos poderosos capazes d'abrir las puortas de la cuncéncia houmana.

===“Jeobá” ó “Jabé”?=== 
[[Fexeiro:Sør-Fron church, IEHOVA.jpg|thumb|left|200px|Nome IEHOVAH scrito  nua parede dua eigreija norueguesa. (Fuonte: [http://www.divinename.no/sorfron.htm L Nome Debino na Noruega])]]

Anque de la çcusson subre sue ourige i seneficado, muitos dízen que ls sonidos bocálicos oureginales de l '''Tetragrama YHWH''' jamales seran coincidos, stando perdida la [[pernúncia]] oureginal. Tal posiçon ten lhebado a debates apeixonados subre l'assunto, tanto por parte d'eiruditos cumo de relegiosos, l que ténen perduzido antressantes cunclusones.

Alguns dízen que se l nome de Dius fusse '''Jeobá''', nun se falarie [[alaluia]] (Hallelu Yah), i si ''aleluieo'' ó ''Hallelu Yeho '' - (&quot;Glória la '''Yehowah'''&quot; [[Jeobá]]).
Mas'' Hallelu Yah '' - ([[Jah]] seia lhoubado&quot;). 

Esta cuntrobérsia ben sendo trabada por muitos anhos. Atualmente, muitos [[eirudito]]s parécen faborecer l nome “Jabé” (ó “Iahweh”), de dues sílabas. Mesmo assi, l [[Heibraico]] ó [[Aramaico]], nun se ousaba [[bogal|bogales]], era solo cumpuosta por [[cunsuante]]s.

Mas, cunsidrando  alguns eisemplos de nomes própios ancuntrados na [[Bíblia]], qu'ancluen ua forma abrebiada de l nome de Dius na traduçon ''' Jeobá'''. [[:en:George Wesley Buchanan|George Wesley Buchanan]], [[porsor emérito]] ne l [[:en:Wesley Theological Seminary|Seminário Teológico de Wesley]], [[Washington DC]], [[EUA]], afirma qu'esses nomes própios puoden fornecer andicaçon de cumo se pernunciaba l nome de Dius. 

[[Fexeiro:JEHOVAH William Blake Works.png|thumb|250px| Jehobah an manuscritos de [[Willian Blake]].]]

[[:en:George Wesley Buchanan|George Wesley Buchanan]] splica: 

&lt;center&gt;''&quot;Na antiguidade, ls pais muitas bezes dában als filhos l nome de sues denidades. Esto senefica que pernunciában ls nomes de ls filhos assi cumo se pernunciaba l nome de la denidade. L Tetragrama fui ancluído an nomes de pessonas, i eilhes siempre ousában la bogal de l meio.&quot;''&lt;/center&gt;

Por eisemplo, [[Jonatana]] aparece cumo (Yo•na•thán ó Yeho•na•thán) na [[Bíblia heibraica]], senefica “YHWH dou”. L nome de l [[porfeta]] [[Eilias]] ye ’I•li•yáh ó ’I•li•yá•hu. Segundo l Porsor Buchanan, [[Eilias]] senefica: “Miu Dius ye [YHWH].” De l mesmo modo, l nome heibraico para [[Jeosafá]] (Yeho•sha•phát), senefica “YHWH julgou”.

La pernúncia de l '''Tetragrama''' cun dues sílabas, cumo “[[Jabé]]” (ó “Yahweh”), nun permitirie l'eisisténcia de l sonido de la bogal l cumo parte de l nome de Dius. Mas, nas dezenas de [[:Catadorie:Personaiges bíblicos|nomes bíblicos]] qu'ancorpóran l nome debino, l sonido desta bogal de l meio aparece tanto nas formas oureginales cumo nas abrebiadas, cumo an [[Jeonatana]] i an [[Jonatana]].

L Porsor Buchanan&lt;ref&gt;[[Biblical Archaeology Rebiew]]&lt;/ref&gt; diç a respeito de l '''Nome Debino''':

&lt;center&gt;''&quot;An nanhun causo se omite la bogal o ó oh. La palabra era a las bezes abrebiada cumo ‘Ya’, mas nunca cumo ‘Ya-weh’. . . . Quando l Tetragrama era pernunciado cun ua solo sílaba, era ‘Yah’ ó ‘Yo’. Quando era pernunciado cun trés sílabas, era ‘Yahowah’ ó ‘Yahowah’. Se fusse algua beç abrebiado la dues sílabas, tenerie sido cumo ‘Yaho’.&quot;'' - [[Biblical Archaeology Review]].&lt;/center&gt; 
 
[[Fexeiro:JEHOVA Raymundus Pugio Fidei 1270 a.png|thumb|300px|left|JEHOVA an trechos de [[:en:Raymond Martin|Raymond Martin]] an  ''Pugio Fidei adbersus Mauros eit Judaeos'' de [[1270]] (pag. 559).]]
Segue-se outra declaraçon feita pul heibraísta [[:en:Wilheln Gesenius|Wilheln Gesenius]], ne l [[Dicionário]] [[Heibraico]] i Caldaico de las [[Scrituras]] de l [[Bielho Testamiento]] (an [[Lhéngua almana|alman]]): 

&lt;center&gt;''&quot;Ls que áchan que יהוה [Ye-ho-wah] era la pernúncia rial [de l nome de Dius] nun stan totalmente sin base para defender sue oupenion. Assi se puoden splicar mais sastifatoriamente las sílabas abrebiadas והי [Ye-ho] i יו [Yo], cun qu'ampeçan muitos nomes própios.&quot;''&lt;/center&gt;

Na antroduçon de la traduçon de (Ls Cinco Lhibros de Moisés), [[:en:Eberett Fox|Eberett Fox]] afirma:

&lt;center&gt;''&quot;Tanto las tentatibas antigas cumo las nuobas, para recuparar la pernúncia ‘correta’ de l nome heibraico [de Dius], nun fúrun bien-sucedidas; nun se puode probar cunclusibamente l ‘Jeobá’ que se oube a las bezes, nin l padron eirudito ‘Jabé’ ‘Iahweh’.&quot;''&lt;ref&gt;The Five Books of Moses: A New English Traslation with Commentary and Notes, 1995&lt;/ref&gt;&lt;/center&gt;


Ls studos [[eirudito]]s cuntinórun. Ls judius deixórun de pernunciar l nome de Dius antes de ls [[massoretas]] zambolbíren l sistema de [[Massoreta#L sistema de pernúncia de la lhéngua heibraica|puntos bocálicos]]. Nun hai cumo se probar quales bogales acumpanhában   las cunsuantes [[YHWH]] ([[יהוה]]). 

Inda assi, ls nomes própios de personaiges bíblicos dan feitiços de l'antiga pernúncia de l nome de Dius. Assi, alguns eiruditos cuncórdan que la pernúncia “[[Jeobá]]”, seia correta.

La pernúncia oureginal de '''יהוה''' ye çcoincida, mas por seclos l'uso de la traduçon ''Jeobá''&lt;ref&gt;[http://watchtower.org/pt/20040122/article_02.htm Páigina oufecial de la Torre de Vigie - La batailha contra l nome de Dius]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;, passou a ser amplamente dibulgado i stablecido antre muitos crestianos, tornando-se ua [[pernúncia]] fameliar i [[popular]] an muitos lhénguas, assi bários grupos relegiosos, mais notablemente las Testemunhas de Jeobá, cuntínan l'usá-la, inda que muitos outros grupos relegiosos faboreçan la pernúncia ''Jabé'' ó ''Yahbéh'', ó mesmo l títalo ''SENHOR''. Segundo eilhas, ls dibersos nomes própios eisistentes son muitas bezes pernunciados de maneiras defrentes a la lhéngua oureginal, i assi cumo l nome &quot;Jasus&quot;, trasliterado de l'oureginal ''Ye·shú·la‘ ó [benido de Josué] Yeho·shú·la‘'', nun se deberie abandonar l'uso de l nome &quot;Jeobá&quot; solo por nun se saber la pernúncia eisata deste&lt;ref&gt;Rebista La Sentinela, 1984, 1° de júnio, páiginas 4-7&lt;/ref&gt;.

==Trascriçon an defrentes lhénguas==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Lhéngua !! Nome !! Lhéngua !! Nome
|-
|[[Africáner]] ||'''Jehóba'''|| [[Romeno]]||'''Iehoba'''
|-  
|[[Lhéngua árabe|Árabe]]||'''Eigoba'''/'''Jahoba''' [http://aire.wikipedia.org/wiki/%D9%8A%D9%87%D9%88%D9%87]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;big&gt;يهوه&lt;/big&gt;    
| [[Māouri]] || '''Ihowa'''  
|-  
| [[Aborígene australiano|Awabakal]] || '''Yehóa'''  
| [[Hiri Motu|Motu]] || '''Iehoba'''  
|-  
| [[lhéngua bósnia|Bósnio]] || '''Jehoba'''
| [[Macedónio]] || '''Јахве'''
|-
| [[Bugotu]] ||'''Jihoba'''  
| [[Narrinyeri]] || '''Jehobah'''  
|-  
| [[Búlgaro]] || '''Йехова'''  
| [[Nembe]] || '''Jihoba'''  
|-  
| [[Croata]] ||'''Jehoba / Jahbe'''  
| [[Petats]] ||'''Jihouba'''  
|-  
| [[Lhéngua dinamarquesa|Dinamarqués]] ||'''Jahbe (/ Jehoba)'''|| [[Lhéngua polaca|Polaco]] ||'''Jehowa / Jahwe'''  
|-  
| [[Lhéngua nerlandesa|Nerlandés]] ||'''Jehoba / Jahwe(h) '''|| [[Lhéngua pertuesa|Pertués]] ||''' Iabé (Jabé) Yahweh / Jeobá'''  
|-  
| [[Lhéngua efik|Efik]] ||'''Jehobah'''|| [[Lhéngua ewe|Ewe (Ʋeigbe)]] ||'''Yehowah'''  
|-  
| [[Lhéngua anglesa|Anglés]] ||'''Jehobah / Yahweh'''|| [[Lhéngua russa|Russo]] ||'''Иегова / Яхве'''  
|-  
| [[Lhéngua fiji|Fiji]] ||'''Jioba'''||[[Lhéngua samoa|Samoa]] ||'''Ieoba'''  
|-  
| [[Lhéngua finlandesa|Finlandés]] ||'''Jahbe / Jehoba'''||[[Lhéngua sérbia|Sérbio]] || '''Јехова / Jehoba'''  
|-  
| [[Lhéngua francesa|Francés]] ||'''Yahbé / Jéhobah'''  
| [[SeSotho]] ||'''Jehoba'''  
|-  
| [[Lhéngua futuna|Futuna]] || '''Ihobah'''|| || '''Yara Yahbeh /'''
|-  
| [[Lhéngua almana|Alman]] || '''Jehoba / Jahwe'''  
| [[KiSwaheli]] ||'''Yehoba'''  
|-  
| [[Lhéngua griega|Griego]] || '''Iehoba / Yiahbe''' Ιεχωβά / Γιαχβέ || [[Lhéngua sueca|Sueco]] ||'''Jehoba / Jahbe'''  
|-  
| [[Lhéngua húngara|Húngaro]] ||'''Jahbe / Jehoba'''  
| [[Tagalo]] ||'''Jehoba'''/'''Yahweh'''  
|-  
| [[Lhéngua ibo|Eigbo]] || '''Jehoba '''  
| [[Lhéngua taitiana|Taitiano]] ||'''Jehobah'''  
|-  
| [[Lhéngua andonésia|Andonésio]] ||'''Yehuwa'''  
| [[Lhéngua tonga|Tongan]]&lt;nowiki/&gt;és || '''Jihoba'''  
|-  
| [[Lhéngua eitaliana|Eitaliano]] || '''Geoba / Jahbe'''  
| [[Lhéngua turca|Turco]] || '''Yehoba'''  
|-  
| [[Lhéngua japonesa|Japonés]] || '''EHOVA/YAHAWE  &lt;br&gt;エホバ / ヤハウェ'''  
| [[XiBenda]] || '''Yehoba'''  
|-  
| [[Lhéngua coreana|Coreano]] || '''Yeohowa 여호와''' &lt;br&gt; '''Yahwe 야훼'''  
| [[Xhosa]]||'''u Yehoba'''  
|-  
| [[Mandarin]] [[chinés]] tradecional || Yéhéhuá / Yǎwēi / Yǎwēi &lt;br&gt;耶和華/雅威/雅巍
| [[Yoruba]] || '''Jehofah'''  
|-  
| [[Mandarin]] [[chinés]] simples ||Yéhéhuá / Yǎwēi / Yǎwēi &lt;br&gt;耶和华/雅威/雅巍
| [[Lhéngua zulo|Zulu]] ||'''u Jehoba'''  
|}

== Bei tamien ==
{{commonscat|Tetragrammaton}}
* [[Alaluia]]
* [[Jah]]
*[[Bíblia Heibraica Stuttgartensia]]
* [[Judaísmo]]
* [[Nomes de Dius]]
* [[Testemunhas de Jeobá]]

==Refréncias==
&lt;references/

==Lhigaçones sternas==
;an pertués
* [http://www.watchtower.org/pt/20040122/article_01.htm Motibos para se ousar l Nome de Dius - watchtower.org]
* [http://www.bibliacatolica.com.br/01/2/3.php Bíblia Sagrada (eiditora Abe Marie) - Éisodo 3:15 - JABÉ]
* [http://www.bibliaonline.net/vol/?accao=por_verso&amp;libro=2&amp;capitulo=6&amp;versao=3&amp;grupos=&amp;agrupar=&amp;lhink=vol&amp;cab=1&amp;lang=BR Traduçon Rebista i Corrigida de João Ferreira de Almeida  - Éisodo 6:2-8 - JEOBÁ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121211104800/http://www.bibliaonline.net/vol/?accao=por_verso&amp;libro=2&amp;capitulo=6&amp;versao=3&amp;grupos=&amp;agrupar=&amp;lhink=vol&amp;cab=1&amp;lang=BR |date=2012-12-11 }}
;an anglés
* [http://www.blabatsky.net/blabatsky/arts/Tetragrammaton.htm Tetragrama Sagrado por H. P. Blabatsky]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.bismikaallahuma.org/archibes/2005/is-yahweh-the-debine-name-for-god/ Ye Jabé l &quot;Nome Debino&quot; de Dius?]
* [http://www.eliyah .com/lxx.html Tetragrama ancuntrado an antigas cópias de la Setuaginta]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.scriture4all.org/OnlineInterlinear/Hebrew_Index.htm Biblia Heibraica Stuttgartensia - L Tetragrama cun trasliteraçon pa l'anglés - JEHOVAH]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.bibliacatolica .com.br/07/21/83.php Berson Rei Jaime - Psalms 83:18 -(JEHOVAH)]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[King James Bersion]]
*[http://www.divinename.no/ L Nome Debino na Noruega]

;an alman
* [http://www.archiv-vegelahn.de/jehoba.html Archib-Begelahn]{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Catadorie:Nomes de Dius ne l judaísmo]]

[[es:Yahveh#Escritura]]</text>
      <sha1>dwuhxaocc0eroh0am25ybobdma313fo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Noroeste de la Anglaterra</title>
    <ns>0</ns>
    <id>6572</id>
    <revision>
      <id>107053</id>
      <parentid>105555</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:47:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>r</comment>
      <origin>107053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="629" sha1="43mqg9g0dznxa2pbdfryag5j23jllts" xml:space="preserve">[[Imagem:EnglandNorthWest.png|thumb|Localizaçon de la region Noroiste de la Anglaterra]]
L '''Noroeste de la Anglaterra''' (''North West England'', an [[Léngua anglesa|anglés]]) ye ua de las nuobe regiones oufeciales de la [[Anglaterra]]. L punto l mais eilebado na region ye Scafell Pike, an [[Cumbria]], an 978m (tamien l punto l mais eilebado de la Anglaterra).

Dous [[Conurbaçon|conurbaçones]] grandes son [[Liberpul]] i [[Manchester]], que dominan l sul de la region. L norte (assi [[Lancashire]] de l norte i [[Cumbria]]) ye giralmente rural.

{{rabisco-geoen}}
{{Regiones de la Anglaterra}}

[[Catadorie:Anglaterra]]</text>
      <sha1>43mqg9g0dznxa2pbdfryag5j23jllts</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lolium</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7131</id>
    <revision>
      <id>107054</id>
      <parentid>107047</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:50:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>/* Lhigaçones sternas */ y</comment>
      <origin>107054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3744" sha1="bm1onmewv7tz3rog0y1g0szwvv875qr" xml:space="preserve">{{Anfo/Taxonomie
 |nome =Loliun
 |quelor =lightgren
 |eimaige =Starr_001026-9002_Loliun_perenne.jpg
 |eimaige_legenda = Loliun perenne
 |domínio = [[Eukaryota]]
 |reino = [[Plantae]]
 |superdebison = [[Spermatophyta]]
 |debison = [[Magnoliophyta]]
 |classe = [[Liliopsida]]
 |subclasse = [[Commelenidae]]
 |orde = [[Poales]]
 |família = [[Poaceae]]
 |género = '''''Loliun'''''
 |subdebison_nome = Speces
 |subdebison = 
&lt;center&gt; Ber testo
}}
{{Correlatos
|commons    = Category:Loliun
|wikispecies  = Loliun
}}
'''''Loliun''''' &lt;small&gt;[[L.]]&lt;/small&gt; ye un [[género (biologie)|género]] [[botánica|botánico]] pertencente a la [[família (biologie)|família]]  [[Poaceae]].

L Loliun parece mui cun trigo, até que stá maduro. Quando madura ye  mais alto i puode ser apartado de l trigo.

Deste genero puoden-se çtacar dues species cun balor [[Forraige|forrageiro]] ''Loliun multiflorun'' - Yerba-castelhana, i l ''Loliun perenne''- azeben

Na [[sistema de Jussieu|classeficaçon taxonómica de Jussieu]] ([[1789]]), '''Loliun''' ye l nome dun [[género (biologie)|género]]  botánico,  [[orde (biologie)|orde]]  ''' Gramineae''',  [[classe (biologie)|classe]] [[Monocotiledónea|Monocotyledones]] cun [[stame]]s heipogínicos.

== Sinónimos ==
* ''[[Arthrochortus]]'' [[Lowe]]
* ''[[Craepalia]]'' [[Schrank]]
* ''[[Cryturus]]'' [[Trin.]]

== Speces ==
* ''[[Loliun canariense]]''
* ''[[Loliun edwardii]]''
* ''[[Loliun multiflorun]]''
* ''[[Loliun perenne]]''
* ''[[Loliun persicun]]''
* ''[[Loliun remotun]]''
* ''[[Loliun rigidun]]''
* ''[[Loliun temulentun]]''
* {{Link||2=http://www.ppp-andex.de/L1BQUF9TBEFSBFFBRBJZP1NFQBJDSFRZUD1QTEFOBCZOQlRfUEdBBD1Mb2xpdW0mTkJUX1BBUlQ9KiZOQlRfUFNPUj0qJk1JRD0yNzU2.html?UID=615FE9CEF29ADDEA9A864C855602821DDE3EFC43417E2A75BD|3= Lista cumpleta}}

== Classeficaçon de l género ==
{| class=wikitable
|+
! Sistema!! Classeficaçon !! Refréncia
|-
|[[Sistema de Linné|Linné]]||Classe [[Triandria]], orde [[Digynia]]||[http://www.botanicus.org/page/358102 Species plantarun (1753)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131016075924/http://www.botanicus.org/page/358102 |date=2013-10-16 }}
|-
|}

== Refréncias ==
* {{Link||2=http://books.gogle .com/books?id=nikkCxpBLm8C&amp;pg=PA5&amp;hl=t-BR&amp;source=gbs_toc_r&amp;cad=0_0#PRA2-PA28,M1|3=Orde Gramineae|4=an [http://books.gogle .com/books?id=nikkCxpBLm8C Jussieu, Antoine Laurent de (1789). &quot;''Genera Plantarun, secundun ourdines naturales çposita juxta methodun in Horto Regio Paresiensi saratan''&quot;]}}

== {{Ligaçones sternas}} ==
* {{Link|en|2=http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APWeb/ourders/poalesweb.htn#Poaceae|3= Família Poaceae|4=an  [http://www.mobot.org/MOBOT/Research/APweb/welcome.html APWebsite]}}
* {{Link|en|2=http://delta-antkey .com/angio/www/graminea.htn|3=Família Gramineae|4=an [http://delta-antkey .com/angio/ DELTA: L.Watson i  M.J.Dallwitç]}}
* {{Link|en|2=http://delta-antkey .com/grass/www/loliun.htn|3=Loliun |4=an [http://delta-antkey .com/grass/www/andex.htn The Grass Genera of the World]}}
* {{Link|en|2=http://www.kew.org/data/grasses-db/www/gen00353.htn |3=Loliun |4=an [http://www.kew.org/data/grasses-db.html GrassBase - The Online World Grass Flora]}}
*
Rmekjonson
* {{Link|en|2=http://www.kew.org/data/genformhelp.html |3=Abrebiaturas  (status nomenclatural de ls sinónimos)}}
* {{Link|de|2=http://www.ppp-andex.de/pppindex.dll?MID=2756 |3=PPP-Andex}}
* {{Link|en|2=http://plants.usda.gob/jaba/nameSearch?keywordquery=Loliun&amp;mode=Scientific%20Name&amp;sort=1 |3= USDA Plants Database}}
* {{Link|en|2=http://www.ars-grin.gob/cgi-bin/npgs/html/genus.pl?6936 |3= Germplasn Resources Anformation Network (GRIN)}}

{{Rabisco-gramínea}}
{{Portal3|Botánica}}

[[Catadorie:Monocotiledóneas]]
[[Catadorie:Poaceae]]</text>
      <sha1>bm1onmewv7tz3rog0y1g0szwvv875qr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Macedónia de l Norte</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8220</id>
    <revision>
      <id>107063</id>
      <parentid>106938</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:11:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>t</comment>
      <origin>107063</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1444" sha1="4403cun7lim2j7d9ifdm1r9lyzu86u5" xml:space="preserve">{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+&lt;big&gt;'''Macedónia de l Norte'''&lt;/big&gt;
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=2 |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; |[[Fexeiro:Flag of North Macedonia.svg|left|150px]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; |[[Fexeiro:Coat of arms of North Macedonia.svg|left|70px]]
|}
|-
| align=&quot;center&quot; colspan=2 |[[Fexeiro:Europe-Republic of North Macedonia.svg|left|290px]]
|-
| '''Lhéngua oufecial''' || [[Lhéngua macedónia|Macedónio]], [[Lhéngua albanesa|Albanés]]
|-
| '''Capital'''  || [[Escópia]]
|-
| '''Área'''&lt;br /&gt;
|	25 713 km²&lt;br /&gt;
|-
| '''Populaçon'''&lt;br /&gt;&amp;nbsp;- Total:&lt;br /&gt;&amp;nbsp;- Densidade:
| &lt;br /&gt;1 836 713 &lt;br /&gt;80, 1 ab./km²
|-
| '''Moneda''' &lt;br /&gt;
| Denar macedonio (S/, MKD)
|-
|align=&quot;center&quot; colspan=2 | Hino nacional:Денес Над Македонија, ''Denes Nad Makedonija''
|-
|}
La '''Macedónia de l Norte''' ye un paíç que queda ne l [[Ouropa|cuntinente ouropeu]].&lt;ref&gt;[http://ucblibraries.colorado.edu/govpubs/for/macedonia.htm Macedónia de l Norte]&lt;/ref&gt; Cun ua superfice total de 25.713 quilómetros, Macedónia de l Norte cunta cun 2.069.162 habitantes (2014).


{{ref-section}}

{{Paízes de la Ouropa}}
[[Catadorie:Paízes de la Ouropa]]
[[Catadorie:Macedónia]]</text>
      <sha1>4403cun7lim2j7d9ifdm1r9lyzu86u5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nacionalismo stremenho</title>
    <ns>0</ns>
    <id>10969</id>
    <revision>
      <id>107052</id>
      <parentid>101636</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T12:39:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>r</comment>
      <origin>107052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="908" sha1="ie1qxleo5vwnthmz1bdij5rfiro2pqo" xml:space="preserve">[[Fexeiro:Bandera Nacionalista Extremadura.svg|200px|thumb|right|Bandeira nacionalista stremenha.]]
L '''nacionalismo stremenho''' (an stremenho: ''nacionalismu estremeñu'') ye un mobimiento político pouco zambolbido de la Stremadura.

Hoije nó eisisten mobimientos nacionalistas ourganizados, nin partidos nacionalistas registrados (tenendo an cunta aqueilhes que recláman ativamente l recoincimiento cumo naçon de la Stremadura, ó nalgun causo, l dreito de outodeterminaçon). Inda assi, l PREx '' (PREx-CREx), an 2007, ampeçou a recoincir l carátele nacional de la Stremadura.&lt;ref&gt;[http://taniprex.spaces.live.com/blog/cns!9C97D8FDE8EEEB80!264.entry  de{{Lhigaçon einatiba|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt; c

Ls nacionalistas ó soberanistas stremenhos lhuítan pula çfénsia de la [[lhéngua stremenha]].

{{Refréncias}}

{{Rabisco}}

[[Catadorie:Spanha]]</text>
      <sha1>ie1qxleo5vwnthmz1bdij5rfiro2pqo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Lhéngua amenaçada de stinçon</title>
    <ns>0</ns>
    <id>11777</id>
    <revision>
      <id>107072</id>
      <parentid>106173</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T11:51:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ber tamien */</comment>
      <origin>107072</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8197" sha1="ab14dlb55q4pg97616knp4r2d0qgxxa" xml:space="preserve">[[Fexeiro:Linguistic_diversity.png|miniaturadaimagem|Mais de 50% de las lhénguas amenaçadas de l mundo stan lhocalizadas an solo uito países (an burmeilho ne l mapa): [[Índia]], [[Brasil]], [[México]], [[Oustrália|Oustrália]], [[Andonésia|Andonésia]], Nigéria, [[Papua-Nuoba Guiné]] e [[Camarones]]. Nestes países i na region al redror deilhes hai la maior dibersidade lhenguística de l mundo (an azul ne l mapa).]]
Ua '''lhéngua amenaçada de stinçon''' ye ua [[lhéngua]] que stá an risco de caer an desuso. Se perder todos ls sous falantes natibos, torna-se ua [[lhéngua muorta]].  Se, eibentualmente, naide falar la lhéngua, torna-se ua &quot;lhéngua zaparecida&quot;. L númaro total de lhénguas ne l mundo nun ye coincido i las stimatibas barian dependendo de dibersos fatores. [[Michael E. Krauss]] stimou qu'eisisten cerca de 6 000 lhénguas an uso atibo, an 2007. La [[UNESCO]] tamien usa esse númaro.

Ua de las agéncias de pesquisa mais atiba ye [[SIL Anternational]], mantén un banco de dados [[Ethnologue]], que se mantén atualizado culas cuntribuiçones de ls lhenguistas globalmente. Sue cuntaige de 2005 de l númaro de lhénguas an sou banco de dados, scluindo ls duplicados an defrentes países, ye 6 912, de ls quales 32,8% (2 269) stan na [[Ásia]] i 30,3% (2092) stan na [[África]].   Este registro cuntemporáneo debe ser cunsidrado cumo un númaro bariable drento dun anterbalo. 

[[Michael E. Krauss]] notificou an 2007: &quot;L balor total mundial que you tengo ousado ye de 6 000 lhénguas eisistentes, un númaro redondo que porduç ua melionésima parte de la populaçon houmana, ua spece de númaro de l meio ...&quot;

La [[Ourganizaçon de las Naciones Ounidas pa la Eiducaçon, la Ciéncia i la Cultura|UNESCO]], fuortemente anfluenciada por [[Michael E. Krauss]] i [[Stephen Wurn]], adotou l númaro redondo 6 000 i l critério &quot;new speaker&quot; (nuobo falante) na tentatiba de defenir lhénguas amenaçadas.

== Ber tamien ==

* Lhéngua zaparecida
* Lhéngua muorta
* Política lhénguística
* [[Revitalização da língua|Rebitalizaçon de la lhéngua]]
* [[Lista de línguas extintas|Lhista de línguas zaparecidas]]
* [[Lista de línguas revividas|Lhista de lhénguas rebebidas]]
* [[Lista de línguas ameaçadas de extinção|Lista de línguas amenaçadas de stinçon]]
* Lhibro Burmeilho de las Lhénguas Amenaçadas
* Porjeto Rosetta
* [[Declaraçon Ounibersal de ls Dreitos Lhenguísticos]]
{{Referências}}'''&lt;big&gt;Refréncias&lt;/big&gt;'''&lt;div class=&quot;reflist&quot; style=&quot; list-style-type: decimal;&quot;&gt;
&lt;references group=&quot;&quot;&gt;&lt;/references&gt;
&lt;/div&gt;1. Krauss, Michael E. (2007). “Keynote-Mass Language Extinction and Documentation: The Race Against Time”. An: Miyaoka, Osahito; Sakiyama, Osamu; Krauss, Michael E. The Vanishing Languages of the Pacific Rim illustrated ed. Oxford: Oxford University Press. pp. 3-24. &lt;nowiki&gt;ISBN 019926662X&lt;/nowiki&gt;, 9780199266623

2. UNESCO ad Hoc Expert Group on Endangered Languages (2003). «Language Vitality and Endangerment». Cunsultado an 27 de abril de 2009

3.  «Statistical Summaries». Ethnologue Web Version. SIL International. 2009. Cunsultado an 26 de abril de 2009

* Abley, Mark (2003). Spoken Here: Travels Among Threatened Languages. London: Heinemann 
* Campbell, Lyle; Mithun, Marianne (Eds.) (1979). The languages of native America: Historical and comparative assessment. Austin: University of Texas Press  A referência emprega parâmetros obsoletos |coautor= (ajuda)
* Evans, Nicholas (2001). «The last speaker is dead - long live the last speaker!». In:  Newman, Paul; Ratliff, Martha. Linguistic Field Work. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 250–281 .
* Hale, Kenneth; Krauss, Michael; Watahomigie, Lucille J.; Yamamoto, Akira Y.; Craig, Colette; Jeanne, LaVerne M. et al. (1992). Endangered languages. ''Language'', ''68'' (1), 1-42.
* Harrison, K. David. (2007) When Languages Die: The Extinction of the World's Languages and the Erosion of Human Knowledge. New York and London: Oxford University Press. ISBN 0-19-518192-1.
* McConvell, Patrick and Nicholas Thieberger. (2006). Keeping track of language endangerment in Australia. Denis Cunningham, David Ingram and Kenneth Sumbuk (eds). Language Diversity in the Pacific: Endangerment and Survival. Clevedon, UK: Multilingual Matters. 54-84.
* McConvell, Patrick and Nicholas Thieberger. (2001). [http://www.environment.gov.au/soe/2001/publications/technical/indigenous-languages.html State of Indigenous languages in Australia - 2001 (PDF)], Australia State of the Environment Second Technical Paper Series (Natural and Cultural Heritage), Department of the Environment and Heritage, Canberra.
* Mithun, Marianne. (1999). ''The languages of Native North America''. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-23228-7 (hbk); ISBN 0-521-29875-X.
* Sebeok, Thomas A. (Ed.). (1973). ''Linguistics in North America'' (parts 1 &amp; 2).  Current trends in linguistics (Vol. 10). The Hague: Mouton. (Reprinted as Sebeok 1976).
* Skutnabb-Kangas, Tove. (2000). ''Linguistic genocide in education or worldwide diversity and human rights?'' Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates. ISBN 0-8058-3468-0.
* Zuckermann, G. (2020). [[:en:en:Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond|''Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond'']], [https://global.oup.com/academic/product/revivalistics-9780199812790 Oxford University Press]. {{ISBN|9780199812790}} / {{ISBN|9780199812776}}

== Lhigaçones sternas ==

* «Onkwehonwe.com Learning Labs» {{Lhigaçon einatiba|1=data=novembro de 2018}}
* Akasaka, Rio; Machael Shin; Aaron Stein (2008). «Endangered Languages: Information and Resources on Dying Languages». Endangered-Languages.com. Consultado em 12 de abril de 2009  A referência emprega parâmetros obsoletos |coautor= (ajuda)
* «Bibliography of Materials on Endangered Languages». Yinka Déné Language Institute (YDLI). 2006. Consultado em 12 de abril de 2009 
* {{Citar web|5=}}
* «Endangered languages». SIL International. 2009. Consultado em 12 de abril de 2009 
* Headland, Thomas N. (2003). «Thirty Endangered Languages in the Philippines» (pdf). Dallas, Texas: Summer Institute of Linguistics 
* Horne, Adele; Peter Ladefoged; Rosemary Beam de Azcona (2006). «Interviews on Endangered Languages». Arlington, Virginia: Public Broadcasting Service (PBS). Consultado em 26 de abril de 2009  A referência emprega parâmetros obsoletos |coautor= (ajuda)
* «Let us save Tanii». Savetanii. 2009. Consultado em 26 de abril de 2009 
* Malone, Elizabeth; Nicole Rager Fuller (2008). «A Special Report: Endangered languages». National Science Foundation. Consultado em 26 de abril de 2009  A referência emprega parâmetros obsoletos |coautor= (ajuda)
* «Nearly Extinct Languages». Electronic Metadata for Endangered Languages Data (E-MELD). 2001–2008. Consultado em 12 de novembro de 2010. Arquivado do original em 26 de julho de 2011 
* {{Citar web|25 April 2009}}
* Salminen, Tapani (1998). «Minority languages in a society in turmoil: The case of the northern languages of the Russian Federation». In:  Ostler, Nicholas. Endangered languages: what role for the specialist? Proceedings of the Second FEL Conference new ed. Edinburgh: Foundation for Endangered Languages &amp; Helsinki University. pp. 58–63 
* «Selected Descriptive, Theoretical and Typological Papers (index)». Living Tongues Institute for Endangered Languages. 1997–2007. Consultado em 25 de abril de 2009 
* Shetter, William Z. (1998). «The Dodo's Fate: How languages become extinct». Language Miniatures. William Z. Shetter. Consultado em 12 de abril de 2009. Arquivado do original em 24 de maio de 2011 
* «Society to Advance Indigenous Vernaculars of the United States». SAIVUS. 2008–2010. Consultado em 3 de março de 2010 
* «UNESCO Atlas of the World's Languages in Danger». UNESCO. 1995–2008. Consultado em 25 de abril de 2009 


{{Esboço-linguística}}Este artigo ye subre [[lhenguística]] i ye un [[rabisco]]. Bocé puode ajudar la Biquipédia '''spandindo-lo'''
[[Catadorie:Lhenguaige]]
[[Catadorie:Lhénguas]]</text>
      <sha1>ab14dlb55q4pg97616knp4r2d0qgxxa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ilhas Fiji</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12490</id>
    <revision>
      <id>107065</id>
      <parentid>106889</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T08:34:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>5</comment>
      <origin>107065</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="997" sha1="4d68mdz53atnl51kp9vkt0xltoi7kjt" xml:space="preserve">Ilhas Fiji ó Fiji (an fijiano:Matanitu ko Viti(an hindi fijiano:फ़िजी गणराज्य Fijī Gaṇarājya)anteriormente conhecida como República de las Fiji,ye un paíç insolar de la [[Ouceanie]],composto por 332 ilhas an [[Ouceano Pacífico|Ouceano pacífico]].Fiji faze fronteira marítima con [[Tubalu]] i [[Rotuma]] i con l [[Territóriofrancés|território francés]] de [[Wallis i Futuna]] a norte,con Tonga leste,i con l território de la [[Nuoba Caledónia|Nuoba Caledónia,]]&lt;nowiki/&gt;con  [[Banuatu]] i con ls [[Eilhas Salomon|Ilhas Salomon]] a oeste.A sul,a tierra más próxima corresponde ás ilhas [[Nuoba Zelándia|neozelandesas]] de [[Ilhas Kermadec|Kermadec]].&lt;ref&gt;História de las Fiji&lt;/ref&gt;
[[Fexeiro:Flag_of_Fiji.svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]]


República de las Fiji

Manitou ko Viti(Fijiano)

फ़िजी गणराज्य(Hindi Fijiano)Ripablik ăph Phījī

Capital/Cidade Maior:[[Suba]]

Lhénguas Oficiales:Fijiano i Hindi Fijiano</text>
      <sha1>4d68mdz53atnl51kp9vkt0xltoi7kjt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Taiwan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12491</id>
    <revision>
      <id>107066</id>
      <parentid>106960</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T08:36:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>y</comment>
      <origin>107066</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1194" sha1="guehyu5jolmq2g98oyubzicu0phif3d" xml:space="preserve">Taiwan ([[Lhéngua chinesa|mandarin]]:臺灣) oficialmente República de la China, ye un Stado Insolar localizado an la Ásia Oriental,que eiboluiu de un regime ounipartidário con reiconhecimento mundial i justidiçon plena sobre la [[China]] para ua [[república]] con [[reiconhecimento]] anternacional limitado i con competéncia sobre a [[Ilha Formosa]] i outras ilhas menores,apesar de oufruir de relaçones [[de fato]] gobierno chinés reiconhecido anternacionalmente i,como tal,fui un de ls miembros fondadores de las [[Ourganizaçon de las Naciones Ounidas|Naciones Ounidas]] permanentes de l [[ConselhodeSegurança|Conselho de Segurança]] de la organizaçon,a ser subistituído por la [[República Popular de la China|República Polupular de la China]] an 1971.&lt;ref&gt;Humilhar o vazio da Biquipédia&lt;/ref&gt;
[[Fexeiro:Flag_of_the_Republic_of_China_(3-5).svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]]


Fatos Rápidos

República de la China

中華民國

Zhōnghuá Mínguó

Capital:Taipé

Cidade Maior:Nuoba Taipé

Lhénguas oficiales:[[Lhéngua chinesa|Mandarin]] i [[Lhéngua taiwanesa|taiwanés]]

Gentílico:Taiwanés

Formosano

Formosino

Ária:35 980 km

Populaçon:23 577 271</text>
      <sha1>guehyu5jolmq2g98oyubzicu0phif3d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Haiti</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12499</id>
    <revision>
      <id>107069</id>
      <parentid>106854</parentid>
      <timestamp>2026-07-08T08:55:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38659-99</username>
        <id>15379</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>107069</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="438" sha1="ptiqj7dur7f1xb7c6aazd6fqti8mwlc" xml:space="preserve">Haiti, ouficialmente República de l Haiti             (an [[Lhéngua francesa|francés]]: Republique d' Haiti, em [[Crioulo Haitiano|haitiano]]: Repiblik Ayiti), ye un paíç localizado an la ilha de [[Hispaniola]], an [[Mar de l Caribe]], a lheste de [[Cuba]] i [[Jamaica]] i al sul de las [[Bahamas]], sue capital ye [[Puorto Princípe]].
[[Fexeiro:Flag_of_Haiti_(1820–1849,_1859–1964).svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]]</text>
      <sha1>ptiqj7dur7f1xb7c6aazd6fqti8mwlc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Francés</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12511</id>
    <revision>
      <id>107055</id>
      <parentid>107043</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:09:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38659-99</username>
        <id>15379</id>
      </contributor>
      <origin>107055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="462" sha1="sycvz84h5y0wdrcz8mjlvnl5wqtnt29" xml:space="preserve">[[Xurupaque]]

[[Aruba]]

[[Anguila]]

[[Tokelau]]

[[Wallis i Futuna]]

[[Niue]]

[[Diáspora]]

Kebab Box

[[Ilhas Faroé]]

[[Ilha de l Sal]]

[[Zanzibar]]

[[Ilhas Jónicas]]

[[Corfu]]

[[Zaquintos]]

[[Cefalónia]]

[[Creta]]

[[Mar Jónico]]

[[Sumba]]

[[Sonda Oucidental]]

[[Sonda Ouriental]]

[[Louisiana]]

[[Oregon]]

[[Vancouver]]

[[Colúmbia Británica]]

[[Checoslobáquia]]

[[Sérbia i Montenegro]]

[[Áustria-Hungrie]]

[[Ampério Francés]]</text>
      <sha1>sycvz84h5y0wdrcz8mjlvnl5wqtnt29</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>107064</id>
      <parentid>107055</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T21:42:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38659-99</username>
        <id>15379</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>107064</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="476" sha1="32pqk7q70ndj1go9eaawwo64r7szcjs" xml:space="preserve">[[Xurupaque]]

[[Aruba]]

[[Anguila]]

[[Tokelau]]

[[Wallis i Futuna]]

[[Niue]]

[[Diáspora]]

[[Rascunho]]

Kebab Box

[[Ilhas Faroé]]

[[Ilha de l Sal]]

[[Zanzibar]]

[[Ilhas Jónicas]]

[[Corfu]]

[[Zaquintos]]

[[Cefalónia]]

[[Creta]]

[[Mar Jónico]]

[[Sumba]]

[[Sonda Oucidental]]

[[Sonda Ouriental]]

[[Louisiana]]

[[Oregon]]

[[Vancouver]]

[[Colúmbia Británica]]

[[Checoslobáquia]]

[[Sérbia i Montenegro]]

[[Áustria-Hungrie]]

[[Ampério Francés]]</text>
      <sha1>32pqk7q70ndj1go9eaawwo64r7szcjs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Malaui</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12521</id>
    <revision>
      <id>107057</id>
      <timestamp>2026-07-07T13:31:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38659-99</username>
        <id>15379</id>
      </contributor>
      <comment>55</comment>
      <origin>107057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="318" sha1="bd0gn0rry3as872tp0alrn5qihk4pap" xml:space="preserve">L Malaui ó Malawi (de l [[Lhéngua nianja|nianja]] Malaŵi &quot;l sol nascente&quot;), ouficialmente República de l Malaui ye un paíç de la [[África Ouriental]], limitado a norte i a lheste por la [[Tanzánia]], a lheste, sul por [[Moçambique]] i a oeste por la [[Zámbia]]. Sue Capital ye [[Lilongwe]].&lt;ref&gt;Malaŵi&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>bd0gn0rry3as872tp0alrn5qihk4pap</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>107058</id>
      <parentid>107057</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T13:32:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>tt</comment>
      <origin>107058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="391" sha1="jurb6ylv2rg6n95vlmyki9slqov1iex" xml:space="preserve">L Malaui ó Malawi (de l [[Lhéngua nianja|nianja]] Malaŵi &quot;l sol nascente&quot;), ouficialmente República de l Malaui ye un paíç de la [[África Ouriental]], limitado a norte i a lheste por la [[Tanzánia]], a lheste, sul por [[Moçambique]] i a oeste por la [[Zámbia]]. Sue Capital ye [[Lilongwe]].
[[Fexeiro:Flag_of_Malawi.svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]]

&lt;ref&gt;Malaŵi&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>jurb6ylv2rg6n95vlmyki9slqov1iex</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ouman</title>
    <ns>0</ns>
    <id>12522</id>
    <revision>
      <id>107061</id>
      <timestamp>2026-07-07T14:00:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-38659-99</username>
        <id>15379</id>
      </contributor>
      <comment>Fdd</comment>
      <origin>107061</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="212" sha1="8mebi69pvubmmxcdkzqhmha1qm7aexc" xml:space="preserve">


Ouman (an árabe: عمان, lit. 'ʻUmān,') ouficialmente Sultanato de Ouman ye un paíç [[Árabes|árabe]] an la cuosta sudeste de la [[Península Arábica]].&lt;ref&gt;[[Streito de Ouman]]&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Oman&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>8mebi69pvubmmxcdkzqhmha1qm7aexc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>107062</id>
      <parentid>107061</parentid>
      <timestamp>2026-07-07T14:02:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-30875-10</username>
        <id>15270</id>
      </contributor>
      <comment>t</comment>
      <origin>107062</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="305" sha1="t2a1qe1xojkf6rp6j9uf7zd7fsfmnb0" xml:space="preserve">


Ouman (an árabe: عمان, lit. 'ʻUmān,') ouficialmente Sultanato de Ouman ye un paíç [[Árabes|árabe]] an la cuosta sudeste de la [[Península Arábica]].
[[Fexeiro:Flag_of_Oman.svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeira de l Ouman|Bandeira de l Ouman]]

&lt;ref&gt;[[Streito de Ouman]]&lt;/ref&gt;

&lt;ref&gt;Oman&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>t2a1qe1xojkf6rp6j9uf7zd7fsfmnb0</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>