Biquipédia mwlwiki https://mwl.wikipedia.org/wiki/Biquip%C3%A9dia:P%C3%A1igina_percipal MediaWiki 1.47.0-wmf.10 first-letter Multimédia Special Cumbersa Outelizador(a) Cumbersa outelizador(a) Biquipédia Cumbersa Biquipédia Fexeiro Cumbersa fexeiro Biqui Cumbersa Biqui Modelo Cumbersa modelo Ajuda Cumbersa ajuda Catadorie Cumbersa catadorie Portal Cumbersa portal TimedText TimedText talk Módulo Cumbersa módulo Evento Evento Discussão Antruido 0 829 107132 106944 2026-07-13T19:41:51Z ~2026-38935-23 15383 /* */ 107132 wikitext text/x-wiki [[Fexeiro:Carnival in Rio de Janeiro.jpg|thumb|250px|[[Antruido ne l Riu de Janeiro]], [[Brasil]], un de l maiores de l mundo]] L '''Antruido''' son las fiestas de maçcaras. La sue data ye cunsante l anho lunar ne l [[Crestianismo]] de la [[Eidade Média]]. L período de l Antruido era marcado pul "adius a la chicha" ó "chicha bal" dando ourige a la palabra pertuesa "Carnaval". Durante l período de l Antruido habie ua grande cuncentraçon de fiestas populares. Cada cidade brincaba de l sou modo, cunsante ls sous questumes. L Antruido moderno, feito de çfiles i fantasies, ye perduto de la sociadade bitoriana de l [[seclo XIX]]. La cidade de [[Paris]] fui l percipal modelo sportador de la fiesta carnabalesca para l mundo. Cidades cumo [[Nice]], [[Nuoba Orleans|Nuoba Orleanes]], [[Toronto]] i [[Riu de Janeiro]] se anspirarian ne l Antruido francés para amplantar sues nuobas fiestas carnabalescas. An 2005 l Antruido de [[Salbador (Vahia)|Salbador]], [[Bahia]], [[Brasil]] stá ne l [[Guinness Book]] cumo a maior fiesta de rue de l mundo.<ref>{{Citation |title=L antruido de Salbador i "L Coraçon de l Mundo Bate Eiqui" |url=http://www.adnews.com.br/eventos.php?id=23676 |accessdate=2009-02-22 |archivedate=2009-02-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090216162326/http://www.adnews.com.br/eventos.php?id=23676 }}</ref> An [[Pertual]], eisiste ua grande tradiçon carnabalesca, percipalmiente ls Antruidos de la [[Region Outónoma de la Madeira|Ilha de la Madeira]] (donde salírun ls eimigrantes que haberien de lebar la tradiçon de l Antruido pa l Brasil), [[Obar]], [[Podence]], [[Loulé]], [[Sesimbra]], [[Riu Maior]], [[Torres Bedras]] i [[Sines]], çtacando-se l de Torres Bedras, [[Antruido de Torres]], por tener l Antruido más antigo i chamado de ''l más pertués de Pertual'', que mantén-se popular i fiel a la tradiçon nun amportando l samba i outros strangeirismos. A la par cul [[Antruido de Canhas de Senhorin]] cun acerca de 400 anhos i tradiçones únicas cumo ls Pizones, las Paneladas, Queima de l Antrudo, çpique antre outras. Ne ls [[Açores]], más propiamente na [[ilha Terceira]], hai ua de las formas más peculiares de l Antruido an Pertual, las Beilças i Beilinhos de Antruido. Esta tradiçon, tenida cumo a maior manifestaçon de triato popular an Pertual, remonta al tiempo de l purmeiros poboadores i amostra un stilo triatal bien al jeito de l Outos bicentinos. == Stória i eitimologie == [[Fexeiro:Venezia-maschera carnevale.jpg|thumb|[[Antruido de Beneza]], [[Eitália]].]] La fiesta carnabalesca aparece zde la amplantaçon, ne l [[seclo XI]], de la [[Sumana Santa]] pula [[Eigreija Católica]], antes de la quarenta dies de ayuno, la [[Quaresma]]. Esse tiempo de pribaçones acabarie por ancentibar la reunion de muitas fiestas ne ls dies antes de la [[Quarta-feira de Cinzas]], l purmeiro die de la [[Quaresma]]. La palabra pertuesa "carnaval" stá, assi, ligada cula eideia de "afastamiento" de l prazeres de la chicha marcado pula spresson "carne vale"(an mirandés "chicha bal"), que, acabou por formar la palabra "carnaval"; an Mirandés Antruido. [[Fexeiro:Carnaval.jpg|thumb|left|Antruido de [[Loulé]], [[Pertual]] - [[Febreiro]] de [[2006]]]] An giral, l Antruido ten la duraçon de trés dies, ls dies antes de la [[Quarta-feira de Cinzas]]. An cuntraste cula Quaresma, tiempo de peniténcia i pribaçon, estes dies son chamados "gordos", an special la terça-feira ('''Terça-feira gorda''', tamien coincida pul nome francés '''''[[Mardi Gras]]'''''), redadeiro die antes de la Quaresma. Ne ls [[Stados Ounidos]], l termo ''mardi gras'' ye sinónimo de Antruido. Na era de l [[Renacimento]] las fiestas que acuntecian ne ls dies de antruido ancorporórun ls [[bailes de máçcaras|baile de máçcaras]], cun ricas [[fantasie (bestuário)|fantasie]]s i ls [[alegories carnabalescas|carros alegóricos]]. A las fiesta popular i zourganizada juntórun-se outros tipos de comemoraçon i als poucos la fiesta fui tomando l formato atual. L Antruido ye un tiempo de fiestas regidas pul anho lunar ne l Crestianismo de la Eidade Média. Durante l tiempo de l Antruido habie ua grande cuncentraçon de fiestas populares. Cada cidade brincaba de l sou modo, d'acordo culs sous questumes. L Antruido moderno, feito de çfiles i fantasies, ye perduto de la sociadade bitoriana de l seclo XIX. La cidade de Paris fui l percipal modelos sportador de la fiesta carnabalesca pa l mundo. Cidades cumo [[Nice]], [[Nuoba Orleanes]], [[Toronto]] i [[Riu de Janeiro (cidade)|Riu de Janeiro]] anspirarian-se ne l Antruido francés para amplantar sues nuobas fiestas carnabalescas sendo l Antruido de l Riu de Janeiro cunsidrado l más amportante de l mundo. == Cálclo de l die de Antruido == {{AP|[[Cálclo de la Páscoa]]}} Todos ls feriados eiclesiásticos son calculados an funçon de la data de la Páscoa, fuora l Natal. Cumo l [[demingo de Páscoa]] ye ne l purmeiro demingo passado la purmeira [[luna chena]] a partir de l [[eiquinócio]] de la primabera (ne l heimisfério norte) ó de l eiquinócio de l outonho (ne l heimisfério sul), i la [[Sesta-feira Santa|sesta-feira de la Peixon]] ye la que ye antes de l Demingo de Páscoa, anton la terça-feira de Antruido acuntece 47 dies antes de la Páscoa. {{ref-section}} == {{Ber tamien}} == * [[Antruido de la Suíça]] * [[Antruido de l México]] * [[Antruido de Granada]] * [[Antruido ne ls Stados Ounidos de la América]] * [[Antruido de l Brasil]] * [[Antruido de la Bélgica]] * [[Antruido de la Argentina]] * [[Antruido de la Almanha]] == {{Ligaçones sternas}} == * [http://www.portalsaofrancisco.com.br/alfa/carnaval/index.php Ourige i Cumpositores de l Antruido] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090214214250/http://portalsaofrancisco.com.br/alfa/carnaval/index.php |date=2009-02-14 }} * [http://www.emtursa.ba.gov.br/Template.asp?IdEntidade=4145&Nivel=000600140005 Emtursa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061206012800/http://www.emtursa.ba.gov.br/Template.asp?nivel=000600140005&identidade=4145 |date=2006-12-06 }} * [http://carnaval.terra.com.br Antruido - Tierra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220625204912/http://www.carnaval.terra.com.br/ |date=2022-06-25 }} {{rabisco}} {{Antruido}} {{Antruido ne l Mundo}} [[Catadorie:Antruido]] 1aes5tc79dc7p3qlyt1la7uuzfhjm7f Banguecoque 0 873 107128 79383 2026-07-13T15:18:40Z ~2026-38935-23 15383 /* */ 107128 wikitext text/x-wiki [[Fexeiro:thailand Bangkok.png|thumb|250px|Localizaçon de Bangkok an la Tailándia]] [[Fexeiro:Khet Bangkok.png|thumb|200px|right|Mapa de Banguecoque.]] '''Banguecoque''', (an [[léngua tailandesa|tailandés]] {{Audio|Th-Krung Thep Maha Nakhon.ogg|กรุงเทพมหานคร}}, ''Krung Thep Maha Nakhon'') ye la capital i la maior cidade de la [[Tailándia]]. Queda na borda squierda de l riu [[Chao Phraya]] nas bezinanças de l [[Golfo de la Tailándia]] (ó golfo de Sion). Ten cerca de 9,1 milhones de habitantes. Ye la capital de l paíç zde [[1782]]. Ye tamien un amportante centro [[andustria]]l i [[cultura]]l de la [[Tailándia]]. == Stória == Banguecoque ampeçou cumo un pequeinho centro comercial i quemunidade portuária, chamada Bang Makok, serbindo la cidade de la [[Ayutthaya]], que era la capital de Sian até que caiu nas manos de Birmánia an [[1767]]. An [[1782]], la capital fui stablecida an Thon Buri (agora parte de Bancoc) ne l lhado oeste de l riu. L rei Rama I custruiu un palácio subre la oureilha de l riu i fizo de Banguecoque la sue capital, renomeando-la Krung Thep, que quier dezir "cidade de ls anjos". == Çtritos == {{AP|[[Çtritos de Banguecoque]]}} '''Bancóc''' stá dibedida an 50 [[çtrito]]s (''khet'' เขต, tamien algums bezes chamados ''amphoe'' cumo an outras [[porbíncia]]s), que por sue beç stan subdibedidos an 154 ''kwaeng'' (แขวง), eiquibalente la ''tambon''. == Trasportes == [[Fexeiro:Bangkok skytrain sunset.jpg|right|thumb|300px|L Skytrain al anuitecer ne l Thanon Silon.]] Ua cumplexa rede de [[canal]]es dou a la cidade l eipíteto de ''Beneza de l lheste''. Inda hoije ls canales son ricos de tránsito i ambarcaçones, habitadas cumo ne l passado, adonde se ténen tamien numerosos mercados. Muitas [[outo-strada]]s eilebadas i un anielho outo-stradal, que circunda la cidade anteira, stan sendo custruídos. Essas [[anfra-strutura|antra-estruturas]] debiran atenuar l porblema de tránsito de la cidade. Outros projetos outo-stradales fúrun abandonados por falta de denheiro, an seguida a la crise financeira asiática de ls redadeiros anhos. An [[1999]] fui abierta ua dupla lhinha [[camino de fierro|ferrobiária]] eilebada (''Skytrain''), chamada oufecialmente BTS. La purmeira lhinha de metro subterránea de Banguecoque fui abierta al público an [[júlio]] de [[2004]]. An júlio de 2004, un nuobo sistema metro, l MRT, fui einaugurado, i ouniu la staçon de ''Bang Sue'' cula de ''Hua Lhamphong'', passando a atrabessar to la cidade. L Aeroporto Anternacional de Banguecoque, tamien chamado de ''Don Muang'', ye l más transitado de l sudeste asiático i se ancontra na zona norte de la cidade. La custruçon de l nuobo [[aeroporto]] ''Subarnabhumi'' ne l çtrito de ''Bang Phli'', (porbíncia de ''Samut Prakan''), ne l sudeste de la cidade ampeçou-se an [[2002]] i treminou an [[2006]]. Este aeroporto passou a recebir todos ls bolos anternacionales, anquanto l aeroporto más bielho quedará cun ls bolos domésticos. == Curjidades == [[Fexeiro:Bangkok river.jpg|right|thumb|200px|L Riu Chao Phraya an Banguecoque.]] Banguecoque stá ne l lhibro de ls recordes l Guinness cumo l maior nome de cidade de l mundo. "Banguecoque" ye solo ua abrebiaçon pus sou nome oureginal ''Krung Thep Mahanakhon Amon Rattanakosin Mahinthara Yuthaya Mahadilok Phop Noppharat Ratchathani Buriron Udomratchaniwet Mahasathan Amon Piman Awatan Sathit Sakkathattiya Witsanukan Prasit'' (กรุงเทพมหานคร อมรรัตนโกสินทร์ มหินทรายุธยามหาดิลกภพ นพรัตน์ราชธานี บุรีรมย์อุดมราชนิเวศน์มหาสถาน อมรพิมานอวตารสถิต สักกะทัตติยะวิษณุกรรมประสิทธิ์ - {{Pronúncia|Th-Bangkok ceremonial name.ogg|lhisten}}), ten 152 lhetras. D'acordo cula romanizaçon deste alfabeto, tamien puode screbir-se de la seguinte maneira: ''Krung-dēbamahānagara amararatanakosindra mahindrayudhyā mahātilakabhaba nabaratanarājadhānī purīramya utamarājanibēsana mahāsthāna amarabināna abatārasthitya shakrasdattiya bishnukarmaprasiddhi'', que, an pertués, quier dezir: "La cidade de ls anjos, la grande cidade, la cidade que ye jóia eiterna, la cidade einabalable de l dius Andra, la grande capital de l mundo anfeitada cun nuobe preciosas gemas, la cidade feliç, Palácio Rial einorme an abundáncia que se aparece a la morada celhestrial adonde reina l dius reancarnado, ua cidade dada por Andra i custruída por Bishnukan". [[Catadorie:Banguecoque]] [[Catadorie:Cidades de la Tailándia]] [[Catadorie:Capitales de la Ásia]] ic593bhsfqv0pbwr4rbqervhgpujb1r Guiné Eiquatorial 0 10467 107124 107109 2026-07-13T12:24:25Z ~2026-38935-23 15383 /* */ 107124 wikitext text/x-wiki {{Anfo/Paíç |nome_natibo = República de la Guiné Eiquatorial<br>'')</small><br>''République de Guinée équatoriale'' <small>(an francés)</small><br>''República da Guiné Equatorial'' <small>(an pertués)</small> |nome_lhargo_cumbencional = |perposiçon = de la |nome_mwl = Guiné Eiquatorial |eimaige_bandeira = Flag of Equatorial Guinea.svg |çcriçon_bandeira = |legenda_bandeira = Bandeira |eimaige_brason = Coat of arms of Equatorial Guinea.svg |çcriçon_brason = |legenda_brason = Brason |lhema = "Ounidade, Paç, Justícia"<br>''"<br>"''Unité, Paix, Justice''"<br>"''Unidade, Paz, Justiça''" |hino = "''Caminemos pisando las sendas de nuestra inmensa felicidad''"<br>("Caminemos puls caminos de la nuossa grande felecidade") |gentílico = guineense, guinéu-eiquatoriano(a), eiquato-guineense |lhocalizaçon = Location Equatorial Guinea AU Africa.svg |lhocalizaçon_legenda = |capital = Malabo |lhatitude = |lhungitude = |meior_cidade = Bata |lhéngua_oufecial = (lhéngua nacional), francés i [[Lhéngua pertuesa|pertués]] |lhéngua_nó_oufecial = |tipo_gobierno = [[República]] semipersidencialista |títalo_xefe1 = Persidente |nome_xefe1 = Teodoro Obiang Nguema Mbasogo |títalo_xefe2 = Purmeiro-menistro |nome_xefe2 = Francisco Pascual Obama Asue |títalo_xefe3 = Bice-persidente |nome_xefe3 = Teodoro Nguema Obiang Mangue |títalo_xefe4 = |nome_xefe4 = |títalo_xefe5 = |nome_xefe5 = |no_menistérios = |eibento_tipo = Andependéncia |eibento_nota = |eibentos = |eibentos_datas = |eibento1 = de la Spanha Franquista |eibento_data1 = 12 de outubre de 1968 |eibento2 = |eibento_data2 = |eibento3 = |eibento_data3 = |eibento4 = |eibento_data4 = |eibento5 = |eibento_data5 = |eibento6 = |eibento_data6 = |eibento7 = |eibento_data7 = |data_antrada_OO = <!-- Ounion Ouropeia --> |frunteira = Gabon, Camarones |ária_total = 28 051 |ária_pos = 142 |auga_pc = 0,1 |ária_ourbana = |ária_ourbana_pos = |populaçon_stimada_anho = 2016 |populaçon_stimada = 1 221 490 |populaçon_stimada_pos = |populaçon_censo_anho = 2015 |populaçon_censo = 1 222 442 |populaçon_ourbana_pos = |populaçon_ourbana = |demog_densidade = 43,57 |densidade_pos = |PAB_PPC_anho = 2017 |PAB_total = 31 769 mil melhones |PAB_pos = |PAB_per_capita = 34 864 |PAB_per_capita_pos = |PAB_nominal_anho = 2017 |PAB_nominal_total = 11 948 mil melhones |PAB_nominal_pos = |PAB_nominal_per_capita = 14 176 |PAB_nominal_per_capita_pos = |Gini_anho = |Gini = |Gini_catadorie = |IZH_anho = 2015 |IZH = 0,592 |IZH_pos = 135 |IZH_catadorie = <font color=#FFA500>médio</font> |moneda = Franco CFA |moneda_ISO = XAF |fuso_hourário = WAT |defrença_UCT = +1 |fuso_hourário_DST = ''nó ousserbado'' |defrença_UCT_berano = |DST_nota = |ourganizaçones = [[Ourganizaçon de las Naciones Ounidas|ONO]], [[Ounion Africana|OA]], ZPCAS, OPSP, OAF, [[Quemunidade de ls Paízes de Léngua Pertuesa|QPLP]] |clima = Tropical |código_paíç = GNQ, GQ |tld = .gq |código_tel = 240 |sítio = [http://www.guineaecuatorialpress.com/ Gobierno de la Guiné Eiquatorial] |mapa = |tamanho_mapa = |rodapie = }} La '''Guiné Eiquatorial''', oufecialmente '''República de la Guiné Eiquatorial''' (an francés: ''République de Guinée équatoriale'', i an [[Lhéngua pertuesa|pertués]]: ''República da Guiné Equatorial'') ye un paíç de la África Oucidental, debedido de forma admenistratiba an dues regiones i siete porbíncias. La sue capital ye Malabo.<ref>{{Citar web|url=https://www.infopedia.pt/$guine-equatorial|títalo=Guiné Equatorial|obra=Infopédia|publicado=Porto Editora|lhéngua=pertués|acessodata=23 de dezembre de 2017}}</ref> {{Refréncias}} == Lhigaçones sternas == {{Commons|Guinea Ecuatorial|Guiné Eiquatorial}} *[http://www.guineaecuatorialpress.com/ Sítio oufecial de l gobierno de la Guiné Eiquatorial] (an spanhol, francés i anglés) {{Portal3|Guiné Eiquatorial|África}} {{Rabisco}} [[Catadorie:Guiné Eiquatorial]] 5hapik0qro2aqq0ehllu0ltnywqzsln 107127 107124 2026-07-13T12:39:52Z ~2026-38935-23 15383 /* */ 107127 wikitext text/x-wiki {{Anfo/Paíç |nome_natibo = República de la Guiné Eiquatorial<br>'')</small><br>''République de Guinée équatoriale'' <small>(an francés)</small><br>''República da Guiné Equatorial'' <small>(an pertués)</small> |nome_lhargo_cumbencional = |perposiçon = de la |nome_mwl = Guiné Eiquatorial |eimaige_bandeira = Flag of Equatorial Guinea.svg |çcriçon_bandeira = |legenda_bandeira = Bandeira |eimaige_brason = Coat of arms of Equatorial Guinea.svg |çcriçon_brason = |legenda_brason = Brason |lhema = "Ounidade, Paç, Justícia"<br>''"<br>"''Unité, Paix, Justice''"<br>"''Unidade, Paz, Justiça''" |hino = "''Caminemos pisando las sendas de nuestra inmensa felicidad''"<br>("Caminemos puls caminos de la nuossa grande felecidade") |gentílico = guineense, guinéu-eiquatoriano(a), eiquato-guineense |lhocalizaçon = Location Equatorial Guinea AU Africa.svg |lhocalizaçon_legenda = |capital = Malabo |lhatitude = |lhungitude = |meior_cidade = Bata |lhéngua_oufecial = (lhéngua nacional), francés i [[Lhéngua pertuesa|pertués]] |lhéngua_nó_oufecial = |tipo_gobierno = [[República]] semipersidencialista |títalo_xefe1 = Persidente |nome_xefe1 = Teodoro Obiang Nguema Mbasogo |títalo_xefe2 = Purmeiro-menistro |nome_xefe2 = Francisco Pascual Obama Asue |títalo_xefe3 = Bice-persidente |nome_xefe3 = Teodoro Nguema Obiang Mangue |títalo_xefe4 = |nome_xefe4 = |títalo_xefe5 = |nome_xefe5 = |no_menistérios = |eibento_tipo = Andependéncia |eibento_nota = |eibentos = |eibentos_datas = |eibento1 = de la Spanha Franquista |eibento_data1 = 12 de outubre de 1968 |eibento2 = |eibento_data2 = |eibento3 = |eibento_data3 = |eibento4 = |eibento_data4 = |eibento5 = |eibento_data5 = |eibento6 = |eibento_data6 = |eibento7 = |eibento_data7 = |data_antrada_OO = <!-- Ounion Ouropeia --> |frunteira = Gabon, Camarones |ária_total = 28 051 |ária_pos = 142 |auga_pc = 0,1 |ária_ourbana = |ária_ourbana_pos = |populaçon_stimada_anho = 2016 |populaçon_stimada = 1 221 490 |populaçon_stimada_pos = |populaçon_censo_anho = 2015 |populaçon_censo = 1 222 442 |populaçon_ourbana_pos = |populaçon_ourbana = |demog_densidade = 43,57 |densidade_pos = |PAB_PPC_anho = 2017 |PAB_total = 31 769 mil melhones |PAB_pos = |PAB_per_capita = 34 864 |PAB_per_capita_pos = |PAB_nominal_anho = 2017 |PAB_nominal_total = 11 948 mil melhones |PAB_nominal_pos = |PAB_nominal_per_capita = 14 176 |PAB_nominal_per_capita_pos = |Gini_anho = |Gini = |Gini_catadorie = |IZH_anho = 2015 |IZH = 0,592 |IZH_pos = 135 |IZH_catadorie = <font color=#FFA500>médio</font> |moneda = Franco CFA |moneda_ISO = XAF |fuso_hourário = WAT |defrença_UCT = +1 |fuso_hourário_DST = ''nó ousserbado'' |defrença_UCT_berano = |DST_nota = |ourganizaçones = [[Ourganizaçon de las Naciones Ounidas|ONO]], [[Ounion Africana|OA]], ZPCAS, OPSP, OAF, [[Quemunidade de ls Paízes de Léngua Pertuesa|QPLP]] |clima = Tropical |código_paíç = GNQ, GQ |tld = .gq |código_tel = 240 |sítio = [http://www.guineaecuatorialpress.com/ Gobierno de la Guiné Eiquatorial] |mapa = |tamanho_mapa = |rodapie = }} La '''Guiné Eiquatorial''', oufecialmente '''República de la Guiné Eiquatorial''' (an [[Lhéngua francesa|francés]]: ''République de Guinée équatoriale'', i an [[Lhéngua pertuesa|pertués]]: ''República da Guiné Equatorial'') ye un paíç de la África Oucidental, debedido de forma admenistratiba an dues regiones i siete porbíncias. La sue capital ye Malabo.<ref>{{Citar web|url=https://www.infopedia.pt/$guine-equatorial|títalo=Guiné Equatorial|obra=Infopédia|publicado=Porto Editora|lhéngua=pertués|acessodata=23 de dezembre de 2017}}</ref> {{Refréncias}} == Lhigaçones sternas == {{Commons|Guinea Ecuatorial|Guiné Eiquatorial}} *[http://www.guineaecuatorialpress.com/ Sítio oufecial de l gobierno de la Guiné Eiquatorial] (an spanhol, francés i anglés) {{Portal3|Guiné Eiquatorial|África}} {{Rabisco}} [[Catadorie:Guiné Eiquatorial]] 1jdorch8nayo56poxlolrx53ynqlk19 Karate 0 12361 107129 105438 2026-07-13T19:25:06Z ~2026-38935-23 15383 /* */ 107129 wikitext text/x-wiki {{khrs|'''Karate'''|空手|からて}} ye ua arte marcial que nacéu nel [[Reino de Lhéquias]] (Arquipélago de Okinawa), desenbolbéndose a partir das artes marciais indígenas de las [[ilha]]s, que teneban l nome genérico de ''te'' ou ''ti'' {{kanji|手|mão}}, mesturando elementos d'outras artes marciais, principalmente las que beneban de la [[China]]. Esta modalidade ebolucionou rápidamente i, mentres l karate moderno seija principalmente ua arte de golpiar que usa punhos i patadas, dalgunas escolas más tradiçonales preservan i emplegan técnicas de arranjos i de trabamento das articulaçones.<ref name="krt1">{{citar web | url = https://ageshiojapan.com/okinawa_karate/okinawan-karate-history | títalo = Okinawan Karate History | acessodata = 04-12-2024 | lhéngua = en }}</ref> Per conta de l intercâmbio cultural i mercantil, dende ls anhos 1300, artistas marciais chineses labraron las súas técnicas pa Okinawa i, a pesar de que l Reino de Lhéquias fora transformado nun estado fantoche pol Clan de Satsuma en [[1609 (anho)|1609]], ls laços culturaes con China ficaron fuertes. Porque ls natibos foron prohibidos de portar [[espada]]s, grupos clandestinos das classes aristocratas criaron métodos de combate desarmado como forma de resistência, combiando estilos locales i chineses.<ref name="krt1"/><ref name="krt2">{{Citar web | lhéngua = en | títalo = Okinawa | acessodata = 04-12-2024 | url = https://www.fsk-karate.com.br/okinawa }}</ref><ref name="krt3">{{Citar web | publicado = Rádio Karate | lhéngua = pt | títalo = Okinawa | acessodata = 04-12-2024 | url = https://pintokaratedojo.wordpress.com/2013/12/06/historia-do-karate-em-okinawa/ }}</ref> Esta mistura de las artes marciais pasó a se conoecer cumo karate {{kanji||}}, pois era la bielha arte de l '''te''', mas predominava las técnicas chinesas. Nun principio, nun habia uniformes, cinturones coloridos, sistemas de graduaçon ou estilos padronizadus. L entreno enfatizaba la autodisciplina, i muitos de ls sous elementos esenciales ya estaban, na verdá, ncorporados habie más de un sieclo.<ref name="krt2"/> L karate nun era solo combate, mas tamién un refleuto d'ua cultura de resisténcia i preserbaçon. La adatabilidade de las artes marciais, combinada cola riqueza das anfluéncias culturales, permitiu que estas tradicions florecêssen, mesmo baixo l peso de la proibiçon i la ocupaçon. Despois de dos sieclos i meio de dominaçon por Satsuma, an 1879, l'Ampério Japonés finalmiente anexionou l reino, tornandolo nel Concelho d’Oquinaua. Ls samurais de Ryukyu perderon la sua posiçon social, l que causou una enourme presson sobre ls mestres de karate non solo pa preservare la sue arte, mas tamiém tolo sou mou de bida. Un feito importante pa la subzistência de la modade foi l karate passar a ser materia letiva nas escolas de la reigion nel anho 1905. Depués, al correr de l’era Taishō (1912–1926), el karate foi introduzidu nel resto de Xapón por [[Gichin Funakoshi]], [[Kenwa Mabuni]], [[Motobu Choki]] i outros mestres. Sucedie ahinda d’aser incorporados outros câmbios, como foi l’adoçon de vários elementos del [[judô]], como l’emploigo de uniformes de treino, cintos coloridos i sistemas de graduaçon, motibado pol sentimento ultranacionalista de los anhos 1930, que afeutou tolos aspectos de la cultura japonesa. Alen disso, nel mote de tornar la arte marcial más palatabla al gosto geral japonés, Funakoshi alterou ls nomes de várias técnicas. Nos primeiros anhos, la popularidade era poca, mas l caso de l mestre Motobu haber derrotadu un boxeador estrangereiro — que era ben maior que si fisicamente — an Quioto, fez con que l karate tornasse rápidamiente bien conhecido. Nesa mesma época, el nacionalismo japonés escalaba rápidamiente, al que l nome de la arte foi cambiado, isto é, la sua grafia foi trocada, deixando d’aser escrita cun {{Kanji|唐手|man chinesa}} pa {{Kanji|空手|man vazia}}. De verdá, la pronúncia era la mesma, mas tentabia-se nacionalizalhi completamiente las orígens i apagal qualsiquier trazo d’outras culturas. == Técnicas == El karate, a despieto de l que parecie nos meios de comunicaçon, nun se resuma a un tipo de luta que solo usa punhos i pontapés, mas, ben al contrario diso, ye una arte marcial que empleiga tolo corpo i tolos tipos de técnicas, porque evolui an l campo de batalha i, después, num ambiente rodeiado de certa bioléncia, derivada de ls vários períodos an que Oquinaua stóu sometida por potências esterncheiras. Asin sendo, fa parte de l currículo de l karaté las técnicas de punho, pancadas, derrubadas, pontapés, fugidas i immobilizacions.<ref>{{Citar web | publicado = Puro Karate | lhéngua = en | títalo = Karate: an misunderstood art | acessodata = 05-12-2024 | url = https://purokarate.com.br/en/2019/06/09/karate-an-misunderstood-art/ | data = 12-06-2019 }}</ref> === Katame waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Ashi garami]] # [[Ashi gatame]] # [[Eri jime]] # [[Fukubu jime]] # [[Hadaka jime]] # [[Hara gatame]] # [[Juji gatame]] # [[Jujigata jime]] # [[Kanunki gatame]] # [[Kata gatame]] # [[Katate jime]] # [[Katawa jime]] # [[Kesa gatame]] # [[Nami juji jime]] # [[Shiho gatame]] # [[Shikaku gatame]] # [[Ude garami]] # [[Uki gatame]] # [[Ura gatame]] </div> === Nage waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Ashi barai]] # [[Ashi hiki]] # [[Byobudaoshi]] # [[Daki wakare]] # [[Gyaku tsuchi]] # [[Harai goshi]] # [[Hane goshi]] # [[Hebi karamu]] # [[Hikikomi gaeshi]] # [[Ishi guruma]] # [[Irimi nage]] # [[Juji nage]] # [[Kaiten nage]] # [[Kakato gaeshi]] # [[Kani basami]] # [[Kata guruma]] # [[Katawa guruma]] # [[Katawa oroshi]] # [[Kibisu gaeshi]] # [[Ko uchi gaeshi]] # [[Kokyu nage]] # [[Koma nage]] # [[Koshi guruma]] # [[Koshiwa oroshi]] # [[Kote gaeshi]] # [[Kubiwa nage]] # [[Maki otoshi]] # [[Morote gari]] # [[Udewa morote gari]] # [[Nami gaeshi]] # [[Nekoashi hiki]] # [[Ryu otoshi]] # [[Sagiho]] # [[Sakatsuchi]] # [[Seoi nage]] # [[Seoi otoshi]] # [[Shiho nage]] # [[Soto gari]] # [[Sumi gaeshi]] # [[Smui otoshi]] # [[Tai otoshi]] # [[Take daoshi]] # [[Tani otoshi]] # [[Tawara gaeshi]] # [[Tenchi nage]] # [[Tsubame gaeshi]] # [[Tsubo oroshi]] # [[Tsumu ashi]] # [[Tsurikomi ashi]] # [[Tsurikomi goshi]] # [[Uchi gari]] # [[Uchi mata]] # [[Uki goshi]] # [[Utsuri goshi]] # [[Ura nage]] # [[Unshu geri]] # [[Yama arashi]] # [[Yanagi otoshi]] # [[Yaridama]] # [[Yariotsuku]] # [[Yoko otoshi]] </div> === Tachi waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Aguraza]] # [[Ayumi dachi]] # [[Ba dachi]] # [[Baasai dachi]] # [[Banoji dachi]] # [[Bensoku dachi]] # [[Choji dachi]] # [[Chumoku dachi]] # [[Dankan dachi]] # [[Enoji dachi]] # [[Ensei dachi]] # [[Fudo dachi]] # [[Fukko dachi]] # [[Futsu dachi]] # [[Gankaku dachi]] # [[Garyu dachi]] # [[Gisho dachi]] # [[Gyaku nekoashi dachi]] # [[Gyaku zenkutsu dachi]] # [[Hachiji dachi]] # [[Hakutsuru dachi]] # [[Han kokutsu dachi]] # [[Han sokutsu dachi]] # [[Han zenkutsu dachi]] # [[Hangetsu dachi]] # [[Hebi dachi]] # [[Heisoku dachi]] # [[Heiko dachi]] # [[Hikui dachi]] # [[Hyo dachi]] # [[Iaigoshi dachi]] # [[Ippon ashi dachi]] # [[Jigo dachi]] # [[Jigotai dachi]] # [[Juji dachi]] # [[Kaisoku dachi]] # [[Kake dachi]] # [[Kakeashi dachi]] # [[Kamae]] # [[Kasei kokutsu dachi]] # [[Kakuritsu dachi]] # [[Kakuryu dachi]] # [[Katahiza dachi]] # [[Katashi dachi]] # [[Kei kokutsu dachi]] # [[Kiba dachi]] # [[Kokutsu dachi]] # [[Koryu dachi]] # [[Kosa dachi]] # [[Koshi dachi]] # [[Kosoku dachi]] # [[Kyo kokutsu dachi]] # [[Kugiashi dachi]] # [[Kumo dachi]] # [[Kunoji dachi]] # [[Kuzure heiko dachi]] # [[Manji dachi]] # [[Moroashi dachi]] # [[Moto dachi]] # [[Musubi dachi]] # [[Naihanchi dachi]] # [[Nekoashi dachi]] # [[Nigeashi dachi]] # [[Nio dachi]] # [[Renoji dachi]] # [[Ryoashi dachi]] # [[Ryuashi dachi]] # [[Sagiashi dachi]] # [[Sanchin dachi]] # [[Seisan dachi]] # [[Seiza]] # [[Shiko dachi]] # [[Sho kokutsu dachi]] # [[Sho sokutsu dachi]] # [[Sho zenkutsu dachi]] # [[Sokutsu dachi]] # [[Soto iaigoshi dachi]] # [[Sotoji dachi]] # [[Su dachi]] # [[Sumo dachi]] # [[Sunsu dachi]] # [[Suriashi dachi]] # [[Takai dachi]] # [[Teiji dachi]] # [[Teinoji dachi]] # [[Tora dachi]] # [[Toten dachi]] # [[Tsumasaki dachi]] # [[Tsuru dachi]] # [[Tsuruashi dachi]] # [[Uchi hachiji dachi]] # [[Uchiwa dachi]] # [[Ukiashi dachi]] # [[Ushiro nekoashi dachi]] # [[Yaya fukai zenkutsu dachi]] # [[Zawan dachi]] # [[Zenkutsu dachi]] </div> === Tsuki waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Age zuki]] # [[Awase zuki]] # [[Choku zuki]] # [[Chudan zuki]] # [[Furi zuki]] # [[Fumikomi zuki]] # [[Gedan zuki]] # [[Gyaku zuki]] # [[Hako zuki]] # [[Hasami zuki]] # [[Hasso zuki]] # [[Heiko zuki]] # [[Hikite zuki]] # [[Hineri zuki]] # [[Jodan zuki]] # [[Jun zuki]] # [[Kage zuki]] # [[Kagi zuki]] # [[Kake zuki]] # [[Kakiwake zuki]] # [[Kakushi zuki]] # [[Kara zuki]] # [[Kihon zuki]] # [[Kiri kaeshi zuki]] # [[Kizami zuki]] # [[Kyo zuki]] # [[Mawashi zuki]] # [[Morote zuki]] # [[Nagare zuki]] # [[Nagashi zuki]] # [[Naoshi zuki]] # [[Nukite zuki]] # [[Oi zuki]] # [[Otoshi zuki]] # [[Ren tsuki]] # [[Ren zuki]] # [[Sayu zuki]] # [[Seiken zuki]] # [[Shi zuki]] # [[Shuto zuki]] # [[Sukui zuki]] # [[Tate zuki]] # [[Uchi zuki]] # [[Ura zuki]] # [[Wa zuki]] # [[Yama zuki]] # [[Yoko zuki]] </div> === Uchi waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Ato uchi]] # [[Boshi uchi]] # [[Furi uchi]] # [[Haishu uchi]] # [[Haito uchi]] # [[Hasami uch]] # [[Hiji uchi]] # [[Enpi ate]] # [[Enpi uchi]] # [[Kakushiken uchi]] # [[kakuto uchi]] # [[Ko uchi]] # [[Koken uchi]] # [[Kote uchi]] # [[Kumade uchi]] # [[Mawashi uchi]] # [[Sayu uchi]] # [[Seiryuto uchi]] # [[Shomen uchi]] # [[Shote uchi]] # [[Shuto uchi]] # [[Teisho uchi]] # [[Tetsui uch]] # [[Toho uchi]] # [[Uchi uchi]] # [[Uraken uchi]] # [[Yokomen uchi]] </div> === Uke waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Age uke]] # [[Ashi uke]] # [[Awase uke]] # [[Choku uke]] # [[Haisoku uke]] # [[Haito uke]] # [[Harai uke]] # [[Gedan barai uke]] # [[Hazushi uke]] # [[Magetori barai uke]] # [[Hasami uke]] # [[Hiji uke]] # [[Hiki uke]] # [[Hineri uke]] # [[Hirate uke]] # [[Hiza uke]] # [[Ippon uke]] # [[Juji uke]] # [[Kaisho uke]] # [[Kake uke]] # [[Kakete uke]] # [[Kakiwake uke]] # [[Kara uke]] # [[Keito uke]] # [[Koken uke]] # [[Koko uke]] # [[Kuri uke]] # [[Makite uke]] # [[Manji uke]] # [[Momo uke]] # [[Morote uke]] # [[Muso uke]] # [[Otoshi uke]] # [[Ryosho uke]] # [[Ryowan uke]] # [[Sagurite uke]] # [[Sankaku uke]] # [[Sasae uke]] # [[Sashite uke]] # [[Sayu uke]] # [[Seiryuto uke]] # [[Sekiwan uke]] # [[Shuto uke]] # [[Sokuto uke]] # [[Soto uke]] # [[Sukui uke]] # [[Sune uke]] # [[Teisho uke]] # [[Teisoku uke]] # [[Tsukami uke]] # [[Tsurikomi uke]] # [[Ude uke]] # [[Wa uke]] # [[Wari uke]] # [[Yoko uke]] # [[Yumi uke]] </div> {{Refréncias}} [[Catadorie:Karate]] kj7j60z746wozeilvazb5zuovoafiqm 107130 107129 2026-07-13T19:27:12Z ~2026-38935-23 15383 /* Técnicas */ 107130 wikitext text/x-wiki {{khrs|'''Karate'''|空手|からて}} ye ua arte marcial que nacéu nel [[Reino de Lhéquias]] (Arquipélago de Okinawa), desenbolbéndose a partir das artes marciais indígenas de las [[ilha]]s, que teneban l nome genérico de ''te'' ou ''ti'' {{kanji|手|mão}}, mesturando elementos d'outras artes marciais, principalmente las que beneban de la [[China]]. Esta modalidade ebolucionou rápidamente i, mentres l karate moderno seija principalmente ua arte de golpiar que usa punhos i patadas, dalgunas escolas más tradiçonales preservan i emplegan técnicas de arranjos i de trabamento das articulaçones.<ref name="krt1">{{citar web | url = https://ageshiojapan.com/okinawa_karate/okinawan-karate-history | títalo = Okinawan Karate History | acessodata = 04-12-2024 | lhéngua = en }}</ref> Per conta de l intercâmbio cultural i mercantil, dende ls anhos 1300, artistas marciais chineses labraron las súas técnicas pa Okinawa i, a pesar de que l Reino de Lhéquias fora transformado nun estado fantoche pol Clan de Satsuma en [[1609 (anho)|1609]], ls laços culturaes con China ficaron fuertes. Porque ls natibos foron prohibidos de portar [[espada]]s, grupos clandestinos das classes aristocratas criaron métodos de combate desarmado como forma de resistência, combiando estilos locales i chineses.<ref name="krt1"/><ref name="krt2">{{Citar web | lhéngua = en | títalo = Okinawa | acessodata = 04-12-2024 | url = https://www.fsk-karate.com.br/okinawa }}</ref><ref name="krt3">{{Citar web | publicado = Rádio Karate | lhéngua = pt | títalo = Okinawa | acessodata = 04-12-2024 | url = https://pintokaratedojo.wordpress.com/2013/12/06/historia-do-karate-em-okinawa/ }}</ref> Esta mistura de las artes marciais pasó a se conoecer cumo karate {{kanji||}}, pois era la bielha arte de l '''te''', mas predominava las técnicas chinesas. Nun principio, nun habia uniformes, cinturones coloridos, sistemas de graduaçon ou estilos padronizadus. L entreno enfatizaba la autodisciplina, i muitos de ls sous elementos esenciales ya estaban, na verdá, ncorporados habie más de un sieclo.<ref name="krt2"/> L karate nun era solo combate, mas tamién un refleuto d'ua cultura de resisténcia i preserbaçon. La adatabilidade de las artes marciais, combinada cola riqueza das anfluéncias culturales, permitiu que estas tradicions florecêssen, mesmo baixo l peso de la proibiçon i la ocupaçon. Despois de dos sieclos i meio de dominaçon por Satsuma, an 1879, l'Ampério Japonés finalmiente anexionou l reino, tornandolo nel Concelho d’Oquinaua. Ls samurais de Ryukyu perderon la sua posiçon social, l que causou una enourme presson sobre ls mestres de karate non solo pa preservare la sue arte, mas tamiém tolo sou mou de bida. Un feito importante pa la subzistência de la modade foi l karate passar a ser materia letiva nas escolas de la reigion nel anho 1905. Depués, al correr de l’era Taishō (1912–1926), el karate foi introduzidu nel resto de Xapón por [[Gichin Funakoshi]], [[Kenwa Mabuni]], [[Motobu Choki]] i outros mestres. Sucedie ahinda d’aser incorporados outros câmbios, como foi l’adoçon de vários elementos del [[judô]], como l’emploigo de uniformes de treino, cintos coloridos i sistemas de graduaçon, motibado pol sentimento ultranacionalista de los anhos 1930, que afeutou tolos aspectos de la cultura japonesa. Alen disso, nel mote de tornar la arte marcial más palatabla al gosto geral japonés, Funakoshi alterou ls nomes de várias técnicas. Nos primeiros anhos, la popularidade era poca, mas l caso de l mestre Motobu haber derrotadu un boxeador estrangereiro — que era ben maior que si fisicamente — an Quioto, fez con que l karate tornasse rápidamiente bien conhecido. Nesa mesma época, el nacionalismo japonés escalaba rápidamiente, al que l nome de la arte foi cambiado, isto é, la sua grafia foi trocada, deixando d’aser escrita cun {{Kanji|唐手|man chinesa}} pa {{Kanji|空手|man vazia}}. De verdá, la pronúncia era la mesma, mas tentabia-se nacionalizalhi completamiente las orígens i apagal qualsiquier trazo d’outras culturas. == Técnicas == El karate, a despieto de l que parecie an ls meios de comunicaçon, nun se resuma a un tipo de luta que solo usa punhos i pontapés, mas, ben al contrario diso, ye ua arte marcial que empleiga tolo corpo i tolos tipos de técnicas, porque evolui an l campo de batalha i, después, num ambiente rodeiado de certa bioléncia, derivada de ls vários períodos an que Oquinaua stóu sometida por potências esterncheiras. Asin sendo, fa parte de l currículo de l karaté las técnicas de punho, pancadas, derrubadas, pontapés, fugidas i imobilizaçones.<ref>{{Citar web | publicado = Puro Karate | lhéngua = en | títalo = Karate: an misunderstood art | acessodata = 05-12-2024 | url = https://purokarate.com.br/en/2019/06/09/karate-an-misunderstood-art/ | data = 12-06-2019 }}</ref> === Katame waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Ashi garami]] # [[Ashi gatame]] # [[Eri jime]] # [[Fukubu jime]] # [[Hadaka jime]] # [[Hara gatame]] # [[Juji gatame]] # [[Jujigata jime]] # [[Kanunki gatame]] # [[Kata gatame]] # [[Katate jime]] # [[Katawa jime]] # [[Kesa gatame]] # [[Nami juji jime]] # [[Shiho gatame]] # [[Shikaku gatame]] # [[Ude garami]] # [[Uki gatame]] # [[Ura gatame]] </div> === Nage waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Ashi barai]] # [[Ashi hiki]] # [[Byobudaoshi]] # [[Daki wakare]] # [[Gyaku tsuchi]] # [[Harai goshi]] # [[Hane goshi]] # [[Hebi karamu]] # [[Hikikomi gaeshi]] # [[Ishi guruma]] # [[Irimi nage]] # [[Juji nage]] # [[Kaiten nage]] # [[Kakato gaeshi]] # [[Kani basami]] # [[Kata guruma]] # [[Katawa guruma]] # [[Katawa oroshi]] # [[Kibisu gaeshi]] # [[Ko uchi gaeshi]] # [[Kokyu nage]] # [[Koma nage]] # [[Koshi guruma]] # [[Koshiwa oroshi]] # [[Kote gaeshi]] # [[Kubiwa nage]] # [[Maki otoshi]] # [[Morote gari]] # [[Udewa morote gari]] # [[Nami gaeshi]] # [[Nekoashi hiki]] # [[Ryu otoshi]] # [[Sagiho]] # [[Sakatsuchi]] # [[Seoi nage]] # [[Seoi otoshi]] # [[Shiho nage]] # [[Soto gari]] # [[Sumi gaeshi]] # [[Smui otoshi]] # [[Tai otoshi]] # [[Take daoshi]] # [[Tani otoshi]] # [[Tawara gaeshi]] # [[Tenchi nage]] # [[Tsubame gaeshi]] # [[Tsubo oroshi]] # [[Tsumu ashi]] # [[Tsurikomi ashi]] # [[Tsurikomi goshi]] # [[Uchi gari]] # [[Uchi mata]] # [[Uki goshi]] # [[Utsuri goshi]] # [[Ura nage]] # [[Unshu geri]] # [[Yama arashi]] # [[Yanagi otoshi]] # [[Yaridama]] # [[Yariotsuku]] # [[Yoko otoshi]] </div> === Tachi waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Aguraza]] # [[Ayumi dachi]] # [[Ba dachi]] # [[Baasai dachi]] # [[Banoji dachi]] # [[Bensoku dachi]] # [[Choji dachi]] # [[Chumoku dachi]] # [[Dankan dachi]] # [[Enoji dachi]] # [[Ensei dachi]] # [[Fudo dachi]] # [[Fukko dachi]] # [[Futsu dachi]] # [[Gankaku dachi]] # [[Garyu dachi]] # [[Gisho dachi]] # [[Gyaku nekoashi dachi]] # [[Gyaku zenkutsu dachi]] # [[Hachiji dachi]] # [[Hakutsuru dachi]] # [[Han kokutsu dachi]] # [[Han sokutsu dachi]] # [[Han zenkutsu dachi]] # [[Hangetsu dachi]] # [[Hebi dachi]] # [[Heisoku dachi]] # [[Heiko dachi]] # [[Hikui dachi]] # [[Hyo dachi]] # [[Iaigoshi dachi]] # [[Ippon ashi dachi]] # [[Jigo dachi]] # [[Jigotai dachi]] # [[Juji dachi]] # [[Kaisoku dachi]] # [[Kake dachi]] # [[Kakeashi dachi]] # [[Kamae]] # [[Kasei kokutsu dachi]] # [[Kakuritsu dachi]] # [[Kakuryu dachi]] # [[Katahiza dachi]] # [[Katashi dachi]] # [[Kei kokutsu dachi]] # [[Kiba dachi]] # [[Kokutsu dachi]] # [[Koryu dachi]] # [[Kosa dachi]] # [[Koshi dachi]] # [[Kosoku dachi]] # [[Kyo kokutsu dachi]] # [[Kugiashi dachi]] # [[Kumo dachi]] # [[Kunoji dachi]] # [[Kuzure heiko dachi]] # [[Manji dachi]] # [[Moroashi dachi]] # [[Moto dachi]] # [[Musubi dachi]] # [[Naihanchi dachi]] # [[Nekoashi dachi]] # [[Nigeashi dachi]] # [[Nio dachi]] # [[Renoji dachi]] # [[Ryoashi dachi]] # [[Ryuashi dachi]] # [[Sagiashi dachi]] # [[Sanchin dachi]] # [[Seisan dachi]] # [[Seiza]] # [[Shiko dachi]] # [[Sho kokutsu dachi]] # [[Sho sokutsu dachi]] # [[Sho zenkutsu dachi]] # [[Sokutsu dachi]] # [[Soto iaigoshi dachi]] # [[Sotoji dachi]] # [[Su dachi]] # [[Sumo dachi]] # [[Sunsu dachi]] # [[Suriashi dachi]] # [[Takai dachi]] # [[Teiji dachi]] # [[Teinoji dachi]] # [[Tora dachi]] # [[Toten dachi]] # [[Tsumasaki dachi]] # [[Tsuru dachi]] # [[Tsuruashi dachi]] # [[Uchi hachiji dachi]] # [[Uchiwa dachi]] # [[Ukiashi dachi]] # [[Ushiro nekoashi dachi]] # [[Yaya fukai zenkutsu dachi]] # [[Zawan dachi]] # [[Zenkutsu dachi]] </div> === Tsuki waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Age zuki]] # [[Awase zuki]] # [[Choku zuki]] # [[Chudan zuki]] # [[Furi zuki]] # [[Fumikomi zuki]] # [[Gedan zuki]] # [[Gyaku zuki]] # [[Hako zuki]] # [[Hasami zuki]] # [[Hasso zuki]] # [[Heiko zuki]] # [[Hikite zuki]] # [[Hineri zuki]] # [[Jodan zuki]] # [[Jun zuki]] # [[Kage zuki]] # [[Kagi zuki]] # [[Kake zuki]] # [[Kakiwake zuki]] # [[Kakushi zuki]] # [[Kara zuki]] # [[Kihon zuki]] # [[Kiri kaeshi zuki]] # [[Kizami zuki]] # [[Kyo zuki]] # [[Mawashi zuki]] # [[Morote zuki]] # [[Nagare zuki]] # [[Nagashi zuki]] # [[Naoshi zuki]] # [[Nukite zuki]] # [[Oi zuki]] # [[Otoshi zuki]] # [[Ren tsuki]] # [[Ren zuki]] # [[Sayu zuki]] # [[Seiken zuki]] # [[Shi zuki]] # [[Shuto zuki]] # [[Sukui zuki]] # [[Tate zuki]] # [[Uchi zuki]] # [[Ura zuki]] # [[Wa zuki]] # [[Yama zuki]] # [[Yoko zuki]] </div> === Uchi waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Ato uchi]] # [[Boshi uchi]] # [[Furi uchi]] # [[Haishu uchi]] # [[Haito uchi]] # [[Hasami uch]] # [[Hiji uchi]] # [[Enpi ate]] # [[Enpi uchi]] # [[Kakushiken uchi]] # [[kakuto uchi]] # [[Ko uchi]] # [[Koken uchi]] # [[Kote uchi]] # [[Kumade uchi]] # [[Mawashi uchi]] # [[Sayu uchi]] # [[Seiryuto uchi]] # [[Shomen uchi]] # [[Shote uchi]] # [[Shuto uchi]] # [[Teisho uchi]] # [[Tetsui uch]] # [[Toho uchi]] # [[Uchi uchi]] # [[Uraken uchi]] # [[Yokomen uchi]] </div> === Uke waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Age uke]] # [[Ashi uke]] # [[Awase uke]] # [[Choku uke]] # [[Haisoku uke]] # [[Haito uke]] # [[Harai uke]] # [[Gedan barai uke]] # [[Hazushi uke]] # [[Magetori barai uke]] # [[Hasami uke]] # [[Hiji uke]] # [[Hiki uke]] # [[Hineri uke]] # [[Hirate uke]] # [[Hiza uke]] # [[Ippon uke]] # [[Juji uke]] # [[Kaisho uke]] # [[Kake uke]] # [[Kakete uke]] # [[Kakiwake uke]] # [[Kara uke]] # [[Keito uke]] # [[Koken uke]] # [[Koko uke]] # [[Kuri uke]] # [[Makite uke]] # [[Manji uke]] # [[Momo uke]] # [[Morote uke]] # [[Muso uke]] # [[Otoshi uke]] # [[Ryosho uke]] # [[Ryowan uke]] # [[Sagurite uke]] # [[Sankaku uke]] # [[Sasae uke]] # [[Sashite uke]] # [[Sayu uke]] # [[Seiryuto uke]] # [[Sekiwan uke]] # [[Shuto uke]] # [[Sokuto uke]] # [[Soto uke]] # [[Sukui uke]] # [[Sune uke]] # [[Teisho uke]] # [[Teisoku uke]] # [[Tsukami uke]] # [[Tsurikomi uke]] # [[Ude uke]] # [[Wa uke]] # [[Wari uke]] # [[Yoko uke]] # [[Yumi uke]] </div> {{Refréncias}} [[Catadorie:Karate]] njxwrns2d5cvha5prfsfjkebwxw5fvj 107131 107130 2026-07-13T19:28:25Z ~2026-38935-23 15383 /* */ 107131 wikitext text/x-wiki {{khrs|'''Karate'''|空手|からて}} ye ua arte marcial que nacéu nel [[Reino de Lhéquias]] (Arquipélago de Okinawa), desenbolbéndose a partir das artes marciais indígenas de las [[ilha]]s, que teneban l nome genérico de ''te'' ou ''ti'' {{kanji|手|mão}}, mesturando elementos d'outras artes marciais, principalmente las que beneban de la [[China]]. Esta modalidade ebolucionou rápidamente i, mentres l karate moderno seija principalmente ua arte de golpiar que usa punhos i patadas, dalgunas escolas más tradiçonales preservan i emplegan técnicas de arranjos i de trabamento das articulaçones.<ref name="krt1">{{citar web | url = https://ageshiojapan.com/okinawa_karate/okinawan-karate-history | títalo = Okinawan Karate History | acessodata = 04-12-2024 | lhéngua = en }}</ref> Per conta de l intercâmbio cultural i mercantil, dende ls anhos 1300, artistas marciais chineses labraron las sues técnicas pa Okinawa i, a pesar de que l Reino de Lhéquias fora transformado nun estado fantoche pol Clan de Satsuma en [[1609 (anho)|1609]], ls laços culturaes con China ficaron fuertes. Porque ls natibos foron prohibidos de portar [[espada]]s, grupos clandestinos das classes aristocratas criaron métodos de combate desarmado como forma de resistência, combiando estilos locales i chineses.<ref name="krt1"/><ref name="krt2">{{Citar web | lhéngua = en | títalo = Okinawa | acessodata = 04-12-2024 | url = https://www.fsk-karate.com.br/okinawa }}</ref><ref name="krt3">{{Citar web | publicado = Rádio Karate | lhéngua = pt | títalo = Okinawa | acessodata = 04-12-2024 | url = https://pintokaratedojo.wordpress.com/2013/12/06/historia-do-karate-em-okinawa/ }}</ref> Esta mistura de las artes marciais pasó a se conoecer cumo karate {{kanji||}}, pois era la bielha arte de l '''te''', mas predominava las técnicas chinesas. Nun principio, nun habia uniformes, cinturones coloridos, sistemas de graduaçon ou estilos padronizadus. L entreno enfatizaba la autodisciplina, i muitos de ls sous elementos esenciales ya estaban, na verdá, ncorporados habie más de un sieclo.<ref name="krt2"/> L karate nun era solo combate, mas tamién un refleuto d'ua cultura de resisténcia i preserbaçon. La adatabilidade de las artes marciais, combinada cola riqueza das anfluéncias culturales, permitiu que estas tradicions florecêssen, mesmo baixo l peso de la proibiçon i la ocupaçon. Despois de dos sieclos i meio de dominaçon por Satsuma, an 1879, l'Ampério Japonés finalmiente anexionou l reino, tornandolo nel Concelho d’Oquinaua. Ls samurais de Ryukyu perderon la sua posiçon social, l que causou una enourme presson sobre ls mestres de karate non solo pa preservare la sue arte, mas tamiém tolo sou mou de bida. Un feito importante pa la subzistência de la modade foi l karate passar a ser materia letiva nas escolas de la reigion nel anho 1905. Depués, al correr de l’era Taishō (1912–1926), el karate foi introduzidu nel resto de Xapón por [[Gichin Funakoshi]], [[Kenwa Mabuni]], [[Motobu Choki]] i outros mestres. Sucedie ahinda d’aser incorporados outros câmbios, como foi l’adoçon de vários elementos del [[judô]], como l’emploigo de uniformes de treino, cintos coloridos i sistemas de graduaçon, motibado pol sentimento ultranacionalista de los anhos 1930, que afeutou tolos aspectos de la cultura japonesa. Alen disso, nel mote de tornar la arte marcial más palatabla al gosto geral japonés, Funakoshi alterou ls nomes de várias técnicas. Nos primeiros anhos, la popularidade era poca, mas l caso de l mestre Motobu haber derrotadu un boxeador estrangereiro — que era ben maior que si fisicamente — an Quioto, fez con que l karate tornasse rápidamiente bien conhecido. Nesa mesma época, el nacionalismo japonés escalaba rápidamiente, al que l nome de la arte foi cambiado, isto é, la sua grafia foi trocada, deixando d’aser escrita cun {{Kanji|唐手|man chinesa}} pa {{Kanji|空手|man vazia}}. De verdá, la pronúncia era la mesma, mas tentabia-se nacionalizalhi completamiente las orígens i apagal qualsiquier trazo d’outras culturas. == Técnicas == El karate, a despieto de l que parecie an ls meios de comunicaçon, nun se resuma a un tipo de luta que solo usa punhos i pontapés, mas, ben al contrario diso, ye ua arte marcial que empleiga tolo corpo i tolos tipos de técnicas, porque evolui an l campo de batalha i, después, num ambiente rodeiado de certa bioléncia, derivada de ls vários períodos an que Oquinaua stóu sometida por potências esterncheiras. Asin sendo, fa parte de l currículo de l karaté las técnicas de punho, pancadas, derrubadas, pontapés, fugidas i imobilizaçones.<ref>{{Citar web | publicado = Puro Karate | lhéngua = en | títalo = Karate: an misunderstood art | acessodata = 05-12-2024 | url = https://purokarate.com.br/en/2019/06/09/karate-an-misunderstood-art/ | data = 12-06-2019 }}</ref> === Katame waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Ashi garami]] # [[Ashi gatame]] # [[Eri jime]] # [[Fukubu jime]] # [[Hadaka jime]] # [[Hara gatame]] # [[Juji gatame]] # [[Jujigata jime]] # [[Kanunki gatame]] # [[Kata gatame]] # [[Katate jime]] # [[Katawa jime]] # [[Kesa gatame]] # [[Nami juji jime]] # [[Shiho gatame]] # [[Shikaku gatame]] # [[Ude garami]] # [[Uki gatame]] # [[Ura gatame]] </div> === Nage waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Ashi barai]] # [[Ashi hiki]] # [[Byobudaoshi]] # [[Daki wakare]] # [[Gyaku tsuchi]] # [[Harai goshi]] # [[Hane goshi]] # [[Hebi karamu]] # [[Hikikomi gaeshi]] # [[Ishi guruma]] # [[Irimi nage]] # [[Juji nage]] # [[Kaiten nage]] # [[Kakato gaeshi]] # [[Kani basami]] # [[Kata guruma]] # [[Katawa guruma]] # [[Katawa oroshi]] # [[Kibisu gaeshi]] # [[Ko uchi gaeshi]] # [[Kokyu nage]] # [[Koma nage]] # [[Koshi guruma]] # [[Koshiwa oroshi]] # [[Kote gaeshi]] # [[Kubiwa nage]] # [[Maki otoshi]] # [[Morote gari]] # [[Udewa morote gari]] # [[Nami gaeshi]] # [[Nekoashi hiki]] # [[Ryu otoshi]] # [[Sagiho]] # [[Sakatsuchi]] # [[Seoi nage]] # [[Seoi otoshi]] # [[Shiho nage]] # [[Soto gari]] # [[Sumi gaeshi]] # [[Smui otoshi]] # [[Tai otoshi]] # [[Take daoshi]] # [[Tani otoshi]] # [[Tawara gaeshi]] # [[Tenchi nage]] # [[Tsubame gaeshi]] # [[Tsubo oroshi]] # [[Tsumu ashi]] # [[Tsurikomi ashi]] # [[Tsurikomi goshi]] # [[Uchi gari]] # [[Uchi mata]] # [[Uki goshi]] # [[Utsuri goshi]] # [[Ura nage]] # [[Unshu geri]] # [[Yama arashi]] # [[Yanagi otoshi]] # [[Yaridama]] # [[Yariotsuku]] # [[Yoko otoshi]] </div> === Tachi waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Aguraza]] # [[Ayumi dachi]] # [[Ba dachi]] # [[Baasai dachi]] # [[Banoji dachi]] # [[Bensoku dachi]] # [[Choji dachi]] # [[Chumoku dachi]] # [[Dankan dachi]] # [[Enoji dachi]] # [[Ensei dachi]] # [[Fudo dachi]] # [[Fukko dachi]] # [[Futsu dachi]] # [[Gankaku dachi]] # [[Garyu dachi]] # [[Gisho dachi]] # [[Gyaku nekoashi dachi]] # [[Gyaku zenkutsu dachi]] # [[Hachiji dachi]] # [[Hakutsuru dachi]] # [[Han kokutsu dachi]] # [[Han sokutsu dachi]] # [[Han zenkutsu dachi]] # [[Hangetsu dachi]] # [[Hebi dachi]] # [[Heisoku dachi]] # [[Heiko dachi]] # [[Hikui dachi]] # [[Hyo dachi]] # [[Iaigoshi dachi]] # [[Ippon ashi dachi]] # [[Jigo dachi]] # [[Jigotai dachi]] # [[Juji dachi]] # [[Kaisoku dachi]] # [[Kake dachi]] # [[Kakeashi dachi]] # [[Kamae]] # [[Kasei kokutsu dachi]] # [[Kakuritsu dachi]] # [[Kakuryu dachi]] # [[Katahiza dachi]] # [[Katashi dachi]] # [[Kei kokutsu dachi]] # [[Kiba dachi]] # [[Kokutsu dachi]] # [[Koryu dachi]] # [[Kosa dachi]] # [[Koshi dachi]] # [[Kosoku dachi]] # [[Kyo kokutsu dachi]] # [[Kugiashi dachi]] # [[Kumo dachi]] # [[Kunoji dachi]] # [[Kuzure heiko dachi]] # [[Manji dachi]] # [[Moroashi dachi]] # [[Moto dachi]] # [[Musubi dachi]] # [[Naihanchi dachi]] # [[Nekoashi dachi]] # [[Nigeashi dachi]] # [[Nio dachi]] # [[Renoji dachi]] # [[Ryoashi dachi]] # [[Ryuashi dachi]] # [[Sagiashi dachi]] # [[Sanchin dachi]] # [[Seisan dachi]] # [[Seiza]] # [[Shiko dachi]] # [[Sho kokutsu dachi]] # [[Sho sokutsu dachi]] # [[Sho zenkutsu dachi]] # [[Sokutsu dachi]] # [[Soto iaigoshi dachi]] # [[Sotoji dachi]] # [[Su dachi]] # [[Sumo dachi]] # [[Sunsu dachi]] # [[Suriashi dachi]] # [[Takai dachi]] # [[Teiji dachi]] # [[Teinoji dachi]] # [[Tora dachi]] # [[Toten dachi]] # [[Tsumasaki dachi]] # [[Tsuru dachi]] # [[Tsuruashi dachi]] # [[Uchi hachiji dachi]] # [[Uchiwa dachi]] # [[Ukiashi dachi]] # [[Ushiro nekoashi dachi]] # [[Yaya fukai zenkutsu dachi]] # [[Zawan dachi]] # [[Zenkutsu dachi]] </div> === Tsuki waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Age zuki]] # [[Awase zuki]] # [[Choku zuki]] # [[Chudan zuki]] # [[Furi zuki]] # [[Fumikomi zuki]] # [[Gedan zuki]] # [[Gyaku zuki]] # [[Hako zuki]] # [[Hasami zuki]] # [[Hasso zuki]] # [[Heiko zuki]] # [[Hikite zuki]] # [[Hineri zuki]] # [[Jodan zuki]] # [[Jun zuki]] # [[Kage zuki]] # [[Kagi zuki]] # [[Kake zuki]] # [[Kakiwake zuki]] # [[Kakushi zuki]] # [[Kara zuki]] # [[Kihon zuki]] # [[Kiri kaeshi zuki]] # [[Kizami zuki]] # [[Kyo zuki]] # [[Mawashi zuki]] # [[Morote zuki]] # [[Nagare zuki]] # [[Nagashi zuki]] # [[Naoshi zuki]] # [[Nukite zuki]] # [[Oi zuki]] # [[Otoshi zuki]] # [[Ren tsuki]] # [[Ren zuki]] # [[Sayu zuki]] # [[Seiken zuki]] # [[Shi zuki]] # [[Shuto zuki]] # [[Sukui zuki]] # [[Tate zuki]] # [[Uchi zuki]] # [[Ura zuki]] # [[Wa zuki]] # [[Yama zuki]] # [[Yoko zuki]] </div> === Uchi waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Ato uchi]] # [[Boshi uchi]] # [[Furi uchi]] # [[Haishu uchi]] # [[Haito uchi]] # [[Hasami uch]] # [[Hiji uchi]] # [[Enpi ate]] # [[Enpi uchi]] # [[Kakushiken uchi]] # [[kakuto uchi]] # [[Ko uchi]] # [[Koken uchi]] # [[Kote uchi]] # [[Kumade uchi]] # [[Mawashi uchi]] # [[Sayu uchi]] # [[Seiryuto uchi]] # [[Shomen uchi]] # [[Shote uchi]] # [[Shuto uchi]] # [[Teisho uchi]] # [[Tetsui uch]] # [[Toho uchi]] # [[Uchi uchi]] # [[Uraken uchi]] # [[Yokomen uchi]] </div> === Uke waza === <div style="column-count: 3;"> # [[Age uke]] # [[Ashi uke]] # [[Awase uke]] # [[Choku uke]] # [[Haisoku uke]] # [[Haito uke]] # [[Harai uke]] # [[Gedan barai uke]] # [[Hazushi uke]] # [[Magetori barai uke]] # [[Hasami uke]] # [[Hiji uke]] # [[Hiki uke]] # [[Hineri uke]] # [[Hirate uke]] # [[Hiza uke]] # [[Ippon uke]] # [[Juji uke]] # [[Kaisho uke]] # [[Kake uke]] # [[Kakete uke]] # [[Kakiwake uke]] # [[Kara uke]] # [[Keito uke]] # [[Koken uke]] # [[Koko uke]] # [[Kuri uke]] # [[Makite uke]] # [[Manji uke]] # [[Momo uke]] # [[Morote uke]] # [[Muso uke]] # [[Otoshi uke]] # [[Ryosho uke]] # [[Ryowan uke]] # [[Sagurite uke]] # [[Sankaku uke]] # [[Sasae uke]] # [[Sashite uke]] # [[Sayu uke]] # [[Seiryuto uke]] # [[Sekiwan uke]] # [[Shuto uke]] # [[Sokuto uke]] # [[Soto uke]] # [[Sukui uke]] # [[Sune uke]] # [[Teisho uke]] # [[Teisoku uke]] # [[Tsukami uke]] # [[Tsurikomi uke]] # [[Ude uke]] # [[Wa uke]] # [[Wari uke]] # [[Yoko uke]] # [[Yumi uke]] </div> {{Refréncias}} [[Catadorie:Karate]] 47d999dezgg9s7srot2yui26ds99rhb Belize 0 12492 107126 106802 2026-07-13T12:33:58Z ~2026-38935-23 15383 /* */ 107126 wikitext text/x-wiki Belize ye un paíç situado an la costa nordeste de la [[América Central|América central]].Faze fronteira con l [[México]] a norte, con l [[Mar de l caribe]] a leste e com a [[Guatemala]] a oeste i sul. Tamien partilha ua fronteira marítima con las [[Honduras]] a sudeste. Belize u miembro de la Comunidade de las Caraíbas i ye considerado parte de la region caribenha i de las históricas Índias Oucidentais Británicas.<ref>Beleza de Belize</ref> [[Fexeiro:Flag_of_Belize_(16-9).png|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]] Belize Capital: [[Belmopan]] Maior Cidade: [[Cidade de belize]] Lhéngua Oficial: [[Anglés]] Outras Lhénguas: [[Crioulo Belizenho]] Gentílico: Belizenho, Belizense Ária: 22 966 km² Auga: (%):O,7 Moneda: Dólar de Belize n7zmru8jub24i4h4ws3uf0medr6arvw Ousbequsiton 0 12504 107125 106884 2026-07-13T12:28:18Z ~2026-38935-23 15383 /* */ 107125 wikitext text/x-wiki Ousbequiston (an [[Lhéngua ousbeque|ousbeque]]:Ўзбекистон Республикаси) ye un paíç duplamente encrabado an la [[Ásia Central]]. [[Fexeiro:Flag_of_Uzbekistan.svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]] [[Fexeiro:Uzbekistan_(centered_orthographic_projection).svg|miniaturadaimagem|alt=Localizaçon|Localizaçon]] <ref>Ўзбекистон Республикаси(an ousbeque)</ref> ed9l9doo52jjpuosmbrt9w95pacvg2s