Biquipédia
mwlwiki
https://mwl.wikipedia.org/wiki/Biquip%C3%A9dia:P%C3%A1igina_percipal
MediaWiki 1.47.0-wmf.11
first-letter
Multimédia
Special
Cumbersa
Outelizador(a)
Cumbersa outelizador(a)
Biquipédia
Cumbersa Biquipédia
Fexeiro
Cumbersa fexeiro
Biqui
Cumbersa Biqui
Modelo
Cumbersa modelo
Ajuda
Cumbersa ajuda
Catadorie
Cumbersa catadorie
Portal
Cumbersa portal
TimedText
TimedText talk
Módulo
Cumbersa módulo
Evento
Evento Discussão
Lago Tanganica
0
563
107224
105848
2026-07-19T12:01:51Z
~2026-38935-23
15383
/* */
107224
wikitext
text/x-wiki
[[Fexeiro:Lago Tanganica.JPG|right|thumb|300px|Lhago Tanganica (de la Ounibersidade de l Texas an Austin - Perry-Castañeda Lhibrary Map Colletion]]
[[Fexeiro:lake tanganyika.jpg|thumb|300px|L lhago Tanganica bisto de l spácio, Júnio de 1985]]
L '''lhago Tanganica''', ó '''Tanganhica''' (de l sou nome an [[suaíli]] '''''Tanganyika''''') ye l segundo maior lhago de [[África]] i ye partilhado pula [[Tanzánia]], [[República Democrática de l Congo|República Democrática de l Cungo]], [[Burundi]] i [[Zámbia]].<ref name="site">[http://www.alphabeto.it/continenti/africa/tanganica.htm AFRICA - Lago Tanganica] Alphabeto.it</ref>
Stá lhocalizado ne l braço oucidental de l [[Grande Bal de l Rift]], a ua altitude de 782 n, stende-se por 673 kn nua direçon aprossimadamente norte-sul – ye l lhago más lhongo de l mundo sin cuntar l Mar Cáspio -, cun ua anchura média de 50 kn i ten ua perfundidade mássima de 1470 metros (antre 3° 20' to 8° 48' S i 29° 5' to 31° 15' I). Stima-se que este lhago seia l segundo más antigo i más perfundo de l mundo, depuis de l [[Lago Baikal]] na [[Sibéria]] (i l más perfundo de África). Cobre ua ária de 32.900 kn², ten ua lhinha de [[cuosta]] de 1.828 kn i ua perfundidade média de 570 n; l sou belume ye stimado an cerca de 18.900 kn³.
Eisisten quatro árias protegidas nas sues bordas: la Reserba de la Naturaleza de Rusizi, ne l Burundi (un sítio [[Ramsar]]), l Parque Nacional de Gombe Strean (adonde se ancontran ls [[chimpanzé]]s de [[Jane Godall]]), l [[Parque Nacional de las Montanhas Mahale]], na Tanzánia i l [[Parque Nacional de Nsumbu]], na Zámbia.
Para para alhá de ser un eicelente meio de [[quemunicaçon]] antre ls países i poboaçones ribeirinhas, l Lhago Tanganica ye rico an [[peixe]]s, sendo ua amportante fuonte de [[proteína]]s para ls pobos de la region. Stima-se que cerca de 45 mil pessonas stéian diretamente ambolbidas nas [[pescarie]]s, ouperando de quaije 800 centros de [[pesca]]; inda assi, pensa-se que más dun milhon de pessonas dependan desta atibidade.
L lhago fui “çcubierto” puls [[Ouropa|ouropeus]] an [[1858]], quando ls sploradores [[Richard Francis Burton]] i [[John Speke]] l atingiran, quando buscában la nacente de l riu [[Nilo]]. Speke cuntinou las sues pesquisas para norte i rialmente ancontrou ua de las sues nacentes, l [[Lago Bitória]].
== Lhimnologie i pescas ==
L lhago Tanganica ten cumo afluentes percipales l [[riu Ruzizi]], que entra pul sou stremo norte, trazendo-le auga de l [[lago Kibu]], i l [[Malagarasi]], que ye l segundo maior [[riu]] de la [[Tanzánia]] i que entra ne l lhago pula sue borda ouriental. Desta maneira, stima-se que la sue [[bacie hidrográfica]] cubra cerca de 231.000 kn². L percipal efluente ye l [[riu Lhukuga]], mas solo quando l nible de l lhago Tanganica ye mui alto. L riu Malagarasi ye más antigo que l lhago Tanganica i yá stubo lhigado al [[riu Cungo]].
Debido a la sue einorme perfundidade i lhocalizaçon [[tropical]], las augas de l lhago nun sofren la biraige sazonal própia de l [[lago]]s de las regiones fries i, cumo cunsequéncia, las sues augas perfundas son cunsideradas “auga [[fócil]]” i son [[anóxico|anóxicas]] (sin [[ouxigénio]]).
Ne l lhago ancontran-se pul menos 300 [[spécie]]s de [[ciclídeo]]s – 98 % de l quales [[andémico]]s - i 150 doutros grupos de [[peixe]]s, la maiorie de l quijo bibe na zona [[airoso|béntica]] (junto al fondo); inda assi, a maior parte de la [[biomassa]] de peixes bibe na zona [[pelágico|pelágica]] (augas abiertas) i ye dominada por seis spécies – dues de “[[sardina]]s de l Tanganica" i quatro de l [[predador]] Lhates (relacionado, mas nun la spécie coincida cumo [[perca de l Nilo]] que debastou la [[itiofauna]] andígena de l [[Lago Bitória]]). L eilebado andemismo ancontra-se tamien antre numerosos [[ambertebrado]]s de l lhago que son coincidos pula sue [[cumbergéncia (biologie)|cumbergéncia]] cun spécies [[marino|marinas]], specialmente [[molusco]]s, [[carangueijo]]s, [[copépode]]s, etc.
La [[pesca]] comercial ne l lhago ampeçou an meados de la [[década de 1950]] i tubo un crecimento rápido até finales de la [[década de 1970]], quando parece tener atingido l [[rendimento mássimo sustentable]]; an [[1995]] la catura total atingiu cerca de 180.000 toneladas, mas ténen-se berificado grandes flutuaçones antener-anuales (l que ye normal an peixes pelágicos). Eisisten dous porjetos anternacionales para la [[geston de las pescaries]] de l Lhago Tanganica, un ourganizado pula [[FAO]] i outro pula [[IUCN]] i [[Banco Mundial]], para la geston de la [[biodibersidade]].
== Ligaçones sternas ==
* [http://www.alphabeto.it/continenti/africa/tanganica.htm Alphabeto.it – Lhago Tanganica]
* [http://www.fao.org/DOCREP/FIELD/006/X8507E/X8507E00.HTM FAO - Lhake Tanganyika Regional Fisheries Porjet]
* [http://www.waterandnature.org/1e.html IUCN - Lhake Tanganyika – Abundance of Lhife fur Lhife] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060506055109/http://www.waterandnature.org/1e.html |date=2006-05-06 }}
== Ber tamien ==
* [[Grandes lhagos Africanos]]
* [[Hidrografie]]
{{Refréncias}}
[[Catadorie:Lhagos de l Burundi|Tanganica]]
[[Catadorie:Lhagos de la República Democrática de l Cungo|Tanganica]]
[[Catadorie:Lhagos de la Tanzánia|Tanganica]]
[[Catadorie:Lhagos de la Zámbia|Tanganica]]
3rluktwu32cp0u2p0ccmzcufsz55tn6
Ouceano Antártico
0
677
107225
79186
2026-07-19T12:04:00Z
~2026-38935-23
15383
/* */
107225
wikitext
text/x-wiki
Tamien coincido por '''ouceano Austral''', l '''ouceano Antártico''' ye l nome dado al cunjunto de las augas que banhan l [[Antártica|Cuntinente Antártico]], mas que an rialidade custituen l prolongamento meridional de l [[ouceano Atlántico]], [[ouceano Pacífico]] i [[ouceano Índico]]. Muitos cientistas, oceanógrafos i geógrafos, nun reconhecen la eisisténcia de l ouceano Antártico, cunsiderando-lo cumo ua junçon de partes de l outros ouceanos.
L '''ouceano glacial Antártico''' se stende zde la cuosta [[antártica]] até a la lhatitude de ls 60° S; lhemite cumbencional cul [[Ouceano Atlántico]], l [[Ouceano Pacífico]] i l [[Ouceano Índico]]. Ye l penúltimo ouceano an stenson (solo l [[ouceano Ártico]] ye menor). Formalmente, sue stenson fui definida pula [[Organizaçon Hidrográfica Anternacional]] ne l anho [[2000]] i coincide cun ls lhemites fixados pul [[tratado Antártico]].
L Ouceano Antártico ye l solo a rodear l globo de forma cumpleta, i circula cumpletamente la [[Antártica|Antártida]]. Ten ua superfície de 20.327.000 kn², ua cifra que cumprende als mares periféricos: l [[mar de Amundsen]], l [[mar de Bellingshausen]], parte de la [[passaige de Drake]], l [[mar de Ross]] i l [[mar de Weddell]]. La tierra firme que borda l ouceano ten 17.968 kn de cuosta.
[[Fexeiro:Southern Ocean.png|right]]
== Stória ==
Juridicamente, pul [[tratado de la Antártica]], assinado die [[1 de janeiro]] de [[1956]], l ouceano Antártico i l cuntinente Antártico serien de respunsabilidade de l seguintes países, para usos pacíficos i científicos; [[Chile]], [[Argentina]], [[Austrália]], [[Bélgica]], [[I.U.La]], [[Fráncia]], [[Japon]], [[Noruega]], [[Nuoba Zelándia]], [[Reino Ounido]], [[África de l Sul]] i Rússia (cumo heirdeira de la [[Ounion de las Repúblicas Socialistas Sobiéticas]]).
== Clima ==
La temperatura de l mar barie de +10 °[[Celsius|C]] la -2 °C. Tempestades [[Ciclones|ciclónicas]] se moben de l lheste girando al redor de l cuntinente antártico i son frequentemente de fuorte antensidade, i son la causa de la defrença de temperatura antre ls carambelos i l ouceano abierto.
La superfície oceánica stá antre ls 40° de [[latitude]] sul i la [[Corrente Circumpolar Antártica]] que ten ls bentos más fuortes de l planeta. Ne l ambierno l ouceano se stende até ls 65° S an direçon al Pacífico i até ls 55° S an direçon al Atlántico, deixando la temperatura superficial ambaixo de zero. An alguas cuostas, ls fuortes i custantes bentos probenientes de l anterior mantén la cuosta lhibre de carambelo tamien ne l ambierno.
La camada que se forma al redor de l cuntinente antártico, ye de aprossimadamente 1 n de perfundidade, ten pul menos 2,6 milhones de kn² an márcio i chega al mássimo de 18,8 milhones de kn² an setembre, un oumento de más de siete bezes. La [[Corrente Circumpolar Antártica]], de 21.000 kn de anchura, se mobe eternamente para lheste. Ye a maior corrente de l mundo, i transporta 130 milhones de n³/s, 100 bezes más que todos ls rius de la Tierra juntos. Las óndias puoden ser mui altas. Ls [[iceberg]]s antárticos puoden tenr dimensones amponentes, stendendo-se por quilómetros i custituen un peligro para la [[nabegaçon]].
L punto más perfundo de l ouceano se ancontra ne l stremo [[meridional]] de la [[Fossa Sandwich de l Sul]] i alcança 7.235 n de perfundidade.
== Fondo oceánico ==
L Ouceano Antártico, cun ua perfundidade giralmente cumprendida antre ls 4.000 i 5.000 metros, ye un ouceano perfundo cun poucas zonas streitas de augas pouco perfundas. La [[plataforma cuntinental]] antártica ye streita i relatibamente perfunda an relaçon a las outras: de l 400 als 800 metros, contra ua média mundial de 133 metros.
== Recursos naturales ==
Ls recursos naturales de l Ouceano Antártico inda nun ténen sido splorados, mas eisisten grandes jazidas de [[petróleo]] i [[gáç natural]] nas prossimidades de l cuntinente antártico i de nódulos de [[manganés]]. L carambelo que cobre la [[Antártida]] ye a maior reserba de [[auga]] doce de l mundo: quaije 81% de l total.
== Biodibersidade ==
L Ouceano Antártico ten ua [[biodibersidade]] eimensa i inda mui pouco splorada. Sue fauna barie de pinguines, pinípedes i [[cetáceos]], até cianobatérias, [[fitoplánton]] i [[krill]], que anque pequeinhos serben de alimento para ls animales maiores.
La antártida nun ten flora terrestre, i sue sola cumposiçon begetal ye feita por [[oucas]] marinas i outros ourganismos outótrofos.
[[Catadorie:Ouceanos|Antartico]]
03y3kf4leee1lcrfw5exxvwh9reykey
107226
107225
2026-07-19T12:06:07Z
~2026-38935-23
15383
/* Recursos naturales */
107226
wikitext
text/x-wiki
Tamien coincido por '''ouceano Austral''', l '''ouceano Antártico''' ye l nome dado al cunjunto de las augas que banhan l [[Antártica|Cuntinente Antártico]], mas que an rialidade custituen l prolongamento meridional de l [[ouceano Atlántico]], [[ouceano Pacífico]] i [[ouceano Índico]]. Muitos cientistas, oceanógrafos i geógrafos, nun reconhecen la eisisténcia de l ouceano Antártico, cunsiderando-lo cumo ua junçon de partes de l outros ouceanos.
L '''ouceano glacial Antártico''' se stende zde la cuosta [[antártica]] até a la lhatitude de ls 60° S; lhemite cumbencional cul [[Ouceano Atlántico]], l [[Ouceano Pacífico]] i l [[Ouceano Índico]]. Ye l penúltimo ouceano an stenson (solo l [[ouceano Ártico]] ye menor). Formalmente, sue stenson fui definida pula [[Organizaçon Hidrográfica Anternacional]] ne l anho [[2000]] i coincide cun ls lhemites fixados pul [[tratado Antártico]].
L Ouceano Antártico ye l solo a rodear l globo de forma cumpleta, i circula cumpletamente la [[Antártica|Antártida]]. Ten ua superfície de 20.327.000 kn², ua cifra que cumprende als mares periféricos: l [[mar de Amundsen]], l [[mar de Bellingshausen]], parte de la [[passaige de Drake]], l [[mar de Ross]] i l [[mar de Weddell]]. La tierra firme que borda l ouceano ten 17.968 kn de cuosta.
[[Fexeiro:Southern Ocean.png|right]]
== Stória ==
Juridicamente, pul [[tratado de la Antártica]], assinado die [[1 de janeiro]] de [[1956]], l ouceano Antártico i l cuntinente Antártico serien de respunsabilidade de l seguintes países, para usos pacíficos i científicos; [[Chile]], [[Argentina]], [[Oustrália]], [[Bélgica]], [[I.U.La]], [[Fráncia]], [[Japon]], [[Noruega]], [[Nuoba Zelándia]], [[Reino Ounido]], [[África de l Sul]] i Rússia (cumo heirdeira de la [[Ounion de las Repúblicas Socialistas Sobiéticas]]).
== Clima ==
La temperatura de l mar barie de +10 °[[Celsius|C]] la -2 °C. Tempestades [[Ciclones|ciclónicas]] se moben de l lheste girando al redor de l cuntinente antártico i son frequentemente de fuorte antensidade, i son la causa de la defrença de temperatura antre ls carambelos i l ouceano abierto.
La superfície oceánica stá antre ls 40° de [[latitude]] sul i la [[Corrente Circumpolar Antártica]] que ten ls bentos más fuortes de l planeta. Ne l ambierno l ouceano se stende até ls 65° S an direçon al Pacífico i até ls 55° S an direçon al Atlántico, deixando la temperatura superficial ambaixo de zero. An alguas cuostas, ls fuortes i custantes bentos probenientes de l anterior mantén la cuosta lhibre de carambelo tamien ne l ambierno.
La camada que se forma al redor de l cuntinente antártico, ye de aprossimadamente 1 n de perfundidade, ten pul menos 2,6 milhones de kn² an márcio i chega al mássimo de 18,8 milhones de kn² an setembre, un oumento de más de siete bezes. La [[Corrente Circumpolar Antártica]], de 21.000 kn de anchura, se mobe eternamente para lheste. Ye a maior corrente de l mundo, i transporta 130 milhones de n³/s, 100 bezes más que todos ls rius de la Tierra juntos. Las óndias puoden ser mui altas. Ls [[iceberg]]s antárticos puoden tenr dimensones amponentes, stendendo-se por quilómetros i custituen un peligro para la [[nabegaçon]].
L punto más perfundo de l ouceano se ancontra ne l stremo [[meridional]] de la [[Fossa Sandwich de l Sul]] i alcança 7.235 n de perfundidade.
== Fondo oceánico ==
L Ouceano Antártico, cun ua perfundidade giralmente cumprendida antre ls 4.000 i 5.000 metros, ye un ouceano perfundo cun poucas zonas streitas de augas pouco perfundas. La [[plataforma cuntinental]] antártica ye streita i relatibamente perfunda an relaçon a las outras: de l 400 als 800 metros, contra ua média mundial de 133 metros.
== Recursos naturales ==
Ls recursos naturales de l Ouceano Antártico inda nun ténen sido splorados, mas eisisten grandes jazidas de [[petróleo]] i [[gáç natural]] nas prossimidades de l cuntinente antártico i de nódulos de [[manganés]]. L carambelo que cobre la [[Antártica|Antártida]] ye a maior reserba de [[auga]] doce de l mundo: quaije 81% de l total.
== Biodibersidade ==
L Ouceano Antártico ten ua [[biodibersidade]] eimensa i inda mui pouco splorada. Sue fauna barie de pinguines, pinípedes i [[cetáceos]], até cianobatérias, [[fitoplánton]] i [[krill]], que anque pequeinhos serben de alimento para ls animales maiores.
La antártida nun ten flora terrestre, i sue sola cumposiçon begetal ye feita por [[oucas]] marinas i outros ourganismos outótrofos.
[[Catadorie:Ouceanos|Antartico]]
bnowd6vn9ctca4qyqf03ki4y2dwrtuj
Riu Minho
0
4838
107246
101808
2026-07-20T11:20:47Z
~2026-30875-10
15270
g
107246
wikitext
text/x-wiki
{{geocordenadas|41_51_55_N_08_52_11_W|41º 51' N 08º 52' L}}
{{Ber zambig|outros seneficados de Minho|Minho}}
{{Anfo/Riu|
|nome = Minho
|eimaige = Minho_River_map.png
|lhegenda = Lhocalizaçon de l Riu Minho
|cumprimiento = 300
|nacente = [[Meira (serra)|Serra de Meira, Spanha]]
|alt_nacente = 750
|foç = [[Ouceano Atlántico|Atlántico]]
|paíç = {{ESP}}, {{PRT}}
}}
L '''Minho''' (an [[Lhéngua galega|galego]] ''Miño'') ye un riu anternacional que nace a ua altitude de 750 m na [[Meira (serra)|serra de Meira]], na Quemunidade Outónoma de la [[Galiza]] i percorre cerca de 300 quilómetros até zaugar ne l [[ouceano Atlántico]] a sul de la lhocalidade de la [[La Guarda|Guarda]] i a norte de [[Camina]]. Ne ls redadeiros 75 quilómetros de l sou percurso, antre [[Melgaço (Pertual)|Melgaço]] i la foç, l Minho sirbe de frunteira antre [[Spanha]] i [[Pertual]].
Antre la nacente i la foç, l riu Minho passa por [[Lhugo (Spanha)|Lhugo]], [[Ourense]], [[Melgaço (Pertual)|Melgaço]], [[Monçon (Pertual)|Monçon]], [[Tui]], [[Balença (Pertual)|Balença]], [[Bila Nuoba de Cerbeira]] i [[Camina]].
L riu Minho era chamado de ''Minius'' ó ''Baenis'' puls antigos storiadores.
== Afluentes ==
=== Borda dreita ===
Na [[Probincia de Pontebedra]]: [[riu Tamuxe]] ''(tamien chamado riu Carballas ó Carballo)'', [[riu Pego]], [[riu Cereixo de la Briña]], [[riu Furnia]] ''(tamien chamado Forcadela)'', [[riu Lhouro]], [[riu Tea]], [[riu Caselas]], [[riu Deba]] ''(hai outro riu Deba na borda squierda)'', [[riu Ribadil]], [[riu Cea]].
Na [[porbíncia de Ourense]]: [[riu Abia]], [[riu Barbantiño]]. [[riu Bubal]] ne l lhemite de [[Porbíncia de Ourense|Ourense]] cula [[Porbíncia de Lhugo|Lhugo]]. Na [[porbíncia de Lhugo]]: [[riu Asma]], [[riu Narón]], [[riu Ferreira]], [[riu Mera]], [[riu Narla]], [[riu Lhadra]], [[riu Támoga]], [[riu Anllo]] i riu Trancoso que faç la frunteira cun Spanha an [[Fianes (Melgaço)|Fianes]], [[Cristobal]] i S. Griegório - [[Melgaço (Pertual)|Melgaço]].
=== Borda squierda ===
[[Riu Mouro]], [[riu Gadanha]] i [[riu Coura]] na borda pertuesa, [[Riu Deba]] ''(hai outro riu Deba pula borda dreita)'', [[riu Arnoia]], [[riu Barbaña]] (ne l cunceilho de [[Ourense]]), [[riu Lhonia]] ''(ne l cunceilho de Ourense)'', [[riu Sil]], [[riu Sardiñeiras]], [[riu Lhoio]], [[riu Neira]], [[riu Chamoso]], [[riu Robra]] ''(tamien chamado riu Santa Marta)'', [[riu Lhea]], [[Riu Azúmara]].
== Ilhas ==
* [[Ilha de ls Amores (Riu Minho)|Ilha de ls Amores]]
* [[Ilha de la Boega]]
* [[Ínsua (Riu Minho)|Ínsua]]
== Améijoa asiática ==
Ls redadeiros 40 quilómetros de l riu Minho stan quelonizados pula [[Améijoa asiática]] ([[Corbicula fluminea]]). L'améijoa adatou-se a las cundiçones i acupou l spácio, quaije eileminando outras speces.
L'améijoa asiática fui detetada pula purmeira beç ne l riu Minho an 1989. Antes desso, yá tenie chegado al [[Riu Teijo|Teijo]], talbeç a la boleia an nabios de trasporte.
== Ber tamien ==
* [[Aquamuseu de l Riu Minho]]
* Barcas de l Minho na rede [http://www.barcas.org]
== Lhigaçones sternas ==
{{commonscat|Minho River}}
* [http://www.inag.pt/inag2004/port/a_intervencao/planeamento/pbh/pbh01.html INAG, Plano de Bacie Heidrográfica de l Riu Minho] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090508060243/http://www.inag.pt/inag2004/port/a_intervencao/planeamento/pbh/pbh01.html |date=2009-05-08 }}
* [http://www.avesdeportugal.info/sitestuminho.html Oubservaçon de abes ne l stuário de l riu Minho]
{{Rius de Pertual}}
[[Catadorie:Riu Minho| ]]
q4jlu6w68ddx1d5kz9iqc57lotst7zn
Eitália
0
4870
107235
106405
2026-07-19T15:28:53Z
~2026-30875-10
15270
/* Fotografías */
107235
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<big>'''Repubblica Italiana'''</big>
|-
| style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 |
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0"
|-
| align="center" width="140px" |[[Fexeiro:Flag of Italy.svg|left|130px]]
| align="center" width="140px" |[[Fexeiro:Emblem of Italy.svg|left|125px]]
|}
|-
| align="center" colspan=2 |[[Fexeiro:EU-Italy.svg|left|290px]]
|-
| '''Lhéngua oufecial''' || [[Lhéngua eitaliana|Eitaliano]]<br />
|-
| '''Capital'''<br /> - Populaçon:<br />|| [[Roma]]<br />2 864 731<small>(2015)</small>
|-
| '''Área'''<br />
| 301.340 km² <br />
|-
| '''Populaçon'''<br /> - Total:<br /> - Densidade:
| <br />60 507 590 <small>(2017)</small><br />200,8 ab./km²
|-
|align="center" colspan=2 | Hino nacional: Fratelli d'Italia '' ou ''Inno di Mameli''</small><br /> [[Ficheiro:National anthem of Italy - U.S. Navy Band (long version).ogg|centro|noicon.]]
|-
|}
'''Eitália''' ye un paíç localizado ne l sudoeste de la [[Ouropa]]. La capital ye la cidade de [[Roma]].
Principais cidades: [[Roma]], [[Bari]], [[Beneza]], [[Berona]], [[Bologna]], [[Bolzano]], [[Cagliari]], [[Florenzia]], [[Genoa]], [[Mantua]], [[Milano|Milon]], [[Napolis]], [[Padua]], [[Palermo]], [[Parma]], [[Ravena]], [[Turim]], e [[Trieste]].
== Fotografies ==
<gallery>
Fexeiro:Temple of Concordia, Agrigento.jpg|Agrigento, Templo de la Concórdie
|Monte Bianco
Fexeiro:Altar della Patria September 2015-1.jpg|Roma, l Vitoriáno
Fexeiro:Milano Italy Duomo-Milan-01.jpg|Milon, l Duomo
Fexeiro:Cascata delle Marmore 2.JPG|Cachoeiras de ls Marmore
Fexeiro:CasertaReale.jpg|Caserta
</gallery>
== {{Ligaçones sternas}} ==
* {{Link|it|2=http://www.governo.it/|3=Portal de l Gobierno Eitaliano}}
* {{Link|it|2=http://www.parlamento.it/|3=Portal de l Parlamento Eitaliano}}
{{Paízes de la Ouropa}}
[[Catadorie:Paízes de la Ouropa]]
[[Category:Eitália| ]]
o5fdg5pzx5eocr559cwyxm4wyzmeq17
Papa Francisco
0
7968
107244
105931
2026-07-19T17:33:15Z
~2026-30875-10
15270
107244
wikitext
text/x-wiki
'''Francisco''' (an latin: ''Franciscus''), nacido '''Jorge Mario Bergoglio''' SJ (1936 - 2025) fui l 266º [[papa]] de la [[Eigreija Católica Apostólica Romana]] i xefe de stado de l [[Baticano]], sucedendo l [[Papa Bento XVI]], qu'abdicou al papado an 28 de febreiro de [[2013]].
Fui l purmeiro papa nacido ne l cuntinente amaricano ([[Argentina]]), l purmeiro pontífice nun ouropeu an mais de 1200<ref>[http://www.nytimes.com/2013/03/14/world/europe/cardinals-elect-new-pope.html The New Pope: Bergoglio of Argentina - The New York Times]</ref> anhos i tamien l purmeiro papa jesuíta de la stória, fui eileito papa an 13 de márcio de 2013<ref>[http://www.vatican.va/phome_po.htm ''Habemus Papam Franciscum'']</ref> i lo fui até a sua muorte el 21 de [[abril]] de 2025.
Sucedeu-lhe papa [[Lion XIV]] an 8 de [[maio]] de 2025.
== Escudo ==
<gallery>
Image:Coat of arms of Franciscus.svg|Escudo de papa Francisco
</gallery>
==Refréncias ==
<references/>
== {{Ligaçones sternas}} ==
* [http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bbergj.html Perfil de l papa em Catholic-Hierarchy]
{{DEFAULTSORT:Francisco, Papa}}
[[Catadorie:Papas]]
56q6h0ri2a6psdgdez1wo9iz334n9u5
República Democrática de l Congo
0
11741
107230
103573
2026-07-19T12:29:28Z
~2026-38935-23
15383
/* */
107230
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style="margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<big>'''República Democrática de l Congo'''</big>
|-
| style="background:#efefef;" align="center" colspan=2 |
{| border="0" cellpadding="2" cellspacing="0"
|-
| align="center" width="140px" |[[Fexeiro:Flag of the Democratic Republic of the Congo.svg|left|130px]]
| align="center" width="140px" |[[Fexeiro:Coat of arms of the Democratic Republic of the Congo (grey spear).svg|left|100px]]
|}
|-
| align="center" colspan=2 |[[Fexeiro:Location Democratic Republic of the Congo AU Africa.svg|left|290px]]
|-
| '''Lhéngua oufecial''' || [[Lhéngua francesa|Francés]]
|-
| '''Capital'''<br /> - Populaçon:<br />|| {{l|Kinsasha}}
|-
|-
|}
'''República Democrática de l Cungo''' ye un paíç de la África, próssimo la [[República de l Congo]], [[Angola]], [[África de l Sul]],sue lhéngua ye la [[lhéngua Francesa]]
{{commons|Democratic Republic of Congo}}
[[Catadorie:República Democrática de l Cungo]]
jp4q3mdqps8iqevh7vuohngrq0t1cni
Ñaouru
0
11940
107242
106896
2026-07-19T16:27:08Z
~2026-30875-10
15270
107242
wikitext
text/x-wiki
'''Ñaouru''' (Nauruano : Naoero ) , ouficialmente la '''República de Ñaouru''' ( Nauruano : Repubriki Naoero ) i antes coincida cumo Pleasant Eisland , ye un paíç ansular i microestado na Oceania , ne l Pacífico Central. Sou bezino mais próssimo ye Banaba de [[Quiribati]] , cerca de 300 Km (190 milhas) la lheste. Queda la noroiste de [[Tubalu]] , 1.300 Km (810 milhas) la nordeste de las [[Ilhas Salomon]] , la lheste-nordeste de [[Papua-Nuoba Guiné|Papua Nuoba Guiné]] , la sudeste de ls Stados Federados de la Micronésia i al sul de las [[Ilhas Marshall]] . Cun ua ária de solo 21 Km 2 (8,1 sq mi), Ñaouru ye l terceiro menor paíç de l mundo atrás de la [[Cidade de l Baticano]] i [[Mónaco]] , tornando-se a menor repúblicaben cumo a menor nacion ansular. Sue populaçon de cerca de 10.000 ye la segunda menor de l mundo (sin ancluir colónias ó territórios ultramarinos), depuis de la Cidade de l Baticano.
[[File:Flag of Nauru.svg|thumb|bandeira de Ñaouru]]
[[File:Nauru on the globe (Polynesia centered).svg|thumb|mapa de Ñaouru]]
1hl2f274jz6bnd7limubudlqtnjf4hv
Ḥóquei ne l carambelo
0
11951
107243
100372
2026-07-19T16:29:39Z
~2026-30875-10
15270
107243
wikitext
text/x-wiki
L '''ḥóquei ne l carambelo''' ye un jogo d'eiquipe jogado ne l carambelo nun rinque d'hóquei . dues eiquipes de seis pessonas jogan ua contra l'outra nua situaçon de jogo normal an Kaukalo.
An ua situaçon normal de jogo, ua eiquipe ten un jogador an campo, ó seia, un goleiro , dous zagueiros i trés atacantes . L'eiquipe giralmente cunsiste de trés a quatro jogadores de campo i dous goleiros. L trio d'ataque ye chamado de cadeia d'ataque ó solo ua cadeia .
Ambas las eiquipes ténen sou própio golo na pista, cun ua ária de golo a la sue frente. La pintura ye ua armaçon de metal cun malha ne l telhado i an todos ls lhados, sceto na frente. Las eiquipes tentan fazer l golo culs tacos de ḥóquei , ó seia, mobimentar l çco de borraixa, que sirbe cumo ferramienta de jogo , passando pul goleiro até l golo adbersairo i, por bias desso, defenden la própia baliza para que l'adbersairo nun mexa ne l golo. çco alhá. Quando l jogo tremina, l bencedor ye l'eiquipa que marcou mais golos. Na [[Finlándia]], l'hóquei ne l carambelo ye l mais popular de ls sportes coletibos i l segundo maior númaro de torcedores depuis de l futebol
[[File:Iran men's ice hockey league in Tehran.jpg|thumb|ḥóquei]]
mjewq0cufs5pk99rtmmi4m9vaglsdpu
Karate
0
12361
107236
107131
2026-07-19T15:32:02Z
~2026-30875-10
15270
t
107236
wikitext
text/x-wiki
{{khrs|'''Karate'''|空手|からて}} ye ua arte marcial que nacéu nel [[Reino de Lhéquias]] (Arquipélago de Okinawa), desenbolbéndose a partir das artes marciais indígenas de las [[ilha]]s, que teneban l nome genérico de ''te'' ou ''ti'' {{kanji|手|mão}}, mesturando elementos d'outras artes marciais, principalmente las que beneban de la [[China]]. Esta modalidade ebolucionou rápidamente i, mentres l karate moderno seija principalmente ua arte de golpiar que usa punhos i patadas, dalgunas escolas más tradiçonales preservan i emplegan técnicas de arroios i de trabamento das articulaçones.<ref name="krt1">{{citar web
| url = https://ageshiojapan.com/okinawa_karate/okinawan-karate-history
| títalo = Okinawan Karate History
| acessodata = 04-12-2024
| lhéngua = en
}}</ref>
Per conta de l intercâmbio cultural i mercantil, dende ls anhos 1300, artistas marciais chineses labraron las sues técnicas pa Okinawa i, a pesar de que l Reino de Lhéquias fora transformado nun estado fantoche pol Clan de Satsuma en [[1609 (anho)|1609]], ls laços culturaes con China ficaron fuertes. Porque ls natibos foron prohibidos de portar [[espada]]s, grupos clandestinos das classes aristocratas criaron métodos de combate desarmado como forma de resistência, combiando estilos locales i chineses.<ref name="krt1"/><ref name="krt2">{{Citar web
| lhéngua = en
| títalo = Okinawa
| acessodata = 04-12-2024
| url = https://www.fsk-karate.com.br/okinawa
}}</ref><ref name="krt3">{{Citar web
| publicado = Rádio Karate
| lhéngua = pt
| títalo = Okinawa
| acessodata = 04-12-2024
| url = https://pintokaratedojo.wordpress.com/2013/12/06/historia-do-karate-em-okinawa/
}}</ref>
Esta mistura de las artes marciais pasó a se conoecer cumo karate {{kanji||}}, pois era la bielha arte de l '''te''', mas predominava las técnicas chinesas. Nun principio, nun habia uniformes, cinturones coloridos, sistemas de graduaçon ou estilos padronizadus. L entreno enfatizaba la autodisciplina, i muitos de ls sous elementos esenciales ya estaban, na verdá, ncorporados habie más de un sieclo.<ref name="krt2"/>
L karate nun era solo combate, mas tamién un refleuto d'ua cultura de resisténcia i preserbaçon. La adatabilidade de las artes marciais, combinada cola riqueza das anfluéncias culturales, permitiu que estas tradicions florecêssen, mesmo baixo l peso de la proibiçon i la ocupaçon.
Despois de dos sieclos i meio de dominaçon por Satsuma, an 1879, l'Ampério Japonés finalmiente anexionou l reino, tornandolo nel Concelho d’Oquinaua. Ls samurais de Ryukyu perderon la sua posiçon social, l que causou una enourme presson sobre ls mestres de karate non solo pa preservare la sue arte, mas tamiém tolo sou mou de bida. Un feito importante pa la subzistência de la modade foi l karate passar a ser materia letiva nas escolas de la reigion nel anho 1905. Depués, al correr de l’era Taishō (1912–1926), el karate foi introduzidu nel resto de Xapón por [[Gichin Funakoshi]], [[Kenwa Mabuni]], [[Motobu Choki]] i outros mestres. Sucedie ahinda d’aser incorporados outros câmbios, como foi l’adoçon de vários elementos del [[judô]], como l’emploigo de uniformes de treino, cintos coloridos i sistemas de graduaçon, motibado pol sentimento ultranacionalista de los anhos 1930, que afeutou tolos aspectos de la cultura japonesa. Alen disso, nel mote de tornar la arte marcial más palatabla al gosto geral japonés, Funakoshi alterou ls nomes de várias técnicas. Nos primeiros anhos, la popularidade era poca, mas l caso de l mestre Motobu haber derrotadu un boxeador estrangereiro — que era ben maior que si fisicamente — an Quioto, fez con que l karate tornasse rápidamiente bien conhecido.
Nesa mesma época, el nacionalismo japonés escalaba rápidamiente, al que l nome de la arte foi cambiado, isto é, la sua grafia foi trocada, deixando d’aser escrita cun {{Kanji|唐手|man chinesa}} pa {{Kanji|空手|man vazia}}. De verdá, la pronúncia era la mesma, mas tentabia-se nacionalizalhi completamiente las orígens i apagal qualsiquier trazo d’outras culturas.
== Técnicas ==
El karate, a despieto de l que parecie an ls meios de comunicaçon, nun se resuma a un tipo de luta que solo usa punhos i pontapés, mas, ben al contrario diso, ye ua arte marcial que empleiga tolo corpo i tolos tipos de técnicas, porque evolui an l campo de batalha i, después, num ambiente rodeiado de certa bioléncia, derivada de ls vários períodos an que Oquinaua stóu sometida por potências esterncheiras. Asin sendo, fa parte de l currículo de l karaté las técnicas de punho, pancadas, derrubadas, pontapés, fugidas i imobilizaçones.<ref>{{Citar web
| publicado = Puro Karate
| lhéngua = en
| títalo = Karate: an misunderstood art
| acessodata = 05-12-2024
| url = https://purokarate.com.br/en/2019/06/09/karate-an-misunderstood-art/
| data = 12-06-2019
}}</ref>
=== Katame waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ashi garami]]
# [[Ashi gatame]]
# [[Eri jime]]
# [[Fukubu jime]]
# [[Hadaka jime]]
# [[Hara gatame]]
# [[Juji gatame]]
# [[Jujigata jime]]
# [[Kanunki gatame]]
# [[Kata gatame]]
# [[Katate jime]]
# [[Katawa jime]]
# [[Kesa gatame]]
# [[Nami juji jime]]
# [[Shiho gatame]]
# [[Shikaku gatame]]
# [[Ude garami]]
# [[Uki gatame]]
# [[Ura gatame]]
</div>
=== Nage waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ashi barai]]
# [[Ashi hiki]]
# [[Byobudaoshi]]
# [[Daki wakare]]
# [[Gyaku tsuchi]]
# [[Harai goshi]]
# [[Hane goshi]]
# [[Hebi karamu]]
# [[Hikikomi gaeshi]]
# [[Ishi guruma]]
# [[Irimi nage]]
# [[Juji nage]]
# [[Kaiten nage]]
# [[Kakato gaeshi]]
# [[Kani basami]]
# [[Kata guruma]]
# [[Katawa guruma]]
# [[Katawa oroshi]]
# [[Kibisu gaeshi]]
# [[Ko uchi gaeshi]]
# [[Kokyu nage]]
# [[Koma nage]]
# [[Koshi guruma]]
# [[Koshiwa oroshi]]
# [[Kote gaeshi]]
# [[Kubiwa nage]]
# [[Maki otoshi]]
# [[Morote gari]]
# [[Udewa morote gari]]
# [[Nami gaeshi]]
# [[Nekoashi hiki]]
# [[Ryu otoshi]]
# [[Sagiho]]
# [[Sakatsuchi]]
# [[Seoi nage]]
# [[Seoi otoshi]]
# [[Shiho nage]]
# [[Soto gari]]
# [[Sumi gaeshi]]
# [[Smui otoshi]]
# [[Tai otoshi]]
# [[Take daoshi]]
# [[Tani otoshi]]
# [[Tawara gaeshi]]
# [[Tenchi nage]]
# [[Tsubame gaeshi]]
# [[Tsubo oroshi]]
# [[Tsumu ashi]]
# [[Tsurikomi ashi]]
# [[Tsurikomi goshi]]
# [[Uchi gari]]
# [[Uchi mata]]
# [[Uki goshi]]
# [[Utsuri goshi]]
# [[Ura nage]]
# [[Unshu geri]]
# [[Yama arashi]]
# [[Yanagi otoshi]]
# [[Yaridama]]
# [[Yariotsuku]]
# [[Yoko otoshi]]
</div>
=== Tachi waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Aguraza]]
# [[Ayumi dachi]]
# [[Ba dachi]]
# [[Baasai dachi]]
# [[Banoji dachi]]
# [[Bensoku dachi]]
# [[Choji dachi]]
# [[Chumoku dachi]]
# [[Dankan dachi]]
# [[Enoji dachi]]
# [[Ensei dachi]]
# [[Fudo dachi]]
# [[Fukko dachi]]
# [[Futsu dachi]]
# [[Gankaku dachi]]
# [[Garyu dachi]]
# [[Gisho dachi]]
# [[Gyaku nekoashi dachi]]
# [[Gyaku zenkutsu dachi]]
# [[Hachiji dachi]]
# [[Hakutsuru dachi]]
# [[Han kokutsu dachi]]
# [[Han sokutsu dachi]]
# [[Han zenkutsu dachi]]
# [[Hangetsu dachi]]
# [[Hebi dachi]]
# [[Heisoku dachi]]
# [[Heiko dachi]]
# [[Hikui dachi]]
# [[Hyo dachi]]
# [[Iaigoshi dachi]]
# [[Ippon ashi dachi]]
# [[Jigo dachi]]
# [[Jigotai dachi]]
# [[Juji dachi]]
# [[Kaisoku dachi]]
# [[Kake dachi]]
# [[Kakeashi dachi]]
# [[Kamae]]
# [[Kasei kokutsu dachi]]
# [[Kakuritsu dachi]]
# [[Kakuryu dachi]]
# [[Katahiza dachi]]
# [[Katashi dachi]]
# [[Kei kokutsu dachi]]
# [[Kiba dachi]]
# [[Kokutsu dachi]]
# [[Koryu dachi]]
# [[Kosa dachi]]
# [[Koshi dachi]]
# [[Kosoku dachi]]
# [[Kyo kokutsu dachi]]
# [[Kugiashi dachi]]
# [[Kumo dachi]]
# [[Kunoji dachi]]
# [[Kuzure heiko dachi]]
# [[Manji dachi]]
# [[Moroashi dachi]]
# [[Moto dachi]]
# [[Musubi dachi]]
# [[Naihanchi dachi]]
# [[Nekoashi dachi]]
# [[Nigeashi dachi]]
# [[Nio dachi]]
# [[Renoji dachi]]
# [[Ryoashi dachi]]
# [[Ryuashi dachi]]
# [[Sagiashi dachi]]
# [[Sanchin dachi]]
# [[Seisan dachi]]
# [[Seiza]]
# [[Shiko dachi]]
# [[Sho kokutsu dachi]]
# [[Sho sokutsu dachi]]
# [[Sho zenkutsu dachi]]
# [[Sokutsu dachi]]
# [[Soto iaigoshi dachi]]
# [[Sotoji dachi]]
# [[Su dachi]]
# [[Sumo dachi]]
# [[Sunsu dachi]]
# [[Suriashi dachi]]
# [[Takai dachi]]
# [[Teiji dachi]]
# [[Teinoji dachi]]
# [[Tora dachi]]
# [[Toten dachi]]
# [[Tsumasaki dachi]]
# [[Tsuru dachi]]
# [[Tsuruashi dachi]]
# [[Uchi hachiji dachi]]
# [[Uchiwa dachi]]
# [[Ukiashi dachi]]
# [[Ushiro nekoashi dachi]]
# [[Yaya fukai zenkutsu dachi]]
# [[Zawan dachi]]
# [[Zenkutsu dachi]]
</div>
=== Tsuki waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Age zuki]]
# [[Awase zuki]]
# [[Choku zuki]]
# [[Chudan zuki]]
# [[Furi zuki]]
# [[Fumikomi zuki]]
# [[Gedan zuki]]
# [[Gyaku zuki]]
# [[Hako zuki]]
# [[Hasami zuki]]
# [[Hasso zuki]]
# [[Heiko zuki]]
# [[Hikite zuki]]
# [[Hineri zuki]]
# [[Jodan zuki]]
# [[Jun zuki]]
# [[Kage zuki]]
# [[Kagi zuki]]
# [[Kake zuki]]
# [[Kakiwake zuki]]
# [[Kakushi zuki]]
# [[Kara zuki]]
# [[Kihon zuki]]
# [[Kiri kaeshi zuki]]
# [[Kizami zuki]]
# [[Kyo zuki]]
# [[Mawashi zuki]]
# [[Morote zuki]]
# [[Nagare zuki]]
# [[Nagashi zuki]]
# [[Naoshi zuki]]
# [[Nukite zuki]]
# [[Oi zuki]]
# [[Otoshi zuki]]
# [[Ren tsuki]]
# [[Ren zuki]]
# [[Sayu zuki]]
# [[Seiken zuki]]
# [[Shi zuki]]
# [[Shuto zuki]]
# [[Sukui zuki]]
# [[Tate zuki]]
# [[Uchi zuki]]
# [[Ura zuki]]
# [[Wa zuki]]
# [[Yama zuki]]
# [[Yoko zuki]]
</div>
=== Uchi waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ato uchi]]
# [[Boshi uchi]]
# [[Furi uchi]]
# [[Haishu uchi]]
# [[Haito uchi]]
# [[Hasami uch]]
# [[Hiji uchi]]
# [[Enpi ate]]
# [[Enpi uchi]]
# [[Kakushiken uchi]]
# [[kakuto uchi]]
# [[Ko uchi]]
# [[Koken uchi]]
# [[Kote uchi]]
# [[Kumade uchi]]
# [[Mawashi uchi]]
# [[Sayu uchi]]
# [[Seiryuto uchi]]
# [[Shomen uchi]]
# [[Shote uchi]]
# [[Shuto uchi]]
# [[Teisho uchi]]
# [[Tetsui uch]]
# [[Toho uchi]]
# [[Uchi uchi]]
# [[Uraken uchi]]
# [[Yokomen uchi]]
</div>
=== Uke waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Age uke]]
# [[Ashi uke]]
# [[Awase uke]]
# [[Choku uke]]
# [[Haisoku uke]]
# [[Haito uke]]
# [[Harai uke]]
# [[Gedan barai uke]]
# [[Hazushi uke]]
# [[Magetori barai uke]]
# [[Hasami uke]]
# [[Hiji uke]]
# [[Hiki uke]]
# [[Hineri uke]]
# [[Hirate uke]]
# [[Hiza uke]]
# [[Ippon uke]]
# [[Juji uke]]
# [[Kaisho uke]]
# [[Kake uke]]
# [[Kakete uke]]
# [[Kakiwake uke]]
# [[Kara uke]]
# [[Keito uke]]
# [[Koken uke]]
# [[Koko uke]]
# [[Kuri uke]]
# [[Makite uke]]
# [[Manji uke]]
# [[Momo uke]]
# [[Morote uke]]
# [[Muso uke]]
# [[Otoshi uke]]
# [[Ryosho uke]]
# [[Ryowan uke]]
# [[Sagurite uke]]
# [[Sankaku uke]]
# [[Sasae uke]]
# [[Sashite uke]]
# [[Sayu uke]]
# [[Seiryuto uke]]
# [[Sekiwan uke]]
# [[Shuto uke]]
# [[Sokuto uke]]
# [[Soto uke]]
# [[Sukui uke]]
# [[Sune uke]]
# [[Teisho uke]]
# [[Teisoku uke]]
# [[Tsukami uke]]
# [[Tsurikomi uke]]
# [[Ude uke]]
# [[Wa uke]]
# [[Wari uke]]
# [[Yoko uke]]
# [[Yumi uke]]
</div>
{{Refréncias}}
[[Catadorie:Karate]]
h6xeobi2datisuqtaiutvuockj2hexw
107237
107236
2026-07-19T15:36:52Z
~2026-38935-23
15383
/* */
107237
wikitext
text/x-wiki
{{khrs|'''Karate'''|空手|からて}} ye ua arte marcial que nacéu nel [[Reino de Lhéquias]] (Arquipélago de Okinawa), desenbolbéndose a partir das artes marciais indígenas de las [[ilha]]s, que teneban l nome genérico de ''te'' ou ''ti'' {{kanji|手|mão}}, mesturando elementos d'outras artes marciais, principalmente las que beneban de la [[China]]. Esta modalidade ebolucionou rápidamente i, mentres l karate moderno seija principalmente ua arte de golpiar que usa punhos i patadas, dalgunas scolas más tradiçonales preservan i emplegan técnicas de arroios i de trabamento das articulaçones.<ref name="krt1">{{citar web
| url = https://ageshiojapan.com/okinawa_karate/okinawan-karate-history
| títalo = Okinawan Karate History
| acessodata = 04-12-2024
| lhéngua = en
}}</ref>
Per conta de l intercâmbio cultural i mercantil, dende ls anhos 1300, artistas marciais chineses labraron las sues técnicas pa Okinawa i, a pesar de que l Reino de Lhéquias fora transformado nun estado fantoche pol Clan de Satsuma en [[1609 (anho)|1609]], ls laços culturaes con China ficaron fuertes. Porque ls natibos foron prohibidos de portar [[espada]]s, grupos clandestinos das classes aristocratas criaron métodos de combate desarmado como forma de resistência, combiando estilos locales i chineses.<ref name="krt1"/><ref name="krt2">{{Citar web
| lhéngua = en
| títalo = Okinawa
| acessodata = 04-12-2024
| url = https://www.fsk-karate.com.br/okinawa
}}</ref><ref name="krt3">{{Citar web
| publicado = Rádio Karate
| lhéngua = pt
| títalo = Okinawa
| acessodata = 04-12-2024
| url = https://pintokaratedojo.wordpress.com/2013/12/06/historia-do-karate-em-okinawa/
}}</ref>
Esta mistura de las artes marciais pasó a se conoecer cumo karate {{kanji||}}, pois era la bielha arte de l '''te''', mas predominava las técnicas chinesas. Nun principio, nun habia uniformes, cinturones coloridos, sistemas de graduaçon ou estilos padronizadus. L entreno enfatizaba la autodisciplina, i muitos de ls sous elementos esenciales ya estaban, na verdá, ncorporados habie más de un sieclo.<ref name="krt2"/>
L karate nun era solo combate, mas tamién un refleuto d'ua cultura de resisténcia i preserbaçon. La adatabilidade de las artes marciais, combinada cola riqueza das anfluéncias culturales, permitiu que estas tradicions florecêssen, mesmo baixo l peso de la proibiçon i la ocupaçon.
Despois de dos sieclos i meio de dominaçon por Satsuma, an 1879, l'Ampério Japonés finalmiente anexionou l reino, tornandolo nel Concelho d’Oquinaua. Ls samurais de Ryukyu perderon la sua posiçon social, l que causou una enourme presson sobre ls mestres de karate non solo pa preservare la sue arte, mas tamiém tolo sou mou de bida. Un feito importante pa la subzistência de la modade foi l karate passar a ser materia letiva nas escolas de la reigion nel anho 1905. Depués, al correr de l’era Taishō (1912–1926), el karate foi introduzidu nel resto de Xapón por [[Gichin Funakoshi]], [[Kenwa Mabuni]], [[Motobu Choki]] i outros mestres. Sucedie ahinda d’aser incorporados outros câmbios, como foi l’adoçon de vários elementos del [[judô]], como l’emploigo de uniformes de treino, cintos coloridos i sistemas de graduaçon, motibado pol sentimento ultranacionalista de los anhos 1930, que afeutou tolos aspectos de la cultura japonesa. Alen disso, nel mote de tornar la arte marcial más palatabla al gosto geral japonés, Funakoshi alterou ls nomes de várias técnicas. Nos primeiros anhos, la popularidade era poca, mas l caso de l mestre Motobu haber derrotadu un boxeador estrangereiro — que era ben maior que si fisicamente — an Quioto, fez con que l karate tornasse rápidamiente bien conhecido.
Nesa mesma época, el nacionalismo japonés escalaba rápidamiente, al que l nome de la arte foi cambiado, isto é, la sua grafia foi trocada, deixando d’aser escrita cun {{Kanji|唐手|man chinesa}} pa {{Kanji|空手|man vazia}}. De verdá, la pronúncia era la mesma, mas tentabia-se nacionalizalhi completamiente las orígens i apagal qualsiquier trazo d’outras culturas.
== Técnicas ==
El karate, a despieto de l que parecie an ls meios de comunicaçon, nun se resuma a un tipo de luta que solo usa punhos i pontapés, mas, ben al contrario diso, ye ua arte marcial que empleiga tolo corpo i tolos tipos de técnicas, porque evolui an l campo de batalha i, después, num ambiente rodeiado de certa bioléncia, derivada de ls vários períodos an que Oquinaua stóu sometida por potências esterncheiras. Asin sendo, fa parte de l currículo de l karaté las técnicas de punho, pancadas, derrubadas, pontapés, fugidas i imobilizaçones.<ref>{{Citar web
| publicado = Puro Karate
| lhéngua = en
| títalo = Karate: an misunderstood art
| acessodata = 05-12-2024
| url = https://purokarate.com.br/en/2019/06/09/karate-an-misunderstood-art/
| data = 12-06-2019
}}</ref>
=== Katame waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ashi garami]]
# [[Ashi gatame]]
# [[Eri jime]]
# [[Fukubu jime]]
# [[Hadaka jime]]
# [[Hara gatame]]
# [[Juji gatame]]
# [[Jujigata jime]]
# [[Kanunki gatame]]
# [[Kata gatame]]
# [[Katate jime]]
# [[Katawa jime]]
# [[Kesa gatame]]
# [[Nami juji jime]]
# [[Shiho gatame]]
# [[Shikaku gatame]]
# [[Ude garami]]
# [[Uki gatame]]
# [[Ura gatame]]
</div>
=== Nage waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ashi barai]]
# [[Ashi hiki]]
# [[Byobudaoshi]]
# [[Daki wakare]]
# [[Gyaku tsuchi]]
# [[Harai goshi]]
# [[Hane goshi]]
# [[Hebi karamu]]
# [[Hikikomi gaeshi]]
# [[Ishi guruma]]
# [[Irimi nage]]
# [[Juji nage]]
# [[Kaiten nage]]
# [[Kakato gaeshi]]
# [[Kani basami]]
# [[Kata guruma]]
# [[Katawa guruma]]
# [[Katawa oroshi]]
# [[Kibisu gaeshi]]
# [[Ko uchi gaeshi]]
# [[Kokyu nage]]
# [[Koma nage]]
# [[Koshi guruma]]
# [[Koshiwa oroshi]]
# [[Kote gaeshi]]
# [[Kubiwa nage]]
# [[Maki otoshi]]
# [[Morote gari]]
# [[Udewa morote gari]]
# [[Nami gaeshi]]
# [[Nekoashi hiki]]
# [[Ryu otoshi]]
# [[Sagiho]]
# [[Sakatsuchi]]
# [[Seoi nage]]
# [[Seoi otoshi]]
# [[Shiho nage]]
# [[Soto gari]]
# [[Sumi gaeshi]]
# [[Smui otoshi]]
# [[Tai otoshi]]
# [[Take daoshi]]
# [[Tani otoshi]]
# [[Tawara gaeshi]]
# [[Tenchi nage]]
# [[Tsubame gaeshi]]
# [[Tsubo oroshi]]
# [[Tsumu ashi]]
# [[Tsurikomi ashi]]
# [[Tsurikomi goshi]]
# [[Uchi gari]]
# [[Uchi mata]]
# [[Uki goshi]]
# [[Utsuri goshi]]
# [[Ura nage]]
# [[Unshu geri]]
# [[Yama arashi]]
# [[Yanagi otoshi]]
# [[Yaridama]]
# [[Yariotsuku]]
# [[Yoko otoshi]]
</div>
=== Tachi waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Aguraza]]
# [[Ayumi dachi]]
# [[Ba dachi]]
# [[Baasai dachi]]
# [[Banoji dachi]]
# [[Bensoku dachi]]
# [[Choji dachi]]
# [[Chumoku dachi]]
# [[Dankan dachi]]
# [[Enoji dachi]]
# [[Ensei dachi]]
# [[Fudo dachi]]
# [[Fukko dachi]]
# [[Futsu dachi]]
# [[Gankaku dachi]]
# [[Garyu dachi]]
# [[Gisho dachi]]
# [[Gyaku nekoashi dachi]]
# [[Gyaku zenkutsu dachi]]
# [[Hachiji dachi]]
# [[Hakutsuru dachi]]
# [[Han kokutsu dachi]]
# [[Han sokutsu dachi]]
# [[Han zenkutsu dachi]]
# [[Hangetsu dachi]]
# [[Hebi dachi]]
# [[Heisoku dachi]]
# [[Heiko dachi]]
# [[Hikui dachi]]
# [[Hyo dachi]]
# [[Iaigoshi dachi]]
# [[Ippon ashi dachi]]
# [[Jigo dachi]]
# [[Jigotai dachi]]
# [[Juji dachi]]
# [[Kaisoku dachi]]
# [[Kake dachi]]
# [[Kakeashi dachi]]
# [[Kamae]]
# [[Kasei kokutsu dachi]]
# [[Kakuritsu dachi]]
# [[Kakuryu dachi]]
# [[Katahiza dachi]]
# [[Katashi dachi]]
# [[Kei kokutsu dachi]]
# [[Kiba dachi]]
# [[Kokutsu dachi]]
# [[Koryu dachi]]
# [[Kosa dachi]]
# [[Koshi dachi]]
# [[Kosoku dachi]]
# [[Kyo kokutsu dachi]]
# [[Kugiashi dachi]]
# [[Kumo dachi]]
# [[Kunoji dachi]]
# [[Kuzure heiko dachi]]
# [[Manji dachi]]
# [[Moroashi dachi]]
# [[Moto dachi]]
# [[Musubi dachi]]
# [[Naihanchi dachi]]
# [[Nekoashi dachi]]
# [[Nigeashi dachi]]
# [[Nio dachi]]
# [[Renoji dachi]]
# [[Ryoashi dachi]]
# [[Ryuashi dachi]]
# [[Sagiashi dachi]]
# [[Sanchin dachi]]
# [[Seisan dachi]]
# [[Seiza]]
# [[Shiko dachi]]
# [[Sho kokutsu dachi]]
# [[Sho sokutsu dachi]]
# [[Sho zenkutsu dachi]]
# [[Sokutsu dachi]]
# [[Soto iaigoshi dachi]]
# [[Sotoji dachi]]
# [[Su dachi]]
# [[Sumo dachi]]
# [[Sunsu dachi]]
# [[Suriashi dachi]]
# [[Takai dachi]]
# [[Teiji dachi]]
# [[Teinoji dachi]]
# [[Tora dachi]]
# [[Toten dachi]]
# [[Tsumasaki dachi]]
# [[Tsuru dachi]]
# [[Tsuruashi dachi]]
# [[Uchi hachiji dachi]]
# [[Uchiwa dachi]]
# [[Ukiashi dachi]]
# [[Ushiro nekoashi dachi]]
# [[Yaya fukai zenkutsu dachi]]
# [[Zawan dachi]]
# [[Zenkutsu dachi]]
</div>
=== Tsuki waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Age zuki]]
# [[Awase zuki]]
# [[Choku zuki]]
# [[Chudan zuki]]
# [[Furi zuki]]
# [[Fumikomi zuki]]
# [[Gedan zuki]]
# [[Gyaku zuki]]
# [[Hako zuki]]
# [[Hasami zuki]]
# [[Hasso zuki]]
# [[Heiko zuki]]
# [[Hikite zuki]]
# [[Hineri zuki]]
# [[Jodan zuki]]
# [[Jun zuki]]
# [[Kage zuki]]
# [[Kagi zuki]]
# [[Kake zuki]]
# [[Kakiwake zuki]]
# [[Kakushi zuki]]
# [[Kara zuki]]
# [[Kihon zuki]]
# [[Kiri kaeshi zuki]]
# [[Kizami zuki]]
# [[Kyo zuki]]
# [[Mawashi zuki]]
# [[Morote zuki]]
# [[Nagare zuki]]
# [[Nagashi zuki]]
# [[Naoshi zuki]]
# [[Nukite zuki]]
# [[Oi zuki]]
# [[Otoshi zuki]]
# [[Ren tsuki]]
# [[Ren zuki]]
# [[Sayu zuki]]
# [[Seiken zuki]]
# [[Shi zuki]]
# [[Shuto zuki]]
# [[Sukui zuki]]
# [[Tate zuki]]
# [[Uchi zuki]]
# [[Ura zuki]]
# [[Wa zuki]]
# [[Yama zuki]]
# [[Yoko zuki]]
</div>
=== Uchi waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ato uchi]]
# [[Boshi uchi]]
# [[Furi uchi]]
# [[Haishu uchi]]
# [[Haito uchi]]
# [[Hasami uch]]
# [[Hiji uchi]]
# [[Enpi ate]]
# [[Enpi uchi]]
# [[Kakushiken uchi]]
# [[kakuto uchi]]
# [[Ko uchi]]
# [[Koken uchi]]
# [[Kote uchi]]
# [[Kumade uchi]]
# [[Mawashi uchi]]
# [[Sayu uchi]]
# [[Seiryuto uchi]]
# [[Shomen uchi]]
# [[Shote uchi]]
# [[Shuto uchi]]
# [[Teisho uchi]]
# [[Tetsui uch]]
# [[Toho uchi]]
# [[Uchi uchi]]
# [[Uraken uchi]]
# [[Yokomen uchi]]
</div>
=== Uke waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Age uke]]
# [[Ashi uke]]
# [[Awase uke]]
# [[Choku uke]]
# [[Haisoku uke]]
# [[Haito uke]]
# [[Harai uke]]
# [[Gedan barai uke]]
# [[Hazushi uke]]
# [[Magetori barai uke]]
# [[Hasami uke]]
# [[Hiji uke]]
# [[Hiki uke]]
# [[Hineri uke]]
# [[Hirate uke]]
# [[Hiza uke]]
# [[Ippon uke]]
# [[Juji uke]]
# [[Kaisho uke]]
# [[Kake uke]]
# [[Kakete uke]]
# [[Kakiwake uke]]
# [[Kara uke]]
# [[Keito uke]]
# [[Koken uke]]
# [[Koko uke]]
# [[Kuri uke]]
# [[Makite uke]]
# [[Manji uke]]
# [[Momo uke]]
# [[Morote uke]]
# [[Muso uke]]
# [[Otoshi uke]]
# [[Ryosho uke]]
# [[Ryowan uke]]
# [[Sagurite uke]]
# [[Sankaku uke]]
# [[Sasae uke]]
# [[Sashite uke]]
# [[Sayu uke]]
# [[Seiryuto uke]]
# [[Sekiwan uke]]
# [[Shuto uke]]
# [[Sokuto uke]]
# [[Soto uke]]
# [[Sukui uke]]
# [[Sune uke]]
# [[Teisho uke]]
# [[Teisoku uke]]
# [[Tsukami uke]]
# [[Tsurikomi uke]]
# [[Ude uke]]
# [[Wa uke]]
# [[Wari uke]]
# [[Yoko uke]]
# [[Yumi uke]]
</div>
{{Refréncias}}
[[Catadorie:Karate]]
e86yfyd77mfuqajccd06qzt2geuysh6
107238
107237
2026-07-19T15:40:42Z
~2026-38935-23
15383
/* */
107238
wikitext
text/x-wiki
{{khrs|'''Karate'''|空手|からて}} ye ua arte marcial que nacéu nel [[Reino de Lhéquias]] (Arquipélago de Okinawa), desenbolbéndose a partir das artes marciais indígenas de las [[ilha]]s, que teneban l nome genérico de ''te'' ou ''ti'' {{kanji|手|mão}}, mesturando elementos d'outras artes marciais, principalmente las que beneban de la [[China]]. Esta modalidade ebolucionou rápidamente i, mentres l karate moderno seija principalmente ua arte de golpiar que usa punhos i patadas, dalgunas scolas más tradiçonales preserban i emplegan técnicas de arroios i de trabamento das articulaçones.<ref name="krt1">{{citar web
| url = https://ageshiojapan.com/okinawa_karate/okinawan-karate-history
| títalo = Okinawan Karate History
| acessodata = 04-12-2024
| lhéngua = en
}}</ref>
Per conta de l intercámbio cultural i mercantil, dende ls anhos 1300, artistas marciais chineses labraron las sues técnicas pa Okinawa i, a pesar de que l Reino de Lhéquias fora transformado nun estado fantoche pol Clan de Satsuma en [[1609 (anho)|1609]], ls laços culturaes con China ficaron fuortes. Porque ls natibos foron prohibidos de portar [[espada]]s, grupos clandestinos das classes aristocratas criaron métodos de combate desarmado como forma de resistência, combiando estilos locales i chineses.<ref name="krt1"/><ref name="krt2">{{Citar web
| lhéngua = en
| títalo = Okinawa
| acessodata = 04-12-2024
| url = https://www.fsk-karate.com.br/okinawa
}}</ref><ref name="krt3">{{Citar web
| publicado = Rádio Karate
| lhéngua = pt
| títalo = Okinawa
| acessodata = 04-12-2024
| url = https://pintokaratedojo.wordpress.com/2013/12/06/historia-do-karate-em-okinawa/
}}</ref>
Esta mistura de las artes marciais pasó a se conoecer cumo karate {{kanji||}}, pois era la bielha arte de l '''te''', mas predominava las técnicas chinesas. Nun principio, nun habia uniformes, cinturones coloridos, sistemas de graduaçon ou estilos padronizadus. L entreno enfatizaba la autodisciplina, i muitos de ls sous elementos esenciales ya estaban, na verdá, ncorporados habie más de un sieclo.<ref name="krt2"/>
L karate nun era solo combate, mas tamién un refleuto d'ua cultura de resisténcia i preserbaçon. La adatabilidade de las artes marciais, combinada cola riqueza das anfluéncias culturales, permitiu que estas tradicions florecessen, mesmo baixo l peso de la proibiçon i la ocupaçon.
Despois de dos sieclos i meio de dominaçon por Satsuma, an 1879, l'Ampério Japonés finalmiente anexionou l reino, tornandolo nel Concelho d’Oquinaua. Ls samurais de Ryukyu perderon la sua posiçon social, l que causou una enourme presson sobre ls mestres de karate non solo pa preservare la sue arte, mas tamiém tolo sou mou de bida. Un feito importante pa la subzistência de la modade foi l karate passar a ser materia letiva nas escolas de la reigion nel anho 1905. Depués, al correr de l’era Taishō (1912–1926), l karate foi introduzidu nel resto de Japon por [[Gichin Funakoshi]], [[Kenwa Mabuni]], [[Motobu Choki]] i outros mestres. Sucedie ahinda d’aser incorporados outros câmbios, como foi l’adoçon de vários elementos de l [[judô]], como l’emploigo de uniformes de treino, cintos coloridos i sistemas de graduaçon, motibado pol sentimento ultranacionalista de los anhos 1930, que afeutou tolos aspectos de la cultura japonesa. Alen disso, nel mote de tornar la arte marcial más palatabla al gosto geral japonés, Funakoshi alterou ls nomes de várias técnicas. Nos primeiros anhos, la popularidade era poca, mas l caso de l mestre Motobu haber derrotado un boxeador strangereiro — que era bien maior que si fisicamente — an Quioto, fez con que l karate tornasse rápidamiente bien conhecido.
Nesa mesma época, l nacionalismo japonés escalaba rápidamiente, al que l nome de la arte foi cambiado, isto é, la sua grafia foi trocada, deixando d’aser escrita cun {{Kanji|唐手|man chinesa}} pa {{Kanji|空手|man vazia}}. De verdá, la pronúncia era la mesma, mas tentabia-se nacionalizalhi completamiente las origens i apagal qualsiquier trazo d’outras culturas.
== Técnicas ==
El karate, a despieto de l que parecie an ls meios de comunicaçon, nun se resuma a un tipo de luta que solo usa punhos i pontapés, mas, ben al contrario diso, ye ua arte marcial que empleiga tolo corpo i tolos tipos de técnicas, porque evolui an l campo de batalha i, después, num ambiente rodeiado de certa bioléncia, derivada de ls vários períodos an que Oquinaua stóu sometida por potências esterncheiras. Asin sendo, fa parte de l currículo de l karaté las técnicas de punho, pancadas, derrubadas, pontapés, fugidas i imobilizaçones.<ref>{{Citar web
| publicado = Puro Karate
| lhéngua = en
| títalo = Karate: an misunderstood art
| acessodata = 05-12-2024
| url = https://purokarate.com.br/en/2019/06/09/karate-an-misunderstood-art/
| data = 12-06-2019
}}</ref>
=== Katame waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ashi garami]]
# [[Ashi gatame]]
# [[Eri jime]]
# [[Fukubu jime]]
# [[Hadaka jime]]
# [[Hara gatame]]
# [[Juji gatame]]
# [[Jujigata jime]]
# [[Kanunki gatame]]
# [[Kata gatame]]
# [[Katate jime]]
# [[Katawa jime]]
# [[Kesa gatame]]
# [[Nami juji jime]]
# [[Shiho gatame]]
# [[Shikaku gatame]]
# [[Ude garami]]
# [[Uki gatame]]
# [[Ura gatame]]
</div>
=== Nage waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ashi barai]]
# [[Ashi hiki]]
# [[Byobudaoshi]]
# [[Daki wakare]]
# [[Gyaku tsuchi]]
# [[Harai goshi]]
# [[Hane goshi]]
# [[Hebi karamu]]
# [[Hikikomi gaeshi]]
# [[Ishi guruma]]
# [[Irimi nage]]
# [[Juji nage]]
# [[Kaiten nage]]
# [[Kakato gaeshi]]
# [[Kani basami]]
# [[Kata guruma]]
# [[Katawa guruma]]
# [[Katawa oroshi]]
# [[Kibisu gaeshi]]
# [[Ko uchi gaeshi]]
# [[Kokyu nage]]
# [[Koma nage]]
# [[Koshi guruma]]
# [[Koshiwa oroshi]]
# [[Kote gaeshi]]
# [[Kubiwa nage]]
# [[Maki otoshi]]
# [[Morote gari]]
# [[Udewa morote gari]]
# [[Nami gaeshi]]
# [[Nekoashi hiki]]
# [[Ryu otoshi]]
# [[Sagiho]]
# [[Sakatsuchi]]
# [[Seoi nage]]
# [[Seoi otoshi]]
# [[Shiho nage]]
# [[Soto gari]]
# [[Sumi gaeshi]]
# [[Smui otoshi]]
# [[Tai otoshi]]
# [[Take daoshi]]
# [[Tani otoshi]]
# [[Tawara gaeshi]]
# [[Tenchi nage]]
# [[Tsubame gaeshi]]
# [[Tsubo oroshi]]
# [[Tsumu ashi]]
# [[Tsurikomi ashi]]
# [[Tsurikomi goshi]]
# [[Uchi gari]]
# [[Uchi mata]]
# [[Uki goshi]]
# [[Utsuri goshi]]
# [[Ura nage]]
# [[Unshu geri]]
# [[Yama arashi]]
# [[Yanagi otoshi]]
# [[Yaridama]]
# [[Yariotsuku]]
# [[Yoko otoshi]]
</div>
=== Tachi waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Aguraza]]
# [[Ayumi dachi]]
# [[Ba dachi]]
# [[Baasai dachi]]
# [[Banoji dachi]]
# [[Bensoku dachi]]
# [[Choji dachi]]
# [[Chumoku dachi]]
# [[Dankan dachi]]
# [[Enoji dachi]]
# [[Ensei dachi]]
# [[Fudo dachi]]
# [[Fukko dachi]]
# [[Futsu dachi]]
# [[Gankaku dachi]]
# [[Garyu dachi]]
# [[Gisho dachi]]
# [[Gyaku nekoashi dachi]]
# [[Gyaku zenkutsu dachi]]
# [[Hachiji dachi]]
# [[Hakutsuru dachi]]
# [[Han kokutsu dachi]]
# [[Han sokutsu dachi]]
# [[Han zenkutsu dachi]]
# [[Hangetsu dachi]]
# [[Hebi dachi]]
# [[Heisoku dachi]]
# [[Heiko dachi]]
# [[Hikui dachi]]
# [[Hyo dachi]]
# [[Iaigoshi dachi]]
# [[Ippon ashi dachi]]
# [[Jigo dachi]]
# [[Jigotai dachi]]
# [[Juji dachi]]
# [[Kaisoku dachi]]
# [[Kake dachi]]
# [[Kakeashi dachi]]
# [[Kamae]]
# [[Kasei kokutsu dachi]]
# [[Kakuritsu dachi]]
# [[Kakuryu dachi]]
# [[Katahiza dachi]]
# [[Katashi dachi]]
# [[Kei kokutsu dachi]]
# [[Kiba dachi]]
# [[Kokutsu dachi]]
# [[Koryu dachi]]
# [[Kosa dachi]]
# [[Koshi dachi]]
# [[Kosoku dachi]]
# [[Kyo kokutsu dachi]]
# [[Kugiashi dachi]]
# [[Kumo dachi]]
# [[Kunoji dachi]]
# [[Kuzure heiko dachi]]
# [[Manji dachi]]
# [[Moroashi dachi]]
# [[Moto dachi]]
# [[Musubi dachi]]
# [[Naihanchi dachi]]
# [[Nekoashi dachi]]
# [[Nigeashi dachi]]
# [[Nio dachi]]
# [[Renoji dachi]]
# [[Ryoashi dachi]]
# [[Ryuashi dachi]]
# [[Sagiashi dachi]]
# [[Sanchin dachi]]
# [[Seisan dachi]]
# [[Seiza]]
# [[Shiko dachi]]
# [[Sho kokutsu dachi]]
# [[Sho sokutsu dachi]]
# [[Sho zenkutsu dachi]]
# [[Sokutsu dachi]]
# [[Soto iaigoshi dachi]]
# [[Sotoji dachi]]
# [[Su dachi]]
# [[Sumo dachi]]
# [[Sunsu dachi]]
# [[Suriashi dachi]]
# [[Takai dachi]]
# [[Teiji dachi]]
# [[Teinoji dachi]]
# [[Tora dachi]]
# [[Toten dachi]]
# [[Tsumasaki dachi]]
# [[Tsuru dachi]]
# [[Tsuruashi dachi]]
# [[Uchi hachiji dachi]]
# [[Uchiwa dachi]]
# [[Ukiashi dachi]]
# [[Ushiro nekoashi dachi]]
# [[Yaya fukai zenkutsu dachi]]
# [[Zawan dachi]]
# [[Zenkutsu dachi]]
</div>
=== Tsuki waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Age zuki]]
# [[Awase zuki]]
# [[Choku zuki]]
# [[Chudan zuki]]
# [[Furi zuki]]
# [[Fumikomi zuki]]
# [[Gedan zuki]]
# [[Gyaku zuki]]
# [[Hako zuki]]
# [[Hasami zuki]]
# [[Hasso zuki]]
# [[Heiko zuki]]
# [[Hikite zuki]]
# [[Hineri zuki]]
# [[Jodan zuki]]
# [[Jun zuki]]
# [[Kage zuki]]
# [[Kagi zuki]]
# [[Kake zuki]]
# [[Kakiwake zuki]]
# [[Kakushi zuki]]
# [[Kara zuki]]
# [[Kihon zuki]]
# [[Kiri kaeshi zuki]]
# [[Kizami zuki]]
# [[Kyo zuki]]
# [[Mawashi zuki]]
# [[Morote zuki]]
# [[Nagare zuki]]
# [[Nagashi zuki]]
# [[Naoshi zuki]]
# [[Nukite zuki]]
# [[Oi zuki]]
# [[Otoshi zuki]]
# [[Ren tsuki]]
# [[Ren zuki]]
# [[Sayu zuki]]
# [[Seiken zuki]]
# [[Shi zuki]]
# [[Shuto zuki]]
# [[Sukui zuki]]
# [[Tate zuki]]
# [[Uchi zuki]]
# [[Ura zuki]]
# [[Wa zuki]]
# [[Yama zuki]]
# [[Yoko zuki]]
</div>
=== Uchi waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ato uchi]]
# [[Boshi uchi]]
# [[Furi uchi]]
# [[Haishu uchi]]
# [[Haito uchi]]
# [[Hasami uch]]
# [[Hiji uchi]]
# [[Enpi ate]]
# [[Enpi uchi]]
# [[Kakushiken uchi]]
# [[kakuto uchi]]
# [[Ko uchi]]
# [[Koken uchi]]
# [[Kote uchi]]
# [[Kumade uchi]]
# [[Mawashi uchi]]
# [[Sayu uchi]]
# [[Seiryuto uchi]]
# [[Shomen uchi]]
# [[Shote uchi]]
# [[Shuto uchi]]
# [[Teisho uchi]]
# [[Tetsui uch]]
# [[Toho uchi]]
# [[Uchi uchi]]
# [[Uraken uchi]]
# [[Yokomen uchi]]
</div>
=== Uke waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Age uke]]
# [[Ashi uke]]
# [[Awase uke]]
# [[Choku uke]]
# [[Haisoku uke]]
# [[Haito uke]]
# [[Harai uke]]
# [[Gedan barai uke]]
# [[Hazushi uke]]
# [[Magetori barai uke]]
# [[Hasami uke]]
# [[Hiji uke]]
# [[Hiki uke]]
# [[Hineri uke]]
# [[Hirate uke]]
# [[Hiza uke]]
# [[Ippon uke]]
# [[Juji uke]]
# [[Kaisho uke]]
# [[Kake uke]]
# [[Kakete uke]]
# [[Kakiwake uke]]
# [[Kara uke]]
# [[Keito uke]]
# [[Koken uke]]
# [[Koko uke]]
# [[Kuri uke]]
# [[Makite uke]]
# [[Manji uke]]
# [[Momo uke]]
# [[Morote uke]]
# [[Muso uke]]
# [[Otoshi uke]]
# [[Ryosho uke]]
# [[Ryowan uke]]
# [[Sagurite uke]]
# [[Sankaku uke]]
# [[Sasae uke]]
# [[Sashite uke]]
# [[Sayu uke]]
# [[Seiryuto uke]]
# [[Sekiwan uke]]
# [[Shuto uke]]
# [[Sokuto uke]]
# [[Soto uke]]
# [[Sukui uke]]
# [[Sune uke]]
# [[Teisho uke]]
# [[Teisoku uke]]
# [[Tsukami uke]]
# [[Tsurikomi uke]]
# [[Ude uke]]
# [[Wa uke]]
# [[Wari uke]]
# [[Yoko uke]]
# [[Yumi uke]]
</div>
{{Refréncias}}
[[Catadorie:Karate]]
b6x6zplfwloqw7cf7lbq2mgb24myag6
107239
107238
2026-07-19T15:44:45Z
~2026-38935-23
15383
/* */
107239
wikitext
text/x-wiki
{{khrs|'''Karate'''|空手|からて}} ye ua arte marcial que nacéu nel [[Reino de Lhéquias]] (Arquipélago de Okinawa), desenbolbéndose a partir das artes marciais indígenas de las [[ilha]]s, que teneban l nome genérico de ''te'' ou ''ti'' {{kanji|手|mão}}, mesturando elementos d'outras artes marciais, principalmente las que beneban de la [[China]]. Esta modalidade ebolucionou rápidamente i, mentres l karate moderno seija principalmente ua arte de golpiar que usa punhos i patadas, dalgunas scolas más tradiçonales preserban i emplegan técnicas de arroios i de trabamento das articulaçones.<ref name="krt1">{{citar web
| url = https://ageshiojapan.com/okinawa_karate/okinawan-karate-history
| títalo = Okinawan Karate History
| acessodata = 04-12-2024
| lhéngua = en
}}</ref>
Per conta de l intercámbio cultural i mercantil, dende ls anhos 1300, artistas marciais chineses labraron las sues técnicas pa Okinawa i, a pesar de que l Reino de Lhéquias fora transformado nun estado fantoche pol Clan de Satsuma en [[1609 (anho)|1609]], ls laços culturaes con China ficaron fuortes. Porque ls natibos foron prohibidos de portar [[espada]]s, grupos clandestinos das classes aristocratas criaron métodos de combate desarmado como forma de resistência, combiando estilos locales i chineses.<ref name="krt1"/><ref name="krt2">{{Citar web
| lhéngua = en
| títalo = Okinawa
| acessodata = 04-12-2024
| url = https://www.fsk-karate.com.br/okinawa
}}</ref><ref name="krt3">{{Citar web
| publicado = Rádio Karate
| lhéngua = pt
| títalo = Okinawa
| acessodata = 04-12-2024
| url = https://pintokaratedojo.wordpress.com/2013/12/06/historia-do-karate-em-okinawa/
}}</ref>
Esta mistura de las artes marciais pasó a se conoecer cumo karate {{kanji||}}, pois era la bielha arte de l '''te''', mas predominava las técnicas chinesas. Nun principio, nun habia uniformes, cinturones coloridos, sistemas de graduaçon ou estilos padronizadus. L entreno enfatizaba la autodisciplina, i muitos de ls sous elementos esenciales ya estaban, na verdá, ncorporados habie más de un sieclo.<ref name="krt2"/>
L karate nun era solo combate, mas tamién un refleuto d'ua cultura de resisténcia i preserbaçon. La adatabilidade de las artes marciais, combinada cola riqueza das anfluéncias culturales, permitiu que estas tradicions florecessen, mesmo baixo l peso de la proibiçon i la ocupaçon.
Despois de dos sieclos i meio de dominaçon por Satsuma, an 1879, l'Ampério Japonés finalmiente anexionou l reino, tornandolo nel Concelho d’Oquinaua. Ls samurais de Ryukyu perderon la sua posiçon social, l que causou ua enourme presson sobre ls mestres de karate non solo pa preservare la sue arte, mas tamiém tolo sou mou de bida. Un feito importante pa la subzistência de la modade foi l karate passar a ser materia letiva nas scolas de la reigion nel anho 1905. Depuis, al correr de l’era Taishō (1912–1926), l karate foi introduzidu nel resto de Japon por [[Gichin Funakoshi]], [[Kenwa Mabuni]], [[Motobu Choki]] i outros mestres. Sucedie ahinda d’aser incorporados outros cámbios, como foi l’adoçon de vários elementos de l [[judô]], como l’emploigo de uniformes de treino, cintos coloridos i sistemas de graduaçon, motibado pol sentimento ultranacionalista de los anhos 1930, que afeutou tolos aspectos de la cultura japonesa. Alen disso, nel mote de tornar la arte marcial más palatabla al gosto geral japonés, Funakoshi alterou ls nomes de várias técnicas. Nos primeiros anhos, la popularidade era poca, mas l caso de l mestre Motobu haber derrotado un boxeador strangereiro — que era bien maior que si fisicamente — an Quioto, fez con que l karate tornasse rápidamiente bien conhecido.
Nesa mesma época, l nacionalismo japonés escalaba rápidamiente, al que l nome de la arte foi cambiado, isto é, la sua grafia foi trocada, deixando d’aser escrita cun {{Kanji|唐手|man chinesa}} pa {{Kanji|空手|man vazia}}. De verdá, la pronúncia era la mesma, mas tentabia-se nacionalizalhi completamiente las origens i apagal qualsiquier trazo d’outras culturas.
== Técnicas ==
El karate, a despieto de l que parecie an ls meios de comunicaçon, nun se resuma a un tipo de luta que solo usa punhos i pontapés, mas, ben al contrario diso, ye ua arte marcial que empleiga tolo corpo i tolos tipos de técnicas, porque ebolui an l campo de batalha i, después, num ambiente rodeiado de certa bioléncia, derivada de ls vários períodos an que Oquinaua stóu sometida por potências esterncheiras. Asin sendo, fa parte de l currículo de l karaté las técnicas de punho, pancadas, derrubadas, pontapés, fugidas i imobilizaçones.<ref>{{Citar web
| publicado = Puro Karate
| lhéngua = en
| títalo = Karate: an misunderstood art
| acessodata = 05-12-2024
| url = https://purokarate.com.br/en/2019/06/09/karate-an-misunderstood-art/
| data = 12-06-2019
}}</ref>
=== Katame waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ashi garami]]
# [[Ashi gatame]]
# [[Eri jime]]
# [[Fukubu jime]]
# [[Hadaka jime]]
# [[Hara gatame]]
# [[Juji gatame]]
# [[Jujigata jime]]
# [[Kanunki gatame]]
# [[Kata gatame]]
# [[Katate jime]]
# [[Katawa jime]]
# [[Kesa gatame]]
# [[Nami juji jime]]
# [[Shiho gatame]]
# [[Shikaku gatame]]
# [[Ude garami]]
# [[Uki gatame]]
# [[Ura gatame]]
</div>
=== Nage waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ashi barai]]
# [[Ashi hiki]]
# [[Byobudaoshi]]
# [[Daki wakare]]
# [[Gyaku tsuchi]]
# [[Harai goshi]]
# [[Hane goshi]]
# [[Hebi karamu]]
# [[Hikikomi gaeshi]]
# [[Ishi guruma]]
# [[Irimi nage]]
# [[Juji nage]]
# [[Kaiten nage]]
# [[Kakato gaeshi]]
# [[Kani basami]]
# [[Kata guruma]]
# [[Katawa guruma]]
# [[Katawa oroshi]]
# [[Kibisu gaeshi]]
# [[Ko uchi gaeshi]]
# [[Kokyu nage]]
# [[Koma nage]]
# [[Koshi guruma]]
# [[Koshiwa oroshi]]
# [[Kote gaeshi]]
# [[Kubiwa nage]]
# [[Maki otoshi]]
# [[Morote gari]]
# [[Udewa morote gari]]
# [[Nami gaeshi]]
# [[Nekoashi hiki]]
# [[Ryu otoshi]]
# [[Sagiho]]
# [[Sakatsuchi]]
# [[Seoi nage]]
# [[Seoi otoshi]]
# [[Shiho nage]]
# [[Soto gari]]
# [[Sumi gaeshi]]
# [[Smui otoshi]]
# [[Tai otoshi]]
# [[Take daoshi]]
# [[Tani otoshi]]
# [[Tawara gaeshi]]
# [[Tenchi nage]]
# [[Tsubame gaeshi]]
# [[Tsubo oroshi]]
# [[Tsumu ashi]]
# [[Tsurikomi ashi]]
# [[Tsurikomi goshi]]
# [[Uchi gari]]
# [[Uchi mata]]
# [[Uki goshi]]
# [[Utsuri goshi]]
# [[Ura nage]]
# [[Unshu geri]]
# [[Yama arashi]]
# [[Yanagi otoshi]]
# [[Yaridama]]
# [[Yariotsuku]]
# [[Yoko otoshi]]
</div>
=== Tachi waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Aguraza]]
# [[Ayumi dachi]]
# [[Ba dachi]]
# [[Baasai dachi]]
# [[Banoji dachi]]
# [[Bensoku dachi]]
# [[Choji dachi]]
# [[Chumoku dachi]]
# [[Dankan dachi]]
# [[Enoji dachi]]
# [[Ensei dachi]]
# [[Fudo dachi]]
# [[Fukko dachi]]
# [[Futsu dachi]]
# [[Gankaku dachi]]
# [[Garyu dachi]]
# [[Gisho dachi]]
# [[Gyaku nekoashi dachi]]
# [[Gyaku zenkutsu dachi]]
# [[Hachiji dachi]]
# [[Hakutsuru dachi]]
# [[Han kokutsu dachi]]
# [[Han sokutsu dachi]]
# [[Han zenkutsu dachi]]
# [[Hangetsu dachi]]
# [[Hebi dachi]]
# [[Heisoku dachi]]
# [[Heiko dachi]]
# [[Hikui dachi]]
# [[Hyo dachi]]
# [[Iaigoshi dachi]]
# [[Ippon ashi dachi]]
# [[Jigo dachi]]
# [[Jigotai dachi]]
# [[Juji dachi]]
# [[Kaisoku dachi]]
# [[Kake dachi]]
# [[Kakeashi dachi]]
# [[Kamae]]
# [[Kasei kokutsu dachi]]
# [[Kakuritsu dachi]]
# [[Kakuryu dachi]]
# [[Katahiza dachi]]
# [[Katashi dachi]]
# [[Kei kokutsu dachi]]
# [[Kiba dachi]]
# [[Kokutsu dachi]]
# [[Koryu dachi]]
# [[Kosa dachi]]
# [[Koshi dachi]]
# [[Kosoku dachi]]
# [[Kyo kokutsu dachi]]
# [[Kugiashi dachi]]
# [[Kumo dachi]]
# [[Kunoji dachi]]
# [[Kuzure heiko dachi]]
# [[Manji dachi]]
# [[Moroashi dachi]]
# [[Moto dachi]]
# [[Musubi dachi]]
# [[Naihanchi dachi]]
# [[Nekoashi dachi]]
# [[Nigeashi dachi]]
# [[Nio dachi]]
# [[Renoji dachi]]
# [[Ryoashi dachi]]
# [[Ryuashi dachi]]
# [[Sagiashi dachi]]
# [[Sanchin dachi]]
# [[Seisan dachi]]
# [[Seiza]]
# [[Shiko dachi]]
# [[Sho kokutsu dachi]]
# [[Sho sokutsu dachi]]
# [[Sho zenkutsu dachi]]
# [[Sokutsu dachi]]
# [[Soto iaigoshi dachi]]
# [[Sotoji dachi]]
# [[Su dachi]]
# [[Sumo dachi]]
# [[Sunsu dachi]]
# [[Suriashi dachi]]
# [[Takai dachi]]
# [[Teiji dachi]]
# [[Teinoji dachi]]
# [[Tora dachi]]
# [[Toten dachi]]
# [[Tsumasaki dachi]]
# [[Tsuru dachi]]
# [[Tsuruashi dachi]]
# [[Uchi hachiji dachi]]
# [[Uchiwa dachi]]
# [[Ukiashi dachi]]
# [[Ushiro nekoashi dachi]]
# [[Yaya fukai zenkutsu dachi]]
# [[Zawan dachi]]
# [[Zenkutsu dachi]]
</div>
=== Tsuki waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Age zuki]]
# [[Awase zuki]]
# [[Choku zuki]]
# [[Chudan zuki]]
# [[Furi zuki]]
# [[Fumikomi zuki]]
# [[Gedan zuki]]
# [[Gyaku zuki]]
# [[Hako zuki]]
# [[Hasami zuki]]
# [[Hasso zuki]]
# [[Heiko zuki]]
# [[Hikite zuki]]
# [[Hineri zuki]]
# [[Jodan zuki]]
# [[Jun zuki]]
# [[Kage zuki]]
# [[Kagi zuki]]
# [[Kake zuki]]
# [[Kakiwake zuki]]
# [[Kakushi zuki]]
# [[Kara zuki]]
# [[Kihon zuki]]
# [[Kiri kaeshi zuki]]
# [[Kizami zuki]]
# [[Kyo zuki]]
# [[Mawashi zuki]]
# [[Morote zuki]]
# [[Nagare zuki]]
# [[Nagashi zuki]]
# [[Naoshi zuki]]
# [[Nukite zuki]]
# [[Oi zuki]]
# [[Otoshi zuki]]
# [[Ren tsuki]]
# [[Ren zuki]]
# [[Sayu zuki]]
# [[Seiken zuki]]
# [[Shi zuki]]
# [[Shuto zuki]]
# [[Sukui zuki]]
# [[Tate zuki]]
# [[Uchi zuki]]
# [[Ura zuki]]
# [[Wa zuki]]
# [[Yama zuki]]
# [[Yoko zuki]]
</div>
=== Uchi waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ato uchi]]
# [[Boshi uchi]]
# [[Furi uchi]]
# [[Haishu uchi]]
# [[Haito uchi]]
# [[Hasami uch]]
# [[Hiji uchi]]
# [[Enpi ate]]
# [[Enpi uchi]]
# [[Kakushiken uchi]]
# [[kakuto uchi]]
# [[Ko uchi]]
# [[Koken uchi]]
# [[Kote uchi]]
# [[Kumade uchi]]
# [[Mawashi uchi]]
# [[Sayu uchi]]
# [[Seiryuto uchi]]
# [[Shomen uchi]]
# [[Shote uchi]]
# [[Shuto uchi]]
# [[Teisho uchi]]
# [[Tetsui uch]]
# [[Toho uchi]]
# [[Uchi uchi]]
# [[Uraken uchi]]
# [[Yokomen uchi]]
</div>
=== Uke waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Age uke]]
# [[Ashi uke]]
# [[Awase uke]]
# [[Choku uke]]
# [[Haisoku uke]]
# [[Haito uke]]
# [[Harai uke]]
# [[Gedan barai uke]]
# [[Hazushi uke]]
# [[Magetori barai uke]]
# [[Hasami uke]]
# [[Hiji uke]]
# [[Hiki uke]]
# [[Hineri uke]]
# [[Hirate uke]]
# [[Hiza uke]]
# [[Ippon uke]]
# [[Juji uke]]
# [[Kaisho uke]]
# [[Kake uke]]
# [[Kakete uke]]
# [[Kakiwake uke]]
# [[Kara uke]]
# [[Keito uke]]
# [[Koken uke]]
# [[Koko uke]]
# [[Kuri uke]]
# [[Makite uke]]
# [[Manji uke]]
# [[Momo uke]]
# [[Morote uke]]
# [[Muso uke]]
# [[Otoshi uke]]
# [[Ryosho uke]]
# [[Ryowan uke]]
# [[Sagurite uke]]
# [[Sankaku uke]]
# [[Sasae uke]]
# [[Sashite uke]]
# [[Sayu uke]]
# [[Seiryuto uke]]
# [[Sekiwan uke]]
# [[Shuto uke]]
# [[Sokuto uke]]
# [[Soto uke]]
# [[Sukui uke]]
# [[Sune uke]]
# [[Teisho uke]]
# [[Teisoku uke]]
# [[Tsukami uke]]
# [[Tsurikomi uke]]
# [[Ude uke]]
# [[Wa uke]]
# [[Wari uke]]
# [[Yoko uke]]
# [[Yumi uke]]
</div>
{{Refréncias}}
[[Catadorie:Karate]]
0kp11yygugcs4z2mmi9doc8tbzjj4n9
107240
107239
2026-07-19T15:46:02Z
~2026-38935-23
15383
/* Técnicas */
107240
wikitext
text/x-wiki
{{khrs|'''Karate'''|空手|からて}} ye ua arte marcial que nacéu nel [[Reino de Lhéquias]] (Arquipélago de Okinawa), desenbolbéndose a partir das artes marciais indígenas de las [[ilha]]s, que teneban l nome genérico de ''te'' ou ''ti'' {{kanji|手|mão}}, mesturando elementos d'outras artes marciais, principalmente las que beneban de la [[China]]. Esta modalidade ebolucionou rápidamente i, mentres l karate moderno seija principalmente ua arte de golpiar que usa punhos i patadas, dalgunas scolas más tradiçonales preserban i emplegan técnicas de arroios i de trabamento das articulaçones.<ref name="krt1">{{citar web
| url = https://ageshiojapan.com/okinawa_karate/okinawan-karate-history
| títalo = Okinawan Karate History
| acessodata = 04-12-2024
| lhéngua = en
}}</ref>
Per conta de l intercámbio cultural i mercantil, dende ls anhos 1300, artistas marciais chineses labraron las sues técnicas pa Okinawa i, a pesar de que l Reino de Lhéquias fora transformado nun estado fantoche pol Clan de Satsuma en [[1609 (anho)|1609]], ls laços culturaes con China ficaron fuortes. Porque ls natibos foron prohibidos de portar [[espada]]s, grupos clandestinos das classes aristocratas criaron métodos de combate desarmado como forma de resistência, combiando estilos locales i chineses.<ref name="krt1"/><ref name="krt2">{{Citar web
| lhéngua = en
| títalo = Okinawa
| acessodata = 04-12-2024
| url = https://www.fsk-karate.com.br/okinawa
}}</ref><ref name="krt3">{{Citar web
| publicado = Rádio Karate
| lhéngua = pt
| títalo = Okinawa
| acessodata = 04-12-2024
| url = https://pintokaratedojo.wordpress.com/2013/12/06/historia-do-karate-em-okinawa/
}}</ref>
Esta mistura de las artes marciais pasó a se conoecer cumo karate {{kanji||}}, pois era la bielha arte de l '''te''', mas predominava las técnicas chinesas. Nun principio, nun habia uniformes, cinturones coloridos, sistemas de graduaçon ou estilos padronizadus. L entreno enfatizaba la autodisciplina, i muitos de ls sous elementos esenciales ya estaban, na verdá, ncorporados habie más de un sieclo.<ref name="krt2"/>
L karate nun era solo combate, mas tamién un refleuto d'ua cultura de resisténcia i preserbaçon. La adatabilidade de las artes marciais, combinada cola riqueza das anfluéncias culturales, permitiu que estas tradicions florecessen, mesmo baixo l peso de la proibiçon i la ocupaçon.
Despois de dos sieclos i meio de dominaçon por Satsuma, an 1879, l'Ampério Japonés finalmiente anexionou l reino, tornandolo nel Concelho d’Oquinaua. Ls samurais de Ryukyu perderon la sua posiçon social, l que causou ua enourme presson sobre ls mestres de karate non solo pa preservare la sue arte, mas tamiém tolo sou mou de bida. Un feito importante pa la subzistência de la modade foi l karate passar a ser materia letiva nas scolas de la reigion nel anho 1905. Depuis, al correr de l’era Taishō (1912–1926), l karate foi introduzidu nel resto de Japon por [[Gichin Funakoshi]], [[Kenwa Mabuni]], [[Motobu Choki]] i outros mestres. Sucedie ahinda d’aser incorporados outros cámbios, como foi l’adoçon de vários elementos de l [[judô]], como l’emploigo de uniformes de treino, cintos coloridos i sistemas de graduaçon, motibado pol sentimento ultranacionalista de los anhos 1930, que afeutou tolos aspectos de la cultura japonesa. Alen disso, nel mote de tornar la arte marcial más palatabla al gosto geral japonés, Funakoshi alterou ls nomes de várias técnicas. Nos primeiros anhos, la popularidade era poca, mas l caso de l mestre Motobu haber derrotado un boxeador strangereiro — que era bien maior que si fisicamente — an Quioto, fez con que l karate tornasse rápidamiente bien conhecido.
Nesa mesma época, l nacionalismo japonés escalaba rápidamiente, al que l nome de la arte foi cambiado, isto é, la sua grafia foi trocada, deixando d’aser escrita cun {{Kanji|唐手|man chinesa}} pa {{Kanji|空手|man vazia}}. De verdá, la pronúncia era la mesma, mas tentabia-se nacionalizalhi completamiente las origens i apagal qualsiquier trazo d’outras culturas.
== Técnicas ==
El karate, a despieto de l que parecie an ls meios de comunicaçon, nun se resuma a un tipo de luta que solo usa punhos i pontapés, mas, bien al contrario diso, ye ua arte marcial que empleiga tolo corpo i tolos tipos de técnicas, porque ebolui an l campo de batalha i, despuis, num ambiente rodeiado de certa bioléncia, derivada de ls vários períodos an que Oquinaua stóu sometida por potências esterncheiras. Asin sendo, fa parte de l currículo de l karaté las técnicas de punho, pancadas, derrubadas, pontapés, fugidas i imobilizaçones.<ref>{{Citar web
| publicado = Puro Karate
| lhéngua = en
| títalo = Karate: an misunderstood art
| acessodata = 05-12-2024
| url = https://purokarate.com.br/en/2019/06/09/karate-an-misunderstood-art/
| data = 12-06-2019
}}</ref>
=== Katame waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ashi garami]]
# [[Ashi gatame]]
# [[Eri jime]]
# [[Fukubu jime]]
# [[Hadaka jime]]
# [[Hara gatame]]
# [[Juji gatame]]
# [[Jujigata jime]]
# [[Kanunki gatame]]
# [[Kata gatame]]
# [[Katate jime]]
# [[Katawa jime]]
# [[Kesa gatame]]
# [[Nami juji jime]]
# [[Shiho gatame]]
# [[Shikaku gatame]]
# [[Ude garami]]
# [[Uki gatame]]
# [[Ura gatame]]
</div>
=== Nage waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ashi barai]]
# [[Ashi hiki]]
# [[Byobudaoshi]]
# [[Daki wakare]]
# [[Gyaku tsuchi]]
# [[Harai goshi]]
# [[Hane goshi]]
# [[Hebi karamu]]
# [[Hikikomi gaeshi]]
# [[Ishi guruma]]
# [[Irimi nage]]
# [[Juji nage]]
# [[Kaiten nage]]
# [[Kakato gaeshi]]
# [[Kani basami]]
# [[Kata guruma]]
# [[Katawa guruma]]
# [[Katawa oroshi]]
# [[Kibisu gaeshi]]
# [[Ko uchi gaeshi]]
# [[Kokyu nage]]
# [[Koma nage]]
# [[Koshi guruma]]
# [[Koshiwa oroshi]]
# [[Kote gaeshi]]
# [[Kubiwa nage]]
# [[Maki otoshi]]
# [[Morote gari]]
# [[Udewa morote gari]]
# [[Nami gaeshi]]
# [[Nekoashi hiki]]
# [[Ryu otoshi]]
# [[Sagiho]]
# [[Sakatsuchi]]
# [[Seoi nage]]
# [[Seoi otoshi]]
# [[Shiho nage]]
# [[Soto gari]]
# [[Sumi gaeshi]]
# [[Smui otoshi]]
# [[Tai otoshi]]
# [[Take daoshi]]
# [[Tani otoshi]]
# [[Tawara gaeshi]]
# [[Tenchi nage]]
# [[Tsubame gaeshi]]
# [[Tsubo oroshi]]
# [[Tsumu ashi]]
# [[Tsurikomi ashi]]
# [[Tsurikomi goshi]]
# [[Uchi gari]]
# [[Uchi mata]]
# [[Uki goshi]]
# [[Utsuri goshi]]
# [[Ura nage]]
# [[Unshu geri]]
# [[Yama arashi]]
# [[Yanagi otoshi]]
# [[Yaridama]]
# [[Yariotsuku]]
# [[Yoko otoshi]]
</div>
=== Tachi waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Aguraza]]
# [[Ayumi dachi]]
# [[Ba dachi]]
# [[Baasai dachi]]
# [[Banoji dachi]]
# [[Bensoku dachi]]
# [[Choji dachi]]
# [[Chumoku dachi]]
# [[Dankan dachi]]
# [[Enoji dachi]]
# [[Ensei dachi]]
# [[Fudo dachi]]
# [[Fukko dachi]]
# [[Futsu dachi]]
# [[Gankaku dachi]]
# [[Garyu dachi]]
# [[Gisho dachi]]
# [[Gyaku nekoashi dachi]]
# [[Gyaku zenkutsu dachi]]
# [[Hachiji dachi]]
# [[Hakutsuru dachi]]
# [[Han kokutsu dachi]]
# [[Han sokutsu dachi]]
# [[Han zenkutsu dachi]]
# [[Hangetsu dachi]]
# [[Hebi dachi]]
# [[Heisoku dachi]]
# [[Heiko dachi]]
# [[Hikui dachi]]
# [[Hyo dachi]]
# [[Iaigoshi dachi]]
# [[Ippon ashi dachi]]
# [[Jigo dachi]]
# [[Jigotai dachi]]
# [[Juji dachi]]
# [[Kaisoku dachi]]
# [[Kake dachi]]
# [[Kakeashi dachi]]
# [[Kamae]]
# [[Kasei kokutsu dachi]]
# [[Kakuritsu dachi]]
# [[Kakuryu dachi]]
# [[Katahiza dachi]]
# [[Katashi dachi]]
# [[Kei kokutsu dachi]]
# [[Kiba dachi]]
# [[Kokutsu dachi]]
# [[Koryu dachi]]
# [[Kosa dachi]]
# [[Koshi dachi]]
# [[Kosoku dachi]]
# [[Kyo kokutsu dachi]]
# [[Kugiashi dachi]]
# [[Kumo dachi]]
# [[Kunoji dachi]]
# [[Kuzure heiko dachi]]
# [[Manji dachi]]
# [[Moroashi dachi]]
# [[Moto dachi]]
# [[Musubi dachi]]
# [[Naihanchi dachi]]
# [[Nekoashi dachi]]
# [[Nigeashi dachi]]
# [[Nio dachi]]
# [[Renoji dachi]]
# [[Ryoashi dachi]]
# [[Ryuashi dachi]]
# [[Sagiashi dachi]]
# [[Sanchin dachi]]
# [[Seisan dachi]]
# [[Seiza]]
# [[Shiko dachi]]
# [[Sho kokutsu dachi]]
# [[Sho sokutsu dachi]]
# [[Sho zenkutsu dachi]]
# [[Sokutsu dachi]]
# [[Soto iaigoshi dachi]]
# [[Sotoji dachi]]
# [[Su dachi]]
# [[Sumo dachi]]
# [[Sunsu dachi]]
# [[Suriashi dachi]]
# [[Takai dachi]]
# [[Teiji dachi]]
# [[Teinoji dachi]]
# [[Tora dachi]]
# [[Toten dachi]]
# [[Tsumasaki dachi]]
# [[Tsuru dachi]]
# [[Tsuruashi dachi]]
# [[Uchi hachiji dachi]]
# [[Uchiwa dachi]]
# [[Ukiashi dachi]]
# [[Ushiro nekoashi dachi]]
# [[Yaya fukai zenkutsu dachi]]
# [[Zawan dachi]]
# [[Zenkutsu dachi]]
</div>
=== Tsuki waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Age zuki]]
# [[Awase zuki]]
# [[Choku zuki]]
# [[Chudan zuki]]
# [[Furi zuki]]
# [[Fumikomi zuki]]
# [[Gedan zuki]]
# [[Gyaku zuki]]
# [[Hako zuki]]
# [[Hasami zuki]]
# [[Hasso zuki]]
# [[Heiko zuki]]
# [[Hikite zuki]]
# [[Hineri zuki]]
# [[Jodan zuki]]
# [[Jun zuki]]
# [[Kage zuki]]
# [[Kagi zuki]]
# [[Kake zuki]]
# [[Kakiwake zuki]]
# [[Kakushi zuki]]
# [[Kara zuki]]
# [[Kihon zuki]]
# [[Kiri kaeshi zuki]]
# [[Kizami zuki]]
# [[Kyo zuki]]
# [[Mawashi zuki]]
# [[Morote zuki]]
# [[Nagare zuki]]
# [[Nagashi zuki]]
# [[Naoshi zuki]]
# [[Nukite zuki]]
# [[Oi zuki]]
# [[Otoshi zuki]]
# [[Ren tsuki]]
# [[Ren zuki]]
# [[Sayu zuki]]
# [[Seiken zuki]]
# [[Shi zuki]]
# [[Shuto zuki]]
# [[Sukui zuki]]
# [[Tate zuki]]
# [[Uchi zuki]]
# [[Ura zuki]]
# [[Wa zuki]]
# [[Yama zuki]]
# [[Yoko zuki]]
</div>
=== Uchi waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ato uchi]]
# [[Boshi uchi]]
# [[Furi uchi]]
# [[Haishu uchi]]
# [[Haito uchi]]
# [[Hasami uch]]
# [[Hiji uchi]]
# [[Enpi ate]]
# [[Enpi uchi]]
# [[Kakushiken uchi]]
# [[kakuto uchi]]
# [[Ko uchi]]
# [[Koken uchi]]
# [[Kote uchi]]
# [[Kumade uchi]]
# [[Mawashi uchi]]
# [[Sayu uchi]]
# [[Seiryuto uchi]]
# [[Shomen uchi]]
# [[Shote uchi]]
# [[Shuto uchi]]
# [[Teisho uchi]]
# [[Tetsui uch]]
# [[Toho uchi]]
# [[Uchi uchi]]
# [[Uraken uchi]]
# [[Yokomen uchi]]
</div>
=== Uke waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Age uke]]
# [[Ashi uke]]
# [[Awase uke]]
# [[Choku uke]]
# [[Haisoku uke]]
# [[Haito uke]]
# [[Harai uke]]
# [[Gedan barai uke]]
# [[Hazushi uke]]
# [[Magetori barai uke]]
# [[Hasami uke]]
# [[Hiji uke]]
# [[Hiki uke]]
# [[Hineri uke]]
# [[Hirate uke]]
# [[Hiza uke]]
# [[Ippon uke]]
# [[Juji uke]]
# [[Kaisho uke]]
# [[Kake uke]]
# [[Kakete uke]]
# [[Kakiwake uke]]
# [[Kara uke]]
# [[Keito uke]]
# [[Koken uke]]
# [[Koko uke]]
# [[Kuri uke]]
# [[Makite uke]]
# [[Manji uke]]
# [[Momo uke]]
# [[Morote uke]]
# [[Muso uke]]
# [[Otoshi uke]]
# [[Ryosho uke]]
# [[Ryowan uke]]
# [[Sagurite uke]]
# [[Sankaku uke]]
# [[Sasae uke]]
# [[Sashite uke]]
# [[Sayu uke]]
# [[Seiryuto uke]]
# [[Sekiwan uke]]
# [[Shuto uke]]
# [[Sokuto uke]]
# [[Soto uke]]
# [[Sukui uke]]
# [[Sune uke]]
# [[Teisho uke]]
# [[Teisoku uke]]
# [[Tsukami uke]]
# [[Tsurikomi uke]]
# [[Ude uke]]
# [[Wa uke]]
# [[Wari uke]]
# [[Yoko uke]]
# [[Yumi uke]]
</div>
{{Refréncias}}
[[Catadorie:Karate]]
fa9njd6unk4fao3m0w02vskwbrjlw8s
107241
107240
2026-07-19T15:46:49Z
~2026-38935-23
15383
/* Técnicas */
107241
wikitext
text/x-wiki
{{khrs|'''Karate'''|空手|からて}} ye ua arte marcial que nacéu nel [[Reino de Lhéquias]] (Arquipélago de Okinawa), desenbolbéndose a partir das artes marciais indígenas de las [[ilha]]s, que teneban l nome genérico de ''te'' ou ''ti'' {{kanji|手|mão}}, mesturando elementos d'outras artes marciais, principalmente las que beneban de la [[China]]. Esta modalidade ebolucionou rápidamente i, mentres l karate moderno seija principalmente ua arte de golpiar que usa punhos i patadas, dalgunas scolas más tradiçonales preserban i emplegan técnicas de arroios i de trabamento das articulaçones.<ref name="krt1">{{citar web
| url = https://ageshiojapan.com/okinawa_karate/okinawan-karate-history
| títalo = Okinawan Karate History
| acessodata = 04-12-2024
| lhéngua = en
}}</ref>
Per conta de l intercámbio cultural i mercantil, dende ls anhos 1300, artistas marciais chineses labraron las sues técnicas pa Okinawa i, a pesar de que l Reino de Lhéquias fora transformado nun estado fantoche pol Clan de Satsuma en [[1609 (anho)|1609]], ls laços culturaes con China ficaron fuortes. Porque ls natibos foron prohibidos de portar [[espada]]s, grupos clandestinos das classes aristocratas criaron métodos de combate desarmado como forma de resistência, combiando estilos locales i chineses.<ref name="krt1"/><ref name="krt2">{{Citar web
| lhéngua = en
| títalo = Okinawa
| acessodata = 04-12-2024
| url = https://www.fsk-karate.com.br/okinawa
}}</ref><ref name="krt3">{{Citar web
| publicado = Rádio Karate
| lhéngua = pt
| títalo = Okinawa
| acessodata = 04-12-2024
| url = https://pintokaratedojo.wordpress.com/2013/12/06/historia-do-karate-em-okinawa/
}}</ref>
Esta mistura de las artes marciais pasó a se conoecer cumo karate {{kanji||}}, pois era la bielha arte de l '''te''', mas predominava las técnicas chinesas. Nun principio, nun habia uniformes, cinturones coloridos, sistemas de graduaçon ou estilos padronizadus. L entreno enfatizaba la autodisciplina, i muitos de ls sous elementos esenciales ya estaban, na verdá, ncorporados habie más de un sieclo.<ref name="krt2"/>
L karate nun era solo combate, mas tamién un refleuto d'ua cultura de resisténcia i preserbaçon. La adatabilidade de las artes marciais, combinada cola riqueza das anfluéncias culturales, permitiu que estas tradicions florecessen, mesmo baixo l peso de la proibiçon i la ocupaçon.
Despois de dos sieclos i meio de dominaçon por Satsuma, an 1879, l'Ampério Japonés finalmiente anexionou l reino, tornandolo nel Concelho d’Oquinaua. Ls samurais de Ryukyu perderon la sua posiçon social, l que causou ua enourme presson sobre ls mestres de karate non solo pa preservare la sue arte, mas tamiém tolo sou mou de bida. Un feito importante pa la subzistência de la modade foi l karate passar a ser materia letiva nas scolas de la reigion nel anho 1905. Depuis, al correr de l’era Taishō (1912–1926), l karate foi introduzidu nel resto de Japon por [[Gichin Funakoshi]], [[Kenwa Mabuni]], [[Motobu Choki]] i outros mestres. Sucedie ahinda d’aser incorporados outros cámbios, como foi l’adoçon de vários elementos de l [[judô]], como l’emploigo de uniformes de treino, cintos coloridos i sistemas de graduaçon, motibado pol sentimento ultranacionalista de los anhos 1930, que afeutou tolos aspectos de la cultura japonesa. Alen disso, nel mote de tornar la arte marcial más palatabla al gosto geral japonés, Funakoshi alterou ls nomes de várias técnicas. Nos primeiros anhos, la popularidade era poca, mas l caso de l mestre Motobu haber derrotado un boxeador strangereiro — que era bien maior que si fisicamente — an Quioto, fez con que l karate tornasse rápidamiente bien conhecido.
Nesa mesma época, l nacionalismo japonés escalaba rápidamiente, al que l nome de la arte foi cambiado, isto é, la sua grafia foi trocada, deixando d’aser escrita cun {{Kanji|唐手|man chinesa}} pa {{Kanji|空手|man vazia}}. De verdá, la pronúncia era la mesma, mas tentabia-se nacionalizalhi completamiente las origens i apagal qualsiquier trazo d’outras culturas.
== Técnicas ==
L karate, a despieto de l que parecie an ls meios de comunicaçon, nun se resuma a un tipo de luta que solo usa punhos i pontapés, mas, bien al contrario diso, ye ua arte marcial que empleiga tolo corpo i tolos tipos de técnicas, porque ebolui an l campo de batalha i, despuis, num ambiente rodeiado de certa bioléncia, derivada de ls vários períodos an que Oquinaua stóu sometida por potências esterncheiras. Asin sendo, fa parte de l currículo de l karaté las técnicas de punho, pancadas, derrubadas, pontapés, fugidas i imobilizaçones.<ref>{{Citar web
| publicado = Puro Karate
| lhéngua = en
| títalo = Karate: an misunderstood art
| acessodata = 05-12-2024
| url = https://purokarate.com.br/en/2019/06/09/karate-an-misunderstood-art/
| data = 12-06-2019
}}</ref>
=== Katame waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ashi garami]]
# [[Ashi gatame]]
# [[Eri jime]]
# [[Fukubu jime]]
# [[Hadaka jime]]
# [[Hara gatame]]
# [[Juji gatame]]
# [[Jujigata jime]]
# [[Kanunki gatame]]
# [[Kata gatame]]
# [[Katate jime]]
# [[Katawa jime]]
# [[Kesa gatame]]
# [[Nami juji jime]]
# [[Shiho gatame]]
# [[Shikaku gatame]]
# [[Ude garami]]
# [[Uki gatame]]
# [[Ura gatame]]
</div>
=== Nage waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ashi barai]]
# [[Ashi hiki]]
# [[Byobudaoshi]]
# [[Daki wakare]]
# [[Gyaku tsuchi]]
# [[Harai goshi]]
# [[Hane goshi]]
# [[Hebi karamu]]
# [[Hikikomi gaeshi]]
# [[Ishi guruma]]
# [[Irimi nage]]
# [[Juji nage]]
# [[Kaiten nage]]
# [[Kakato gaeshi]]
# [[Kani basami]]
# [[Kata guruma]]
# [[Katawa guruma]]
# [[Katawa oroshi]]
# [[Kibisu gaeshi]]
# [[Ko uchi gaeshi]]
# [[Kokyu nage]]
# [[Koma nage]]
# [[Koshi guruma]]
# [[Koshiwa oroshi]]
# [[Kote gaeshi]]
# [[Kubiwa nage]]
# [[Maki otoshi]]
# [[Morote gari]]
# [[Udewa morote gari]]
# [[Nami gaeshi]]
# [[Nekoashi hiki]]
# [[Ryu otoshi]]
# [[Sagiho]]
# [[Sakatsuchi]]
# [[Seoi nage]]
# [[Seoi otoshi]]
# [[Shiho nage]]
# [[Soto gari]]
# [[Sumi gaeshi]]
# [[Smui otoshi]]
# [[Tai otoshi]]
# [[Take daoshi]]
# [[Tani otoshi]]
# [[Tawara gaeshi]]
# [[Tenchi nage]]
# [[Tsubame gaeshi]]
# [[Tsubo oroshi]]
# [[Tsumu ashi]]
# [[Tsurikomi ashi]]
# [[Tsurikomi goshi]]
# [[Uchi gari]]
# [[Uchi mata]]
# [[Uki goshi]]
# [[Utsuri goshi]]
# [[Ura nage]]
# [[Unshu geri]]
# [[Yama arashi]]
# [[Yanagi otoshi]]
# [[Yaridama]]
# [[Yariotsuku]]
# [[Yoko otoshi]]
</div>
=== Tachi waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Aguraza]]
# [[Ayumi dachi]]
# [[Ba dachi]]
# [[Baasai dachi]]
# [[Banoji dachi]]
# [[Bensoku dachi]]
# [[Choji dachi]]
# [[Chumoku dachi]]
# [[Dankan dachi]]
# [[Enoji dachi]]
# [[Ensei dachi]]
# [[Fudo dachi]]
# [[Fukko dachi]]
# [[Futsu dachi]]
# [[Gankaku dachi]]
# [[Garyu dachi]]
# [[Gisho dachi]]
# [[Gyaku nekoashi dachi]]
# [[Gyaku zenkutsu dachi]]
# [[Hachiji dachi]]
# [[Hakutsuru dachi]]
# [[Han kokutsu dachi]]
# [[Han sokutsu dachi]]
# [[Han zenkutsu dachi]]
# [[Hangetsu dachi]]
# [[Hebi dachi]]
# [[Heisoku dachi]]
# [[Heiko dachi]]
# [[Hikui dachi]]
# [[Hyo dachi]]
# [[Iaigoshi dachi]]
# [[Ippon ashi dachi]]
# [[Jigo dachi]]
# [[Jigotai dachi]]
# [[Juji dachi]]
# [[Kaisoku dachi]]
# [[Kake dachi]]
# [[Kakeashi dachi]]
# [[Kamae]]
# [[Kasei kokutsu dachi]]
# [[Kakuritsu dachi]]
# [[Kakuryu dachi]]
# [[Katahiza dachi]]
# [[Katashi dachi]]
# [[Kei kokutsu dachi]]
# [[Kiba dachi]]
# [[Kokutsu dachi]]
# [[Koryu dachi]]
# [[Kosa dachi]]
# [[Koshi dachi]]
# [[Kosoku dachi]]
# [[Kyo kokutsu dachi]]
# [[Kugiashi dachi]]
# [[Kumo dachi]]
# [[Kunoji dachi]]
# [[Kuzure heiko dachi]]
# [[Manji dachi]]
# [[Moroashi dachi]]
# [[Moto dachi]]
# [[Musubi dachi]]
# [[Naihanchi dachi]]
# [[Nekoashi dachi]]
# [[Nigeashi dachi]]
# [[Nio dachi]]
# [[Renoji dachi]]
# [[Ryoashi dachi]]
# [[Ryuashi dachi]]
# [[Sagiashi dachi]]
# [[Sanchin dachi]]
# [[Seisan dachi]]
# [[Seiza]]
# [[Shiko dachi]]
# [[Sho kokutsu dachi]]
# [[Sho sokutsu dachi]]
# [[Sho zenkutsu dachi]]
# [[Sokutsu dachi]]
# [[Soto iaigoshi dachi]]
# [[Sotoji dachi]]
# [[Su dachi]]
# [[Sumo dachi]]
# [[Sunsu dachi]]
# [[Suriashi dachi]]
# [[Takai dachi]]
# [[Teiji dachi]]
# [[Teinoji dachi]]
# [[Tora dachi]]
# [[Toten dachi]]
# [[Tsumasaki dachi]]
# [[Tsuru dachi]]
# [[Tsuruashi dachi]]
# [[Uchi hachiji dachi]]
# [[Uchiwa dachi]]
# [[Ukiashi dachi]]
# [[Ushiro nekoashi dachi]]
# [[Yaya fukai zenkutsu dachi]]
# [[Zawan dachi]]
# [[Zenkutsu dachi]]
</div>
=== Tsuki waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Age zuki]]
# [[Awase zuki]]
# [[Choku zuki]]
# [[Chudan zuki]]
# [[Furi zuki]]
# [[Fumikomi zuki]]
# [[Gedan zuki]]
# [[Gyaku zuki]]
# [[Hako zuki]]
# [[Hasami zuki]]
# [[Hasso zuki]]
# [[Heiko zuki]]
# [[Hikite zuki]]
# [[Hineri zuki]]
# [[Jodan zuki]]
# [[Jun zuki]]
# [[Kage zuki]]
# [[Kagi zuki]]
# [[Kake zuki]]
# [[Kakiwake zuki]]
# [[Kakushi zuki]]
# [[Kara zuki]]
# [[Kihon zuki]]
# [[Kiri kaeshi zuki]]
# [[Kizami zuki]]
# [[Kyo zuki]]
# [[Mawashi zuki]]
# [[Morote zuki]]
# [[Nagare zuki]]
# [[Nagashi zuki]]
# [[Naoshi zuki]]
# [[Nukite zuki]]
# [[Oi zuki]]
# [[Otoshi zuki]]
# [[Ren tsuki]]
# [[Ren zuki]]
# [[Sayu zuki]]
# [[Seiken zuki]]
# [[Shi zuki]]
# [[Shuto zuki]]
# [[Sukui zuki]]
# [[Tate zuki]]
# [[Uchi zuki]]
# [[Ura zuki]]
# [[Wa zuki]]
# [[Yama zuki]]
# [[Yoko zuki]]
</div>
=== Uchi waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Ato uchi]]
# [[Boshi uchi]]
# [[Furi uchi]]
# [[Haishu uchi]]
# [[Haito uchi]]
# [[Hasami uch]]
# [[Hiji uchi]]
# [[Enpi ate]]
# [[Enpi uchi]]
# [[Kakushiken uchi]]
# [[kakuto uchi]]
# [[Ko uchi]]
# [[Koken uchi]]
# [[Kote uchi]]
# [[Kumade uchi]]
# [[Mawashi uchi]]
# [[Sayu uchi]]
# [[Seiryuto uchi]]
# [[Shomen uchi]]
# [[Shote uchi]]
# [[Shuto uchi]]
# [[Teisho uchi]]
# [[Tetsui uch]]
# [[Toho uchi]]
# [[Uchi uchi]]
# [[Uraken uchi]]
# [[Yokomen uchi]]
</div>
=== Uke waza ===
<div style="column-count: 3;">
# [[Age uke]]
# [[Ashi uke]]
# [[Awase uke]]
# [[Choku uke]]
# [[Haisoku uke]]
# [[Haito uke]]
# [[Harai uke]]
# [[Gedan barai uke]]
# [[Hazushi uke]]
# [[Magetori barai uke]]
# [[Hasami uke]]
# [[Hiji uke]]
# [[Hiki uke]]
# [[Hineri uke]]
# [[Hirate uke]]
# [[Hiza uke]]
# [[Ippon uke]]
# [[Juji uke]]
# [[Kaisho uke]]
# [[Kake uke]]
# [[Kakete uke]]
# [[Kakiwake uke]]
# [[Kara uke]]
# [[Keito uke]]
# [[Koken uke]]
# [[Koko uke]]
# [[Kuri uke]]
# [[Makite uke]]
# [[Manji uke]]
# [[Momo uke]]
# [[Morote uke]]
# [[Muso uke]]
# [[Otoshi uke]]
# [[Ryosho uke]]
# [[Ryowan uke]]
# [[Sagurite uke]]
# [[Sankaku uke]]
# [[Sasae uke]]
# [[Sashite uke]]
# [[Sayu uke]]
# [[Seiryuto uke]]
# [[Sekiwan uke]]
# [[Shuto uke]]
# [[Sokuto uke]]
# [[Soto uke]]
# [[Sukui uke]]
# [[Sune uke]]
# [[Teisho uke]]
# [[Teisoku uke]]
# [[Tsukami uke]]
# [[Tsurikomi uke]]
# [[Ude uke]]
# [[Wa uke]]
# [[Wari uke]]
# [[Yoko uke]]
# [[Yumi uke]]
</div>
{{Refréncias}}
[[Catadorie:Karate]]
260zzwujm5x0dlqawl3jvoofrp9pcse
Namíbia
0
12488
107233
106807
2026-07-19T12:41:45Z
~2026-30875-10
15270
t
107233
wikitext
text/x-wiki
Namíbia,oficialmente República de la Namíbia (an [[Léngua anglesa|anglés]]:Republic of Namibia) an [[Lhéngua almana|Almán]]:Republik Namibia) ye un paíç da África, cun paízes que faç frunteira cun [[Angola]],[[Botsuana]] [[África de l Sul|i África de l Sul]] i a oeste de I [[Ouceano Atlántico|Ouceano atlántico,]]<nowiki/>non faze fronteira con I [[Zimbabué|Zimbábue]] <ref>Namibianos</ref>
[[Fexeiro:Flag_of_Namibia.svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]]
[[Fexeiro:Namibia_(orthographic_projection).svg|miniaturadaimagem|alt=Localizaçon|Localizaçon]]
República de l Namíbia
En:Republic of Namiba
De:Republik Namibia
Capital/Cidade Maior:Binduque
Lhénguas oficiales:
[[Léngua anglesa|Anglés]]
[[Lhéngua almana|Almán]]
damara/nama
herero
kwangali
oshiwambo
Tsuana
Lozi
Gentílico:Namibiano
Ária:825 418 km
Populaçon:26,399
6zii4eq7hh99y5vojm4b9cqbwf96le2
107234
107233
2026-07-19T12:43:38Z
~2026-38935-23
15383
/* */
107234
wikitext
text/x-wiki
Namíbia,oficialmente República de la Namíbia (an [[Léngua anglesa|anglés]]:Republic of Namibia) an [[Lhéngua almana|Almán]]:Republik Namibia) ye un paíç da África, cun paízes que faç frunteira cun [[Angola]], [[Botsuana]] [[África de l Sul|i África de l Sul]] i a oeste de I [[Ouceano Atlántico|Ouceano atlántico,]] nun faç frunteira cun I [[Zimbabué|Zimbábue]] <ref>Namibianos</ref>
[[Fexeiro:Flag_of_Namibia.svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]]
[[Fexeiro:Namibia_(orthographic_projection).svg|miniaturadaimagem|alt=Localizaçon|Localizaçon]]
República de l Namíbia
En:Republic of Namiba
De:Republik Namibia
Capital/Cidade Maior:Binduque
Lhénguas oficiales:
[[Léngua anglesa|Anglés]]
[[Lhéngua almana|Almán]]
damara/nama
herero
kwangali
oshiwambo
Tsuana
Lozi
Gentílico:Namibiano
Ária:825 418 km
Populaçon:26,399
iw7dzpo56t5vjuadoexoxgnop4jqsl8
Belize
0
12492
107232
107126
2026-07-19T12:40:19Z
~2026-30875-10
15270
107232
wikitext
text/x-wiki
Belize ye un paíç situado an la costa nordeste de la [[América Central|América central]]. Faç fronteira con l [[México]] a norte, con l [[Mar de l caribe]] a leste e com a [[Guatemala]] a oeste i sul. Tamien partilha ua frunteira marítima cun las [[Honduras]] a sudeste. Belize u miembro de la Quemunidade de las Caraíbas i ye considerado parte de la region caribenha i de las históricas Índias Oucidentais Británicas.<ref>Beleza de Belize</ref>
[[Fexeiro:Flag_of_Belize_(16-9).png|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]]
Belize
Capital: [[Belmopan]]
Maior Cidade: [[Cidade de belize]]
Lhéngua Oficial: [[Anglés]]
Outras Lhénguas: [[Crioulo Belizenho]]
Gentílico: Belizenho, Belizense
Ária: 22 966 km²
Auga: (%):O,7
Moneda: Dólar de Belize
scgtjst18hc238ewnuywdb2g3rqiscg
Território Stinto
0
12527
107231
107209
2026-07-19T12:31:37Z
~2026-38935-23
15383
/* */
107231
wikitext
text/x-wiki
Ls Territórios Stintos ye un cunjunto de paízes ó territórios que deixaran de eisistir. Aqui stá ua lhista<ref>Criado Por; Miguel Arthur dos Santos Manaia</ref>
<big>Reinos i Statos stintos</big>
[[Reino de la Scócia]]
[[Reino de la Anglaterra]]
[[Reino de la Fráncia]]
[[Reino de la Bósnia]]
[[Cazária]]
[[Califado de Córdoba]]
<big>Paízes modernos stintos</big>
[[Ounion Sobiética]]
[[Jugoslábia|Iugoslábia]]
[[Checoslobáquia]]
[[Almanha Ouriental]]
[[Almanha Oucidental]]
[[Sérbia i Montenegro]]
<big>Territórios stintos ó absorbidos</big>
[[Território de Iguaçu]]
[[Território de Punta Poran|Território de Ponta Poran]]
[[Cidade Libre de Danzigue]]
[[Território Libre de Trieste]]
<big>Antigos territórios de l Ampério Pertués</big>
[[Ormuz]]
[[Nova Colónia do Sacramento]]
[[Liampó]]
<big>Terrtórios que mudaran de nome</big>
[[Myanmar]]— antes: Birmánia(Burma)
[[Sri Lanka]]— antes: Ceilon
[[Tailándia]] — antes: Sian
[[Eiran]] — antes: Pérsia
[[Suazilándia|Eswatini]] — antes: Suazilándia
[[República Democrática de l Congo]] — antes: Zaire
[[Zabotsuana|Botswana]] — antes: Bechuanalándia
[[Burkina Faso]] — antes: Alto Bolta
[[Benin]] — antes: Daomé
[[Camboja]] — antes: Kampuchea
[[Suriname]] — antes: Guiana Neerlandesa
|
<big>Ber tamien</big>
[[Amperialismo]]
[[Mundo de ls Ampérios]]
<big>Referéncia</big>
r46zny569ftuiiz0sq9r1j3p8tsq5uj
Suriname
0
12528
107227
2026-07-19T12:23:22Z
~2026-38935-23
15383
Criou la páigina cun " L Suriname, oufecialmente República de l Suriname (an [[Lhéngua houlandesa|houlandés]]: Republiek Suriname) ye un paíç de la [[América de l Sul]] faç frunteira com l [[Brasil]] i cun la [[Guiana]] i [[Guiana Francesa]].<ref>Twei</ref>"
107227
wikitext
text/x-wiki
L Suriname, oufecialmente República de l Suriname (an [[Lhéngua houlandesa|houlandés]]: Republiek Suriname) ye un paíç de la [[América de l Sul]] faç frunteira com l [[Brasil]] i cun la [[Guiana]] i [[Guiana Francesa]].<ref>Twei</ref>
lqjqhh116tbzz1t4apoapm54ub6kby8
107228
107227
2026-07-19T12:23:52Z
~2026-38935-23
15383
/* */
107228
wikitext
text/x-wiki
L Suriname, oufecialmente República de l Suriname (an [[Lhéngua houlandesa|houlandés]]: Republiek Suriname) ye un paíç de la [[América de l Sul]] faç frunteira com l [[Brasil]] i cun la [[Guiana]] i [[Guiana Francesa]].<ref>Twei</ref>
fym9x2tizdg5tm5hv35arjwcwgellj3
107229
107228
2026-07-19T12:25:23Z
~2026-30875-10
15270
t
107229
wikitext
text/x-wiki
L Suriname, oufecialmente República de l Suriname (an [[Lhéngua houlandesa|houlandés]]: Republiek Suriname) ye un paíç de la [[América de l Sul]] faç frunteira com l [[Brasil]] i cun la [[Guiana]] i [[Guiana Francesa]].
[[Fexeiro:Flag_of_Suriname.svg|miniaturadaimagem|alt=Bandeira|Bandeira]]
<ref>Twei</ref>
jlhin6zpjp5vwycq28zk7cgtx6us9a8
Main Page
0
12529
107245
2026-07-20T11:08:12Z
PK2
286
Ancaminamiento pa [[Biquipédia:Páigina percipal]]
107245
wikitext
text/x-wiki
#ANCAMINAR [[Biquipédia:Páigina percipal]]
5yqbxvbhppb31j39mqccnch0esiotzc